Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

907
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over de door het RIVM aangespannen bodemprocedure tegen de
huisarts H. Van der L. (ingezonden 1 december 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 13 december 2011).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het feit dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM) en prof. Dr. R.A.Coutinho huisarts H. Van der L. voor de
rechter dagen vanwege zijn uitspraken in de media over het RIVM en de heer
Coutinho inzake de griepvaccinatie? Wat is uw mening over deze stap van het
RIVM?1
Antwoord 1
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van lid Gerbrands (PVV) (2011Z21818).
Vraag 2
Bent u met het RIVM en de heer Coutinho van mening dat de heer Van der L.
«met zijn uitspraken ongegrond en welbewust het vertrouwen van de
bevolking in de bescherming van de volksgezondheid door het RIVM
schaadt» en dat dit «ernstige maatschappelijke gevolgen kan hebben voor de
uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma, bij de bestrijding van een
uitbraak van een inefectieziekte of bij een milieucalamiteit»?2
Antwoord 2
Ja. Zie mijn beantwoording van de vragen van lid Gerbrands (PVV)
(2011Z21818).
Vraag 3
Deelt u de mening dat de werkzaamheid van de griepprik onderwerp is van
een wetenschappelijke discussie, aangezien uit wetenschappelijke onderzoeken niet blijkt dat de werkzaamheid van de griepprik onomstotelijk kan
worden vastgesteld?

1
2

ah-tk-20112012-907
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Trouw 21-11-2011.
www. Rivm.nl/bibliotheek/algemeen_actueel/nieuwsberichten/2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden van
23 november 2011 op uw vragen over het nut van de griepprik (2011Z20885).
Vraag 4
Waarom is door het RIVM gekozen voor een tijdrovende en kostbare
bodemprocedure die jaren kan duren, terwijl het RIVM deze stap juist neemt
vanwege de vermeende acute dreiging van het ondermijnen van het
vertrouwen in het Rijksvaccinatieprogramma?
Vind u de gevolgen van deze stap voor de heer Van der L., zowel financieel
als maatschappelijk, in verhouding staan tot zijn uitspraken? Zo ja, waarom?
Antwoord 4
Voor de inhoudelijke argumenten om te kiezen voor een bodemprocedure
verwijs ik u ook naar mijn antwoorden op de vragen van lid Van Gerven
(2011Z23739).
Hieraan wil ik nog toevoegen dat het verschil tussen een bodemprocedure en
een kort geding eerder enkele maanden is dan enkele jaren. De kosten
bestaan met name uit advocatenkosten. Deze hangen af van de omvang van
de eis en de argumentatie in relatie tot de complexiteit van het geschil en de
advocatentijd die afhankelijk daarvan nodig is. In deze zaak zouden vanuit het
RIVM in beide procedures de weerlegging van beschuldigingen en de eis met
eenzelfde omvang en diepgang van argumentatie benaderd zijn.
De heer Van der L. vervult een maatschappelijke positie die maakt dat aan
zijn uitspraken een zodanig gezag in de publieke opinie wordt toegekend, dat
een procedure ten behoeve van een uitspraak voor recht daarmee naar mijn
mening in verhouding staat. Daarbij neem ik tevens in ogenschouw dat hem
tot twee keer toe de gelegenheid is gegeven om zijn onterechte aantijgingen
terug te nemen, zonder te treden in zijn recht om kritiek te uiten op het
Nationaal programma griepvaccinatie.
Vraag 5
Deelt u voorts de mening dat het feit dat het RIVM, cq de heer Coutinho een
bodemprocedure zijn begonnen een gemiste kans betekent om een maatschappelijk belangrijke discussie te voeren over de status van wetenschappelijk bewijs, belangenverstrengeling in de wetenschap, de invloed van de
farmaceutische industrie en het blootstellen van de bevolking aan onbewezen
cq onvoldoende bewezen preventiemaatregelen? Zo nee, waarom niet? Vind
u dat deze discussie wel gevoerd moet worden?
Antwoord 5
Zoals ik in mijn beantwoording van de vragen van lid Van Gerven
(2011Z23739) heb aangeven, vind ik dat het voeren van een open debat past
binnen de beginselen van een democratische samenleving, welke ik
vanzelfsprekend ondersteun en toejuich. Door de onafhankelijkheid van de
directeur van het CIb ter discussie te stellen worden zijn argumenten in dit
debat a priori als inferieur weggezet. Dit schaadt naar mijn mening de
kwaliteit van het debat en mogelijk het belang van de volksgezondheid. Ik
vind dat de Nederlandse bevolking moet kunnen vertrouwen op de integriteit
van de heer Coutinho en van het RIVM als gezaghebbend (overheids)instituut.
De huidige rechtsgang moet helderheid brengen over de aantijgingen van
belangenverstrengeling, waardoor het wetenschappelijk debat in zijn
volledigheid kan plaatsvinden.
Van de eerste drie door u genoemde onderwerpen vind ik dat deze altijd
onderwerp van kritische maatschappelijke aandacht moeten en mogen zijn. Ik
denk daarbij echter niet in de eerste plaats aan het RIVM als aanjager van het
debat, maar veeleer aan gremia als de wetenschappelijke verenigingen, de
academische onderzoeksinstituten en Universiteiten, en aan de wetenschapsjournalistiek.
Ten aanzien van de keuze voor preventiemaatregelen verwijs ik naar mijn
antwoorden van 23 november 2011 op uw vragen over het nut van de
griepprik (2011Z20885).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 6
Is het waar dat de heer Coutinho is benoemd tot hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, waar hij betrokken is bij projecten die mede worden betaald
door makers van vaccins namelijk MSD en GlaxoSmithKline? Zo ja, vindt u
dat iemand die een belangrijke vertrouwensfunctie heeft in de publieke
gezondheidszorg ook betrokken kan zijn bij projecten die betaald worden
door de farmaceutische industrie?
Antwoord 6
De heer Coutinho is in mei 2011 door de Universiteit van Utrecht benoemd
tot hoogleraar. Hij is aangesteld bij het Universitair Medisch Centrum, dat ook
zijn leerstoel bekostigt. Zie voorts de beantwoording van de vragen van het
lid Van Gerven (2011Z23739).
De heer Coutinho is niet betrokken bij projecten die mede worden betaald
door makers van vaccins, zoals MSD of GlaxoSmithKline.
Vraag 7
Wanneer wordt de Kamer op de hoogte gesteld van de concrete uitvoering
van de motie-Arib inzake een register waarin de banden tussen artsen en
onderzoekers enerzijds en de farmaceutische industrie anderzijds staan
geregistreerd en openbaar toegankelijk zijn?3
Antwoord 7
Tijdens het debat over de Mexicaanse griep in september heb ik uw Kamer
geïnformeerd over de uitwerking van de motie Arib. Het transparantieregister
zal in het eerste kwartaal van 2013 operationeel en via internet raadpleegbaar
zijn. De precieze details van de regelgeving en het register worden momenteel uitgewerkt. Ik verwacht u voor de zomer van 2012 nader daarover te
kunnen informeren.

3

Kamerstuk 22 894, nr. 243.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3