Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2027
Vragen van de leden Marcouch en Recourt (beiden PvdA) aan de minister
van Veiligheid en Justitie over veroordeelde criminelen die nog niet in de
gevangenis zitten (ingezonden 1 maart 2012).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
29 maart 2012). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012,
nr. 1899.
Vraag 1
Kent u het bericht «Veroordeelde misdadigers lopen vrij rond»?1 Herinnert u
zich de eerdere Kamervragen over het feit dat er in de regio AmsterdamAmstelland 1700 veroordeelden vrij zouden rondlopen?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bevat de genoemde tv-uitzending feitelijke informatie, bijvoorbeeld over het
aantal veroordeelden dat tijdelijk dan wel definitief zijn straf ontloopt, die
onjuist is? Zo ja, welke? Wat zijn de juiste feiten dan wel?
Antwoord 2
Het televisieprogramma De Vijfde Dag heeft naar mijn mening terecht
aandacht gevraagd voor het aantal veroordeelden dat hun straf nog dient uit
te zitten. Ik ben mij bewust van deze problematiek en heb dan ook verschillende maatregelen ingezet om dit aantal te verminderen, zoals in mijn
antwoord op vraag 9 is aangegeven.
Het CJIB registreert het aantal lopende zaken in één jaar, dit wil echter niet
zeggen dat deze vonnissen allemaal in 2010 zijn uitgesproken. Hierdoor
ontstaat er een verschil tussen de cijfers van het programma en de cijfers van
het CJIB. Een ander verschil is dat het aantal zaken wordt geregistreerd en
niet het aantal personen. Een persoon kan meerdere zaken op zijn naam
hebben staan.
Uit de gegevens van het CJIB blijkt dat in 2010 12 610 zaken ten aanzien van
principale vrijheidsstraffen (volwassen) zijn aangeboden (ingestroomd). In
2010 zijn 15 440 lopende zaken ten aanzien van principale vrijheidsstraffen
1
2

ah-tk-20112012-2027
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2008–2009, nr. 1733.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

(volwassenen) door het CJIB afgedaan. In 771 gevallen werd het vonnis via
de zelfmeldprocedure voltrokken, in 4 435 gevallen via aansluitende detentie
en in 6 723 gevallen via arrestatie en vervolgens de ten uitvoerlegging van de
straf. Daarnaast kregen 253 gevallen gratie, vielen 618 gevallen onder de
categorie overig en zijn 2 640 zaken verjaard.
Vraag 3
Deelt u het onbegrip van winkeliers die vast moet stellen dat de dader van
het misdrijf, waarvan zij het slachtoffer zijn geworden, nog gewoon vrij
rondlopen? Zo ja, hoe gaat u dit uitleggen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja, dit onbegrip deel ik. Ik acht het daarom van groot belang dat de door de
rechter opgelegde straffen ook daadwerkelijk ten uitvoer worden gelegd. Op
deze wijze wordt tegemoet gekomen aan de belangen van slachtoffers,
nabestaanden en samenleving. In mijn brief van 25 oktober 20113 heb ik uw
Kamer bericht over het programma Uitvoeringsketen Strafrechtelijke
Beslissingen (USB). Dit programma richt zich op het (in samenhang)
doorvoeren van verbeteringen in de uitvoeringsketen, waaronder het
bevorderen van het sneller ten uitvoerleggen van straffen.
Tevens heb ik in het kader van het actieprogramma Ketenaanpak Overvalcriminaliteit specifieke maatregelen genomen om extra aandacht te besteden
aan slachtoffers van een overval. Zo is met Slachtofferhulp Nederland (SHN)
afgesproken dat zij elk slachtoffer van een overval bezoekt en ondersteunt en
wijst op mogelijkheden die het Schadefonds Geweldsmisdrijven biedt. Ter
ondersteuning worden slachtoffers van een overval ook door SHN telefonisch
benaderd om deze regeling onder hun aandacht te brengen en eventueel een
preventieadvies in te plannen. Deze slachtoffers kunnen (vanaf 2010) gebruik
maken van een slachtofferregeling, waarbij zij € 1 000,– aan subsidie kunnen
ontvangen voor het nemen van preventieve maatregelen.
Vraag 4
Hoeveel veroordeelden, waarvan het vonnis door het ontbreken van de
kennis van de verblijfplaats van de veroordeelde niet ten uitvoer wordt
gelegd, stonden er in 2009, 2010 en 2011 in het landelijke opsporingsregister
(OPS) gesignaleerd?
Antwoord 4
Gemiddeld aantal zaken van volwassenen in OPS4:

Totaal gemiddelde
Aantal vrijheidsstraffen
5

2009

2010

20115

62 512
19 436

61 620
17 479

54 437
15 432

De cijfers over 2011 zijn gebaseerd op de metingen in de periode januari t/m juli 2011.

Vraag 5
Hoeveel veroordeelde daders ontlopen vanwege verjaring van het door hen
gepleegde strafbare feit hun opgelegde straf? Kunt u aangeven hoeveel
daders dit de afgelopen vijf jaar jaarlijks betreft?
Antwoord 5
Geëxpireerde zaken (geen personen) terzake van
principale vrijheidsstraffen6
2007
2008
2009

3
4

929
1 256
2 131

Kamerstukken II, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VI, nr. 11.
Dit betreft: vrijheidsstraffen, omgezette taakstraffen, boetevonnissen, ontnemingsmaatregelen en schadevergoedingsmaatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Geëxpireerde zaken (geen personen) terzake van
principale vrijheidsstraffen6
2010
20117
6
7

2 659
2 862

Het gaat hier om het aantal principale vrijheidsstraffen voor jeugdigen en volwassen.
Dit zijn voorlopige cijfers (nog niet officieel door CJIB gepubliceerd).

Het aantal geëxpireerde zaken wordt mede bepaald doordat de registratie van
onherroepelijke vrijheidsstraffen in 1996 door het CJIB is gestart. Destijds zijn
ook oude zaken van voor 1996 in het systeem ingevoerd. Dit leidt er toe dat
deze zaken, voor zover ze een verjaringstermijn van 16 jaar hebben (misdrijven waarop een tijdelijke gevangenisstraf van meer dan drie jaren is gesteld)
de afgelopen jaren zijn gaan expireren. Omdat er inmiddels 16 jaar door het
CJIB wordt gemeten, verwacht ik dat de expiratie de komende jaren gaat
stabiliseren5.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het in het kader van het voorkomen van recidive veel
effectiever is om veroordeelde criminelen daadwerkelijk achter de tralies te
zetten in plaats van ze na een volgende veroordeling weer een straf op te
leggen, die mogelijk ook weer niet wordt uitgevoerd? Zo ja, waarom zorgt u
dan er dan niet eerst voor dat veroordeelde criminelen hun straf ondergaan
voordat u minimumstraffen gaat invoeren voor criminelen die een tweede
keer worden veroordeeld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ik acht het van groot belang dat de door de rechter opgelegde straffen ook
daadwerkelijk ten uitvoer worden gelegd. Het uitgangspunt dat een veroordeelde elke straf die hem wordt opgelegd, moet ondergaan, staat los van het
voorstel van het kabinet om minimumstraffen in te voeren voor recidive bij
zware misdrijven. Overigens gaat het hier om zodanige ernstige misdrijven
dat in principe voorlopige hechtenis is aangewezen.
Vraag 7
Weet u hoeveel veroordeelden in afwachting van hun gevangenisstraf zich
opnieuw schuldig maken aan strafbare feiten? Zo ja, om hoeveel veroordeelden gaat het dan? Zo nee, waarom hebt u geen kennis van deze ernstige
vorm van recidive terwijl u stelt dat u recidive, in het algemeen wilt aanpakken?
Antwoord 7
Het WODC berekent jaarlijks de strafrechtelijke recidive van Nederlandse
justitiabelen. Deze gegevens worden opgenomen in de Recidivemonitor. De
Recidivemonitor biedt geen inzicht in het aantal veroordeelden dat in
afwachting van hun gevangenisstraf opnieuw recidiveert.
Om de recidive te verminderen worden diverse maatregelen genomen. Het
sneller ten uitvoer leggen, waardoor er minder mogelijkheid bestaat dat
personen in afwachting van hun straf recidiveren, is één van deze maatregelen. Op dit terrein lopen verschillende verbeterinitiatieven. Deze zijn onderdeel van de programma’s Herontwerp Keten Strafrechtelijke Handhaving en
Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen (USB) waarover uw Kamer op
29 februari 2012 is geïnformeerd6.
Vraag 8
Uit hoeveel leden bestaat het Team Executie Strafvonnissen (TES)? Hoeveel
zaken van veroordeelde criminelen die hun straf nog niet hebben ondergaan
behandelen zij jaarlijks? Hoeveel zaken lager er voor dit team in de jaren
2009, 2010 en 2011 nog op de plank?

5

6

Dit onder gelijkblijvende omstandigheden. Als gevolg van het wetsvoorstel om de verjaring
af te schaffen voor misdrijven met een gevangenisstraf van 12 jaar of meer kunnen de
feitelijke expiratiecijfers een ander beeld gaan vertonen.
Kamerstukken II, vergaderjaar 2011–2012, 33 173, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3

Antwoord 8
Het TES-team bestaat uit 20 fte. Het TES-team is de afgelopen jaren
uitgebreid. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen, het aantal zaken op de plank is
op 1 januari 2011 gereduceerd tot nul.
In onderstaande tabel is het aantal zaken van het Team Executie Strafvonnisen (TES) weergegeven:

Aantal afgehandelde
zaken
Aantal zaken op de
plank (peildatum
1 januari)

2009

2010

2011

179

527

522

1 022

6

0

Vraag 9
Wat gaat u concreet doen, anders dan het hebben van plannen en uiten van
voornemens, om ervoor te zorgen dat er minder veroordeelden hun straf
blijven ontlopen? Hoeveel veroordeelde personen zullen er aan het einde van
2012 nog niet de straf hebben ondergaan waarvoor zij zijn veroordeeld?
Hoeveel per 2013, 2015 en 2015? Kunt u daarbij een onderscheid maken naar
veroordeelden tot vrijheidsstraffen van meer en minder dan 300 dagen?
Antwoord 9
Ik heb veel concrete maatregelen genomen om het aantal veroordeelden dat
vrij rond loopt te beperken, zoals de verlenging van de verdubbelde inzet van
het Team Executie Strafvonnissen(TES) tot tenminste 2014, de inzet van
diverse zogenaamde «Pakze-teams» bij de politiekorpsen, de in 2011 gestarte
doorlichting van 6 500 zaken die langer dan drie jaar in het OPS geregistreerd
staan, de onthouding van sociale zekerheidsrechten aan bepaalde OPSgesignaleerden en de scherpere toepassing en het onderzoek naar de
mogelijkheden om een paspoort te onthouden aan bepaalde categorieën
onherroepelijk veroordeelden7. Mijn inzet zal de komende tijd gericht zijn op
een versterking en uitbouw van deze maatregelen.
Een precieze prognose, hoeveel veroordeelde personen aan het eind van
2012 en latere jaren hun straf niet hebben ondergaan, is niet te geven. Mijn
verwachting is dat de resultaten van het Programma Versterking Executie
Strafvonnissen (PVES) op termijn het verjaringspercentage gunstig beïnvloeden. Deze inspanningen worden door het programma Uitvoeringsketen
Strafrechtelijke Beslissingen (USB) voortgezet. Verbetering van de onderlinge
uitwisseling van gegevens vormt immers een kernelement van dit programma. De ontwikkeling van het OPS wordt jaarlijks nauwgezet gemonitord.
Uw Kamer wordt hier in het kader van de voortgang over het programma
USB over geïnformeerd.

7

Kamerstukken II, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VI, nr. 11.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

4