Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

342
Vragen van het lid Van der Plas (BBB) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over de EU Transportverordening (EG nr. 1/2005) met
betrekking tot het vangen van kippen (ingezonden 8 juni 2021).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 15 oktober 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 3386.
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de huidige situatie met betrekking tot het tillen of
slepen aan de poten van kippen?1, 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Weet u dat de Wet dieren van toepassing is op alle dieren, niets daarop
uitgezonderd, van hobbydierhouder met één tot twee kippen tot de grootste
professionele pluimveehouderij met honderdduizenden kippen?
Antwoord 2
De Wet Dieren geeft een integraal kader voor regels over gehouden dieren en
daaraan gerelateerde onderwerpen.
Vraag 3
Weet u dat het in Nederland gaat om de aan de poten opgetilde kippen?
Antwoord 3
Mijn beantwoording op schriftelijke vragen van lid De Groot (D66) en de
uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven van 29 april
2021, waarnaar in de eerste vraag wordt verwezen, gaan over het Europese
verbod om dieren bij de poten op te tillen of voort te trekken en specifiek in
relatie tot het vangen van pluimvee.

1
2

ah-tk-20212022-342
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2181.
Uitspraak College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) d.d. 29 april 2021, kenmerk
ECLI:NL:CBB:2021:454.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 4
Weet u dat buitenlandse aan de poten opgetilde kippen wel in Nederland
geslacht mogen worden en dit ongeveer 45% van de Nederlandse slachtcapaciteit is?
Antwoord 4
In mijn beantwoording op de schriftelijke vragen van lid De Groot licht ik toe
dat het gangbaar is in de EU en andere landen dat legkippen en vleeskuikens
aan de poten worden opgetild als ze worden gevangen voorafgaand aan
transport. Inderdaad is ongeveer 45% van het totaal aantal pluimvee dat in
Nederlandse slachthuizen wordt geslacht afkomstig uit andere lidstaten.
Vraag 5
Weet u dat de Dierenbescherming bij brief van 25 mei 2021 ervoor pleit om
niet te wachten op aanpassing van de Europese transportverordening EG
nr. 1/2005, om net als Kipster en Rondeel de «rechtop-vangmethode» toe te
passen, om vangploegen te trainen op rechtop vangen, om dit op te nemen
in het kwaliteitssysteem Integrale Ketenbeheersing (IKB) pluimveeservicebedrijven en om onderzoek uit te voeren naar andere innovatieve vangmethodes?
Antwoord 5
De Dierenbescherming heeft op 25 mei een brief aan mij gestuurd waarin ze
oproepen tot een plan om het vangen van pluimvee aan de poten uit te
faseren. Hierbij worden inderdaad onder andere de door u aangehaalde
punten genoemd.
Vraag 6
Bent u bekend met het feit dat op jaarbasis in Nederland 0,04% van de kippen
(Alleen Kipster en Rondeel) worden geladen met een rechtop-vangmethode
en dat 99,96% van de kippen in Nederland aan de poten worden opgetild?
Antwoord 6
In een opinieartikel van Eyes on Animals van 2 juni 20203 wordt beschreven
dat de rechtop-vangmethode inmiddels bij vijf bedrijven is geïntroduceerd:
Rondeel, Kipster, Demeter, Gijs en Eike. Mij is niet bekend welk percentage
kippen op deze wijze wordt gevangen, maar dit zal inderdaad gering zijn, in
relatie tot het totaal aantal pluimvee dat in Nederland gehouden wordt.
Vraag 7
Bent u bekend met het feit dat in geheel Europa en in de gehele wereld
kippen aan poten worden opgetild?
Antwoord 7
Ik verwijs uw Kamer graag naar mijn antwoord op vraag 4.
Vraag 8
Bent u bekend met het feit dat dat alle erkende IKB-pluimveeservicebedrijven
verplicht werken met opgeleid personeel via de door Avined erkende
opleiding, te weten de cursus Verantwoord Pluimveeladen? Deelt u de
mening dat het derde verzoek van de Dierenbescherming is de eerdergenoemde brief nu al dagelijkse praktijk is? Deelt u de mening dat het derde
verzoek van de Dierenbescherming nu al een vereiste is om erkend te zijn en
te blijven? Deelt u de mening dat het vijfde verzoek van de Dierenbescherming een suggestie is, gezien het feit dat de innovatie de laatste 15 tot
20 jaar niet heeft stilgestaan en deze dagelijks wordt toegepast en verder
doorontwikkeld, alles in relatie met dierenwelzijn en arbeidgerelateerde
zaken, ook in verband met Arbowetgeving?

3

https://www.pluimveeweb.nl/artikel/406500-opinie-het-rechtop-vangen-is-arbo-technischgezien-een-hele-vooruitgang/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Ik ben bekend met de systematiek van de door Avined erkende opleidingen.
Ik constateer dat deze opleidingen niet de training voor de «rechtopvangmethode» bevatten, waar de Dierenbescherming in hun brief voor pleit.
De Dierenbescherming vraagt om het uitfaseren van het vangen van kippen
aan de poten en stelt dat hiervoor ook andere innovatieve diervriendelijkere
vangmethodes onderzocht kunnen worden. De door hun bedoelde innovaties
zouden de huidige praktijk van vangen aan de poten moeten vervangen en
zijn daarom dus niet persé in lijn met die van de afgelopen 15 tot 20 jaren.
Vraag 9
Bent u bekend met het feit dat gemiddeld genomen over alle stalsystemen en
pluimveediersoorten de gemiddelde arbeidsinzet vier keer hoger zal zijn bij
de rechtop vangmethode?
Antwoord 9
Eyes on Animals en de Dierenbescherming geven aan dat uit de praktijk blijkt
dat «rechtop vangen» 1,5 tot 2 keer langer duurt. En dat door het aantal
vangers ongeveer te verdubbelen, de kippen in dezelfde tijd kunnen worden
gevangen. Dit geldt overigens voor leghennen en niet voor vleeskuikens.
Voor vleeskuikens is dit naar mijn weten nog niet onderzocht.
Vraag 10
Heeft u onderzoek gedaan naar dierwelzijn bij de heden ten dage gebruikte
vangmethoden?
Antwoord 10
in 2019 heeft een PPS-onderzoek plaatsgevonden naar letsel en schade bij
vleeskuikens4. In totaal zijn ruim 9.000 vleeskuikens in de wachtruimte van
het slachthuis beoordeeld op letsel. Deze waren op de reguliere wijze, dus
aan de poten, gevangen. Hieruit bleek dat vleugelbloedingen en vleugeldislocaties het meest voorkomende letsel zijn. Bij gemiddeld 4,5% van de kuikens
was sprake van bloedingen aan de vleugel groter dan 1 cm. Vleugelbloedingen treden iets vaker op bij trager groeiende kuikens (4,7%) dan bij de
reguliere kuikens (4,3%). Vleugeldislocaties zijn na bloedingen het vaakst
gescoorde letsel. Bij reguliere kuikens werd bij gemiddeld 1,5% van de
kuikens een vleugeldislocatie geconstateerd, bij trager groeiende kuikens
werd bij gemiddeld 3,9% van de kuikens een vleugeldislocatie geconstateerd.
De onderzoekers gaven aan dat het niet aannemelijk was dat deze letsels zijn
veroorzaakt tijdens transport, daarom is het aannemelijk dat dit letsel ten
gevolge van het vangen en laden betreft.
Vraag 11
Bent u bekend met de huidige personeelsinzet bij het vangen van kippen van
onder andere arbeidsmigranten?
Antwoord 11
Ik ben ermee bekend dat een deel van het personeel van pluimveeservicebedrijven afkomstig is uit andere landen.
Vraag 12
Kunt u opsommen wat de gevolgen zijn indien kippen niet meer opgeladen
kunnen worden?
Antwoord 12
Het is uiteraard niet de bedoeling dat kippen niet meer geladen gaan worden.
Het niet meer vangen en laden van kippen en vleeskuikens zou betekenen dat
deze dieren niet volgens de normale productiecyclus afgevoerd kunnen
worden. Hierdoor stopt de afvoer van dieren naar de slachthuizen en kunnen
nieuwe, jonge dieren niet aangevoerd worden.

4

Wageningen Livestock Research Rapport 1107. «Letsel en schade bij vleeskuikens als gevolg
van vangen, transport en handelingen aan de slachtlijn».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Vraag 13
Hoe gaat u, samen met de pluimveesector, dit probleem op de kortst
mogelijke termijn oplossen?
Antwoord 13
Ik ben sinds mei in gesprek met de sector over het vangen van pluimvee om
zo snel mogelijk een overgang te realiseren naar een vangmethode waarbij
dieren niet aan de poten worden gevangen. Echter, een brief van de Europese
Commissie van 3 augustus jongsleden heeft mij doen besluiten een pas op
de plaats te maken ten aanzien van mijn inzet op de naleving van het verbod
van vangen aan de poten van pluimvee.
Deze brief beschrijft dat dit verbod eigenlijk niet bedoeld was voor pluimvee.
Dit is in lijn met wat ik in de beantwoording op eerdergenoemde schriftelijke
vragen reeds aangaf, namelijk dat het erop lijkt dat er een uitzondering mist
in de verordening. De Europese Commissie laat daarnaast weten dat het
aanstaande advies van de European Food Safety Authority (EFSA) over
dierenwelzijn en transport ook zal ingaan op het vangen van pluimvee. Dan
zal duidelijk worden of, vanuit wetenschappelijk inzichten, een geheel verbod
van het vangen aan de poten noodzakelijk en gerechtvaardigd is, of dat
pluimvee wellicht -onder bepaalde aanvullende voorwaarden- wel aan de
poten mag worden gevangen. Ik wil dit advies graag afwachten voordat ik
bepaal hoe om te gaan met het verbod zoals het nu in de transportverordening verwoord is.
Ondanks bovenstaand blijf ik van oordeel dat de huidige vangmethode,
waarbij meerdere dieren per hand aan de poten worden vastgehouden en
ondersteboven hangen, niet gewenst en niet diervriendelijk is. Ik refereerde in
mijn beantwoording op schriftelijke vragen in mei dit jaar5 aan Europese
goede praktijken, die duidelijke beschrijvingen geven van welzijnsvriendelijker
vangen6. Ook in de brief van de Europese Commissie wordt erop gewezen
dat de dieren in ieder geval bij beide poten vastgehouden moeten worden, en
dat het vasthouden van het lichaam en het niet ondersteboven houden van
de dieren te prefereren is. Daarom is het van belang dat de sector doorgaat
met het reeds ingezette traject om tot diervriendelijkere vangmethodes over
te schakelen. Ik vind het goed en noodzakelijk dat zij hierbij dierenwelzijnsorganisaties zoals Wakker Dier, Eyes on Animals en de Dierenbescherming
betrekken.

5
6

Kamerstuk 21 501-32, nr. 1295.
http://animaltransportguides.eu/wp-content/uploads/2016/05/Poultry-BroilersFINAL.pdf; http://
animaltransportguides.eu/wp-content/uploads/2016/05/Poultry-End-of-lay-Hens-FINAL.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4