Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 623

Wijziging van de Wet minimumloon en
minimumvakantiebijslag in verband met het van
toepassing verklaren van die wet op nader
bepaalde overeenkomsten van opdracht

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 januari 2014
Op 12 en 16 december 2013 heeft de rechtbank in twee beroepszaken over
de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml) uitspraak
gedaan. Met deze brief informeer ik u over deze twee zaken.
Verrekeningen
De uitspraak van 16 december 2013 (SGR 13/6793 BESLU V257) betrof het
toepassen van verrekeningen van kosten, waaronder huisvestingskosten
waardoor het uitbetaalde loon minder bedroeg dan het wettelijk
minimum.
Enige tijd na inwerkingtreding van de bestuursrechtelijke handhaving van
de Wml in mei 2007 kwamen vanuit de handhavingspraktijk signalen naar
voren van (soms zeer forse) verrekeningen die er toe leidden dat
werknemers minder dan het wettelijk minimumloon uitbetaald kregen.
SZW heeft naar aanleiding hiervan het standpunt ingenomen dat
verrekeningen die ertoe leiden dat betrokkene minder dan het wettelijk
minimumloon krijgt uitbetaald strijdig zijn met de wet.
In de handhaving maakt de Inspectie SZW een uitzondering als het gaat
om de verrekening van kosten voor huisvesting (tot 20% minimumloon)
en ziektekostenverzekering (tot 10% minimumloon). De Inspectie SZW legt
geen boete op als een verrekening binnen deze normen blijft.
De Rechtbank volgt deze uitleg van de wet niet en heeft anders geoordeeld. De Rechtbank stelt dat de wet niets vermeldt over verrekeningen en
dat er geen publiekrechtelijk verbod bestaat om door verrekening de
loonschuld te niet te laten gaan. De Rechtbank valt voor het begrip
verrekeningen terug op het BW. Op grond van het BW zijn verrekeningen
toegestaan tot aan de beslagvrije voet. Dit bedrag is afhankelijk van de
leefsituatie van betrokkene en dus individueel bepaald.

kst-33623-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 623, nr. 10

1

Het is onwenselijk dat (forse) bedragen worden verrekend waardoor
minder dan het wettelijke minimumloon wordt betaald. Dit zorgt voor
oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt. In het kader van het Actieplan
schijnconstructies hebben de aanpak van ontduiking van de Wml en de
verbetering van de handhaving daarom ook hoge prioriteit. U bent
hierover geïnformeerd op 26 november 2013 (Kamerstuk 17 050, nr. 447).
Ik kan mij niet vinden in het oordeel van de rechtbank en sta op het
standpunt dat verrekening met het minimumloon niet is toegestaan (met
uitzondering van de gelimiteerde bedragen voor huisvesting en ziektekostenverzekering). Ik zal dan ook hoger beroep instellen.
Voorts is het van belang om deze zaak zo snel mogelijk nader te analyseren. Ik zal u voor 1 maart 2014 informeren over onze conclusies
hieromtrent en welke maatregelen eventueel genomen zullen worden ter
verduidelijking van de wetgeving en ter verbetering van de handhaving.
Wml is niet van toepassing/vrijwilligerswerk
De andere zaak ging in de kern om het al dan niet van toepassing zijn van
de Wml (AWB 12/2425 d.d. 12 december 2014). De Wml is alleen van
toepassing als er sprake is van een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk
recht. De kenmerken van een arbeidsovereenkomst zijn de verplichting
om persoonlijk arbeid te verrichten, onder gezag en tegen loon.
De situatie was dat een stichting opdrachten aannam om hiermee geld in
te zamelen voornamelijk voor het genootschap waarmee zij verbonden
was. Deze opdrachten werden vrijwillig uitgevoerd door leden van het
genootschap. Zij ontvingen geen beloning voor hun arbeid en wilden ook
geen beloning. De stichting stelde dat er geen sprake was van een
arbeidsovereenkomst en betwistte alle elementen van de arbeidsovereenkomst.
Tegelijkertijd met het onderzoek van SZW had ook de Belastingdienst
onderzoek ingesteld. De belastingrechter oordeelde in hoger beroep dat
de leden hadden afgezien van een aanspraak op loon. In dat geval is er
geen bedongen loon en derhalve geen arbeidsovereenkomst. Ook de
bestuursrechter deelt dit oordeel en stelt vast dat geen sprake was van
een arbeidsovereenkomst en dat de Wml niet van toepassing is.
Het feit hier is dat een genootschap concurreerde in de commerciële sfeer
met bedrijven waar werknemers door het verrichten van deze arbeid in
hun inkomsten konden voorzien. Ik acht dit een onwenselijke situatie
vanwege mogelijke verdringing van de arbeidsmarkt en oneerlijke
concurrentie op arbeidsvoorwaarden.
Ook in deze zaak zal ik hoger beroep instellen en u voor 1 maart 2014
informeren over eventueel te nemen maatregelen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 623, nr. 10

2