Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 934

Reorganisatie van de douane

Nr. 6

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 mei 2010
In mijn brief van 15 maart j.l (31 934, nr. 5) heb ik u toegezegd dat ik uw
Kamer regelmatig zal informeren over ontwikkelingen en resultaten die de
Douane het afgelopen jaar heeft behaald in verschillende dossiers
waarvoor de Douane (mede)verantwoordelijk is.
Het onderwerp waarover ik uw Kamer met deze brief wil informeren zijn
de ontwikkelingen en de resultaten die de Douane samen met de FIOD
heeft behaald in het kader van de taak om de smokkel van sigaretten
tegen te gaan.
Ontwikkelingen
Tijdens de eerste jaren van het nieuwe millennium werd tabaksaccijns
hoofdzakelijk ontdoken doordat misbruik werd gemaakt van douaneregelingen voor opslag en vervoer van accijnsproducten. Door samenwerking
met de tabaksfabrikanten is deze vorm van tabaksmokkel aanzienlijk
verminderd.
Ook door de goede samenwerking met andere lidstaten van de EU, OLAF
en Europol is deze smokkel afgenomen.
Tabaksaccijns is vervolgens hoofdzakelijk ontdoken door het op de markt
brengen van namaaksigaretten. Het merendeel van deze namaaksigaretten komt uit China, maar ook in Europa worden namaaksigaretten
geproduceerd. De meeste illegale fabrieken worden opgerold in Polen en
Tsjechië.
Zoals bekend is de kwaliteit van namaaksigaretten over het algemeen
slecht. Vermoedelijk vanwege die slechte kwaliteit kiest de consument
steeds vaker voor echte sigaretten. In Nederland zien we een behoorlijke
afname van de consumptie van namaaksigaretten van 4% in 2005 naar
0,9% in 2008.

kst-31934-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 934, nr. 6

1

Vanaf 2006 zien de Douane en de FIOD een sterke opkomst van
onbekende sigarettenmerken die zelf geen thuismarkt hebben (de zgn.
cheap whites). Deze merken worden afgezet op de zwarte markt in de UK.
De tussenopslag en het verdere vervoer van deze sigaretten vindt plaats
in en vanuit Nederland en België.
De laatste trend is dat er sigaretten Europa in worden gesmokkeld vanuit
de Verenigde Arabische Emiraten. Open bronnen bevestigen de aanwezigheid van diverse sigarettenfabrieken in de vrijhandelszones aldaar.
Inbeslagnames
Er zijn in 2009 in Nederland 209 904 331 stuks sigaretten in beslag
genomen. Indien deze sigaretten in Nederland op de markt waren
gebracht, zou de Nederlandse schatkist een bedrag van 36,3 miljoen
euro zijn misgelopen (accijns en BTW).

Daarnaast is er 320 kg rooktabak en 163 kg waterpijptabak in beslag
genomen. Het accijnsbelang voor deze zendingen bedraagt ongeveer
€ 37 000.
Van de 209 904 331 stuks in beslag genomen sigaretten zijn 1 848 682
stuks afkomstig uit kleine partijen die door de Douane in beslag genomen
zijn. Deze partijen voldoen niet aan de ATV richtlijnen en komen niet in
aanmerking voor strafrechtelijk onderzoek.
Postzendingen
Reizigersbagage (luchthavens)
Overige kleine inbeslagnames door Douane

414 673 stuks
255 658 stuks
1 178 351 stuks

Deze kleinere partijen worden in de tabellen buiten beschouwing gelaten.
De overige 208 055 649 stuks sigaretten zijn het resultaat van 20 grotere
inbeslagnames. Over deze 208 055 649 stuks sigaretten is over het
algemeen meer specifieke informatie bekend, zoals de bestemming,
herkomst en of het merkvervalsing betreft. Deze informatie wordt in de
onderstaande tabellen weergegeven:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 934, nr. 6

2

Tabel 1: Verdeling naar modaliteit land- en zeezijde
aantal sigaretten

%

aantal inbeslagnames

%

binnenland
zeezijde

129 813 149
78 242 500

62
38

9
11

45
55

totaal

208 055 649

100

20

100

Het grote aantal sigaretten in het binnenland heeft te maken met vier
grote inbeslagnames: 25 miljoen in Friesche Palen, 22 miljoen in Zwaag,
38 miljoen in Breda en 25 miljoen in Sint Philipsland.
Tabel 2: Verdeling naar namaak en echt
aantal sigaretten

%

namaak
echt
cheap whites

105 376 510
5 169 539
97 509 600

51
2
47

totaal

208 055 649

100

In deze tabel zijn de zogenaamde «cheap whites» opgenomen. Cheap
whites zijn sigarettenmerken die in geen enkele lidstaat van de Europese
Unie geregistreerd zijn en binnen de EU geen legale thuismarkt hebben.
De verpakkingen van deze merken voldoen ook niet aan de Europese
eisen.
Het overgrote deel van de cheap whites komen we tegen in de smokkel
naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland.
Tabel 3: Verdeling naar bestemmingsland
aantal sigaretten

%

aantal inbeslagnames

%

Nederland
Verenigd Koninkrijk
overig

47 099 039
103 663 000
57 293 610

23
49
28

7
7
6

35
35
30

totaal

208 055 649

100

20

100

De bestemming Verenigd Koninkrijk is ten opzichte van 2008 met 17%
gestegen. Dit komt voornamelijk door het grote aantal in beslag genomen
sigaretten in het binnenland. Deze werden voor een groot gedeelte
gevonden in loodsen van waaruit de sigaretten verder gedistribueerd
werden naar het Verenigd Koninkrijk.
Tabel 4: Verdeling namaak/echt met bestemming Nederland
aantal sigaretten

%

Aantal inbeslagnames

%

namaak
echt
cheap whites

46 330 100
768 939
0

98
2
0

5
2
0

71
29
0

totaal

47 099 039

100

7

100

Van de 46 330 100 stuks nagemaakte sigaretten met bestemming
Nederland was van 10 535 100 stuks (22%) de verpakking voorzien van
een vervalst Nederlands accijnszegel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 934, nr. 6

3

Tabel 5: Herkomst zending
aantal sigaretten

%

Aantal inbeslagnames

%

China
Midden Oosten
overig
onbekend

90 193 710
10 500 000
768 939
106 593 000

43
5
1
51

8
2
8
2

40
10
40
10

totaal

208 055 649

100

20

100

Wederom staat China op de eerste plaats. Het grote aantal met herkomst
onbekend komt door het grote aantal in beslag genomen sigaretten in het
binnenland. Bij deze inbeslagnames zijn geen vervoersdocumenten
aangetroffen, waardoor de herkomst niet is vast te stellen.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 934, nr. 6

4