Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1999
Vragen van het lid Oosenbrug (PvdA) aan de Ministers van Veiligheid en
Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over een
aanbesteding van software (ingezonden 9 februari 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) mede namens
de Minister voor Wonen en Rijksdienst (ontvangen 22 maart 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Protinus IT wint grote gunning EASP2015»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is het belang, zowel in operationele als strategische zin, van de
EASP2015 en vooral van het perceel dat is gewonnen door Protinus IT en
Comparex?
Antwoord 2
De rijksbrede Europese Aanbesteding voor Standaard Programmatuur (EASP)
betrof 2 percelen:
1. Levering van Standaardprogrammatuur & Dienstverlening Microsoft +
open source toepassingen gerelateerd aan de pakketten Standaardprogrammatuur van Microsoft;
2. Levering van Standaardprogrammatuur & Dienstverlening van de
overige Vendors + open source toepassingen.
De aanbesteding betrof de aanschaf van standaard software (en de daarmee
samenhangende werkzaamheden als onderhoud, support, advies en
installatie).
VenJ trad op als coördinerende partij, namens de deelnemers uit negen
ministeries.
Perceel 1 is gegund aan SoftwareOne en omvat circa € 8 mln.
Perceel 2 is gewonnen door Protinus IT en Comparex Nederland. Dit perceel
omvat circa € 32 mln.

1

ah-tk-20152016-1999
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.computable.nl/artikel/nieuws/wie-gunt-wat/5663683/3152533/protinus-it-wint-grotegunning-easp2015.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat het doorbreken van de leveranciersafhankelijkheid in
de ICT voor de overheid van strategisch belang is om grip te krijgen op zowel
de kosten als de kwaliteit van de dienstverlening? Zo ja, welke consequenties
verbindt u daaraan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja. Met de wijze van inkopen op basis van de EASP 2015 overeenkomsten
wordt bewerkstelligd dat software-resellers elkaar beconcurreren. Zij bieden
vervolgens softwareoplossingen aan. Het gebruik van open standaarden en
de mogelijkheid tot aanbieding van open source software is onderdeel van de
aanbesteding. Door het gebruik van open standaarden en door de mogelijkheid tot aanbieden van open source software kan de leveranciersafhankelijkheid in de ICT worden beperkt.
Vraag 4
Op welke wijze heeft u bij het gunnen van de aanbesteding van het perceel
aan Protinus IT en Comparex meegewogen of deze bedrijven geloofwaardig
kunnen opereren bij het aanbesteden van open source software? In hoeverre
woog u de berichtgeving mee dat beide gegunde partijen niet kunnen wijzen
naar succesvolle referenties met betrekking tot Open Source? https://
www.computable.nl/artikel/nieuws/wie-gunt-wat/5260495/3152533/fraudedrechtsteden-treft-ook-comparex.html
Antwoord 4
In de aanbesteding EASP2015 is gevraagd naar kennis en ervaring op het
gebied van standaard software (open source software en closed source
software). In de aanbesteding is ook beschreven dat bij gelijke geschiktheid
geldt dat open source software de voorkeur geniet. In de aanbesteding is
gevraagd naar referentieopdrachten op het gebied van open source software.
Daarnaast is gevraagd naar een verklaring omtrent het gedrag. Er mocht bij
partijen geen sprake zijn van ernstige beroepsfouten. Aanbestedingsrechtelijk
is het niet mogelijk om op basis van bijgevoegde berichtgeving vooraf een
inschrijver uit te sluiten.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het niet wenselijk is om de inkoop van open source
software uit te besteden aan ICT-leveranciers die voor het succes van hun
verdienmodel belang hebben bij het in stand houden van de leveranciersafhankelijkheid of die afhankelijk zijn van de verkoop van licenties? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Middels de aanbesteding EASP2015 zijn raamovereenkomsten afgesloten met
drie ICT-leveranciers. Voor perceel één is één partij en voor perceel twee zijn
twee partijen geselecteerd. Via minicompetities tussen deze drie ICTleveranciers /software-resellers worden zij uitgenodigd om de oplossing met
de beste kwaliteit/prijsverhouding aan te bieden. Die oplossing kan zowel
open source als closed source, dan wel een combinatie van die twee zijn.
Software-resellers zijn afhankelijk van de verkoop van licenties en de
gerelateerde dienstverlening, zoals onderhoud en support. Ook voor open
source producten is in een professionele ICT-omgeving onderhoud en
support noodzakelijk.
Vraag 6
Hoe gaat u toezicht houden op de correcte uitvoering van dit perceel? Welke
meetbare resultaten kan de belastingbetaler verwachten voor de besteding
van deze miljoenen euro’s?
Antwoord 6
Toezicht op de raamovereenkomsten EASP2015 vindt plaats door het
contractmanagement binnen het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Ook zijn
de departementale inkoopprocedures van toepassing. Het contractmanagement verkrijgt, via de deelnemende ministeries en Hoge Colleges van Staat,
een gezamenlijk inzicht in de afnames onder de raamovereenkomsten. Ook
wordt van de leveranciers zelf de contractinformatie over hun leveranties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

verkregen. Dit geeft periodiek een toetsbaar totaaloverzicht. Het totaaloverzicht op één plek levert verschillende voordelen voor de deelnemende
organisaties. Voorbeelden van deze voordelen zijn: bundeling van kennis,
mogelijkheid tot specialisatie en lagere kosten. Bij de keuze van het type
software door het Rijk is altijd een bedrijfseconomische overweging aan de
orde zoals is aangegeven in de kamerbrief over het eindrapport commissie
ICT-projecten2.
Vraag 7
Hoe verhoudt zich deze aanbesteding tot de door de Kamer in zowel de
motie-Vendrik3 als de motie Oosenbrug/Gesthuizen4 geuite wens om ruimte
te creëren voor open source?
Antwoord 7
Het gebruik van open standaarden en open source software, zoals bedoeld in
de motie Vendrik en de motie Oosenbrug/Gesthuizen maakt uitdrukkelijk
onderdeel uit van de aanbesteding. Zie ook de beantwoording van vraag 3 en
5 en de brief van de Minister voor Wonen en Rijksdienst van 12 februari 2016
aan uw kamer5.

2

Kamerstuk 33 326, nr. 13, pag. 28
Kamerstuk 28 600 XIII nr. 30
4
Kamerstuk 33 326 nr. 21
5
Tweede voortgangsrapportage over de maatregelen n.a.v. het Eindrapport van de Tijdelijke
commissie ICT-projecten, kamerstuk 33 326 nr. 389
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3