Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

31 239

Stimulering duurzame energieproductie

Nr. 277

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 december 2017
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de vormgeving van de
stimuleringsregeling voor hernieuwbare energieproductie SDE+ in 2018.
Het kabinet streeft naar 49 procent emissiereductie in 2030. De doelstellingen van het Energieakkoord, 14% hernieuwbare energie in 2020 en 16%
in 2023, zijn belangrijke mijlpalen op weg daarnaartoe. Om deze doelen te
bereiken is een breed maatregelenpakket overeengekomen, met de SDE+
als belangrijkste instrument vanuit de rijksoverheid. De SDE+ maakt de
uitrol van hernieuwbare energie versneld mogelijk, door de onrendabele
top van projecten te vergoeden. Ondanks de voortschrijdende technologische ontwikkeling is energieopwekking uit hernieuwbare bronnen als
zon, wind, water, biomassa en geothermie in de meeste gevallen nog
duurder dan energie uit fossiele bronnen.
Om de uitrol van deze technieken te stimuleren en om de doelen tijdig te
bereiken stelde ik met de SDE+ 2017 een budget van twee keer € 6 miljard
beschikbaar. Zoals ik uw Kamer heb bericht (Kamerstuk 31 239 nr. 276 en
Kamerstuk 31 239 nr. 257), zijn beide rondes voorspoedig verlopen. Nadat
ook de beschikkingen voor de najaarsronde zijn afgegeven, zal ik uw
Kamer informeren over de resultaten van de SDE+ 2017. Daarbij zal ik ook
een overzicht geven van de resultaten van de SDE+ tot nu toe.
In de voorjaarsronde van de SDE+ 2018 stel ik een verplichtingenbudget
van € 6 miljard beschikbaar. Voor de najaarsronde ben ik voornemens om
ook een budget van € 6 miljard beschikbaar te stellen. Ik neem daarover
een definitief besluit na de sluiting en mede op basis van de uitkomsten
van de voorjaarsronde. De SDE+ subsidie wordt pas uitgekeerd na
inbedrijfname van de betreffende projecten en naar rato van de
hernieuwbare energieproductie gedurende de looptijd. De hoogte van de
subsidie per energie-eenheid wordt jaarlijks gecorrigeerd voor de
marktwaarde van hernieuwbare energie.

kst-31239-277
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

1

Ik geef met de SDE+ in 2018 uiting aan mijn streven naar een meerjarig,
consistent beleid voor de energietransitie. Van belang is hierbij een
kosteneffectieve ondersteuning van de transitie. De systematiek van de
SDE+, met technologieneutraliteit en concurrentie om subsidie als
belangrijkste pijlers, blijft daarom gehandhaafd.
Ook in 2018 verwacht ik weer veel nieuwe hernieuwbare energieprojecten,
wat leidt tot een gezonde concurrentie om de beschikbare subsidiemiddelen.
In het regeerakkoord heeft het kabinet aangekondigd de inzet van de
middelen voor de SDE+ te verbreden van hernieuwbare energieproductie
naar CO2-reductie. Hiervoor zal ik voor maatregelen die kosteneffectief
kunnen bijdragen aan CO2-reductie, maar op dit moment niet onder de
SDE+ vallen, uitwerken hoe deze het beste ondersteund kunnen worden.
Op deze manier worden de beschikbare middelen zo kostenefficiënt
mogelijk ingezet voor het realiseren van de ambities voor 2030. Tussentijds zal ik ook de benodigde aanpassingen in de Wet opslag Duurzame
Energie (ODE) en het Besluit stimulering duurzame energieproductie
onderzoeken en in gang zetten. Deze wijzigingen kunnen naar verwachting per 1 januari 2019 in werking treden.
Hieronder zal ik eerst ingaan op de uitgangspunten van de SDE+ en een
overzicht geven van de opstelling van de regeling in 2018. Vervolgens ga
ik in op de voorwaarden voor de verschillende technieken voor hernieuwbare energieproductie die de SDE+ stimuleert.
Uitgangspunten van de SDE+ regeling
De SDE+ kenmerkt zich door drie principes:
1. Onrendabele top subsidies: De SDE+ compenseert het verschil
tussen de kostprijs van een hernieuwbaar energieproject en de
marktwaarde van de geproduceerde energie, ook wel de onrendabele
top genoemd. Per technologie wordt een basisbedrag vastgelegd dat
het maximale bedrag per kilowattuur (kWh) is waarvoor projecten die
binnen deze technologie vallen aanvragen kunnen doen. De te
ontvangen subsidie per project wordt gecorrigeerd voor de marktwaarde van de opwekte energie, het correctiebedrag. Dit is de
marktwaarde van de geleverde energie, die met name gebaseerd is
op de gemiddelde groothandelsprijzen voor energie. Wanneer de
marktwaarde stijgt, dan neemt de onrendabele top af en derhalve de
te ontvangen subsidie. De maximale hoeveelheid subsidie die
projecten kunnen ontvangen gedurende hun looptijd is niet alleen
beperkt door de basisbedragen, maar ook door de basisenergieprijs.
De basisenergieprijzen vormen de bodemwaarde voor de correctiebedragen binnen de SDE+, en worden gebaseerd op de verwachting
van ECN van de ontwikkeling van de energieprijzen op de lange
termijn. Als de marktwaarde van energie onder de basisenergieprijs
daalt, neemt het subsidiebedrag per geproduceerde eenheid niet
verder toe. Zie figuur 1 voor een schematische weergave1.
2. Een gefaseerde openstelling: Het SDE+ 2018 budget wordt in
fases opengesteld voor hernieuwbare energieprojecten. In de eerste
week kunnen alleen projecten met technologieën met een basisbedrag van maximaal € 0,09/kWh indienen. Vervolgens wordt de
regeling stapsgewijs opengesteld voor duurdere projecten tot aan de
fasegrens van achtereenvolgens € 0,11/kWh en € 0,13/kWh.
Gedurende de openstelling van de SDE+ hebben aanvragers de
mogelijkheid om hun projecten in de zogenaamde vrije categorie in
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

2

3.

te dienen, dat wil zeggen een vrije keuze van een basisbedrag onder
het vastgestelde maximum voor de betreffende techniek. Ondernemers worden zo geprikkeld om projecten voor een lagere prijs in te
dienen en daarmee meer kans te maken op een subsidiebeschikking.
Maximering van het basisbedrag: Het maximale basisbedrag
waarvoor technieken aanspraak kunnen maken op de SDE+ is net als
vorig jaar € 0,13/kWh. Technieken met een basisbedrag hoger dan
€ 0,13/kWh kunnen aanspraak maken op de SDE+, maar voor deze
projecten zal niet de gehele onrendabele top worden vergoed. Uitrol
van technieken met een hoger basisbedrag past op dit moment niet
bij een kosteneffectieve uitrol van hernieuwbare energie. Waar
mogelijk ondersteun ik deze technieken met het innovatieinstrumentarium om tot een verdere kostendaling te komen, zodat
deze in de toekomst beter in staat zijn om kosteneffectief bij te dragen
aan de energietransitie.

Verplichtingen en kasuitgaven
Jaarlijks wordt voorafgaand aan de openstelling het verplichtingenbudget
voor de SDE+ vastgesteld. Het verplichtingenbudget is het bedrag
waarvoor nieuwe SDE+-beschikkingen kunnen worden afgegeven. Hierbij
wordt onder andere rekening gehouden met de informatie uit de meest
recente Nationale Energie Verkenning (NEV), met inschattingen van de
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) over de potentiële
projecten en met de nog beschikbare kasmiddelen.
In 2018 is er een verplichtingenbudget voorzien van € 12 miljard. Dit
houdt in dat alle projecten die beschikt worden, ten hoogste ook € 12
miljard aan subsidie kunnen ontvangen gedurende de looptijd van het
project.
Het verplichtingenbudget gaat uit van het maximale subsidiebedrag
(verschil tussen het basisbedrag en de basisenergieprijs). Dit is het bedrag
waarvoor het Rijk een juridische verplichting aangaat. De verwachte
kasuitgaven worden gebaseerd op gerealiseerde productie uit de
beschikte projecten en de marktwaarde van de energieprijzen. De
verwachte kasuitgaven gedurende de looptijd van een subsidiebeschikking zijn daarmee aanzienlijk lager dan het bedrag waarvoor het Rijk
verplichtingen aangaat. Op basis van de meest recente inzichten wordt
uiteindelijk circa de helft van het verplichtingenbudget 2018 uitgekeerd als
subsidie, gespreid over de jaren 2018 tot en met 2038.
Openstelling SDE+ 2018
In 2018 vinden er twee openstellingsrondes plaats. De eerste ronde staat
open van 13 maart 2018 tot en met 5 april 2018 en heeft een verplichtingenbudget van € 6 miljard. Daarnaast voorzie ik een tweede openstellingsronde in het najaar met een zelfde verplichtingenbudget van € 6
miljard. Ik streef ernaar de voorwaarden voor de tweede openstelling van
de SDE+ vóór 1 juni 2018 bekend maken. De data voor de verschillende
fases van de voorjaarsronde van de SDE+ 2018 zijn opgenomen in tabel 1.
Tabel 1: Data openstelling voorjaarsronde SDE+ 2018
Voorjaarsronde SDE+ 2018

Fasegrenzen
elektriciteit
en warmte
(€/kWh)

Fasegrenzen
hernieuwbaar
gas (€/kWh)1

13 maart, 9.00 uur

0,090

0,064

19 maart, 17.00 uur

0,110

0,078

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

3

Voorjaarsronde SDE+ 2018

Fasegrenzen
elektriciteit
en warmte
(€/kWh)

Fasegrenzen
hernieuwbaar
gas (€/kWh)1

0,130

0,092

26 maart, 17.00 uur tot 5 april, 17.00 uur
1

De fasegrens hernieuwbaar gas is gecorrigeerd voor de bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstelling (78,5%) en factor onderste/bovenste verbrandingswaarde Gronings aardgas (31,65/35,17).

Technieken SDE+ 2018
De SDE+ staat net als voorgaande jaren ook in 2018 open voor projecten
die energie opwekken uit hernieuwbare bronnen zoals wind, biomassa,
zon, geothermie en water. Per categorie worden jaarlijks specifieke eisen
en voorwaarden vastgelegd. Hieronder geef ik per categorie voor 2018
een toelichting. In de bijlage2 is een tabel met alle basisbedragen,
basisenergieprijzen, vollasturen en de voorlopige correctiebedragen voor
de SDE+ 2018 opgenomen. Ik baseer mij voor de vaststelling van deze
getallen op het advies van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) in
samenwerking met DNV GL en TNO. Voor dit advies zijn belanghebbende
partijen uitgebreid geconsulteerd en is er een externe review uitgevoerd
door Fraunhofer ISI in samenwerking met de TU Wien. De betreffende
adviezen worden beschikbaar gesteld op de website van de Rijksdienst
voor Ondernemend Nederland.
Windenergie
De SDE+ staat ook in 2018 open voor projecten met wind op land, wind op
primaire waterkeringen en wind in meer. Daarbij geldt dat voor wind op
land en op primaire waterkeringen vier aparte categorieën geopend
worden voor verschillende windsnelheden. De bijbehorende basisbedragen zijn opgenomen in tabel 2. De basisbedragen tonen een flinke
daling ten opzichte van de basisbedragen van 2017. Dit heeft zowel te
maken met een daling van de totale kosten als een stijging van het aantal
vollasturen doordat nieuwe turbines bij dezelfde windsnelheden een
groter aantal vollasturen kunnen realiseren. Dit resulteert in een lagere
kostprijs per kWh en daarmee een lager basisbedrag.
Tabel 2: basis- en correctiebedragen wind 2018
Wind

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

Wind op land
• ≥ 8m/s
• ≥ 7,5 en < 8 m/s
• ≥ 7,0 en < 7,5 m/s
• < 7,0 m/s

0,054
0,059
0,064
0,073

0,032
0,032
0,032
0,032

Wind op primaire waterkeringen
• ≥ 8 m/s
• ≥ 7,5 en < 8 m/s
• ≥ 7,0 en < 7,5 m/s
• < 7,0 m/s

0,058
0,063
0,069
0,077

0,032
0,032
0,032
0,032

Wind in meer ≥ 1 km2

0,085

0,032

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

4

Energie uit biomassa
Biomassa levert een belangrijke bijdrage aan de verduurzaming van onze
energievoorziening. De veelheid aan soorten biomassa, conversietechnologieën en eindproducten zorgt ervoor dat het aantal categorieën voor
biomassa binnen de SDE+ groot is. Ik licht de belangrijkste aanpassingen
voor 2018 toe voor de hoofdgroepen thermische conversie en vergisting.
In 2018 wordt de categorie bij- en meestook van biomassa in kolencentrales niet opengesteld. Hiermee wordt invulling gegeven aan het
regeerakkoord.
Thermische conversie
Ons energieverbruik gaat voor het overgrote deel naar de warmtevoorziening.
Zoals aangeven in de Warmtevisie (Kamerstuk 30 196, nr. 305) en het
Energierapport (Kamerstuk 31 510, nr. 50) is het verminderen en verduurzamen van het warmteverbruik cruciaal om de transitie naar een volledig
duurzame energiehuishouding in 2050 te realiseren. Naast besparing
speelt het opwekken van hernieuwbare warmte een belangrijke rol.
In tegenstelling tot hernieuwbare elektriciteit en gas projecten, waarvoor
aansluiting op de uitgebreide en wijdvertakte netinfrastructuur in de regel
goed mogelijk is, zijn hernieuwbare warmte projecten afhankelijk van de
lokale vraag, waarbij er een grote variatie in vollasturen per project is. De
basisbedragen in de SDE+ gaan uit van één referentieaantal aan
vollasturen binnen één categorie. Consequentie hiervan is dat projecten
met een lager aantal vollasturen een nadeel ondervinden. Om een groter
potentieel aan warmteprojecten te ontsluiten heeft er overleg met de
sector plaatsgevonden en wordt er in de SDE+ 2018 geëxperimenteerd
met een zogenoemde warmtestaffel voor de categorie ketel vaste of
vloeibare biomassa ≥ 5 MWth. Binnen deze categorie wordt het mogelijk
gemaakt om projecten in te dienen met een maximum aantal vollasturen
tussen de 3000 en 8500. Hoe hoger het maximum aantal vollasturen, des
te lager het basisbedrag (zie tabel 3). Op basis van de ervaringen in deze
categorie wil ik bezien of het nuttig is om een warmtestaffel ook in andere
categorieën toe te passen.
Tabel 3: basis- en correctiebedragen ketel vaste of vloeibare biomassa ≥5 MWth 2018
Ketel op vaste of vloeibare biomassa ≥5 MWth

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

• 3.000

0,081

0,017

• 3.500

0,074

0,017

• 4.000

0,068

0,017

• 4.500

0,064

0,017

• 5.000

0,060

0,017

• 5.500

0,057

0,017

• 6.000

0,055

0,017

• 6.500

0,053

0,017

• 7.000

0,051

0,017

Maximum aantal vollasturen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

5

Ketel op vaste of vloeibare biomassa ≥5 MWth

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

• 7.500

0,050

0,017

• 8.000

0,048

0,017

• 8.500

0,047

0,017

De basisbedragen voor de overige technieken voor thermische conversie
voor de SDE+ 2018 zijn hieronder opgenomen in tabel 4. De categorie
biomassavergassing wordt daarbij uitgebreid zodat ook gebruik kan
worden gemaakt van B-hout. Vanaf dit jaar worden de categorieën
thermische conversie van biomassa uitgebreid zodat ook de geproduceerde elektriciteit subsidiabel is voor hetzelfde basisbedrag. De elektriciteit mag met een bestaande stoomturbine-generator worden opgewekt.
Dit betekent dat geen aparte categorieën voor warmtekrachtkoppeling
meer worden opengesteld zodat de regeling eenvoudig en efficiënt blijft,
en strategisch gedrag wordt beperkt.
Tabel 4: basis- en correctiebedragen thermische conversie 2018
Biomassa: Thermische conversie

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

Thermische conversie Warmte en Ketel
• Ketel vloeibare biomassa
• Ketel op vaste of vloeibare biomassa, ≥ 0,5 en <5 MWth
• Ketel op houtpellets voor industriële stoom ≥ 5 MWth
• Directe inzet van houtpellets voor industriële toepassingen

0,073
0,055
0,066
0,050

0,024
0,029
0,017
0,021

Biomassavergassing

0,0921

0,017

1

Dit basisbedrag betreft het maximum basisbedrag voor hernieuwbaar gas.

Naast de in tabel 3 en 4 genoemde categorieën heeft ECN ook een advies
uitgebracht voor kleine biomassaketels en stadsverwarming op basis op
houtpellets. Deze categorieën stel ik niet open. Voor de categorie kleine
biomassaketels geldt dat het verwachte subsidiebedrag naar verwachting
niet opweegt tegen de administratieve en uitvoeringslasten waardoor het
niet effectief zou zijn om deze ketels via de SDE+ te subsidiëren. Voor de
categorie stadsverwarming op houtpellets is het mij op dit moment nog
onvoldoende duidelijk of het nodig is om deze categorie open te stellen.
Stadverwarmingsprojecten kunnen op dit moment gebruik maken van de
categorie ketel op vaste of vloeibare biomassa, waarbij uit wordt gegaan
van het gebruik van lokaal beschikbaar snoei- en dunningshout. Het
gebruik van houtpellets werkt kostprijsverhogend. Daarom wil ik eerst
beter in kaart laten brengen in hoeverre de beschikbaarheid van lokaal
beschikbaar snoei- en dunningshout op dit moment beperkend is voor
stadsverwarmingsprojecten alvorens de categorie open te stellen. De
najaarsronde van de SDE+ 2018 is daarvoor een eerstvolgende
gelegenheid.
Vergisting
Vergisting van biomassa is een manier om restproducten om te zetten in
energie. In de SDE+ 2018 is het in de categorie voor kleinschalige
vergisting van dierlijke mest, net als in de succesvolle Regeling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

6

monomestvergisting 2017, niet langer toegestaan om 5% co-producten
aan de mest toe te voegen. De categorieën voor grootschalige monomestvergisting en covergisting uit het eindadvies van ECN worden samengevoegd in één categorie (co)vergisting.
Specifiek ten aanzien van rioolwaterzuivingsinstallaties (RWZI’s) geldt dat
deze zeer verschillend zijn qua grootte en type van de installatie en
verschillende manieren kennen voor het combineren van slibstromen van
andere locaties en de afzet en het ontwateren van het vergiste slib.
Daarnaast hebben waterschappen uiteenlopende wensen voor de
toepassing van innovatieve technieken. In overleg met de Unie van
Waterschappen stel ik een techniekneutrale categorie open voor de
productie van extra biogas uit zuiveringsslib. Bij de aanvraag moet
aangetoond worden dat het project de biogasproductie met minimaal 25%
kan verhogen. Dit is een aanzienlijke stroomlijning en vereenvoudiging
ten opzichte van eerdere openstellingen van de SDE+.
De basisbedragen voor de SDE+ 2018 voor de technieken voor vergisting
zijn hieronder opgenomen in tabel 5.
Tabel 5: basis- en correctiebedragen vergisting 2018
Biomassa: vergisting

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

Allesvergisting
• Warmte
• Gas
• WKK

0,061
0,055
0,067

0,024
0,017
0,031

Monomestvergisting ≤ 400 kW
• Warmte
• Gas
• WKK

0,100
0,0921
0,124

0,054
0,017
0,046

(co)vergisting
• Warmte
• Gas
• WKK

0,065
0,065
0,068

0,024
0,017
0,035

RWZI verbeterde slibgisting
• Warmte
• Gas
• WKK

0,033
0,046
0,049

0,024
0,017
0,035

1

Dit basisbedrag betreft het maximum basisbedrag voor hernieuwbaar gas.

Zonne-energie
Binnen de categorie zonne-energie vallen de opwekking van hernieuwbare energie met fotovoltaïsche panelen (zon-PV) en zonthermie. Zowel
zon-PV als zonthermie nemen een steeds groter aandeel in, in de SDE+.
Als gevolg hiervan groeit zowel het aantal projecten als de diversiteit aan
projecten. Hierdoor acht ik het wenselijk om de categorieën voor zon-PV
en zonthermie verder te verfijnen om overstimulering te voorkomen.
Voor zon-PV wordt er in de SDE+ 2018 een onderscheid gemaakt tussen
de elektriciteit die op het elektriciteitsnet wordt ingevoed en de elektriciteit
die zelf wordt gebruikt, op basis van de Garanties van Oorsprong (GVO’s)
uitgegeven door CertiQ. Voor beiden wordt een apart correctiebedrag en
een aparte basisenergieprijs vastgesteld. Indien projecten een deel van de
opgewekte energie zelf gebruiken treedt er namelijk een voordeel op in de
vorm van vermeden energiebelasting, ODE en transportkosten. Gebleken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

7

is dat bij zon-PV een groot deel van de opgewekte elektriciteit zelf wordt
gebruikt in plaats van in het elektriciteitsnet wordt gevoed.
De categorie zonthermie wordt gesplitst in twee categorieën, namelijk (1)
groter dan 140 kW en kleiner dan 1 MW en (2) groter of gelijk aan 1 MW.
Door een aanzienlijk schaalvoordeel is het wenselijk om onderscheid te
maken in de systeemgrootte van projecten, om op deze manier recht te
doen aan de verschillende kosten. Daarom is er bij zonthermie, net zoals
bij zon-PV vorig jaar is gedaan, gekozen voor een splitsing van de
categorie, met een scheiding bij een vermogen van 1 MW.
Voor 2018 gelden voor zon-PV en zonthermie de basisbedragen en
voorlopige correctiebedragen als opgenomen in tabel 6.
Tabel 6: basis- en correctiebedragen zon 2018
Zon

Zon-PV ≥ 15 kWp en <1 MWp

Zon-PV≥1MWp

Basisbedrag
(€/kWh)
0,112

0,107

Voorlopig correctiebedrag 2018
(€/kWh)
Netlevering
Nietnetlevering

0,038

Netlevering
Nietnetlevering

0,038

0,063

0,055

Zonthermie ≥ 140 kW en <1MW

0,094

0,029

Zonthermie ≥1MW

0,083

0,024

Energie uit geothermie
In 2018 stel ik de SDE+ open voor projecten in de categorieën geothermie
met een minimale diepte van 500 meter, geothermie met een minimale
diepte van 3.500 meter en uitbreidingsprojecten die gebruik maken van
een minimaal één extra put. Er worden geen aparte categorieën voor
stadsverwarming en warmteopwekking in een enkele verlaten olie-of
gasput opengesteld, vanwege de hoge kostprijs en/of onduidelijkheden
over de praktische toepassing. Daarnaast wordt in de SDE+ geen
onderscheid gemaakt naar het type afnemer van warmte (bijvoorbeeld
stadsverwarming). Het gebruik van een verlaten olie- of gasput wordt
toegestaan onder de categorie geothermie met een minimale diepte van
500 meter. Hiervoor wordt derhalve geen extra subsidie gegeven.
Voor geothermie gelden in 2018 de basisbedragen en voorlopige
correctiebedragen als opgenomen in tabel 7.
Tabel 7: basis- en correctiebedragen geothermie 2018
Geothermie

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

Geothermie ≥ 500m of gebruik van een bestaande olie- of
gasput

0,053

0,017

Geothermie ≥ 3.500m

0,060

0,017

Geothermie warmte – projectuitbreiding met minimaal één
extra put

0,034

0,017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

8

Energie uit water
De SDE+ staat ook in 2018 open voor hernieuwbare energieprojecten met
de inzet van waterkracht (inclusief renovatie van bestaande waterkrachtcentrales) en osmose. Voor hernieuwbare energieprojecten voor energie
uit water gelden in 2018 de basisbedragen en voorlopige correctiebedragen als opgenomen in tabel 8. De technieken voor energie uit water
komen, met uitzondering van de categorie renovatie van bestaande
waterkrachtcentrales, nog boven de € 0,13/kWh. Om die reden kunnen
deze projecten indienen voor het maximaal toegestane basisbedrag van
€ 0,13/kWh.
Tabel 8: Basis- en correctiebedragen water 2018
Water

Basisbedrag
(€/kWh)

Voorlopig
correctiebedrag 2018
(€/kWh)

Waterkrachtinstallaties valhoogte < 50 cm

0,1301

0,038

Waterkrachtinstallaties valhoogte ≥ 50 cm

1

0,130

0,038

Waterkrachtinstallaties (renovatie) valhoogte ≥ 50 cm

0,100

0,038

Osmose

0,1301

0,038

1

Dit basisbedrag betreft het maximum basisbedrag voor hernieuwbare elektriciteit.

Correctiebedrag grootschalige warmte
Sinds 2012 is hernieuwbare warmte in de SDE+ opgenomen. Anders dan
bij elektriciteit en gas het geval is, is de marktprijs van warmte afhankelijk
van de lokale situatie en schaalgrootte van de installatie. Daarom worden
verschillende correctiebedragen gehanteerd in de SDE+. Voor grootschalige warmteopties werd daarbij een andere berekeningswijze
gehanteerd, waarbij uit wordt gegaan van omzetting van aardgas in een
WKK. Destijds is beredeneerd dat de waarde van warmte uit een WKK
70% van de aardgasprijs (TTF) bedraagt.
ECN heeft voor de SDE+ 2018 geadviseerd om voor het correctiebedrag
voor grootschalige warmte, net als voor de andere schaalgroottes, uit te
gaan omzetting van aardgas in een ketel. Dit betekent dat voor deze
categorieën het correctiebedrag van 70% van de aardgasprijs naar
minimaal 110% van de aardgasprijs zou gaan. Vanwege de grote
onzekerheid omtrent deze berekeningen en de variatie in de marktprijs
van grootschalige warmte wijk ik af van het advies en stel ik het correctiebedrag voor grootschalige warmte (de categorieën geothermie en de
categorieën ketel op vaste of vloeibare biomassa ≥ 5MW en de ketel
industriële stoom op houtpellets) vast op 90% van TTF. Voor sommige
projecten is het mogelijk dat dit correctiebedrag dusdanig hoog is dat
investeringen in hernieuwbare warmte moeilijker of niet van de grond
komen. Ik onderzoek daarom de mogelijkheden om tot een betere
berekeningswijze van de warmteprijs te komen.
Risicoanalyse SDE+
In 2017 is een risicoanalyse uitgevoerd naar de uitvoerbaarheid en
handhaafbaarheid van de SDE+-regeling3. Hierbij is ook uitvoerig
3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2017/09/20/proces--en-risicoanalyse-sde-gvo-regeling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

9

aandacht besteed aan het proces voor het uitgeven van GVO’s die aan de
basis staan van de uitbetaling van de SDE+. Aanleiding voor het
onderzoek is het inzichtelijk krijgen van de (toekomst)bestendigheid van
de gehele keten die leidt tot uitbetaling van de SDE+-gelden. Gegeven de
voorziene forse toename in het aantal hernieuwbare energieprojecten en
het aandeel hernieuwbare energie in de komende jaren is het van belang
dat vertrouwd kan worden op deze keten en dat deze effectief is bij
toenemende volumes. Aanbevelingen hebben onder meer betrekking op
duidelijke sturing in de keten van certificatie en bemetering en een
intensivering en stroomlijning van het toezicht- en handhavingsbeleid
inclusief passende sancties bij overtredingen. Hieraan wordt opvolging
gegeven onder meer door deze op goede en zorgvuldige manier in de
voorwaarden van de relevante regelingen te verwerken.
Overige regelingen binnen de SDE+ middelen
De SDE+ regeling is erop gericht om de uitrol van hernieuwbare energie
te bespoedigen. Naast de SDE+ regeling worden de SDE+ middelen ook
gebruikt voor andere regelingen, namelijk voor de tenderregelingen voor
windenergie op zee, de investeringssubsidie duurzame energie (ISDE), de
hernieuwbare energieregeling (HER) en de Regeling monomestvergisting
2017.
Sinds 1 januari 2016 staat de meerjarige investeringssubsidie duurzame
energie (ISDE) open. Met de ISDE stimuleert het kabinet de aanschaf van
kleinschalige installaties voor de productie van hernieuwbare warmte. Dit
zijn installaties zoals zonneboilers, biomassaketels en warmtepompen met
een klein vermogen. Zoals de ontwikkelingen in 2016 en 2017 hebben
laten zien, groeit de bekendheid van de regeling nog steeds, waardoor het
de verwachting is dat er in 2018 veel aanvragen worden ingediend. Na
succesvolle openstelling in 2016 en 2017, stel ik ook in 2018 de ISDE open
en dit keer met een subsidieplafond van € 100 miljoen. Daarbij is de
regeling verbreed zodat ook gemeenten en provincies gebruik kunnen
maken van de regeling.
In januari 2018 start de campagne «Energie besparen doe je nu» weer. Het
doel is om woningeigenaren de voordelen te laten zien van een energiezuinige woning. In samenwerking met het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties wordt naast isolatie ook aandacht besteed
aan duurzame warmte. Voor deze campagne wordt daarnaast samengewerkt met branches, gemeenten en provincies zodat de verschillende
initiatieven zo goed mogelijk op elkaar aansluiten.
De hernieuwbare energieregeling staat nog tot eind maart 2018 open met
een budget van € 50 miljoen voor innovatieve projecten die kunnen leiden
tot kostprijsreductie in de SDE+.
Tot slot
Met de openstelling van de SDE+ in 2018, de ISDE 2018 en de tender voor
windenergie op zee levert het kabinet in 2018 een grote bijdrage aan de
energietransitie. De energietransitie is een lange termijnopgave, die
gebaat is bij een meerjarig, consistent beleid. Ik bouw daarom voort op
het fundament dat de afgelopen jaren is gelegd. Ik bied, met behoud van
de uitgangspunten van technologieneutraliteit en concurrentie, meer
mogelijkheden voor een voortvarende en kosteneffectieve uitrol van
hernieuwbare energie.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 239, nr. 277

10