Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 123 XII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor
het jaar 2010

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave

KST132830B
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

blz.

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGS
WETSVOORSTEL

2

Wetsartikel 1 (begrotingsstaat ministerie)
Wetsartikel 2 (begrotingsstaat baten-lastendiensten)

2
2

B. BEGROTINGSTOELICHTING

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

1

Artikelsgewijze toelichting

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1 (begrotingsstaat ministerie)
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel
strekt ertoe om de begrotingsstaat van het ministerie van Verkeer en
Waterstaat voor het jaar 2010 vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor het jaar 2010 Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2010.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2010 vastgesteld. De in de begroting
opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
Memorie van Toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
Wetsartikel 2 (begrotingsstaat baten-lastendiensten)
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten en de
kapitaaluitgaven en -ontvangsten van de baten-lastendiensten Koninklijk
Nederlands Meteorologisch Instituut, Rijkswaterstaat en de Inspectie
Verkeer en Waterstaat voor het jaar 2010 vastgesteld.
De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen worden toegelicht in
onderdeel B (begrotingstoelichting) van deze memorie van toelichting en
wel de paragraaf inzake de diensten die een baten-lastenstelsel voeren.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

2

Begrotingstoelichting

B. BEGROTINGSTOELICHTING
Inhoudsopgave

blz.

1.

Leeswijzer

2.
2.1
2.2
2.3

Het beleid
De beleidsagenda Verkeer en Waterstaat 2010
De beleidsartikelen
De niet-beleidsartikelen

7
7
22
123

3.

De bedrijfsvoeringsparagraaf

132

4.

De batenlastendiensten

136

5.

Het verdiepingshoofdstuk

154

6.
6.1
6.2
6.3

De bijlagen
Bijlage moties en toezeggingen
Bijlage ZBO’s en RWT’s
Lijst met afkortingen

176
176
230
232

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

4

3

Leeswijzer

1. LEESWIJZER
Voor u ligt de Beleidsbegroting, hoofdstuk XII van de Rijksbegroting 2010
van het ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW). De begroting
bestaat uit de volgende onderdelen:
1. De beleidsagenda;
De beleidsagenda beschrijft de beleidsprioriteiten van VenW voor
2010. Daarmee vormt de beleidsagenda de eerste aanzet voor de
discussie over de VenW-begroting 2010. In het beleidsprogramma
«Samen werken, samen leven» van het Kabinet Balkenende IV is
inzichtelijk gemaakt wat onze inzet is als bewindspersonen van Verkeer
en Waterstaat in die jaren. De inzet van VenW komt met name terug in
pijler 2 (een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie)
en pijler 3 (een duurzame leefomgeving). In de beleidsagenda komen
we hierop terug.
2. De beleidsartikelen (31 t/m 37) en de niet-beleidsartikelen (39, 40 en
41);
De beleidsartikelen bieden systematisch inzicht in de doelstellingen en
de producten waarmee ze worden gerealiseerd, de hoeveelheid geld
die daarmee is gemoeid en de manier waarop de evaluatie plaatsvindt.
Behalve beleidsartikelen bevat deze begroting ook zogenoemde
niet-beleidsartikelen. De opbouw van deze niet-beleidsartikelen wijkt af
van de hierboven genoemde beleidsartikelen. Hier worden uitgaven
die niet zinvol of doelmatig kunnen worden toegerekend aan de
beleidsartikelen verantwoord.
3. De diensten die een baten-lastenadministratie voeren;
In deze paragrafen zijn de relevante financiële gegevens van het KNMI,
Rijkswaterstaat en de Inspectie VenW opgenomen.
4. De bedrijfsvoeringsparagraaf;
Deze paragraaf gaat in op de belangrijkste bedrijfsvoeringsontwikkelingen bij VenW.
5. Diverse bijlagen;
Waaronder het verdiepingshoofdstuk waarin de opbouw van de
beschikbare bedragen per begrotingsartikel wordt uiteengezet en een
overzicht van de moties en toezeggingen.
Naast deze beleidsbegroting, hoofdstuk XII van de rijksbegroting, kent
VenW ook een Infrastructuurfonds, fonds A van de rijksbegroting, waarin
de concrete projecten en programma’s staan. Met dit aparte fonds voor de
infrastructuur wordt invulling gegeven aan de doelstellingen zoals
genoemd in de Wet op het Infrastructuurfonds, te weten het bevorderen
van een integrale afweging van prioriteiten en het bevorderen van
continuïteit van middelen voor infrastructuur.
De begrotingen van VenW zijn ook digitaal beschikbaar op
www.rijksbegroting.nl.

Verbetering van de (niet-financiële) beleidsinformatie
De indeling van de begroting 2010 komt grotendeels overeen met die van
2009. Er is een aantal verbeteringen doorgevoerd. Zo is bijvoorbeeld de
budgetflexibiliteit in deze begroting ook in absolute termen weergegeven.
Daarnaast is de tabel stand van zaken kabinetsdoelstellingen aan het
einde van de beleidsagenda verduidelijkt en wordt in de achterliggende
artikelen duidelijker een relatie gelegd met de kabinetsdoelstellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

4

Leeswijzer

Bij elke algemene doelstelling is aangegeven welk effect het behalen van
de doelstelling heeft. Er is naar gestreefd een duidelijke kwaliteitsslag
door te voeren op het gebied van de verbetering van de beleidsinformatie.
Er is getracht per product aandacht te besteden aan de meetbaarheid van
beleid. Zo is de indicator «klanthinder» bijvoorbeeld vervangen door de
indicator «beschikbaarheid Hoofdrailnet» en zijn de kengetallen «uitstoot
luchtverontreinigende stoffen» gewijzigd in indicatoren met streefwaarden. Waar is gebleken dat de meetbaarheid niet of nog niet kan
worden weergegeven, is dit door middel van een «explain» verklaard. De
eerste resultaten van deze verbeterslag zijn opgenomen in deze begroting.

Meetbare gegevens: explain
Alle operationele doelstellingen in de begroting, met uitzondering van
«Bestuurlijke organisatie en instrumentatie» op artikel 31 «Integraal
Waterbeheer» zijn voorzien van meetbare gegevens. De betreffende
operationele doelstelling luidt: «Het verbeteren van de effectiviteit en
doelmatigheid van de bestuurlijke organisatie en het instrumentarium van
het waterbeleid». Deze doelstelling is opgenomen, omdat een aantal
belangrijke waterproducten zowel gericht is op veiligheid, als op kwaliteit
en kwantiteit en daardoor niet onder slechts één van de andere waterdoelstellingen kan worden verantwoord. Het gaat hier bijvoorbeeld om
het Nationaal Bestuursakkoord Water, de Integrale Waterwet, het
HGIS-programma Partners voor Water en het programma Leven met
Water. Het is niet mogelijk en zinvol om hier aparte indicatoren voor op te
nemen. De bijbehorende meetbare gegevens zijn bij de overige operationele doelstellingen van dit beleidsartikel weergegeven.
De Inspectie VenW werkt in het najaar van 2009 aan het meerjarenplan
2011–2015. In dit meerjarenplan wordt de bijdrage van de Inspectie VenW
aan de beleidsdoelstellingen van Verkeer en Waterstaat duidelijker
geëxpliciteerd. In dit traject worden eveneens meetbare gegevens
betrokken. De uitwerking hiervan krijgt beslag in de ontwerpbegroting
2011.
Binnen de meetbare gegevens wordt een onderscheid gemaakt tussen
indicatoren en kengetallen. Indicatoren zijn gegevens over prestaties/
effect/output/outcome en de bijdrage van de overheid die inzicht geven in
het bereiken van de operationele doelstelling (need to know). VenW heeft
hierbij een duidelijke verantwoordelijkheid. Indien andere kwantitatieve
gegevens over de beleidscontext zinvol en relevant zijn worden kengetallen opgenomen (nice to know). Kengetallen geven inzicht in omgevingsvariabelen die van belang zijn voor de doelstellingen. VenW heeft hierbij
geen directe verantwoordelijkheid. Te denken valt aan economische groei,
de positie van Nederland ten opzichte van andere landen, etc.

Meerjarenprogrammering beleidsdoorlichtingen
Volgens de Regeling Rijksbegrotingsvoorschriften van de minster van
Financiën dient in de begroting een programmering van beleidsdoorlichtingen opgenomen te worden. Een beleidsdoorlichting is een evaluatie
van de algemene (of operationele) beleidsdoelstelling. Afhankelijk van de
beleidscyclus moeten beleidsterreinen een keer in de vijf à zeven jaar
doorgelicht worden. Voor de jaren 2009 en 2010 ziet de programmering
voor VenW er als volgt uit:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

5

Leeswijzer

Meerjarenprogrammering beleidsdoorlichtingen
2009
2010

34.01 Netwerk Weg
35.02 Mainport Rotterdam en overige zeehavens
31.04 Waterkwaliteit
32.02 Aantal verkeersslachtoffers op het spoor verminderen (cf. uitgangspunten Tweede Kadernota Railveiligheid)
34.04 BDU Verkeer en Vervoer
35.04 Vasthouden en versterken van de positie van goederenvervoer en
luchtvaart
36.03 GIS

De totale meerjarenprogrammering van de beleidsdoorlichtingen, ex post
evaluaties en overige evaluaties per artikel staan bij de desbetreffende
beleidsartikelen in het overzicht «Onderzoek naar de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van beleid». Bij de programmering is ernaar gestreefd
om de beleidsdoorlichtingen en de andere evaluaties uit de programmering zoveel mogelijk aan elkaar te koppelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

6

Beleidsagenda

2. HET BELEID
2.1 DE BELEIDSAGENDA VERKEER EN WATERSTAAT 2010
1. Inleiding
De mondiale economische crisis raakt de open economie van Nederland
stevig. Deze periode dienen we te benutten om ons land klaar te maken
voor een krachtig herstel zodra de wereldhandel weer opleeft. De staat
van onze infrastructuur bepaalt mede of we straks kunnen profiteren van
nieuwe kansen. Hoe hoger de kwaliteit en capaciteit daarvan, hoe
aantrekkelijker ons land is als vestigingslocatie en als internationaal
knooppunt van goederen- en dienstenstromen. Met gerichte investeringen
vergroten we onze kansen op spoedig herstel. Uitgangspunt daarbij is dat
onze economische groei een duurzame grondslag heeft. Een voorsprong
in duurzaamheid levert ook extra economische kansen op.
In 2010 gaat er bij de investeringen in infrastructuur en innovatie een
schep bovenop. Dit is vastgelegd in het Aanvullend Beleidsakkoord.
Daarin is 543 miljoen euro beschikbaar gesteld, waarvan 175 miljoen euro
voor extra werkzaamheden en 368 miljoen voor het versneld uitvoeren
van projecten. Om een spoedig herstel te bevorderen, haalt VenW
onderhoudswerkzaamheden aan bruggen, wegen, vaarwegen, sluizen en
binnenhavens naar voren. Middelen voor versterking van de kust worden
versneld ingezet en er komt extra geld beschikbaar voor watertechnologie
en voor de uitvoering van het Plan van Aanpak gericht op de grootschalige introductie van elektrische auto’s in Nederland, samen met EZ en
VROM. Zo’n vijftig projecten om het openbaar vervoer in de regio te
versterken, worden versneld uitgevoerd. Bij vijfendertig daarvan start de
uitvoering in 2010. Een dynamisch herstel in Nederland is afhankelijk van
méér dan investeringen alleen. Daarnaast is ook daadkracht nodig in het
nemen van besluiten en het realiseren van projecten. Belangrijk in dit
verband zijn de herziening van de Tracéwet en de actualisering van het
MIRT-spelregelkader, waarmee de komende jaren de doorlooptijd van
projecten aanzienlijk wordt bekort. Rijkswaterstaat realiseert de komende
jaren 560 kilometer aan extra rijstroken op basis van de Wet versnelling
besluitvorming wegprojecten. De filedruk neemt daarmee af. In aanvulling
op alle lopende acties gericht op versnelling, komt het kabinet met een
Crisis- en herstelwet die procedures sneller en eenvoudiger maakt. Deze
heeft onder meer betrekking op een aantal wegen en spoorlijnen die een
belangrijke economische impact hebben.
Tegelijkertijd vereist de financieel-economische situatie dat er scherp naar
de uitgaven wordt gekeken. De afspraken die het kabinet in de voorjaarsnota heeft gemaakt om te zorgen dat de overheidsfinanciën op de langere
termijn houdbaar blijven, werken vanaf 2011 ook door in het Infrafonds.
Uitgangspunt voor de investeringen in het Infrafonds zijn de doelstellingen uit de Nota Mobiliteit, de Mobilteitsaanpak en het Nationaal Waterplan. Voor wat betreft het Waterdomein zijn maatregelen gedefinieerd om
te voldoen aan de afspraken uit het Aanvullend Beleidsakkoord. Tegelijkertijd wordt de planperiode voor het Infrafonds verlengd van 2020 naar
2028.
Met een systematische scan van de markt en capaciteit van de infrastructuur (NMCA) maakt het Rijk, in samenspraak met de regio’s, een analyse
van de staat van het mobiliteitssyteem. Centraal staat de vraag welke
investeringen nodig zijn om de ambities van de Nota Mobiliteit en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

7

Beleidsagenda

MobiliteitsAanpak te realiseren. Deze analyse komt in 2010 beschikbaar.
Op basis van de uitkomsten van deze analyse wordt het investeringsprogramma geactualiseerd.
De komende periode zullen ook de mogelijkheden voor alternatieve
financiering verder worden onderzocht. Institutionele beleggers zullen
betrokken worden bij de financiering van infrastructuurprojecten. Tevens
zal bezien worden in welke mate regionale overheden projecten kunnen
voorfinancieren.
Op basis van het geactualiseerd investeringsprogramma en de alternatieve financieringsmogelijkheden worden de maatregelen als gevolg van
het Aanvullend Beleidsakkoord binnen het Verkeer en Vervoer domein
ingevuld. Daarbij wordt de verlengde planperiode betrokken. Bij de
Ontwerpbegroting 2011 kan dan tot en met 2028 een samenhangend
overzicht worden gegeven van de planperiode.
Een sterke economie en een duurzame toekomst zijn mede afhankelijk van
een goede bescherming tegen het water. Het Deltaprogramma, dat de
Kamer in 2010 tegemoet kan zien, geeft aan hoe ons land voor een lange
reeks van jaren beschermd wordt tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Voor de financiering daarvan komt er een Deltafonds met
een vaste jaarlijkse voeding. Het kabinet biedt het ontwerp van de
Deltawet, dat de juridische basis vormt voor het Deltaprogramma, eind
2009 aan de Tweede Kamer aan. Daarin is ook de rol van de Deltaregisseur vastgelegd, die zich zal inzetten voor een voortvarende uitvoering.
Op tal van terreinen krijgen de komende jaren zichtbare en voelbare
vernieuwingen gestalte. Een greep uit deze beleidsagenda:
+ De A12 ondergaat een metamorfose: acht notoire filetrajecten tussen
Gouda en Arnhem zijn uiterlijk in 2014 compleet vernieuwd.
+ In de Randstad, Brabant en Gelderland wordt hoogfrequent spoor
geïntroduceerd. Tussen Amsterdam, Schiphol en Flevoland rijden in
2015/2016 twaalf treinen per uur.
+ In 2010 is voor de kust van Rotterdam de aanleg van de Tweede
Maasvlakte in volle gang. De Eemshaven ontwikkelt zich tot toonaangevende energiehaven. Naar verwachting start eind 2010 het baggerwerk om de vaargeul te verruimen.
+ Het kabinet zet onomkeerbare stappen op weg naar de invoering van
Anders Betalen voor Mobiliteit. Weggebruikers betalen dan niet meer
voor het bezit, maar voor het gebruik van hun auto. Mensen die kiezen
voor een bewuster rijgedrag en een schonere auto zijn goedkoper uit
dan veelrijders in een sterk vervuilende wagen. Anders Betalen voor
Mobiliteit levert een bijdrage aan de verbetering van de doorstroming
op de weg.
+ Er komt een nieuw normen- en handhavingstelsel, gericht op
beperking van de hinder door de luchtvaart. Dit zal in 2010 en 2011 in
de praktijk worden getest.
+ De komende drie jaar wordt gewerkt aan een groot aantal verbeteringen aan gedecentraliseerde spoorlijnen, waardoor de treinen daar
sneller en vaker kunnen rijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

8

Beleidsagenda

2. VenW-doelstellingen uit beleidsprogramma «Samen werken
samen leven»
2.1 Verbetering van de bereikbaarheid over weg en water
(doelstelling 19)

2.1.1 Bouwen en onderhouden
In de afgelopen periode is alles op alles gezet om procedurele belemmeringen voor infrastructuurprojecten weg te nemen. In 2010 resulteert dat
in een groot aantal opleveringen, projecten die in uitvoering worden
genomen en projectbesluiten.
In 2010 verbetert de doorstroming van het wegverkeer op belangrijke
plaatsen door de oplevering van een aantal wegprojecten. Het gaat onder
meer om de A2 Rondweg Den Bosch en de A2 Tangenten Eindhoven. Van
circa 20 projecten, waarvan het merendeel valt onder de Spoedaanpak
wegverbreding, start in 2010 de uitvoering. Het gaat hierbij onder meer
om de A2 passage Maastricht en de A50 Valburg–Grijsoord. Ook zal in
2010 een aantal belangrijke (ontwerp-)tracébesluiten worden genomen,
onder meer over de A4 Delft–Schiedam.
Ook aan het spoor wordt hard gewerkt. In 2010 vindt de oplevering plaats
van de nieuwe spoortunnel Arnhem CS, het emplacement Westpoort
Aziëhavenweg, de verruimde Schipholtunnel Hoofddorp en de uitbreiding
naar vier sporen op het traject Houten-Castellum. Een belangrijk spoorproject waarvan de uitvoering in 2010 start, is het zogenoemde korte
termijnpakket OV SAAL (uitbreidingen op het spoor Schiphol–
Amsterdam–Almere–Lelystad).
In 2010 is voor de kust van Rotterdam de aanleg van de Tweede Maasvlakte in volle gang en zijn alle besluiten voor aanleg en gebruik van de
Tweede Maasvlakte onherroepelijk geworden. Rotterdam blijft op deze
manier aantrekkelijk voor de allergrootste zeeschepen. Naar verwachting
meert in 2013 het eerste schip in de nieuwe havens af.
De Eemshaven ontwikkelt zich tot toonaangevende energiehaven. Na het
afgeven van de noodzakelijke vergunningen, kan naar verwachting nog in
2010 worden begonnen met de baggerwerkzaamheden ter verruiming van
de vaargeul. Voor het sluizencomplex in IJmuiden en de maritieme
toegankelijkheid van de Kanaalzone Gent–Terneuzen wordt er naar
gestreefd eind 2009 een besluit te nemen over het al dan niet starten van
een planstudie in 2010.
De Nederlandse vaarwegen krijgen een impuls door de oplevering in 2010
van de zeeverkeerscentrale Waddenzee en de start van de uitvoering van
de verruiming van de vaarweg Eemshaven–Noordzee en de omlegging
van de Zuid-Willemsvaart. De «quick win»-regeling binnenhavens
(waarvan de tweede tranche in uitvoering is) maakt de verbetering van tal
van binnenhavens mogelijk.
Goed onderhoud van infrastructuur is essentieel voor de doorstroming
van het verkeer en voor de positie van Nederland als logistieke natie. De
afgelopen jaren is een belangrijke slag gemaakt bij het inhalen van
achterstanden in het onderhoud van wegen, vaarwegen en kunstwerken
(zoals bruggen, viaducten en sluizen). Het achterstallig onderhoud aan de
hoofdvaarwegen wordt, zoals eerder afgesproken, voor eind 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

9

Beleidsagenda

versneld weggewerkt. Met het Aanvullend Beleidsakkoord zijn daarvoor
versneld middelen beschikbaar gekomen.
Het totaalpakket aan wegwerkzaamheden (aanleg én onderhoud) blijft de
komende jaren omvangrijk. Rijkswaterstaat zet zijn inspanningen voort
om de overlast voor weggebruikers daarbij zoveel mogelijk te beperken.

2.1.2 Sneller en beter besluiten
Om de mobiliteitsproblematiek voortvarend te kunnen oplossen, is
snellere en betere besluitvorming nodig over infrastructurele projecten.
Ook de uitvoering moet sneller. Een basis hiervoor is gelegd met het in
2008 gepresenteerde kabinetsstandpunt «Sneller en Beter» (waarmee de
voorstellen van de commissie-Elverding worden geïmplementeerd) en
met de vaststelling begin 2009 van de Wet versnelling besluitvorming
wegprojecten. Deze wet voorziet voor dertig urgente wegprojecten in een
vereenvoudigde onderzoekslast voor besluitvorming, zonder dat afbreuk
wordt gedaan aan de zorgvuldigheid. In 2010 zullen de effecten hiervan in
de praktijk blijken als een groot aantal van de dertig projecten in uitvoering wordt genomen (zie 2.1.1).
Bij lopende en nieuwe projecten wordt al gewerkt volgens de nieuwe
aanpak van het actieprogramma Sneller en Beter. In 2010 worden twee
belangrijke vervolgstappen gezet. Ten eerste wordt het wetsvoorstel voor
de wijziging van de Tracéwet bij de Kamer ingediend. Hiermee worden
onder meer de politieke voorkeursbeslissing als afsluiting van de
verkenningsfase en de invulling van de opleveringstoets wettelijk
geregeld. Ten tweede worden in 2010 de nieuwste inzichten en instrumenten uit het Sneller & Beter-traject door VenW, samen met VROM, verwerkt
in het MIRT-spelregelkader. Daarbij gaat het onder meer om de versterking
van de participatie van omwonenden en belanghebbenden.
Op korte termijn wordt de Crisis- en herstelwet ingediend. Met deze
tijdelijke wet worden de mogelijkheden benut om ruimtelijke projecten te
versnellen en juridische belemmeringen weg te nemen. De Crisis- en
herstelwet gaat een stap verder dan lopende trajecten en geeft een extra
impuls aan het kabinetsstreven naar vereenvoudiging en versnelling van
procedures (o.a. onteigening, bestuursprocesrecht) bij ruimtelijke
projecten, waaronder een breed pakket van VenW-projecten.
2.2 Anders Betalen voor Mobiliteit (doelstelling 18)
Nederland gaat anders betalen voor mobiliteit. Weggebruikers betalen
over een aantal jaren niet meer voor het bezit van hun auto, maar voor het
gebruik ervan. Dat is eerlijker: hoe zuiniger en bewuster mensen rijden,
hoe minder geld ze kwijt zijn. De invoering van de kilometerprijs is
essentieel om de doelstellingen uit de Nota Mobiliteit waar te kunnen
maken. De kilometerprijs leidt naar verwachting tot minder files en minder
schadelijke uitstoot. Het eindbeeld is een landelijke kilometerprijs voor
alle wegen, gedifferentieerd naar tijd, plaats en milieukenmerken.
De voorbereidingen voor de invoering van de kilometerprijs gaan in 2010
onverminderd door. Deze voorbereidingen zijn erop gericht om een
kwalitatief goed en werkbaar systeem zo snel als verantwoord is in te
voeren. Zorgvuldigheid gaat boven snelheid bij deze operatie, die acht
miljoen weggebruikers raakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

10

Beleidsagenda

De Wet Kilometerprijs wordt nog dit jaar aan de Tweede Kamer ter
besluitvorming voorgelegd. Wanneer de Tweede Kamer en de Eerste
Kamer ermee instemmen, kan het groene licht gegeven worden voor de
invoering van het nieuwe systeem. Ter voorbereiding daarvan wordt
zoveel mogelijk alles in gereedheid gebracht. Zo wordt in 2010 verder
gewerkt aan het certificeringtraject dat de toetsingseisen, structuur en
voorwaarden oplevert die samen de kwaliteit van het kilometerprijssysteem borgen.
Net als in 2009 zullen in 2010 mobiliteitsprojecten uitgevoerd worden om,
vooruitlopend op de invoering van de kilometerprijs, de bereikbaarheid te
verbeteren en ervaring op te doen met de mogelijkheden van satelliettechniek en met gedragsprikkels om bewust te rijden. Daarbij gaat het er
onder meer om mensen kennis te laten maken met alternatieven, zoals
het OV of telewerken. Aan de projecten die in 2010 van start gaan, zullen
circa 25 000 vrijwilligers deelnemen.
2.3 Groei op het spoor (doelstelling 20)
Een robuust mobiliteitssysteem staat of valt met een goede railinfrastructuur en een goede dienstverlening op het spoor. Met het Actieplan Groei
op het Spoor geeft het kabinet invulling aan de ambitie om jaarlijks vijf
procent groei op het spoor te verwezenlijken. Dit plan bevat acties om het
voor- en natransport en de informatievoorziening te verbeteren, het
treinaanbod te vergroten en zoveel mogelijk mensen kennis te laten
maken met de trein. De uitvoering van het actieplan ligt op schema. Van
het totale budget van 203 miljoen euro is inmiddels meer dan de helft
vastgelegd. De genomen maatregelen worden goed ontvangen, zowel bij
de reiziger als bij de regio’s.
Een aandachtspunt voor 2010 is de invloed van de economische situatie
op de groei op het spoor en daarmee het behalen van de kabinetsambitie.
In 2007, nog zonder extra maatregelen, bedroeg de groei drie procent.
Ondanks een afvlakkende economische groei in de tweede helft van het
jaar nam de groei in 2008 toe tot 4,1 procent. In de eerste helft van 2009 is
het vervoer bij NS met 1,2 procent toegenomen. De economische crisis is
duidelijk zichtbaar in het lagere groeicijfer van NS. Het is onzeker hoe de
economische situatie de groei in 2010 beïnvloedt. Daarom wordt de
vinger aan de pols gehouden en zal bij de midterm review eind 2009 de
stand worden opgemaakt.
Aan de uitvoering van de planstudies in het kader van het Programma
Hoogfrequent Spoor wordt hard gewerkt. Speerpunten daarin zijn
hoogfrequent spoorvervoer op de drukste trajecten in de Randstad,
Gelderland en Noord-Brabant, samenhangende regionale OV-systemen,
kortere reistijden naar de landsdelen en een toekomstvaste strategie voor
het spoorgoederenvervoer. Zoals toegezegd valt vóór de zomer van 2010
een besluit over de planstudie OV-SAAL en over de toekomstige routestrategie goederenvervoer per spoor.
Het kabinetsstandpunt naar aanleiding van de evaluatie van de Spoorwegwet is in juni 2009 aangeboden aan de Kamer. Daarin zijn de positie van
ProRail, de concessieverlening aan vervoerders en de capaciteitsverdeling
op het spoor aan bod gekomen. Er is een programma gestart om verdere
verbeteringen in de spoorregelgeving aan te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

11

Beleidsagenda

Nederland zet zich in voor goede internationale spoorverbindingen. In
2010 worden twee EU-richtlijnen geïmplementeerd die bijdragen aan
internationale harmonisatie: de Liberalisatierichtlijn en de Machinistenrichtlijn.
2.4 Randstad Urgent
Het kabinetsprogramma Randstad Urgent beoogt een verandering van
bestuurscultuur waarin sneller besloten wordt over urgente projecten.
Doel is de Randstad optimale kansen te bieden om zich te ontwikkelen tot
een concurrerende en duurzame Europese topregio. Randstad Urgent
richt zich zowel op het doorbreken van de impasse bij lang slepende
projecten als op het agenderen van nieuwe projecten die voor de
toekomst van de Randstad van belang zijn. De aanpak van Randstad
Urgent werkt. Van de in 2007 gemaakte selectie van projecten waren in
het najaar van 2008 alle cruciale mijlpalen gehaald. In 2010 wordt de
ingezette lijn doorgetrokken. Enkele in het oog springende projectbesluiten en mijlpalen voor 2010 zijn het Tracébesluit A4 Delft–Schiedam,
de afronding van de planstudie hoogfrequent spoor Den Haag–Rotterdam
en de start van de aanleg A15 Maasvlakte–Vaanplein. Ook wordt gewerkt
aan de realisatie van natuur- en recreatieprojecten in de Randstad,
inclusief fietsroutes.
2.5 Waterveiligheid en waterkwaliteit (doelstelling 26 t/m 28)

2.5.1 Deltaprogramma voor een veilige toekomst
Het staat vast dat het klimaat de komende honderd jaar verandert, ook al
is de precieze reikwijdte van die verandering onbekend. De zeespiegel
stijgt, onze zomers worden droger en onze winters natter. Dat alles heeft
hoe dan ook grote gevolgen voor ons laaggelegen land. Het is noodzakelijk dat we ver vooruit kijken. Het zogenoemde adaptatiebeleid voorziet
in manieren om ons aan te passen aan de veranderingen en ook ontwikkelingslanden daarbij de helpende hand te reiken.
Het advies van de Deltacommissie is de basis voor een flexibele aanpak
om méé te veranderen, waardoor Nederland is voorbereid op de
toekomst. Direct nadat de Deltacommissie in het najaar van 2008 haar
advies had uitgebracht, is VenW begonnen met de uitwerking van de
aanbevelingen. Er wordt met andere departementen en overheden
gewerkt aan een veelomvattend Deltaprogramma, dat draait om blijvende
veiligheid voor het water en voldoende zoetwater. Ook de lopende
projecten en programma’s Hoogwaterbeschermingsprogramma (inclusief
Zwakke Schakels), Ruimte voor de Rivier en de Maaswerken worden
onderdeel van dat Deltaprogramma.
Het kabinet biedt het ontwerp van de Deltawet dat de juridische basis
vormt voor het Deltaprogramma, eind 2009 aan de Tweede Kamer aan.
Voor een voortvarende uitvoering van het Deltaprogramma is de
Deltaregisseur cruciaal. Het streven is die nog in 2009 aan te stellen.
Voor de financiering van het Deltaprogramma komt er een Deltafonds.
Naar verwachting zal in 2010 een eerste ontwerpbegroting 2011 bij de
Kamer worden ingediend. Het fonds start met bestaande waterbudgetten.
Conform het Aanvullend Beleidsakkoord kent het Deltafonds een vaste,
stabiele en substantiële voeding, met ten minste vanaf 2020 1 miljard euro
jaarlijks uit het reëel constant door te trekken Infrafonds. Het kabinet heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

12

Beleidsagenda

in het Aanvullend Beleidsakkoord middelen naar voren gehaald voor de
korte termijn van het Deltaprogramma, onder meer voor versterking van
de kust.

2.5.2 Nationaal Waterplan
Het Nationaal Waterplan gaat over álles wat ons land de komende zes jaar
te doen staat op het gebied van water.
De economische situatie dwingt tot scherpe keuzes. Zowel als het gaat om
de stimulans van de economie en de voortvarende invulling van het
Deltaprogramma als waar het gaat om ingrepen in de overheidsfinanciën.
Op het saneringsprogramma Waterbodems voor 2010 en verder wordt
bezuinigd. Het Hoogwaterbeschermingsprogramma wordt gedeeltelijk
getemporiseerd. Daarnaast is, vooruitlopend op het Deltaprogramma,
inmiddels een start gemaakt met onderdelen hiervan. Om de economie
aan de gang te houden wordt versneld geïnvesteerd in versterking van de
kust. In het Aanvullend Beleidsakkoord zijn hiervoor middelen naar voren
gehaald voor 2009 en 2010. Daarnaast was reeds een bedrag van circa 40
miljoen euro beschikbaar voor innovaties op het gebied van watertechnologie. Dat is een stimulans voor het bedrijfsleven in 2010 en 2011.
In 2011 kan het parlement een voorstel voor een nieuw normenstelsel
voor waterveiligheid tegemoet zien. In dat verfijnde stelsel worden nog
meer dan voorheen bij de berekening van de overstromingskansen de
gevolgen voor mensen en economie meegewogen. Voordat er een besluit
over is genomen, zal er met het nieuwe stelsel worden geoefend.
Vervolgens kan het naar verwachting in 2017 worden ingevoerd.
Momenteel loopt de derde periodieke toetsing van de waterkeringen.
Daardoor wordt in 2011 duidelijk welke waterkeringen nog moeten
worden verstevigd.
De komende vijf jaar wordt er gewerkt aan een landelijke verkenning voor
de voorziening van zoetwater. Voor de zoetwatervoorziening op lange
termijn is ook het in 2015 te nemen besluit over de mogelijke peilverhoging van het IJsselmeer van belang.
Het kabinet werkt in Europees verband aan de kwaliteit van het oppervlaktewater en grondwater. Eind dit jaar worden hiertoe de stroomgebiedbeheersplannen voor de Rijn, Maas, Schelde en Eems vastgesteld. Deze
plannen zijn met de bovenstroomse landen afgestemd. De combinatie van
maatregelen boven- en benedenstrooms maakt het water in de Nederlandse rivieren gezonder, ook voor het dieren- en plantenleven.
De Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie heeft ten doel het gebruik
van de zee in balans te brengen met de bescherming van het mariene
milieu. In 2010 wordt deze richtlijn geïmplementeerd in het onder de
Waterwet vallende Waterbesluit.
3. Overige prioriteiten
3.1 Regionaal OV
VenW wil samen met decentrale overheden het regionaal openbaar
vervoer versterken, onder meer om de belangrijkste economische centra
van ons land beter bereikbaar te maken. Daarmee is een bedrag gemoeid
van ruim één miljard euro, waarvan het rijk en de decentrale overheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

13

Beleidsagenda

elk de helft voor hun rekening nemen. Het kabinet doet die investering om
de reissnelheid te verhogen, ontbrekende verbindingen aan te leggen en
capaciteitsproblemen op te lossen. Zo kan sneller, vaker en zonder
omwegen worden gereisd. Denk daarbij aan betere reisinformatie, meer
comfort, een hogere frequentie en een betere aansluiting tussen het OV
en de auto.
Het actieprogramma regionaal openbaar vervoer maakt het regionale
overheden mogelijk zo’n vijftig projecten versneld aan te leggen in de
periode tot 2020. Volgend jaar start de uitvoering van 35 projecten.
Uiterlijk in 2012 zijn alle projecten in uitvoering.
Een paar goede voorbeelden uit het programma zijn de capaciteitsverhoging op de tramlijnen 2 en 9 in Den Haag en de inzet van snelle
bussen in de regio Twente en de stadsregio Arnhem/Nijmegen. Ook in de
regio rondom Utrecht en in de provincies Noord-Brabant, Overijssel en
Gelderland wordt gewerkt aan maatregelen om de bus vlotter te laten
doorrijden. Gezamenlijk leiden deze projecten tot een gemiddelde
reizigersgroei van bijna twintig procent in het regionaal OV in de periode
tot 2020 op de betreffende verbindingen.
Daarnaast wordt er de komende drie jaar gewerkt aan een groot aantal
verbeteringen aan gedecentraliseerde spoorlijnen. Daardoor kunnen de
treinen op die spoorlijnen sneller en vaker gaan rijden. Volgend jaar staat
al een flink aantal werkzaamheden gepland, zoals de aanleg van snelle
wissels, onder meer bij Franeker en Doetinchem. Bij Reuver, Barneveld en
Sneek komt in 2010 dubbel spoor. Verder komt VenW in 2010 met
eenduidige regels voor de veiligheid in tunnels voor het lokale spoor.
In de zomer van 2010 stelt Verkeer en Waterstaat in nauw overleg met de
koepelorganisaties van decentrale overheden de nota Regionaal
Openbaar Vervoer op. Deze nota schetst het streefbeeld voor 2028:
regionaal openbaar vervoer van Olympische kwaliteit. De nota beschrijft
ook wat nodig is om dat doel te bereiken. De visie zal het kader vormen
voor de besluitvorming over de toekenning van middelen voor regionaal
openbaar vervoer tot 2028.
Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om de kwaliteit van straattaxi’s te
verbeteren. Er begint een drie jaar durend experiment om de minimumleeftijd voor buschauffeurs te verlagen tot 18 jaar om het dreigende
personeelstekort tegen te gaan.
3.2 Luchtvaart
De Nederlandse luchtvaartsector is stevig geraakt door de internationale
economische crisis. Vergroting van de concurrentiekracht van de
Nederlandse luchtvaart is een van de belangrijkste ambities in de
Luchtvaartnota, die in april 2009 verscheen. Om de Nederlandse luchtvaart concurrerend te maken, wil het kabinet de kosten laten dalen. Het
kabinet heeft de vliegbelasting afgeschaft. Schiphol dringt de eigen kosten
terug. Samen met het ministerie van Justitie bekijkt VenW of het
daarnaast nog mogelijk is de beveiligingskosten terug te brengen. Doel is
dat Schiphol volgend jaar niet alleen in kwaliteit maar ook in prijs kan
concurreren met andere grote Europese luchthavens als Londen, Parijs en
Frankfurt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

14

Beleidsagenda

De gemaakte afspraken aan de Alderstafel rond Schiphol worden in 2010
verder uitgevoerd. Het gaat om afspraken uit de convenanten Hinderbeperking en ontwikkeling, Selectiviteit en Omgevingskwaliteit.
Beperking van geluid blijft in 2010 hoog op de agenda staan. De afspraken
die hierover aan de Alders-tafel zijn gemaakt, worden uitgevoerd. Zo
wordt er een proef genomen om de bocht in de uitvliegroute bij Uithoorn
preciezer te vliegen, met als doel de hinder te beperken. In 2010 vindt ook
een experiment plaats met het nieuwe normen- en handhavingsstelsel.
Het beleid zoals uiteengezet in de Luchtvaartnota ten aanzien van
uitplaatsing van vluchten van Schiphol wordt op basis van afspraken aan
de Alders-tafel verder vormgegeven. In dit kader wordt overleg gevoerd
aan de regionale Alderstafels.
In 2010 verschijnt een visie over luchthaven Schiphol als mainport. Hierop
volgend wordt een structuurvisie voor Mainport Schiphol en de omliggende regio opgesteld. Met de structuurvisie neemt het Rijk de regie op
zich om een integrale ruimtelijk-economische visie te geven op gebiedsontwikkeling op en rond de luchthaven Schiphol en deze te koppelen aan
een samenhangend luchtruimontwerp voor Schiphol. De structuurvisie
gaat over de periode tot en met 2040.
De komende tijd gelden voor al het passagiersvervoer verordeningen die
de rechten van passagiers regelen. Daarin zijn bepalingen opgenomen
over o.a. vertraging, annulering en instapweigering, informatieverplichtingen aan passagiers en toegankelijkheid voor mensen met een handicap.
In de luchtvaart is de desbetreffende verordening al enkele jaren van
kracht. De Inspectie Verkeer en Waterstaat gaat, net als nu al bij de
luchtvaart, een centrale rol spelen in de dienstverlening aan passagiers en
betrokken ondernemingen en in de handhaving van de verordeningen.
Daarnaast heeft de luchtvaartsector per 1 juli 2009 een geschillencommissie opgericht die geschillen in het kader van de verordening gaat
behandelen. De reeds bestaande geschillencommissie openbaar vervoer
krijgt vanaf december 2009 te maken met de verordening voor het spoor.
VenW maakt zich daarnaast de komende jaren opnieuw sterk voor één
Europees luchtruim, de Single European Sky. Daardoor kunnen de routes
korter worden en dat betekent een besparing op de brandstofkosten en
minder CO2-uitstoot. Nederland, België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk
en Zwitserland onderhandelen over een verdrag dat moet leiden tot de
instelling van één «Functional Airspace Block». Dit verdrag zal naar
verwachting in 2012 in werking kunnen treden. In 2010 wordt de National
Supervisory Authority ingesteld, een formele samenwerkingsvorm tussen
de civiele en de militaire toezichthouders. Dit is een opstap naar een
gezamenlijke toezichthoudende organisatie waarmee het toezicht op de
luchtvaart efficiënter wordt ingericht.
De Nederlandse luchtvaart kan wereldwijd excelleren door zuiniger,
schoner en veiliger te vliegen. Ook al scoort de Nederlandse luchtvaart
hoog op veiligheid in de internationale ranglijst van de internationale
luchtvaartorganisatie ICAO, toch zijn voortdurende alertheid en gerichtheid op verdere verbetering nodig. Begin 2010 brengt VenW een nieuwe
beleidsagenda Luchtvaartveiligheid uit. Uitbreiding van het veiligheidsmanagement in het luchtvaartsysteem speelt daarin een centrale rol.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

15

Beleidsagenda

3.3 Zeehavens, zeescheepvaart en binnenvaart
De dalende wereldhandel drukt de overslagcijfers in de Nederlandse
havens en raakt ook de transportsector hard. Het beleid is erop gericht om
de zeehavens zich goed te laten voorbereiden op de verwachte groei van
het goederenverkeer wanneer de wereldeconomie zich herstelt. Naast
mainportontwikkeling, is versterking van de leefbaarheid in de regio
Rijnmond doelstelling van het rijk. De geplande leefbaarheidsprojecten
zijn in 2010 in uitvoering of afgerond. Er wordt rond Rotterdam 750 ha
natuur- en recreatiegebied aangelegd.
Op grond van de beleidsbrief Duurzame Zeehavens zal verder vorm
gegeven worden aan (commerciële) samenwerking tussen zeehavens.
Daarnaast zal een innovatieregeling voor de bevordering van duurzame
zeehavens worden ingevoerd.
De beleidsbrief Zeevaart «Verantwoord varen en een vitale vloot» richt
zich op de bevordering van een innovatieve en concurrerende vloot onder
Nederlandse vlag en het tot stand brengen van ambitieuze internationale
milieu- en veiligheidsnormen voor de zeevaart. Vanaf 1 juli 2010 gelden
aangescherpte internationale milieunormen voor scheepsmotoren en
scheepsbrandstoffen. Hierdoor vermindert de luchtverontreiniging door
schepen. Op de Noordzee (en in andere zogenoemde emissie-beheersgebieden) mag vanaf 2010 ruim 33 procent minder zwavel in brandstof
voor zeeschepen zitten dan nu. ln 2010 worden ook gemoderniseerde
regels voor het veilig bemannen van schepen ingevoerd, naar aanleiding
van de bekrachtiging van het internationale verdrag over training en
scholing van zeevarenden.
De binnenvaart is een belangrijk onderdeel van het logistieke nationale en
internationale netwerk. In de beleidsbrief Binnenvaart «Varen voor een
vitale economie» is het beleid voor binnenvaart en vaarwegen uitgewerkt.
Het gaat onder meer om investeringen voor een robuust vaarwegennetwerk en de impuls voor binnenhavens. In 2010 wordt er onderzoek
gedaan naar gevolgen van klimaatverandering voor de binnenvaart en
gaat het Scheepsafvalstoffenverdrag (SAV) in werking. Hierdoor wordt het
principe «de vervuiler betaalt» van toepassing waardoor de schipper
volledig gaat betalen voor voorzieningen voor afvalstofverwijdering.
Beveiliging is een belangrijk thema in de internationale zeescheepvaart.
Nederland zet in dat kader onder andere in op de internationale bestrijding van piraterij.
3.4 Duurzame mobiliteit en duurzame en innovatieve economie
Het kabinet streeft op een integrale wijze naar duurzame mobiliteit. VenW
werkt samen met (o.a.) EZ en VROM aan:
– innovatie van schone en zuinige voertuigen en brandstoffen;
– efficiënter vervoer van mensen en goederen;
– integrale ruimtelijke ontwikkeling van gebundelde verstedelijking en
bedrijventerreinen, zoals tot uitdrukking komt in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT);
– minder hinder van geluid en emissies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

16

Beleidsagenda

3.4.1 Auto-industrie, logistiek en openbaar vervoer
Het kabinetsprogramma Schoon en Zuinig bevat voor de sector verkeer
de doelstelling om in 2020 een maximale CO2-uitstoot van 30–34 Mton
(exclusief zee- en luchtvaart) te realiseren. Dit is ongeveer gelijk aan de
uitstoot in 1990. Uit recent onderzoek van het Energiecentrum Nederland
en het Planbureau voor de Leefomgeving (mei 2009) blijkt dat de sector
verkeer en vervoer bij volledige uitvoering van de afgesproken maatregelen op koers ligt om de afgesproken doelstelling te halen. De onderzoekers schatten in dat de sector zonder de beleidsmaatregelen van Schoon
en Zuinig in 2020 tussen de 38 en 48 Mton CO2 uit zal stoten. Uitgaande
van het bestaande en in te zetten beleid komt de prognose voor 2020 nu
uit op een uitstoot van 27–37 Mton CO2. Om de vinger aan de pols te
houden heeft het kabinet eerder aangekondigd in het voorjaar van 2010
het programma Schoon en Zuinig te evalueren. Indien dit nodig mocht
blijken, kunnen naar aanleiding daarvan aanvullende instrumenten
worden ingezet.
Innovatie helpt bij het verbeteren van milieuprestaties. Voor proeftuinen
duurzame mobiliteit is 30 miljoen euro vrijgemaakt, hiervan wordt 10
miljoen euro bestemd voor het speerpunt voor 2010: elektrisch rijden. Dit
maakt onderdeel uit van het innovatieprogramma Mobiliteit. Doel is een
basis te leggen onder de grootschalige introductie van elektrische auto’s
in Nederland. Voor de uitvoering van het in juni 2009 gepresenteerde Plan
van Aanpak elektrisch rijden wordt door het Kabinet maximaal 55 miljoen
euro vrijgemaakt. In totaal staat voor elektrisch rijden dan maximaal 65
miljoen euro ter beschikking. Een meerjarige subsidieregeling voor het
aanjagen van innovaties en de introductie van elektrische auto’s wordt in
2009 en 2010 opengesteld. Een gezamenlijke taskforce van bedrijfsleven,
maatschappelijke organisaties en overheid (het E-team) maakt ruim baan
voor het elektrisch rijden. De elektrische scooter wordt op dit moment
succesvol in de markt gezet, met concurrerende prijzen en een aantrekkelijke businesscase voor de eindgebruiker. De elektrische scooter behoeft
daarom nu geen extra stimulans en kan zich in de markt bewijzen.
Ook op andere terreinen krijgt innovatie een steun in de rug. Regionale
partijen werken sinds enige tijd actief aan schoner en zuiniger openbaar
vervoer, daartoe gestimuleerd door VenW. Zo wordt geïnvesteerd in
schoner materieel (o.a. stimuleringsregeling innovatieve bussen).
Perspectiefvolle initiatieven in de logistieke sector krijgen verder steun
vanuit het Programma Duurzame Logistiek (20 miljoen euro; looptijd
2007–2012).

3.4.2 Sectorale benadering van emissies in luchtvaart en zeevaart
Nederland is voorstander van een wereldwijde sectorale benadering voor
emissies van internationale luchtvaart en zeevaart en van de opname van
een doelstelling voor deze sectoren in het Kopenhagenakkoord. In de
mondiale sectororganisaties ICAO en IMO zullen alle partijen moeten
komen tot een uitwerking van mondiale instrumenten om deze doelstelling te behalen. Marktmechanismen zoals emissiehandel kunnen daarbij
zorgen voor kosteneffectieve emissiereducties. Nederland spant zich in
om dergelijke sectorakkoorden tot stand te helpen bregen.
Vluchten vanaf en naar EU-luchthavens zullen vanaf 2012 mee gaan doen
aan het EU Emission Trading System (ETS) en krijgen dan te maken met
een hard plafond (cap) waaronder de uitstoot zal moeten blijven. Een in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

17

Beleidsagenda

het Kopenhagenakkoord vast te leggen reductiedoelstelling voor de
internationale luchtvaart zal voor derde landen een extra prikkel zijn om
zich aan te sluiten bij het Europese systeem. Voor het internationale
gelijke speelveld is dit van groot belang.
De internationale zeevaart heeft vooralsnog geen reductiedoelstelling
opgelegd gekregen. Evenmin zijn hierover in Europa afspraken gemaakt.
De EU en Nederland streven naar opname van een doelstelling in het
Kopenhagenakkoord. De EU zal naar verwachting eigen maatregelen
nemen voor de scheepvaart als er geen wereldwijde regels worden
afgesproken.
Begroting op hoofdlijnen
De onderstaande tabel geeft de belangrijkste wijzingen in de uitgaven en
inkomsten aan ten opzichte van de eerste suppletore begroting 2009.
Uitgaven (x € 1 000)
Art.

2009

2010

2011

2012

2013

2014

8 794 232

9 179 401

8 606 656

8 831 093

8 659 444

8 855 299

Nota van wijziging begroting 2009

– 3 412

– 4 300

– 5 209

– 5 209

– 5 209

– 5 209

Mutaties 1e suppletore wet 2009

335 947

595 316

272 097

254 981

128 010

181 377

Stand Voorjaarsnota 2009

9 126 767

9 770 417

8 873 544

9 080 865

8 782 245

9 031 467

I Belangrijkste mutaties Hoofdstuk XII

– 23 165

– 37 201

– 170 194

202 117

– 169 094

– 346 370

6 000

10 000

7 500

4 500

2000

– 174 000
– 47 560
3 000

– 174 000
– 47 560

– 174 000
– 47 560

– 174 000
– 43 017

1 000

– 36 100
– 47 560
3 000

– 16 097
78 000
8 508

– 16 097
– 100 000
8 508

7 160

38 663
6 707
7 160

– 8 099
400 000
38 662
6 576
7 160

7 160

7 160

– 5 000

– 5 000

– 15 000

– 15 000

– 15 000

– 2 850
5 500
– 5 807
– 983

– 3 640
5 333
– 5 807
– 983

– 4 410
5 275
– 5 807
– 983

– 1 600
5 275
– 5 807
– 983

5 275
– 5 807
– 983

– 310

– 2 167

– 4 197

– 8 990

– 12 409

354

– 1 088

– 6 891

– 6 691

– 6 466

– 7 294

Totale mutaties

– 22 811

– 38 289

– 177 685

195 426

– 175 560

– 353 664

Stand ontwerpbegroting 2010

9 103 856

9 732 128

8 695 859

9 276 291

8 606 685

8 677 803

Stand ontwerp-begroting 2009

1.

Auto van de toekomst/Schoner en
Zuiniger
2. Bijdrage VenW aan rijksbrede
problematiek
3. Naar het ministerie van FI: WST
4. Tweede tranche Het Nieuwe Rijden
5. Taakstelling arbeidsproductiviteit
6. Kasschuif Algemene middelen
7. Opvragen enveloppen
8. Prijscompensatie PMR
9. Geluidsanering van VROM
10. Naar Economische Zaken (Zuiderzeelijn)
11. Naar VROM (uitv.convenant DSM)
12. Naar EZ (Innovatieprogramma
Logistiek)
13. Pers.budgetten/formatie
14. Ovb. kosten Koninklijk Huis
14. Regeringsvliegtuig
15. Naar EZ (Park Moerdijk)
16. Taakstelling bedrijfsvoering
II Overige mutaties

36
39
39
39
40
39
39
39

39
39
39
41
41
41
39
40

35 749

– 5 000
– 24 000

3 835

– 5 000

Een volledig overzicht van de mutaties is terug te vinden in het Verdiepingshoofdstuk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

18

Beleidsagenda

Ad 1.

Voor de Auto van de Toekomst/Schoner en Zuiniger vinden er
vanaf 2009 tot en met 2012 uitgaven plaats. Tegenover deze
uitgaven staat een bijdrage uit het FES.

Ad 2.

Dit betreft de bijdrage van VenW in de invulling van de
tekortreductie van € 1,8 mld (voor 2011; Kamerstukken II
2008–2009, 31 700 IXA, nr. 6), en het voorziene aandeel van
VenW in een aanvullende taakstellende ombuiging vanaf 2011.

Ad 3.

Dit betreft een overheveling van de exploitatiebijdragen WST
naar het ministerie van Financiën in het kader van de overdracht
aan de Provincie Zeeland.

Ad 4.

Dit betreft de tweede tranche die in het kader van het Coalitieakkoord is toegevoegd aan deze begroting voor het programma
Het Nieuwe Rijden.

Ad 5.

Dit betreft de inboeking van de taakstelling arbeidsproductiviteit. De concrete invulling zal bij de begrotingsvoorbereiding
2011 plaatsvinden.

Ad 6.

Het betreft een kasschuif via de algemene middelen vanuit
latere jaren naar 2012/2013 ten behoeve van het hoofdwegenprogramma.

Ad 7.

Dit betreft het opvragen van verschillende enveloppen. Op de
bedragen is het aandeel in de structurele korting op de
Coalitieakkoord enveloppen op de Aanvullende post, tranche
2011, in mindering gebracht.

Ad 8.

Dit betreft de prijscompensatie voor het project PMR.

Ad 9.

Dit betreft de overboeking van geluidsmiddelen naar VenW in
het kader van het geluidsaneringsprogramma.

Ad 10.

Dit betreft een overboeking in het kader van het Regio Specifiek
Pakket voor Noord-Nederland (RSP-ZZL) om de uitgaven voor
het ruimtelijk economisch programma op de begroting van het
ministerie van Economische Zaken te kunnen verantwoorden.

Ad 11.

Het betreft een overboeking naar het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Milieubeheer in verband met
de uitvoering van het convenant met DSM over het stopzetten
van de ammoniakstromen tussen Geleen en IJmuiden.

Ad 12.

Door VenW worden over de jaren 2010 tot en met 2013
bedragen overgeboekt naar het ministerie van Economische
Zaken voor het innovatieprogramma Logistiek (Dieselakkoord).

Ad 13.

Door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
wordt vanaf 2009 bedragen overgeboekt naar de begroting van
VenW. Het betreft de overdracht van personele budgetten en
inhuur ICT-dienstverlening.

Ad 14.

Omdat met ingang van 2010 de uitgaven voor het Koninklijk
Huis op de begroting I De Koning zullen worden verantwoord,
worden de budgetten voor de vliegkosten van leden van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

19

Beleidsagenda

Koninklijk Huis en de functionele kosten Koninklijk Huis
overgeboekt naar het ministerie van Algemene Zaken.
Ad 15.

Het betreft de overboeking naar het ministerie van Economische
Zaken voor de ontwikkeling logistiek Park Moerdijk.

Ad 16.

Dit betreft de inboeking van de taakstelling bedrijfsvoering. De
concrete invulling zal bij de begrotingsvoorbereiding 2011
plaatsvinden.

Stand van zaken kabinetsdoelstellingen
Stand van zaken kabinetsdoelstellingen (x € 1 000)
Nr.

Project/doelstelling

PROJECT
Programma Randstad
Urgent: versterkt de concurrentiepositie van de Randstad

Beleidsartikelen/
operationele doelstelling

Voortgang: Activiteiten 2010

IF 18.04**

Activiteiten betreffen o.a. het tracébesluit A4
Delft–Schiedam, de afronding van de planstudie spoor Den Haag–Rotterdam, de start
van de aanleg A15 Maasvlakte–Vaanplein en
de realisatie van natuur- en recreatieprojecten in de Randstad

1 787

De activiteiten in het kader van de voorbereidingen van de invoering van de kilometerprijs zijn: de consultatie in het hoofdspoor en
de dialoog in het garantiespoor, inclusief de
gunning, de aanbesteding van de overige
percelen, de lagere regelgeving kilometerprijs, brede publieksvoorlichting over de
invoering en werking van de kilometerprijs,
het definitief uitvoeringsbesluit en de eerste
technische testen.Ook zullen mobiliteitsprojecten worden uitgevoerd om de
bereikbaarheid te verbeteren en ervaring op
te doen met satelliettechniek en gedragprikkels.
In het kader van Sneller en Beter wordt
bijvoorbeeld een gewijzigde tracéwet
ingediend en het MIRT-spelregelkader
aangepast. Op het vlak van wegenbouw
worden diverse projecten opgeleverd, zoals
A12 Woerden–Gouda en A9 Holendrecht–
Diemen. Ook start de uitvoering van 27
projecten (w.o. 23 uit de Wet versnelling
besluitvorming wegprojecten).
Op het vlak van vaarwegen wordt de zeeverkeerscentrale Waddenzee opgeleverd en
start bijvoorbeeld de uitvoering van de
omlegging Zuid-Willemsvaart en de
verruiming van de vaargeul Eemshaven–
Noordzee.
De uitvoering van de acties uit het actieplan
«Groei op het spoor» wordt voortgezet.
Acties op het vlak van voor- en natransport,
informatievoorziening, treinaanbod vergroten en kennismaken met de trein. De uitvoering van de planstudies in het kader van het
Programma Hoogfrequent Spoor loopt. Een
besluit over de planstudie OV-SAAL wordt
genomen.

63 162

DOELSTELLINGEN BELEIDSPROGRAMMA
18
Stapsgewijze invoering van
XII 34.01.03
een gedifferentieerde kiloIF 17.04
meterprijs naar tijd, plaats
en milieukenmerken.

19

Verbetering van de bereikbaarheid over weg en water
door gerichte investeringen
in het wegennetwerk en de
binnenvaart

XII 34.01 (m.u.v. 34.01.03)
IF 12.03
IF 12.05

XII 34.02
IF 15.03
IF 15.05

20

Groeiambitie van 5% per
jaar voor het openbaar
vervoer per spoor.

XII 34.03
XII 34.04 (m.u.v. 34.04.06)
IF 13 (m.u.v. 13.02, 13.03.02
en 13.05.02)

Begroting
2010*

1 659 543

258 189

1 115 632

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

20

Beleidsagenda

Stand van zaken kabinetsdoelstellingen (x € 1 000)
Nr.

Project/doelstelling

Beleidsartikelen/
operationele doelstelling

Voortgang: Activiteiten 2010

Begroting
2010*

26

Klimaatbestendige inrichting
van Nederland waarbij water
een meer bepalende factor
is bij ruimtelijke afwegingen,
inclusief locatiekeuzes. Meer
ruimte voor herstel van
natuurlijke processen
(bodem, water en natuur)
Duurzaam waterbeleid als
schakel tussen ecologie en
economie. Nederland (weer)
aan de internationale top
van innovatieve deltatechnologie.
Versnelling kustverdediging
en versnelde aanpak van de
versterking van de bij de
tweede wettelijke toetsing
afgekeurde primaire waterkeringen. Vernieuwd denken
over water, veiligheid een
plaats geven in het systeem
voor bescherming tegen
overstromingen.

XII 31
IF 11.03
IF 11.05
IF 16.02
IF 16.03

Er zal gewerkt worden aan de uitwerking van
het Nationaal Waterplan. Vaststelling van het
Nationaal Waterplan is voorzien, uiterlijk in
december 2009. De overige activiteiten
zullen met name betrekking hebben op de
nadere uitwerking van het advies van de
Deltacommissie (parlementaire behandeling
Deltawet en uitwerking Deltaprogramma).
Verder zal er veel inspanning worden
gepleegd om de Maatschappelijke Innovatie
Agenda Water vorm te geven (via bijvoorbeeld de uitvoering van innovatieprogramma’s Building with Nature en Flood Control).
Ook zal een eerste stap gezet worden in de
uitvoering van de stroomgebiedsbeheersplannen, die opgesteld zijn om de Europese
Kaderrichtlijn Water te implementeren.
Een groot deel van de activiteiten wordt
(gezamenlijk) uitgevoerd door VROM, VenW
en en/of LNV.

1 086 696

27

28

Totaal gerelateerd aan kabinetsdoelstellingen

4 184 377

* Exclusief apparaatsuitgaven
** Dit betreffen de uitgaven voor de programmadirectie Randstad Urgent. De concrete projecten die in het kader van het programma Randstad
Urgent worden uitgewerkt, zijn geraamd onder de modaliteit/begrotingsartikel waar zij deel van uitmaken (meer informatie op:
http://www.randstadurgent.nl/). Een aantal modaliteiten draagt bij aan en wordt verantwoord onder de andere kabinetsdoelstellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

21

Beleidsartikel 31

2.2 DE BELEIDSARTIKELEN
31 INTEGRAAL WATERBELEID
Algemene doelstelling

Het op orde krijgen en houden van een duurzaam watersysteem tegen
maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Om de vitale functies in het landelijk en stedelijke gebied zoals veiligheid,
economie, wonen, landbouw, recreatie en natuur, te waarborgen, draagt
VenW zorg voor een gezamenlijke, gecoördineerde aanpak van de
nationale waterproblematiek door de verschillende publieke en private
partijen.

Relatie met de kabinetsdoelstellingen Dit artikel heeft een relatie met de kabinetsdoelstellingen 26 «Klimaatbestendige inrichting van Nederland waarbij water een meer bepalende
factor is bij ruimtelijke afwegingen, inclusief locatiekeuzes. Meer ruimte
voor herstel van natuurlijke processen (bodem, water en natuur)», 27
«Duurzaam waterbeleid als schakel tussen ecologie en economie.
Nederland (weer) aan de internationale top van innovatieve deltatechnologie» en 28 «Versnelling kustverdediging en versnelde aanpak van de
versterking van de bij de tweede wettelijke toetsing afgekeurde primaire
waterkeringen. Vernieuwd denken over water, veiligheid een plaats geven
in het systeem voor bescherming tegen overstromingen». In 2010 zal
gewerkt worden aan de uitwerking van het Nationaal Waterplan.
Vaststelling van het Nationaal Waterplan is uiterlijk in december 2009
voorzien. De overige activiteiten zullen met name betrekking hebben op
de nadere uitwerking van het advies van de Deltacommissie (parlementaire behandeling Deltawet en uitwerking Deltaprogramma). Verder zal er
veel inspanning worden gepleegd om de Maatschappelijke Innovatie
Agenda Water vorm te geven (via bijvoorbeeld de uitvoering van
innovatieprogramma’s Building with Nature en Flood Control). Ook zal er
een eerste stap gezet worden in de uitvoering van de stroomgebiedbeheerplannen, die opgesteld zijn om de Europese Kaderrichtlijn Water te
implementeren. Een groot deel van de activiteiten wordt (gezamenlijk)
uitgevoerd door VROM, VenW en/of LNV. Op artikelen 11 en 16 van het
Infrastructuurfonds staan de concrete uitvoeringsactiviteiten.
Verantwoordelijkheid

De minister is verantwoordelijk voor de vormgeving en deels ook de
uitvoering van het integrale waterbeleid. De minister draagt zorg voor de
afstemming van het waterbeheer op zee en met de buurlanden bovenstrooms gelegen in de stroomgebieden van Rijn, Maas, Schelde en Eems.
Daarnaast houdt de minister toezicht op de uitvoering van de wet- en
regelgeving.

Externe factoren

Het behalen van deze doelstelling hangt af van:
– het tijdig en adequaat anticiperen op structurele ontwikkelingen als
klimaatverandering (waaronder zeespiegelstijging), rivierafvoer en
watertemperatuur, veranderingen in neerslag, bodemdaling, verstedelijking en toename van economische waarden.
– de acceptatie en juiste implementatie van Europese wet- en regelgeving op het gebied van water door de lidstaten.
– de acceptatie en juiste implementatie van het waterbeleid door
provincies, waterschappen en gemeenten.
– het tijdig in uitvoering brengen van maatregelen om de gevolgen van
klimaatveranderingen op de bewoonbaarheid, bruikbaarheid en
leefbaarheid van Nederland op de lange termijn te borgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

22

Beleidsartikel 31

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
+ Nederland beschermt blijft tegen water.
+ Er voldoende water is voor mens en natuur en de kwaliteit voldoet aan
de normen van de Kaderrichtlijn Water (KRW).
Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
31 Integraal waterbeleid

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

104 685

76 802

68 310

68 200

67 941

68 065

68 511

Uitgaven

77 127

82 534

70 564

68 496

68 397

68 215

68 510

31.01
Bestuurlijke Organsatie en instrumentatie
31.01.01 Algemene strategie en beleidsvorming
31.01.02 HGIS Partners voor Water
31.01.03 Leven met Water
31.02
Veiligheid
31.02.01 Hoogwaterbescherming
31.02.02 Kust
31.02.03 Inspectie VenW
31.03
Waterkwantiteit
31.03.01 Waterbeleid 21e eeuw
31.04
Waterkwaliteit
31.04.01 Europese kaderrichtlijn water
31.04.02 OSPAR/Europese mariene strategie
31.04.03 Inspectie VenW

29 074
12 869
12 824
3 381
13 465
8 215
1 560
3 690
3 449
3 449
31 139
23 872
3 291
3 976

36 719
18 464
14 396
3 859
15 861
10 012
1 819
4 030
2 669
2 669
27 285
19 302
3 639
4 344

26 412
15 120
11 215
77
15 461
10 022
1 297
4 142
2 432
2 432
26 259
18 402
3 398
4 459

25 254
15 718
9 536

25 403
15 867
9 536

25 362
15 826
9 536

28 747
19 211
9 536

15 042
9 818
1 252
3 972
2 475
2 475
25 725
18 130
3 321
4 274

14 991
9 821
1 255
3 915
2 474
2 474
25 529
17 991
3 322
4 216

14 931
9 805
1 246
3 880
2 469
2 469
25 453
17 955
3 319
4 179

14 983
10 366
750
3 867
1 357
1 357
23 423
15 684
3 560
4 179

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Baten-lastendiensten
Restant

7 545
25 156
44 426

8 149
25 937
48 448

8 022
26 026
36 516

7 350
25 423
35 723

7 356
25 294
35 747

7 356
25 242
35 617

7 346
25 229
35 935

31.09 Ontvangsten

1 029

570

570

570

570

570

570

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

23

Beleidsartikel 31

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
31.01
Bestuurlijke
Organisatie

31.02
Veiligheid

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

31.03
Waterkwantiteit

31.04
Waterkwaliteit

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
31.01 Bestuurlijke organisatie en instrumentatie
juridisch verplicht
15 243
complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
bestuurlijk gebonden
395
beleidsmatig verplicht
263
ingevuld

2 917

31.02 Veiligheid
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

1 629
3 485
1 094

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

306

31.03 Waterkwantiteit
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

196
358
104

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

126

31.04 Waterkwaliteit
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

2 787
4 233
1 071

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

2 309

Bestuurlijke organisatie en instrumentatie
Het juridisch verplichte deel heeft met name betrekking op de programma’s «Leven met Water» en «Partners voor Water». Deze zijn voor het
grootste deel reeds in voorgaande jaren verplicht. Daarnaast is tevens
sprake van een eeuwigdurende verplichting voor de compensatie
kadastrale kosten aan de Waterschappen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

24

Beleidsartikel 31

Veiligheid
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
vooral betrekking op de uitwerking van wettelijke taken op basis van de
Wet op de waterkering. Ze zijn bedoeld als ondersteuning bij de uitvoering
van de derde toetsing op veiligheid en de voorbereiding op de vierde
toetsing op veiligheid. Daarnaast worden activiteiten ontplooid gericht op
de aanpak van de zwakke schakels, het herijken van het waterveiligheidsbeleid en het implementeren van internationale regelgeving, waaronder
de Richtlijn Overstromingsrisico’s.
Waterkwantiteit
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op activiteiten zoals met de regio vastgelegd in
de actualisatie van het Nationaal bestuursakkoord water en op het eerste
Nationale Waterplan.
Waterkwaliteit
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op de elektronische rapportage van de vier in
2009 vastgestelde stroomgebiedbeheerplannen aan de Europese
Commissie, de start van de uitvoering van de waterkwaliteitsmaatregelen
uit stroomgebiedbeheersplannen, projectkosten voor de Stuurgroep
Zuidwestelijke Delta, internationale activiteiten in het kader van OSPAR en
de Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM) en het vervaardigen van
AMvB’s voor de uitvoering van de Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren en Wet milieubeheer. Daarnaast voor het geheel heeft het betrekking
op de bestuurlijk gebonden uitgaven t.a.v. communicatie (NLMW) en
daaraan gekoppeld participatie en educatie.
31.01 Bestuurlijke organisatie en instrumentatie
Motivering

Om de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de bestuurlijke
organisatie en het instrumentarium van het waterbeleid te verbeteren.

Producten

Algemene strategie en beleidsvorming
Groepering van activiteiten ter realisatie van een heldere rol- en
verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheden onderling en tussen
publieke en private partijen, waarin tevens wordt aangegeven welke
instrumenten worden ingezet om de wateropgave voor Nederland voor de
21e eeuw te realiseren. Zoals aangegeven in de kabinetsreactie op het
advies van de Deltacommissie (Kamerstukken II, 2007–2008, 31 710, nr. 1)
zijn de aanbevelingen van de Deltacommissie richtinggevend voor nadere
uitwerking en besluitvorming.
+ De parlementaire behandeling van het Nationaal Waterplan (NWP).
+ De inwerkingtreding van de Deltawet. In de Deltawet wordt het
Deltafonds, het Deltaprogramma en de Deltaregisseur vastgelegd.
+ Gefaciliteerd door de Deltaregisseur zal in het kader van het Deltaprogramma uitwerking worden gegeven aan de elf aanbevelingen van
de Deltacommissie
+ De ruimtelijke doorwerking van het huidige waterbeleid in de Nota
Ruimte wordt voor de gebieden die onderdeel uitmaken van de
ruimtelijke hoofdstructuur geregeld via de eerste tranche van de AMvB
Ruimte in 2009. Met het ontwerp NWP wordt op de onderdelen
IJsselmeer en Rivieren geamendeerd op de Nota Ruimte. Daar waar
het Rijk vanwege een nationaal (water)belang harde juridische
doorwerking beoogt, wordt dit in de definitieve versie van het NWP

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

25

Beleidsartikel 31

aangekondigd en vervolgens geregeld in de tweede tranche AMvB
Ruimte. VROM heeft hierin de leidende rol.
+ De concrete uitwerking van het Deltaprogramma. Voor de verschillende deelprogramma’s worden afspraken vastgelegd tussen
opdrachtgevers en opdrachtnemers en worden onderzoeken en
voorverkenningen opgestart.
+ In het kader van de Maatschappelijke Innovatie Agenda Water, wordt in
2010 onder andere doorgegaan met de uitvoeringprojecten Flood
Control en Building with Nature en start de tender van de regeling
transsectorale innovatiekansen.

HGIS Partners voor Water
Om de krachten te bundelen om de internationale positie van de
Nederlandse watersector te verbeteren en zo een bijdrage te leveren aan
het oplossingen voor de wereldwaterproblematiek wordt de interdepartementale samenwerking tussen de ministeries van VenW, BuZa (incl.
DGIS), EZ, LNV, VROM en OCW gecontinueerd. Daarom wordt het
programma Partners voor Water met zes jaar verlengd tot 2015. De
uitgaven worden via de Homogene Groep Internationale Samenwerking
(HGIS) gefinancierd.
Leven met Water
Leven met Water (website: www.nederlandleeftmetwater.nl) is een
gezamenlijk programma van het Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, kennisinstellingen en advies- en ingenieursbureaus (co-financiering)
gericht op het verkrijgen van strategische kennis ten behoeve van het
waterbeleid, versterking van kennisinfrastructuur en het versterken van
het innovatief vermogen op het gebied van het waterbeleid en het
-beheer. Het programma «Leven met Water» valt onder de derde
investeringsimpuls in de kennisinfrastructuur (ICES/KIS-3) en eindigt
medio 2010.
Meetbare gegevens

De meetbare gegevens voor de operationele doelstelling «Bestuurlijke
organisatie en instrumentatie» zijn hieronder bij de overige operationele
doelstellingen van dit beleidsartikel weergegeven. Aangezien de hierboven genoemde waterproducten gericht zijn op zowel veiligheid, als op
kwaliteit en kwantiteit, zijn hiervoor geen aparte meetbare gegevens
ontwikkeld.
31.02 Bereiken en handhaven van waterveiligheid

Motivering

Om de bescherming door primaire waterkeringen langs het kust- en
IJsselmeergebied en rivierengebied volgens het wettelijk niveau te
waarborgen; alsmede het dynamisch handhaven van de kustlijn op het
niveau van 2001 (basiskustlijn).

Producten

Hoogwaterbescherming
Programma voor de bescherming door primaire waterkeringen, conform
de in 1996 in de Wet op de waterkering vastgelegde normen, van de
dijkringgebieden in Nederland die aan buitenwater grenzen (zee, rivieren,
grote meren).
+ Waterveiligheid 21e eeuw (WV21): in 2010 wordt gewerkt aan de
ontwikkeling van een nieuwe norm. Tevens wordt de kosten-baten
analyse afgerond. Over de gebiedspilots en de risicozonering wordt
separaat gerapporteerd.
+ Veiligheid Nederland in Kaart (VNK, website: www.help deskwater.nl/
projectvnk): om meer ervaring met het probabilistische rekenmodel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

26

Beleidsartikel 31

van VNK-2 op te doen, zijn na de systeemtest hiervan zes dijkringen
berekend. Deze komen in 2010 gereed. Vervolgens worden twintig
dijkringen berekend. De resultaten van VNK-2 spelen een rol in het
onderzoek naar de nieuwe normering en kunnen gebruikt worden bij
rampenbeheersing en risicokaarten.
+ Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP, website:
www.verkeerenwaterstaat.nl/onderwerpen/water/water_en_veiligheid/
index.aspx): uitwerking van de 95 maatregelen. Op basis van de in
2009 uitgevoerde evaluatie naar de werking van het Programmabureau
en ook de beschikbare instrumenten, wordt de aansturing zonodig
bijgesteld.
+ Ruimte voor de rivier (website: www.ruimtevoorderivier.nl): de fase
van de planstudie van de 39 in de PKB benoemde maatregelen wordt
in 2010 afgesloten. De uitvoering is inmiddels ter hand genomen.
+ Maaswerken: de uitvoering loopt. Zie artikel 16.03.
+ Derde ronde toetsing op veiligheid: eind 2010 rapporteren de
waterkeringbeheerders over hun toetsresultaten aan de toezichthoudende provincies. Op hun beurt dienen zij voor 15 januari 2011 aan het
Rijk te rapporteren. Op basis van de opgedane ervaring wordt gewerkt
aan het opzetten van het HWBP-3, gebaseerd op de resultaten van de
derde ronde toetsen op veiligheid.
+ Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s (ROR, website: ec.eu
ropa.eu/environment/water/flood_risk/key_docs.htm): in 2010 wordt
gewerkt aan de risicokaarten en de risicobeheerplannen. De samenwerking met de landen in de internationale stroomgebieden is als
gevolg van de Richtlijn Overstromingsrisico’s verder geïntensiveerd.
Dit geldt in versterkte mate voor de directe buurlanden.
+ Zwakke Schakels Kust (website: www.verkeerenwaterstaat.nl/
onderwerpen/water/kust_en_zee/projecten/zwakke_schakels/
index.aspx): de uitvoering van de versterkingen wordt vervolgd. De
planstudie fase in Noord Holland wordt in 2010 afgesloten.
Het merendeel van de uitvoeringsmiddelen staat geraamd op artikel 11 en
16 van het Infrastructuurfonds.

Kust
Programma ten behoeve van voorkoming van structurele kustachteruitgang langs de Nederlandse kust.
Jaarlijks wordt een zandsuppletieprogramma uitgevoerd ten behoeve van:
+ het handhaven van de basiskustlijn op basis van jaarlijkse toetsing en
+ het op peil te houden van de zandvoorraad van het kustfundament.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie houdt toezicht op het waterbeheer:
+ verdere implementatie van het risicogebaseerd toezicht;
+ bestuurlijke organisatie en instrumentarium: verschuiving van
handhaving; vergunningen naar naleving algemene regels, waterveiligheid: calamiteitenorganisatie, waterkeringen, project Ruimte voor
de rivier, implementatietraject waterwet;
+ waterkwantiteit: gewenst grond- en oppervlaktewaterregime;
+ betrokkenheid bij implementatie en handhaving van Europese wet- en
regelgeving (o.a. kaderrichtlijn water, hoogwaterrichtlijn, zwemwaterrichtlijn, grondwaterrichtlijn).
Meetbare gegevens

Hoogwaterbescherming
De indicator voor Hoogwaterbescherming is het percentage waterkeringen ten opzichte van het totaal aan primaire waterkeringen (in kilometers)
in Nederland, waarvan de gemiddelde kans per jaar op een overstroming

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

27

Beleidsartikel 31

door bezwijken kleiner of gelijk is aan de voor deze waterkering geldende
wettelijke norm. De stormvloedkeringen vallen onder verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat en de overige dijkversterkingen onder de
waterschappen.
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2001

2006

Voldoet aan de norm
Geen oordeel

2011

2016

Voldoet niet aan de norm

Bron: Rijkswaterstaat 2006

Toelichting
Elke vijf jaar worden de primaire waterkeringen getoetst op grond van de
Wet op de waterkering. De eerste toetsing heeft plaatsgevonden in de
periode tot 2001, de tweede toetsing in de periode tot 2006. In 2011 wordt
over de derde toetsing gerapporteerd in de Landelijke Rapportage
Toetsing (LRT). In bovenstaande diagram zijn de streefwaarden voor 2011
opgenomen. Het wettelijk toetsinstrumentarium is eind 2008 zodanig
aangepast en aangevuld dat het mogelijk moet zijn om tot een substantiële reductie van «geen oordeel» te komen. Ook bestuurlijk zijn partijen
dit commitment aangegaan.
Kust
De indicator voor kust is het percentage raaien (gedeelte van de Nederlandse kust) waar op het moment van toetsing de zee (de kustlijn)
structureel verder landwaarts ligt dan de te handhaven norm (Basiskustlijn 2001).
De methodiek wordt samengevat in het jaarlijks door Rijkswaterstaat,
Waterdienst uitgegeven Kustlijnkaartenboek (website:
www.kustlijnkaart.nl) en daarnaast Nieuwe inzichten in de golfbelasting
langs de kust (bijlage bij Procesplan zwakke schakels in de Nederlandse
kust, Kamerstukken II, 2003–2004, 27 625, nr. 34). De kustsuppleties
worden door Rijkswaterstaat uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

28

Beleidsartikel 31

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

jaar

Strandsuppleties
Strandsuppleties 2008
Uitgevoerd in 2009

Vooroeversuppleties
Vooroeversuppleties 2008
BKL-overschrijdingen

bron: Rijkswaterstaat 2009

Toelichting
Het aantal raaien waarin de basiskustlijn overschreden wordt mag
maximaal 15 procent zijn; het streven is om het aantal basiskustlijn-overschrijdingen rond de tien procent te houden. De basiskustlijn werd in 2008
in ongeveer acht procent van de gevallen overschreden. Dit betekent dat
met het suppleren van zand de kust goed op orde wordt gehouden.
Om de BKL te kunnen handhaven wordt een suppletieprogramma
uitgevoerd, waarbij gemiddeld 12 mln. m3 zand aan het kustfundament
wordt toegevoegd. Het suppleren van 12 mln. m3 is een indicator om het
doel te bereiken dat het kustfundament meegroeit met de zeespiegel
(vermeld in derde kustnota). De figuur geeft een overzicht van de
hoeveelheden suppleties en het aantal basiskustlijn-overschrijdingen.
In artikelonderdeel 11.02 van het Infrastructuurfonds zijn de indicatoren
op het gebied van suppletie opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

29

BKL-overschrijdingen (%)

0
2000

0
1999

10

1998

5

1997

20

1996

10

1995

30

1994

15

1993

40

1992

20

1991

Suppletiehoeveelheden (106 m3)

Indicator: Jaarlijkse hoeveelheden zandsuppleties en percentages raaien
waarin de Basiskustlijn is overschreden.

Beleidsartikel 31

Extracomptabele verwijzingen
Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)
Overzicht uitgaven veiligheid waterbeleid op het Infrastructuurfonds (x € 1 000)
Art. Omschrijving
11.02.01 Basispakket B&O Waterkeren
11.03.01 Realisatie Waterkeren
11.05.02 Planstudies waterkeren
16.02
Ruimte voor de Rivier
16.03
Maaswerken

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

215 653
185 851
4 500
100 640
43 551

126 082
386 653
3 557
206 806
57 564

154 941
471 093
2 458
291 745
35 989

85 695
393 213
3 397
326 762
42 138

89 726
277 587
36 949
336 316
37 628

85 005
131 034
38 863
316 387
41 928

143 736
161 746
138 043
321 167
32 734

31.03 Waterkwantiteit op orde houden
Motivering

Om een maatschappelijk afgewogen verdeling van water te realiseren en
daarvoor het hoofdwatersysteem zo te beheren dat wateroverlast en
-tekort voorkomen worden. Om te zorgen voor kaders en instrumentarium
voor regionale afwegingen om het regionale watersysteem op orde te
brengen en te houden, zodat problemen met wateroverlast en -tekort
zoveel mogelijk voorkomen worden.

Producten

Waterbeleid 21e eeuw
Een programma gericht op het op orde brengen van het hoofd- en
regionale watersysteem, met als basisstrategie: anticiperen in plaats van
reageren, meer ruimte vrijmaken voor water naast technische maatregelen, en hantering van de volgorde vasthouden, bergen, afvoeren bij
wateroverlast. (Kabinetsstandpunt Waterbeleid in de 21e eeuw, Kamerstukken II, 2000–2001, 27 625, nr. 1).
Hoofdwatersysteem
+ Tot 2015 blijven bestaande afspraken over beleid en beheer ten
aanzien van de zoetwatervoorziening gehandhaafd. De planperiode
van het Nationaal Waterplan (2010–2015) wordt gebruikt om een
landelijke verkenning zoetwatervoorziening uit te voeren. De uitwerking van het hoofdstuk IJsselmeer uit het Nationaal Waterplan vindt
plaats in de periode 2009–2015, waaronder de voorbereiding van een
nieuw te nemen peilbesluit voor het IJsselmeer in 2012 en in 2015 een
besluit over mate van peilverhoging in het IJsselmeer voor de langere
termijn (vanaf 2035).
+ Samen met andere overheden wordt een onderzoek gestart naar de
mogelijkheden en consequenties om op lange termijn waterveiligheid
in Rijnmond te behouden en verzilting tegen te gaan. De variant
afsluitbaar open Rijnmond is hier onderdeel van.
Regionaal watersysteem
+ Contact tussen Rijk en Provincie, als integrale gebiedscoördinator, over
de voortgang van de uitvoering van de Nationaal Bestuursakkoord
Water (NBW).
+ VenW is samen met andere rijkspartijen betrokken bij de midterm
review van de Investeringen Landelijk Gebied (ILG). In 2010 worden de
uitkomsten van deze review benut om te bepalen of extra beleidsinzet
op verdroging nodig is om de doelen van de Kaderrichtlijn Water te
kunnen halen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

30

Beleidsartikel 31

+ Er zijn synergiegelden beschikbaar gesteld voor projecten waar naast
een doelstelling uit de Kaderrrichtlijn Water ten minste aan een ander
rijksdoel wordt bijgedragen, zoals aan de doelstellingen van het
Waterbeleid 21e eeuw (bijv. wateroverlast, klimaatbestendigheid, etc.)
voor de periode 2009–2015.
+ Gestart wordt met de evaluatie (quickscan) van het NBW actueel.
Gestreefd wordt om de uitkomsten daarvan in 2011 gereed te hebben.
Het merendeel van de uitvoeringsmiddelen staat geraamd op artikel 11
van het Infrastructuurfonds.
Meetbare gegevens

In het kader van het verbeteren van de beleidsinformatie is een verbetertraject gestart met betrekking tot de prestatie-informatie. De indicatoren in
de begroting 2009 sluiten niet altijd goed aan bij het actuele beleid op het
gebied van waterkwantiteit en de verantwoordelijkheid van VenW. De
meetbare gegevens bij artikelonderdeel 31.03 worden in de begroting
2011 aangevuld door nieuwe indicatoren met streefwaarden. Oorspronkelijk was het doel om dit in 2010 gereed te hebben. De uitvoering van de
Beleidsdoorlichting Waterkwantiteit en het tekenen van het NBW-actueel
waren echter niet tijdig afgerond. Aanpassing van de indicatoren is
uitgesteld om deze inzichten mee te kunnen nemen. De nieuwe indicatoren worden afgestemd met de decentrale overheden.
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)
De producten van het IF hebben soms betrekking op meerdere doelstellingen van Hoofdstuk XII. In dit geval ligt het zwaartepunt van de uitgaven bij
Waterkwantiteitsbeheer, maar een deel van deze uitgaven betreft de
Veiligheidsdoelstelling.
Overzicht uitgaven waterkwaliteit op het Infrastructuurfonds (x € 1 000)
Art. Omschrijving
11.02.05 Basispakket B&O waterbeheer
11.02.08 Groot variabel onderhoud
waterbeheer
11.03.02 Realisatie Waterbeheer
11.05.03 Planstudies Waterbeheer

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

87 112

52 488

65 012

113 302

113 456

113 671

107 992

12 006
119 659
1 261

55 533
199 174
2 349

39 778
218 343
1 477

3
126 163

67
98 467

67
64 036

67
72 139

31.04 Verbetering van de Waterkwaliteit
Motivering

Om een goede ecologische en chemische kwaliteit van de oppervlaktewateren te bereiken in de stroomgebieden van de Rijn, Maas, Schelde,
Eems en de Noordzee en een goede chemische en kwantitatieve toestand
van de grondwateren in de vier stroomgebieden, conform de voorschriften, zoals opgenomen in de Kaderrichtlijn Water (KRW).

Producten

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW)
Bescherming van oppervlaktewater, overgangswater, kustwater en
grondwater conform de KRW moet ertoe leiden dat:
+ aquatische ecosystemen en gebieden die rechtstreeks afhankelijk zijn
van deze ecosystemen voor verdere achteruitgang worden behoed;
+ door onder meer een forse vermindering van lozingen en emissies het
aquatisch milieu verbetert;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

31

Beleidsartikel 31

+ duurzaam gebruik van water wordt bevorderd (bescherming van
beschikbare waterbronnen op lange termijn); en
+ de verontreiniging van grondwater aanzienlijk vermindert.
Ten behoeve van de uitvoering van de KRW-maatregelen uit de in 2009
vastgestelde vier stroomgebiedbeheerplannen (SGBP’s) en het opstellen
van de tweede generatie SGBP’s worden:
+ het «informatiehuis» gebouwd en in werking gesteld. Dit betreft een
samenwerkingsverband met de waterbeheerders en provincies om
informatiebeheer en evaluaties mogelijk te maken;
+ voorbereiding getroffen voor het opstellen van de voortgangsrapportage m.b.t. de uitvoering van de KRW-maatregelenprogramma’s, zowel
t.b.v. de Tweede Kamer (jaarlijks) als de EC (2012 en 2015);
Verder wordt voor de totstandkoming van de eerste generatie SGBP’s een
procesevaluatie uitgevoerd.

Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM) /OSPAR
Bescherming van de zee conform internationale regelgeving zoals OSPAR
en de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie en de uitwerking van het
Europese Actieprogramma maritiem beleid moet ertoe leiden dat de
verontreiniging van de zee verder wordt teruggedrongen en duurzaam
gebruik veilig wordt gesteld.
+ In 2010 moet de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie verankerd
zijn in Nederlandse wet- en regelgeving.
+ In het najaar vindt de Internationale Ministeriële conferentie in het
kader van OSPAR plaats waar onder andere het Quality Status Report
2010 over de toestand van de Noord-Oost Atlantische Oceaan
geagendeerd zal zijn. Dit vormt de basis voor de initiële beoordeling
van de Noordzee voor de KRM, die in 2012 aan Europa moet worden
gerapporteerd.
+ Er vinden voorbereidende werkzaamheden plaats, zoals een verkenning op het gebied van monitoring, teneinde de Europese verplichtingen in de KRM voor Nederland na te komen.
+ De samenwerking met de landen in de internationale stroomgebieden
is als gevolg van de Kaderrichtlijn Water verder geïntensiveerd. Dit
geldt in versterkte mate voor de directe buurlanden. Met het gereedkomen van de SGBP’s ontstaat er ruimte om weer meer aandacht te
schenken aan andere onderwerpen zoals de herintroductie van
trekvissen, de effecten van klimaatverandering op de rivierafvoer en op
de watertemperatuur, de bestrijding van de verontreiniging door
nieuwe stoffen en de aanpak van sedimentverontreiniging.
Zuidwestelijke Delta
In de zuidwestelijke Delta blijft werken aan waterveiligheid belangrijk.
Daarnaast wordt er gewerkt aan het herstel van de estuariene dynamiek.
Dit moet zorgen voor het ombuigen van de ecologische schaduwkanten
van de Deltawerken.
+ Zo wordt er verkend hoe de zandhonger in de Oosterschelde kan
worden bestreden en wordt er gezocht naar een oplossing voor de
blauwalgenproblematiek in het Volkerak–Zoommeer.
+ Het uitvoeringsprogramma zuidwestelijke-Delta wordt in 2010
vastgesteld en vormt de basis voor de gebiedsofferte vanuit de
zuidwestelijke-Delta aan het Nationaal Deltaprogramma.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie houdt toezicht op de waterkwaliteit:
+ verdere implementatie risicogebaseerd toezicht;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

32

Beleidsartikel 31

+ waterbodem/baggerwerken;
+ emissie- en immissietoets, implementatietraject waterwet;
+ betrokkenheid bij implementatie en handhaving van Europese wet- en
regelgeving (o.a. kaderrichtlijn water, hoogwaterrichtlijn, zwemwaterrichtlijn, grondwaterrichtlijn)

Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), Europese Kaderrichtlijn Mariene
Strategie (KRM) /OSPAR, Zuidwestelijke Delta
De indicator voor een goede waterkwaliteit is het aantal oppervlaktewaterlichamen ten opzichte van het totaal aantal waterlichamen waarvan de
gemeten waarden m.b.t. ecologische kwaliteit en chemische kwaliteit
voldoen aan de geldende normen van KRW en Mariene Strategie.
De normen voor de KRW zijn opgenomen in zowel de Stroomgebiedbeheersplannen als in het Besluit Milieukwaliteitseisen en Monitoring
Water (BKMW). In de Stroomgebiedbeheersplannen en in de waterplannen van RWS en de provincies wordt aangegeven of er gebruikt wordt
gemaakt van afwijkende doelstellingen ten gevolge van statusverandering
(sterk veranderd, kunstmatig) of ten gevolge van fasering of doelverlaging. Deze doelen vormen de referentie voor het monitoren van de
voortgang. Vanaf 2007 wordt gemonitord conform de KRW en deze
meetgegevens worden benut.
100
% metingen dat voldoet aan de norm

90
80
70
60
50
40
30
20
10

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

1996

1995

1994

1993

1992

1991

0
1990

Meetbare gegevens

jaar

Eems
Rijn

Maas
Schelde

Noordzee

Bron: KRW-portaal, 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

33

Beleidsartikel 31

Indicator

Basiswaarde 1990

Peildatum

Planning
Periode

streefwaarde

Realiseren goede waterkwaliteit

Eems: ca 70%
Maas: ca 60%
Noordzee: nvt
Rijn: ca 80%
Schelde: ca 80%

Jaarlijks

2015

100%

Toelichting
De waterkwaliteitsmetingen in de territoriale zee (binnen de 12-mileszone) zijn meegenomen bij de desbetreffende KRW-stroomgebieden. De
Noordzee scoort als gevolg van de gekozen beoordelingsmethodiek
(1-mile-zone voor ecologie en 12-miles-zone voor chemie) bijna volledig
100%.
De figuur geeft het procentuele aantal metingen weer waarbij voldaan
wordt aan de norm. Dit is een weergave die niet direct overeen komt met
KRW-systematiek die waterkwaliteit per waterlichaam uitdrukt. Voor de
langere termijn is het streven om de indicator waterkwaliteit beter aan te
laten sluiten op de KRW-systematiek. In 2010 zal als onderdeel van de
evaluatie van de indicator worden bezien of bijstelling nodig is.

Ongehinderd gebruik waterfuncties
De indicator voor het ongehinderd gebruik van waterfuncties is het
oppervlak waterlichamen (in hectaren) t.o.v. het totaal oppervlak
waterlichamen waarvan de actuele waterkwaliteit voldoet aan de
geldende normen die zijn gesteld aan de bestemde gebruiksfuncties. Het
betreft zowel het hoofdwatersysteem als het regionale watersysteem.
100
90

% locaties dat voldoet

80
70
60
50
40
30
20
10

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

1996

1995

1994

1993

1992

1991

1990

0

jaar

zwemwater
viswater

oppervlaktewater voor drinkwater
schelpdierwater

Bron: Rijkswaterstaat MWTL, 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

34

Beleidsartikel 31

Indicator

Basiswaarde 1990

Peildatum

Planning
Periode

Streef
waarde

Ongehinderd gebruik waterfuncties

Zwemwater: nb
Opp.water: ca 100%
Viswater: ca 75%
Schelpdierwater: nb

jaarlijks

2015–2027

100%

Toelichting
De grafiek geeft gemiddeld een dalende lijn weer. Het streven is dat het
percentage locaties dat voldoet toeneemt tot 100% in 2027. Voor de
langere termijn is het streven om de indicator «ongehinderd gebruik van
water» beter aan te laten sluiten op de KRW-systematiek. In 2010 zal als
onderdeel van de evaluatie van de indicator worden bezien of en hoe die
bijstelling plaats kan vinden.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Kengetal/indicatoren waterbeheer

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Toelating/continuering (aantal vergunningen)
Aantal inspecties
Percentage gebaseerd op risico analyse

187
15
73%

130
15
70%

140
15
70%

145
15
70%

150
15
70%

150
15
70%

150
15
70%

Bron: Inspectie VenW 2008

Toelichting
Bovenstaande tabel geeft inzicht in het aantal toelatings- en continueringsactiviteiten (het afgeven van vergunningen aan de eigen werken van
Rijkswaterstaat) en het aantal uitgevoerde/uit te voeren inspecties. De
Inspectie verricht haar activiteiten op basis van risicobeoordeling; er
wordt naar gestreefd om 70% van de inspecties uit te voeren op basis van
risicoanalyse.
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)
De producten van het IF hebben soms betrekking op meerdere doelstellingen van Hoofdstuk XII. In dit geval ligt het zwaartepunt van de uitgaven bij
waterkwaliteit, maar een deel van deze uitgaven betreft het onderwerp
waterkwantiteitsbeheer.

Overzicht uitgaven waterkwaliteit op het Infrastructuurfonds (x € 1 000)*
Art. Omschrijving
11.02.05 Basispakket B&O waterbeheer
11.02.08 Groot variabel onderhoud waterbeheer
11.03.02 Realisatie waterbeheer
11.05.03 Planstudies waterbeheer

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

50 716
12 006
119 659
1 261

52 488
55 533
199 174
2 349

65 012
39 778
218 343
1 477

113 302
3
126 163

113 456
67
98 467

113 671
67
64 036

107 992
67
72 139

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

35

Beleidsartikel 31

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

onderwerp

Operatio
neel doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting

Bestuurlijke Organisatie en
Instrumentatie
Veiligheid
Waterkwantiteit

31.01

2014

2014

31.02
31.03

2013
2008

2013
2008

Waterkwaliteit

31.04

2010

2010

Evaluatie Waterschapswet n.a.v.
de Waterschapsverkiezingen
Evaluatie van de effectiviteit van
de Tijdelijke regeling eenmalige
uitkering bestrijding regionale
wateroverlast
Evaluatie (quickscan) van het
Nationaal Bestuursakkoord
Water (NBW) actueel
Verkenning naar een andere
wettelijke systematiek Waterveiligheid in de 21e eeuw
Onderzoeksprogramma naar
opties voor rampenbeheersingsstrategie bij overstromingen.
Verkenning van de veiligheid in
Nederland fase 2
Proef Grootschalige Verwerking
Baggerspecie (GVB
Vaststellen of beleidsregels
Actief Bodembeheer Rijntakken
(ABR) en Actief Bodembeheer
Maas (ABM) functioneren, goed
worden benut, lacunes of achterhaaldheden bevatten
Initial assessment noordzee voor
de uitvoering van de Kaderrichtlijn mariene milieu (KRM)
MKBA maatregelen en kosten
voor de uitvoering van de
Kaderrichtlijn mariene milieu
(KRM)
Ex ante onderzoek naar maatregelen en kosten voor de uitvoering van de KRW
Nagaan of de primaire waterkeringen aan de norm voldoen
i.h.k.v. 3e toetsing primaire
waterkeringen
Onderzoek naar de opzet en
aansturing van het programmabureau Hoogwaterbeschermingsprogramma
Onderzoek naar de effectiviteit
van de subsidieregeling HWBprogramma
Vijf-jaarlijkse evaluatie van
activiteiten in het Schelde
estuarium conform verdrag
tussen Nederland en Vlaanderen
inzake samenwerken beleid en
beheer
Procesevaluatie totstandkoming
1e generatie SGBP’s

31.01

2008

2009

31.03

2011

2012

31.03

2010

2011

31.02

2005

2011

Kamerstuk 2006–2007,
27 625, nr. 79

31.02

2006

2008

Kamerstuk 2006–2007,
27 625, nr. 77

31.02

2006

2011

31.04

2004

2009

31.04

2004

2008

31.04

2008

2012

31.04

2012

2015

31.04

2004

2008

31.02

2007

2011

31.02

2008

2009

31.02

2008

2009

31.04

2013

2014

31.04

2010

2010

Effectenonderzoek ex post

Overig evaluatieonderzoek

Vindplaats

Kamerstuk 2008–2009,
27 625, nr. 128, Tweede
Kamer

Staatscourant nr. 47 van
10 maart 2009

Kamerstuk 2008–2009,
27 625, nr. 119

Kamerstuk 2006–2007,
30 864, nrs. 1–6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

36

Beleidsartikel 32

32 HET BEREIKEN VAN OPTIMALE VEILIGHEID IN OF ALS
GEVOLG VAN MOBILITEIT
Algemene doelstelling

De veiligheid van personen op de weg en op het spoor, alsmede de
sociale veiligheid in het openbaar vervoer (OV), permanent verbeteren.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Om risico’s voor verkeersdeelnemers te verminderen zodat het aantal
verkeersslachtoffers op de weg en het aantal slachtoffers op het spoor
permanent daalt en om de sociale veiligheid in het openbaar vervoer te
verbeteren.

Verantwoordelijkheid

De minister is samen met provincies, gemeenten en waterschappen
verantwoordelijk voor de uitvoering van het verkeersveiligheidsbeleid. Dit
betekent betrokkenheid bij (EU-)wetgeving, vaststellen van nationale
kaders voor de verkeersveiligheid en het vaststellen van de nationale
doelstelling in goed overleg met decentrale overheden. Ten aanzien van
de veiligheid op het spoor is de systeemverantwoordelijkheid vastgelegd
door middel van de concessies en de Kadernota «Veiligheid op de Rails»
(Kamerstukken II, 2004–2005, 29 893, nrs. 1 en 2). De minister is verantwoordelijk voor de veiligheidskaders die gelden voor het railvervoer en de
railinfrastructuur. Binnen de kaders en de randvoorwaarden van de
rijksoverheid ligt de verantwoordelijkheid voor een veilige dagelijkse
uitvoering van het railvervoer bij de betrokken bedrijven zelf.
Ten aanzien van de sociale veiligheid in het OV heeft de minister een
coördinerende en stimulerende functie. Uitvoering vindt plaats door
decentrale overheden en OV-bedrijven voor het stads- en streekvervoer en
voor het hoofdrailnet via de concessies. Dit wordt gemonitord. Daarnaast
houdt de minister toezicht op de uitvoering van de wet- en regelgeving.
Dit toezicht bestaat uit toelating/continuering, inspectie/handhaving en
kennis, advies en berichtgeving.

Externe factoren

Om de doelstelling te behalen is het nodig dat:
+ in de periode tot en met 2010 de toename van het absolute aantal
slachtoffers, veroorzaakt door toename van de mobiliteit, teniet wordt
gedaan door autonome verbeteringen, met name: voertuigen worden
veiliger en verkeersdeelnemers leren beter met verkeer om te gaan;
+ de koers zoals aangegeven in het Strategisch plan verkeersveiligheid
2008–2020 (Kamerstukken II, 2007–2008, 29 398, nr. 120) wordt
voortgezet;
+ de verschillende decentrale overheden hun bijdrage leveren aan de
afgesproken doelstelling;
+ de transportsector en spoorsector de eigen verantwoordelijkheid
oppakt en daar invulling aan geeft;
+ in EU-verband een forse stap wordt gezet op het gebied van voertuigtechnologie.

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
+ er maximaal 750 verkeersdoden en 17 000 verkeersgewonden zijn in
2010;
+ de veiligheid van het railvervoer in 2010 voldoet aan de doelen
(risiconormen) die gesteld zijn in de Tweede Kadernota «Veiligheid op
de Rails» (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 893, nrs. 1 en 2).
+ reizigers en personeel zich veilig voelen in het stads- en streekvervoer
en in de trein.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

37

Beleidsartikel 32

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht van budgettaire gevolgen van beleid (x € 1 000)
32. Optimale Veiligheid

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

45 727

53 065

49 605

48 434

48 447

48 370

48 359

Uitgaven

52 814

56 385

49 680

48 509

48 447

48 370

48 359

46 716

49 633

43 086

42 220

42 241

42 217

42 206

1 775
3 103
25 528
0
16 310

1 680
4 698
24 257
0
18 998

1 829
4 700
20 971
0
15 586

1 814
4 699
20 859
0
14 848

1 816
4 699
21 173
0
14 553

1 817
4 699
21 317
0
14 384

1 817
4 699
21 321
0
14 369

5 878

6 661

6 503

6 199

6 116

6 063

6 063

150

257

208

167

167

167

167

249
5 479
220

227
6 177
91

153
6 142
91

153
5 879
90

153
5 796
90

153
5 743
90

153
5 743
90

123

25

25

24

24

24

24

97

66

66

66

66

66

66

Van de totale uitgaven:
Apparaatsuitgaven
Agentschapsbijdrage
Restant

2 559
22 799
27 456

2 464
26 028
27 893

2 313
22 783
24 584

2 245
21 769
24 495

2 245
21 391
24 811

2 245
21 170
24 955

2 245
21 155
24 959

32.09 Ontvangsten

3 341

3 700

4 100

4 400

4 400

4 400

4 400

32.01

Aantal verkeersslachtoffers op de weg
verminderen
32.01.01 Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
32.01.02 Vereisten aan voertuig en technologie
32.01.03 Gedragsbeinvloeding
32.01.04 Aanpassingen aan weginfrastructuur
32.01.05 Inspectie Verkeer en Waterstaat
32.02
Aantal verkeersslachtoffers op het spoor
verminderen
32.02.01 Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
32.02.02 Kadernota Railveiligheid «Veiligheid op
de rails»
32.02.03 Inspectie Verkeer en Waterstaat
32.03
Sociale veiligheid OV verbeteren
32.03.01 Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
32.03.02 Uitvoeren beleidskader Sociale Veiligheid
OV

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

38

Beleidsartikel 32

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
32.01 Aantal
32.02 Aantal
verkeersslachtoffers op verkeersslachtoffers op
de weg verminderen
het spoor verminderen

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

32.03
Sociale veiligheid
OV verbeteren

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
32.01 Aantal verkeersslachtoffers weg
juridisch verplicht
3 663
16 903
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
3 936

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet ingevuld

32.02 Aantal verkeersslachtoffers spoor verminderen
juridisch verplicht
complementair noodzakelijk
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig nog niet ingevuld
57
beleidsmatig verplicht
32.03 Soc. Veiligheid OV verbeteren
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

15

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet ingevuld

10

32.01 Aantal verkeersslachtoffers op de weg verminderen
De bestuurlijk verplichte en complementair noodzakelijke uitgaven
hebben betrekking op het uitvoeren van de verschillende verkeerscampagnes en de bijdragen aan de diverse verkeersveiligheidorganisaties. De
beleidsmatig gebonden uitgaven hebben betrekking op onderzoek en
ontwikkeling van voertuigtechnologie.
32.02 Aantal verkeersslachtoffers op de weg verminderen en 32 .03
Sociale veiligheid OV verbeteren
De beleidsmatig gebonden middelen worden ingezet voor onderzoek en
zijn ingedeeld onder beleidsmatig gebonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

39

Beleidsartikel 32

32.01 Aantal verkeersslachtoffers op de weg verminderen
Motivering

Het maatschappelijk leed als gevolg van verkeersongevallen is groot.
Daarnaast zijn de maatschappelijke kosten (medische kosten, productieverlies, materiële kosten en afhandelingskosten) die daarmee gemoeid
zijn hoog.
Daarom streeft VenW naar een vermindering van het aantal verkeersdoden tot 750 en verkeersgewonden tot 17 000 in 2010.

Producten

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
Algemene beleidsontwikkeling en -ondersteuning die productoverstijgend
is, op het gebied van veiligheid op de weg:
+ opstellen en doen uitvoeren van een jaarlijks onderzoeksprogramma;
+ kennisdeling ten aanzien van maatregelen met decentrale overheden
(KpVV);
+ zorgen voor internationale afstemming van verkeersveiligheidswetgeving en beleid;
+ invulling geven aan de regiefunctie op het gebied van verkeersveiligheid; op basis van de Nota Mobiliteit en het strategisch plan verkeersveiligheid wordt samengewerkt aan het gezamenlijk met decentrale
overheden behalen van de nationale verkeersveiligheidsdoelstelling;
+ toezicht houden op een aantal uitvoerende organisaties (RDW,
Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR), Innovam);
Vereisten aan voertuig en technologie
Verbeteringen aan de wegvoertuigen richten zich op het voorkomen van
ongevallen (actieve veiligheid) en het verminderen van de ernst van het
ongeval (passieve veiligheid). Ook de veiligheid voor de aangereden partij
(botscompatibiliteit en fiets- en voetgangerveiligheid) hoort daarbij.
+ stimuleren van ontwikkeling van veiligere voertuigen;
+ actief participeren in het EU-wetgevingsproces omtrent voertuigen;
+ deelnemen in (Europese) overleggen over de ontwikkelingen in de
voertuigindustrie (European Road Transport Research Advisory
Council (Ertrac), eSafety);
+ stimuleren van de verkoop van veilige voertuigen middels deelname
aan Euro-NCAP.
Gedragsbeïnvloeding
Een reductie van het aantal verkeersslachtoffers ten gevolge van
ongevallen met betrokkenheid van een vracht- of bestelauto. Vanwege het
specifieke karakter van vracht en bestelverkeer zijn daarvoor specifieke
maatregelen nodig. Daartoe worden de volgende activiteiten ondernomen:
+ uitvoeren van de specifieke maatregelen gericht op het goederenvervoer over de weg zoals opgenomen in het Strategisch plan
verkeersveiligheid 2008–2020 (Kamerstukken II, 2007–2008, 29 398,
nr. 120);
+ uitvoeren van maatregelen gericht op verminderen van het aantal
dodehoekongevallen op basis van uitkomsten van het onderzoek naar
de effectiviteit van verschillende typen dodehoekmaatregelen;
+ uitvoeren actieprogramma met de bedoeling het beïnvloeden van het
gedrag van chauffeurs en aanpak vermoeidheid;
+ bevorderen van een veiligheidscultuur in transportbedrijven.
De actiepunten uit het in 2009 op te stellen actieplan motorrijders worden
de komende jaren ten uitvoer gebracht. De actiepunten die vanaf 2010 ter
verbetering van de verkeersveiligheid van motorrijders worden uitge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

40

Beleidsartikel 32

voerd, zijn nog niet bekend. De actiepunten worden vanaf september in
overleg met de maatschappelijke partners opgesteld en daaruit wordt een
lijst met definitieve actiepunten geselecteerd.
+ actief participeren in het EU-wetgevingstraject omtrent rijbewijzen,
voorbereidingen implementatie derde Rijbewijsrichtlijn, die onder
andere tot doel heeft verdere Europese uniformering;
+ uitbrengen van onderzoek naar mogelijkheden uitbreiding reikwijdte
wetsvoorstel Puntenrijbewijs;
+ uitvoering geven aan het Actieprogramma Verkeersveiligheid
(Kamerstukken II, 2008–2009, 29 398, nr. 153);
+ uitvoering Meerjarenprogramma Campagnes Verkeersveiligheid,
waaronder voorlichting aan vrachtwagenchauffeurs en overige
verkeersdeelnemers met als doel reductie van ongevallen ten gevolge
van dodehoekongevallen en interactieproblemen;
+ verbeteren positie kwetsbare verkeersdeelnemers, door onder meer
onderzoek naar botsvriendelijke autofronten, landelijke fietsschool,
samenwerking met ouderenbonden en andere maatschappelijke
organisaties;
+ verstrekken van subsidies aan:
– maatschappelijke organisaties (Veilig Verkeer Nederland, Team
Alert) en wetenschappelijk onderzoek (SWOV);
– World Health Organization (WHO) en de Nederlandse organisatie
voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO), alsmede
bijdrage aan Ministeriële conferentie Moskou en Global Road
Safety Partnership;
– RDW voor het nieuw rijbewijsdocument;
+ voorlichting over de gevaren van deelname aan het verkeer bij gebruik
van bepaalde medicijnen;
+ aanpak alcohol- en drugsbeleid door voorbereiding van de invoering
alcoholslot en wijziging Wegenverkeerswet ten behoeve van invoeren
drugstester;
+ Instellingswet CBR: zeven zbo’s die voor het tijdstip van inwerkingtreding van de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen zijn ingesteld,
waaronder het CBR, worden onder de werking van de Kaderwet
zelfstandige bestuursorganen gebracht. In dit verband wordt in 2010
de instellingswetgeving CBR verder voorbereid, die naar verwachting
in 2011 in werking zal treden;
+ internationale gegevensuitwisseling: beboeten van door buitenlanders
begane verkeersovertredingen;
+ verbetering nationale databank voor ongevalsgegevens, door gebruik
van meerdere gegevensbronnen naast de politieregistratie en
alternatieve analysemethoden.

Aanpassingen aan weginfrastructuur
VenW is verantwoordelijk voor een veilig hoofdwegennet; het onderliggend wegennet is in beheer bij provincies, gemeenten en waterschappen.
VenW werkt aan een veilig hoofdwegennet door:
het aanleggen van veilige nieuwe wegen, het veilig maken en houden van
bestaande wegen via beheer en onderhoud en het aanpakken van
specifieke knelpunten.
– Het programma van kleine kosten effectieve infrastructurele maatregelen om knelpunten op de rijks-N-wegen (niet autosnelwegen) op te
lossen, is in uitvoering en wordt in 2010/2011 afgerond.
– N-wegen worden voorzien van nieuwe belijning, de zogenaamde
essentiële herkenbaarheidskenmerken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

41

Beleidsartikel 32

–

De Europese Richtlijn betreffende het beheer van de verkeersveiligheid
van weginfrastructuur voor (een deel van) de rijkswegen wordt
geïmplementeerd.
De uitgaven voor ombouw, uitbouw en beheer en onderhoud (B&O)
worden geraamd op het Infrastructuurfonds (IF).

Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie houdt toezicht op het bus-, goederen- en taxivervoer over de
weg. Door middel van wet- en regelgeving wordt beoogd optimale
veiligheid te bereiken. Door het toezicht op naleving van wet- en regelgeving beoogt de Inspectie een bijdrage te leveren aan het verminderen van
verkeersslachtoffers op de weg. Dit richt zich op:
+ verdere implementatie risicogebaseerd toezicht;
+ verschuiving van object- naar systeemtoezicht;
+ vermoeidheid chauffeur;
+ dodehoekproblematiek;
+ veiligheidsprocedures;
+ verkeerde/over- belading, stuwage, afvallende lading (goederenvervoer);
+ gevaarlijke stoffen (loss of containment).
Meetbare gegevens

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op zowel vereisten aan voertuigtechnologie, gedragsbeïnvloeding en
aanpassingen aan weginfra, zijn hiervoor geen aparte meetbare gegevens
ontwikkeld.
Vereisten aan voertuigtechnologie
Gedragsbeïnvloeding
Aanpassingen aan weginfra
Het beleid op het gebied van deze drie producten draagt bij aan het
streven naar een vermindering van het aantal verkeersdoden tot 750 en
verkeersgewonden tot 17 000 in 2010.

Ontwikkeling aantal verkeersdoden
Indicator

Aantal verkeersdoden
Aantal ziekenhuisgewonden

Basiswaarde
2002

Waarde 2008

Streefwaarde
2010

Streefwaarde
2020

1 066
18 420

750
pm*

750
17 000

500
12 250

Bron: RWS/DVS, 2009
* Deze gegevens zijn niet op tijd beschikbaar voor vermelding in deze begroting, zoals gemeld aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2008–
2009, 29 398, nr. 151).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

42

Beleidsartikel 32

1300

aantal

1100

900

700

500
96

19

98

19

00

20

02

20

04

20

06

20

08
20
jaar

10

20

12

20

14

20

16

20

20

18

20

20

aantal verkeersdoden

Toelichting
Deze indicator geeft informatie over de ontwikkeling van het aantal
verkeersdoden en ziekenhuisgewonden. Het streven is dat er in 2010
maximaal 750 verkeersdoden en 17 000 ziekenhuisgewonden vallen.
De streefwaarden voor 2020 zijn onder de aanname van invoering van
Anders Betalen voor Mobiliteit volgens het volledige scenario Nouwen.
De streefwaarde voor het maximale aantal verkeersdoden in 2020 is in
overleg met de decentrale overheden in 2008 aangescherpt tot 500.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Kengetal/indicator naleving busvervoer

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Aantal busvervoerders
Aantal ingetrokken vergunningen Collectief vervoer
Aantal overtredingen
Aantal staandehoudingen besloten en ongeregeld vervoer
Overtredingspercentage besloten en ongeregeld vervoer
Aantal staandehoudingen internationale lijndiensten
Overtredingspercentage internationale lijndiensten
Aantal staandehoudingen pendelvervoer
Overtredingspercentage pendelvervoer
Aantal bedrijfsinspecties

987
0
586
1 095
19,0%
169
22,0%
526
33,0%
222

977
0
383
1 165
20,0%
150
14,0%
513
10,0%
480

879
0
459
1 988
19,9%
154
14,9%
288
13,8%
480

894
0
755
2 499
26,6%
144
26,3%
360
14,1%
480

332

332

Indicatoren naleving goederenvervoer

2005

2006

2007

2008

2009

2010

532
22 347
1 502
588

379
24 013
1 695
771

714
19 245
3 987
614

371
19 546
3 537
2 095

1 200
18 300
3 000
460

1 200
18 300
3 000
460

Aantal bedrijfsinspecties
Aantal transportinspecties
Aantal transportinspecties gevaarlijke stoffen
Aantal gewogen voertuigen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

43

Beleidsartikel 32

Kengetallen naleving goederenvervoer

2005

2006

2007

2008

Overtredingspercentage algemeen
Overtredingspercentage bedrijfsonderzoeken
Overtredingspercentage gevaarlijke stoffen
Overtredingspercentage overbelading

19,0%
63,9%
26,8%
40,7%

21,1%
63,6%
31,0%
41,8%

24,3%
39,2%
21,5%
53,4%

28,9%
51,8%
19,1%
42,9%

Kengetallen naleving taxivervoer

2005

2006

2007

2008

Aantal ingetrokken chauffeurspassen
Aantal ingetrokken ondernemingsvergunningen
Aantal wegcontroles
Overtredingspercentage

0
149
2 972
41,0%

0
9
5 180
28,3%

340
0
8 422
35,2%

418
0
9 545
38,1%

Bron: Inspectie Verkeer en Waterstaat, 2009

Toelichting
De hierboven opgenomen indicatoren en kengetallen geven een beeld van
de naleving van wet- en regelgeving. De naleving komt onder andere tot
uiting komt in de overtredingspercentages. Een goede naleving van weten regelgeving is essentieel voor de verbetering van de veiligheid. De
risico’s liggen zowel bij de chauffeur als bij het voertuig en de bedrijven.
Daarom worden de voertuigen fysiek langs de weg geïnspecteerd
(besloten en ongeregeld vervoer) en wordt er op de naleving van rij- en
rusttijden (internationale lijndiensten en transportinspecties) gecontroleerd. Bij de bedrijfsinspecties worden organisatie, processen en naleving
van wet- en regelgeving gecontroleerd (bedrijfsinspecties).
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing Brede Doeluitkering (BDU)
Voor het verwezenlijken van deze doelstelling wordt een bijdrage verstrekt
middels de Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer (zie artikel 39.02).
Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)
De veiligheidscomponent is geïntegreerd in de reguliere aanleg- en
beheer en onderhoudbudgetten.

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 000)
Art. Omschrijving
Art 12 Hoofdwegennet

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2 443 351

2 909 261

2 757 133

2 897 150

3 013 970

3 693 201

32.02 Aantal verkeersslachtoffers op het spoor verminderen
Motivering

De veiligheid van het railvervoer staat op een hoog niveau. Het handhaven van dit veiligheidsniveau en waar mogelijk het streven naar permanente verbetering vraagt continue aandacht van alle betrokken partijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

44

Beleidsartikel 32

De gezamenlijk afgesproken doelen voor 2010 staan verwoord in de
Tweede Kadernota «Veiligheid op de Rails» (Kamerstukken II, 2004–2005,
29 893, nrs. 1 en 2).
De spoorsector neemt zelf haar verantwoordelijkheid ten aanzien van het
bereiken van deze doelen. In het beheerplan van ProRail en de jaarplannen van de vervoerders wordt daarover verantwoording afgelegd. De
Inspectie VenW monitort en toetst de resultaten. In toenemende mate
worden in internationaal verband afspraken gemaakt op het gebied van
veiligheid. Bijvoorbeeld over algemene doelen en indicatoren of over
specifieke voorschriften (TSI’s).
Producten

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
+ implementatie van vastgestelde EU-richtlijnen in wet- en regelgeving
(o.a. Veiligheidsrichtlijn en Machinistenrichtlijn).
+ verdere verbetering van de calamiteitenorganisatie door oefening op
dit moment helaas niet te achterhalen.
+ op het gebied van tunnelveiligheid is TSI SRT (Technical Specification
for interoperability Safety in Railway Tunnels) vastgesteld
(21 december 2007) doet Nederland notificaties zodat deze op het
Nederlandse grondgebied van kracht wordt.
+ uitbrengen rapportage Overwegen 2010 (brief van 27 april 2009;
Kamerstukken II, 2008–2009, 29 893, nr. 81).
+ uitbrengen voortgangsrapportage aanpak Stop Tonend Sein-passages
(brief van 27 april 2009, waarbij de voortgangsrapportage Passages
Stoptonend Sein, stand van zaken 31 december 2008 van de Spoorbranche aan de Tweede Kamer wordt aangeboden, Kamerstukken II,
2008–2009, 29 893, nr. 81).
Railveiligheid
+ Evaluatie Tweede Kadernota Railveiligheid;
+ in 2010 zullen de railveiligheidsambities voor de periode na 2010
worden opgesteld mede op basis van de Evaluatie van de Tweede
Kadernota Railveiligheid;
+ uitbrengen van de trendanalyse 2009: Trends in de veiligheid van het
spoorwegsysteem in Nederland;
+ evaluatie van de in 2007 door het spoorsector ingediende conceptERTMS-implementatieplan op basis van de dan beschikbare ervaringen met de Betuweroute, HSL-Zuid, Amsterdam-Utrecht, Mistralvervangingsprogramma, ontwerp en aanleg Hanzelijn en
internationale ervaringen bij de implementatie van ERTMS.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Het toezicht richt zich op de Nederlandse Spoorwegen en overige
personen- en goederenvervoerders, machinisten en overig personeel,
railvoertuigen, reizigers en goederen, Prorail en «notified bodies».
Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het voorkomen en beperken van
letsel en schade in en door het railverkeer. Het toezicht richt zich op:
+ verdere implementatie van risicogebaseerd toezicht;
+ wettelijke taken: ongevalonderzoek, toelating en continuering
(veiligheidsattesten, toelating materieel);
+ STS (Stop Tonend Sein)/ATB;
+ veiligheidsspecificaties infrastructuur (o.a. wissels);
+ veiligheidsprocedures personeel (baanwerkers);
+ incidenten bij overwegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

45

Beleidsartikel 32

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij product
Railveiligheid weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten hierop
zijn gericht, zijn hiervoor geen aparte meetbare gegevens ontwikkeld.

Meetbare gegevens

Railveiligheid
De Evaluatie van de Tweede Kadernota «Veiligheid op de Rails» zal na de
zomer 2009 worden afgerond inclusief een opzet van een «Derde
Kadernota». De laatste maanden van het jaar worden gebruikt voor
afronding/slotbijeenkomst met de spoorbranche. Daarna vindt aanbieding
van de «Derde Kadernota»/prioriteiten spoorveiligheid en Evaluatie van de
Tweede Kadernota aan de Tweede Kamer plaats.
Spoorveiligheid

Basiswaarde
2002

Indicatoren dodelijke slachtoffers spoor
Reizigers

2003

2004

2005

2006

2007

2008

1

0

2

0

1

0

1

Personeel (baanwerkers,
rangeerders)
Overweggebruikers

1

2

2

0

1

0

0

17

28

17

18

12

19

18

Onbevoegden op het spoor

4

7

3

7

2

1

1

182

85

62

Indicator – gewonden
Reizigers

87*

Risiconorm

1,5 dodelijke slachtoffers per 10
miljard reizigerskilometers
1 dodelijk slachtoffer op 10 000
werknemers
maximaal 24 dodelijke slachtoffers in
2010
maximaal 1,5 dodelijke slachtoffers
per jaar

51 gewonden per jaar (5-jarig
gemiddelde)

Bron: Trendanalyse 2008 Trends in de veiligheid van het spoorwegsysteem in Nederland. De cijfers over 2008 wijken iets af van het Jaarverslag
2008; dit zijn de definitieve cijfers zoals opgenomen in de Trendanalyse van Inspectie VenW over 2008, die op 9 juni 2009 aan de Tweede Kamer is
aangeboden (Kamerstukken II, 2008–2009, 29 893, nr. 84).
* De spreiding is groot, waardoor vergelijking met het basisjaar beperkt is.

Toelichting
In de tabel wordt inzicht gegeven in de doelen en de trends. Het algemene
beeld is dat het aantal dodelijke slachtoffers per 10 mrd. reizigerskilometers zich positief ontwikkelt. Voor het aantal gewonden geldt dat minder.
Het aantal gewonden in de trein hangt vooral samen met incidenten na
stoptonend sein passages (STS). Onder permanente verbetering wordt
verstaan dat het vijfjarig gemiddelde van het aantal slachtoffers minder is
dan bij het begin van de registratie (1998).
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing Infrastructuurfonds
Het AKI-programma op artikel 13 Spoorwegen van het Infrastructuurfonds
wordt ingezet voor de verbetering van de beveiliging van overwegen.

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln)
Art. Omschrijving
Art. 13 Automatische Knipperlicht Installatie

2009

2010

2011

2012

41

43

24

7

2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

2014

46

Beleidsartikel 32

32.03 Sociale veiligheid openbaar vervoer verbeteren
Motivering

Sociale veiligheid is onderdeel van het kabinetsbeleid om de veiligheid in
de samenleving te verbeteren. Het is zowel voor reizigers als personeel
belangrijk. Gestreefd wordt naar een verbetering van het veiligheidsgevoel en naar een vermindering van het aantal incidenten in en rond het
openbaar vervoer.

Producten

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
Algemene beleidsontwikkeling en -ondersteuning die productoverstijgend
is, op het gebied van sociale veiligheid.
Uitvoeren beleidskader Sociale Veiligheid OV (SVOV)
VenW heeft een regie- en stimuleringsfunctie voor de sociale veiligheid in
het OV. Voor het hoofdspoorvervoer maakt VenW jaarlijks afspraken over
sociale veiligheid in de vervoerconcessie van NS en de beheerconcessie
van ProRail. Voor het stads- en streekvervoer zijn de decentrale OV-autoriteiten primair verantwoordelijk. In de Nota Mobiliteit zijn nationale
doelstellingen vastgelegd voor het rijk en de mede-overheden: een
streefcijfer voor de waardering van het veiligheidsgevoel van 7,5.
VenW zorgt voor monitoring en de kennisfunctie en faciliteert waar nodig
activiteiten. Het vervolg Aanvalsplan SVOV (Kamerstukken II, 2007–2008,
28 642, nr. 22), dat in 2007 samen met BZK en Justitie, is opgezet, is in
uitvoering. VenW draagt bij aan de OV contactfunctionaris bij de politie en
participeert in de Taskforce veiliger OV. Ook werkt VenW samen met BZK
en Justitie samen in het programma veilige publieke taak om de veiligheid van het OV-personeel te verbeteren.

Meetbare gegevens

Algemene strategie- en beleidsontwikkeling
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij product
Uitvoeren beleidskader Sociale Veiligheid OV weergegeven. Aangezien de
genoemde activiteiten hierop zijn gericht, zijn hiervoor geen aparte
meetbare gegevens ontwikkeld.
Uitvoeren beleidskader Sociale Veiligheid OV
De verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van maatregelen voor sociale
veiligheid ligt bij de decentrale overheden en vervoerders. VenW heeft
hiervoor geen directe verantwoordelijkheid. Vandaar dat sprake is van
kengetallen. VenW en de decentrale overheden hebben afgesproken een
streefcijfer voor klantwaardering van 7,5 te hanteren.
Decentrale overheden verantwoorden naar provinciale staten en
algemene besturen van stadsregio’s hoe zij de middelen hiervoor inzetten
en welke prestatie-indicatoren zij hanteren. De afspraken tussen de
decentrale overheden en vervoerders worden in concessies neergelegd,
met name voor onveiligheid.
Er zijn geen streefcijfers voor personeel, omdat VenW niet treedt in de
relatie werkgever-werknemer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

47

Beleidsartikel 32

Kengetallen sociale veiligheid in het stads en streekvervoer
2005

2006

2007

2008

Streefwaarde

Waardering veiligheidsgevoel in het voertuig als rapportcijfer
– Reizigers
– Personeel (2)

7,6
6,5

7,8
6,3

7,8
nb

7,9
6,3

7,5

Onveiligheidsincidenten in en rond het OV in %
– Reizigers (3)
– Personeel (4)

25
56

25
65

23
nb

23
69

Bron: Reizigersmonitor 2008, sociale veiligheid van de OV-reiziger, Kennisplatform Verkeer en Vervoer Bron personeelsgegevens: de sociale
veiligheid van het personeel in het stads- en streekvervoer

Toelichting
1. Alle gegevens in de tabel hebben betrekking op het stads- en streekvervoer.
2. Dit cijfer betreft het veiligheidsgevoel zowel in als rond het voertuig.
3. Dit is het ongewogen gemiddelde van de bus-, tram-, metro- en
regionale treinreizigers, die ooggetuige en/of slachtoffer zijn geweest
van één of meerdere incidenten. Percentage per modaliteit is in 2008:
bus 19%, tram 26%, metro 27% en regionale trein 19%.
4. Dit is het percentage van het personeel dat één of meerdere keren
slachtoffer is geweest van een incident.
Kengetal
Sociale veiligheid NS
Klantoordeel veiligheid reizigers
Reizigers die slchtoffer/ooggetuige zijn geweest van tenminste één
incident
Percentage NSR-medewerkers dat haar/zijn gevoel van veiligheid
overdag in de werkomgeving met een 7 of hoger beoordeelt
Percentage NSR-medewerkers dat haar/zijn gevoel van veiligheid ’s
avonds in de werkomgeving met een 7 of hoger beoordeelt
Percentage NSR-medewerkers dat één of meerdere incidenten heeft
meegemaakt

2005

2006

2007

Realisatie 2008

71

74

76

78

29

29

28

26

89

88

91

niet gemeten1

45

55

63

niet gemeten1

23

21

19

20

Bron: NS
1
Wordt niet jaarlijks door NS gemeten. NS houdt gemiddeld een keer per twee jaar een enquête onder medewerkers. Sociale veiligheid is een
van de onderwerpen die aan bod komen.

Toelichting
In het Vervoerplan van NS wordt voor sociale veiligheid, net als voor
diverse andere zorggebieden, het klantoordeel gebruikt. Het klantoordeel
veiligheid geeft een percentage en niet een cijfer. Het klantoordeel is het
gewogen gemiddelde van de klantoordelen overdag en ’s avonds in de
trein en overdag en ’s avonds op stations.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

48

Beleidsartikel 32

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Onderwerp

Operatio
neel doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting

Aantal verkeersslachtoffers op
de weg verminderen
Aantal verkeersslachtoffers op
het spoor verminderen (cf.
uitgangspunten Tweede Kadernota Railveiligheid)
Sociale veiligheid OV

32.01

2012

2012

32.02

2009

2010

32.03

2014

2014

Meerjarenvoorlichtingscampagne verkeersveiligheid

32.01

jaarlijks

APK frequentie

32.01

2011

APK (art. 71 t/m 91 WVW 1994)
Modernisering APK
Kentekening brom- en snorfietsen

32.01

Effectenonderzoek ex post

Overig evaluatieonderzoek

april 2009.

32.01

sept. 2009

Klantenbarometer CVOV;
Personeelsmonitor SVOV;
Incidentenregistratiemethode SV
en OV bedrijven

32.03

jaarlijkse
monitoring

Spoorveiligheid personen

32.02

jaarlijkse
monitoring

Vindplaats

Thuiskomen in 2007.
Overzicht monitoringsresultaten verkeersveilgheidscampagnes
2003–2007. Nov. 2008.
www.rijkswaterstaat.nl
apk.nl, dé apk site voor
autobezitters en professionals – portal
Modernisering APK van
start 1-5-2009. RDW

maart
2010
KC SV&M – Homehttp://
kpvsove.vm123.
remotion.nl/files_content/
kennisbank/Reiz
igersmonitor 2008
eBook.pdf
http://kpvsove.vm123.
remotion.nl/files_content/
kennisbank
/Personeelsmonitor
totaal 2008 eBook.pdf
http://www.ivw.nl/
Images/
Trendanalyse2008_
tcm247-248294.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

49

Beleidsartikel 33

33 VEILIGHEID GERICHT OP DE BEHEERSING VAN
VEILIGHEIDSRISICO’S
Algemene doelstelling

Het verkleinen van veiligheidsrisico’s van vervoer van personen en
goederen over de weg, het spoor, het water en door de lucht

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Om de kans op letsel bij personen en schade aan goederen, infrastructuur
en milieu als gevolg van ongevallen door goederenvervoer en luchtvaart
te beperken. VenW stelt kaders voor de verbetering van de veiligheid en
beveiliging door het voeren van beleid en het stellen van regels ter
beheersing van veiligheidsrisico’s. VenW houdt toezicht op de naleving
van de regels. VenW helpt en motiveert betrokken partijen hun verantwoordelijkheid voor veiligheid en beveiliging te nemen en hierin samen te
werken.

Verantwoordelijkheid

De minister is verantwoordelijk voor:
– Het stellen van voorwaarden via beleid, wet- en regelgeving aan de
veiligheid van het goederenvervoer- en luchtvaartsysteem.
– Het houden van toezicht en het uitvoeren van inspecties op het
nalevingsgedrag.
– Het bijdragen aan en implementeren van internationale afspraken op
het gebied van veiligheid en beveiliging.
– Het leveren van een bijdrage aan de maatschappelijke aandacht voor
streven naar het permanent verbeteren van de veiligheid en beveiliging.

Externe factoren

Het behalen van de doelstelling hangt af van de betrokkenheid van en
samenwerking met andere overheden en het bedrijfsleven, de internationale ontwikkelingen en de verhouding met andere ruimtelijke behoeften
en ontwikkelingen in Nederland.

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
– de Nederlandse luchtvaart en het goederenvervoer voldoen aan de
internationale eisen, waardoor Nederland onderdeel is en kan blijven
van het internationale transportsysteem;
– het aantal ongevallen vermindert en er minder slachtoffers, schade en
de daarmee gepaard gaande externe effecten zijn;
– het lucht- en goederenvervoer veilig en vlot plaatsvindt;
– het vervoer van gevaarlijke stoffen onder veiliger omstandigheden kan
plaatsvinden;
– de veiligheidsrisico’s voor het scheepvaartverkeer op het Nederlandse
deel van de Noordzee bekend zijn;
– beheersmaatregelen op het gebied van verkeersmanagement alsmede
op het gebied van de veiligheid van op de Noordzee varende schepen
(incl. de Nederlandse vloot) worden toegepast om een permanente
verbetering van de veiligheid te garanderen;
– vitale objecten in de rijksinfrastructuur en het goed functioneren van
het openbaar vervoer voldoende beveiligd zijn tegen de dreiging van
terreuraanslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

50

Beleidsartikel 33

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
33. Veiligheid gericht op de beheersing van
veiligheidsrisico’s

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

50 332

57 178

64 889

51 240

46 766

48 421

46 327

Uitgaven

54 083

60 108

63 508

52 619

47 966

46 700

46 327

33.01
Externe veiligheid
33.01.01 Verbeteren veiligheid vervoer gevaarlijke
stoffen
33.01.02 Externe veiligheid luchthavens
33.01.03 Aankoop LIB veiligheidssloop-zones
Schiphol
33.01.04 Inspectie Verkeer en Watertstaat
33.02
Veiligheid goederenvervoer scheepvaart
33.02.01 Verbeteren veiligheid zeevaart
33.02.02 Verbeteren veiligheid zeehavens
33.02.03 Verbeteren veiligheid binnenwateren
33.02.04 IMO (HGIS)
33.02.05 Inspectie Verkeer en Watertstaat
33.03
Veiligheid luchtvaart
33.03.01 Verbetering veiligheid luchtvaart
33.03.02 ICAO en EASA (HGIS)
33.03.03 Internationaal
33.03.04 Inspectie Verkeer en Watertstaat
33.03.05 Luchtvaartveiligheid BES
33.03.06 Galileo Supervisory Authority (HGIS)
33.04
Bescherming tegen moedwillige
verstoring
33.04.01 Beveiliging scheepvaart en zeehavens
33.04.02 Beveiliging luchtvaart
33.04.03 Beveiliging infrastructuur hoofdwegen
33.04.04 Beveiliging infrastructuur spoorwegen
33.04.05 Beveiliging openbaar vervoer

9 307

10 149

8 676

7 241

7 203

7 466

7 143

4 791
427

4 670
1 101

3 918
292

2 637
272

2 642
272

2 628
272

2 629
272

1 011
3 078
19 228
3 823
540
341
400
14 124
24 410
4 079
1 338
915
18 078

1 348
3 030
19 242
2 146
1 069
709
416
14 902
29 896
2 303
1 365
1 501
21 327
3 400

1 348
3 118
19 426
2 073
827
588
416
15 522
34 641
1 625
1 265
1 120
20 431
8 700
1 500

1 348
2 984
18 388
1 912
838
499
416
14 723
26 266
1 362
1 265
1 011
19 528
3 100

1 348
2 941
17 976
1 863
812
499
416
14 386
22 007
1 361
1 265
1 011
17 370
1 000

1 657
2 909
17 796
1 853
778
499
416
14 250
20 679
1 206
1 265
1 012
17 196

1 348
2 894
17 766
1 843
778
499
416
14 230
20 659
1 206
1 265
1 012
17 176

1 138
500
260

821
465
289

765
422
276

724
410
247

780
466
247

759
445
247

759
445
247

78
300

67

67

67

67

67

67

4 774
39 508
9 801

5 728
44 733
9 647

5 433
49 775
8 300

4 834
41 543
6 242

4 834
36 853
6 279

4 834
35 512
6 354

4 834
35 457
6 036

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Baten-lastendiensten
Restant
Ontvangsten

122

33.09.01 Ontvangsten

122

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

51

Beleidsartikel 33

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
33.01
Externe
veiligheid

33.02
Veiligheid
goederenvervoer
scheepvaart

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

33.03
Veiligheid
luchtvaart

33.04
Bescherming
tegen moedwillige
verstoring

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
33.01 Externe veiligheid
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

281

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet ingevuld

234

1 826

33.02 Veiligheid goederenvervoer scheepvaart
juridisch verplicht
970
714
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
306

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

33.03 Veiligheid luchtvaart
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

1 782
1 685
431

33.04 Bescherming tegen moedwillige verstoring
juridisch verplicht
complementair noodzakelijk
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig nog niet
beleidsmatig verplicht
ingevuld

71

Externe veiligheid
De beleidsmatig verplichte en complementair noodzakelijke uitgaven
hebben betrekking op het aankopen en slopen van woningen en woonboten binnen de LIB veiligheidssloopzones en de handhaving van het
veiligheidsniveau Vervoer Gevaarlijke Stoffen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

52

Beleidsartikel 33

Veiligheid goederenvervoer scheepvaart
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op uitgaven in het kader van tuchtrecht en de
Onderzoeksraad voor de veiligheid.
Veiligheid luchtvaart
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op uitgaven in het kader van het verbeteren van
de veiligheid van de Nederlandse Antillen, contributie ten behoeve van de
ECAC en ABIS en de Dutch Expertgroup on Aviation Safety (DEGAS).
33.01 Verbeteren externe veiligheid
Motivering

Om in de omgeving van vervoer van personen en goederen, over de weg,
het spoor en door de lucht, op een maatschappelijk verantwoorde wijze
veilig te kunnen wonen en werken, wordt extern veiligheidsbeleid
ontwikkeld en uitgevoerd. Hierdoor wordt dit vervoer blijvend mogelijk
gemaakt en worden de veiligheidsrisico’s voor de omgeving beperkt.

Producten

Verbeteren veiligheid vervoer gevaarlijke stoffen
Het treffen van maatregelen in nationaal en internationaal verband ter
verbetering van de veiligheid van vervoer van gevaarlijke stoffen door het
uitwerken van de Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen (Kamerstukken II,
2005–2006, 30 373, nr. 2). Het hierin voorgestelde beleid beheerst de
spanning tussen ruimte en het vervoer van gevaarlijke stoffen langs twee
hoofdlijnen:
1. Een basisnet dat grenzen stelt aan de vervoersontwikkeling en de
ruimtelijke veiligheidszones rondom de infrastructuur vastlegt. In 2010
worden de ontwerpen voor de Basisnetten voor het vervoer van
gevaarlijke stoffen over de weg, het water en het spoor geïmplementeerd.
2. Het permanent verbeteren van de veiligheid van de bedrijfsprocessen
van vervoerders, verladers en ontvangers, waarbij het rijk betrokken
partijen stimuleert hun verantwoordelijkheid te nemen. VenW
participeert hiertoe in de Werkgroep Incident Management Vervoer
Gevaarlijke Stoffen. Doelstelling van de werkgroep is om incidenten bij
het vervoer van gevaarlijke stoffen te voorkomen, te beperken en
effectief te bestrijden door samenwerking te stimuleren en het delen
van kennis te bevorderen. In 2010 zal follow-up worden gegeven aan
de in gang gezette verbetering van de incidentregistratie en -evaluatie.
Externe veiligheid luchthavens
Het formuleren, ontwikkelen, vaststellen en implementeren van nationale
wet- en regelgeving voor de externe veiligheid voor Schiphol en voor de
kleine en regionale luchtvaartterreinen.
– uitwerken van een nieuw normen- en handhavingsstelsel externe
veiligheid Schiphol, inclusief doorwerking hiervan in de ruimtelijke
ordening (Luchthavenindelingsbesluit);
– uitwerken en afstemmen met de regio’s van de ruimtelijke doorwerking van het externe veiligheids- en aanvullend groepsrisicobeleid
voor Schiphol en de regionale en kleine luchtvaartterreinen (Regelgeving Burgerluchthavens en Militaire Luchthavens, RBML);
– zorg dragen voor een adequaat beheer en introductie van voor de
regionale overheden ontwikkelde EV-rekenmodellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

53

Beleidsartikel 33

Aankoop LIB-veiligheidssloopzones
Het aankopen en slopen van 67 woningen en 14 woonboten binnen
veiligheidssloopzone van het LIB2004. De uitvoeringsverantwoordelijkheid
ligt bij de omringende (deel)gemeenten.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Om de externe veiligheid te verbeteren, is binnen de Inspectie in 2006 een
apart programma gevaarlijke stoffen gestart. De activiteiten voor
gevaarlijke stoffen vinden plaats binnen alle domeinen: vervoer over land,
luchtvaart en scheepvaart.
Verbeteren veiligheid vervoer gevaarlijke stoffen

Meetbare gegevens

Indicator: Aantal goederenemplacementen dat nog niet voldoet aan de risiconormen

Aantal goederenemplacementen dat nog niet voldoet
aan de risiconormen

Basiswaarde
1998

2006

2007

2008

Streefwaarde
2010

14

1

1

1

0

Bron: VenW

Toelichting
Deze indicator geeft informatie over het aantal goederenemplacementen
dat nog niet voldoet aan de risiconormen. Het streven is dat er vanaf het
jaar 2009 geen goederenemplacementen meer zijn die niet aan de
risiconormen voldoen. Hoewel de Raad van State in 2008 de milieuvergunning voor het emplacement Almelo heeft verworpen, blijft het
streven dit emplacement hieraan te laten voldoen.
VenW is hierbij procesaanjager, andere partijen zijn verantwoordelijk voor
de realisatie van de maatregelen.
Externe veiligheid luchthavens
Kengetal: Jaarlijkse TRGscore voor Schiphol in relatie tot de TRGgrenswaarde in het Luchthavenverkeerbesluit

TRG score

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

Grens

5,91

5,79

4,21

5,95

6,3

6,36

6,55

6,62

9,72

Bron: Handhavingsrapportage Schiphol (AAS) 2008

Toelichting
Het totale risicogewicht (TRG) is de som van de vermenigvuldiging van
het maximale startgewicht met de ongevalkans per vliegbeweging. Het
streven is dat het TRG van het luchthavenluchtverkeer bij Schiphol per
gebruiksjaar niet meer dan 9,724 ton bedraagt (deze grenswaarde is
vastgelegd in het Luchthavenverkeersbesluit). Door het hanteren van een
grenswaarde wordt het door het luchtverkeer veroorzaakte risico
beheerst. De overheid ziet erop toe dat de gestelde grenswaarde niet
wordt overschreden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

54

Beleidsartikel 33

Aankoop LIB-veiligheidssloopzones
Kengetal: Aantal aangekochte woningen en woonboten in de veiligheidssloopzones Schiphol

Aantal aangekochte woningen
Aantal aangekochte woonboten

Tot en met 2008

Streefwaarde
2009

Streefwaarde
2010

Streefwaarde
2011 e.v.

Totaal

43
14

2
0

2
0

2
0

67
14

Bron: Rijkswaterstaat Noord-Holland, 9e Voortgangsrapportage GIS, 15 april 2009 (Kamerstukken II, 2008–2009, 26 959, nr. 132)

Toelichting
Ten aanzien van het aantal aangekochte woningen en woonboten in de
veiligheidssloopzone Schiphol is het streven uiteindelijk alle woningen en
woonboten aan te kopen en te slopen of te verwijderen. De doelstelling
voor woonboten is al gehaald. Omdat eigenaren als gevolg van de
motie-Hofstra (Kamerstukken II, 2001–2002, 27 603, nr. 74) niet gedwongen kunnen worden hun woning te verlaten is de reeks op basis van
ervaringsgegevens bepaald.
Wel zijn de eigenaren verplicht om – indien zij besluiten hun huis te
verkopen – dit aan de gemeente (als uitvoerder van de rijksregeling) aan
te bieden. Er is daarom geen einddatum te geven wanneer de resterende
woningen door de omliggende gemeenten zullen zijn aangekocht.
33.02 Verbeteren veiligheid scheepvaart
Motivering

Werken aan een permanente verbetering van de veiligheid van het
scheepvaartverkeer op de Noordzee en van de Nederlandse vloot. Omdat
het grootste deel van de schepen op de Noordzee uit het buitenland komt,
is het beleid tevens gericht op de veiligheid van de mondiale vloot.
Het is de ambitie van het kabinet om een permanente verbetering van de
veiligheid in de binnenvaart te realiseren en daarbij maximaal beroep te
doen op de eigen verantwoordelijkheid van de partners in de vervoersketen.

Producten

Verbeteren veiligheid zeevaart
In de mondiaal georiënteerde zeevaartsector zijn goed werkende,
internationaal geldende veiligheidsregels en adequaat toezicht op de
naleving hiervan belangrijke instrumenten ter bevordering van de
veiligheid op zee. Hierbij heeft het optimaliseren van de bestaande
regelgeving de voorkeur boven het ontwikkelen van nieuwe regels. In
IMO- en EU verband wordt daarom doorlopend gewerkt aan verbetering
van het stelsel van regelgeving, waarbij deze wordt aangepast aan nieuwe
ontwikkelingen. Hierbij wordt in het bijzonder gelet op goede uitvoerbaarheid van de regels en reductie van de administratieve lasten.
– herzien van de regelgeving (Standards of Training Certification
Watchkeeping for Seafarers) voor het veilig bemannen van schepen.
Het herziene STCW verdrag wordt in juni 2010 bekrachtigd. Ook wordt
de methodiek voor het bepalen van de minimale bemanningssterkte
van een schip herzien;
– ontwikkelen van nieuwe stabiliteitscriteria voor schepen;
– opleveren van een studie naar een nieuwe grondslag voor het meten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

55

Beleidsartikel 33

–

–

–

–
–

van schepen. Deze nieuwe grondslag moet de soms ongunstige
invloed van de huidige metingsgrondslag op het ontwerp van het
schip opheffen;
implementeren van de maatregelen uit het derde Europese maritieme
veiligheidspakket in de nationale wetgeving. Dit betreft onder meer
een nieuw op risicoanalyse gebaseerd regime voor het uitvoeren van
Havenstaatcontroles, een aanscherping van de maatregelen voor het
monitoren van het scheepvaartverkeer in Europa, inclusief het
bijbehorende informatiesysteem SafeSeaNet, aangescherpte verplichtingen voor vlaggenstaten alsmede grondbeginselen voor het
onderzoek naar zeevaart ongevallen;
overdragen van het onderzoek naar zeevaartongevallen van de Raad
voor de Scheepvaart naar de Onderzoeksraad voor Veiligheid.
Tegelijkertijd wordt een Tuchtcollege voor de zeevaart opgericht;
subsidiëren Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM)
(€ 23 000), voor het uitvoeren van taken waartoe Nederland verdragsrechtelijk verplicht is;
bijdragen aan de Noord-Atlantische IJspatrouilledienst, waartoe
Nederland verdragsrechtelijk verplicht is;
De Kustwacht krijgt vanaf medio 2010 als additionele taak het
assisteren van de kapitein bij brandbestrijding aan boord van
passagiersschepen.

Verbeteren veiligheid zeehavens
Uitgangspunt bij de veiligheid van zeehavens is om de Rijkshavenmeester
zoveel mogelijk zelfstandig te laten opereren. Het doel hiervan is om
binnen een pakket van verkeersmanagement maatregelen te komen tot
een optimale mix van maatregelen, zoals vaarwegmarkering, verkeersbegeleiding, routering, beloodsing, verkeersmaatregelen en informatieverlening.
– monitoren implementatie kabinetsbesluit loodsen, waarbij met name
het toezicht op het Loodswezen door de Nederlandse Mededingingsautoriteit wordt geregeld;
– monitoren en reglementeren van de implementatie van de verdragen
inzake het Gemeenschappelijk Nautisch Beheer (GNB) dat o.a. moet
resulteren in een breed samengesteld pakket nautische (veiligheids)maatregelen voor de Westerschelde;
– bevorderen innovatie loodsen en beloodsen (differentiatie loodsplicht)
en wijzigen van de Scheepvaartverkeerswet (SVW);
– ontwikkelen van een Nautisch verkeersmodel met het oog op
verminderen van risico bij het naderen van havens.
Een deel van de middelen voor de uitvoering van deze activiteiten is
begroot op het Infrastructuurfonds artikel 15.
Verbeteren veiligheid binnenwateren
Het voorkomen van onveiligheid door de toename van het verkeer,
snellere en grotere schepen, schepen met gevaarlijke stoffen en bouwwerken op de oever.
– bijdragen aan het Comité voor de binnenvaartveiligheid (CBV);
– inzicht geven in de algemene veiligheid van de binnenvaart;
– binnen de EU harmoniseren van voorschriften op het gebied van
bemanning, examens, constructie en uitrusting van schepen en het
vervoer van gevaarlijke stoffen;
– vereenvoudigen van de internationale regelgeving waar dat nodig en
mogelijk is en het nationaal implementeren daarvan met zo gering
mogelijk administratieve- en nalevingslasten;
– invoeren van River Information Services (RIS) waarbij inbegrepen het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

56

Beleidsartikel 33

–
–

uitrusten van schepen met Automatic Identification System (AIS)transponders. In 2010 worden de pilots op schepen voortgezet en
wordt gestart met de opbouw van de walinfrastructuur;
toezicht houden op CBR/CCV voor groot en beperkt groot vaarbewijs;
toezicht houden op de VAMEX (Vaarbewijs- en Marifoonexamens) voor
het klein vaarbewijs en groot pleziervaartbewijs en starten van de
evaluatie van de examen- en uitgiftestructuur.

IMO (HGIS)
De deelname aan de International Maritime Organization (IMO) is
vanwege de bijzondere status als het mondiale (VN-)forum voor een
veilige zeescheepvaart, inclusief milieuveiligheid en security, als een
afzonderlijk begrotingsproduct gepositioneerd. De uitgaven (jaarlijkse
contributie) worden via de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) gefinancierd.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie levert een bijdrage aan de veiligheid bij zeevaart en binnenvaart door het houden van toezicht op basis van wet- en regelgeving. Een
zeer groot deel van de activiteiten vloeit direct voort uit internationale
wet- en regelgeving en is al jaren constant. Het toezicht richt zich met
name op:
– de kwaliteit en kwantiteit van de bemanning;
– de technische staat van schepen;
– de bedrijfsvoering;
– transport van gevaarlijke stoffen;
– het functioneren van erkende organisaties en opleidingsinstituten;
– toezicht op havengemeenten op basis van de Havenbeveiligingswet.
Meetbare gegevens

Verbeteren veiligheid scheepvaart
Het streven is het aantal (significante) scheepsongevallen op de binnenwateren niet te laten stijgen, ondanks een toename van het verkeer en
vervoer. De streefwaarde voor het aantal ongevallen op het Nederlandse
deel van de Noordzee is maximaal twintig per jaar.
De scheepvaartsector is primair verantwoordelijk is voor zijn eigen
veiligheid. Desondanks kan VenW indien gewenst maatregelen nemen op
de Noordzee binnen de internationaal vastgestelde kaders en randvoorwaarden. Dit kengetal geeft een indicatie van de veiligheid van het
scheepvaartverkeer op de Noordzee en de binnenwateren

Kengetal: Aantal (significante) ongevallen op de Noordzee (Nederlands Continentaal Plat) en op de binnenwateren

Aantal ongevallen Noordzee*
Aantal significante ongevallen binnenwateren

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

21
145

23
125

20
112

13
111

23
117

16
96

16
123

16
150

16
127

Bron: Kustwachtcentrum (Noordzee) en Rijkswaterstaat (binnenwateren), juni 2009
* Voor de Noordzee worden de cijfers gegeven van scheepsongevallen in de categorieën koopvaardij en visserij die plaatsvinden in het beheersgebied van de Kustwacht. Omdat hierbij geen onderscheid wordt gemaakt naar de omvang van de schade heeft de term significant voor
scheepsongevallen op de Noordzee geen toegevoegde waarde

Toelichting
Ongevallen ontstaan door technisch of menselijk falen in vaak complexe
situaties. Inzet op veiligheidswaarborgen en toezicht helpt ongevallen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

57

Beleidsartikel 33

voorkomen, maar er is geen direct verband te leggen tussen inzet en
ongevalscijfers. Daarom is hier wel een kengetal, maar geen indicator
voorhanden.
Bij de binnenvaart is een impuls gegeven aan de registratie van scheepsongevallen om de registratiegraad en betrouwbaarheid te verhogen. Ook
is de definitie van significante scheepsongevallen aangescherpt. Op basis
van de nieuwe aangescherpte definitie is in bovenstaande tabel met
terugwerkende kracht gerapporteerd over het aantal significante
scheepsongevallen op de binnenwateren vanaf 2000 tot en met 2008.
Vanaf 2011 zal ook specifiek aandacht worden besteed aan het veiligheidsniveau bij sluizen en bruggen.
Omdat in 2009 voor het eerst gewerkt wordt met de nieuwe definitie van
significante scheepsongevallen binnenwateren is daar nog geen ervaring
mee opgedaan. Daarom is er voor gekozen nog geen nieuwe streefwaarde
voor het aantal significante scheepsongevallen op de binnenwateren vast
te stellen. De oude streefwaarde stond op maximaal 275 scheepsongevallen per jaar. In de begroting 2011 zal een nieuwe streefwaarde worden
vastgesteld.

Verbeteren veiligheid zeehavens
Op dit moment zijn er geen meetbare gegevens voorhanden met
betrekking tot de veiligheid van zeehavens. Onderzocht zal worden of het
mogelijk is gegevens over Nederlandse zeehavens in de begroting 2011
op te nemen.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Kengetal: Naleving door Nederlandse reders

Percentages aanhoudingen/inspecties
Positie Nederlandse vloot op internationale ranglijst

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2,80%
7

2,75%
7

2,87%
16

2,75%
12

< 3%
12

< 3%
< 10

< 3%
< 10

Bron: Jaarverslag Paris Memorandum of Understanding, 2009

Toelichting
De hierboven gepresenteerde gegevens zeggen iets over de inspecties
aan boord van schepen onder Nederlandse vlag door buitenlandse
autoriteiten in het kader van Paris Memorandum of Understanding (MOU)
on Port State Control (PSC). Het streven is om in 2010 minder dan 3%
aanhoudingen naar aanleiding van inspecties plaats te laten vinden en dat
de positie van de Nederlandse vloot op de internationale ranglijst lager is
dan de tiende plaats.
Kengetal/Indicator: Naleving door buitenlandse reders

Percentages inspectie t.o.v. aantal buitenlandse schepen
Percentage inspectie t.o.v. aantal buitenlandse schepen in
risicocategorie
Percentage aanhoudingen/inspecties

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

26%

25%

25%

27%

26%

26%

26%

97%
5,90%

95%
5,60%

96%
5,20%

95%
3,70%

98%
3%

98%
3%

98%
3%

Bron: Inspectie VenW, januari 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

58

Beleidsartikel 33

Toelichting
Deze gegevens zeggen iets over de percentages inspecties ten opzichte
van het aantal buitenlandse schepen. Deze zijn gebaseerd op een
internationale norm (Paris MOU) die stelt dat minimaal 25% van het aantal
buitenlandse schepen geïnspecteerd moet zijn.
Kengetal/indicator Naleving wet en regelgeving Binnenvaart

Integrale inspecties
– waarvan vervoer gevaarlijke stoffen
– overtredingspercentage bij gevaarlijke stoffen
– overtredingspercentage overige wettelijke voorschriften

2005

2006

2007

2008

2009

2010

740
550
29%
14%

627
399
35%
22%

869
299
59%
25%

984
676
20%
51%

984
676
20%
51%

984
676
20%
51%

Bron: Inspectie VenW, januari 2009

Toelichting
De tabel geeft op hoofdlijnen een beeld van het totaal aantal inspecties en
de overtredingspercentages.
33.03 Verbeteren veiligheid luchtvaart
Motivering

Om de permanente verbetering van de veiligheid in de luchtvaartsector te
bereiken moet de overheid randvoorwaarden voor het veilig uitvoeren
van luchtvaart vaststellen.

Producten

Verbetering veiligheid luchtvaart
Het formuleren, inbrengen en beïnvloeden van internationale regelgeving,
het voorbereiden van en deelnemen aan internationaal overleg ten
aanzien van de luchtvaartveiligheid (mondiaal en EU), en zorg dragen
voor de doorvertaling hiervan naar het nationale beleid en de nationale
regelgeving. Daarnaast zorg dragen voor het formuleren, ontwikkelen en
vaststellen van nationaal beleid en nationale regelgeving specifiek voor de
Nederlandse luchtvaart.
– uitvoeren van de acties uit het actieprogramma van de Beleidsagenda
Luchtvaartveiligheid (ofwel het State Safety Program) 2010–2015;
– vaststellen van en uitwerking geven aan de jaarlijkse speerpunten/
prioriteiten in het kader van het veiligheidsmanagement van VenW.
Deze veelal operationele prioriteiten worden aan het begin van het
uitvoeringsjaar in overleg met de belangrijkste actoren (VenW, LVNL
en sector) vastgesteld. Het volledige overzicht van speerpunten voor
2010 is pas begin 2010 bekend. Een aantal van de voor 2009 vastgestelde prioriteiten lopen door tot in 2010, te weten de samenwerking
binnen het Koninkrijk, PAL-V (vliegende auto), Runway Incursions,
Grondafhandelingen en Vogelaanvaringen;
– zorg dragen voor het functioneren van de adviescommissie burgerluchtvaartveiligheid (Dutch ExpertGroup on Aviation Safety, ingesteld tot en
met 2011) en doorvertalen van deze adviezen naar het luchtvaartveiligheidsbeleid;
– uitvoeren van het (jaarlijkse) belevingsonderzoek in 2010 en het
begeleiden van activiteiten rondom veiligheidscommunicatie;
– uitvoeren van de verbetermaatregelen (afronding eind 2010) van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

59

Beleidsartikel 33

–

Verbeterplan naar aanleiding van de in 2008 uitgevoerde ICAO audit
binnen het Koninkrijk der Nederlanden (Kamerstukken II, 2008–2009,
24 804, nr. 66);
implementeren van internationale afspraken met betrekking tot
vervoer gevaarlijke stoffen (in ICAO verband).

ICAO en EASA (HGIS)
– participatie in de International Civil Aviation Organization (ICAO) en het
betalen van de contributie van Nederland aan de ICAO;
– bijdrage aan het trainingscentrum JAA/EASTO (Joint Aviation
Authorities/European Aviation Safety Training Organisation) in 2010
van maximaal € 250 000;
Internationaal
Luchtvaart is een mondiale aangelegenheid. Nederland levert een
belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van beleid, regelgeving,
harmonisatie en uniformering op alle luchtvaartonderdelen, safety,
security, luchtverkeer, milieu, economie (level playing field) en consumentenbelangen. Daarnaast tracht Nederland via internationale organisaties haar eigen beleid te versterken. Dit doet zij in nauwe samenwerking
met haar Europese partners.
– bevorderen van uniformering van internationale regelgeving op het
terrein van de luchtvaart, inbrengen van het Nederlandse standpunt in
de diverse overleggen (in EASA-, JAA-, ICAO- en EU-verband) en zorg
dragen voor een goede (en vroegtijdige) afstemming met andere
departementen en met de luchtvaartsector.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie houdt toezicht op en draagt zorg voor een maatschappelijk
verantwoorde uitvoering van de wet- en regelgeving voor de luchtvaart en
levert op die wijze een bijdrage aan de verbetering van veiligheid in de
luchtvaart.
– verdere implementatie risicogebaseerd toezicht;
– verdere implementatie toezicht BES-eilanden;
– het voorkomen van fouten bij vluchtoperaties, verkeersleiding en
tijdens operaties op de luchthavens;
– het voorkomen van technisch falen van luchtvaartuigen,
verkeersleidingsapparatuur en luchthavenapparatuur;
– de inrichting van de calamiteitenorganisatie en evacuatie;
– interferentie van kleine en grote luchtvaart (verschillen in snelheid,
techniek en procedures tussen kleine en grote vliegtuigen, waardoor
men te veel in elkaars luchtruim komt bij landen en opstijgen, met
name op de luchthaven Lelystad).
Luchtvaart BES
In het kader van de toekomstige verantwoordelijkheid voor de luchtvaarten scheepvaartveiligheid op de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba
(BES-eilanden) is eind 2008 binnen VenW een projectorganisatie BES
opgezet, onder coördinatie en verantwoordelijkheid van de Inspectie
VenW. Doel van de projectorganisatie is om voorbereidingen te treffen
zodat in het thans beoogde transitiejaar 2011 op de BES eilanden zowel de
luchthaveninfrastructuur als het toezicht op luchtvaart en scheepvaart
voldoen aan de internationale veiligheidseisen. Om de luchthaveninfrastructuur op peil te brengen is in de jaren 2009 t/m 2012 in totaal € 15
mln. ter beschikking gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

60

Beleidsartikel 33

Galileo Supervisory Authority (HGIS)
Het betreft hier activiteiten ten behoeve van de werving van een vestiging
in Noordwijk van een onderdeel van de Europese GNSS structuur, welke
naar verwachting in de periode 2010–2011 zal worden gerealiseerd.
Verbetering veiligheid luchtvaart, internationaal
De Nederlandse commerciële luchtvaart en de commerciële luchtvaart
van buitenlandse maatschappijen in Nederland maken integraal onderdeel uit van grotere internationale en mondiale luchtvaartsystemen.
Schiphol is uitgegroeid tot een majeur knooppunt van Europese en
intercontinentale verbindingen met het wereldwijde netwerk. De voor het
EASA-luchtvaartsysteem en voor het mondiale luchtvaartsysteem
berekende ongevallenratio’s zijn goede graadmeters voor de veiligheid
van het Nederlandse systeem en voor de buitenlandse deelnemers aan
het systeem.
Echter omdat het Nederlandse luchtvaartsysteem beperkt van omvang is,
is ook de invloed van de Nederlandse overheidsinspanningen op de
ongevallenratio’s beperkt. Het zijn derhalve kengetallen en geen indicatoren voor de effecten van het Nederlandse beleid.

Meetbare gegevens

Kengetal: Aantal fatale ongevallen per miljoen vluchten

Ongevalsratio wereldwijd
Ongevalsratio EASA operators

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

0,97
0,38

0,77
0,62

0,79
0,38

0,67
0,25

0,67
0,25

0,85
0,24

0,63
0,16

0,65
0,16

0,60
0,17

Bron: NLR

Toelichting
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de veiligheid van de luchtvaart nog
steeds toeneemt. Met een ongevallenratio van 0,17 in 2008 blijven
EASA-landen, waaronder Nederland, ruim onder de doelstelling die
Europese landen met elkaar zijn overeengekomen (maximaal 0,5 fatale
ongevallen per miljoen vliegbewegingen). De stijging van 0,16 naar 0,17 is
terug te voeren op feit dat in het ongevallenratiocijfer voor 2008 uitgegaan
is van alle 32 landen die lid zijn van de EASA. Een uitbreiding met een
aantal Oost-Europese landen met een historisch lager veiligheidsniveau.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
Kengetal: Aantal ernstige incidenten en ongevallen in Nederland en met Nederlandse luchtvaarttuigen in het buitenland
Vliegtuigtype

Aantal ongevallen

Ernstige indicenten

Dodelijke slachtoffers

(Zwaar)gewonden

2005 2006 2007 2008 2005 2006 2007 2008 2005 2006 2007 2008 2005 2006 2007
Commerciële verkeersvluchten
Helikopters
Privé/Zakenluchtvaart
Zweefvliegtuigen
Heteluchtballonnen

1
2
3
5
1

0
2
12
8
2

3
1
6
6
0

0
3
9
4
1

8
2
1
1
1

15
0
11
2
4

18
1
7
4
1

7
2
7
2
1

0
0
2
1
0

0
0
1
2
0

0
0
3
1
0

0
1
0
0
0

0
0
0
2
1

0
0
0
1
7

3
2
0
5
1

2008
0
0
0
0
1

Bron: Inspectie Verkeer en Waterstaat, 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

61

Beleidsartikel 33

Toelichting
Hoewel het Rijk geen directe invloed heeft op de uitkomst van bovenstaande kengetallen, geven de aantallen ernstige incidenten en ongevallen een goede indicatie van de veiligheid.
Luchtvaart BES
In algemene zin geldt dat de beleidsdoelstellingen luchtvaart ook voor de
BES eilanden gelden.
33.04 Bescherming tegen moedwillige verstoring
Motivering

Om de maatschappelijke en economische aspecten van de logistieke
functie van Nederland in Europa blijvend te waarborgen en te versterken
dient de beveiliging van het verkeers- en vervoersysteem geoptimaliseerd
te worden. Nederland staat als open en internationaal gerichte samenleving immers bloot aan de internationale dreiging van het terrorisme.

Producten

Beveiliging scheepvaart en zeehavens
– Evaluatie van Verordening 725/2004 (beveiliging schepen en havenfaciliteiten) en Richtlijn 65/2005 inzake brede havenbeveiliging;
– vervullen Focal Point functie (verplicht), beleidsmatig/inhoudelijk
aanspreekpunt voor de Europese Commissie, EU lidstaten en IMO voor
maritieme security aangelegenheden;
– bijdragen aan het IMO Security Trust Fund;
– nationaal en internationaal (CCR/EU, IMO) overleg (keten)security;
– bijdragen aan het Project Bescherming Vitale Infrastructuur (Vitaal) en
het European Program for Critical Infrastructure Protection (EPCIP);
– nationale en internationale inzet bij piraterijbestrijding.
Beveiliging luchtvaart
– internationale en nationale beleidsbepaling en bepaling van wet- en
regelgeving op het gebied van de beveiliging van luchthavens en de
luchtvaart (passagiers en vracht), in het bijzonder de inflight security
en supply chain security, nationale implementatie van internationale
regelgeving, afstemmen met andere departementen en met de sector;
– in samenwerking met het ministerie van Justitie goedkeuren van
beveiligingsplannen van exploitanten van luchthavens en luchtvaartmaatschappijen voor het jaar 2010;
– zorg dragen voor de beveiliging van de Luchtverkeersleidingsorganisaties en van het luchtruim in Nederland en op de BES-eilanden;
– internationale en nationale afstemming op het terrein van de openbare
orde en veiligheid luchtvaart, o.a. luchtvaart en drugssmokkel, NATOactiviteiten, bescherming vitale luchtvaartinfrastructuur (crisisbeheersing) e.d.;
– bevorderen harmonisatie en financiële transparantie van de securitykosten in de luchtvaart en voorkomen van ongewenste verstoringen
van het level playing field.
Beveiliging infrastructuur hoofdwegen
In 2008 is door Rijkswaterstaat het onderzoek afgerond naar het gewenste
beveiligingsniveau voor de beveiliging van de infrastructuur hoofdwegen
en daarbij passende maatregelen. Op basis van het onderzoek is in 2009
nagegaan welke beveiligingsmaatregelen doelmatig zijn. Dit heeft geleid
tot een voorstel voor een veiligheidsniveau, waarover besluitvorming in
2010 zal plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

62

Beleidsartikel 33

Beveiliging infrastructuur spoorwegen
De spoorsector neemt zelf haar verantwoordelijkheid voor de beveiliging
van de infrastructuur. De sector is aangesloten bij het Alerteringssysteem
Terrorismebestrijding en neemt daartoe de nodige maatregelen in geval
van dreiging.
– de AIVD heeft op verzoek van VenW het door de spoorsector uitgevoerde Risk Assessment getoetst op dreiging. Dit traject wordt regulier
herhaald. Hiertoe wordt in de Kadernota Security Spoor een procesvoorstel opgenomen (in de vorm van een vierjaarlijks uit te voeren
riskassessment met toets door een auditteam van experts);
– In 2010 zal ProRail ervoor zorgen dat het programma Security in de
diverse bedrijfseenheden wordt geïmplementeerd en dat indien nodig
maatregelen worden getroffen. Een onderdeel hiervan is het verhelderen van de rollen, de verantwoordelijkheden en de bevoegdheden van
het ministerie van VenW, andere overheden en de spoorsector in de
security-aanpak voor het spoorvervoer;
– in de jaarlijkse subsidiebeschikking met ProRail is voor de jaren 2009
en 2010 respectievelijk € 725 000 en € 700 000 voorzien voor het
programma «security op het spoor» dat uitwerking geeft aan de
projecten «Bescherming Vitale Infrastructuur» en het «Nationaal
Alerterings Systeem». Dit betreft het uitvoeren van risicoanalyses,
vervolmaking van de aansluiting op het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding (ATb) en het formuleren van beheersmaatregelen
voor de verhoging van het basisniveau van security in alerteringssituaties en maatregelen in het kader van het programma Anti
Terrorismemaatregelen Op Stations (ATOS).
Beveiliging openbaar vervoer
Ten behoeve van een verbetering van de bescherming tegen moedwillige
verstoring wordt de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen
vervoerbedrijven, decentrale overheid en rijksoverheid vastgelegd.
Op basis van externe expertise wordt uitgewerkt welk beschermingsniveau nodig is en welke aanvullende maatregelen eventueel geboden zijn
om dit beschermingsniveau te realiseren. Samen met betrokken partners
op rijks- en decentraal niveau zullen vervolgens afspraken worden
gemaakt om de gewenste bescherming te realiseren.
De inzet is daarbij om met de feitelijke uitvoering van extra gewenste
bescherming uiterlijk in 2010 te beginnen.
Meetbare gegevens

Vanwege het specifieke karakter van de beveiliging van onze infrastructuur en de mogelijke extra dreiging van het opnemen die een streefwaarde op dit punt kan hebben, zijn er geen specifieke indicatoren voor
dit operationele doel geformuleerd. Voor beveiliging luchtvaart zijn in
deze begroting geen meetbare gegevens opgenomen omdat de directe
verantwoordelijk hiervoor in beginsel ligt bij de minister van Justitie.

Beveiliging scheepvaart en zeehavens
De Europese security Richtlijn 65/2005 bepaalt dat alle zeehavens die al
onder Verordening 725/2004 vallen per 15 juni 2007 moeten beschikken
over een op een havenveiligheidsbeoordeling (analyse) gebaseerd
goedgekeurd havenbeveiligingsplan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

63

Beleidsartikel 33

Indicator: Gehercertificeerde beveiligingsplannen voor de totale haven

Aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen voor de totale haven

Basiswaarde
2007

Realisatie
2008

Streefwaarde
2012

0

0

17

Bron: VenW 2009

Toelichting
Vanaf medio 2007 voldoen alle Nederlandse zeehavens aan de EU-richtlijn. In Nederland betreft dit 17 zeehavens. De havens dienen hun
beveiligingsplannen actueel te houden en aan te passen in geval van
wijzigingen in de haveninfrastructuur. Ieder gewijzigd plan dient op basis
van de Richtlijn vervolgens opnieuw door de minister van VenW goedgekeurd te worden.
Indicator: Gehercertificeerde beveiligingsplannen voor schepen & havenfaciliteiten

Aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen schepen
Aantal gehercertificeerde beveiligingsplannen havenfaciliteiten

Basiswaarde
2004

Realisatie
2008

Streefwaarde
2009

0

0

700

0

10

350

Bron: VenW 2009

Toelichting
Alle zeehavenfaciliteiten die onder Verordening 725/2004 vallen, dienen
sinds 1 juli 2004 te beschikken over een op een veiligheidsbeoordeling
(analyse) gebaseerd goedgekeurd beveiligingsplan. In Nederland betreft
dit ongeveer 350 havenfaciliteiten in 17 zeehavens. Alle Nederlandse
zeeschepen (circa 700) dienen volgens dezelfde verordening over een op
een veiligheidsbeoordeling gebaseerd scheepsbeveiligingsplan te
beschikken. Op basis van de bepalingen van de Verordening moeten de
beveiligingsplannen van alle havens, havenfaciliteiten en schepen iedere
vijf jaar worden geëvalueerd en gehercertificeerd. Hierbij wordt aangetekend dat de aantallen te evalueren en te hercertificeren havenfaciliteiten
en schepen kunnen fluctueren als gevolg van bijvoorbeeld faillissementen, oprichten nieuwe ondernemingen en in- of uitvlaggen van zeeschepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

64

Beleidsartikel 33

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Onderwerp

Operationeel
doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting

Externe veiligheid
Veiligheid scheepvaart en
binnenvaart
Veiligheidsonderzoek Luchtvaart
Nederland
Bescherming tegen moedwillige
verstoring
Voortgang beleidsagenda
Luchtvaartveiligheid

33.01
33.02

2013
2012

2013
2012

33.03

2011

2011

33.04

2012

2012

33.03

2010

2010

Effectenonderzoek ex post

Vindplaats

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

65

Beleidsartikel 34

34 ROBUUST MOBILITEITSSYSTEEM VAN STERKE NETWERKEN,
STERKE MODALITEITEN, VOORSPELBARE REISTIJDEN EN GOEDE
BEREIKBAARHEID
Algemene doelstelling

Robuust mobiliteitssysteem van sterke verbindingen, sterke modaliteiten,
voorspelbare reistijden en een goede bereikbaarheid realiseren.

Omschrijving van de samenhang
van beleid

In 2008 is de MobiliteitsAanpak (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 305,
nr. 80) uitgebracht. Met de MobiliteitsAanpak zijn de hoofddoelen uit de
Nota Mobiliteit (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 644, nr. 6) – van deur tot
deur (betrouwbaarheid, voorspelbaarheid en goede bereikbaarheid)
aangescherpt. Kern daarbij is een robuust mobiliteitssysteem dat bestaat
uit sterke verbindingen, sterke modaliteiten, voorspelbare reistijden en
een goede bereikbaarheid. Dat moet leiden tot een mobiliteitssysteem dat
duurzaam en gebruiksvriendelijk is en dat reizigers en vervoerders de
mogelijkheid biedt om voor een aantrekkelijke vervoerswijze te kiezen.
Een systeem dat meer gericht is op ketenmobiliteit, meer gericht is op
keuzevrijheid.
De MobiliteitsAanpak kent nauwe aansluiting met het programma
Randstad Urgent (website: www.verkeerenwaterstaat.nl/onderwerpen/
mobiliteit_en_bereikbaarheid/randstad_urgent) en andere rijksnota’s in het
ruimtelijk domein, zoals de structuurvisie Randstad 2040 (website:
www.doemee.vrom.nl/randstad2040). Dit onderstreept de integrale
beleidsaanpak waarin de relatie tussen mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling wordt versterkt. De gebiedsgerichte aanpak die in onder meer de
MobiliteitsAanpak en Randstad 2040 centraal staat, krijgt vorm in de
gebiedsagenda’s die in 2009 ontwikkeld worden. Zodoende wordt tevens
de verbinding gelegd met het MIRT, waarin EZ, LNV, VenW en VROM
samenwerken aan het vergroten van de inhoudelijke samenhang tussen
(nationale) ruimtelijke projecten, verstedelijking, infrastructuur en
(openbaar) vervoer.
De besluitvorming rond het robuust maken van het netwerk door
infrastructurele projecten wordt versneld en verbeterd als gevolg van de
implementatie van de kabinetsreactie en het Actieplan Sneller en Beter.
Voor het einde van deze kabinetsperiode zal voor een dertigtal projecten
de schop de grond in gaan a.g.v. de Spoedaanpak. Tien hiervan zullen
worden opengesteld.

Verantwoordelijkheid

VenW richt zich op een integrale netwerkbenadering waarbij decentraal
gedaan wordt wat decentraal kan en centraal gedaan wordt wat centraal
moet. De minister is verantwoordelijk voor:
+ het goed functioneren van het systeem voor het personen- en
goederenvervoer over weg, water en spoor;
+ aanleg, beheer en onderhoud van de hoofdinfrastructuurnetwerken
voor weg, water en spoor, inclusief verkeersmanagement op deze
netwerken;
+ uitvoering geven aan «Anders Betalen voor Mobiliteit»;
+ kaders, bevoegdheden, middelen en instrumenten ontwikkelen die
decentrale overheden in staat stellen om de regionale bereikbaarheid
te verbeteren;
+ kaders die bedrijven en personen in staat stellen zelf in hun mobiliteit
te voorzien, zoals bijvoorbeeld mobiliteitsmanagement;
+ het houden van toezicht op de uitvoering van wet- en regelgeving. Dit
toezicht bestaat uit de hoofdproducten toelating/continuering,
inspectie/handhaving en kennis, advies en berichtgeving;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

66

Beleidsartikel 34

+ jaarlijkse verslaggeving over de voortgang van de uitvoering van de
Nota Mobiliteit: de Nationale Mobiliteitsmonitor;
+ voor het versnellen en verbeteren van de besluitvorming wordt de
Tracéwet aangepast en worden instrumenten ontwikkeld.
Externe factoren

Het behalen van deze doelstelling is afhankelijk van:
+ de ontwikkeling van de mobiliteitsgroei (de in de Nota Mobiliteit en
MobiliteitsAanpak gehanteerde verwachting) en van de economie;
+ samenwerking met en tussen decentrale overheden, de spoorsector,
maatschappelijke organisaties en bedrijven, onder andere via
netwerkanalyses in stedelijke regio’s;
+ oplossing van de (juridische) knelpunten als gevolg van de luchtkwaliteit
+ de uitvoering door alle betrokken partijen van het kabinetsstandpunt
(Kamerstukken II, 2007–2008, 29 385, nr. 19) naar aanleiding van de
aanbevelingen van de commissie «Versnelling Besluitvorming
Infrastructurele Projecten» (Commissie Elverding) en het Actieplan
«Sneller en Beter» (www.verkeerenwaterstaat.nl/Images/
20082562bijlage_tcm195-231114.pdf).

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
+ Nederland en de economische kerngebieden goed bereikbaar zijn en
blijven, op regionale, nationale en internationale schaal.
+ Netwerken en modaliteiten goed op elkaar aangesloten zijn.
+ Reizigers en verladers meer keuzevrijheid in vervoerswijze hebben en
profiteren van betrouwbare reistijden.
+ Halveren van gemiddelde doorlooptijd van infrastructurele projecten
door betere besluitvorming, samenwerking, wetgeving en budgettering, waardoor de bereikbaarheid in Nederland wordt verbeterd en een
aantal hardnekkige fileknelpunten wordt opgelost.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

67

Beleidsartikel 34

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (x € 1 000)
34. Betrouwbare netwerken en acceptabele reistijd

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

68 630

71 915

64 090

55 556

54 562

44 286

44 293

Uitgaven

122 585

83 860

69 611

60 785

57 232

44 286

44 293

34.01
Netwerk weg
34.01.01 Algemene strategie- en
beleidsontwikkeling
34.01.02 Beheer en onderhoud
34.01.03 Anders betalen voor mobiliteit
34.01.04 Benutting en aanleg van
weginfrastructuur
34.01.06 Weginfrastructuur voor het
goederenvervoer
34.01.07 Inspectie Verkeer en Waterstaat
34.02
Netwerk vaarwegen
34.02.01 Vaarweginfrastructuur
34.03
Netwerk spoor
34.03.01 Algemene strategie- en
beleidsontwikkeling
34.03.02 Beheer conform Spoorwegwet
34.03.03 Beheer overig
34.03.04 Vervoer conform Concessiewet
34.03.05 Vervoer overig
34.03.06 Kwaliteit spoorverbindingen
goederenvervoer
34.03.07 Inspectie Verkeer en Waterstaat
34.04
Netwerk decentraal/regionaal
vervoer
34.04.01 Algemene strategie- en
beleidsontwikkeling
34.04.02 Samenwerking Rijk en decentrale overheden
34.04.03 Stim. dec. overh., bedrijfsleven
en maatsch. org.
34.04.04 Stimulering marktwerking OV
34.04.05 Stimulering toegankelijkheid OV
34.04.06 Stimulering marktwerking Taxi
34.04.07 Inspectie Verkeer en Waterstaat
34.04.08 Regionale bereikbaarheid
34.04.09 Regionale OV-systemen

19 347

7 777

6 289

6 105

6 105

6 079

6 080

6 072
133
0

4 269
88
0

2 792
88
0

2 721
87
0

2 723
87
0

2 712
87
0

2 713
87
0

10 831

626

629

629

629

629

629

628
1 683
2 157
2 157
50 610

798
1 996
2 335
2 335
48 587

770
2 010
2 257
2 257
38 858

725
1 943
2 195
2 195
29 425

725
1 941
2 195
2 195
26 939

725
1 926
2 191
2 191
24 186

725
1 926
2 192
2 192
24 190

1 861
755
599
46 582
128

932
660
580
45 546
142

696
663
583
36 066
143

353
513
512
27 249
143

356
513
512
24 781
143

356
513
512
22 035
143

356
513
512
22 039
143

0
685

0
727

0
707

0
655

0
634

0
627

0
627

50 471

25 161

22 207

23 060

21 993

11 830

11 831

8 480

4 454

4 536

4 334

4 389

4 391

4 391

146

129

110

110

110

3 498
10 439
3 588

880
14 160
3 557

859
14 138
2 497

791
4 041
2 497

791
4 042
2 497

3 677
4 404
13 193
451
2 504
17 762

2 124
2 737
790
2 784
12 272

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Baten-lastendiensten
Restant

13 762
26 207
82 616

10 699
9 924
63 237

7 569
8 521
53 521

6 293
7 858
46 634

6 293
7 812
43 127

5 892
7 726
30 668

5 893
7 726
30 674

34.09

3 245

98

98

98

98

98

98

Ontvangsten

De indeling van (hoofd)producten binnen artikel 34.04 is aangepast. De
reden is vooral gelegen in een betere aansluiting bij het beleid dat VenW
voorstaat. Er vindt een verschuiving plaats naar het meer gebiedsgericht
benaderen van de vraagstukken. In het kader van het MIRT wordt dit
opgepakt. Een en ander vloeit nadrukkelijk voort uit de Mobiliteitsaanpak,
waarbij voor een integrale benadering is gekozen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

68

Beleidsartikel 34

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
Netwerk
weg

Netwerk
spoorwegen

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

Netwerk
decent./reg.vervoer

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
34.01 Netwerk Weg
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

886

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

14 048
20 149
121

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

1 709

34.04 Netwerk decentr./reg.vervoer
juridisch verplicht
4 799
bestuurlijk verplicht
beleidsmatig gebonden
9 353

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

2 137

34.03 Netwerk spoorwegen
juridisch verplicht
bestuurlijk verplicht
beleidsmatig gebonden

319

34.01 Netwerk weg
De beleidsmatig verplichte uitgaven hebben met name betrekking op
onderzoekskosten en de follow-up van de Commissie Stedelijke Distributie. Verder worden op dit onderdeel de kosten van de implementatie
commissie Elverding verantwoord.
34.02 Netwerk vaarwegen
De beleidsmatige verplichte uitgaven hebben met name betrekking op het
ondersteunen van regionale overheden bij de ontwikkeling van instrumentarium binnenhavenbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

69

Beleidsartikel 34

34.03 Netwerk spoorwegen
Een klein deel van deze post betreft de complementair noodzakelijke
kosten voor onderzoek. Het overgrote deel van deze middelen bestaat uit
de bijzondere spoorvervoerdiensten welke grotendeels juridisch worden
verplicht.
34.04 Netwerk decentraal en regionaal vervoer
De post beleidsmatig verplicht bestaat uit kosten voor het programma
Filevermindering (decentrale projecten), onderzoeken op het gebied van
decentraal/regionaal vervoer en uitgaven ter stimulering van de marktwerking OV.
34.01 Netwerk Weg: Reistijden over de weg betrouwbaar en
acceptabel maken
Motivering

Om goede bereikbaarheid van de economische kerngebieden, mainports
en stedelijke netwerken in Nederland te realiseren, om de economische
schade door onbetrouwbaarheid en files te beperken en om de reistijd van
deur tot deur waar nodig te verbeteren.

Relatie met de kabinetsdoelstellingen Dit operationele doel heeft op het gebied van wegen een relatie met
kabinetsdoelstelling 19 «Verbetering van de bereikbaarheid over weg en
water door gerichte investeringen in het wegennetwerk en de binnenvaart». Daarnaast heeft het product Anders Betalen voor Mobiliteit een
relatie met kabinetsdoelstelling 18 «Stapsgewijze invoering van een
gedifferentieerde kilometerprijs naar tijd, plaats en milieukenmerken».
Voorbeelden van activiteiten in het kader van ABvM zijn de voorbereidingen voor de invoering van kilometerprijs, zoals certificeringstraject
toetsingseisen, structuur en voorwaarden ter borging van de kwaliteit van
kilometerprijssysteem. De hier vermelde beleidsvormende activiteiten op
het gebied van wegen dragen bij aan het behalen van kabinetsdoelstelling
19. In de IF-artikelen 12 en 17.04 staan de concrete uitvoeringsactiviteiten
van respectievelijk kabinetsdoelstellingen 19 en 18.
Producten

Algemene strategie en beleidsontwikkeling
In 2010 zal voor de invulling en uitwerking van de gebiedsagenda’s uit de
MobiliteitsAanpak (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 305, nr. 80) een
Nationale Markt en Capaciteitsanalyse (NMCA) worden uitgevoerd.
Tevens wordt op dit product de implementatie van het kabinetsstandpunt
over het advies van de Commissie Elverding verantwoord. Onder dit
product vallen bijvoorbeeld ook de uitgaven voor de onafhankelijke
Commissie Tunnelveiligheid. Deze commissie adviseert over de interne
veiligheid bij tunnelprojecten.
Beheer en onderhoud
Het Rijk beheert het hoofdwegennet en de decentrale overheden beheren
het onderliggend wegennet. Het beheer en onderhoud van de hoofdwegen wordt door Rijkswaterstaat uitgevoerd. Deze activiteiten zijn op het
Infrastructuurfonds (artikel 12) terug te vinden.
Anders betalen voor mobiliteit
In de Nota Mobiliteit – van deur tot deur (Kamerstukken II, 2004–2005,
29 644, nr. 6) is gekozen voor een eerlijke en transparante wijze voor
betalen voor mobiliteit (naar tijd, plaats en milieukenmerken), met
positieve effecten op bereikbaarheid en milieu. In het Coalitieakkoord 2007
(website: www.regering.nl/dsc?c=getobject&s=obj&objectid=74605) is de
invoering van dit systeem bevestigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

70

Beleidsartikel 34

Voor een beschrijving van de activiteiten en de uitvoeringsmiddelen wordt
verwezen naar artikel 17 van het Infrastructuurfonds.

Benutting en aanleg van weginfrastructuur
Het hoofdwegennet en het onderliggend wegennet worden als één
samenhangend netwerk benaderd. Bij knelpunten zoeken overheden
gezamenlijk, in een «MIRT-verkenning nieuwe stijl» (website:
www.mirtprojectenboek.nl) of als onderdeel van een netwerkanalyse, naar
oplossingen. Dit kan benutting of aanleg van infrastructuur zijn op zowel
het hoofdwegennet als het onderliggend wegennet. Bij de keuze van
oplossingen staat verbetering van de van deur tot deurbereikbaarheid
voorop. Uitvoering van de Spoedaanpak wegen en het benuttingsprogramma ZSM (zie artikel 12 van het Infrastructuurfonds)
+ benutten van de mogelijkheden van de markt bij de uitvoering van de
plannen in de Nota Mobiliteit;
+ uitvoeren van de wegenprojecten in het MIRT-projectenboek (hierin
staan ook de concrete activiteiten voor 2010 genoemd);
+ uitwerking Randstad Urgent (zie ook artikelonderdeel 17.04 van het
Infrastructuurfonds);
+ de doorvertaling van de adviezen van de Commissie Elverding ter
versnelling en verbetering van besluitvorming over aanlegprojecten.
2010 wordt het jaar van de volledige implementatie in nieuwe
verkenningen en zoveel als mogelijk in lopende planstudies;
+ aanpak files korte termijn: de succesvolle elementen uit het project
FileProof zijn opgenomen in het reguliere proces van Rijkswaterstaat;
+ uitvoering en nadere uitwerking van maatregelpakket voor een betere
benutting van de weg, op basis van het «Beleidskader benutten»
(Kamerstukken II, 2007–2008, 31 305, nr. 4). In 2010 wordt gestart met
het implementeren van maatregelen die een gerichte bijdrage leveren
aan het verminderen van diverse knelpunten in de filetop-50:
– A4 Den Haag–Amsterdam,
– A7 Hoorn–Zaandam
– A10 De Nieuwe Meer–Coenplein–Watergraafsmeer
– A12 Prins Clausplein–Den Haag centrum
– A12 Oudenrijn–Lunetten
– A27 Almere–Utrecht
– A28 Utrecht–Amersfoort
– A50 Arnhem–Oss en Oss–Arnhem.
Deze maatregelen hebben een terugverdientijd van vijf jaar of minder en
worden voor ultimo 2012 gerealiseerd. Momenteel worden de samenwerkingsafspraken tussen de wegbeheerders vastgelegd. De hierboven
genoemde activiteiten worden grotendeels geraamd op artikel 12 van het
Infrastructuurfonds.

Verkeersmanagement
Het beleid is erop gericht om het rijkswegennet in samenhang met het
regionaal wegennet te optimaliseren (gebiedsgericht verkeersmanagement).
De introductie van navigatiesystemen in het voertuig en de aankondiging
om dynamische routeadviezen te gaan verstrekken op basis van actuele
verkeersgegevens geven nieuwe kansen en vragen om goede afstemming
met de wegbeheerder om de weggebruiker optimaal te ondersteunen. De
ontwikkelingen van coöperatieve systemen krijgen steeds meer vorm en
zullen in het komende decennia hun intrede maken in Nederland, dit
brengt kansen met zich mee voor alle partijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

71

Beleidsartikel 34

Binnen het Beleidskader Benutten vallen onder andere de proeven:
Verkeersonderneming Rotterdam en Sturend verkeersmanagement op de
zuidelijke ring van Amsterdam (operationeel in 2010).

Weginfrastructuur voor het goederenvervoer
Het goederenvervoer over de weg stelt vanuit zijn unieke karakter
specifieke eisen aan de kwaliteit en beschikbaarheid van weginfrastructuur.
+ uitvoeren van de vrachtspecifieke actielijnen (bijvoorbeeld verlenging
in-/uitvoegstroken en wegvakken op specifieke locaties met veel
vrachtverkeer; maatregelen zitten in de MobiliteitsAanpak);
+ voortzetten van de regiefunctie op het dossier stedelijke distributie
(aanjaagfunctie, kennisfunctie, bemiddeling) middels een door de
minister ingestelde «Ambassadeur stedelijke distributie» en monitoring via het Nationale Mobiliteitsberaad (NMB). In het najaar van 2009
stelt de Ambassadeur een voortgangsrapportage op, die naar de
Tweede Kamer wordt gezonden;
+ realiseren van kleinschalige infrastructurele voorzieningen voor het
wegvervoer, zoals bijvoorbeeld veiligheid op verzorgingsplaatsen
langs het hoofdwegennet en uitwerking van de visie op verzorgingsplaatsen; deze visie is eind 2009 gereed;
+ ontwikkelen implementatiestrategie Anders Betalen voor Mobiliteit
voor het goederenvervoer over de weg.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie voert inspecties uit op het terrein van goederenvervoer over
de weg:
+ bedrijfsonderzoeken «Weight in motion»;
+ wegcontroles op overbelading.
Meetbare gegevens

Algemene strategie en beleidsontwikkeling
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op zowel Beheer en onderhoud, Anders Betalen voor Mobiliteit, Verkeersmanagement, Benutting en aanleg van weginfrastructuur en Weginfrastructuur voor het goederenvervoer zijn hiervoor geen aparte meetbare
gegevens ontwikkeld.
Beheer en onderhoud
De meetbare gegevens, zoals de prestatie-afspraken, de specificatie van
het areaal en de oppervlakte van het wegdek staan vermeld in artikel 12
van het Infrastructuurfonds.
Anders Betalen voor Mobiliteit
De verantwoording over de voortgang van Anders Betalen voor Mobiliteit
verloopt via een periodieke halfjaarlijkse rapportage aan de Kamer in het
kader van de Regeling Grote Projecten.
Benutting en aanleg van weginfrastructuur, weginfrastructuur voor het
goederenvervoer
Een acceptabele reistijd en een beperkt aantal voertuigverliesuren geven
een indicatie van de benutting van wegen en de noodzaak tot aanleg. Er is
geen aparte indicator voor de weginfrastructuur voor het goederenvervoer, omdat vrachtwagens van dezelfde infrastructuur gebruik maken
als personenauto’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

72

Beleidsartikel 34

Indicator: Acceptabele reistijd

Een acceptabele reistijd: percentage
waar de streefwaarde wordt gehaald *

Basiswaarde
2000

2006

2007

2008

Streefwaarde 2020

89%

82%

80%

80%

* Reistijd in spits maximaal
1,5 x reistijd buiten spits; op
stedelijke ringwegen max. 2 x
reistijd buiten de spits.

Bron: Rijkswaterstaat/DVS 2008

Toelichting
Er zijn 188 trajecten (alle autosnelwegen binnen het hoofdwegennet).
Hiervan zijn er 82 trajecten onbemeten. Aangenomen is dat deze
onbemeten trajecten voldoen aan de gewenste reistijd in de spits omdat
dit de minst drukke trajecten zijn.
Indicator: Voertuigverliesuren

Voertuigverliesuren in files; index
2000 = 100

Basiswaarde
2000

2006

2007

2008

Streefwaarde 2020

100

143

157

158

60

Bron: Rijkswaterstaat DVS, 2009

Toelichting
De stijging van het aantal voertuigverliesuren is in de Nota Mobiliteit
verwacht en zal naar verwachting doorzetten tot aan de invoering van
Anders Betalen voor Mobiliteit. In 2008 is de filedruk slechts licht
toegenomen. Naar verwachting is dit een tijdelijk effect veroorzaakt door
de gevolgen van de kredietcrisis. Dit geeft geen aanleiding om het huidige
beleid aan te passen.
Weginfrastructuur voor het goederenvervoer
Er is geen aparte indicator voor de weginfrastructuur voor het goederenvervoer, omdat vrachtwagens van dezelfde infrastructuur gebruik maken
als personenauto’s. De drie indicatoren (acceptabele reistijd, voertuigverliesuren, betrouwbaarheidspercentage HWN) gelden ook voor het
goederenvervoer.
Verkeersmanagement
Indicator: Betrouwbaarheidpercentage hoofdwegennet

Betrouwbaarheidspercentage: percentage van de
verplaatsing in de spits op het HWN dat op tijd is*

Basiswaarde
2000

2007

2008

Streefwaarde 2020

94%

90%

90%

95%

Bron: Rijkswaterstaat DVS
* «Op tijd» wil zeggen op langere afstanden (boven 50 km) maximaal 20% vroeger of later dan de verwachte reistijd en op kortere afstanden
maximaal 10 minuten korter of langer dan de verwachte reistijd op een bepaald tijdstip van de dag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

73

Beleidsartikel 34

Toelichting
Het percentage voor het gehele hoofdwegennet zal iets hoger zijn, omdat
de betrouwbaarheidscijfers betrekking hebben op 106 trajecten in de
Randstad, Gelderland en Noord-Brabant. De overige 82 trajecten zijn
onbemeten en daarom niet in de betrouwbaarheidscijfers opgenomen.
Deze 82 trajecten zijn het minst druk en daardoor het meest betrouwbaar.
Voor het realiseren van de beleidsdoelen uit de Nota Mobiliteit voor een
acceptabele en betrouwbare reistijd en het terugdringen van het aantal
voertuigverliesuren in files op het hoofdwegennet is het essentieel dat de
voorgenomen maatregelen op het gebied van bouwen, benutten en
beprijzen (uit onder meer de Mobiliteitsaanpak) worden uitgevoerd om zo
het aantal voertuigverliesuren in de hand te houden.
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln)
Art. Omschrijving

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Art 12 Hoofdwegennet

2 443

2 909

2 757

2 898

3 018

3 694

Belastinguitgaven
Meerjarenraming van belastinguitgaven (x € miljoen), budgettair belang op transactiebasis
Omschrijving

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Vervoer van personen (w.o. openbaar vervoer)

585

668

767

799

885

981

34.02 Netwerk Vaarwegen: Reistijden over het water betrouwbaar en voorspelbaar maken
Motivatie

Om een goede en betrouwbare bereikbaarheid over water van de
economische kerngebieden, mainports en binnenhavens in Nederland te
realiseren en om de economische schade door onbetrouwbaarheid te
beperken. Dit overeenkomstig de doelstelling uit de Nota Mobiliteit
(Kamerstukken II, 2004–2005, 29 644, nr. 6)

Relatie met de kabinetsdoelstellingen Dit operationele doel heeft op het gebied van vaarwegen een relatie met
kabinetsdoelstelling 19 «Verbetering van de bereikbaarheid over weg en
water door gerichte investeringen in het wegennetwerk en de binnenvaart». De hier vermelde beleidsvormende activiteiten dragen bij aan het
behalen van deze doelstelling. In IF-artikel 15 staan de concrete uitvoeringsactiviteiten vermeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

74

Beleidsartikel 34

Producten

Vaarweginfrastructuur
Dit betreft beheer, onderhoud, benutting, aanleg en verkeersmanagement
van vaarweginfrastructuur (zie voor concrete activiteiten het Plan van
Aanpak Onderhoud (2003), bijlage bij Kamerstukken II, 2003–2004, 29 200
XII, nr. 1 en MIRT-projectenboek).
– versneld uitvoeren van het achterstallig onderhoudsprogramma
vaarwegen;
– uitvoeren van het reguliere beheer- en onderhoudsprogramma
vaarwegen;
– verbeteren van het bedieningsniveau van sluizen en bruggen;
– uitvoeren van het aanlegprogramma vaarwegen.
De financiering van het beheer- en onderhoudsprogramma en het
aanlegprogramma vindt plaats via artikel 15 van het Infrastructuurfonds.
Via dat artikel worden ook de volgende maatregelen gefinancierd:
– realiseren quick wins voor verbetering van de bereikbaarheid van
binnenhavens;
– invoeren van dynamisch verkeersmanagement op de vaarwegen.
Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de volgende maatregelen:
– samenwerken met decentrale overheden in de Netwerkaanpak, met als
doel versterking van de zwakste schakels in de logistieke keten;
– pleiten in internationaal verband voor het opheffen van infrastructurele
knelpunten in het Trans Europese Netwerk (TEN);
– organiseren kwaliteitsborging van de MIRT-verkenningen en planstudies die voor de vaarwegen worden uitgevoerd, onder andere op
het gebied van kostenbatenanalyses conform Overzicht Effecten
Infrastructuur (OEI) en milieutoetsen in het kader van luchtkwaliteit en
Europese richtlijnen;
– monitoren van de belangrijkste ontwikkelingen in de groei van het
vervoer van goederen over water.

Meetbare gegevens

Vaarweginfrastructuur
Om de effectiviteit van het vaarwegenbeleid te meten is in het verleden de
indicator «wachttijd sluizen» gehanteerd. Deze indicator was niet
gebaseerd op «harde» gegevens maar op simulaties op basis van
tellingen van schepen die sluizen passeren. Evenmin gaf deze indicator
inzicht in de kwaliteit van het vaarwegennet. Sinds 2006 wordt daarom
gewerkt aan de ontwikkeling van de indicator «betrouwbaarheid reistijd
vaarwegen» als nieuwe indicator van de prestaties op het vaarwegennet.
De nieuwe indicator betrouwbaarheid reistijd vaarwegen wordt gevuld
met gegevens over o.a. onderhoudsregime, verkeersmanagement,
informatievoorziening naar de gebruiker, beschikbaarheid van ligplaatsen,
passagetijd sluizen en bruggen. Veel van deze gegevens komen pas
beschikbaar na invoering van River Information Services op de Nederlandse vaarwegen in 2012, inclusief het uitrusten van alle schepen met
AIS transponders.
De eerste stap, uitwerking van de indicator «passeertijd sluizen», is gezet.
De «passeertijd sluizen» is een absolute normtijd die voor elke sluis
afzonderlijk is bepaald. Elk type vaarweg correspondeert met een te
realiseren percentage passages. Dit normpercentage biedt inzicht in het
percentage schepen dat is gepasseerd binnen de normtijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

75

Beleidsartikel 34

Indicator: Passeertijd sluizen
Realisatie
2008

Streefwaarde 2010

Streefwaarde
2012

63%
84%
92%

80%
75%
70%

85%
75%
70%

Hoofdtransportas
Hoofdvaarweg
Overige vaarweg

Bron: Rijkswaterstaat/Dienst Verkeer en Scheepvaart (DVS)

Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 000)
Art. Omschrijving
IF 15 Hoofdvaarwegennet

2009

2010

2011

2012

2013

2014

714 297

908 582

775 012

794 173

661 860

733 767

34.03 Netwerk Spoor: Betrouwbaarheid en capaciteit van het
spoornetwerk vergroten
Motivering

Om de kerntaak van het spoor goed uit te voeren: het betrouwbaar
vervoeren van grote aantallen mensen in de spits van, naar en binnen
stedelijke netwerken, het bijdragen aan de bereikbaarheid van alle
landsdelen per spoor en het betrouwbaar vervoeren van goederen op
internationale spoorcorridors. In deze kabinetsperiode heeft het kabinet de
ambitie het personenvervoer per trein met 5% per jaar te laten groeien.

Relatie met de kabinetsdoelstellingen Dit operationele doel heeft, net als operationeel doel 34.04, een relatie met
kabinetsdoelstelling 20 «Groeiambitie van 5% per jaar voor de groei van
het vervoer per spoor». De uitvoering van de acties uit het actieplan
«Groei op het spoor» wordt voortgezet en ligt op schema.
De groei van het aantal reizigerskilometers per trein was in 2008 4,1%,
tegenover 3% in 2007. Dat 5% groei niet is gehaald, illustreert dat deze
ambitie fors is, zeker gezien de 1% jaarlijkse groei waarvan in de Nota
Mobiliteit nog werd uitgegaan.
Acties liggen in 2010 op het vlak van voor- en natransport, informatievoorziening, het vergroten van het treinaanbod en kennismaken met de
trein. In artikel 13 van het Infrastructuurfonds staan de concrete uitvoeringsactiviteiten vermeld.
Producten

Algemene strategie en beleidsontwikkeling
Algemene beleidsontwikkeling en -ondersteuning die productoverstijgend
is, op het gebied van netwerk spoor.
+ besluitvorming met betrekking tot overdracht van juridisch eigendom
spoorweginfrastructuur naar de Staat (i.c. de gehele spoorweginfrastructuur, waarvan Rail Infra Trust (RIT) het eigendom bezit);
+ besluitvorming ten aanzien van de governance ProRail;
+ aanpassen van wet- en regelgeving (zoals AMvB Capaciteit, KB
Hoofdspoorwegen) als gevolg van onder andere de HSL-Zuid en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

76

Beleidsartikel 34

Betuweroute, de implementatie van het tweede Spoorpakket EU en de
uitkomsten van het Kabinetsstandpunt evaluatie Spoorwegwet;
+ bijdragen aan beleidsontwikkeling derde Spoorpakket EU en implementatie in 2010. Het gaat hierbij om de richtlijn liberalisering
grensoverschrijdend personenvervoer, de richtlijn certificering
machinisten en de passagiersrechtenverordening;
+ in 2010 wordt uitvoering gegeven aan de acties die voortvloeien uit het
kabinetsstandpunt over de evaluatie van de spoorwetgeving.

Beheer conform Spoorwegwet
Het bestaande spoornet vertegenwoordigt een groot maatschappelijk
geïnvesteerd kapitaal. Instandhouding hiervan is de eerste prioriteit.
+ Met de beheerconcessie heeft ProRail tot 1 januari 2015 de zorg
gekregen voor een doelmatig en doeltreffend beheer van de hoofdspoorweginfrastructuur. Daartoe behoren het uitvoeren van de
maatregelen voor structureel herstel (Fase 2 Herstelplan Spoor) en het
uitvoeren van het MIRT-programma Spoor.
+ Uit de Midterm Review Beheer en onderhoud (MTR) is gebleken dat
het inlopen van het achterstallig onderhoud en het plegen van
vervangingen bij spoor op schema ligt. In lijn met de Plannen van
Aanpak wordt de komende jaren verdere uitvoering gegeven aan het
inlopen van het achterstallig onderhoud en het uitvoeren van de
benodigde vervangingen bij spoor.
+ Uitvoering geven aan de tweede fase Herstelplan Spoor om zo de
doelstellingen in 2010/2012 te kunnen realiseren en daarmee een basis
te leggen voor de doelstellingen in de periode Nota Mobiliteit.
Hierover heeft ProRail, in afstemming met VenW en de sector, een
nadere uitwerking opgesteld.
De bovenstaande uitvoeringsmaatregelen worden op het Infrastructuurfonds artikel 13 geraamd.
Beheer overig
Dit betreft onderwerpen die niet vallen onder de hoofdspoorweginfrastructuur, maar wel door ProRail worden beheerd en uitgevoerd,
zoals fietsenstallingen bij de stations, tankplaten, studies capaciteitsmanagement, transferruimtes. Verder betreft dit de voorbereiding van het
in beheer nemen van toekomstige hoofdspoorweginfrastructuur.
Vervoer conform de concessiewet
De NV Nederlandse Spoorwegen heeft tot 1 januari 2015 een concessie
voor het vervoer op het hoofdrailnet. Voor één contractsectordienst is een
tijdelijke concessie verleend aan NS.
+ toezicht houden op de naleving door NS van de vervoerconcessie voor
het Hoofdrailnet en het vervoerplan en de contractsector;
+ subsidiëren van onrendabele lijnen in het Hoofdrailnet (HRN) en de
contractsector.
Over alle 33 oorspronkelijke contractsectordiensten is een definitief besluit
genomen:
+ 23 diensten zijn reeds gedecentraliseerd;
+ vijf diensten zijn in het HRN opgenomen; waarvan één dienst
(Zwolle–Enschede) per 2015 alsnog in aanmerking komt voor
decentralisatie (na realisatie combi-tunnel Nijverdal);
+ één dienst wordt na realisatie van de spoorverdubbeling HoutenHouten Castellum in het HRN opgenomen;
+ vier diensten worden t/m 2014 door NS gereden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

77

Beleidsartikel 34

De ambities voor het spoor betreffen het actieplan 5% groei (deze
kabinetsperiode) en het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (periode
tot 2020) (zie ook onder relatie met de kabinetsdoelstellingen).
Voor het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer is € 4,5 mrd. gereserveerd en worden vijf planstudies uitgevoerd, waaronder OV-SAAL.
Besluitvorming over de resultaten van deze planstudies is gepland voor
de zomer van 2010. De Tweede Kamer ontvangt elk half jaar een voortgangsrapportage over de uitvoering van de spoorambities.

Vervoer overig
Dit betreft met name het vervoer over de HSL-zuid door High Speed
Alliance (HSA).
+ toezicht houden op naleving van de concessie-overeenkomst met HSA;
+ omzetten privaatrechtelijke concessieovereenkomst met HSA in een
publiekrechtelijke concessie conform de Wet Personenvervoer 2000;
+ er zal waarschijnlijk geen concessie voor tijdelijk vervoer worden
verleend; naar verwachting wordt vanaf 1 juli 2009 onder de concessie
gereden.
Kwaliteit van spoorverbindingen voor het goederenvervoer
In het Infrastructuurfonds zijn diverse projecten opgenomen ter vergroting
van de spoorcapaciteit voor het goederenvervoer, zoals de optimalisering
van de Betuweroute. Daarnaast is beleidsmatige inzet nodig op een aantal
kleinere projecten die niet in het MIRT zijn opgenomen. Hierbij valt
bijvoorbeeld te denken aan kleine infra-aanpassingen, beleid ten aanzien
van openbare laad- en losplaatsen en saneringsvraagstukken.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie levert een bijdrage aan deze doelstelling door het afgeven
van vergunningen en certificaten:
+ veiligheidsattesten spoorwegondernemingen;
+ bedrijfsvergunningen spoorwegondernemingen;
+ inzetcertificaten spoorvoertuigen;
+ verklaringen geen bezwaar spoorvoertuigen;
+ verklaringen regime brugopeningen.
Meetbare gegevens

Algemene strategie en beleidsontwikkeling
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op zowel het beheer van de spoorweginfrastructuur als het vervoer erover
zijn hiervoor geen aparte meetbare gegevens ontwikkeld.
Beheer conform Spoorwegwet, Beheer overig
Binnen de beheerconcessie ProRail worden tussen VenW en ProRail
concrete afspraken gemaakt over prestaties op het gebied van het spoor
(Kamerstukken II, 29 984, nr. 167). Deze prestaties worden in het beheerplan uitgewerkt in nadere indicatoren met bijbehorende grens- of
richtwaarden. Met de Nederlandse Spoorwegen maakt VenW afspraken
over het personenvervoer. Deze prestaties werkt NS in het vervoerplan uit
in nadere indicatoren met bijbehorende grens- of richtwaarden.
Vanaf 1 januari 2008 worden NS en ProRail (voor wat betreft het concessiedeel) op output gestuurd. Dat betekent dat afspraken worden gemaakt
over prestaties in de vorm van grenswaarden. Hieronder zijn de belangrijkste indicatoren opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

78

Beleidsartikel 34

Een uitgebreider overzicht is opgenomen in het beheerplan en vervoerplan en in de onderhoudsparagraaf van het MIRT-projectenboek.
Indicator: Beschikbaarheid Hoofdspoorweginfrastructuur (HSI, dit is incl. de regionale spoorlijnen, maar excl. BTR en HSL)

Beschikbaarheid HSI

Realisatie
2006

Realisatie
2007

Realisatie
2008

Grenswaarde 2009

Streefwaarde
2011 e.v.

99,3%

99,4%

99,62%

99,49%

99,47%

Bron: ProRail, Beheerplan 2009

Indicator: Punctualiteit reizigersvervoer Hoofdrailnet (HRN)

Punctualiteit reizigersvervoer HRN*

2005

2006

2007

2008

Streefwaarde
peildatum 2009

Streefwaarde
peildatum 2012

84,7%

84,8%

87,0%

86,8%

87,0%

89–91%

Bron: Vervoerplan 2009, NS
*
afhankelijk van de uitvoering van de 2e fase van het Herstelplan (2007–2012)

Toelichting
Het Vervoerplan 2009 bevat naast de indicator punctualiteit reizigersvervoer «oude stijl» een nieuwe indicator reizigerspunctualiteit. Afhankelijk van de ervaring in 2009 zal besloten worden tot het al dan niet
vervangen van de oude indicator door de nieuwe dan wel het naast elkaar
hanteren van beide indicatoren.
Kwaliteit van spoorverbindingen voor het goederenvervoer
Aangezien sprake is van projecten ter vergroting van de spoorcapaciteit
van het goederenvervoer en kleine infrastructuuraanpassingen wordt hier
verwezen naar de artikelen 13 en 17 van het Infrastructuurfonds.
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln)
Art. Omschrijving

2009

2010

2011

2012

2013

2014

IF 13
Spoorwegen
IF 17.02 Betuweroute (realisatie)
IF 17.03 Hogesnelheidslijn
IF 17.04 Anders Betalen voor Mobiliteit

2 680
77
107
51

2 976

2 386

2 264

2 258

2 200

98

198

153

274

285

34.04 Netwerk decentraal/regionaal vervoer: decentrale overheden in staat stellen een effectief regionaal mobiliteitsbeleid te
voeren
Motivering

Het doel van het beleid decentrale overheden in staat te stellen een
effectief regionaal mobiliteitsbeleid te voeren is:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

79

Beleidsartikel 34

+ een goede bereikbaarheid binnen de economische kerngebieden in
Nederland te realiseren
+ ervoor te zorgen dat bedrijven en burgers in staat zijn maatschappelijke voorzieningen te bereiken en zelf in hun mobiliteitsbehoefte te
voorzien.
+ provincies en stadsregio’s beter in staat te stellen op regionaal niveau
een integrale afweging te maken uitgaande van de mobiliteitsbehoefte
van de reiziger, de toekomstige ruimtelijke en vervoerontwikkelingen
en de beste daarbij passende regionale bereikbaarheid van deur tot
deur te realiseren.
Relatie met de kabinetsdoelstellingen Dit operationele doel heeft, net als operationeel doel 34.03, een relatie met
kabinetsdoelstelling 20 «Groeiambitie van 5% per jaar voor de groei van
het vervoer per spoor».
De hier vermelde beleidsvormende activiteiten dragen bij aan het behalen
van deze doelstelling. In IF-artikel 13 staan de concrete uitvoeringsactiviteiten vermeld.
Producten

Algemene strategie en beleidsvorming
Algemene beleidsontwikkeling en -ondersteuning die productoverstijgend
is, op het gebied van netwerk decentraal/regionaal vervoer. Jaarlijks wordt
een onderzoeksprogramma vastgesteld voor het regionaal/decentraal
niveau.
Regionale bereikbaarheid
De inzet van het Rijk is erop gericht om samen met decentrale overheden
concrete maatregelen te realiseren op het gebied van regionale bereikbaarheid, bijvoorbeeld op gebied van het (regionaal) openbaar vervoer en
de fiets.
+ uitvoeren van experimenten om mogelijke beleidsvernieuwingen te
toetsten zoals Gratis OV.
+ in het najaar van 2010 wordt de Kamer geïnformeerd over de
beleidslijn die op basis van de ervaringen uit de experimenten met
gratis OV in de periode 2008–2010 wordt opgesteld.
+ het actieprogramma regionaal OV bestaat uit 50 projecten die voor
2013 moeten zijn gestart. Eind 2010 zijn in totaal 38 projecten gestart
waarvan er tien zijn afgerond.
+ zowel in 2010, 2011 als 2012 zijn maatregelen voorzien op prioritaire
lijnen uit de Quick scan van de gedecentraliseerde spoorlijnen. In 2010
wordt een groot aantal maatregelen gestart voor de verbetering van
negen gedecentraliseerde spoorlijnen. Bijdragen voor decentraal spoor
worden via de Wet BDU verkeer en vervoer verleend.
+ via het programma «Ruimte voor de Fiets» werkt het Rijk aan de
verbetering en uitbreiding van de stationsstallingen. Inschatting is dat
er in 2010 circa 20 000 nieuwe stallingsplaatsen worden gerealiseerd
en 10 000 plaatsen worden vervangen.
+ de Taskforce Mobiliteitsmanagement (website: www.tfmm.nl) zet zich
ervoor in het aantal convenanten tussen decentrale overheden en
werkgevers in 2010 met tenminste vier andere regio’s uit te breiden.
VenW en VROM zullen aan de hand van de evaluatieresultaten
beoordelen of een ministeriële regeling op basis van de wet Milieubeheer nog nodig is. Hierbij zal tevens de optie worden meegenomen
om, conform de wens van de Tweede Kamer, een ministeriële regeling
in te voeren voor bedrijven die niet mee wensen te doen aan een
convenant; dit zal dan gelden voor bedrijven met meer dan 50
werknemers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

80

Beleidsartikel 34

Verbeteren regionale OV-systemen
Het beleid is erop gericht het functioneren van de regionale OV-systemen
in samenhang te verbeteren, kwaliteit en efficiëntie te bevorderen in
aansluiting bij de wensen van de reizigers. Decentrale overheden zijn
primair verantwoordelijk voor het goed functioneren van regionale
OV-systemen. Dat geldt op termijn ook voor de Waddenveren.
+ Ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van het regionaal OV blijft
VenW met het Kennisplatform Verkeer en Vervoer de kennisuitwisseling ondersteunen.
+ De gunning van het vervoer met de Waddenveren zal afhankelijk van
beroep- en bezwaarprocedures in 2010 onherroepelijk worden. Daarna
zal overdracht van de concessies aan de provincies worden bezien.
+ De modernisering en harmonisering van de regelgeving voor lokaal
spoor zal in 2010 worden afgerond. Ook zullen functionele tunnelveiligheidseisen in de wetgeving worden meegenomen.
+ Uitvoeren van een experiment voor de verlaging van de minimumleeftijd voor buschauffeurs voorjaar 2010 van start gaan. Het experiment loopt drie jaar en zal na afloop worden geëvalueerd.
+ De toegankelijkheid van het regionaal OV voor mensen met een
functiebeperking zal via de Wet gelijke behandeling op grond van
handicap en chronische ziekte en een AMvB een steviger wettelijke
basis krijgen.
+ Voor het busvervoer worden in 2010 de nieuwe Europese Verordeningen van kracht inzake toegang tot de markt en toegang tot het beroep,
die een betrouwbare, vakbekwame en veilige busmarkt regelen
waarbinnen eerlijke concurrentievoorwaarden gelden. Hier zal de
Nederlandse wetgeving aan worden aangepast.
+ Bij straattaxi staat het implementeren van het taxibeleid centraal, deels
door het rijk, deels door gemeenten en de branche zelf.
+ Aan de Stichting OPC (website: www.stichting-opc.nl) wordt een
subsidie van € 0,3 mln. verleend in het kader van consumenteninspraak regionaal openbaar vervoer.
OV-Chipkaart
De OV-Chipkaart wordt stapsgewijs landelijk uitgerold. De decentrale
overheden hebben in overleg met de vervoerders in 2009 een uitrolplanning gemaakt, die er toe zal leiden dat in 2010 in het hele land met de
OV-chipkaart zal kunnen worden gereisd. In 2010 en 2011 zullen de
overheden vragen om de strippenkaart geleidelijk in het hele land uit te
zetten. VenW zal het implementatieproces volgen en faciliteren en waar
nodig (bij-)sturen. De situatie zoals die na de volledige uitrol zal zijn is in
overleg met de consumentenorganisatie vastgelegd in een basiseindbeeld. Over een aantal punten van het eindbeeld vinden nog nadere
onderzoeken plaats.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie voert algemene inspecties uit bij de domeinen busvervoer en
taxivervoer. Het toezicht richt zich op ondernemingen, chauffeurs,
voertuigen en passagiers. De Inspectie levert een bijdrage aan een
betrouwbare, vakbekwame en veilige taximarkt, waarbinnen eerlijke
concurrentievoorwaarden gelden.
+ veiligheid bij contractvervoer (leerling- en rolstoelvervoer in kleinere
bussen): met het oog op onvoldoende aandacht voor veiligheid en
kwaliteitszorgsystemen;
+ marktwerking: intensiever toezicht bij «onderkant» van de markt;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

81

Beleidsartikel 34

+ verbreding reikwijdte G-4 convenant (doelstelling basiskwaliteit
(vergunning, pas, tarieven, geschillen)) naar de overige (grotere)
steden.
Meetbare gegevens

Algemene strategie en beleidsvorming
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op zowel het regionaal OV-systeem en de regionale bereikbaarheid zijn
hiervoor geen aparte meetbare gegevens ontwikkeld.
Regionale bereikbaarheid
Klanttevredenheid geeft een indicatie van de waardering van het regionaal OV. De aanbestedingsgraad geeft een beeld van de ontwikkeling van
het procentuele aandeel van het totaal aantal OV-bedrijven waarvan het
OV is aanbesteed. De ontwikkeling van het aantal reizigerskilometers geeft
een goed beeld van het gebruik van het OV. De decentrale overheden en
vervoerders zijn hiervoor primair verantwoordelijk. VenW heeft een
coördinerende en stimulerende functie.
Het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (website: www.kpvv.nl) voert
jaarlijks in opdracht van VenW en de decentrale concessieverleners een
onderzoek uit naar de klanttevredenheid van reizigers in het regionaal OV.
Vanwege de verantwoordelijkheid van de decentrale overheden voor het
regionaal OV worden geen landelijke streefcijfers vastgelegd.
Kengetal: Klanttevredenheid regionaal openbaar vervoer*

Algemeen oordeel
Informatie en veiligheid
Rijcomfort
Tijd en doorstroming
Prijs

2005

2006

2007

2008

7,0
7,2
7,0
6,1
6,0

7,0
7,4
7,0
6,2
6,3

7,0
7,3
7,0
6,0
6,3

7,2
7,5
7,2
6,2
6,5

Bron: KpVV – klantenbarometer,
* Cijfers 2004–2006 zijn in 2007 aangepast (Kamerbrief 12 maart 2008, Kamerstukken II,
2007–2008, 23 645, nr. 191)

Toelichting
Uit de klantenbarometer 2008 blijkt dat de klantwaardering in de periode
van 2005 tot 2008 geleidelijk is toegenomen op alle aspecten. De stijging
is vooral in het laatste jaar te zien. Het algemene oordeel is met 0,2%
gestegen, en het oordeel over informatie en veiligheid, rijcomfort, tijd en
doorstroming en prijs is eveneens in 2008 0,2% hoger ten opzichte van de
waardering in 2007. Het gaat hier overigens wel om het landelijk
gemiddelde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

82

Beleidsartikel 34

Indicator: Aanbestedingsgraad regionaal OV

Aanbestedingsgraad regionaal
Openbaar Vervoer (excl. G4)
G4-steden (A’dam, R’dam, Den Haag,
Utrecht)

Basiswaarde
2002

2006

2007

2008

Streefwaarde

5%

56%

75%

92%

100%
n.v.t.

Bron: VenW, 2009

Toelichting
In 2008 is de aanbestedingsgraad van regionaal OV (excl. G4) gestegen tot
92%. Omdat er vier ontheffingen van de aanbestedingsplicht waren
afgegeven, is de streefwaarde van 100% nog niet gehaald.
Overzicht reizigerskilometers regionaal OV (x 1 mrd.)1
2005

2006

2007

20082

Stadsregio’s
Provincies

3,5
2,8

3,6
2,8

3,6
2,9

3,5
2,7

Totaal

6,2

6,4

6,5

6,3

Bron: WROOV
1
In tegenstelling tot de cijfers uit de Begroting 2007 zijn in deze tabel de treinkilometers van
Syntus meegenomen. Deze treinkilometers (Gelderland, Achterhoek) worden nu tot de
categorie Stad en Streek gerekend, waar deze vóór de decentralisatie bij de NS-kilometers
werden meegeteld.
2
Betreft voorlopige cijfers.

Toelichting
Vanaf 2007 worden de regionale treindiensten niet meer meegenomen in
de berekening van de reizigerkilometers. Dit is gedaan om een eerlijker
vergelijking over de jaren heen te verkrijgen. De getallen zijn schattingen
omdat er geen registratie plaatsvindt van de reizigerskilometers. Dat kan
pas als OV-chipkaart is ingevoerd.
De oorzaak van de daling is de staking in stad- en streekvervoer in het
voorjaar van 2008. Daarom is de daling bij de provincies relatief sterker.
Verbeteren regionale OV-systemen
De decentrale overheden en vervoerders zijn primair verantwoordelijk
voor het verbeteren van de regionale OV-systemen. VenW heeft een
coördinerende en stimulerende functie.
De waardering van de consument ten aanzien van de taxi’s en de
prijsontwikkeling van de straattaxi geeft een beeld van de reacties van de
klant op de wijzigingen in het taxibeleid.
De straattaxi moet in het hele land de reiziger een prima vorm van vervoer
bieden, met als kernwoorden: betrouwbaar en betaalbaar. Groepsvorming
is een middel dat concurrentie op prijs en kwaliteit kan ondersteunen via
het reputatiemechanisme. Het Rijk regelt in wet- en regelgeving dat
gemeenten meer bevoegdheden krijgen om de lokale taximarkt te
verbeteren. De gemeenten kunnen, indien zij dat noodzakelijk achten, het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

83

Beleidsartikel 34

kwaliteitsniveau van de taxi’s in hun eigen gemeente bevorderen. Het
slecht presterende deel van de straattaximarkt kan hierdoor beter worden
aangepakt en uitgesloten van privileges.
Kengetallen taxi
Output

Verwachte ontwikkeling

Landelijke ontwikkeling
relatief

vier grote steden

1. Waardering consument1 (gebruikers)

Verbetering

Constant hoog:

iets lager dan het
landelijkgemiddelde:

1999: 7,4
2000: 7,3
2001: 7,3
2002: 7,5
2003: 7,4
2004: niet gemeten
2005: 7,23
2006: 7,2 (precies: 7,22)
2007: 7,2
2008: 7,3

1999: 7,2
2000: 7,1
2001: 6,9
2002: 7,1
2003: 7,3
2004: niet gemeten4
2005: niet gemeten
2006: 7,2
2007: 7,1
2008: 7,4

Prijsdaling
2001: + 2%
2002: + 9%
2003: + 2,4%
2004: + 0,2%
2005: + 1,7%
2006: + 1,9%
2007: + 3,9%
2008: + 1,2%

2000: + 13%

2. Prijsontwikkeling (straattaxi)2

2004: + 0,3%
2005: + 1,6%
2006: + 2,6%
2007: + 3,6%
2008: – 24,6% tot + 6%5

Bron (t/m 2003): Monitor en evaluatie deregulering, TNO Nipo consult, KPMG BEA 2004 Bron waardering consument 2004–2006: Taximonitor 2004
en verder Socialdata B.V. Omdat de taximonitor t/m 2003 op enigszins andere wijze plaatsvond, zijn de resultaten voor de klantenwaardering vanaf
2005 niet volledig vergelijkbaar met de voorgaande jaren. Vanaf 2008 vindt de meting plaats door I&O Research.
Bron prijsontwikkeling 2006–2008: Monitor tarieven en bedrijfsontwikkeling, TNS Nipo consult.
1
De waardering consument (uitgedrukt in een cijfer van 1–10): In 2008 is de landelijke waardering met 7,3 iets hoger dan in 2007. In het kader van
het G-4 convenant heeft zowel in 2006, 2007 en 2008 een mystery-shopper onderzoek plaats gevonden. Hoewel het een andere meetvorm betreft,
is wel getracht om de uitkomsten vergelijkbaar te houden met de landelijke metingen. Hier zien we met een 7,4 een duidelijke stijging t.o.v. 2007.
2
De tariefontwikkeling bij de straattaxi: De landelijke tariefstijging bij de straattaxi wordt jaarlijks gemeten voor een tweetal referentieritten: één
met vijf kilometer lengte (meest voorkomende rit in de steden), en één referentierit met een lengte van vijftien kilometer (vooral kleinere steden
en platteland).
3
Vanwege het combineren met het Mobiliteitsonderzoek Nederland (MON, AVV) is t.o.v. 2003 op een gewijzigde basis gemeten.
4
In 2004 en 2005 is in de G4 niet gemeten.
5
Voor de meting 2008 kon geen gebruik meer worden gemaakt van de oorspronkelijke referentierit, omdat in de alsdan geldende tariefstructuur
tijd voor het eerst geen rol speelt in het tarief. In het verleden bepaalden tijd én afstand de ritprijs.

Toelichting
Zowel de waardering van de consument als de prijsontwikkeling in de
straattaxi worden structureel gemeten. De waardering consument
(gebruikers) is al een aantal jaren tamelijk hoog. De gemiddelde waardering periode 2000–2008 landelijk bedraagt 7,3. In de vier grote steden ligt
de klantenwaardering tussen 2000 en 2007 steeds rond de 7,2 en is in
2008 toegenomen tot 7,4.
Alle verschillen vallen binnen de meetmarges, waardoor de conclusie is
dat er geen significante verandering is waargenomen met betrekking tot
het gemeten niveau.
De tariefontwikkeling 2008 betreft de per 1/2/2008 verplicht te hanteren
tariefstructuur. Voor de meting 2008 is, net als in voorgaande jaren,
gebruik gemaakt van de oorspronkelijke referentieritten. In deze ritten
hebben tijd en afstand altijd onderdeel van de tariefopbouw uitmaakt. In
het tarief van 2008 wordt de prijs enkel door de afstand bepaald. Het effect

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

84

Beleidsartikel 34

van de transparante tariefstructuur varieert fors voor verschillende
ritsoorten (lang-kort, stedelijk-platteland).

OV-Chipkaart
Voor de invoering van de OV-chipkaart zijn hier geen meetbare gegevens
opgenomen omdat de decentrale overheden en vervoerders verantwoordelijkheid dragen voor de uitrol.
Extracomptabele verwijzingen

Belastinguitgaven

Meerjarenraming van belastinguitgaven (x € mln.), budgettair belang op transactiebasis
Omschrijving

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Teruggaaf taxi’s
Vrijstelling taxi’s

32
46

32
50

31
53

30
57

26
65

21
73

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Onderwerp

Operatio
neel doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting*

Netwerk weg
BDU Verkeer en vervoer
Spoorwegwet (incl. Beheerconcessie ProRail Netwerk
Spoor en Vervoerconcessie NS)

34.01
34.04
34.03

2009
2010
jan. 2005

2010
2010
2009

Effectenonderzoek ex post

Ruimte voor de fiets

34.03

jaarlijkse
monitoring

Vindplaats

www.prorail.nl/Publiek/
Stationsomgeving/Pages/
Ruimte voor de fiets.aspx

* De beleidsdoorlichting 34.02 ontbreekt ten opzichte van de begroting; Benutting binnenvaart en vaarwegen is op 21-6-2007 aan Tweede Kamer
aangeboden en op 12-11-2007 vastgesteld (Kamerstukken II, 2007–2008, 29 644, nr. 84).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

85

Beleidsartikel 35

35 MAINPORTS EN LOGISTIEK
Algemene doelstelling

Het versterken van de Nederlandse mainports en het realiseren van een
efficiënt goederenvervoersysteem en luchtvaartbestel, binnen de
randvoorwaarden voor geluid, veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en
ruimtelijke ordening.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Goede (internationale) verbindingen en een efficiënte afwikkeling van de
passagiers- en goederenstromen vanuit de mainports zijn onontbeerlijk
voor de Nederlandse samenleving en economie. VenW zorgt voor het
realiseren van de benodigde infrastructuur en voor de regelgeving op het
gebied van marktordening, (verkeers-)veiligheid, milieu en security. VenW
draagt bij aan het realiseren van een internationaal level playing field op
de diverse vervoersmarkten. Dit gelijk speelveld omvat de afspraken die
zijn overeengekomen om eerlijke concurrentie te waarborgen.

Verantwoordelijkheid

De minister is verantwoordelijk voor:
– goed functioneren van de markten voor het goederenvervoer en de
luchtvaart;
– ontwikkelen van kaders, bevoegdheden, middelen en instrumenten die
de samenwerking met overige bestuurslagen en de bedrijven
faciliteren en/of bevoegdheden daar positioneren waar dat voor het
functioneren van het systeem het meest optimaal is;
– voorbereiden, implementeren en handhaven van de nationale
wetgeving op het terrein van het goederenvervoer en de luchtvaart.

Externe factoren

Het behalen van deze doelstelling is afhankelijk van:
– Ontwikkelingen in internationale organen, zoals de Europese Unie
(EU), Eurocontrol, European Aviation Safety Agency (EASA), International Maritime Organization (IMO), International Civil Aviation
Organization (ICAO), International Labour Organization (ILO), Centrale
Commissie voor de Rijnvaart (CCR), Donaucommissie en Noord
Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO).
– Innovatief vermogen op het gebied van logistiek bij het bedrijfsleven.
– De internationale economische ontwikkelingen.

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
– gebruikers van de mainports, het goederenvervoersysteem en het
luchtvaartbestel «waar voor hun geld krijgen» binnen de bovengenoemde randvoorwaarden.
– Nederland in 2020 beschikt over de meest efficiënte, innovatieve en
duurzame logistieke draaischijf in Europa.
Deze draaischijf draagt bij aan:
– de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven, zowel het
logistieke bedrijfsleven zelf als het overige bedrijfsleven;
– de aantrekkelijkheid van Nederland als vestigingsplaats voor internationaal opererende bedrijven en daarmee aan het behalen van de
Lissabon-doelstellingen in termen van groei en werkgelegenheid door
Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

86

Beleidsartikel 35

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
35. Mainports en logistiek

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

62 414

65 886

58 859

52 540

52 071

51 671

50 985

Uitgaven

58 521

84 992

60 377

57 174

52 750

52 175

52 485

7 324
37
5 282
0

8 303
51
5 900
0

5 387
0
3 505
0

4 502
0
2 747
0

4 489
0
2 742
0

4 184
0
2 443
0

4 184
0
2 443
0

0

0

0

0

0

0

0

1 452
553

1 751
601

1 262
620

1 160
595

1 160
587

1 160
581

1 160
581

2 775
1 244

2 328
1 050

1 579
954

1 279
899

1 178
798

1 204
824

1 179
799

593

560

227

197

197

197

197

938
31 863
24 821
2 494
2 187
2 361

718
33 896
25 965
2 414
2 891
2 626

398
32 990
25 816
2 146
2 304
2 724

183
33 840
27 358
1 966
1 932
2 584

183
31 990
25 677
1 966
1 820
2 527

183
32 833
26 643
1 966
1 720
2 504

183
32 515
26 325
1 966
1 720
2 504

16 559

40 465

20 421

17 553

15 093

13 954

14 607

1 910

5 649

4 248

3 485

3 766

3 773

3 773

5 268
1 981
4 959

6 502
5 056
5 298

4 811
3 385
4 654

5 089
3 074
4 062

2 871
2 809
3 776

3 096
1 455
3 771

3 277
2 027
3 671

2 257
184

17 758
202

3 117
206

1 645
198

1 676
195

1 667
192

1 667
192

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Baten-lastendiensten
Restant

9 184
6 608
42 729

12 929
7 099
64 964

12 220
7 225
40 932

10 574
6 994
39 606

10 573
6 927
35 250

10 574
6 900
34 701

10 574
6 900
35 011

Ontvangsten

26 681

11 636

5 681

5 681

5 681

5 681

5 681

35.09.01 Ontvangsten Stichting
Buisleidingenstraat
35.09.02 Overige ontvangsten

0
26 681

2 042
9 594

2 042
3 639

2 042
3 639

2 042
3 639

2 042
3 639

2 042
3 639

35.01

Mainport Schiphol en reg.
Luchthavens
35.01.01 Kostenconvenant Schiphol
35.01.02 Luchthavens en omgeving
35.01.03 Evaluatie Schipholbeleid
35.01.04 Implementatie Schipholwet en
luchthavenbesluiten
35.01.05 Regelgeving Regionale en Kleine
Luchthavens
35.01.06 Inspectie Verkeer en Waterstaat
35.02
Mainport Rotterdam en overige
zeehavens
35.02.01 Verbetering marktwerking
35.02.02 Formuleren maatschappelijke
randvoorwaarden
35.02.03 Instandhouden en verbeteren
infracapaciteit
35.03
Logistieke efficiëntie luchtvaart
35.03.01 Kennis luchtvaart en luchthavens
35.03.02 Luchtruim
35.03.03 Marktordening en markttoegang
35.03.04 Inspectie Verkeer en Waterstaat
35.04
Logistieke efficiëntie goederenvervoer
35.04.01 Vergroting strategische en
internationale oriëntatie
35.04.02 Logistieke efficiëntie zee- en
kustvaart
35.04.03 Logistieke efficiëntie binnenvaart
35.04.04 Logistieke efficiëntie wegvervoer
35.04.05 Logistieke efficiëntie spoorvervoer
35.04.06 Inspectie Verkeer en Waterstaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

87

Beleidsartikel 35

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
35.01 Mainport
Schiphol en
regionale
luchthavens

35.02 Mainport
Rotterdam en
overige
zeehavens

35.03 Logistieke
efficiëntie
luchtvaart

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

35.04 Logistieke
efficiëntie
goederenvervoer

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
35.01 Mainport Schiphol en regionale luchthavens
juridisch verplicht
complementair noodzakelijk
bestuurlijk gebonden
1 240
beleidsmatig nog niet
1 027
beleidsmatig verplicht
ingevuld
35.02 Mainport Rotterdam en overige zeehavens
juridisch verplicht
2
complementair noodzakelijk
150
beleidsmatig nog niet
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
ingevuld
369
35.03 Logistieke efficiëntie luchtvaart
juridisch verplicht
25 594
1 253
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
1 056

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

35.04 Logistieke efficiëntie goederenvervoer
juridisch verplicht
7 232
complementair noodzakelijk
bestuurlijk gebonden
211
beleidsmatig nog niet
2 798
beleidsmatig verplicht
ingevuld

Mainport Schiphol en regionale luchthavens
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op uitgaven in het kader van de overdracht naar
het Provinciefonds en de uitvoering van de activiteiten uit het Kabinetsstandpunt Schiphol.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

88

Beleidsartikel 35

Mainport Rotterdam en overige zeehavens
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op uitgaven in het kader van het stroomlijnen van
overheidsinterventies zeehavens en het uitvoeren van de Havenmonitor.
Logistieke efficiëntie luchtvaart
De uitgaven voor logistieke efficiëntie luchtvaart zijn grotendeels juridisch
verplicht en hebben voornamelijk betrekking op de bijdrage aan het
nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR).
Logistieke efficiëntie goederenvervoer
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatig verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op uitgaven in het kader van het ondersteunen
van kennismakingsstages aan boord van koopvaardij- en baggerschepen,
een subsidie aan het Maritiem Research Instituut Nederland (MARIN) en
een subsidie aan Stichting Nederland Maritiem Land (NML).
35.01 Het versterken van de concurrentiepositie van de mainport
Schiphol en de overige luchthavens
Motivering

De netwerkkwaliteit van de mainport Schiphol en de infrastructurele
voorzieningen van de luchthavens verbeteren zodat de economie, de
internationale concurrentiepositie en bereikbaarheid van Nederland
structureel worden versterkt.

Producten

Kostenconvenant Schiphol
Het betreft reeds uitgevoerde projecten ten behoeve van de uitbreiding
van de luchthaven Schiphol en de verbreding van de Spaarnwoudertocht.
De laatste betaling hiervoor heeft in 2009 plaatsgevonden.
Luchthavens en omgeving
Bevorderen van de concurrentiepositie van Schiphol binnen de kaders van
leefomgeving (geluid en emissies), externe veiligheid en luchtvaartveiligheid. De beleidsmaatregelen hiervoor zijn gebundeld in de luchtvaartnota
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 396, nr. 1).
– Voor Schiphol heeft het kabinet, in lijn met het advies van Alders,
gekozen voor een selectieve groei naar maximaal 510 000 vliegtuigbewegingen in 2020 voor vliegbewegingen die bijdragen aan de
mainportfunctie. Bij een verwachte vraag van 580 000 vliegbewegingen op Schiphol in 2020, betekent dit dat het kabinet: voor 70 000
vliegtuigbewegingen niet-mainportgebonden verkeer extra capaciteit
wil creëren op de luchthavens van Lelystad en Eindhoven, waarbij
wordt uitgegaan van een gelijke verdeling. Het tempo waarop dit
gebeurt moet passen bij de marktontwikkeling.
– De groei van de luchthavens van Lelystad en Eindhoven die deze
verplaatsing teweegbrengt moet passen bij de ruimtelijk-economische
structuur van de regio’s en mag niet ten koste gaan van de Nederlandse militaire functies van Eindhoven. Op basis van het uitgebrachte
advies over de ontwikkelingsmogelijkheden voor Lelystad en Eindhoven en bijbehorende afspraken ten aanzien van hinderbeperking en
kwaliteit van de leefomgeving zal het kabinet de Kamer berichten over
de vervolgstappen die zullen worden gezet om de uitplaatsing te
realiseren alsmede de activiteiten t.a.v. hinderbeperking en leefbaarheid.
– Het ontwikkelen van een nieuw normen- en handhavingsstelsel voor
Schiphol. De kern bestaat uit regels voor strikt geluidspreferent
baangebruik. In 2010 wordt gestart met een experiment met het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

89

Beleidsartikel 35

nieuwe stelsel om te bezien of de regels goed werken en of dit de
omgeving voldoende bescherming biedt. Indien dit het geval is zal in
2012 het huidige normen- en handhavingsstelsel door het nieuwe
worden vervangen.

Regelgeving Regionale en Kleine Luchthavens
– In 2010 worden de Aanwijzingsbesluiten van de luchthavens van
nationale betekenis afgerond op basis van de oude wetgeving.
Afhankelijk van de voortgang bij de diverse luchthavens in 2009 betreft
dit de luchthavens van Rotterdam, Eelde, Maastricht en Lelystad.
– Voor de overige luchthavens worden na de volledige inwerkingtreding
van de Regelgeving burgerluchthavens en militaire luchthavens
(RBML: Kamerstukken II, 2008–2009, 31 949, nr. 1) overgangsbesluiten
opgesteld die voldoen aan de vereisten van de nieuwe regelgeving.
Met de volledige inwerkingtreding van de RBML is de besluitvorming van
de luchthavens van regionale betekenis gedecentraliseerd naar de
provincies.
– monitoren van de uitkomst van de overdracht van taken en bevoegdheden op het gebied van luchthavens van regionale betekenis naar de
provincies;
– ondersteunen van provincies bij kennisopbouw op gebied van
bevoegdheden kleine luchthavens;
– opstellen en afronden van de overgangsbesluiten ter vervanging van
de vigerende aanwijzingsbesluiten met betrekking tot de luchthavens
van regionale betekenis.

Inspectie Verkeer en Waterstaat
Het Regiebureau Schiphol van de Inspectie VenW concretiseert de
samenwerking tussen de organisaties die betrokken zijn bij het toezicht op
de luchthaven Schiphol door het opzetten van samenwerkingsverbanden
om onder andere administratieve lastenverlichting voor bedrijven en een
effectiever toezicht vanuit de overheid te realiseren.
Meetbare gegevens

Luchthavens en omgeving
Voor de mainportpositie van Schiphol zijn de netwerkkwaliteit en de
infrastructurele voorzieningen essentieel. De concurrentiepositie ten
opzichte van andere belangrijke Europese luchthavens staat voortdurend
onder druk. Het level playing field, de kwaliteit van het netwerk en
luchthaven en de kostenstructuur zijn daarbij belangrijke factoren. Deze
factoren worden mede bepaald door overheidstarieven en -maatregelen,
maar zijn voor een groot deel niet direct beïnvloedbaar door het Rijk.
Onderstaande kengetallen geven de netwerkkwaliteit van Schiphol weer
in vergelijking met andere grote Noordwest-Europese luchthavens.
Het Rijk heeft geen directe invloed op het aantal bestemmingen waarnaar
gevlogen wordt. Het aantal bestemmingen geeft wel een goed beeld van
de kwaliteit van het netwerk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

90

Beleidsartikel 35

Kengetal: Aantal bestemmingen waarnaar wordt gevlogen per luchthaven
Luchthaven
Amsterdam
Frankfurt
London Heathrow
Parijs Charles de Gaulle
Brussel

Waarde 2003

Waarde 2004

Waarde 2005

Waarde 2006

Waarde 2007

Waarde 2008

229
295
185
212
141

236
279
187
230
130

243
279
182
236
133

251
283
187
247
131

260
287
181
261
159

245
293
176
275
194

Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), op basis van APGdat, maart 2009

Kengetal: Aantal vluchten per week per luchthaven

Amsterdam
Frankfurt
London Heathrow
Parijs Charles de Gaulle
Brussel

Waarde 2003

Waarde 2004

Waarde 2005

Waarde 2006

Waarde 2007

Waarde 2008

3 768
4 323
4 382
4 849
2 219

3 851
4 487
4 492
4 938
2 212

3 880
4 623
4 526
4 926
2 216

4 057
4 626
4 514
5 111
2 223

4 181
4 655
4 562
5 215
2 307

4 096
4 587
4 525
5 271
2 255

Waarde 2003

Waarde 2004

Waarde 2005

Waarde 2006

Waarde 2007

Waarde 2008

40
48
63
48
15

43
51
67
51
16

44
52
68
54
16

46
53
67
57
17

48
54
68
60
18

47
53
67
61
19

Waarde 2003

Waarde 2004

Waarde 2005

Waarde 2006

Waarde 2007

Waarde 2008

1 306
1 527
1 224
1 497
602

1 421
1 724
1 325
1 655
602

1 450
1 864
1 306
1 767
700

1 527
2 031
1 306
1 884
706

1 610
2 074
1 314
2 053
762

1 568
2 021
1 401
2 039
659

Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), maart 2009

Kengetal: Aantal passagiers in miljoenen per luchthaven

Amsterdam
Frankfurt
London Heathrow
Parijs Charles de Gaulle
Brussel

Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), maart 2009

Kengetal: Vrachttonnage per luchthaven (x 1000 ton)

Amsterdam
Frankfurt
London Heathrow
Parijs Charles de Gaulle
Brussel

Bron: Amsterdam Airport Schiphol (AAS), maart 2009

Regelgeving Regionale en Kleine Luchthavens
De indicator geeft een beeld van de mate waarin alle zaken die nog lopen
onder de huidige wetgeving (aanwijzingen en beroepsprocedures) zijn
afgerond. Onder het huidige wettelijke regime zijn VenW en VROM
bevoegd gezag. Pas na de afronding van de procedures en de inwerkingtreding van de RBML kunnen de taken en verantwoordelijkheden van het
Rijk worden overgedragen. Het streven is dit in 2010 af te ronden. Daarna
zal besluitvorming via RBML-wetgeving plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

91

Beleidsartikel 35

Indicator: Stand van zaken aanwijzingen en beroepsprocedures regionale en kleine luchthavens (huidige wetgeving)
Veld

Stand van zaken/planning
aanwijzing gereed

Lelystad
Budel
Ameland
Hoogeveen
Texel
Terlet
Seppe
Noord-Oostpolder
Teuge
Maastricht
Midden-Zeeland
Eelde
Rotterdam

Aanwijzing gereed oktober 2009
Gereed
Gereed
Gereed
Gereed
Gereed
Gereed
Gesloten
Gereed
Herziening gereed najaar 2009
Gereed
Gereed
Aanwijzing gereed november
2009
Gereed
Gereed

Hilversum
Drachten

Beslissing Op Bezwaar

Beroep/RvS

nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
maart 2009
nvt
Gereed

Begin 2009

nvt
nvt

RVS = uitspraak Raad van State
Nvt = niet van toepassing; procedure is afgerond
Bron: Ministerie van VenW, maart 2009

35.02 Het versterken van de internationale concurrentiekracht
van de Mainport Rotterdam en de overige zeehavens als vervoersknooppunt en vestigingsplaats voor bedrijven
Motivering

Nederland een aantrekkelijke vestigingsplaats laten blijven en de in
Nederland gevestigde bedrijven een gunstige internationale concurrentiepositie geven.

Producten

Verbetering marktwerking
Bevorderen van een gunstig ondernemings- en vestigingsklimaat voor het
havenbedrijfsleven.
– stroomlijnen van overheidsinterventies zodat het havenbedrijfsleven
snel, slagvaardig en zonder concurrentieverstoring kan opereren;
– monitoren en beïnvloeden van Commissievoorstellen voor havens,
met als doel het waarborgen van een goede marktwerking en een
goed vestigingsklimaat;
– faciliteren verzelfstandiging havenbeheerders en ondersteuning
samenwerking zeehavens;
– onderzoek naar de mogelijkheid tot verzelfstandiging van het
havenbedrijf Amsterdam;
– uitvoeren van onderzoeken in het kader van Randstad 2040 naar de
samenwerking van havens, ladingstromen havens 2040, ruimtebeslag
haventerreinen 2040.
Formuleren maatschappelijke randvoorwaarden
Rekening houden met het Europese level playing field wanneer maatregelen worden genomen op het gebied van milieueisen, veiligheid en
ruimtelijke ordening. Het Europese level playing field omvat de afspraken
die op Europees niveau zijn overeengekomen om eerlijke concurrentie
tussen Europese zeehavens te waarborgen.
– bijdragen aan semi-publieke instellingen ten behoeve van overleg met
de stakeholders in het kader van de concurrentiepositie van de
Nederlandse zeehavens
– uitvoeren van de (jaarlijkse) Havenmonitor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

92

Beleidsartikel 35

Instandhouden en verbeteren infracapaciteit
Verbeteren van de maritieme toegang en de achterlandverbindingen.
– beheren en onderhouden van de zeetoegangen en de achterlandverbindingen, waarbij het Rijk een inhaalslag wil maken met het
wegwerken van achterstallig onderhoud en knelpunten;
– inventariseren van de noodzaak voor capaciteitsuitbreidingen van
zeetoegangen en achterlandverbindingen.
De middelen voor de uitvoering van deze activiteiten worden grotendeels
begroot op het Infrastructuurfonds artikel 15.
Meetbare gegevens

Verbetering marktwerking, formuleren maatschappelijke randvoorwaarden
De verbetering van de marktwerking wordt gemeten door de ontwikkeling
van de toegevoegde waarde en werkgelegenheid van de Nederlandse
zeehavens. De uitkomsten geven ook een beeld van de maatschappelijke
randvoorwaarden.
Dit kengetal geeft informatie over de ontwikkeling van de toegevoegde
waarde van Nederlandse zeehavens in de periode 2002–2007. Het is niet
aantoonbaar te maken hoe groot de invloed van het Rijk door middel van
het zeehavenbeleid is op de toegevoegde waarde van de Nederlandse
zeehavens en wat de invloed van exogene factoren is.

Kengetal: Ontwikkeling toegevoegde waarde Nederlandse zeehavens van 2002 tot en met 2007 (in € mrd., prijzen 2002)*

Directe toegevoegde waarde zeehavengebieden
In % van het BBP
Indirecte toegevoegde waarde
In % van het BBP
Totale zeehavengerelateerde toegevoegde waarde
In % van het BBP
Bruto binnenlands product (BBP)

2002

2003

2004

2005

2006

2007

19,0
4,1%
9,2
2,0%
28,2
6,1%
465,2

19,5
4,1%
9,7
2,0%
29,2
6,1%
476,9

21,3
4,3%
9,8
2,0%
31,1
6,3%
491,2

24,1
4,7%
10,6
2,1%
34,7
6,7%
513,4

25,0
4,6%
11,6
2,2%
36,7
6,8%
539,9

27,4
4,8%
13,0
2,3%
40,4
7,1%
567,1

Bron: RebelGroup Advisory en Buck Consultants International, Economische betekenis van de Nederlandse Zeehavens 2007, Rotterdam, juni 2009.
* Voor de havenmonitor 2007 is de toegevoegde waarde berekend in lopende prijzen in plaats van in constante prijzen van het jaar 2002. Dit is ook
doorgerekend voor de dataverzameling 2002–2006. Als gevolg hiervan wijken de cijfers af van cijfers in eerdere publicaties.

Toelichting
Om de versterking van het netwerk van de Mainport Rotterdam en de
overige zeehavens te monitoren wordt de toegevoegde waarde samenhangend met het haven- en industrieel complex gemeten. De toegevoegde waarde in de Nederlandse zeehavens over de periode 2002–2007
vertoont, conform het streven, een lichte stijging.
Onderstaande tabel geeft informatie over de ontwikkeling van de
werkgelegenheid in de Nederlandse zeehavengebieden, uitgedrukt in
aantallen werkzame personen in de periode 2002–2007. Het is niet
aantoonbaar te maken hoe groot de invloed van het Rijk door middel van
het zeehavenbeleid op de werkgelegenheid in de Nederlandse zeehavens
is en wat de invloed van exogene factoren is. Het streven is de directe
werkgelegenheid ten minste in hetzelfde tempo te laten groeien als de
nationale werkgelegenheid; de indirecte werkgelegenheid dient behouden
te blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

93

Beleidsartikel 35

Kengetal: Ontwikkeling werkgelegenheid Nederlandse zeehavengebieden van 2002 tot en met 2007 (in aantallen werkzame perso
nen)*

Directe werkgelegenheid zeehavengebieden
In % van totale Nederlandse werkgelegenheid
Indirecte werkgelegenheid
In % van totale Nederlandse werkgelegenheid
Totale zeehavengerelateerde werkgelegenheid
In % van totale Nederlandse werkgelegenheid
Totale Nederlandse werkgelegenheid

2002

2003

2004

2005

2006

2007

164 684
2,0%
104 855
1,3%
269 539
3,2%
8 324 000

162 535
2,0%
103 430
1,2%
265 965
3,2%
8 283 000

158 186
1,9%
102 971
1,3%
261 157
3,2%
8 211 000

160 637
2,0%
104 644
1,3%
265 281
3,2%
8 231 000

163 129
1,9%
109 660
1,3%
272 789
3,2%
8 383 000

167 332
1,9%
119 027
1,4%
286 359
3,3%
8 613 000

Bron: RebelGroup Advisory en Buck Consultants International, Economische betekenis van de Nederlandse Zeehavens 2007, Rotterdam, juni 2009.
* Voor de havenmonitor 2007 is de werkgelegenheid op een andere wijze berekend. Het aantal werkzame personen is gebaseerd op gegevens van
het Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen en Vestigingen (LISA). De verschillende regio’s waarvan LISA haar cijfers betrekt, verschillen van peildatum. Om tot consistentere cijfers te komen, is dit jaar besloten om de cijfers om te rekenen naar één representatieve peildatum, te
weten 1 juli. Daardoor zijn ook alle cijfers voor de periode 2002–2006 nu omgerekend naar deze peildatum en wijken de cijfers voor de periode
2002–2006 derhalve af van eerdere publicaties.

Toelichting
De werkgelegenheid in de Nederlandse zeehavens over de periode
2002–2007 is, conform het streven, stabiel als percentage van de
Nederlandse werkgelegenheid.
Instandhouden en verbeteren infracapaciteit
Onderstaand kengetal geeft informatie over het marktaandeel van de
Nederlandse zeehavens ten opzichte van de concurrerende NoordwestEuropese havenrange (de zogenaamde Hamburg-Le Havre range). Het is
niet aantoonbaar te maken hoe groot de invloed van het Rijk door middel
van zeehavenbeleid op dit marktaandeel is en in hoeverre dit marktaandeel wordt beïnvloed door andere factoren. Het streven is het marktaandeel van de Nederlandse havengebieden ten opzichte van de totale
Noordwest-Europese havenrange ten minste te handhaven.
Kengetal: Ontwikkeling van het procentuele marktaandeel (in tonnen) van de Nederlandse havengebieden ten opzichte van de totale
NoordwestEuropese havenrange (de HamburgLe Havre range)

Totaal Nederlandse Zeehavens
Mainport Rotterdam
Overige Nederlandse Zeehavens

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

48,2
37,9
10,3

46,9
37,1
9,8

46,3
36,3
10,0

45,7
35,7
10,0

45,5
35,0
10,5

45,9
35,6
10,3

44,4
34,5
9,9

44,9
34,6
10,3

44,9
34,9
10,0

44,2
33,8
10,4

44,5
34,2
10,4

Bron: Nationale Havenraad, Jaarverslag 2007 (www.havenraad.nl)

Toelichting
Sinds 2003 is dit marktaandeel stabiel rond de 44 procent.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

94

Beleidsartikel 35

Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln.)
Art. Omschrijving
IF 16.01.02 PMR realisatie

2009

2010

2011

2012

2013

2014

30

37

443

420

51

16

35.03 Aansluiting op het internationale luchtvaartnet versterken
Motivering

Het zeker stellen van de internationale bereikbaarheid van Nederland door
de lucht.

Producten

Kennis luchtvaart en luchthavens
De overheid stimuleert de ontwikkeling van logistieke innovatie in het
luchtruim en onderkent daarbij een verantwoordelijkheid ten aanzien van
het luchtvaartbedrijfsleven en daarin werkzame instellingen.
– vraaggestuurde financiering van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR), een van de grote technologische instituten (GTI’s)
in Nederland (€ 24 mln. per jaar);
– ondersteuning van het Knowledge Development Center (KDC, een
samenwerkingsverband van LVNL, KLM en Schiphol Group) met een
bijdrage van € 0,9 mln.
Luchtruim
Centraal in het beleid staan accommoderen van de vraag naar luchtruimgebruik, minimaliseren milieu-impact en kostenreductie luchtverkeersleiding. Het beleid is met name gericht op een optimalisering van de
luchtruimindeling ter accommodatie van het luchtverkeer van en naar
Schiphol, Rotterdam, Lelystad en Eindhoven en de overige luchthavens. In
dat verband zijn ook een efficiënter gebruik van het luchtruim en een
kostenefficiëntere luchtverkeersdienstverlening binnen de geldende
randvoorwaarden van veiligheid, CO2-emissies en geluidshinder van
belang.
– op nationaal niveau worden maatregelen genomen om de indeling van
het luchtruim actief voor te bereiden op de Europese implementatie
van het Single European Sky (SES) pakket;
– bij de luchthavenontwikkeling van onder meer Lelystad en Eindhoven
worden luchtzijdige aspecten betrokken. Hiervoor wordt een operationeel concept voor het luchtruim ontwikkeld;
– samen met de luchtvaartsector ontwikkelen van een op nationaal
niveau beperkt prestatiemanagementsysteem, vooruitlopend op
invoering van het EU-brede prestatiemanagementsysteem;
– uitwerken van de – in het kader van de vorming van het FABEC
(Functional Airspace Block Europe Central) – bij Verdrag opgelegde
maatregelen, zoals de te gebruiken heffingsgrondslagen en het
toezicht;
– uitwerken van implementatieregelingen van het SES-II pakket, zoals
die voor het prestatiemanagementsysteem;
– ontwikkelen van een roadmap om deze implementatieregelingen in te
voeren;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

95

Beleidsartikel 35

–
–

–

ontwikkelen en uitvoeren van verschillende experimenten in het kader
van de uitvoering van de Aldersconvenanten;
bezien van aanpassingen en verleggingen van vliegroutes in het kader
van de «Taskforce Routes» die in het laatste kwartaal van 2009 is
opgericht;
verwerking van de uitkomsten van de in 2009 gehouden evaluatie van
de gemeenschappelijke beleidseenheid inzake de civiel-militaire
samenwerking. De werkzaamheden van de gezamenlijke planningseenheid (AFMU) worden uitgebreid en de samenwerking in het
gezamenlijk civiel-militair toezicht wordt (National Supervisory
Autority, NSA) verder uitgebreid op weg naar een Joint NSA.

Marktordening en markttoegang
De overheid behoudt vanwege het bilaterale luchtvaartstelsel voorlopig
de taak om door middel van onderhandelingen landingsrechten buiten
Europa te verwerven.
Daarnaast steunt Nederland de initiatieven om tot een open internationale
vervoersmarkt te komen, waaronder de verdere ontwikkeling van het
externe beleid van de EU. Nederland zal positieve, gerichte en beperkte
inzet leveren, met name daar waar directe Nederlandse luchtvaartbelangen in het geding zijn en/of waar de Nederlandse bijdrage een
meerwaarde kan geven aan de EU-positie. Ook op het gebied van de
interne markt van de EU zal Nederland aan nieuwe initiatieven meewerken. In dit kader vinden een aantal mainportgerichte activiteiten plaats
zoals bewaking van het level playing field, versterking duurzaamheid,
verbetering efficiëntie, versterken en controleren marktwerking en
facilitering (terugdringen belemmeringen en onnodige bureaucratie). Ook
wordt beleid gevoerd voor specifieke prioriteiten/doelgroepen (bijvoorbeeld logistieke keten en consument).
– onderhouden bilaterale luchtvaartrelaties, waaronder bilaterale
onderhandelingen over o.a. landingsrechten;
– bijdragen aan ontwikkeling externe EU-beleid, waaronder
EU-mandaatverlening;
– verlenen vergunningen, waaronder verlening goedkeuring chartervluchten, verlening routevergunningen voor geregeld vervoer;
– herziening EU-regelgeving (luchthaventarieven, luchthavencapaciteit,
grondafhandeling en slots);
– nakomen van de resterende afspraken tussen staat en Air France-KLM
en verdere versterking van het netwerk vanaf Schiphol;
– versterken van vrachtnetwerk en logistieke functie; opzet vrachttafel
OVW en aansluiting bij het beleidskader vracht en logistiek;
– versterken positie consument en informatievoorziening.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie levert een bijdrage aan deze doelstelling door het afgeven
van vergunningen en certificaten zodat de Nederlandse luchthavens en de
personen werkzaam op de luchthavens beschikken over de vereiste
bevoegdheden. Het gaat daarbij om:
– luchtruimontheffingen;
– plannen opleiding vakbekwaamheid verkeersleiding;
– vergunningen tot vluchtuitvoering (VtV-AOC);
– economische vergunning (VtV-AOC), inspecties VtV-AOC;
– erkenningen opleidingsinstellingen voor vliegers en medische
instanties of examinering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

96

Beleidsartikel 35

Meetbare gegevens

Luchtruim
Het Rijk heeft geen directe invloed op het aantal minuten vertraging in het
Europese luchtruim. Dit kengetal is een internationaal gemiddelde en
wordt bepaald door operationele factoren, zoals capaciteitsplanning en
human resource management. Dit kengetal geeft wel een beeld van de
efficiëntie van het luchtvaartbestel.

Kengetal: Gemiddelde vertraging per vlucht toe te rekenen aan Air Traffic Management (in minuten)

Taakstelling vanaf 2000 met herijking voor 2002–2006
Gerealiseerd

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2,8
3,6

2,8
3,1

2,44
1,8

2,08
1,2

1,72
1,2

1,4
1,3

1,0
1,4

1,0
1,6

1,0
1,9

Bron: Eurocontrol, Performance Review Report 2008, maart 2009

Marktordening en markttoegang
De beleidsinspanningen zijn er op gericht de randvoorwaarden te creëren
die voor een hoogwaardig netwerk van luchtverbindingen noodzakelijk
zijn. Zie voor meetbare gegevens onder artikelonderdeel 35.01. Deze
geven een beeld van de kwaliteit van dit netwerk.
Extracomptabele verwijzingen

Belastinguitgaven

Meerjarenraming van belastinguitgaven (x € mln.), budgettair belang op transactiebasis

Vrijstelling luchtvaartuigen

2009

2010

2011

2012

2013

2014

875

899

913

935

955

975

35.04 Logistieke efficiëntie goederenvervoer verbeteren
Motivering

De ontwikkeling en concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven
en de mainports bevorderen en zo bijdragen aan de concurrentiepositie
van Nederland als geheel door een efficiënte en duurzame afwikkeling van
het goederenvervoer.

Producten

Vergroting strategische en internationale oriëntatie
Hiertoe wordt samengewerkt met andere overheden en het bedrijfsleven.
Dit door het vasthouden en versterken van de positie van mainports en
logistiek en door het versterken van de samenhang en effectiviteit in het
internationale werk van VenW.
– versterken van de aandacht voor mainports en logistiek, inbreng
gebiedsaanpak, ondersteunen realisatie projecten uit het urgentieprogramma Randstad, ondersteunen regionale logistieke initiatieven
en Nederland Distributieland;
– het sterker positioneren en profileren van de mainports en economische kerngebieden in het buitenland;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

97

Beleidsartikel 35

–
–

–
–
–

ontwikkelen van een gemeenschappelijk beleidskader voor de
mainports op basis van gericht onderzoek;
follow-up van het actieprogramma uit de beleidsbrief Logistiek en
supply chains (SenterNovem – Innovatie in Dialoog (website:
www.sent ernovem.nl/innovatieindialoog/innovatieprogrammas/
logistiek_en _supply_chains/index.asp), Kamerstukken II, 2005–2006,
29 644, nr. 68), met name aanspreekpunt zijn voor het logistieke
bedrijfsleven, monitoren en waar nodig bijsturen van logistieke
innovatieprogramma’s door het bedrijfsleven (agro-logistiek en
innovatieprogramma Logistiek);
ontwikkelen van de VenW-brede strategie voor de internationale inzet
zowel in EU-kader als daar buiten;
vertegenwoordigen van VenW in interdepartementaal en internationaal overleg;
onderhouden van bilaterale relaties (inclusief de organisatie van
werkbezoeken en missies) met andere landen en internationale
organisaties.

Logistieke efficiëntie zee- en kustvaart
Versterken van het maritieme cluster, bevorderen van innovatie in de
maritieme sector en bewaken van het level playing field.
– Aanpassen van bestaande wetgeving voor de zeevaart als gevolg van
wijzigingen in marktomstandigheden en internationale regels en ter
reductie van administratieve lasten;
– Tot stand brengen van het HNS Protocol (Hazardous and Noxious
Substances);
– Subsidiëren van de Stichting Nederland Maritiem Land (NML):
€ 575 000 voor het stimuleren van de maritieme cluster en € 200 000
voor het uitvoeren van werkzaamheden ter stimulering van innovatie.
NML maakt een hernieuwde analyse van de maritieme cluster in
Nederland;
– Openstellen van een tender in het kader van de Subsidieregeling
Maritieme Innovatie (SMI);
– Subsidiëren van MARIN (Maritiem Research Instituut Nederland) als
GTI en belangrijke speler op het gebied van maritieme innovatie
(€ 681 000);
– Ondersteunen van kennismakingsstages aan boord van koopvaardijen baggerschepen ter bevordering van de aanwas in het maritieme
onderwijs;
– Opleveren van een longitudinaal onderzoek naar de motieven voor de
instroom en ervaringen in het zeevaartonderwijs;
– Formuleren van een nationaal standpunt over de ratificatie van het
STCW (International Convention on Standard of Training, Certification
and Watchkeeping)-Fisheries verdrag in overleg met sociale partners.
Tevens vindt implementatie van het ILO-Arbeidsverdrag plaats.
Logistieke efficiëntie binnenvaart
Het versterken van de concurrentiekracht en stimuleren van innovatie in
de binnenvaart door:
– stimuleren verbetering afhandelingscondities containers voor de
binnenvaart in Rotterdam;
– stimuleren van de binnenvaart op kleine vaarwegen door middel van
Small Business Innovation Research (SBIR) en ondersteunen van
plannen van de sector ter behoud van het kleine schip;
– via het project Platina van de EU bijdragen aan de implementatie van
de mededeling van de EC over de binnenvaart (Naiades);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

98

Beleidsartikel 35

–

uitvoeren tijdelijke subsidieregeling voor het stimuleren van innovaties
in de binnenvaart.

Logistieke efficiëntie wegvervoer
Verbeteren van randvoorwaarden voor efficiënte logistieke ketens, onder
meer door inzet op reductie van administratieve lasten.
– verbeteren en bewaken van vrij verkeer van goederen en het internationale level playing field (concurrentievoorwaarden) door betere
regelgeving, gelijke implementatie van wetgeving in de lidstaten en de
harmonisatie van uitvoering en handhaving daarvan. Hierbij gaat het
o.a. om implementatie van herziene regels voor toegang tot het
beroep en de markt (o.a. cabotage) en streven naar internationale
corridors voor LZV’s;
– uitwerken en implementeren Derde EU-Rijbewijsrichtlijn: de richtlijn
zorgt voor wijzigingen in het aantal rijbewijscategorieën, de toegang
tot rijbewijsexamens en de eisen daaraan;
– monitoren ervaringsfase Langere, Zwaardere Vrachtwagens (LZV);
– invoeren eis van periodieke nascholing vakbekwaamheid beroepschauffeurs;
– verbeteren stedelijke distributie;
– samen met het bedrijfsleven uitvoeren van de actieplannen in het
kader van de adviezen van de Commissie Noordzij;
– subsidiëren van imagocampagne logistiek in het kader van het
dieselakkoord 2008.
Logistieke efficiëntie spoorvervoer
Afstemmen van technische standaarden op internationaal niveau.
– aanbieden van doorgaande internationale treinpaden aan de goederenvervoerders;
– harmoniseren van de technische standaarden en het aantal nationale
verschillen te verminderen;
– implementeren van de geharmoniseerde standaarden (TSI’s) in
nationale regelgeving;
– bijdragen aan nieuwe EU-regelgeving door actief deel te nemen aan
werkgroepen van het spoorwegagentschap;
– optimaliseren van internationale spoorcorridors doordat de inframanagers per corridor samenwerken en de kwaliteit van de spoorinfrastructuur verbeteren.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie levert een bijdrage aan de logistieke efficiëntie goederenvervoer over de weg door het afgeven van vergunningen en certificaten.
Meetbare gegevens

Vergroting strategische en internationale oriëntatie
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten deels
gericht zijn op beleidsbeïnvloeding zijn hiervoor geen aparte meetbare
gegevens opgenomen. Wel wordt momenteel overlegd met het CBS over
de mogelijkheid de ontwikkeling van de logistieke sector te monitoren in
het kader van het binnen afzienbare tijd opgestarte innovatieprogramma
logistiek.
Logistieke efficiëntie zee- en kustvaart
Dit kengetal geeft informatie over de ontwikkeling van de toegevoegde
waarde zeevaart en maritieme sector in constante prijzen en meet hoe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

99

Beleidsartikel 35

sterk de zeevaart zich ontwikkelt. VenW kan geen directe invloed uitoefenen op de economische ontwikkeling en de commerciële prestatie van
marktpartijen.
Het streven is de toegevoegde waarde zeevaart en maritieme sector ten
minste te handhaven op het niveau van 2001.
Kengetal: Toegevoegde waarde zeevaart en maritieme sector in constante prijzen (in € mrd.)

Zeevaart
Overige maritieme sector/
dienstverlening*
Totaal brede maritieme sector

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

1,1

1,1

1,1

1,1

1,2

1,2

1,4

3,5
4,6

3,2
4,3

3,1
4,2

3,2
4,3

3,3
4,5

3,4
4,6

3,5
4,9

Bron: Ecorys Beleidsmonitor Zeescheepvaart, 2008
* de toegevoegde waarde in 2006 en 2007 is berekend op basis van voorlopige CBS-cijfers (december 2008).

Logistieke efficiëntie binnenvaart
Het meetbaar maken van logistieke efficiëntie vereist ontwikkeling van
een normenkader. Het causale verband tussen stimulering en het effect op
efficiëntie is daarvoor echter te complex gebleken.
Logistieke efficiëntie wegvervoer
Transportondernemers zien het als corebusiness om hun voertuigen zo
optimaal mogelijk in te zetten en te benutten. VenW heeft daar geen
directe invloed op en heeft ook geen instrumenten om verhoging van de
beladingsgraad af te dwingen. Verhoging van de beladingsgraad zorgt
voor een betere logistieke efficiëntie. Desalniettemin heeft VenW de
mogelijkheid gecreëerd om gebruik te maken van lange en zware
voertuigen die meer volume en meer gewicht mogen vervoeren. Via de
ambassadeur stedelijke distributie tracht VenW de stedelijke distributie
efficiënter te laten verlopen. Beide vormen van beleid hebben echter
vooral invloed op de keuze van de ondernemer welk type voertuig hij inzet
(bestel, vrachtwagen, trekker met oplegger, LZV) waarbij op voorhand niet
duidelijk is of per saldo de beladingsgraad verbetert.
Logistieke efficiëntie spoorvervoer
De indicator «aantal omgebouwde ETCS-locomotieven» geeft een
indicatie voor het treinaanbod op de Betuweroute en beïnvloedt daarmee
mede de omvang van het vervoer over de Betuweroute.
Indicator: Aantal omgebouwde ETCSlocomotieven

Aantal omgebouwde ETCS-locomotieven

2005

2006

2007

2008

0

3

42

80

Bron: SenterNovem, 2008

Toelichting
De kortlopende subsidieregeling om vervoerders steun te bieden bij
inbouw voor ETCS level-2 wordt eind 2009 gesloten. Ruim tachtig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

100

Beleidsartikel 35

locomotieven zullen dan met steun van VenW-subsidie van ERTMS zijn
voorzien. In EU-verband is subsidie beschikbaar gesteld voor ERTMS in
locomotieven.
Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln.)
Art. Omschrijving
IF 18.03.01 Intermodaal Vervoer realisatie

2009

2010

2011

3

6

3

2012

2013

2014

Belastinguitgaven
Meerjarenraming van belastinguitgaven (x € 1 mln.), budgettair belang op transactiebasis

Willekeurige afschrijving zeeschepen
Keuzeregime winst uit zeescheepvaart (tonnagebelasting)
Afdrachtvermindering zeescheepvaart
Vrijstelling communitaire wateren

2009

2010

2011

2012

2013

2014

3

3

3

3

3

3

51
84
479

61
88
489

69
89
497

76
93
508

76
94
519

76
95
530

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Beleidsdoorlichting

Onderwerp

Mainport Schiphol en regionale
luchthavens
Mainport Rotterdam en overige
zeehavens
Vasthouden en versterken van
de positie van goederenvervoer
Overig evaluatieonderzoek Monitor staatsgarantie aan staat
i.v.m. fusie Air France/KLM
inzake netwerkkwaliteit Schiphol
Evaluatie subsidie aan Stichting
Nederland Maritiem Land

Operatio
neel doel

Start

Afgerond

35.01

2012

2012

35.02

2009

2010

35.04

2010

2010

35.01

2005

2012

35.04

2008

2009

Vindplaats

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

101

Beleidsartikel 36

36 BEWAKEN, WAARBORGEN EN VERBETEREN VAN DE
KWALITEIT VAN DE LEEFOMGEVING, GEGEVEN DE TOENAME
VAN MOBILITEIT
Algemene doelstelling

Een schoner, zuiniger en stiller verkeer en vervoer realiseren

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

De kwaliteit van de leefomgeving waarborgen, door de negatieve effecten
van mobiliteit op de leefomgeving te minimaliseren. VenW werkt aan
normstelling voor voer- en vaartuigen in nationaal en internationaal
verband en aan eerlijke handhaving. VenW stimuleert systeemvernieuwingen en innovaties om deze normen te realiseren. VenW beïnvloedt het
gedrag van vervoerders en gebruikers. VenW lost de knelpunten in de
ecologische hoofdstructuur op.

Verantwoordelijkheid

Binnen het project Schoon en Zuinig (Coalitieakkoord) is de minister mede
verantwoordelijk voor het reduceren van CO2 uitstoot van Verkeer en
Vervoer. Concreet is voor deze sector in 2020 een maximale CO2-uitstoot
voorzien van 30–34 Mton. Daarnaast heeft de minister de verantwoordelijkheid voor nationale luchtkwaliteit en geluid voor zover deze samenhangen met rijksinfrastructuur (luchthavens, (water)wegen en spoor) en/of het
vervoersysteem. Ook is de minister verantwoordelijk voor het oplossen
van knelpunten waar rijksinfrastructuur de ecologische hoofdstructuur
doorsnijdt. Het klimaatbeleid komt in samenwerking met de ministers van
VROM, LNV, EZ, BuZa en Financiën tot stand en maakt deel uit van het
kabinetsproject Schoon en Zuinig.

Externe factoren

Het behalen van de doelstelling is afhankelijk van:
– Vervoersgroei conform verwachting in de Nota Mobiliteit (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 644, nr. 6);
– Samenwerking met regionale, nationale en internationale partijen;
– Normstellingen voor voertuigen en brandstoffen op internationaal
niveau (EU en VN/ECE);
– Bereidheid en inzet van de private en publieke sector ten aanzien van
innovatie, gedrag en technologische ontwikkelingen;
– Een ambitieus en voortvarend Europees bronbeleid met betrekking tot
voertuigemissies;
– In EU-verband opgestelde duurzaamheidscriteria voor biobrandstoffen.

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
– Nederland gaat voldoen aan de nationale en internationale milieuverplichtingen op het gebied van schone lucht en klimaatbeleid en
levert een bijdrage aan het tegengaan van klimaatveranderingen;
– In 2020 alle geluidsknelpunten en in 2018 alle ontsnipperingsknelpunten in de rijksinfrastructuur zijn opgelost, conform de Nota Mobiliteit
en het MJPO (meerjarenprogramma ontsnippering);
– Het huidige niveau van de lokale luchtkwaliteit en het huidige niveau
van relatief weinig ernstig gehinderden ten opzichte van andere
Europese luchthavens wordt gehandhaafd, dan wel verbeterd;
– Er verminderde uitstoot is van schadelijke stoffen door investeringen
in techniek en terugdringen van het brandstofgebruik;
– De bijdrage van het vervoer aan de internationale klimaatproblematiek
op de lange termijn zal worden gereduceerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

102

Beleidsartikel 36

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
36. Bewaken, waarborgen en verbeteren
van kwaliteit leefomgeving

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

47 234

96 174

90 137

53 419

25 808

25 862

23 396

Uitgaven

77 126

105 218

115 391

65 966

62 930

26 386

23 921

36.01
Leefomgeving hoofdwegen
36.01.01 Algemene strategie- en beleidsvorming
36.01.02 Investeringsimpuls voor
innovatie
36.01.03 Maatregelen klimaatbeleid
personenvervoer
36.01.04 Maatregelen lokale luchtkwaliteit
36.01.05 Bevorderen geluidsreducerende
oplossingen wegvervoer
36.01.06 Duurzaam weggoederenvervoer
36.02
Leefomgeving spoorwegen
36.02.01 Algemene strategie- en beleidsvorming
36.02.02 Bevorderen geluidsreducerende
oplossingen voor personen- en
goederenvervoer per spoor
36.02.03 Bodemsanering NS percelen
36.03
Luchtvaart
36.03.01 Doorstorting heffingen GIS-1 aan
Stichting GIS
36.03.02 Geluidsisolatie Schiphol fase 2
(GIS-2)
36.03.03 Geluidsisolatie Schiphol fase 3
(GIS-3)
36.03.04 Klachtenafhandeling Geluidsisolatie Schiphol
36.03.05 Woonschepen geluidszones
Schiphol
36.03.06 Behandeling en uitbetaling
schadeclaims Schiphol
36.03.07 Aankoop LIB geluidsloopzones
Schiphol
36.03.08 Geluidsisolatie regionale
luchthavens
36.03.09 Behandeling en uitbetaling
schadeclaims regionale
luchthavens
36.03.10 Duurzame luchtvaart
36.03.11 Groenvoorziening Schiphol
36.03.12 Inspectie Verkeer en Waterstaat
36.04
Scheepvaart
36.04.01 Duurzame zeevaart
36.04.02 Duurzame zeehavens
36.04.03 Duurzame binnenvaart
36.04.04 Inspectie Verkeer en Waterstaat

22 171

44 746

35 181

25 410

18 172

13 913

11 448

643

817

823

816

815

813

813

3 080

5 335

2 829

10 372
924

29 810
1 103

25 284
1 102

18 808
1 017

10 934
1 018

6 648
1 018

4 182
1 018

207
6 945
9 137

150
7 531
9 155

150
4 993
9 120

149
4 620
9 120

149
5 256
9 120

149
5 285
9 120

149
5 286
9 120

61
9 076
43 205

79
9 076
47 575

44
9 076
67 825

44
9 076
29 940

44
9 076
34 127

44
9 076
1 878

44
9 076
1 878

9 615

12 972

12 365

5 828

1 395

4 950

19 662

43 534

6 287

3

987

994

919

883

781

919

919

29

24

5 123

8 371

8 373

20 258

32 306

284

1 348

1 348

1 329

79

2 356

1 417

5
11 057
2 403
568
2 613
503
293
1 197
620

300
490

649

587

382

388

388

602
3 742
850
222
1 994
676

637
3 265
773
188
1 609
695

596
1 496
632
118
80
666

576
1 511
627
148
79
657

571
1 475
627
118
79
651

571
1 475
627
118
79
651

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Baten-lastendiensten
Restant

1 801
1 552
73 773

2 218
1 658
101 342

1 527
1 715
112 149

1 206
1 638
63 122

1 208
1 609
60 113

1 206
1 598
23 582

1 206
1 598
21 117

Ontvangsten

56 806

60 258

39 353

41 395

43 524

45 744

45 744

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

103

Beleidsartikel 36

Overzicht budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
36. Bewaken, waarborgen en verbeteren
van kwaliteit leefomgeving
36.09.01 Ontvangsten heffingen GIS-1
36.09.02 Ontvangsten SGIS klachtenafhandeling GIS-1
36.09.03 Ontvangsten heffingen GIS-2 & 3
36.09.04 Ontvangsten wensvoorzieningen
GIS-2 & 3
36.09.05 Ontvangsten heffingen overige
Schiphol projecten
36.09.06 Ontvangsten heffingen regionale
luchthavens
36.09.07 Overige ontvangsten

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

10 684

11 900

12 362

147
34 084

36 727

15 028

29 081

30 849

32 697

32 697

11 009

11 356

11 688

12 039

12 400

12 772

12 772

221
514

250
25

250
25

250
25

250
25

250
25

250
25

147

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
36.01
Leefomgeving
hoofdwegen

36.02
Leefomgeving
spoorwegen

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

36.03
Luchtvaart

36.04
Scheepvaart

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

104

Beleidsartikel 36

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
36.01 Leefomgeving hoofdwegen
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
36.02 Leefomgeving spoorwegen
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
36.03 Luchtvaart
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht
36.04 Scheepvaart
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

26 496
5 126
2 297

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

9 076

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

12 922
54 237

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

1 117
526
352

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

Leefomgeving hoofdwegen
De inzet van middelen voor Het Nieuwe Rijden, EBIT, CO2 en Transumo
valt onder zowel bestuurlijk gebonden als complementair noodzakelijke
uitgaven. De post beleidsmatig verplicht bestaat in zijn geheel uit
middelen voor onderzoek.
Leefomgeving spoorwegen
Het betreft hier juridische verplichtingen die vastliggen in convenanten.
Luchtvaart
De beleidsmatig verplichte uitgaven voor luchtvaart hebben voornamelijk
betrekking op de uitvoering van de isolatieprojecten Schiphol fase 2 en 3,
isolatie regionale en kleine luchthavens, uitbetaling schadeclaims
Schiphol en regionale en kleine luchthavens en de LIB-geluidssloopzones.
Scheepvaart
De bestuurlijk gebonden en beleidsmatige verplichte uitgaven hebben
voornamelijk betrekking op een bijdrage aan VROM voor de subsidieregeling dieselmotoren voor binnenvaartschepen (VERS) en uitgaven voor
het implementeren van het Scheepsafvalstoffenverdrag.
36.01 Leefomgeving Hoofdwegen: Uitstoot van schadelijke
stoffen en van CO2 verminderen, lokale luchtkwaliteit verbeteren,
te hoge geluidsbelastingen door wegvervoer zo veel mogelijk
terugdringen en knelpunten door hoofdwegen in de ecologische
hoofdstructuur oplossen
Motivering

De nationale en internationale verplichtingen op het gebied van milieukwaliteit nakomen en op de lange termijn (2030) een transitie naar een
duurzaam mobiliteitssysteem realiseren.

Producten

Algemene strategie en beleidsvorming
Productoverstijgende beleidsontwikkeling en -ondersteuning op het
gebied van leefomgeving hoofdwegen, zoals het uitvoeren van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

105

Beleidsartikel 36

Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO, het kader van het ontsnipperingsbeleid van VenW) voor Hoofdwegen in de periode 2004 t/m 2018.
In 2010 zullen diverse kleinere maatregelen worden aangepakt zowel aan
het spoor, als bij kanalen en bij rijkswegen. Daarnaast zijn veel grote
passages in voorbereiding die in 2010 en in de jaren daarna gereed zullen
komen waaronder de eerste maatregelen bij het spoor en de aanleg van
drie ecoducten in Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland. Daarna
zullen negen ecoducten in Gelderland, Utrecht en Overijssel volgen.

Investeringsimpuls voor innovatie
Uitvoering en afronding van de activiteiten in het kader van het subsidieprogramma «Transumo, transitie naar duurzame mobiliteit», een
ICES/KIS-3 (website: www.senternovem. nl/BSIK) programma voor
duurzame systeeminnovatie.
Maatregelen klimaatbeleid personenvervoer
VenW streeft ernaar om de CO2-uitstoot door verkeer en vervoer te
beperken en een transitie naar duurzame mobiliteit te realiseren, zoals de
invoering van de kilometerprijs. In het interdepartementale project
Schoon en Zuinig staat het programma «De Auto van de Toekomst gaat
Rijden». Zie voor meer informatie hierover onder Enveloppe Energiebesparing.
Activiteiten gericht op duurzaam gedrag zijn o.a.:
– «Het Nieuwe Rijden» (HNR, website: www.hetnieuwerijden.nl), richt
zich op het bevorderen van duurzaam (rij)gedrag van automobilisten
en vrachtwagenchauffeurs. Het betreft projecten voor energiebesparing in verkeer en vervoer;
– subsidieverlening aan het Instituut voor Duurzame Mobiliteit (website:
www.ivdm.nl) dat zich richt op verduurzaming van de sector door
innovatie en consumentenvoorlichting;
– vraagstimulering in de zakelijke markt, gericht op zowel een groter
aanbod van duurzame voertuigen als bewustere modaliteitskeuzes;
– als «launching customer» zal de rijksoverheid zelf het goede voorbeeld
geven en als inkoper in innovatieprocessen participeren, bijvoorbeeld
door het eigen wagenpark te «verduurzamen» en door andere grote
vlooteigenaren te stimuleren hetzelfde te doen.
Activiteiten gericht op duurzame voertuigen en brandstoffen zijn:
– het in nauwe samenwerking met de ministeries van VROM, Economische Zaken en het Platform Duurzame Mobiliteit (website:
www.senternovem.nl/energietransitiedm) uitvoeren van het programma Auto van de toekomst (website: www.verkeerenwaterstaat.nl/
onderwerpen/vervoermiddelen/auto/auto_van_de_toekomst), gericht
op het verduurzamen van de vraag naar mobiliteit. Dit bevat een
demonstratie en stimuleringsprogramma. Doel is innovaties voor
stille, zuinige en slimme wegvoertuigen versneld in de markt te
krijgen;
– het subsidieprogramma CO2-reductie personenvervoer (voor projecten
zoals een reisinformatiesysteem voor automobilisten);
– programma Energiebesparing in Transport (EBIT, website:
www.senternovem. nl/ebit), voor nieuwe instrumenten die de
vraagzijde van mobiliteit beïnvloeden;
– experimenteerprogramma slimme voertuigen voorzien van een
interactief ICT-systeem in de vier grote steden (HiGrids);
– brede marktintroductie van aardgas/biogas en ethanol. o.a. door het
financieel stimuleren van de bouw van vulstations;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

106

Beleidsartikel 36

–
–

experimentenregeling Duurzaam Openbaar Busvervoer;
subsidie aan stichtingen CLiM en Mobius gericht op verduurzaming
eigen verkeer en vervoer door organisaties.

Enveloppe Innovatie en Energiebesparing
In de enveloppe Energie zijn middelen gereserveerd voor het project
Schoon en Zuinig. Een deel van de middelen voor het project Schoon en
Zuinig zal via het FES aangewend worden voor innovatie. Hierbij gaat het
in 2010 om het realiseren van «proeftuinen» voor duurzame mobiliteit.
Voorbeelden daarvan zijn: hybride en elektrisch rijden en rijden op
waterstof.
Maatregelen lokale luchtkwaliteit
Hoewel de lokale luchtkwaliteit door bronmaatregelen aanzienlijk is
verbeterd, voldoet Nederland niet overal tijdig aan de EU-normen voor
fijnstof (PM10) en stikstofdioxide (NO2). Dit leidt tot risico’s voor de
volksgezondheid en zorgt voor juridische blokkades voor nieuwe
ruimtelijke ingrepen. Het kabinet, met de minister van VROM als eerstverantwoordelijke voor luchtkwaliteit, pakt dit probleem aan door:
– het versterken van het Internationaal-bronbeleid: inzetten op verdere
aanscherping van Europese emissienormen voor voer- en vaartuigen;
– de uitvoerbaarheid van de Internationaal-luchtkwaliteitrichtlijnen
verbeteren en toespitsen op het beschermen van de gezondheid;
– nadat het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)
in juli 2009 door de MR definitief is vastgesteld, zal nu zorg worden
gedragen voor uitvoering en monitoring, e.e.a. in nauwe samenwerking met decentrale overheden;
– in het kader van het NSL uitvoeren van generieke maatregelen op
nationaal niveau ter verbetering van de luchtkwaliteit (o.a. in 2010 door
stimulering van gesloten roetfilters en versnelde introductie van
toekomstige Euronormen);
– in het kader van het NSL nemen van locatiespecifieke maatregelen om
de lokale luchtkwaliteit te verbeteren (financiële inzet vanuit Infrastructuurfonds artikel 12.05);
– zorg dragen voor implementatie van de resultaten van het Innovatieprogramma Luchtkwaliteit, om met name hardnekkige luchtkwaliteitknelpunten langs snelwegen op te lossen (financiële inzet vanuit
Infrastructuurfonds artikel 12.03);
– bevorderen van versnelde marktintroductie van innovatieve brandstoffen en voertuigtechnologie die schoon, stil en zuinig zijn. Dit gebeurt
onder andere vanuit het publiek-private Platform Duurzame Mobiliteit
en door uitvoering van het programma Stil, Schoon en Zuinig.
Bevorderen geluidsreducerende oplossingen wegvervoer
– het in samenwerking met VROM moderniseren van de Wet geluidhinder voor de rijksinfrastructuur door o.a. de introductie van
geluidproductieplafonds. De wijziging van de Wet geluidhinder. Het
wetsvoorstel wordt in het najaar van 2009 aan de Tweede Kamer
aangeboden;
– het voorbereiden van een uitvoeringsprogramma voor de periode
2011–2020 voor de aanpak van situaties inzake zeer hoge geluidbelastingen langs rijksinfrastructuur zoals opgenomen in de Nota
Mobiliteit (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 644, nr. 14);
– het in de periode 2008–2010 met innovatieve maatregelen reeds
oplossen van een aantal situaties met hoge geluidbelastingen,
vooruitlopend op de grote saneringsoperatie uit de Nota Mobiliteit.
Middelen worden verantwoord op het Infrastructuurfonds artikel 12.03;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

107

Beleidsartikel 36

–

–

–

het implementeren van maatregelen uit het in 2007 afgeronde
Innovatieprogramma Geluid (IPG, website:
www.innovatieprogrammageluid.nl) die een aantrekkelijk alternatief
zijn voor geluidschermen en de doorontwikkeling van enkele producten uit dat programma, zoals stillere banden en tweelaagszoab.
Middelen worden verantwoord op het Infrastructuurfonds artikel 12.03;
het stimuleren van het aandeel stillere banden op de weg en het
internationaal inzetten op aanscherpen van geluidsemissie-eisen die
aan banden en voertuigen worden gesteld;
het toepassen van tweelaagszoab voor reductie van geluid zoals is
aangekondigd in de Uitvoeringsagenda Nota Mobiliteit. Tweelaagszoab wordt toegepast in gebieden met woonbebouwing als dit
kosteneffectief is.

Duurzaam weggoederenvervoer
– De inspanningen voor het goederenvervoer over de weg zijn gericht
op het verminderen van de emissies van CO2, NO2 en geluid door
vrachtverkeer. In 2010 zal met name worden voortgebouwd op de in
het Sectorakkoord «Duurzaamheid in beweging» gemaakte afspraken
(Auto van de toekomst; Kamerstukken II, 2008–2009, 31 209, nr. 77).
Meetbare gegevens

Algemene strategie en beleidsvorming
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op zowel de investeringsimpuls voor innovatie maatregelen, klimaatbeleid
personenvervoer, de enveloppe Innovatie en Energiebesparing, maatregelen lokale luchtkwaliteit, het bevorderen geluidsreducerende oplossingen
wegvervoer, duurzaam weggoederenvervoer, zijn hiervoor geen aparte
meetbare gegevens ontwikkeld.
Maatregelen klimaatbeleid personenvervoer, lokale luchtkwaliteiten het
bevorderen geluidsreducerende oplossingen voor wegvervoer, duurzaam
weggoederenvervoer
Het kabinet wil de emissies van verkeer en vervoer terugdringen, de
luchtkwaliteit verbeteren en de MJPO-knelpunten door middel van
ontsnipperingsmaatregelen oplossen.
De CO2-uitstoot geeft een indicatie van de maatregelen ten aanzien van
klimaatbeleid verkeer en vervoer. De uitstoot van NOx, SO2, VOS en NO2
geven een indicatie van de maatregelen ten aanzien van de lokale
luchtkwaliteit. De indicatoren met betrekking tot knelpunten geven
informatie over objecten, voornamelijk woningen in de (onmiddellijke)
nabijheid van rijkswegen, waar de geluidsbelasting te hoog is volgens de
geldende normen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

108

Beleidsartikel 36

Indicatoren
Basiswaarde
peildatum

Streefwaarde
peildatum****

187

268 kton
2000

158 kton
2010

6

5

9 kton
2000

4 kton
2010

51

47

43

90 kton
2000

55 kton
2010

39

39,6

38,9

36,6 Mton
2000

38,7 mton
2010

2005

2006

2007

Emissie Nox***
bron: Planbureau voor de Leefomgeving; Milieubalans 2008
http://www.rivm.nl/bibliotheek/digitaaldepot/M B2008.pdf

211

199

Emissie SO2****
bron: Planbureau voor de Leefomgeving; Milieubalans 2008
http://www.rivm.nl/bibliotheek/digitaaldepot/M B2008.pdf

6

Emissie VOS (NM)****
bron: Planbureau voor de Leefomgeving; Milieubalans 2008
http://www.rivm.nl/bibliotheek/digitaaldepot/M B2008.pdf
Emissie CO2 in verkeer en vervoer
IPCC/CBS

2008

0 knelpunten
langs rijkswegen
2015

Lokale luchtkwaliteit NO2**
bron: RWS/DVS
Geluidsknelpunten langs hoofdwegen
bron: RWS/DVS

12 000 12 000 12 000 12 000

Aantal opgeloste MJPO knelpunten gesommeerd
bron: RWS/DVS
*
**
***
****

10

17

29

41

12 000
2002

0*
2020

0
2005

208
2018

Voor 10 procent van de woningen zal de aanpak bestaan uit gevelisolatie en de belasting zal boven de 65 dB blijven.
Er is geen concrete indicator, wel is bekend waar de norm wordt overschreden.
Dit is voor emissies idem NEC-plafond 2010.
Cijfers NOx, SO2 en VOS (NM) zijn geen streefwaarden, maar NEC-emissieplafonds. De cijfers voor 2005 en 2006 wijken af van opgave in
Jaarverslag 2007 als gevolg van een methodiekwijziging in de berekening van de verkeersemissies.

Toelichting
1. Emissies NOx, SO2 en VOS in verkeer en vervoer. De NEC-plafonds
hiervoor zijn respectievelijk maximaal 158 Kton, maximaal 4 Kton en
maximaal 55 Kton in 2010.
2. Emissie CO2 in verkeer en vervoer. De streefwaarde hiervoor is 38
Mton in 2010.
3. De doelstelling voor lokale luchtkwaliteit is dat in 2010 op zoveel
mogelijk, en eind 2014 op alle locaties langs rijkswegen de grenswaarde voor NO2 gehaald wordt. Voor juni 2011 wordt op alle locaties
langs rijkswegen en grenswaarde voor PM10 gehaald.
Het saneringsprogramma opheffen geluidsknelpunten langs spoor- en
hoofdwegen gaat in 2011 van start. Indien mogelijk wordt nu al meteen bij
reconstructie van een (spoor)weg om andere redenen dan geluid een
geluidsknelpunt aangepakt.
4. De geluidsknelpunten langs hoofdwegen (> 65 dB Lden) oplossen,
zoals in de Nota Mobiliteit geformuleerd.
5. Het aantal opgeloste MJPO-knelpunten voor hoofdwegen: In 2018
dienen alle MJPO-knelpunten opgelost te zijn (zie ook het Jaarverslag
2008 MJPO, website: www.mjpo.nl/actueel/?page=laatste_nieuws&typ
e=detail&id=77)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

109

Beleidsartikel 36

De reeks voor het oplossen van de knelpunten zoals opgenomen in de
nota Meerjarenprogramma Ontsnippering 2004 (website: www.m
jpo.nl/downloads/MJ PO_2004.pdf) ziet er als volgt uit:
Indicator: aantal opgeloste MJPO knelpunten
2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Aantal opgeloste knelpunten
MJPO

10

7

12

12

11

12

17

11

11

13

21

26

22

23

Totaal aantal

10

17

29

41

52

64

81

92

103

116

137

163

185

208

Bron: DVS, MJPO Jaarverslag 2008, mei 2009

Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln.)
Art. Omschrijving
IF 12.02 Servicepakket meer kwaliteit leefomgeving
IF 12.03 Innovatieprogramma Geluid en Lucht

2009

2010

2011

2012

2013

2014

546 472
1 462 869

973 376
1 417 413

959 945
1 062 242

1 026 557
867 961

996 381
304 043

970 638
164 789

36.02 Leefomgeving Spoorwegen: te hoge geluidsbelastingen
door spoorvervoer zo veel mogelijk terugdringen en knelpunten
door spoorwegen in de ecologische hoofdstructuur en in de
bodem op te lossen
Motivering

Alle nationale en internationale verplichtingen op het gebied van
milieukwaliteit nakomen en op de lange termijn (2030) een transitie naar
een duurzaam mobiliteitssysteem realiseren.

Producten

Algemene strategie en beleidsvorming
Productoverstijgende beleidsontwikkeling en -ondersteuning op het
gebied van leefomgeving spoorwegen.
Uitvoeren van het MJPO (Meerjarenprogramma Ontsnippering) voor
spoorwegen in de periode 2007 t/m 2018. In 2009 is een eerste tranche
van ontsnipperingsprojecten beschikt, waarvan de realisatie start in 2010.
Dit betreft de ecoducten bij Weerter- en Budelerbergen, Zwaluwenberg en
Den Dolder, de faunatunnel Nijverdal en de ecopassage de Doorbraak.
Bevorderen geluidsreducerende oplossingen voor personen- en
goederenvervoer per spoor
– het in samenwerking met VROM moderniseren van de Wet geluidhinder voor de rijksinfrastructuur door o.a. de introductie van
geluidproductieplafonds. Dit moet leiden tot een vereenvoudiging van
de regels, een betere bescherming van burgers en een efficiënte en
kosteneffectieve uitvoering. Het wetsvoorstel wordt in het najaar van
2009 aan de Tweede Kamer aangeboden;
– een uitvoeringsprogramma opstellen voor de periode 2011–2020 voor
de aanpak van situaties inzake zeer hoge geluidbelastingen langs
rijksinfrastructuur zoals opgenomen in de Nota Mobiliteit – van deur
tot deur (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 644, nr. 14);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

110

Beleidsartikel 36

–

het reeds oplossen van een aantal situaties met hoge geluidsbelastingen, vooruitlopend op de grote saneringsoperatie uit de Nota
Mobiliteit, door middel van het toepassen van innovatieve maatregelen;
– implementeren van nieuwe maatregelen voor geluidsreductie die een
aantrekkelijk alternatief zijn voor geluidsschermen. Het gaat hierbij om
implementatie van maatregelen uit het in 2007 afgeronde Innovatieprogramma Geluid (IPG) en de doorontwikkeling en de bepaling van
de Life Cycle Costs (LCC) van enkele producten uit dat programma,
waaronder de proeven met LL-blokken op goederentreinen en het
bevorderen van een internationale vrijgave van LL-blokken;
– afronden van het uitvoeringsprogramma, waarin maatregelen worden
getroffen om emplacementen te laten voldoen aan de milieuvergunningen.
De middelen voor de uitvoering van deze activiteiten worden verantwoord
op het Infrastructuurfonds artikel 13.

Bodemsanering NS-percelen
Sinds 1996 doneren VenW, VROM en NS jaarlijks geld aan de Stichting
Bodemsanering Nederlandse Spoorwegen voor landelijke aanpak van
bodemverontreiniging in NS-percelen.
Meetbare gegevens

Algemene strategie en beleidsvorming
De meetbare gegevens voor dit product zijn hieronder bij de overige
producten weergegeven. Aangezien de genoemde activiteiten gericht zijn
op het bevorderen geluidsreducerende oplossingen voor personen- en
goederenvervoer per spoor, zijn hiervoor geen aparte meetbare gegevens
ontwikkeld.
Bevorderen geluidsreducerende oplossingen voor personen- en
goederenvervoer per spoor
Het kabinet wil de geluidemissies van verkeer en vervoer terugdringen en
de MJPO-knelpunten door middel van ontsnipperingsmaatregelen
oplossen. Door toenemende (verkeers)intensiteiten kan het aantal
geluidbelaste woningen toenemen. Zie voor meetbare gegevens onder
artikelonderdeel 36.01.

Extracomptabele verwijzingen

Verwijzing naar het Infrastructuurfonds (IF)

Overzicht uitgaven op het Infrastructuurfonds (x € 1 mln.)
Art. Omschrijving
IF 13.03 Ontsnippering
IF 13.03 Geluid (empl. en innovatieve ontwikkelingen)
IF 13.03 Geluid sanering spoorwegen

2009

2010

2011

2012

2013

2014

4
1
2

8

11

9

11

10

21

37

44

44

44

36.03 Duurzame luchtvaart bewerkstelligen en in stand houden
Motivering

Groei van de luchtvaart mogelijk maken binnen de wettelijke en beleidsmatige kaders voor milieu en leefomgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

111

Beleidsartikel 36

Producten

Doorstorting heffingen GIS-1 aan Stichting GIS
Storten van – een deel van – de opbrengst uit geluidsheffingen in de
Stichting Geluidsisolatie Schiphol (deze stichting heeft de kosten van het
eerste geluidsisolatie project rond Schiphol (GIS-1) gefinancierd). Naar
verwachting zullen in de loop van 2011 de eerder door de Stichting GIS
gemaakte kosten afgelost zijn.
Geluidsisolatie Schiphol fase 2 (GIS-2)
Op grond van de PKB-Schiphol is in 1997 het project GIS-2 van start
gegaan. De isolatie van GIS-2 panden is op 30 juni 2008 beëindigd. Tijdens
GIS-2 zijn 8 465 panden geïsoleerd. Dit aantal is lager dan de beoogde
8 506 panden, omdat eigenaren van 13 woningen alsnog hebben afgezien
van isolatie. De resterende 28 zullen onder GIS-3 worden geïsoleerd. Dit
betreft panden waarvan het tijdsverloop van de isolatie niet of moeilijk
kan worden beïnvloed en waardoor de isolatie mogelijk pas over enige
jaren zal plaatsvinden. Besloten is deze panden te isoleren onder GIS-3.
Geluidsisolatie Schiphol fase 3 (GIS-3)
In het isolatieprogramma GIS-3 zijn 5 011 objecten opgenomen. Van de
5 011 objecten die mogelijk voor isolatie in aanmerking komen, stellen de
eigenaren van 1 126 objecten geen prijs op isolatie. Gebleken is dat 1 035
objecten volgens de regelgeving geen aanvullende geluidsisolatie nodig
hebben. Dit betekent dat 2 161 objecten onder GIS-3 zijn afgehandeld.
Naar huidige inzichten zullen onder GIS-3 2 050 tot 2 530 objecten worden
geïsoleerd. Het GIS-3 project kan naar verwachting in 2011 worden
afgerond.
Klachtenafhandeling Geluidsisolatie Schiphol
Na oplevering van een object geldt een garantieperiode van tien jaar. In
deze periode zijn aannemers gehouden eventuele herstelwerkzaamheden
uit te voeren. Omdat GIS-2 op 30 juni 2008 is beëindigd, geldt de
garantietermijn voor objecten die in het kader van GIS-2 zijn gerealiseerd
uiterlijk tot en met 2018.
Woonschepen geluidszones Schiphol
Binnen de geluidszones zijn 84 woonschepen aangekocht en is één
woonschip verplaatst. Onder het voorbehoud van sloop van de aangekochte woonschepen is dit project afgerond.
Behandeling en uitbetaling schadeclaims Schiphol
Het Schadeschap luchthaven Schiphol is verantwoordelijk voor de
afhandeling van schadevergoedingen die verband houden met de
uitbreiding van het luchtvaartterrein Schiphol en wijzigingen in de
infrastructuur in de omgeving van Schiphol.
Aankoop LIB geluidsloopzones Schiphol
Binnen de 65 Ke geluidscontour van het LIB2004 worden 14 woningen
aangekocht. Binnen de 55–65 Ke geluidscontour worden 32 woningen
aangekocht en gesloopt voor zover zij niet tegen redelijke kosten zijn te
isoleren.
Geluidsisolatie regionale luchthavens
Het geluidsisolatieproject rondom de regionale luchthaven Maastricht
Aachen Airport (Fase 2) bevindt zich in de uitvoeringsfase. De uitvoering
is gestart in voorjaar 2008 en betreft circa 160 woningen. De isolatiewerkzaamheden zullen in 2009 worden afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

112

Beleidsartikel 36

Behandeling en uitbetaling schadeclaims regionale luchthavens
Behandelen en uitbetalen van schadeclaims.
Duurzame luchtvaart
– bijdrage aan internationale afspraken die de uitstoot van NOX, CO2 en
andere gassen door de luchtvaart beperken;
– deelnemen aan het Klimaatoverleg voortvloeiend uit de afspraken, die
in 2009 in Kopenhagen gemaakt zijn;
– afstemming van de klimaatafspraken op de discussie, die in de
ICAO-Assemblee (september 2010) zullen plaatsvinden;
– verdere uitwerking van de opname van de luchtvaart in het Europese
emissiehandelssysteem en de internationale discussie daarover;
– deelnemen aan de discussies in CAEP-verband (Committee on Aviation
Environment Protection) over een aanscherping van de geluidsnormering van vliegtuigen;
– ontwikkeling en uitbouw van het AERO-model (Aviation Emissions and
Evaluation of Reduction Options) ter ondersteuning van al deze
internationale discussies;
– bijdrage aan de CROS (Commissie Regionaal Overleg luchthaven
Schiphol) maximaal € 500 000;
– ontwikkelen beleid isolatie- en leefbaarheidsmaatregelen rondom
luchthavens.
Groenvoorziening Schiphol
Bijdrage aan de Stichting Mainport en Groen op basis van het convenant
Groenvoorziening Schiphol. De bijdrage van VenW is volledig voldaan. In
2008 heeft de laatste betaling plaatsgevonden.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie levert met het afgeven van vergunningen en certificaten en
door het houden van inspecties een bijdrage aan een duurzame luchtvaart. Het gaat daarbij om:
– handhaven van de milieunormen en baangebruik/aanvliegroutes
(geluid);
– het afgeven van luchtwaardigheids- en geluidscertificaten.
Meetbare gegevens

Geluidsisolatie Schiphol fase 3 (GIS-3)
Van alle woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen die in het
isolatiegebied GIS-3 liggen, komen 5 011 objecten voor geluidsisolatie in
aanmerking. Deze zijn opgenomen in het isolatieprogramma. Van deze
5 011 objecten zullen er naar huidige inzichten tussen de 2 050 tot 2 530
objecten worden geïsoleerd. Het totaal aantal te isoleren woningen zal pas
in 2010 bekend zijn. De streefwaarden voor het totaal aantal te isoleren
woningen komen in de tweede helft van 2009 beschikbaar nadat akoestische onderzoeken, die bepalen of aanbrengen van geluidwerende
voorzieningen aan een woning noodzakelijk is, zijn uitgevoerd. In de
begroting 2011 zullen deze streefwaarden worden opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

113

Beleidsartikel 36

Aankoop LIB geluidsloopzones Schiphol
Kengetal: Aantal aangekochte en aan te kopen woningen in de geluidsloopzones Schiphol
Tot en
met 2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

Streefwaarde
2009 e.v.

Totaal

>65 Ke
55–65 Ke

4
12

1
2

0
8

0
2

0
2

1
0

1
0

7
6

14
32

Totaal

16

3

8

2

2

1

1

13

46

Bron: Rijkswaterstaat, 9e Voortgangsrapportage GIS, 15 april 2009 (Kamerstukken II 2008–2009, 26 959, nr. 132)

Toelichting
Eigenaren kunnen als gevolg van de motie-Hofstra (Kamerstukken II,
2001–2002, 27 603, nr. 74) niet worden gedwongen hun woning te
verlaten. Een einddatum kan daarom niet worden vastgesteld.
Duurzame luchtvaart
VenW heeft geen directe invloed op het maximum take off weight van de
vliegtuigen. Het onderstaande kengetal geeft een goed beeld van de mate
waarin de uitstoot van verontreinigende stoffen zich in de loop der jaren
heeft ontwikkeld en de sector in staat is aan de gestelde grenswaarden te
voldoen.
Kengetal: De grenswaarde voor de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen in gram per ton Maximum take off weight (MTOW)
realisatie

grenswaarden

Stof

2004

2005

2006

2007

2008

2005–2009

vanaf 2010

CO
NOx
VOS
SO2
PM10

61,7
67,3
10,9
2,1
2,2

59,3
66,3
10,1
2,0
2,2

56,6
66,8
9,0
2,0
2,2

55,1
67,4
8,6
2,0
2,3

54,1
67,1
8,2
2,0
2,3

58,1
74,6
9,9
2,1
2,5

55,0
74,6
8,4
2,1
2,5

Bron: Schiphol Group, 2008

Toelichting
In het Luchthavenverkeerbesluit zijn grenzen gesteld aan de uitstoot van
vijf luchtverontreinigende stoffen; te weten koolmonoxide, stikstofoxides,
vluchtige organische stoffen, zwaveldioxide en fijn stof. Deze geïndexeerde emissiegetallen stellen een grens aan het aantal grammen van een stof
die uitgestoten mogen worden per ton vliegtuiggewicht. Deze grenswaarden zijn aangescherpt in 2005 en worden nogmaals aangescherpt in 2010
en zijn zo een prikkel voor de luchtvaartsector om een minder vervuilende
vloot aan te schaffen. Inspectie VenW ziet toe op naleving van voorschriften uit het Luchthavenverkeerbesluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

114

Beleidsartikel 36

Kengetal: Geluidsbelasting rond de nationale en regionale luchtvaartterreinen in
Nederland
Periode
Gedurende het gehele etmaal (Lden)
Gedurende de periode van 23.00 tot 7.00 uur (Lnight)

TVG
63.46 dB(A)
54.44 dB(A)

Bron: Luchthavenverkeerbesluit 2004

Toelichting
In het Luchthavenverkeerbesluit zijn voor de luchthaven Schiphol de
volgende grenzen gesteld aan de totale hoeveelheid geluid (Totaal Volume
Geluid, TVG) dat het vliegverkeer in een jaar mag produceren. Voor de
regionale luchthavens wordt in het wetsvoorstel Regelgeving Burger- en
Militaire Luchthavens voorgesteld om de verantwoordelijkheden te
decentraliseren naar de provincies. In de toekomst zullen de provincies
rondom de luchthaven een beperkingengebied moeten vaststellen. De
geluidsbelasting van het vliegverkeer moet worden begrensd met op
handhavingpunten vastgestelde grenswaarden (aan de baankoppen en bij
aanpalende bebouwde kom). VenW heeft geen directe invloed op de
daadwerkelijk gerealiseerde geluidbelasting. Dat is de verantwoordelijkheid van de sector.
36.04 Scheepvaart: Een milieuvriendelijk goederenvervoersysteem over het water bevorderen
Motivering

Nederland aan alle nationale en internationale verplichtingen op het
gebied van milieukwaliteit laten voldoen en op de lange termijn (2030)
een transitie te realiseren naar een duurzaam mobiliteitssysteem.

Producten

Duurzame zeevaart
Realiseren van schonere en zuinigere zeevaart door internationale
normstelling, financiële prikkels, innovatie en communicatie.
– permanente inzet in internationaal (IMO en EU) verband;
– implementeren van de aangescherpte internationale regelgeving in de
nationale wet- en regelgeving, rekening houdend met de noodzaak tot
reductie van administratieve lasten;
– in de IMO staat de ontwikkeling van concrete maatregelen om de
uitstoot van broeikasgassen (CO2) door de zeevaart te verminderen
hoog op de agenda. Nederland is hierbij één van de voortrekkers;
– op basis van de resultaten van de klimaatconferentie in Kopenhagen
eind 2009 neemt de IMO in 2010 definitieve besluiten over CO2
reductie maatregelen voor de zeevaart. Afhankelijk van de besluitvorming in de IMO zal de EU vervolgens haar positie bepalen;
– uitvoering geven aan de intentieverklaring die is afgesloten met de
Nederlandse zeevaartsector over reductie van de CO2-uitstoot;
– Nederland wordt in 2010 partij bij het Ballastwaterverdrag.
Duurzame zeehavens
Verbeteren leefomgeving in en rondom havens.
– ondersteunen van samenwerking zeehavens in duurzaamheid;
– ontwikkelen met havensector van indicatoren voor duurzame
havenontwikkeling;
– verbeteren luchtkwaliteit zeehavens door ondersteuning van ontwikke-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

115

Beleidsartikel 36

–

–

–

ling internationale index voor schoon schip en het bieden van
financiële prikkels voor schone schepen door Nederlandse zeehavens;
verbeteren helderheid en werkbaarheid internationale milieu en
natuurregelgeving, door actieve inzet bij interpretatiedocumenten
Europese Commissie over werking milieu- en natuurrichtlijnen in
zeehavens;
verbeteren uitvoering Richtlijn Havenontvangst-voorzieningen (HOV)
in Nederlandse havens en harmonisatie van het begrippenkader in de
internationale milieuregelgeving op Europees en mondiaal niveau;
internationaal promoten van de Nederlandse zeehavens als duurzame
kwaliteitshavens.

Duurzame binnenvaart
Realiseren schonere en zuinigere binnenvaart door internationale
normstelling, financiële stimulering, innovatie en communicatie.
– uitvoeren van het CO2-reductieprogramma VoortVarend Besparen
(website: www.voortvarendbesparen.nl). Door schippers te stimuleren
om zuiniger te gaan varen, wordt naast de uitstoot van CO2 ook de
uitstoot van luchtverontreinigende stoffen zoals fijnstof en NOx
verminderd;
– invoeren van zwavelvrije gasolie per 2011 in heel Europa. Door druk
vanuit Nederland is de invoeringsdatum één jaar naar voren gehaald;
– pleiten voor het vaststellen van scherpere internationale normen voor
motoremissies per 2012 en 2016;
– implementeren van het Scheepsafvalstoffenverdrag;
– in internationaal verband pleiten voor het verbieden van de verkoop en
de toepassing van PAK-houdende coatings;
– stimuleren van de verkoop van biologisch afbreekbare smeermiddelen;
– onderzoeken van de mogelijkheid om externe kosten te internaliseren.
Inspectie Verkeer en Waterstaat
De Inspectie houdt toezicht door middel van inspecties op het gebied van:
– afvalafgifte zeeschepen (Havenontvangstinstallaties, HOI) van
Nederlandse en buitenlandse schepen;
– duurzaam transport en begeleiding van oliehoudende lading en
chemicaliën (olierapportages, voorkomen van illegale lozingen);
– zwavelhoudende brandstof;
– CFK bij het domein visserij.
Meetbare gegevens

Duurzame scheepvaart
Het kabinet wil de emissies van verkeer en vervoer terugdringen en de
luchtkwaliteit verbeteren. Het streven is om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen van de binnenvaart en de zeevaart (Nederlands
grondgebied) te verminderen.
Het kengetal laat de feitelijke uitstoot in de jaren 2001 t/m 2007 zien. De
jaren 2010, 2015 en 2020 betreffen prognoses.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

116

Beleidsartikel 36

Kengetal: Uitstoot luchtverontreinigende stoffen

NOxemissies goederenvervoer (x mln. kg)
Binnenvaarta
Zeevaart (NL grondgebied)
PM10emissies goederenvervoer (x mln. kg)
Binnenvaarta
Zeevaart (NL grondgebied)
VOSemissies goederenvervoer (x mln. kg)
Binnenvaarta
Zeevaart (NL grondgebied)
SO2emissies goederenvervoer (x mln. kg)
Binnenvaarta
Zeevaart (NL grondgebied)
CO2emissies (x miljard kg)
Binnenvaart a
Zeevaart (NL grondgebied)

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2010

2015

2020

27,2
16,8

26,3
17,0

27,1
17,3

25,1
17,8

24,8
18,0

24,2
19,1

24,2
20,1

23,4
19,4

22,2
20,2

20,9
21,1

1,2
1,2

1,1
1,1

1,1
1,1

1,0
1,1

1,0
1,1

1,0
1,2

1,0
1,2

1,0
*

0,9
*

0,8
*

4,3
0,7

3,5
0,7

3,6
0,7

3,3
0,7

2,3
0,7

1,4
0,7

1,4
0,8

1,3
0,7

1,2
0,8

1,0
0,8

2,0
10,0

1,9
10,1

2,0
10,0

1,9
10,2

1,8
10,0

1,8
10,6

1,8
11,2

0,9
5,0

0,2
0,8

0,2
1,0

1 880
896

1 813
918

1 871
936

1 734
969

1 713
983

1 672
1 041

1 672
1 099

1 731
1 220

1 721
1 389

1 712
1 558

* = Geen prognose beschikbaar
Bron cijfers 2001 t/m 2007: CBS, luchtverontreiniging; emissies door mobiele bronnen, CBS StatLine (website: statline.cbs.nl/ statweb), mei 2009
Bron prognoses 2010, 2015 en 2020: PBL/ECN, juli 2009

Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Onderwerp

Operationeel
doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting

Leefomgeving hoofdwegen
Leefomgeving spoorwegen
Duurzame luchtvaart
GIS
Scheepvaart
Meerjarenprogramma Ontsnippering (in kaart brengen
effectiviteit, doelmatigheid en
legitimiteit van de uitvoering
van het MJPO)
Het Nieuwe Rijden (evalueren
uitvoering programma Het
Nieuwe Rijden en de bijdrage
aan de CO2 reductie)
Bodemsanering (vijfjaarlijkse
herijking convenant Stichting
Bodemsanering NS)
Innovatieprogramma Geluid
(Evaluatie werking innovatieprogramma en gewenste markteffecten)
Innovatieprogramma Lucht

36.01
36.02
36.03
36.03
36.04
36.01/36.02

2011
2011
2012
2010
2012
juli 2008

2011
2011
2012
2010
2012
februari
2009

36.01

januari
1999

juli 2011

36.02

januari
2010

juli 2010

36.01/36.02

2009

2009

36.01

2009

2009

Effectenonderzoek ex
post

Vindplaats

www.mjpo.nl

www.hetnieuwerijden.nl

www.ipluchtkwaliteit.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

117

Beleidsartikel 37

37 WEER, KLIMAAT, SEISMOLOGIE EN AARDOBSERVATIE
Algemene doelstelling

Bevorderen van de veiligheid, de economische ontwikkeling en een
duurzaam milieu van Nederland.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) draagt, als hét
nationale instituut voor weer, klimaat en seismologie, zorg voor het
onderhouden van de nationale meet- en data-infrastructuur op dit terrein,
het beschikbaar maken van een algemeen weerbericht voor de Nederlandse samenleving, het alarmeren bij gevaarlijk weer situaties, het
leveren van luchtvaartmeteorologische inlichtingen, het leveren van
klimaatverwachtingen (en -scenario’s) en het verrichten van onderzoek op
dit gebied. Op het gebied van aardobservatie is het KNMI verantwoordelijk voor het Nederlandse beleid ten aanzien van EUMETSAT.
Het kader van het nationale beleid is neergelegd in de Wet op het
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (Kamerstukken II,
2000–2001, 27 623, nr. 1). In die wet staat onder meer ook de (uitvoerende)
taak van het KNMI vermeld.

Verantwoordelijkheid

De minister is systeemverantwoordelijk voor de taken van de batenlastendienst KNMI conform de KNMI-wet van 2001.

Externe factoren

Het behalen van deze doelstelling hangt af van de continuïteit en kwaliteit
van de dienstverlening en het onderzoek door het KNMI.

Effecten van beleid

Het behalen van deze doelstelling heeft als effect dat:
– Er een algemeen weerbericht beschikbaar is voor de Nederlandse
samenleving;
– Bij verwachte gevaarlijke weersituaties tijdig een weeralarm wordt
afgegeven;
– Er algemene waarschuwingen ten behoeve van de scheepvaart
worden uitgegeven;
– Er luchtvaartmeteorologische inlichtingen worden verstrekt;
– Er klimaatscenario’s worden geleverd;
– Vorm wordt gegeven aan de uitvoering van het aardobservatiebeleid.
Zodanig, dat individuele burgers, bedrijven of (overheids)organisaties
tijdig kunnen reageren op de (verwachte) situaties en beleidsmakers
kunnen inspelen op de gesignaleerde ontwikkelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

118

Beleidsartikel 37

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht van budgettaire gevolgen van beleid(x € 1000)
37. Weer, klimaat, seismologie en
ruimtevaart

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

50 396

44 723

42 897

50 733

45 038

47 966

46 526

Uitgaven

44 822

43 987

43 633

49 997

45 774

47 230

47 262

37.01
Weer, klimaat en seismologie
37.01.01 Weer
37.01.02 Klimaat
37.01.03 Seismologie
37.01.04 Contributie WMO (HGIS)
37.02
Aardobservatie
37.02.01 Aardobservatie

29 744
15 921
11 603
1 497
723
15 078
15 078

31 617
17 982
11 459
1 440
736
12 370
12 370

32 079
18 764
11 174
1 405
736
11 554
11 554

30 965
18 256
10 628
1 345
736
19 032
19 032

30 424
17 715
10 628
1 345
736
15 350
15 350

30 722
17 634
10 965
1 387
736
16 508
16 508

30 697
17 609
10 965
1 387
736
16 565
16 565

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Agentschapsbijdrage
Restant

29 021
15 801

43 251
736

42 897
736

49 261
736

45 038
736

46 494
736

46 526
736

0

0

0

0

0

0

0

37.09

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
37.01
Weer, klimaat en seismologie

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

119

Beleidsartikel 37

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
37.01 Weer, klimaat en seismologie
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

736

complementair noodzakelijk
beleidsmatig nog niet
ingevuld

Weer, klimaat en seismologie
De bestuurlijk verplichte uitgaven hebben betrekking op de contributie die
jaarlijks door het KNMI aan de World Meteorological Organization (WMO)
wordt voldaan.
37.01 Weer, klimaat en seismologie
Motivering

Om tot minder ongelukken te komen, om risicovolle situaties ten gevolge
van het weer terug te dringen, om veiligheidsrisico’s bij calamiteiten
waarbij het weer een rol speelt te beperken, om aan de bestrijding en
beperking van (chemische en nucleaire) calamiteiten bij te dragen, om aan
«droge voeten» bij te dragen, om antwoord te geven op de cruciale
vragen hoe het klimaat is veranderd, waarom het klimaat verandert en
hoe het klimaat in de toekomst zal veranderen om aldus de vitale
nationale infrastructuur tegen veranderingen in het klimaat te beschermen
en ten slotte om de seismische risico’s in Nederland te beperken.

Producten

Weer
* bijdragen aan de internationale waarnemingsinfrastructuur;
* brede verspreiding en steeds meer toegankelijk maken van weergegevens;
* uitgeven van een algemeen weerbericht;
* uitgeven van algemene waarschuwingen ten behoeve van de
scheepvaart en het verkeersmanagement;
* verstrekken van luchtvaartmeteorologische inlichtingen;
* meteorologische ondersteuning bij calamiteiten waarbij weer een rol
speelt;
* waarschuwen voor gevaarlijk weer, voor (levens)bedreigende extreme
weersomstandigheden en luchtkwaliteit;
* verrichten van strategisch en toegepast onderzoek op het gebied van
weerwaarnemingen en -verwachtingen;
* beantwoorden van vragen vanuit de maatschappij.
Klimaat
* bijdragen aan de internationale waarnemingsinfrastructuur, waaronder
het ontwikkelen van waarneming- en modelsystemen ten behoeve van
het produceren van data;
* vastleggen van klimaatverandering;
* verrichten van strategisch en toegepast onderzoek op het gebied van
klimaat, met name gericht op het ontwikkelen van modellen;
* opstellen van klimaatverwachtingen op tijdschalen van seizoenen tot
eeuwen;
* bijdragen aan de wetenschappelijke basis van het Nederlandse beleid
op het gebied van adaptatie en mitigatie van klimaatverandering;
* zorgen voor brede verspreiding en steeds meer toegankelijk maken
van klimatologische gegevens;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

120

Beleidsartikel 37

*
*

bijdragen aan internationale Europese kennisinfrastructuur op een
kwalitatief hoog niveau;
beantwoorden van vragen vanuit de maatschappij.

Seismologie
* onderhouden van seismische stations en het ontwikkelen van
waarneming- en modelsystemen ten behoeve van het produceren van
data;
* verrichten van waarnemingen en onderzoek ten behoeve van het
kernstopverdrag;
* verrichten van strategisch en toegepast onderzoek op het gebied van
seismologie;
* beantwoorden van vragen vanuit de maatschappij.
Contributie Wereld Meteorologische Organisatie (WMO)
* betalen van de Nederlandse contributie in het kader van de Homogene
Groep Internationale Samenwerking (HGIS).
Meetbare gegevens

Weer, Klimaat en Seismologie

Kengetallen Weersverwachtingen
Realisatie 2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

0,4

ABS2
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

ABS
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

ABS
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

ABS
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

ABS
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

ABS
(< 0,5)
ABS
(< 0,5)
ABS
(< 1,0)

99,5

> 99

> 99

> 99

> 99

> 99

> 99

96,0

> 99

> 99

> 99

> 99

> 99

> 99

Algemene weersverwachtingen en adviezen
– afwijking min.temperatuur (°C)

– 0,2

– afwijking max.temperatuur (°C)

– 0,4

– gemiddelde afwijking windsnelheid (m/s)
Luchtvaartverwachtingen
– tijdigheid TAF1 Schiphol (%)
Maritieme verwachtingen
– tijdigheid marifoonbericht (%)

Bron: KNMI, 2009
1
Tijdigheid TAF (Terminal Aerodrome forecast).
Dit is de tijdigheid waarmee de luchtvaartmeteorologische berichten worden verstrekt; gemeten wordt welk percentage berichten binnen het
vastgestelde tijdvenster vallen.
2
Is absolute waarde

Kengetal: Aantal uitgegeven weeralarmen

Aantal weeralarmen

2005

2006

2007

2008

2009

3

2

5

1

0*

* meting gebaseerd op het eerste halfjaar (tot en met juni)

Het aantal weeralarmen is afhankelijk van de weersomstandigheden;
vanwege het geringe aantal is een norm niet kwantitatief uit te drukken.
Bovendien is het afgeven van een weeralarm geen doel op zich. De
realisatie zal worden beschreven in tekstvorm waarbij ingegaan zal
worden op het aantal weeralarmsituaties en de mate waarin het KNMI
gegrond heeft gewaarschuwd c.q. gegrond niet heeft gewaarschuwd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

121

Beleidsartikel 37

Indicator kwaliteit en kwantiteit kennis klimaatsysteem, weersysteem en seismologische data en kennis
Toelichting

Gereviewde publicaties

Realisatie
2008

Streefwaarde 2010

Streefwaarde
2014

96

> 80

> 80

Het betreft publicaties in vooraanstaande wetenschappelijke
tijdschriften en is daarmee een
maatstaf voor kwantiteit en kwaliteit
van het onderzoek.

Bron: KNMI, 2009

37.02 Aardobservatie
Motivering

Om in internationaal verband permanent aardobservatiemiddelen in te
zetten ten behoeve van weer en klimaat.

Producten

Operationele stroom van satellietgegevens ten behoeve van weersverwachting en weer- en klimaatonderzoek. De operationele beschikbaarheid
van meteorologische waarnemingen vanuit de ruimte is een onmisbare
voorwaarde voor betrouwbare en tijdige weersverwachting. Goede
waarschuwingssystemen voor gevaarlijk weer zijn van primair maatschappelijk belang en besparen de samenleving aanzienlijke schade.
Nederland draagt bij aan EUMETSAT voor de ontwikkeling en operatie
van de meteorologische satellieten. Dit betreft zowel instrumenten in een
geostationaire (METEOSAT) als polaire (METOP/EPS) baan. De huidige 2e
generatie METEOSAT satellieten wordt in 2015 opgevolgd door de 3e
generatie: het MTG programma.

Meetbare gegevens

Aardobservatie

Indicator

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Percentage tijdige beschikbaarheid van de meteorologische producten

>98,5

>98,5

>98,5

>98,5

>98,5

>98,5

Bron: EUMETSAT 2008

Toelichting
De indicator geeft de tijdige beschikbaarheid aan van de meteorologische
producten van de METEOSAT satelliet van EUMETSAT op de nulmeridiaan.
Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Onderzoek

Onderwerp

Operationeel
doel

Start

Afgerond

Beleidsdoorlichting

Weer, klimaat en seismologie
Aardobservatie
Evaluatie KNMI-wet periode
2007–2011
Eindevaluatie Aardobservatiebeleid

37.01
37.02
37.01

januari 2012
maart 2011
januari 2012

december 2012
december 2011
december 2012

37.02

januari 2005

december 2009

Effectenonderzoek
ex post

Vindplaats

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

122

Niet-beleidsartikel 39

2.3 DE NIET-BELEIDSARTIKELEN
39 BIJDRAGEN IF EN BDU
Algemene doelstelling

Op dit artikel worden de bijdragen aan het Infrastructuurfonds en de
Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer (BDU) verantwoord.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

VenW levert, door middel van een beschikking BDU, een financiële
bijdrage aan het regionale en lokale overheden. De voeding van het
Infrastructuurfonds loopt voor het grootste gedeelte via deze VenWbegroting.

Verantwoordelijkheid

De minister is deels beleids- en deels systeemverantwoordelijk voor de
gelden die lopen via het Infrastructuurfonds en systeemverantwoordelijk
voor de bijdrage aan de BDU.
Tabel budgettaire gevolgen van beleid

Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
39 Bijdrage aan IF en BDU

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

6 783 365

8 751 033

8 837 326

8 069 080

8 591 582

8 069 317

6 357 185

Uitgaven

6 597 874

8 330 898

9 044 784

8 077 235

8 682 285

8 069 317

8 144 719

39.01
39.02

Bijdrage aan IF
Bijdrage aan de BDU

4 747 940
1 849 934

6 311 294
2 019 604

6 878 283
2 166 501

6 126 891
1 950 344

6 764 943
1 917 342

6 194 579
1 874 738

6 262 528
1 882 191

39.09

Ontvangsten

72

0

0

0

0

0

0

39.01 Bijdrage aan het Infrastructuurfonds
Motivering

Om de in de infrastructuuragenda genoemde uitvoeringsprioriteiten ten
behoeve van de bijdrage aan het Infrastructuurfonds te kunnen uitvoeren,
waarbij zo veel mogelijk de samenhang met de beleidsdoelstellingen in de
begroting van VenW is aangegeven.

Producten

De bijdrage/producten zijn in de begroting van het Infrastructuurfonds
zichtbaar.
39.02 Bijdrage aan de BDU

Motivering

Om het mogelijk te maken dat er op decentraal niveau maatwerkoplossingen kunnen worden gemaakt voor verkeers- en vervoervraagstukken.

Producten

Het verstrekken van een beschikking BDU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

123

Niet-beleidsartikel 40

40 NOMINAAL EN ONVOORZIEN
Algemene beleidsdoelstelling
Niet van toepassing op dit artikel.
Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht budgettaire gevolgen van beleid (x € 1 000)
40. Nominaal en onvoorzien

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

0

– 2 089

– 14 526

– 2 304

– 11 476

– 16 795

– 17 715

Uitgaven

0

– 2 089

– 14 526

– 2 304

– 11 476

– 16 795

– 17 715

0

0

0

0

0

waarvan Verzameluitkering VenW

De verzameluitkering kent zijn wettelijke grondslag in de Financiëleverhoudingswet. In de verzameluitkering zijn de beleidsthema’s gebundeld die jaarlijks gemiddeld maximaal € 10 mln. voor het totaal van de
ontvangende medeoverheden beslaan. Aanleiding voor de invoering van
de verzameluitkering is de behoefte aan een wijze van middelenverstrekking aan de medeoverheden die ruimte biedt voor lokaal maatwerk en de
administratieve lasten bij Rijk en medeoverheden voorkomt. Dit met name
ook vanwege de geringe omvang van de middelen.
Nader geoperationaliseerde doelstellingen
Niet van toepassing op dit artikel.
Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van beleid
Niet van toepassing op dit artikel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

124

Niet-beleidsartikel 41

41 ONDERSTEUNING FUNCTIONEREN VERKEER EN WATERSTAAT
Algemene doelstelling

De strategische en uitvoerende besturing- en bedrijfsvoeringtaken en de
ondersteunende diensten continue verbeteren.

Omschrijving van de samenhang
in het beleid

Om op centraal niveau de ambtelijke en politieke leiding te adviseren en
te ondersteunen bij de besturing van het departement en om de Directoraten-Generaal te ondersteunen en te adviseren bij de voorbereiding en
uitvoering van het beleid.
Om (interne) klanten binnen het verzorgingsgebied op een efficiënte en
optimale wijze de basisfaciliteiten te bieden van de uitvoering van de
bedrijfsvoering.

Verantwoordelijkheid

De minister is verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van het departement.

Externe factoren

De mate waarin het departement effectief en efficiënt functioneert hangt
onder andere af van rijksbrede (organisatie)ontwikkelingen, zoals
bijvoorbeeld shared services concepten en gezamenlijke uitvoerings- en
inkooptrajecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

125

Niet-beleidsartikel 41

Tabel budgettaire gevolgen van beleid
Overzicht van de budgettaire gevolgen van beleid (in € 1 000)
41 Ondersteuning functioneren VenW

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen

318 172

229 770

207 310

200 234

213 609

217 531

218 226

Uitgaven

247 826

257 963

229 106

217 382

221 986

220 801

219 642

41.01
Centrale diensten
41.01.01 Interne en externe communicatie
VenW
41.01.02 Bedrijfsvoering VenW
41.01.03 Ondersteuning ambtelijke en
politieke leiding
41.01.04 Internationaal beleid VenW
41.01.05 Wetgeving en bestuurlijkjuridische advisering
41.01.06 Financial en operational auditing
41.01.07 Externe oriëntatie en inspraak
41.01.08 HGIS-gelden
41.01.09 Uitg.tbv alg.departement en
bijdr.derden
41.01.10 Kennis Instituut Mobiliteit
41.02
Shared Services Organisatie
41.02.01 ICT Dienstverlening
41.02.02 Facilitaire Dienstverlening
42.02.03 Personele Dienstverlening
41.02.04 Financiële Dienstverlening
41.02.05 Communicatie en strategie
41.03
Alg.uitg.dep.onderderd.
41.03.01 Regeringsvliegtuig
41.03.02 Personeel en materieel DGMo
41.03.03 Personeel en materieel DGLM
41.03.04 Personeel en materieel DGW

140 220

138 426

134 166

129 629

135 625

134 569

135 871

7 567
41 831

10 038
46 346

10 349
43 872

10 007
42 822

10 041
39 916

10 044
39 928

10 044
39 927

5 780
2 612

8 573
0

9 381
0

8 658
0

8 672
0

8 571
0

8 571
0

8 497
7 150
4 511
2 183

10 022
6 619
5 221
2 365

9 395
6 424
3 924
2 365

8 102
5 659
3 925
2 365

8 127
5 677
3 931
2 365

8 130
5 681
3 932
2 365

8 130
5 681
3 932
2 365

56 840
3 249
88 227
17 200
43 004
13 340
5 961
8 722
19 379
6 038
4 597
6 667
2 077

43 366
5 876
97 820
25 108
43 612
15 145
9 786
4 169
21 717
10 049
3 127
6 116
2 425

41 598
6 858
73 902
14 753
34 786
11 697
9 315
3 351
21 038
6 426
4 154
7 288
3 170

41 212
6 879
66 989
13 994
32 822
9 304
8 221
2 648
20 764
7 198
3 832
6 906
2 828

50 049
6 847
66 411
13 936
32 427
9 179
8 221
2 648
19 950
6 378
3 832
6 912
2 828

49 069
6 849
65 801
13 323
32 427
9 179
8 221
2 651
20 431
6 858
3 832
6 913
2 828

50 372
6 849
63 820
11 483
32 286
9 179
8 221
2 651
19 951
6 378
3 832
6 913
2 828

Van totale uitgaven
Apparaatsuitgaven
Agentschapsbijdrage
Restant

221 716
4 207
21 903

225 384
6 910
25 669

207 238
4 615
18 253

197 628
3 934
15 820

204 131
1 518
16 337

203 453
1 110
16 238

202 294
1 110
16 238

41.09.01 Ontvangsten

22 048

47 010

22 110

12 126

9 584

5 626

3 626

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

126

Niet-beleidsartikel 41

Budgetflexibiliteit
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
41.01
Centrale diensten

Juridisch verplicht
Beleidsmatig verplicht
Beleidsmatig nog niet ingevuld

Bestuurlijk gebonden
Complementair noodzakelijk

Absolute budgetflexibiliteit in € * 1 000
41.01 Centrale diensten
juridisch verplicht
bestuurlijk gebonden
beleidsmatig verplicht

12 268
1 624
2 526

Complementair noodzakelijk
Beleidsmatig nog niet
ingevuld

722
317

Centrale diensten
Bij de bestuurlijke verplichtingen gaat het om uitgaven waarover met
derden afspraken zijn gemaakt die nog niet in strikte zijn juridisch
verplicht zijn. De beleidsmatige verplichte uitgaven hebben betrekking op
reserveringen op grond van een formele regeling of op grond van een
beleidsprogramma waarmee de Tweede Kamer heeft ingestemd. De
complementair noodzakelijke uitgaven zijn uitgaven die ten opzichte van
de initiële verplichtingen technisch noodzakelijk zijn om de initiële
verplichtingen aan haar doel te laten beantwoorden.
41.01 Centrale diensten
Motivering

Om te zorgen voor een verbetering van de departementale effectiviteit
middels een kwalitatief hoogwaardige ondersteuning en advisering op de
gebieden van: communicatie, financiën, personeel, organisatie en
informatie, strategie, politiek-bestuurlijk, juridisch, kennis, audit en
control.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

127

Niet-beleidsartikel 41

Producten

Interne en externe communicatie VenW
Het voeren van een effectieve en strategische communicatie op de
beleidsprioriteiten en de grote projecten van VenW en het versterken en
op elkaar afstemmen van de identiteit en imago van VenW, zoals:
– Zorg dragen voor de protocollaire ondersteuning van de van de
politieke en ambtelijke top;
– Coördinatie en afstemming tussen de directieCommunicatie, de
directieteams en directeuren-generaal;
– Interdepartementale samenwerking, via beleidsprogramma;
– Meer samenhang in de VenW-strategie;
– Meer op inhoud gebundelde boodschappen;
– Meer focus op openbaar vervoer;
– Anders betalen voor Mobiliteit;
– Project bereikbaarheid Randstad.
Bedrijfsvoering VenW
Het realiseren van een integrale concernbrede focus op de gebieden
Financiën, Personeel, Informatie en Organisatie.
De kabinetsdoelstelling voor duurzaam inkopen zal worden geïmplementeerd door de beschikbare duurzaamheidscriteria toe te passen en de
organisatie van de inkoop hier zonodig op aan te passen.
– Ontwikkelen, ontwerpen en implementeren van Bedrijfsvoeringsbeleid
en kaders;
– Regisseren van proces en inhoud van de Management- en Begrotingscyclus;
– Beleidscontrol door toetsing van en advisering over beleidsvoorstellen;
– Advisering over de inrichting van en control op de bestuurlijke
organisatie en de bedrijfsvoering;
– Beheer en gebruik van systemen en (bijbehorende) werkprocessen;
– Coördinatie, organisatie en monitoring programma Vernieuwing
Verkeer en Waterstaat 2008–2012.
Ondersteuning ambtelijke en politieke leiding
– intern adviseren door het verbinden van de beleidsprioriteiten met
externe politiek-bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen;
– beoordelen van beleidsvoorstellen op samenhang en transparantie;
– tijdig onderkennen van nieuwe strategische vragen en de verbinding
met kennis en innovatie;
– zorg dragen voor het logistieke proces en de directe ondersteuning
van de politieke en ambtelijke top.
Wetgeving en bestuurlijk-juridische advisering
Het waarborgen van duurzame en toonaangevende wetgeving en
bestuurlijk-juridische advisering die rechtmatig, doelmatig en doeltreffend
is, door:
– het waarborgen van duurzame en toonaangevende wetgeving en
bestuurlijk-juridische advisering die rechtmatig, doelmatig en
doeltreffend is;
– het bevorderen van de bestuurlijk-juridische kwaliteit van beslissingen
op het beleidsterrein van VenW en het tijdig tot stand brengen van
toegesneden bestuurlijk-juridisch instrumentarium;
– het bevorderen van de kwaliteit van de juridische professie en
professionals binnen de directie Juridische Zaken en de gehele
juridische functie van VenW;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

128

Niet-beleidsartikel 41

–

het implementeren van het VenW programma Beter Geregeld, dat ziet
toe op het verminderen en het moderniseren van de regelgeving.

Financial en internal auditing
Het geven van assurance en het zijn van een volwaardige en gelijkwaardige gesprekspartner en adviseur van het management ten aanzien van:
– sturings- en beheersingsvraagstukken op financieel, administratief en
organisatorisch gebied, zowel met betrekking tot primaire als
ondersteunende processen;
– het afgeven van accountantsverklaringen, daarmee wordt beoogd een
bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de beleids- en bedrijfsvoering.
Externe oriëntatie en inspraak
Het ondersteunen van de externe oriëntatie en inspraak om te komen tot
beleid op VenW-gebied. Hieronder vallen de bijdragen aan het apparaat
van de volgende advies- en overlegorganen:
– Raad voor Verkeer en Waterstaat;
– Overlegorganen Verkeer en Waterstaat;
– Inspraakpunt.
HGIS gelden
Het onderhouden en intensiveren van voor VenW belangrijke samenwerkingsverbanden met het buitenland. Dit ter ondersteuning van het
realiseren van de VenW-beleidsdoelstellingen en ter versterking van de
concurrentiepositie van Nederland.
Uitgaven t.b.v. algemeen departement en bijdrage derden
Dit betreft het VenW-deel van rijksbrede uitgaven aan de volgende
instellingen en organisaties:
– het Nederland Antarctisch programma, betreft onderzoek naar het
(mogelijk) afsmelten van de ijskap en naar de ozonproblematiek;
– Centraal Planbureau (jaarlijkse bijdrage € 0,131 mln.);
– de organisatie van de Conferentie van Europese Transportministers
(CEMT);
– uitkeringsuitgaven voor VenW post-actieven en wachtgelders bij het
UWV en ABP;
– apparaatsuitgaven van de uitvoeringsorganisaties UWV en ABP;
– uitgaven voor sociaal flankerend beleid van VenW;
– bijdragen aan externe kennisinstituten en organisaties;
– bijdrage aan de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek voor het onderzoeksprogramma Duurzame bereikbaarheid
Randstad voor de periode 2008 tot en met 2014 (totaal € 9 tot
maximaal € 9,5 mln.) in samenwerking met VROM, EZ en LNV.
Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid
Het versterken van de strategische kennisbasis voor het mobiliteitsbeleid
door:
– het leveren van kennisproducten zoals analyses van aan mobiliteit
gerelateerde trends en ontwikkelingen, (toekomst)verkenningen,
scenariostudies en beleidsevaluaties;
– het uitbrengen van een jaarlijkse «Mobiliteitsbalans» waarin inzicht
wordt gegeven in en verklaringen worden gegeven voor de ontwikkeling van de mobiliteit in Nederland en waarin een of meerdere actuele
thema’s worden uitgediept;
– het beantwoorden van specifieke kennisvragen bij beleidstrajecten en
het inbrengen van kennis in beleidstrajecten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

129

Niet-beleidsartikel 41

–
–

het bijeenbrengen, bewerken en verspreiden van elders geproduceerde kennis of informatie op het gebied van mobiliteit;
het verlenen van opdrachten voor het verrichten van extern onderzoek
voor VenW.

41.02 Shared Services Organisatie (SSO)
Motivering

Om (interne) klanten binnen het verzorgingsgebied op een efficiënte en
optimale wijze de basisfaciliteiten te bieden van de uitvoering van de
bedrijfsvoering

Producten

De taken van SSO hebben een structureel en ondersteunend karakter.

ICT-Dienstverlening
Verzorgen van de ICT-dienstverlening, waaronder faciliteren van een ICT
werkplek inclusief beheer en onderhoud van de hard- en software. SSO
voert deze taken in 2010 ook uit voor de departementen VWS en SZW en
voert daarnaast enkele specifieke taken uit voor andere onderdelen
binnen het Rijk.
Facilitaire dienstverlening
Het uitvoeren van facilitaire zaken, waaronder de zorg en exploitatie van
de huisvesting, facilitaire advisering en archiefwerkzaamheden. Per 1 april
2010 zullen de uitvoerende taken op het gebied van huisvesting en
facilitaire zaken worden uitbesteed aan 4FM, een nieuw facilitair samenwerkingsverband van de ministeries van SZW, VROM, BZ en VenW.
Personele dienstverlening
Bestuursneutrale taken op personeel gebied, waaronder beheer- en
adviestaken, alsmede het verlenen van specialistische diensten op
personeel gebied.
Financiële dienstverlening
Bestuursneutrale taken op financieel gebied, waaronder het verzorgen van
financiële administratie, bedrijfsvoering en contractzaken alsmede de
informatievoorziening en adviestaken.
Communicatie en Strategie
Bestuursneutrale taken voor projecten en taken die veelal gericht zijn op
productontwikkeling of interne bedrijfsvoering van de SSO teneinde de
dienstverlening van de SSO aan haar klanten te vernieuwen of te
verbeteren.
Meetbare gegevens
Indicator (bedragen in € * 1 000)

Huisvestingsuitgaven bestuurskern*

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

32 492

35 274

35 274

35 274

35 274

35 274

35 274

* Onder de huisvestingsuitgaven bestuurskern worden de huurgelden, exploitatie- en inrichtingskosten alsmede de infrastructurele voorzieningen
gerekend van de centrale dienstenen de beleidsDG’s. De stijging in 2009 wordt verklaard door de verhuizing van een afdeling vanuit een pand
van een baten lastendienst naar een door de bestuurskern bekostigd pand en door algemene prijsontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

130

Niet-beleidsartikel 41

41.03 Algemene uitgaven ten behoeve van het departement of
derden
Motivering

Hier worden de apparaatsuitgaven van de Bestuurskern verantwoord die
niet toe te rekenen zijn aan beleidsdoelstellingen.

Producten

De uitgaven hebben voornamelijk betrekking op de uitgaven verbonden
aan de stafondersteuning van de DG Mobiliteit, DG Luchtvaart en
Maritieme Zaken en DG Water.
Verder worden hier de uitgaven verantwoord van het onderhoud en de
exploitatie van het regeringsvliegtuig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

131

Bedrijfvoeringsparagraaf

3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Vernieuwing VenW
De Vernieuwing van Verkeer en Waterstaat heeft betrekking op de periode
2008–2012. In die periode worden de acties gerealiseerd die voortkomen
uit het Beleidsvoornemen «Vernieuwen Verbinden Vertrouwen» (januari
2008), dat in lijn met het programma Vernieuwing Rijksdienst is opgesteld.
De kernthema’s van de Vernieuwing van VenW zijn «integraler, minder en
beter». In 2012 werkt VenW – intern en binnen het verband van de
rijksdienst – compacter en meer programmatisch, worden activiteiten
samengevoegd en er wordt minder gecoördineerd, wordt er minder
bestuurlijke en ambtelijke drukte gegenereerd, minder advies en controle
georganiseerd en gewerkt op basis van vertrouwen.
De VenW-organisatie bestaat uit de beleidsfunctie, de centrale beleids- en
bestuursondersteunende functie, de centrale bedrijfsvoeringsfunctie (deze
functies vormen samen de bestuurskern van het ministerie), de uitvoerings- en kennisfuncties (RWS en KNMI), de inspectiefunctie (Inspectie
VenW) en de Shared Services Organisatie. Beleid, uitvoering en inspectie
zijn dicht bij elkaar gepositioneerd. Er is een stevige inhoudelijke en
productieve verbinding en wisselwerking vanuit een gelijkwaardige
positie.
Met name in de bestuurskern, waar het beleid wordt voorbereid en het
departement wordt gestuurd, wordt meer synergie, eenheid en samenhang aangebracht. Onderdelen die elkaar versterken zijn in 2008 samengebracht. De bedrijfsvoeringskaders en -regels worden vergaand
gestandaardiseerd en geüniformeerd en processen vereenvoudigd,
bovendien wordt de controletoren verminderd. VenW sluit actief aan bij
rijksbrede ontwikkelingen die betrekking hebben op de bedrijfsvoering.
VenW integreert de strategische mobiliteits- en wateropgaven met de
belangen van economie, leefomgeving en veiligheid. In 2012 is VenW een
ministerie dat snel en adequaat inspeelt op maatschappelijke en politieke
ontwikkelingen, beter is in het organiseren van kennis, het bevorderen
van innovatie en in het communiceren met de bestuurlijke en maatschappelijke omgeving. De nieuwe werkwijze wordt ondersteund door een
flexibele inzet van mensen. Binnen de Bestuurskern vindt dit proces
georganiseerd plaats.
VenW moet een forse bezuiniging van circa € 69 miljoen op de apparaatuitgaven invullen. De doelstelling van het kabinet bezien, ligt een zwaar
accent op personele reductie. Voor VenW betreft dit een reductie van 1 094
fte in de periode 2008 tot en met 2011 (waarvan 56 fte op door derden
gefinancierde formatie). Wanneer toegestane intensiveringen zoals
bijvoorbeeld Anders Betalen voor Mobiliteit buiten beschouwing worden
gelaten zal de omvang van VenW hierdoor afnemen van 12 686 fte in 2006
tot 11 664 fte in 2011. Daarnaast wordt van de zelfstandige bestuursorganen LVNL, CBR en RDW verwacht dat zij door efficiënter te werken
een reductie kunnen realiseren van 332 fte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

132

Bedrijfvoeringsparagraaf

Financieel en materieel beheer
De Vernieuwing van de Rijksdienst richt zich onder meer op de vermindering van regels en bureaucratie. In lijn hiermee zet VenW de vereenvoudiging van het financieel beheer voort. Deze vereenvoudiging vindt, in
aansluiting op de in 2007 in gang gezette lijn, plaats volgens de uitgangspunten:
+ Blijven voldoen aan de regelgeving met betrekking tot het financieel
beheer;
+ Het hanteren van een risicobenadering waardoor het aantal controles
kan worden verminderd en/of geëxtensiveerd;
+ Werken vanuit verdiend vertrouwen, met als consequentie een
verschuiving van preventieve controle naar repressieve beheersing.
Daar waar financiële risico’s relatief gering zijn, kan gericht worden
gewerkt aan het verminderen van vastlegging, controle en toezicht. Dit
veronderstelt van zowel management als medewerkers bereidheid tot
concessies met betrekking tot de gewenste sturingsinformatie en (extra)
waarborgen in de vastlegging en controle.
Op het gebied van subsidies en specifieke uitkeringen (waaronder de
Brede Doel Uitkering) zal het uniformeren, standaardiseren van subsidieregelingen en subsidievoorwaarden, het bundelen van subsidies en het
efficiënter inrichten van verantwoording en controle prioriteit blijven. In
overleg met de coördinerende departementen Financiën en BZK wordt
verder vorm gegeven aan de decentralisatiegedachte voor specifieke
uitkeringen en wordt invulling gegeven aan de implementatie van het
uniform subsidiekader.
Voor de ondersteuning van gestandaardiseerde administratieve processen
zoals inkoop, vastleggen van verplichtingen, betaling van facturen en
registratie van ontvangsten wordt meer gebruik gemaakt van bestaande
en nieuwe ICT-oplossingen. Hieronder valt ook het meer benutten van het
bestaande SAP systeem. De verwachting is dat dit op termijn winst
oplevert in tijdigheid, kwaliteit van informatie en efficiency.
De bedrijfsvoeringsprocessen worden in relatie met de primaire processen verder verbeterd en gestroomlijnd. De bedrijfsvoering is reeds
vergaand geconcentreerd. Zoveel mogelijk wordt aangesloten op de
rijksbrede ontwikkelingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de implementatie
van de CIO-rol (Chief Information Officer), de beheersing van ICT-projecten, de modernisering van de informatiehuishouding – zowel met
betrekking tot het archief als de informatiestroom – en het tijd- en
plaatsonafhankelijk werken in relatie tot de ontwikkeling van de digitale
werkomgeving (DWR).
In 2010 wordt verder gewerkt aan een nieuwe organisatorische inrichting
van de Inspectie Verkeer en Waterstaat (Inspectie VenW). Aanleiding
hiervoor zijn de overdracht van de vergunningverlenende taken aan de
markt in 2010, de verdere invoering van digitalisering van inspecties en de
invoering van het systeem- en risicogebaseerd toezicht. In de nieuwe
organisatiestructuur wordt het aantal toezichteenheden teruggebracht van
negen naar vier (luchtvaart, scheepvaart, vervoer over land en waterbeheer) en het aantal ondersteunende directies van vier naar twee.
Zoals in het jaarverslag over 2008 is gemeld, is onderzoek gedaan naar de
kosten en opbrengsten van de Inspectie VenW. Uit dit onderzoek is naar
voren gekomen dat de Inspectie VenW voor de interne (VenW) producten
niet geheel kostendekkend bleek te zijn, hetgeen ook bleek uit het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

133

Bedrijfvoeringsparagraaf

negatieve saldo van baten en lasten in de jaren 2007 en 2008. De
begroting 2010 van de Inspectie VenW is zodanig aangepast dat de kosten
en opbrengsten beter met elkaar in evenwicht zijn.
In het kabinet is afgesproken dat in 2010 voor honderd procent duurzaam
zal worden ingekocht. Dat wil zeggen dat de kerndepartementen en de
departementale diensten in 2010 bij hun inkoop in beginsel de vastgestelde duurzaamheideisen toepassen. Indien er in uitzonderlijke situaties
bij een specifieke inkoop goede redenen zijn om duurzaamheideisen niet
toe te passen, zal dat worden verantwoord.
Over het geheel genomen is het financieel en materieel beheer binnen het
ministerie van voldoende niveau. Mede naar aanleiding van bevindingen
van de Algemene Rekenkamer wordt in 2009 – en zo nodig doorlopend in
2010 – evenwel specifiek aandacht besteed aan het contractbeheer, het
verplichtingen-, ontvangsten- en materieel beheer.
Het contractbeheer heeft in hoofdzaak betrekking op Rijkswaterstaat
(RWS). Bij RWS wordt veel energie gestoken in de kwaliteit van de
beheersing van innovatieve contractvormen bij de uitvoeringstaken op het
gebied van aanleg, beheer en onderhoud van infrastructuur. Er zijn reeds
zowel structurele als incidentele verbetermaatregelen getroffen. Zo is
onder andere ingezet op standaardisatie van besteksteksten en beheersplannen. Daarnaast is een groot deel van de verbetermaatregelen gericht
op training en opleiding van medewerkers. De effecten van de verschillende maatregelen hebben reeds merkbaar geleid tot een verbeterde
contractbeheersing. Het contractbeheer was eind 2008 van voldoende
niveau. Voor 2009 en volgende jaren is de aandacht erop gericht op het
bestendigen van de kwaliteit van het contractbeheer. RWS hecht veel
belang aan het professioneel opdrachtgeverschap richting marktpartijen,
waar contractenbeheer een belangrijk onderdeel van is. RWS heeft een
groeipad vastgesteld waarlangs de zogenoemde Systeemgerichte
Contractbeheersing (SCB) in de komende jaren volledig zal worden
geïmplementeerd. Daarbij is ook nadrukkelijk aandacht voor het – zolang
als nodig – continueren van compenserende beheersmaatregelen.
Een goed verplichtingenbeheer is van vitaal belang voor een investeringsdepartement als VenW. Verbetering van het verplichtingenbeheer staat
dan ook hoog op de agenda. In het verleden is prioritair ingezet op de
verbetering van het beheer van grote verplichtingen. Zij betreffen rond de
tachtig procent van het financiële volume van VenW. Een pakket van
generieke en dienstspecifieke maatregelen heeft geleid tot een gestage
verbetering in het beheer van verplichtingen. Voor het beheer van kleinere
verplichtingen (tot € 50 000) zijn vereenvoudigingsmaatregelen genomen
die het verplichtingenbeheer verder hebben verbeterd. Meer specifiek is
aandacht gewenst voor de verdere verbetering van de tijdigheid van de
vastlegging van verplichtingen tussen de € 50 000 en € 1 000 000 bij de
bestuurskern. Dit gebeurt langs drie lijnen. Ten eerste door een verdere
standaardisatie en waar mogelijk automatisering van het inkoopproces.
Ten tweede door bij de betreffende dienstonderdelen gericht te sturen op
gedragsverandering door een combinatie van bewustwording en sancties.
Ten derde door te onderzoeken in hoeverre nog verdergaande vereenvoudiging van het financieel beheer kan bijdrage aan een kwalitatief beter
verplichtingenbeheer.
In 2008 zijn tekortkomingen geconstateerd in het ontvangstenbeheer bij
RWS. Daarbij gaat specifiek om de overige ontvangsten: betalingen van
decentrale overheden voor infrastructuur die RWS aanlegt op verzoek van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

134

Bedrijfvoeringsparagraaf

die decentrale overheden. In 2009 zal RWS daarin verdere verbetering
laten zien. Inmiddels zijn reeds binnen een belangrijk deel van RWS, de
dienst Infrastructuur, voorheen de Bouwdienst, aanvullende beheersmaatregelen zijn genomen.
Door organisatorische veranderingen stond in 2007 het materieelbeheer
bij RWS en KNMI onder druk. In 2008 zijn bij zowel RWS als bij het KNMI
belangrijke verbeteringen gerealiseerd. Bij RWS is het belangrijkste deel –
het vlootbeheer en het operationeel beheer van de gebouwen op orde
gebracht. In 2009 zijn de belangrijkste inspanningen erop gericht om het
materieelbeheer van de ICT-middelen en het wagenpark op orde te
krijgen. Het KNMI heeft in 2008 een risico-inventarisatie opgesteld en
interne controlewerkzaamheden uitgevoerd. De inspanningen in 2009
zullen er onder meer op gericht zijn de tijdigheid van het registreren van
de activa verder te verbeteren. Met betrekking tot de inventarisaties zullen
door het KNMI de daarvoor relevante processen nader worden beschreven. De nieuwe activabeheerders worden wegwijs gemaakt in hun nieuwe
rol.
Totstandkoming van beleidsinformatie
In de departementale begroting en verantwoording wordt beleidsinformatie opgenomen over doelen, prestaties en middelen. De beschikbaarheid van de beleidsinformatie neemt toe, maar de betrouwbaarheid
en de bruikbaarheid van deze informatie is een punt van aandacht. In 2008
is een traject opgestart om de organisatie van het proces van totstandkoming en de waarborgen daarin voor de betrouwbaarheid en bruikbaarheid
van deze informatie verder te verbeteren. Hierbij is aandacht voor de
eisen die hieraan worden gesteld, de te onderscheiden rollen en de
communicatie daarover aan betrokkenen. Er zullen audits worden
uitgevoerd naar de betrouwbaarheid van totstandkoming van informatie
voor prestatie-indicatoren in de begroting en verantwoording. De selectie
van de indicatoren die worden geaudit zal plaatsvinden op basis van
financieel belang, politieke gevoeligheid, complexiteit van het
totstandkomingsproces en de mogelijke aanwezigheid van belangen in de
rapportageketen.
Vermindering administratieve lasten- en regeldruk
In deze tijd van economische crisis is de noodzaak voor heldere regels
zonder onnodige hieruit voortvloeiende kosten of informatieverplichtingen nog groter geworden. Recente voorbeelden van voornemens van
VenW op dit terrein zijn: het vereenvoudigen van de procedures rondom
de realisatie van windparken op zee, het bundelen van zes oude
vergunningenstelsels via de nieuwe Waterwet in één watervergunning,
het vereenvoudigen van de technische en administratieve aspecten van
de APK-regelgeving en de invoering van een boordcomputer in de taxi. De
dienstverlening in het kader van het verlenen van de vergunningen zal de
komende jaren verder worden verbeterd. Belangrijk streven is het
hergebruik van reeds bekende gegevens binnen de grenzen van de
relevante wetgeving waarbij verdere digitalisering een belangrijke rol
speelt. Ook zal de aanvrager door digitale applicaties verder worden
ondersteund bij het indienen van een vergunningaanvraag. Daarnaast kan
de aanvrager zich wenden tot het informatiecentrum voor vragen en
gerichte ondersteuning. Doelstelling is in 2011 21 procent minder
administratieve lasten voor bedrijven ten opzichte van 2007.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

135

Baten-lastendiensten

4. BATEN-LASTENDIENSTEN
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)
Introductie
Sinds 1 januari 1995 is het KNMI een baten-lastendienst. De bijdrage van
het moederdepartement aan de baten-lastendienst KNMI wordt verantwoord op beleidsartikel 37 «Weer, klimaat, seismologie en aardobservatie» van de begroting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat.
De werkzaamheden van het KNMI zijn gericht op de algemene doelstelling
van het KNMI: bijdragen aan veiligheid, economie en duurzaam milieu in
en van Nederland met informatie, kennis en data op het gebied van weer,
klimaat en seismologie.
Sinds de privatisering van de commerciële taken in 1999 richt het KNMI
zich volledig op de publieke taken. Deze taken zijn vastgelegd in de wet op
het KNMI, die op 1 maart 2002 in werking is getreden. De daarbij
behorende ministeriële regeling is op 5 juli 2002 in werking getreden. De
taken van het KNMI zijn (Wet op het KNMI, artikel 3, eerste lid):
a) het beschikbaar maken, houden en stellen van een algemeen
weerbericht voor de Nederlandse samenleving;
b) het beschikbaar maken, houden en stellen van KNMI-gegevens;
c) het beschikbaar maken, houden en stellen van luchtvaartmeteorologische inlichtingen;
d) het verrichten van onderzoek;
e) het adviseren van Onze Minister op het terrein van de meteorologie en
andere geofysische terreinen;
f) het deelnemen in internationale organisaties op het terrein van de
meteorologie en andere geofysische terreinen;
g) het onderhouden van de nationale infrastructuur voor de meteorologie
en andere geofysische terreinen.
In de herfst van 2008 is naar aanleiding van de afgesproken evaluatie van
de KNMI-wet een kabinetsstandpunt over de KNMI-wet toegezonden aan
de Tweede Kamer. Op 24 maart 2009 heeft over de KNMI-wet een
Algemeen Overleg plaatsgevonden. Het wetgevingstraject om te komen
tot een nieuwe wet is gestart. Aanpassingen in deze wet kunnen gevolgen
hebben voor het takenpakket van het KNMI.
Producten en diensten
Om de bovengenoemde algemene beleidsdoelstelling te bereiken levert
het KNMI voortdurend informatie, kennis en data op het gebied van weer,
klimaat en seismologie. Deze informatie, kennis en data worden permanent «up to date» gehouden volgens de modernste inzichten van
wetenschap en techniek. Informatie, kennis en data moeten ook effectief
op de plaatsen terechtkomen waar ze daadwerkelijk nodig zijn: burgers,
brandweer, politie, water- en wegbeheerders, luchtvaartautoriteiten,
bedrijven, beleidsmakers en rampenbestrijders. Daarbij spelen ook de
particuliere weerbureaus en de media een belangrijke rol.
Het KNMI heeft zijn producten en diensten ingedeeld in de productgroepen Weer, Klimaat en Seismologie.
De meetbare (prestatie)gegevens voor deze drie productgroepen zijn
opgenomen in het beleidsartikel 37.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

136

Baten-lastendiensten

Doelmatigheid
Als doelmatigheidsindicator voor de baten-lastendienst als geheel wordt
gehanteerd:
– het percentage gerealiseerde kostprijsdaling bij tenminste gelijkblijvend kwaliteitsniveau ten opzichte van het jaar t-1.
Nominaal

Geindexeerd: 2008=100

Realisatie

Raming

Realisatie Raming

2008

2009

2010

2011

2008

2009

2010

2011

Kostprijs in € per eenheid product
– percentage overhead
– fte’s overhead
– kostprijs per fte

20%
n.n.b.
107

21%
92
105

20%
91
105

20%
90
105

100

100

100

100

100

98

98

98

Productievolume (jaar)
– verhouding productieve uren en normuren

69%

69%

69%

69%

De doelmatigheidsindicatoren met betrekking tot de kostprijzen vertonen
een licht dalende trend. Op basis hiervan kan gesteld worden dat de
doelmatigheid toeneemt.
De begroting van baten en lasten
De begroting van baten en lasten (x € 1 000) van het agentschap KNMI

Baten
opbrengst VenW
opbrengst overige departementen
opbrengst derden
rentebaten
bijzondere baten
exploitatiebijdragen
Totaal baten

realisatie
2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

29 311
341
18 317
94
91

43 251
112
17 029
35
89

42 897
112
16 855
25

49 261
112
16 855
25

45 038
112
16 555
25

46 494
112
16 555
25

46 526
112
16 555
25

48 154

60 516

59 889

66 253

61 730

63 186

63 218

33 033
13 235
108

31 617
26 791
134

30 745
26 963
204

29 646
34 483
264

29 345
30 261
242

29 372
30 830
290

29 372
30 862
301

Lasten
apparaatskosten
* personele kosten
* materiële kosten
rentelasten
afschrijvingskosten
* materieel
* immaterieel
dotaties voorzieningen
bijzondere lasten
Totaal lasten

1 987

2 086

1 997

1 997

1 997

1 997

1 997

64
54
48 481

60 628

59 909

66 390

61 845

62 489

62 532

Saldo van baten en lasten

– 327

– 112

– 20

– 137

– 115

697

686

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

137

Baten-lastendiensten

Toelichting op de begroting van baten en lasten
Baten

Opbrengsten VenW
Dit betreffen opbrengsten voor de Productgroepen Weer, Klimaat,
Seismologie en Aardobservatie.
Realisatie 2008

Begroot 2009

Begroot 2010

Weer
Klimaat
Seismologie
Ruimtevaart

16 211
11 603
1 497

17 001
12 328
1 552
12 370

17 339
12 435
1 569
11 554

Totaal

29 311

43 251

42 897

Opbrengst derden en overige departementen baten-lastendienst KNMI
Realisatie 2008

Begroot 2009

Begroot 2010

9 944

10 610

10 367

7 245

5 291

5 340

869
599

790
450

780
480

18 657

17 141

16 967

Opbrengsten luchtvaart
Projecten extern
gefinancierd
Dataverstrekkingen en
licenties
Overige opbrengsten
Totaal opbrengst derden

Lasten

Personeel
In de onderstaande tabel is het aantal fte’s (vaste en projectmedewerkers)
weergegeven en de gemiddelde prijs per fte (bedragen x € 1 000).

Personeel

Realisatie
2008

Begroot
2009

2010

2011

2012

2013

2014

28 918
453,10

27 855
432,30

27 326
417,0

26 266
390,5

25 965
390,5

25 965
390,5

25 965
390,5

63,8

64,4

65,5

67,3

66,5

66,5

66,5

Ambtelijk personeel
kosten (x € 1 000)
Aantal fte’s
Kosten per fte (x € 1 000)

Materiële kosten
De geraamde huisvestingskosten bedragen € 4,7 mln. waarvan € 3,4 mln.
huur. Het resterende deel van de materiële kosten is als volgt verdeeld:
– Contributies aardobservatieprogramma’s € 11,6 mln.;
– Overige contributies en bijdragen € 2,4 mln.;
– Onderhoudskosten waarneem- en computerapparatuur € 4,6 mln.;
– Overige kosten € 3,7 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

138

Baten-lastendiensten

Rentelasten
De rente vloeit voort uit rente- en aflossingsdragend vermogen. Het
rentepercentage varieert van 4,23% tot 5,16%.
Afschrijvingskosten materieel
Op grond en terreinen wordt niet afgeschreven.
De volgende afschrijvingstermijnen zijn per groep van activa gehanteerd:
– gebouwen 40 jaar;
– installaties en inventaris 3–10 jaar.
De investeringen van het KNMI in voornamelijk computer- en waarneemapparatuur bedragen jaarlijks ca. € 2 mln. Door jaarlijks het investeringsniveau constant te houden zijn ook de afschrijvingskosten per jaar € 2
mln. (begroting).
Het KNMI hanteert een grens van € 2 500 bij het activeren van investeringen. Bepaalde activacategorieën worden als bulk vanaf een bedrag van
€ 0 geactiveerd.

Dotaties voorzieningen
Er zijn geen dotaties voorzien.
Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht (x € 1000) van het agentschap KNMI
realisatie
2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.

Rekening courant RHB 1 januari

3 439

2 698

3 278

3 089

2 488

1 689

1 739

2.

Totaal operationele kasstroom

69

1 486

1 445

1 433

1 594

2 543

2 683

3a. -/- totaal investeringen
3b. +/+ totaal desinvesteringen
3. Totaal investeringskasstroom

– 1 975
457
– 1 518

– 4 000
0
– 4 000

– 2 000
0
– 2 000

– 2 000
0
– 2 000

– 2 000
0
– 2 000

– 2 000
0
– 2 000

– 2 000
0
– 2 000

0

0

0

0

0

0

0

0
– 590
1 300
710

0
– 906
4 000
3 094

0
– 1 634
2 000
366

0
– 2 034
2 000
– 34

0
– 2 393
2 000
– 393

0
– 2 493
2 000
– 493

0
– 2 493
2 000
– 493

2 698

3 278

3 089

2 488

1 689

1 739

1 929

4a. -/- eenmalige uitkeringen aan
moederdepart.
4b. +/+ eenmalige storting door het
moederdepart.
4c. -/- aflossingen op leningen
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit
4. Totaal financieringskasstroom
5.

Rekening courant RHB 31 december
(=1+2+3+4)

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom
De operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorziening.
Investeringskasstroom
Investeringen vinden vooral plaats in waarneemapparatuur en computersystemen. De ruimte om te investeren is in het verleden gesteld op een
niveau van € 2 mln. per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

139

Baten-lastendiensten

Financieringskasstroom
De investeringen zijn in 2002 t/m 2006 betaald uit eigen middelen van het
KNMI. Er behoefde in die jaren geen beroep op de leenfaciliteit te worden
gedaan waardoor de aflossingen op leningen de komende jaren laag
zullen zijn. Vanaf 2007 wordt een beroep gedaan op de leenfaciliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

140

Baten-lastendiensten

Rijkswaterstaat
Introductie
Rijkswaterstaat (RWS) is de uitvoeringsorganisatie van het ministerie van
Verkeer en Waterstaat die, in opdracht van de minister en de staatssecretaris van VenW de nationale infrastructurele netwerken in Nederland
aanlegt, beheert en ontwikkelt.
Rijkswaterstaat werkt aan:
• droge voeten
• voldoende en schoon water
• vlot en veilig verkeer over water en weg
• bruikbare en betrouwbare informatie
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat kent een scheiding tussen beleid,
toezicht en uitvoering. Rijkswaterstaat fungeert hierbij als uitvoeringsorganisatie van het ministerie en is sinds 1 januari 2006 een agentschap.
Het formuleren van beleid is belegd bij de beleids-Directoraten-Generaal.
Dit betekent dat de doelstellingen van het agentschap afhankelijk zijn van
de (veelal lange termijn) beleidsdoelstellingen en kaders welke door
Verkeer en Waterstaat worden aangegeven. Deze beleidsdoelen zijn
geformuleerd in de beleidsartikelen van de begroting van Hoofdstuk XII.
Producten en diensten
Rijkswaterstaat treedt op als manager van het gebruik van een aantal
hoofdinfrastructuur-netwerken (hoofdwegennet, hoofdvaarwegennet,
hoofdwatersystemen), als beheerder van die netwerken, als realiseerder
van uitbreidingen van deze netwerken en als adviseur voor het ten
aanzien hiervan te voeren beleid. Rijkswaterstaat voert deze taken uit
vanuit een netwerkbenadering. Belangrijkste producten zijn:
•

•

•

•
•
•

Verkeersmanagement: het inzetten van instrumenten en hulpmiddelen
om vraag en aanbod van verkeer op elk moment zo goed mogelijk op
elkaar af te stemmen en om het verkeersaanbod zo goed mogelijk af te
wikkelen. Het betreft vooral bediening van instrumenten, verstrekken
van route-informatie en incidentmanagement.
Watermanagement: reguleren van de hoeveelheden water in het
hoofdwatersysteem en van de kwaliteit daarvan, door het hanteren
van de te onderscheiden categorieën «vasthouden/bergen/afvoeren»
en «schoonhouden/scheiden/zuiveren».
Beheer, onderhoud & ontwikkeling: instandhouding van objecten en
areaal op een vooruitstrevende, toekomstgerichte manier, gericht op
het ook in technische zin steeds verder ontwikkelen van het netwerk of
systeem.
Aanleg: dit betreft investeringen om de functionaliteit van het netwerk
te vergroten. Nieuwe verbindingen of verbreding van bestaande.
Sleutelwoord: capaciteitsvergroting.
Beleidsondersteuning en -advisering: het uitvoeren van studies of het
leveren van bijdragen daaraan, adviezen met betrekking tot beleidsnota’s en de uitvoerbaarheid van beleid.
Leveren van kennis en expertise: ten behoeve van beleidsondersteuning en -advisering, grote (aanleg)projecten en aansturing
projecten en uitvoeringsorganisaties, het verstrekken van subsidies en
basisinformatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

141

Baten-lastendiensten

De begroting van baten en lasten lasten
De begroting van baten en lasten van Rijkswaterstaat (x € 1 000)
2008
realisatie

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2 183 175

1 987 387

2 010 186

1 973 868

1 971 034

1 196
110 299
2 752
8 082

1 574 051
237 466
0
81 504
800
5 000

0
81 504
800
5 000

0
81 504
800
5 000

0
81 504
800
5 000

0
81 504
800
5 000

0
81 504
800
5 000

Totaal baten

2 563 730

1 898 821

2 270 479

2 074 691

2 097 490

2 061 172

2 058 338

Lasten
apparaatskosten
personele kosten
materiële kosten
onderhoud
rentelasten
afschrijvingskosten
materieel
immaterieel
dotaties aan voorzieningen
bijzondere lasten

1 063 295
720 325
342 970
1 463 931
8 804
47 987
45 842
2 145
0
8 066

1 047 662
762 169
285 493
783 975
13 236
53 948
51 537
2 411
0
0

1 033 809
753 918
279 891
1 168 954
11 370
56 346
53 828
2 518
0
0

1 013 101
728 956
284 145
989 726
12 400
59 464
56 806
2 658
0
0

1 021 352
730 597
290 755
1 001 829
13 340
60 969
58 244
2 725
0
0

1 024 401
732005
292 396
962 545
13 340
60 886
58 165
2 721
0
0

1 026 661
732 833
293 828
957 451
13 340
60 886
58 165
2 721
0
0

Totaal lasten

2 592 083

1 898 821

2 270 479

2 074 691

2 097 490

2 061 172

2 058 338

Saldo van baten en lasten

– 28 353

0

0

0

0

0

0

Baten
opbrengst moederdepartement
opbrengsten nutv werkzaamheden
opbrengst overige departementen
opbrengst derden
rentebaten
bijzondere baten

2 441 401

Toelichting op de begroting van baten en lasten
Baten

Opbrengst moederdepartement
De opbrengst moederdepartement betreft de omzet uit hoofde van
activiteiten (en de daarmee samenhangende producten) die Rijkswaterstaat verricht voor het moederdepartement. De opbrengst moederdepartement is onder andere een vergoeding voor:
+ het beheer en onderhoud van de infrastructuur;
+ de apparaatskosten (personeel en materieel) van Rijkswaterstaat die
verband houden met de aanleg en onderhoud van infrastructuur;
+ de capaciteit die Rijkswaterstaat levert in het kader van zijn kennis- en
adviestaken.
Met name als gevolg van schommelingen in de beschikbaarheid van
middelen voor beheer en onderhoud door de jaren heen, fluctueert de
post Opbrengst Moederdepartement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

142

Baten-lastendiensten

specificatie opbrengst moederdepartement
Hoofdwatersystemen
Hoofdwegen
Regionaal/Lokaal
Hoofdvaarwegen
Mega-projecten niet-verkeer en vervoer
Megaprojecten verkeer en vervoer
Kennis en expertise
TOTAAL

2009

2010

2011

2012

2013

2014

296 061
830 765
668
388 410
22 370
0
35 777

331 478
1 200 889
780
591 417
23 044
0
35 567

308 655
1 120 992
191
500 168
22 986
0
34 395

318 598
1 136 731
413
497 785
22 231
0
34 428

319 217
1 139 588
174
458 731
21 581
0
34 576

369 043
1 081 710
107
464 107
21 375
0
34 692

1 574 051

2 183 175

1 987 387

2 010 186

1 973 868

1 971 034

Deze specificatie bevat alleen de opbrengsten vanuit VenW. De overige
opbrengsten zijn veelal niet rechtstreeks toe te rekenen naar een product
of beleidsveld.

Opbrengsten nog uit te voeren werkzaamheden
Dit betreft enerzijds middelen die RWS reeds in 2008 van het moederdepartement heeft ontvangen en bestemd waren voor onderhoudswerkzaamheden die gepland waren in 2008, maar waarvan de uitvoering is
doorgeschoven naar 2009 (€ 37,5 mln.). En anderzijds een in 2008 vooruit
ontvangen bijdrage voor in 2009 uit te voeren werkzaamheden (€ 200
mln.)
Opbrengst derden
Deze opbrengsten hebben betrekking op vergoedingen van onder meer
provincies, gemeenten en de Europese Unie in het kader van het beheer
en onderhoud van de infrastructuur en de kennis- en adviesfunctie.
Daarnaast bevat deze post de verwachte opbrengsten uit schaderijdingen
en schadevaringen ter dekking van de kosten van reparatiewerkzaamheden.
Specificatie opbrengst derden (x
€ 1 000)

2008
realisatie

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Schaderijdingen/aanvaringen
Vergunningen WVO
Vergoeding provincies etc.

31 106
24 038
55 155

21 000
22 500
38 004

21 000
22 500
38 004

21 000
22 500
38 004

21 00 0
22 500
38 004

21 000
22 500
38 004

21 000
22 500
38 004

TOTAAL

110 299

81 504

81 504

81 504

81 504

81 504

81 504

Rentebaten
Rentebaten hebben voornamelijk betrekking op vergoedingen over de
rekening-courant en korte termijn deposito’s die door Rijkswaterstaat
worden aangehouden.
Bijzondere baten
De bijzondere baten betreffen onder meer verwachte boekwinst op de
verkoop van vaste activa.
Lasten

Personele kosten
De personele kosten hebben betrekking op:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

143

Baten-lastendiensten

+ de salariskosten en overige kosten van personeel in dienst van
Rijkswaterstaat, inclusief vervangende inhuur;
+ inhuur van externe deskundigheid door RWS (anders dan aanbesteding) waarvan het niet doelmatig is deze kennis of vaardigheden in
deze omvang zelf structureel in huis te hebben.
Specificatie personele kosten
Aantal fte’s
Kosten per fte
Eigen personeelskosten
Inhuur
Totaal personele kosten

2009

2010

2011

2012

2013

2014

9 455
74
700 183
61 986
762 169

9 329
74
693 918
60 000
753 918

9 067
74
673 956
55 000
728 956

9 067
75
675 597
55 000
730 597

9 067
75
677 005
55 000
732005

9 067
75
677 833
55 000
732 833

De daling van de inhuurkosten is het gevolg van het streven van Rijkswaterstaat om de kernactiviteiten uit te voeren met medewerkers in vaste
dienst. Het doel is circa 10% van de formatie flexibel (inhuur; tijdelijke
contracten; specifieke expertise) in te vullen. Op deze manier kan zowel
het opbouwen en behouden van kritische kennis en ervaring en de
gewenste flexibiliteit (inspelen op wijzigingen in de opdrachtenstroom)
het best geborgd worden. Dit streven laat onverlet dat pieken in de
opdrachtportefeuille, fluctuaties in bezetting en arbeidsmarktomstandigheden blijvend zullen nopen tot het tijdelijk aantrekken van ingehuurde
capaciteit

Materiële kosten
De materiële kosten bestaan onder andere uit: bureau-, voorlichtings- en
huisvestingskosten, kosten voor onderhoud en exploitatie van bedrijfsmiddelen en kosten voor huren en leasen van bedrijfsmiddelen. In deze post
is ook het groot onderhoud opgenomen van activa, waarvoor als gevolg
van de afwikkeling van de vordering moederdepartement geen voorziening meer wordt opgenomen.
Onderhoud
De kosten beheer en onderhoud hebben betrekking op de kosten die in
rekening worden gebracht door derden (met name aannemers en
ingenieursbureaus). Deze voeren werkzaamheden uit die direct bijdragen
aan het beheer en de instandhouding van de infrastructuur. Deze post
fluctueert als gevolg van schommelingen in de beschikbaarheid van
middelen voor het uitvoeren van beheer en onderhoud.
Rentelasten
Dit betreft de kosten van rentedragende leningen die bij het ministerie van
Financiën zijn afgesloten en de kosten gemoeid met een tijdelijk negatief
saldo op de rekening courant.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten hebben betrekking op de materiële en immateriële
vaste activa die door RWS worden aangehouden. De afschrijvingen
vinden lineair plaats. De afschrijvingstermijn van de activa varieert
afhankelijk van het type activa.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

144

Baten-lastendiensten

De volgende afschrijvingstermijnen worden gehanteerd:
categorie activa

afschrijvingstermijn
in jaren

Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa
* gronden
* gebouwen
* inventaris en installaties
* voer-, vlieg- en vaartuigen
* hardware
* overige materiële vaste activa

3
0–40
0
40
5–15
5–25
3–5
5–10

Dotatie voorzieningen
Als gevolg van de afspraken die zijn gemaakt over de afwikkeling van de
vordering op het ministerie van VenW is de voorziening materieel per
31-12-2008 geheel afgeboekt. De gemaakte kosten worden betaald uit de
agentschapbijdrage die hiervoor is verhoogd.
Kasstroomoverzicht

Kasstroomoverzicht (in € 1 000)

2008
realisatie

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.

Rekening courant RHB 1 januari

31 492

279 339

4 789

19 692

38 489

51 126

73 350

2.

Totaal Operationele kasstroom

282 442

– 210 000

58 903

60 569

60 057

59 324

50 052

3a. -/- Totaal investeringen
3b. +/+ Totaal Desinvesteringen
3. Totale investeringskasstroom

65 581
9 029
– 56 552

104 050
0
– 104 050

85 000
0
– 85 000

85 000
0
– 85 000

85 000
0
– 85 000

85 000
0
– 85 000

85 000
0
– 85 000

4a. +/+Storting door moederdepartement
4b. -/- Uitkering aan moederdepartement
4c. +/+ Beroep op leenfaciliteit
4d. -/- Aflossingen op leningen
4. Totaal financieringskasstroom

0
0
65 818
– 43 861
21 957

500
0
90 000
– 51 000
39 500

11 500
0
85 000
– 55 500
41 000

12 900
0
85 000
– 54 672
43 228

8 400
0
85 000
– 55 820
37 5 80

9 400
0
85 000
– 46 500
47 900

8 700
0
85 000
– 49 213
44 487

279 339

4 789

19 692

38 489

51 126

73 350

82 889

5.

Rekening courant RHB per 31
december (=1+2+3+4)

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Operationele kasstroom
Hieronder vallen de inkomsten en uitgaven uit de reguliere bedrijfsvoering. Meerjarig wordt gestreefd naar een stabiel saldo van baten en lasten.
De fluctuaties in de operationele kasstroom worden meerjarig met name
veroorzaakt door schommelingen in de productie van RWS.
Investeringskasstroom
Hieronder vallen de verkopen van activa en de nieuwe investeringen. De
investeringen hebben betrekking op het in stand houden van de activa
van RWS. Deels betreft het investeringen in activasoorten waarbij de
omvang van de jaarlijkse investeringen op een constant niveau ligt. Deels
hebben de investeringen ook betrekking op specifieke activa die sterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

145

Baten-lastendiensten

verschillen in aard en omvang. Door de jaren heen veroorzaakt dit
schommelingen in de omvang van de jaarlijkse investeringen.

Financieringskasstroom
Hieronder vallen alle geldstromen die gerelateerd zijn aan de financiering
van het agentschap. Rijkswaterstaat doet een beroep op de leenfaciliteit
bij het ministerie van Financiën ter financiering van haar investeringen als
baten-lastendienst. Daarnaast is in de begroting van de baten-lastendienst
rekening gehouden met aflossing op deze leenfaciliteit.
De storting door moederdepartement betreft de aflossing van de
langlopende vordering die Rijkswaterstaat heeft op het moederdepartement.
Doelmatigheid organisatie Rijkswaterstaat
Teneinde te kunnen beoordelen of de doelmatigheid van de organisatie
van Rijkswaterstaat door de agentschapvorming is vergroot, wordt
gebruik gemaakt van een aantal indicatoren die een combinatie vormen
van de kosten van het apparaat in relatie tot de geleverde productie en de
kwaliteit van de organisatie als geheel. Naast deze kwantitatieve indicatoren zijn bij de beleidsartikelen meer kwalitatieve indicatoren opgenomen.

Kosten per eenheid product
+ Apparaatskosten per eenheid areaal (onderverdeeld naar netwerk)
Dit kengetal geeft een indicatie van de kosten die het apparaat van
Rijkswaterstaat maakt voor het beheer en onderhoud per eenheid areaal
(km2). Een dalende trend is een indicatie van toenemende efficiency op de
inzet van het apparaat.
Voor de begroting van 2010 is het areaal Hoofdvaarwegennet opnieuw
vastgesteld. Dit opnieuw vastgestelde areaal wijkt aanzienlijk af van de
eerder gebruikte areaalgegevens. Deze bijstelling veroorzaakt de forse
daling in 2010 voor de apparaatskosten per eenheid areaal voor hoofdvaarwegennet.

Apparaatskosten per eenheid areaal
Hoofdwegennet
Hoofdvaarwegennet
Hoofdwatersystemen

2008
realisatie

2009

2010

2011

2012

2013

2014

18 749
16 894
800

18 450
16 940
802

18 076
9 630
793

17 679
9 486
781

17 730
9 579
789

17 655
9 605
791

17 570
9 625
792

+ Apparaatskosten per project (onderverdeeld naar netwerk)
Dit kengetal geeft inzicht in de ontwikkeling van de apparaatskosten die
nodig zijn om de aanlegprojecten te realiseren. Een dalende trend is een
indicatie van toenemende efficiency op projecten. Dit kengetal wordt
echter sterk beïnvloed door fluctuaties in het aantal en de grootte van
lopende projecten. Dit kengetal is geïntroduceerd in 2009, waardoor er
geen verantwoordingscijfers beschikbaar zijn voor 2008.
Apparaatskosten per project

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Hoofdwegennet
Hoofdvaarwegennet
Hoofdwatersystemen

1 590
319
475

1 586
485
858

1 589
577
978

1 249
537
1 032

1 208
595
802

1 168
659
623

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

146

Baten-lastendiensten

Organisatie Rijkswaterstaat
+ Percentage overhead
Dit kengetal geeft aan welk deel (%) van het personeel (in fte’s) zich
binnen Rijkswaterstaat bezig houdt met de bedrijfsvoering. Bedrijfsvoering bevat alle processen die ondersteunend zijn aan het primaire proces.
+ Organisatiegrootte in fte’s
Dit kengetal geeft aan hoe de personele formatie van RWS zich zal
ontwikkelen teneinde de werkzaamheden te verrichten. Op zichzelf zegt dit
kengetal niets over de doelmatigheid van RWS. Wel kan het kengetal een
indicatie geven van de ontwikkeling van het aantal medewerkers wanneer
dat wordt uitgedrukt in verhouding tot het werk dat geleverd wordt
(prestaties/middelen).

Percentage overhead
Organisatiegrootte RWS in FTE’s

2009

2010

2011

2012

2013

2014

16,3%
9 455

16,0%
9 329

15,3%
9 067

15,3%
9 067

15,3%
9 067

15,3%
9 067

De bovenstaande cijfers zijn exclusief de overheveling van formatieplaatsen van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (48,5
fte’s) en de Douane (63 fte’s) ten behoeve van de Rijksrederij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

147

Baten-lastendiensten

Inspectie Verkeer en Waterstaat
Introductie
Op 1 januari 2007 is de Inspectie Verkeer en Waterstaat (Inspectie VenW)
baten/lastendienst geworden. Ook als baten/lastendienst maakt de
Inspectie integraal onderdeel uit van het ministerie van Verkeer en
Waterstaat.
De missie van de Inspectie Verkeer en Waterstaat is het bewaken en
bevorderen van een veilig en duurzaam gebruik van weg, water, lucht en
rail door burgers en ondernemers. De Inspectie bericht over de resultaten
van het werk.
De visie van de Inspectie VenW is het streven naar een veilig, leefbaar en
bereikbaar Nederland met:
+ zo min mogelijk ongelukken, incidenten, milieuvervuiling en overlast;
+ voldoende mogelijkheden voor economische expansie;
+ ondernemers en burgers die zich daar eveneens verantwoordelijk voor
voelen, in een goed geordende markt.
Deze missie en visie zijn vertaald naar de volgende primaire en secundaire
taak:
+ primaire taak: naleving van wet- en regelgeving op het gebied van
veiligheid
+ secundaire taak: het delen van kennis, het geven van adviezen en
signalen aan de beleidsgebieden en de bewindslieden van Verkeer en
Waterstaat
Het ministerie van VenW kent een scheiding tussen beleid, uitvoering en
toezicht. De Inspectie Verkeer en Waterstaat opereert hierbij als toezichtorganisatie. Het formuleren van beleid en wet- en regelgeving is primair
belegd bij de beleidsdirectoraten-generaal. Dit betekent dat de doelstellingen van de batenlastendienst mede afhankelijk zijn van de (lange termijn)
beleidsdoelen en de wet- en regelgeving die door VenW zijn vastgesteld.
Taken en grondslag
De taken die de Inspectie VenW uitvoert, zijn voor een deel verankerd in
de nationale en internationale wet- en regelgeving en verdragen. Dit geldt
voor alle drie de hoofddomeinen (Land, Lucht en Water). Een gedetailleerde uitwerking van de taken en de grondslag is te vinden in het
Meerjarenplan 2011–2014 van de Inspectie Verkeer en Waterstaat.
De inspectieactiviteiten leveren in hoofdzaak een bijdrage aan de
beleidsdoelstellingen op het gebied van veiligheid, zoals uiteengezet in de
artikelen 31 tot en met 33 in de begroting van Verkeer en Waterstaat. De
activiteiten leveren voorts, zij het in mindere mate, een bijdrage aan
bereikbaarheid en leefbaarheid, zoals terug te vinden is in de artikelen 34
tot en met 36 van de begroting van Verkeer en Waterstaat.
Producten en diensten
De producten en diensten van de Inspectie gaan uit van toelating op de
markt (vergunningen) en vervolgens handhaving van wet- en regelgeving
die van toepassing is.

1. Vergunningverlening
Technische objecten en systemen, evenals bedrijven en personen, worden
na toetsing van de wettelijke voorwaarden, door middel van vergunningverlening of certificering, toegelaten tot het domein. Daarna vindt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

148

Baten-lastendiensten

periodiek continuering van de toelating (vergunning) plaats, nadat door
middel van inspecties is vastgesteld dat nog aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. De kosten die verbonden zijn aan de activiteiten
toelating en continuering worden zo veel mogelijk kostendekkend
doorberekend aan de afnemers.
In het kader van de «vernieuwing rijksdienst» heeft de Inspectie Verkeer
en Waterstaat een groot deel van de vergunningverlening overgedragen
aan de markt. Hierdoor is een substantieel deel van de personele
taakstelling uit het coalitieakkoord ingevuld.

2. Handhaving
Het meest kenmerkende proces voor de Inspectie VenW (na toelating op
de markt) is handhaving van wet- en regelgeving. Het hoofdproduct
handhaving is onderverdeeld in de volgende onderdelen:
a. Dienstverlening
Bij dienstverlening gaat het om de subactiviteiten handhavingscommunicatie, vraagbehandeling van burgers en bedrijven (door het IVW Informatiecentrum), reizigersbelangen en compliance assistance. Dienstverlening is
een belangrijk instrument voor de naleving van wet- en regelgeving.
b. Toezicht
Het toezicht kent verschillende gradaties, variërend van voorlichting tot
intrekking van vergunningen.
c. Opsporing
Bij het constateren van stafbare feiten verleent de Inspectie ondersteuning
bij de strafrechtelijke handhaving.
Doelmatigheid en performance
Tussen het ministerie van Verkeer en Waterstaat en de Inspectie worden
afspraken gemaakt over de output die geleverd wordt en de bijbehorende
kostprijzen die daarbij horen. Deze laatste zijn belangrijk voor de
doelmatigheidsverbetering, die de Inspectie Verkeer en Waterstaat beoogt
te realiseren. Onderdeel van de resultaatgerichte sturing is de presentatie
van de kosten en het volgen van de ontwikkelingen in de tijd. De sturing
geschiedt daarbij door onder andere te bepalen wat de voortbrengingstijd
is van de producten. Doelmatigheidswinst ontstaat als, bijvoorbeeld met
behulp van digitalisering, die tijd kan worden bekort. Dit kan leiden tot:
+ verlaging van de kostprijs;
+ verhoging van de productie per fte. door een afname van de normtijd
per product of een toename van de direct productieve uren.
Doelmatigheid kan ook in kwaliteit tot uiting komen door:
+ verkorting van de doorlooptijd;
+ vermindering van het aantal beroepsprocedures/bezwaarschriften en
het aantal vormfouten;
+ verhoging van de klanttevredenheid.
De Inspectie heeft de volgende doelmatigheidsindicatoren gedefinieerd. Aan de hand van deze indicatoren zal de komende jaren de
doelmatigheid worden gemonitord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

149

Baten-lastendiensten

Doelmatigheidskengetallen

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.
2.
3.

108
29%

107
29%

107
29%

101
27%

100
25%

99
25%

98
25%

0
43
120 000
25 sec

20 000
40
150 000
25 sec

40 000
35
100 000
25 sec

60 000
35
100 000
25 sec

60 000
35
100 000
25 sec

60 000
35
100 000
25 sec

60 000
35
100 000
25 sec

4.
5.

Omzet per fte (integraal)
Percentage overhead
Effecten digitalisering (stijging
output)
Aantal klachten
Informatie aanvragen
gemiddelde wachttijd

Toelichting doelmatigheidskengetallen
De Inspectie streeft er naar om de komende jaren de kostprijzen te laten
dalen, onder gelijkblijvende productie en met minimaal dezelfde kwaliteit,
cq hetzelfde effect. Om deze trend te monitoren zijn de hierboven
genoemde indicatoren meerjarig weergegeven. De definitieve uitkomst
van de nieuwe structuur in termen van het aantal en de verschillende
soorten producten, wordt nog nader onderbouwd en eventueel aangepast.
1. Vanaf 2012 neemt de omzet per fte af omdat de fte-reductie in deze
jaren volledig is gerealiseerd en de omzet (totale baten/lasten) verder
afneemt. Deze kosten zijn exclusief programmamiddelen t.b.v.
bijvoorbeeld het informatieplan en de veiligheid op de BES-eilanden.
2. De overhead bestaat uit de kosten, samenhangende met de ondersteunende stafdirecties (o.a. HRM, financieel, en toezichtbeleid), het
lijnmanagement en de secretariële ondersteuning.
3. Deze indicator betreft de effecten van de digitalisering. Als gevolg van
digitalisering neemt de output in aantal inspecties toe.
4. Bij deze indicator is het aantal klachten in 2008 als basis genomen. Het
merendeel van de klachten is op korte termijn afgehandeld.
5. De informatieaanvragen betreffen de bij het Informatiecentrum IVW
binnengekomen aanvragen. De gemiddelde wachttijd is in de periode
tot 2008 aanzienlijk verbeterd naar een gemiddelde van 25 seconden
per adviesaanvraag. Streven is om deze korte wachttijd ook na 2008 te
continueren. Het aantal informatieaanvragen zal vanaf 2010 dalen in
verband met de overdracht van taken naar de markt, waardoor er
minder vragen bij de IVW terecht komen.
Uit een aantal van bovenstaande indicatoren kan geconcludeerd worden
dat er sprake is van een positieve ontwikkeling, hetgeen kan duiden op
een verhoogde doelmatigheid. Echter niet in alle gevallen is hierbij sprake
van een eenduidige causale relatie tussen de opgenomen indicatoren en
de doelmatigheidsontwikkeling bij de Inspectie Verkeer en Waterstaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

150

Baten-lastendiensten

De begroting van baten en lasten
De begroting van baten en lasten (* € 1 000) van de Inspectie Verkeer en Waterstaat
2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

79 893

93 520

91 596

80 516

72 827

70 649

70 566

23 161
680
744

17 288

8 646

8 646

10 446

10 446

10 446

104 478

110 808

100 242

89 162

83 273

81 095

81 012

105 042
63 057
41 986
246

108 050
75 178
32 872
608

95 152
63 082
32 071
607

83 448
57 268
26 180
537

78 455
57 268
21 187
467

79 038
57 268
21 770
400

78 954
57 268
21 686
401

1 030
991
1 136
327

1 202
948

1 332
3 150

1 181
3 996

1 197
3 154

811
846

811
846

Totaal lasten

108 773

110 808

100 242

89 162

83 273

81 095

81 012

Saldo van Baten en lasten

– 4 297

0

0

0

0

0

0

Baten
opbrengst VenW
opbrengst overige departementen
opbrengst derden
rentebaten
bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
apparaatskosten
* personele kosten
* materiële kosten
rentelasten
afschrijvingskosten
* materieel
* immaterieel
dotaties voorzieningen
bijzondere lasten

Toelichting op de begroting van baten en lasten
Baten

Opbrengst VenW (moederdepartement)
De opbrengst VenW is een vergoeding voor de hoofdproductgroep
toezicht. Naast bijdragen voor vergunningen en toezicht is er een
departementale bijdrage voor het project BES waarmee kosten voor de
infrastructuur op de BES eilanden wordt gefinancierd.
Opbrengst derden
De opbrengsten derden zijn de doorberekende kosten aan de afnemers
van de hoofdproduktgroep Vergunningen. In 2010 zal een groot deel van
deze activiteiten worden overgedragen aan de markt en zullen deze
opbrengsten geen onderdeel meer uitmaken van de IVW baten.
Rentebaten
Deze baten hebben betrekking op vergoedingen over rente op het saldo
van de rekening courant en korte termijn deposito’s die worden aangehouden door de Inspectie Verkeer en Waterstaat.
Lasten
Apparaatskosten zijn te onderscheiden in Personele kosten en Materiële
kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

151

Baten-lastendiensten

Personele kosten
De specificatie van de personele kosten is als volgt:
Personeel

Aantal Fte’s
Kosten per fte (x € 1 000)
Personeelskosten
*

Realisatie
2008*

Begroot
2009

Begroot
2010

Begroot
2011

Begroot
2012

Begroot
2013

Begroot
2014

969
65,1
63 057

925
81,3
75 178

790
79.9
63 082

739
77,5
57 268

739
77,5
57 268

739
77,5
57 268

739
77,5
57 268

De realisatie van de personeelskosten in 2008 is lager omdat de «overige personeelskosten» (reiskosten etc.) en inhuur niet op die titel zijn
geboekt en begroot, maar op de post «materiële kosten». Indien de kostprijs per fte voor 2008 vergeleken wordt met de hierboven gehanteerde
systematiek, bedraagt deze € 82 700 per fte. Vanaf 2009 maken de genoemde kosten in dit overzicht wel onderdeel uit van de personeelskosten.

De kosten hebben betrekking op:
+ de salariskosten van personeel in dienst van de Inspectie Verkeer en
Waterstaat;
+ de kosten van inhuur van externen door de Inspectie Verkeer en
Waterstaat;
+ de overige personeelskosten.

Materiële kosten
Materiele kosten hebben betrekking op:
– bureau-, voorlichtings- en huisvestingskosten;
– kosten voor onderhoud en exploitatie van bedrijfsmiddelen;
– kosten voor het huren en leasen van bedrijfsmiddelen;
– de departementale bijdrage voor de infrastructuurkosten op de BES
eilanden.
Rentelasten
De rentelasten vloeien voort uit de financiering van investeringen van de
Inspectie Verkeer en Waterstaat via de leen- en depositofaciliteit van het
ministerie van Financiën.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten hebben betrekking op de materiële en immateriële
vaste activa die door de Inspectie VenW worden aangehouden voor het in
stand houden van het eigen apparaat. De afschrijvingen vinden lineair
plaats. De afschrijvingstermijnen van de activa variëren afhankelijk van
het type activa.
De afschrijvingstermijnen die worden gehanteerd zijn:
Categorie activa

afschrijvingstermijn
In jaren

Immateriële vaste activa
Voertuigen

5
3

Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten betreft het verschil tussen de kosten en de
opbrengsten. In dit overzicht is het saldo gelijk aan de kosten die de
Inspectie maakt voor het informatieplan. Tegenover deze kosten staan nog
geen opbrengsten vanuit het departement of elders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

152

Baten-lastendiensten

Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht (in € 1 000) IVW
2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.

Rekening courant RHB 1 januari

5 551

26 858

25 835

22 657

1 307

1 650

591

2.

Totaal operationele kasstroom

17 858

2000

2000

– 17 000

2000

2 00 0

2 000

3a. -/- totaal investeringen
3b. +/+ totaal desinvesteringen

– 7 461
3 802

– 7 997
0

– 7 155
0

– 3 000
0

– 3 000
0

– 3 000
0

– 3 000
0

3.

– 3 659

– 7 997

– 7 155

– 3 000

– 3 000

– 3 000

– 3 000

0

0

0

0

0

0

0

9 797
– 2 689
0

297
– 3 320
7 997

0
– 5 178
7 155

0
– 4 351
3 000

0
– 1 657
3 000

0
– 3 059
3 000

0
– 2000
3 000

Totaal investeringskasstroom

4a. -/- eenmalige uitkering aan
moederdepartement
4b. +/+ eenmalige storting door het
moederdepartement
4c. -/-aflossingen op leningen
4d. +/+ beroep op leenfaciliteit
4.

Totaal financieringskasstroom

7 108

4 974

1 977

– 1 351

1 343

– 59

1 000

5.

Rekening courant RHB 31 december
(=1+2+3+4)

26 858

25 835

22 657

1 307

1 650

591

591

Toelichting op het kasstroomoverzicht

Investeringskasstroom
Investeringen vinden vooral plaats in computersystemen en software (zelf
ontwikkeld en licenties) en het wagenpark.
Financieringskasstroom
Het beroep op de leenfaciliteit van het ministerie van Financiën betreft
investeringen in 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

153

Verdiepingshoofdstuk

5. VERDIEPINGSHOOFDSTUK
31 Integraal waterbeleid
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
31 Integraal waterbeleid

2009

2010

2011

2012

2013

2014

79 382

71 486

68 608

68 342

68 270

68 270

2 475

– 1 053

– 1 072

– 947

– 1 057

– 1 049

677

131

960

1 002

1 002

1 289

82 534

70 564

68 496

68 397

68 215

68 510

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loonprijsbijstelling tranche 2009
2. Prijsbijstelling tranche 2009
3. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
4. Subsidietaakstelling motie Van Geel
5. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
6. Bedrijfsvoeringstaakstelling
Overige mutaties

1 238
656
– 206
– 36
– 133

1 219
570
– 272
– 36

1 173
566
– 340
– 36

1 170
561
– 340
– 36

1 169
562
– 340
– 36

1 169
562
– 340
– 36

– 842

– 1 350

– 53
– 350

– 53
– 300

– 53
– 300

– 53
– 13

677

131

960

1 002

1 002

1 289

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Totaal

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3/4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 6.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

154

Verdiepingshoofdstuk

31 Integraal waterbeleid

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Stand ontwerpbegroting 2009

570

570

570

570

570

570

0

0

0

0

0

0

570

570

570

570

570

570

Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

155

Verdiepingshoofdstuk

32 Het bereiken van optimale veiligheid in of als gevolg van
mobiliteit
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
32 Optimale veiligheid in of a.g.v. mobiliteit

2009

2010

2011

2012

2013

2014

54 411

47 583

46 532

46 275

46 006

46 006

1 545

1 551

1 519

1 442

1 417

1 421

429

546

458

730

947

932

56 385

49 680

48 509

48 447

48 370

48 359

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loon- en prijsbijstelling tranche 2009
2. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
3. Subsidietaakstelling motie Van Geel
4. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
5. Bedrijfsvoeringstaakstelling
6. Naar Justitie: St. Slachtofferhulp NL
Overige mutaties

1 490
– 132
– 60
– 119

1 299
– 173
– 60

1 261
– 217
– 60

1 253
– 217
– 60

1 245
– 217
– 60

1 245
– 217
– 60

– 21
– 225

– 21

– 21

– 750

– 520

– 21
– 225
– 280

429

546

458

730

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Totaal

– 15
947

932

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling tranche
2009.

Ad 2/3.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 6.

Dit betreft een overboeking naar het ministerie van Justitie als
de bijdrage aan de Stichting Slachtofferhulp Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

156

Verdiepingshoofdstuk

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
32 Optimale veiligheid in of a.g.v. mobiliteit

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Stand ontwerpbegroting 2009

3 700

3 700

3 700

3 700

3 700

3 700

400

700

700

700

700

0

0

0

0

0

4 100

4 400

4 400

4 400

4 400

Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

3 700

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

157

Verdiepingshoofdstuk

33 Veiligheid gericht op de beheersing van veiligheidsrisico’s
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
33 Veiligheid gericht op de beheersing van veiligheids
risico’s

2009

2010

2011

2012

2013

2014

47 747

51 529

42 047

41 455

40 814

40 814

1e suppletore wet 2009

5 498

5 191

2 896

2 769

3 098

2 793

Nieuwe mutaties

6 863

6 788

7 676

3 742

2 788

2 720

Stand ontwerpbegroting 2010

60 108

63 508

52 619

47 966

46 700

46 327

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Loonbijstelling tranche 2009
Prijsbijstelling tranche 2009
Inhuurtaakstelling motie Van Geel
Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
Bedrijfsvoeringstaakstelling
DIET luchtvaart post toelating
Luchthaven Bonaire en projectorganisatie
Koninkrijk
8. Inspectie Verkeer en Waterstaat
Diversen

1 095
382
– 232
– 119

1 096
463
– 307

1 019
301
– 385

1 005
296
– 385

993
290
– 385

993
290
– 385

– 41

– 41

1 800

– 41
1 800

– 41

3 360
400
1 821
156

1 700
2 320
– 284

3 100
2 213
– 331

1 000
2 138
– 271

2 152
– 221

2 139
– 276

Totaal

6 863

6 788

7 676

3 742

2 788

2 720

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling,
die onderdeel vormt van de dekkingsvoorstellen uit de motie
Van Geel c.s. (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 6.

Dit betreft de kosten van post toelating van luchtvaartbedrijven.

Ad 7.

Dit betreft het VenW-aandeel in de bijdrage aan de luchthaven
van Bonaire en de kosten voor de projectorganisatie Koninkrijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

158

Verdiepingshoofdstuk

Ad 8.

Bij Voorjaarsnota is het structurele verschil tussen baten en
lasten aangevuld. Deze mutatie betreft een verschuiving tussen
met name de artikelen 33, 35 en 36 en betreft een aanpassing op
de voorjaarsnotamutatie.

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
33 Veiligheid gericht op de beheersing van veiligheids
risico’s

2009

2010

2011

2012

2013

2014

0

0

0

0

0

0

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2010

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

159

Verdiepingshoofdstuk

34 Betrouwbare netwerken en acceptabele reistijd
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
34 Betrouwbare reistijden en netwerken
Stand ontwerpbegroting 2009
Amendement 31 700 XII, nr. 41, Roefs en Koopmans

2009

2010

2011

2012

2013

2014

87 784

67 183

59 085

57 992

47 713

47 713

– 10 000

1e suppletore wet 2009

11 186

7 791

3 473

1 032

– 1 451

– 1 444

Nieuwe mutaties

– 5 110

– 5 363

– 1 773

– 1 792

– 1 976

– 1 976

Stand ontwerpbegroting 2010

83 860

69 611

60 785

57 232

44 286

44 293

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loon- en prijsbijstelling tranche 2009
2. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
3. Subsidietaakstelling motie Van Geel
4. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
5. Bedrijfsvoeringstaakstelling
6. Kasschuif met 2008
Diversen

2 148
– 432
– 43
– 132

1 713
– 571
– 43

1 489
– 713
– 43

1 470
– 713
– 43

1 286
– 713
– 43

1 286
– 713
– 43

– 44

– 44

– 44

– 44

– 4 000
– 2 651

– 4 000
– 2 462

– 2 462

– 2 462

– 2 462

– 2 462

Totaal

– 5 110

– 5 363

– 1 773

– 1 792

– 1 976

– 1 976

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling tranche
2009.

Ad 2/3.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700, nr. 10).

Ad 4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 6.

Dit houdt verband met het terugdraaien van een kasschuif met
het Infrastructuurfondsartikel 13 uit de begroting 2009 (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 2, blz. 155).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

160

Verdiepingshoofdstuk

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
34 Betrouwbare reistijden en netwerken

2009

2010

2011

2012

2013

2014

98

98

98

98

98

98

Nieuwe mutaties

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2010

98

98

98

98

98

98

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

161

Verdiepingshoofdstuk

35 Mainports en logistiek
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
35 Mainports en logistiek

2009

2010

2011

2012

2013

2014

69 578

59 949

56 328

52 240

52 477

52 477

1e suppletore wet 2009

13 611

– 137

279

513

212

– 963

Nieuwe mutaties

1 803

565

567

–3

– 514

971

Stand ontwerpbegroting 2010

84 992

60 377

57 174

52 750

52 175

52 485

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loonbijstelling tranche 2009
2. Prijsbijstelling tranche 2009
3. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
4. Subsidietaakstelling motie Van Geel
5. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
6. Bedrijfsvoeringstaakstelling
7. Inspectie Verkeer en Waterstaat
Diversen

1 481
498
– 270
– 38
– 160

1 455
341
– 357
– 38

1 383
306
– 446
– 38

1 382
235
– 446
– 38

1 381
240
– 446
– 38

1 381
240
– 446
– 38

– 984
1 276

– 1 820
984

– 19
– 2 046
1 427

– 19
– 2 035
918

– 19
– 1 858
226

– 19
– 1 873
1 726

Totaal

1 803

565

567

–3

– 514

971

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3/4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 6.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 7.

Bij Voorjaarsnota is het structurele verschil tussen baten en
lasten aangevuld. Deze mutatie betreft een verschuiving tussen
met name de artikelen 33, 35 en 36 en betreft een aanpassing op
de voorjaarsnotamutatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

162

Verdiepingshoofdstuk

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
35 Mainports en logistiek

2009

2010

2011

2012

2013

2014

11 276

5 526

5 526

5 526

5 526

5 526

360

155

155

155

155

155

11 636

5 681

5 681

5 681

5 681

5 681

Ontvangsten

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.

360

155

155

155

155

155

360

155

155

155

155

155

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie nieuwe mutaties (x € 1 000)

Taakstelling Inspectie VenW

Totaal

Ad 1.

In verband met de correctie op de taakstelling Inspectie VenW
zijn er op dit artikel hogere ontvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

163

Verdiepingshoofdstuk

36 Bewaken, waarborgen en verbeteren van de kwaliteit van de
leefomgeving, gegeven de toename van mobiliteit
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
36 Bewaken, waarborgen en verbeteren van de
kwaliteit van de leefomgeving, gegeven de toename
van mobiliteit

2009

2010

2011

2012

2013

2014

107 945

90 396

50 507

37 409

25 162

24 704

– 10 577

11 266

4 551

21 004

– 519

– 547

7 850

13 729

10 908

4 517

1 743

– 236

105 218

115 391

65 966

62 930

26 386

23 921

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loonbijstelling tranche 2009
2. Prijsbijstelling tranche 2009
3. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
4. Subsidietaakstelling motie Van Geel
5. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
6. Bedrijfsvoeringstaakstelling
7. Auto van de Toekomst/Schoner en Zuiniger
8. 2e tranche Het nieuwe rijden
Diversen

139
1 676
– 39
– 390
– 14

138
1 318
– 51
– 390

122
759
– 63
– 390

121
485
– 63
– 390

121
231
– 63
– 390

121
223
– 63
– 390

10 000
3 000
– 286

–3
7 500
3 000
– 17

–3
4 500

–3
2 000

–3

6 000
1 000
– 522

– 133

– 153

– 124

Totaal

7 850

13 729

10 908

4 517

1 743

– 236

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3/4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 6.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 7.

Voor de Auto van de Toekomst/Schoner en Zuiniger vinden er
vanaf 2009 tot en met 2013 uitgaven plaats. Tegenover deze
uitgaven staat een bijdrage uit het FES.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

164

Verdiepingshoofdstuk

Ad 8.

Dit betreft een deel van de in totaal € 7 mln. die in het kader van
het Coalitieakkoord zijn toegevoegd aan deze begroting voor het
programma Het Nieuwe Rijden.

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
36 Bewaken, waarborgen en verbeteren van de
kwaliteit van de leefomgeving, gegeven de toename
van mobiliteit
Stand ontwerpbegroting 2009

2009

2010

2011

2012

2013

2014

59 190

39 353

41 395

43 524

45 744

45 744

39 353

41 395

43 524

45 744

45 744

Amendementen
1e suppletore wet 2009

1 068

Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

60 258

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

165

Verdiepingshoofdstuk

37 Weer, klimaat, seismologie en ruimtevaart
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
37 Weer, klimaat, seismologie en ruimtevaart

2009

2010

2011

2012

2013

2014

44 445

42 979

49 459

45 853

46 867

46 867

– 2 598

– 2 617

– 3 117

– 3 117

– 4 117

– 4 117

Nieuwe mutaties

2 140

3 271

3 655

3 038

4 480

4 512

Stand ontwerpbegroting 2010

43 987

43 633

49 997

45 774

47 230

47 262

Uitgaven

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Loonbijstelling tranche 2009
2. Prijsbijstelling tranche 2009
3. Subsidietaakstelling motie Van Geel
4. Huisvestingstaakstelling
5. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
6. Ruimtevaart
7. Aanpassing technische infrastructuur
Diversen

877
473
– 17

856
451
– 17

817
611
– 17

817
534
– 17

843
543
– 17

843
543
– 17
– 25

1 198
– 295

2 105
– 124

2 198
46

1 658
46

2 000
1 065
46

2 057
1 065
46

Totaal

2 140

3 271

3 655

3 038

4 480

4 512

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen
1e suppletore wet 2009

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1 000)

– 96

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidietaakstelling,
die onderdeel vormt van de dekkingsvoorstellen uit de motie
Van Geel c.s. (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel taakstelling op de
huisvestingskosten.

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 6.

Dit een aanpassing van de contributie aan EUMETSAT ten
behoeve van de voortzetting van de door deze organisatie uit te
voeren programma’s waar VenW in bijdraagt.

Ad 7.

Dit betreft gelden die noodzakelijk zijn om zowel de technische
infrastructuur (gebouwen, ruimtes) als de functionaliteit
(data-inwinning, productie, archivering, verspreiding en
monitoring) toekomstbestendig te maken en te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

166

Verdiepingshoofdstuk

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
37 Weer, klimaat,seismologie en ruimtevaart

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Stand ontwerpbegroting 2009

454

454

454

454

454

454

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1.

– 454

– 454

– 454

– 45 4

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

– 454

Amendementen
1e suppletore wet 2009
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2009

Specificatie nieuwe mutaties (x € 1 000)

Ruimtevaartontvangsten

Totaal

Ad 1.

De geraamde verrekeningen uit voorgaande jaren (van
budgetoverschotten ESA, Eumetsat en de diverse andere
ruimtevaartprogramma’s) zijn, evenals de ruimtevaartuitgaven,
in het agentschap ondergebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

167

Verdiepingshoofdstuk

Artikel 39 Bijdrage IF en BDU
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
39 Bijdrage IF en BDU
Stand ontwerpbegroting 2009

2009

2010

2011

2012

2013

2014

8 073 770

8 534 634

8 021 094

8 261 218

8 099 183

8 301 496

Amendement 31 700 XII, nr. 41, Roefs en Koopmans

10 000

Amendement 31 700 XII, nr. 50, Koopmans en Cramer

5 000

1e suppletore wet 2009

30 874

322 314

27 843

– 2 670

– 105 000

– 75 000

Nieuwe mutaties

211 254

187 836

28 298

423 737

75 134

– 81 777

8 330 898

9 044 784

8 077 235

8 682 285

8 069 317

8 144 719

2009

2010

2011

2012

2013

2014

75 890

– 2 868

– 77 372

318 784

19 972

– 137 150

div.

171 470

182 771

169 935

171 792

171 572

186 577

div.
div.
16

– 3 694
– 6 099
6 707

– 6 099
6 576

– 6 099

– 6 099

– 36 100
7 160
– 10 000

– 174 000
7 160

– 174 000
7 160

– 174 000
7 160

– 174 000
7 160

– 5 138
– 47 560
9 727

400 000
– 6 637
– 47 560
9 727

78 000
– 309
– 47 560

– 100 000

– 8 563
– 47 560
5 107
5 107
10 214

5 107
14 834

19 940

15 321
– 121 335

8 995
– 50 000

8 995
– 50 000

8 508

8 508

– 5 000

– 5 000

– 15 000

– 15 000

– 15 000

– 2 850

– 3 640

– 4 410

– 1 600

– 5 000
132

2 860

– 8 400

– 1 700

– 700

– 1 279

39.02 BDU
1. Loon- en prijsbijstelling BDU tranche
2009
2. Amendement Cramer: quick-scan
3. Actieprogramma ROV
4. SunIJ-Lijn

135 364

190 704

105 670

104 953

55 162

55 373

54 299

53 270

52 553

52 762

52 973

78 665
2 400

56 969
10 000
121 335
2 400

50 000
2 400

50 000
2 400

2 400

2 400

Totaal

211 254

187 836

28 298

423 737

75 134

– 81 777

Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie nieuwe mutaties (x € 1000)
Uitgaven
39.01 Bijdrage IF
1. Loon- en prijsbijstelling IF tranche
2009
2. Inhuurtaakstelling amendement
Koopmans/Cramer
3. Bedrijfsvoeringstaakstelling
4. PMR (prijscompensatie)
5. Bijdrage VenW aan rijksbrede
problematiek
6. Van VROM: geluidsaneringsoperatie
7. Amendement Cramer (quick-scan)
8. Kasschuif algemene middelen
9. GIS
10. Naar MinFin: WST
11. Enveloppe innovatie deltatechnologie
12. Enveloppe OV: Ketenversterking, 3e
tranche
13. Enveloppe OV: kwaliteit NSP
14. Enveloppe Kust & Water: res. nieuw
proj. HWB
15. Actieprogramma ROV
16. Naar Economische Zaken (Zuiderzeelijn)
17. Naar VROM (uitv.convenant DSM)
18. Naar EZ (innovatieprogramma
logistiek)
19. Naar EZ (ontwikkeling logistiek Park
Moerdijk)
Diversen

artikel

div.
12 en 13
14
12
12
12
11

20 647

14
13
11
14

– 78 665

14
18

– 5 000
– 24 000

12
12
div.

– 43 017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

168

Verdiepingshoofdstuk

39.01
Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling tranche
2009.

Ad 2.

Dit betreft het aandeel van het Infrastructuurfonds in de
inhuurtaakstelling ingevolge het amendement van de leden
Koopmans en Cramer (Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII,
nr. 50).

Ad 3.

Dit betreft het aandeel van het Infrastructuurfonds in de
versobering van de bedrijfsvoering.

Ad 4.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling PMR.

Ad 5.

Dit betreft het pro-rato aandeel van VenW in de rijksbrede
uitvoeringsproblematiek (1,3 mrd. vanaf 2010) en de bijdrage
van VenW in de invulling van de tekortreductie van 1,8 mrd.
vanaf 2011 (Kamerstukken II 2008–2009, 31 700 IXA, nr. 6).

Ad 6.

Dit betreft de overboeking van geluidsmiddelen van het
ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer naar VenW in het kader van het geluidsaneringsprogramma.

Ad 7.

Via de BDU wordt de € 10 mln. uit het amendement Cramer (op
de Voorjaarsnota 2008) beschikbaar gesteld. Deze bijdrage is
tevens beschreven als onderdeel van de € 90 mln. voor
quick-scans gedecentraliseerde spoorlijnen in de Mobiliteitsaanpak. Zie Ad 3 onder 39.02.

Ad 8.

Een kasschuif via de algemene middelen vanuit latere jaren naar
2012/2013 ten behoeve van het hoofdwegenprogramma.

Ad 9.

Om de onbestede gelden voor het GIS-programma te behouden
zijn deze via artikel 40 in afwachting van de definitieve compensatie, bij Voorjaarsnota 2009 naar latere jaren overgeboekt. Met
deze boeking wordt de tijdelijke compensatie op artikel 40
verlegd naar de definitieve invulling op het Infrastructuurfonds.

Ad 10.

Dit betreft een overheveling van de exploitatiebijdragen
Westerscheldetunnel naar het ministerie van Financiën in het
kader van de overdracht aan de Provincie Zeeland.

Ad 11.

Dit betreft het opvragen van coalitieakkoordenveloppen
aangaande de innovatie deltatechnologie (Pijler 2). Dit is
onderdeel van de maatschappelijke innovatie agenda Water die
VenW in het kader van het kabinetsproject Nederland Ondernemend Innovatieland heeft opgesteld. Op de bedragen is het
aandeel in de structurele korting op de coalitieakkoordenveloppen op de Aanvullende post, tranche 2011, in mindering
gebracht.

Ad 12.

Dit betreft het toevoegen van de gelden uit de coalitieakkoordenveloppe OV voor het onderdeel ketenversterking quick wins
gekoppeld aan 5%. Op de bedragen is het aandeel in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

169

Verdiepingshoofdstuk

structurele korting op de coalitieakkoordenveloppen op de
Aanvullende post, tranche 2011, in mindering gebracht.
Ad 13.

Dit betreft het toevoegen van de gelden uit de coalitieakkoordenveloppe OV voor het onderdeel NSP-kwaliteit. Op de
bedragen is het aandeel in de structurele korting op de
coalitieakkoordenveloppen op de Aanvullende post, tranche
2011, in mindering gebracht.

Ad 14.

Dit betreft het opvragen van coalitieakkoordenveloppen
aangaande een reservering nieuwe projecten hoogwaterbeschermingsprogramma. Op de bedragen is het aandeel in de
structurele korting op de coalitieakkoordenveloppen op de
Aanvullende post, tranche 2011, in mindering gebracht.

Ad 15.

Het Kabinet stelt maximaal € 500 mln. beschikbaar voor
regionale OV-projecten (Mobiliteitsaanpak; actieprogramma
regionaal OV). Hiervan is € 300 mln. gedekt uit de beschikbare
middelen voor regionale en lokale projecten. Deze middelen
worden nu via de BDU beschikbaar gesteld. De overige € 200
mln. wordt gedekt uit de gereserveerde gelden voor de
enveloppe OV. De betrokken regionale overheden zullen de
projecten voor vijftig procent cofinancieren zodat totaal € 1
mrd. beschikbaar is voor verbeteringen in het regionale OV.

Ad 16.

Dit betreft een overboeking in het kader van het Regio Specifiek
Pakket voor Noord-Nederland (RSP-ZZL) om de uitgaven voor
het ruimtelijk economisch programma op de begroting van het
ministerie van Economische Zaken te kunnen verantwoorden.

Ad 17.

Het betreft een overboeking naar het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Milieubeheer in verband met
de uitvoering van het convenant met DSM over het stopzetten
van de ammoniakstromen tussen Geleen en IJmuiden.

Ad 18.

Het betreft een overboeking naar het ministerie van Economische Zaken. Het is het aandeel van Verkeer en Waterstaat in het
innovatieprogramma logistiek.

Ad 19.

Het betreft een overboeking naar het ministerie van Economische Zaken voor de ontwikkeling logistiek Park Moerdijk.

39.02
Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling voor de
BDU, tranche 2009.

Ad 2.

Via de BDU wordt de € 10 mln. uit het amendement Cramer
(Kamerstukken II, 2007–2008, 31 474 XII, nr. 10) (op de Voorjaarsnota 2008) beschikbaar gesteld. Deze bijdrage is tevens
beschreven als onderdeel van de € 90 mln. voor quick-scans
gedecentraliseerde spoorlijnen in de Mobiliteitsaanpak.

Ad 3.

Het Kabinet stelt maximaal € 500 mln. beschikbaar voor
regionale OV-projecten (Mobiliteitsaanpak; actieprogramma
regionaal OV). Hiervan is € 300 mln. gedekt uit de beschikbare
middelen voor regionale en lokale projecten. Deze middelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

170

Verdiepingshoofdstuk

worden nu via de BDU beschikbaar gesteld. De overige € 200
mln. wordt gedekt uit de gereserveerde gelden voor de
enveloppe OV. De betrokken regionale overheden zullen de
projecten voor vijftig procent cofinancieren zodat totaal € 1
mrd. beschikbaar is voor verbeteringen in het regionale OV.
Ad 4.

Dit betreft een overboeking uit artikel 34 in het kader van de
SunIJ-lijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

171

Verdiepingshoofdstuk

40 Nominaal en onvoorzien
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
40 Nominaal en onvoorzien

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Stand ontwerpbegroting 2009

1 116

– 8 544

1 344

1 220

13 221

7 221

Mutatie NvW 2009 (31 700 XII, nr. 43)

– 3 412

– 4 300

– 5 209

– 5 209

– 5 209

– 5 209

Amendement 31 700 XII, nr. 50 Koopmans en Cramer

– 5 000

1e suppletore wet 2009

265 269

248 605

234 186

233 476

234 361

259 877

– 260 062

– 250 287

– 232 625

– 240 963

– 259 168

– 279 604

– 2 089

– 14 526

– 2 304

– 11 476

– 16 795

– 17 715

2009

2010

2011

2012

2013

2014

– 82 039
– 162 583
2 747
665
5 000

– 83 098
– 174 070
3 635
665

– 80 930
– 158 394
4 544
665

– 82 117
– 157 996
4 544
665

– 83 701
– 155 969
4 544
665

– 81 659
– 173 218
4 544
665

– 6 700
6 700

– 6 700
6 700
– 16 097
309
– 8 990
71

– 6 700
6 700
– 16 097

– 259 168

– 279 604

Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2010

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1 000)
Uitgaven
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Loonbijstelling tranche 2009
Prijsbijstelling tranche 2009
Inhuurtaakstelling motie Van Geel
Subsidietaakstelling motie Van Geel
Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
Bedrijfsvoeringstaakstelling
Bedrijfsvoeringstaakstelling
Taakstelling arbeidsproductiviteit
GIS
Taakstelling bedrijfsvoering
Overige mutaties

Totaal

– 3 205

8 563
– 310
– 5 672

5 138
– 2 167
– 1 481

– 6 700
6 700
– 8 099
6 637
– 4 197
– 400

– 260 062

– 250 287

– 232 625

– 240 963

– 20 647

– 12 409
– 1 430

Ad 1.

Dit betreft de verdeling van de bij de eerste suppletore
begroting over 2009 (Voorjaarsnota) toegevoegde loonbijstelling
over de loongevoelige artikelen.

Ad 2.

Dit betreft de verdeling van de bij de eerste suppletore
begroting over 2009 (Voorjaarsnota) toegevoegde prijsbijstelling
over de prijsgevoelige artikelen.

Ad 3.

Dit betreft de verdeling van de bij de eerste suppletore
begroting over 2009 (Voorjaarsnota) geparkeerd bedrag
subsidie-en inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de
dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 4.

Dit betreft de verdeling van het bij de eerste suppletore
begroting over 2009 (Voorjaarsnota) geparkeerd bedrag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

172

Verdiepingshoofdstuk

inhuurtaakstelling op dit artikel ingevolge het amendement van
de leden Koopmans en Cramer (Kamerstukken II, 2008–2009,
31 700 XII, nr. 50).
Ad 5.

Dit betreft de taakstelling versobering bedrijfsvoering, die
verdeeld wordt over de diverse artikelen.

Ad 6.

De taakstelling arbeidsproductiviteit wordt op dit artikel
geparkeerd. De verdeling van de bedragen zal bij de begrotingsvoorbereiding 2011 plaatsvinden.

Ad 7.

Om de onbestede gelden voor het GIS-programma te behouden
zijn deze via artikel 40 in afwachting van de definitieve compensatie bij Voorjaarsnota 2009 naar latere jaren overgeboekt. Met
deze boeking wordt de tijdelijke compensatie op artikel 40
verlegd naar de definitieve invulling op het Infrastructuurfonds.

Ad 8.

Dit betreft de inboeking van de taakstelling bedrijfsvoering. De
concrete invulling zal bij de begrotingsvoorbereiding 2011
plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

173

Verdiepingshoofdstuk

41 Ondersteuning functioneren Verkeer en Waterstaat
Opbouw uitgaven vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
41 Ondersteuning functioneren VenW

2009

2010

2011

2012

2013

2014

228 054

222 206

211 652

219 089

219 731

219 731

1e suppletore wet 2009

18 664

2 405

1 539

1 479

1 066

406

Nieuwe mutaties

11 245

4 495

4 191

1 418

4

– 495

Stand ontwerpbegroting 2010

257 963

229 106

217 382

221 986

220 801

219 642

2009

2010

2011

2012

2013

2014

4 846
1 854
– 1 436
– 41
– 533

4 683
1 826
– 1 904
– 41

4 646
1 666
– 2 380
– 41

4 639
1 800
– 2 380
– 41

4 621
1 811
– 2 380
– 41

4 620
1 811
– 2 380
– 41

– 420

– 420

– 420

5 500

5 333

5 275

5 275

– 420
– 141
5 275

1 862

– 983
– 5 807
1 221

– 983
– 5 807
2 177

– 983
– 5 807
– 665

– 983
– 5 807
– 2 072

– 983
– 5 807
– 2 429

11 245

4 495

4 191

1 418

4

– 495

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen

Specificatie amendementen en nieuwe mutaties (x € 1000)
Uitgaven
1. Loonbijstelling tranche 2009
2. Prijsbijstelling tranche 2009
3. Inhuurtaakstelling motie Van Geel
4. Subsidietaakstelling motie Van Geel
5. Inhuurtaakstelling amendement Koopmans/Cramer
6. Bedrijfsvoeringstaakstelling
7. Huisvestingstaakstelling
8. Overboeking van SZW
9. Overboeking van VWS
10. Flankerend beleid
11. Overboeking vliegkosten Koninklijk Huis
11. Overboeking functionele kosten Koninklijk Huis
Diversen
Totaal

3 835
2 222
– 1 364

Ad 1.

Dit betreft de toevoeging van de loonbijstelling tranche 2009.

Ad 2.

Dit betreft de toevoeging van de prijsbijstelling tranche 2009.

Ad 3/4.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de subsidie- en
inhuurtaakstellingen, die onderdeel vormen van de dekkingsvoorstellen uit de motie Van Geel c.s. (Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700 XII, nr. 10).

Ad 5.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de inhuurtaakstelling
ingevolge het amendement van de leden Koopmans en Cramer
(Kamerstukken II, 2008–2009, 31 700 XII, nr. 50).

Ad 6.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling versobering bedrijfsvoering.

Ad 7.

Dit betreft het aandeel van dit artikel in de taakstelling op de
huisvestingskosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

174

Verdiepingshoofdstuk

Ad 8.

Deze mutatie houdt verband met de overdracht van personele
budgetten, formatie en inhuurplafond (in het kader van de
ICT-dienstverlening) door het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid.

Ad 9.

Door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
worden begrotingsgelden overgeboekt voor de tweede termijn
van de kosten van de Dienstverleningsovereenkomst, transitiekosten en de tweede termijn inhuurbudget.

Ad 10.

In de Voorjaarsnota 2009 is door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een bedrag voor sociaal
flankerend beleid aan de begroting van Verkeer en Waterstaat
toegevoegd. Het bedrag is toen tijdelijk op artikel 41 geparkeerd.
Nu vindt er een verdeling plaats binnen de begroting van
Verkeer en Waterstaat.

Ad 11.

Omdat met ingang van 2010 de uitgaven voor het Koninklijk
Huis op de begroting I De Koning zullen worden verantwoord,
worden de budgetten voor de vliegkosten van leden van het
Koninklijk Huis en de functionele kosten Koninklijk Huis
overgeboekt naar het ministerie van Algemene Zaken.

Opbouw ontvangsten vanaf de vorige ontwerpbegroting (x € 1 000)
41 Ondersteuning functioneren VenW

2009

2010

2011

2012

2013

2014

15 085

5 093

4 093

4 551

3 093

3 093

1e suppletore wet 2009

25 925

6 484

Nieuwe mutaties

6 000

10 533

8 033

5 033

2 533

533

Stand ontwerpbegroting 2010

47 010

22 110

12 126

9 584

5 626

3 626

Ontvangsten

2009

2010

2011

2012

2013

2014

1. Ontvangsten FES (Auto van de toekomst)
Diversen

6 000

10 000
533

7 500
533

4 500
533

2 000
533

533

Totaal

6 000

10 533

8 033

5 033

2 533

533

Stand ontwerpbegroting 2009
Amendementen

Specificatie nieuwe mutaties (x € 1 000)

Ad 1.

Voor de Auto van de Toekomst/Schoner en Zuiniger worden
vanaf de jaren 2009 tot en met 2013 uitgaven verricht waar een
bijdrage uit het FES tegenover staat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

175

Bijlage moties en toezeggingen

6. BIJLAGE
6.1 Bijlage moties en toezeggingen
Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De motie Van Heteren c.s. 27 801, nr. 31
over de resultaatverplichting met betrekking tot het plaatsgebonden risico voor
kwetsbare objecten (voortouw VenW)

VAO Externe veiligheid en
ketenstudies dd 6-4-2005

Deze motie verzoekt de regering een reservepakket
van maatregelen te presenteren voor het geval
vrijwillige medewerking van het bedrijfsleven onvoldoende zou zijn om aan de resultaatverplichting
plaatsgebonden risico van 10–6 per jaar voor kwetsbare objecten te voldoen. In de brief van 4 december
2008 (kamerstuknummer 30 373-27) is aangegeven
dat deze norm als risicoplafond voor het vervoer in
de Basisnetregelgeving opgenomen zal worden. In
het bij deze brief gevoegde concept ontwerp Besluit
transportroutes externe veiligheid (Btev) is deze norm
daarom als grenswaarde voor nieuwe kwetsbare
objecten opgenomen. In de brief is tevens aangegeven dat deze norm ook voor bestaande kwetsbare
objecten zal gaan gelden, tenzij dit niet haalbaar of
betaalbaar is. Implementatie van de motie zal uiteindelijk plaatsvinden in de Basisnetregelgeving die
medio 2010 aan de Kamer zal worden aangeboden en
naar verwachting medio 2011 in werking zal treden.
De motie wordt met ingang van het NS vervoerplan
2010 afgerond. In het NS vervoerplan 2009 is de
indicator reizigerspunctualiteit, waar NS in overleg
met de consumentenorganisaties aan heeft gewerkt,
opgenomen. Gedurende 2009 zal met deze indicator
ervaring worden opgedaan. Als de indicator voldoet
aan de verwachtingen van NS en consumentenorganisaties zal deze worden voorzien van een
grenswaarde en worden toegevoegd aan de set
indicatoren als onderdeel van het vervoerplan 2010.

30 800 XII-22 Motie Van Hijum/Dijksma:
Begrotingsbehandeling dd
verzoekt de regering om in overleg met de 30/10/06
NS een set prestatie-indicatoren en
kwaliteitsnormen te ontwikkelen die
aansluit bij de behoefte van de reiziger om
zo snel mogelijk «van deur tot deur» te
worden vervoerd, en deze indicatoren en
normen te vertalen naar afspraken in de
vervoerplannen en de vervoerconcessie

De motie Mastwijk/Dijksma over
verlenging van de looptijd van de
personeelsparagraaf 24 036, nr. 315

Stemmingen moties VAO
Aanbestedingen openbaar
vervoer dd 30-06-2005

De motie Van Heteren c.s. 27 801, nr. 33
VAO Externe veiligheid en
over het anticiperen in het externe veiligketenstudies dd 6-4-2005
heidsbeleid op internationale vervoersontwikkelingen (Voortouw VenW)

Tijdens de behandeling is de Tweede Kamer op
10 februari 2009 akkoord gegaan met een permanente status voor de personeelsparagraaf in de Wet
personenvervoer 2000 (H2, § 4 art. 36–40). Deze
paragraaf beschermt de arbeidsvoorwaarden van
herleidbaar personeel van OV-bedrijven bij de
overgang van concessies. De Eerste Kamer heeft
aanvullende vragen gesteld. Deze zullen binnenkort
beantwoord worden.

Rijk, provincies, gemeenten en bedrijfsleven werken
samen aan een Basisnet voor het vervoer van gevaarlijke stoffen. De ontwerpen voor de Basisnetten Weg
en Water zijn bij brief van 4 december 2008 (kamerstuknummer 30 373-27) aan de Tweede Kamer
aangeboden. Die ontwerpen zijn zodanig vormgegeven dat ook het in de toekomst verwachte internationale vervoer binnen de in het Basisnet gedefinieerde
risicoplafonds voor het vervoer, kan worden afgewikkeld. Dat is ook de ambitie voor de vormgeving van
het Basisnet Spoor waarvan het ontwerp eind 2009
naar verwachting aan de Tweede Kamer zal worden
aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

176

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Motie van de leden Hessels en Hofstra
29 579, nr. 14 (was nr. 11) niet overgaan
tot reactivering van het historisch tracé
van de IJzeren Rijn, voordat de in het
ontwerp-tracébesluit omschreven aanpassingen aan het tracé zijn gerealiseerd

Plenair debat Verdrag IJzeren
Rijn dd 16-11-2004

De motie kan pas als afgehandeld beschouwd worden als de feitelijke moderniseringswerkzaamheden
aan de IJzeren Rijn in uitvoering zijn; volgens de
huidige planning zal dat rond de jaren 2010–2012
starten.

De motie Hofstra/Dijksma 22 026, nr. 231
over een actualisatie van de treinbediening in hoofdlijnen

VAO HSL-Zuid dd 28-04-2005

Door de afspraken tussen Nederland en België inzake
de bediening van Den Haag en Breda met de HSLZuid uit maart 2005 moeten de contractuele afspraken tussen de Staat en HSA worden aangepast. Deze
aanpassing kan plaatsvinden nadat HSA en de NMBS
hun samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten.
De totstandkoming van deze overeenkomst is meermalen vertraagd wat heeft geleid tot interventies van
de minister van VenW bij zijn Belgische collega’s.
Deze zomer staat een volgend gesprek met de
Belgische minister gepland. Als de samenwerkingsovereenkomst is gesloten kan de aanpassing van de
concessieovereenkomst (of omgezette concessie)
plaatsvinden.

31 305-106 motie Koopmans/Cramer
verzoekt de regering om opnieuw
onderzoek te verrichten naar de aanleg
van een hogesnelheidslijn tussen Utrecht,
Arnhem en Oberhausen voor de periode
2020–2028

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

Eerst wordt de mogelijke verlenging van het MIRT tot
2028 afgewacht. Als deze verlenging tot stand komt,
wordt het gevraagde onderzoek uitgevoerd.

De motie Dijksma c.s. 22 026, nr. 228
verzoekt duidelijkheid over de uitwerking
van de overeenkomst tussen HSA en de
NMBS teneinde er goedkeuring aan te
kunnen geven

VAO HSL-Zuid dd 28-04-2005

De afspraken tussen Nederland en België inzake de
bediening van Den Haag en Breda met de HSL-Zuid
uit maart 2005 moeten door de beide vervoerders
HSA en NMBS worden uitgewerkt in de samenwerkingsovereenkomst tussen deze partijen.De totstandkoming van deze overeenkomst is meermalen
vertraagd wat heeft geleid tot interventies van de
minister van VenW bij zijn Belgische collega’s. Deze
zomer staat een volgend gesprek met de Belgische
minister gepland. Als de samenwerkingsovereenkomst is gesloten zal deze voor instemming aan de
Kamer worden gezonden.

De motie Van Hijum c.s. 22 026, nr. 224
over het onthouden van goedkeuring aan
het vervoerplan van de NS

VAO HSL-Zuid dd 28-04-2005

In het AO over de dienstregeling van 21 juni 2006 is
aangegeven dat de nieuwe dienstregeling gefaseerd
wordt ingevoerd tussen 2007 en 2009. De bestaande
binnenlandse conventionele lijnen blijven parallel aan
de HSL bestaan. De NS verwacht dat de HSA-treinen
geleidelijk alle reizigers van de Oude Lijn naar zich
toe zullen trekken. Tijdens het AO inzake het vervoerplan 2007 van NS van 21 maart 2007 is aangegeven
dat alleen kan worden ingestemd met eventuele
voorstellen van NS om de dienstregeling op de
bestaande conventionele lijnen te herzien als NS
heeft aangetoond dat de vraag op deze lijnen nagenoeg is verdwenen. Gezien de ontwikkelingen en de
latere start van het HSL-vervoer, verschuift ook de
tijdscope van deze motie mee.

31 305-132 motie Koopmans c.s. over
vasthouden aan de peildatum van
1 januari 2007 voor de compensatie van
provinciale opcenten

Debat Kilometerheffing dd
22/04/09

De reactie van het Kabinet wordt meegenomen bij de
Wet Kilometerprijs die na de zomer ingediend zal
worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

177

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 305-134 motie Roefs c.s. over halen
milieudoelstellingen voor uitvoering van
de versnelde bouwprojecten

Debat Kilometerheffing dd
22/04/09

Er zijn diverse vragen gesteld over NSL tijdens het
debat van 17 juni 2009. Deze zijn vervolgens schriftelijk beantwoord. De lijn die is aangehouden, is dat de
acht maanden verschuiving in de planning nauwelijks
effect heeft op het NSL. Bij de berekening is uitgegaan van het Rijksbeleid uit de Nota Mobiliteit dat er
naar streeft vanaf 2012 «Anders Betalen voor Mobiliteit» in te voeren. In VGR 3 zal worden aangegeven
welke planning wordt aangehouden. Aan de hand
daarvan – samen met de vaststelling van de tarieven
– kan worden ingeschat wat de gevolgen zijn voor de
milieudoelstellingen. Met VGR-3 gaat de planning
naar de Tweede Kamer. Naar aanleiding daarvan
wordt verder bekeken hoe om te gaan met NSL.

23 645-167 (was: 23 645-165) motie Roefs
cs. verzoekt de regering om de openbare
aanbesteding van het OV voor de G4 niet
langer te verplichten, en dit in de WP2000
te wijzigingen

VAO Stads- en streekvervoer dd
05/07/07

In de brief aan de Kamer van 7 september 2007
(kamerstuknummer 30 421-17) heeft de staatssecretaris voorgesteld om de stadsregio’s de mogelijkheid te
geven te kiezen voor aanbesteding of inbesteding,
daardoor is de wijziging van de Wp2000 noodzakelijk.
De wetswijziging gebeurt in samenhang met wijzigingen als gevolg van de Europese PSO-verordening
en andere verbeteringen van de Wet.

29 385-29 motie Cramer/Roefs over het
vereiste inpassingsniveau van infrastructuur in relatie tot de omgeving

Notaoverleg Commissie
Elverding dd 09/06/08

Dit wordt onderzocht in het kader van het Actieplan
«Sneller en Beter» dat op 2 oktober 2008 aan de
Tweede Kamer is gestuurd (kamerstuk 29 385-41). In
het eerstvolgende Algemeen Overleg over het Actieplan en de Wetgevingsnota zal de voortgang van
deze actie inhoudelijk kunnen worden toegelicht.

31 700A-45 motie van de leden Cramer en
Roefs verzoekt de regering in overleg te
gaan met de provincie om deze kwaliteitssprong (kort inhaalspoor en plaatsen
wissel tussen Leeuwarden en Sneek) te
halen, onder voorwaarde van een minimaal gelijke bijdrage van de provincie, en
de Kamer binnen een halfjaar te informeren over de resultaten

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

De maatregelen op de spoorlijn Leeuwarden-Sneek
zijn naar aanleiding van de motie meegenomen bij
het vervolgonderzoek van ProRail naar de Quick wins
en andere kortetermijnmaatregelen, die voortvloeien
uit de quick scan op gedecentraliseerde spoorlijnen.
Overleg met Fryslân heeft plaatsgevonden in het
Bestuurlijk Overleg MIRT van 18 mei 2009. In het BO
MIRT is de afspraak gemaakt zowel het dubbelspoor
Sneek Noord, als de snelheidsverhoging MantgumSneek te realiseren en de maatregelen binnen een
taakstellend budget 50/50 te financieren. De
Staatssecretaris heeft daarbij het voorbehoud
gemaakt van het voldoen aan de FES-toets.

31 700A-103 motie Vendrik over meenemen van «De kracht van Utrecht» als
volwaardig alternatief

VAO MIRT dd 30/06/09

Betreft recente motie, nog geen actuele stand van
zaken bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

178

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 305-108 (gewijzigd, wordt nr. 119)
motie Roefs/Cramer verzoekt de regering
om de mobiliteitsladder, ook bekend als
de zevensprong van Verdaas, te verankeren in de Tracéwet

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De motie is een ondersteuning van het beleid. De
elementen zoals opgenomen in de mobiliteitsladder/
zevensprong van Verdaas passen bij de verkenning
van mobiliteitsvraagstukken zoals die nu wordt ingericht in het kader van de Sneller en Beter aanpak,
conform het gedachtegoed van de Commissie
Elverding. In de binnenkort aan de Kamer toe te
zenden wetgevingsnota en de daaruit voortvloeiende
voorgenomen wijziging van de Tracéwet zal hierop
worden teruggekomen. Het is van belang, zoals de
minister reeds heeft aangegeven tijdens het overleg
over de MobiliteitsAanpak, dat de zevensprong van
Verdaas een belangrijke rol speelt bij besluitvorming
over infrastructurele projecten. Onderzocht zal
worden op welke wijze dit via wettelijke verankering
in de Tracéwet zelf kan plaatsvinden.

25 910-72 motie Roemer, verzoekt de
regering om met voorstellen te komen
voor een beter meldpunt en afhandeling
van klachten over taxi’s

VAO Taxibeleid dd 16/10/07

De Toekomstvisie Taxi is op 26 juni 2008 aan de
Kamer aangeboden (kamerstuknummer 31 521-1).
Daarin staat dat de staatssecretaris voor de straattaxi
wil komen tot een nieuw meldpunt voor klachten. In
overleg met taxibranche en consumentenorganisaties
worden voorstellen uitgewerkt. De opzet nieuwe
klachtenregeling sturen we voor de zomer 2009 naar
de Kamer.

31 200XII-47 motie Roefs c.s. verzoekt de
regering om de planstudie A1 tussen
knooppunt Beekbergen en Deventer te
hervatten, daarbij ook het deel van de A1
tussen Deventer tot en met knooppunt
Azeloo te betrekken, en het meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en
Transport hierop aan te passen

Begrotingsbehandeling VenW
dd 06/12/07

Voor de korte termijn worden benuttingsmaatregelen
op de A1 uitgevoerd (€ 12,1 mln. waarvan de regio
€ 5,1 mln. betaalt) en uitvoering gegeven aan kunstwerken bij Beekbergen (€ 22 mln.).
De (regionale) verkenning (Beekbergen–Azelo) wordt
afgerond en kan tijdens het BO Oost voorjaar 2010 (in
samenhang met de MIRT gebiedsgerichte verkenning
A1 zone) als basis dienen voor een te starten planstudie, mits er een bestuurlijk voorkeursalternatief en
zicht op financiering is.

31 305-114 motie Cramer/Koopmans
verzoekt de regering een integraal
onderzoek te doen voor het complete
spoorsysteem (infrastructuur, beveiliging
en treinen) naar mogelijkheden voor
verdere energiebesparingen, inclusief een
kosten-batenanalyse

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

ProRail stelt een energiebeleidsplan op waarin
gevraagde onderwerpen aan de orde komen. In de
zomer van 2009 heeft ProRail dit energieplan gereed.

31 305-115 motie Madlener verzoekt de
Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
regering de file-top 50 als leidraad te gaan dd 16/02/09
gebruiken voor de fileaanpak en per
filetraject een plan van aanpak op te
stellen

Conform bespreking met de Tweede Kamer zal in het
eerstvolgende MIRT projectenboek bij de verschillende wegenprojecten (indien van toepassing)
worden aangegeven welk rangnummer het desbetreffende project heeft in de file top 50. Planning is
prinsjesdag 2009.

31 305-117 motie Vendrik cs. spreekt uit
dat de vergevorderde plannen om een
tram te laten rijden in Maastricht en
Nijmegen en tussen zwolle en Kampen
waar mogelijk door het Rijk gesteund
dienen te worden

Deze motie wordt betrokken bij de visie regionaal OV,
die in de zomer van 2010 gereed is.

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

179

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 305-116 motie Madlener/Koopmans
verzoekt de regering een wegenontsluitingsplan voor de Tweede Maasvlakte op
te stellen waarvan een tweede oeververbinding deel uitmaakt

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

In het kader van de MIRT-verkenning Ruit Rotterdam
(Rotterdam VooRUIT) zal worden bezien welke maatregelen nodig zijn om de regio Rotterdam, inclusief
de haven en de 2e Maasvlakte, bereikbaar te houden.
Het Masterplan is eind 2009 gereed. Over de voortgang cq de afspraken over deze verkenning zal de
Kamer nav de uitkomsten van het Bestuurlijk Overleg
MIRT dat in het najaar 2009 plaatsvindt, worden
geïnformeerd.

29 984-191 motie Mastwijk/Cramer over
overleg met de directie van de NS over de
voorgestelde dienstregeling 2010

VAO Vervoerplan NS en Beheerplan ProRail dd 02/07/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

29 984-192 motie Aptroot/Mastwijk over
beantwoording van de vragen binnen
zeven dagen

VAO Vervoerplan NS en Beheerplan ProRail dd 02/07/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 700A-105 motie Cramer cs. over
gebruiken van de mobiliteitsladder voor
de opbouw van gebiedsagenda’s

VAO MIRT dd 30/06/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 700A-117 (gewijzigd, was nr. 106) motie VAO MIRT dd 30/06/09
Cramer/Roefs over dubbelsporig
uitwerken van de viaducten Regge 2 en
Kruidenwijk

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 305-110 (gewijzigd, wordt nr. 120)
motie Roemer verzoekt de regering te
onderzoeken welke kansen het samengaan van metrovervoer met light-rail kan
bieden en de uitwerking hiervan op te
nemen in de voorstellen voor regionaal
openbaar vervoer medio 2010

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

Dit wordt meegenomen in de visie regionaal OV, die
zomer 2010 wordt opgeleverd.

30 373-36 motie Van Heugten/Roefs over
de consequenties van het Besluit
transportroutes externe veiligheid

VAO Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen dd 22/04/09

De Tweede Kamer zal over de consequenties van het
Besluit Transportroutes Externe Veiligheid voor
ruimtelijke plannen en bestaande bebouwing worden
geïnformeerd in de naar verwachting eind 2009 aan
de Kamer aan te bieden brief over stand van zaken
Basisnet.

30 373-33 motie Van Gent c.s. over
BLEVE-vrij rijden

VAO Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen dd 22/04/09

VenW streeft er naar in de zomer van 2009 een
convenant met het bedrijfsleven te sluiten over het
warme-BLEVE-vrij samenstellen van treinen. Deze
afspraken zullen vervolgens worden meegenomen in
het ontwerp voor het Basisnet Spoor, dat eind 2009
aan de Kamer zal worden aangeboden. Planning:
convenant 31-08-09; ontwerp Basisnet Spoor 31-12-09

31 200A-44 motie Koopmans c.s. over de
N35

Behandeling MIRT dd 17/12/07

De provincie rondt de verkenning N35 Zwolle–
Wythmen af conform «Sneller en Beter» met als
resultaat een voorkeursalternatief met zicht op
financiering (€ 30 mln. regio en € 22,1 mln. Rijk).
Vervolgens wordt aan RWS de opdracht voor de
planstudie gegeven. Als op basis van de marsroute
maatregelen genomen dienen te worden op het deel
Wierden–Nijverdal wordt uitgegaan van kostenverdeling van 50% rijk en 50% regio (uitgaande van
een verlengd MIRT).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

180

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

29 984-197 (gewijzigd nr., was 196) motie
Roemer over behouden van de dienstverlening van de Beneluxtrein op minimaal
het huidige peil

VAO Vervoerplan NS en Beheerplan ProRail dd 02/07/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 700A-43 motie Vermeij en Cramer
verzoekt de regering samen met decentrale overheden te onderzoeken hoe
belemmeringen voor een tijdige realisatie
van (hoogwaardig) OV bij nieuwbouwwijken kunnen worden weggenomen en
hiertoe het MIRT-spelregelkader aan te
passen en de Kamer hierover binnen een
halfjaar te informeren

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

Het Spelregelkader MIRT dient – ten principale –
procedureel en procesmatig van aard te blijven. Inzet
is hierbij iedere vorm van «inhoud» in het spelregelkader te vermijden. De lijn is als volgt: 1. beleidsmatig aandacht schenken aan tijdige realisatie van
(hoogwaardig) OV bij nieuwbouwwijken in het eerstkomende MIRT-projectenboek en/of de op te stellen
gebiedsagenda’s; 2. en, voor zover dat dan nog nodig
is een kleine, procesmatige aanpassing in het spelregelkader, dat volgend jaar (2010) wordt aangepast.
Bij het uitkomen van het MIRT projectenboek op
Prinsjesdag kan antwoord worden gegeven op de
motie.

31 521-12 motie Roefs/Mastwijk verzoekt
de regering ten behoeve van de gebruikersorganisaties de diverse klachtenregelingen in een handzaam schema samen te
vatten en dat vervolgens in het handboek
op te nemen, ter bredere verspreiding
onder gebruikers van het contractvervoer

VAO Contractvervoer taxi dd
12/02/09

Het handboek zal in de zomer van 2009 gereed zijn.
De gevraagde informatie wordt daarin opgenomen.

31 521-13 motie Roefs/Aptroot verzoekt de VAO Contractvervoer taxi dd
regering het instrumentarium te ontwikke- 12/02/09
len waarmee na een jaar bekeken kan
worden of de kwaliteitseisen resultaat
hebben, of dat nadere (wettelijke) borging
van kwaliteitseisen nodig is, dus vóór
1 juli 2010

Deze zomer is het handboek «professioneel aanbesteden» gereed. Dit handboek levert in de vorm van
kwaliteitscriteria belangrijke bouwstenen voor het
instrumentarium. Met het handboek kunnen de
effecten op de kwaliteit van het contractvervoer
worden geëvalueerd. De planning is dat het volledige
instrumentarium in september 2009 gereed is. Voor
een goede evaluatie is ook een nulmeting nodig. Die
levert de basis voor vergelijking in de latere evaluatie.
De nulmeting van de kwaliteit van de verschillende
vormen van contractvervoer zal in het najaar 2009
plaatsvinden.

31 700A-50 motie Koopmans en De Krom
verzoekt de regering om op basis van het
regioplan en cofinanciering door de regio
tot een plan van aanpak voor de N35
tussen Nijverdal en Wierden te komen,
hiervoor de benodigde middelen vrij te
maken en de kamer hierover te informeren bij de Voorjaarsnota

De provincie rond de verkenning N35 Zwolle–
Wythmen af conform «Sneller en Beter» met als
resultaat een voorkeursalternatief met zicht op
financiering (€ 30 mln. regio en € 22,1 mln. Rijk).
Vervolgens wordt aan RWS de opdracht voor de
planstudie gegeven. Als op basis van de marsroute
maatregelen genomen dienen te worden op het deel
Wierden–Nijverdal wordt uitgegaan van kostenverdeling van 50% Rijk en 50% regio (uitgaande van
een verlengd MIRT).

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

29 984-193 motie Aptroot/Mastwijk over
VAO Vervoerplan NS en Beheeronafhankelijk onderzoek naar concurrentie plan ProRail dd 02/07/09
tussen bedrijven op de regionale
vervoersmarkt

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

181

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 305-107 (gewijzigd) motie Koopmans/
Roefs verzoekt de regering verkeer- en
vervoerinvesteringen voor de diverse
modaliteiten integraal aan te pakken en af
te stemmen op onder andere ruimtelijke
ontwikkelingen, zodat optimale keuzes
worden gemaakt waarbij de regio’s goed
worden betrokken;
verzoekt de regering tevens, aan te geven
hoe het criterium «robuustheid van het
wegen- en spoornet» wordt gedefinieerd
en vastgelegd;
verzoekt de regering, daarmee de MobiliteitsAanpak als aanvulling op de Nota
Mobiliteit te verankeren in het beleid;
verzoekt de regering, hierover uiterlijk op
1 juli 2009 nader te berichten

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

In behandeling. Deze motie verloopt volgens
planning.

31 200A-61 motie Madlener over de
ontlasting van het Prins Clausplein

Behandeling MIRT dd 17/12/07

De A14 en mogelijke andere oplossingen ter ontlasting van het Prins Clausplein zullen worden onderzocht ihkv de MIRT-verkenningen Haaglanden en
Rotterdam. Over de voortgang cq de afspraken over
deze verkenningen zal de Kamer nav de uitkomsten
van het Bestuurlijk Overleg MIRT dat in het najaar
2009 plaatsvindt worden geïnformeerd. Tevens zal
ihkv de planstudie A4 Delft-Schiedam worden onderbouwd waarom de A14 geen alternatief is ter ontlasting van de A13. De minister zal in 2009, binnen de
wettelijke procedures, een besluit (standpuntbepaling) nemen over de alternatieven A3 en A13 +
A13/A16 in de planstudies A4 Delft–Schiedam.

31 305-96 motie Koopmans c.s. over
differentiatie in voertuigcategorieën naar
CO2-uitstoot

VAO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 26/11/08

De kamer wordt geïnformeerd over het onderzoek bij
de indiening van het wetsvoorstel kilometerprijs na
de zomer.

30 373-35 motie Van Heugten/Roefs over
aanvullende bouweisen van gemeenten

VAO Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen dd 22/04/09

De Tweede Kamer zal eind 2009 aan de Kamer aan te
bieden brief over stand van zaken Basisnet worden
geïnformeerd over de mogelijkheden voor gemeenten om uit het oogpunt van externe veiligheid aanvullende bouweisen te kunnen stellen

31 700A-102 motie Roefs/Koopmans over
ondersteunen van de ruimtelijke ontwikkeling met versterking van OV-infrastructuur

VAO MIRT dd 30/06/09

31 305-113 (gewijzigd, wordt nr.121) motie Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
Cramer cs. verzoekt de regering in overleg dd 16/02/09
met de decentrale overheden, ProRail, NS
en decentrale vervoerders te komen tot
een landelijke regeling voor vervangend
vervoer en verbetering van de informatievoorziening richting de reiziger tijdens
verstoringen

Het overleg met de decentrale overheden hierover zal
in september 2009 starten. Doel is eind 2009 hierover
afspraken te maken.

31 700A-56 motie Roemer verzoekt de
Notaoverleg MIRT dd 15/12/08
regering in 2009 met voorstellen te komen
om de verbinding tussen Groningen en
Maastricht te verbeteren en hierbij ook te
bekijken in hoeverre de capaciteit van de
Maaslijn uitgebreid dient te worden

De Maaslijn – waar deze motie met name betrekking
op heeft – krijgt de nodige aandacht in de Quick Scan
regionale lijnen. In aanvulling daarop wordt de
onderzoeksvraag uit deze motie uitgevoerd. Over de
uitkomst van dit onderzoek wordt de Kamer rond de
zomer geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

182

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 700A-59 motie Van der Staaij verzoekt
de regering te bevorderen dat op het
drukbereden traject tussen Barneveld en
Amersfoort zo snel mogelijk een einde
wordt gemaakt aan de bestaande situatie
van onbeveiligde spoorwegovergangen
zonder spoorbomen of waarschuwingslichten en tevens te bevorderen dat ook
op andere plaatsen dergelijke situaties zo
spoedig mogelijk worden beëindigd

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

In de zomer 2009 zal de minister schriftelijk reageren
over de stand van zaken van de uitvoering van deze
motie.

31 700A-53 motie Cramer en Vermeij
verzoekt de regering in overleg te gaan
met de regio over gezamenlijke financiering van de OV-tunnel en de OV-knoop in
Amstelveen en de Kamer hierover binnen
een jaar te informeren

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

Zoals de motie verzoekt wordt in overleg met de
regio dit onderwerp besproken. Afronding zal uiterlijk
plaatsvinden in het MIRT-overleg in het najaar van
2009.

31 305-112 motie van de leden Cramer en Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
Roefs verzoekt de regering de druk maxidd 16/02/09
maal op te voeren, zodat de convenanten
effectieve maatregelen opleveren en voor
na de evaluatie (uiterlijk gereed medio
2010) de mogelijkheid open te houden om
de mogelijkheid uit te werken om alle
bedrijven met meer dan 50 werknemers
die niet meedoen aan een convenant
mobiliteitsmanagement, te laten vallen
onder de ministeriële regeling die nu
achter de hand wordt gehouden voor als
de convenanten geen succes blijken

Zowel in directe contacten met de regio’s als in het
overleg met alle betrokkenen in de Taskforce wordt
nauwgezet de voortgang in de gaten gehouden van
de uitvoering van de voorgenomen maatregelen en
zo nodig bijgestuurd. Bovendien vindt momenteel
overleg plaats met een aantal regio’s om ook daar te
komen tot convenanten; naar verwachting zal binnen
een half jaar een aantal convenanten worden ondertekend. Na de evaluatie medio 2010 zal worden
bezien of een ministeriële regeling nog nodig is en zo
ja, of de bestaande regeling, al of niet in aangepaste
vorm, voor specifieke groepen bedrijven aangewend
kan worden.

31 700XII-35 motie Cramer c.s. verzoekt de Begrotingsbehandeling dd
regering vóór de zomer van 2010 samen
03/12/08
met decentrale overheden een visie te
ontwikkelen op de verdere doorontwikkeling van het regionale OV in de
stedelijke netwerken tot Olympisch niveau

Zomer 2010 wordt de visie gepresenteerd.

21 501-33–188 motie Van Heugten c.s.
over de rij- en rusttijdenregeling voor
chauffeurs in het beroepsgoederenvervoer

VAO Transportraad dd 07/10/08

Met de invoering van de digitale tachograaf is de
bewaar- en controleperiode voor controles langs de
weg opgerekt naar 28 dagen. Lidstaten verschillen
onderling in de manier van handhaven en het boetebeleid. Nederland probeert via diverse sporen, samen
met collega’s uit andere lidstaten, meer uniformiteit
in de handhaving te realiseren. De redelijkheid van
het Nederlandse handhavingsbeleid is daarbij het
uitgangspunt. De uniformiteit van handhaving wordt
als onderwerp besproken tijdens een internationale
studiedag die het bedrijfsleven, samen met de
overheid, in 2009 organiseert. De heer Balkenende
heeft dit onderwerp als knelpunt bij de heer Barosso
ingediend met betrekking tot het actieplan reductie
administratieve lasten in de EU.

29 984-190 motie Cramer cs. over alsnog
onderzoek doen naar infrastructurele
maatregelen op de spoorverbinding
Utrecht–Zwolle

VAO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 02/07/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

183

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 305-48 motie Roemer/Roefs over
landelijke afspraken over milieuzones

VAO Milieuzonering personenauto’s dd 25/06/08

Amsterdam is de enige gemeente die invoering
milieuzones voor personenauto’s serieus heeft overwogen. Amsterdam heeft inmiddels het voorstel tot
invoering milieuzonering ingetrokken. In de zomer
wordt de Kamer hierover nader geïnformeerd.

29 385-22 motie van de leden Roefs en
Koopmans verzoekt de regering in het
Actieplan Elverding de oplevertoets
inclusief juridische verankering nader uit
te werken, waarbij ook antwoord wordt
gegeven op de vraag of in geval van
juridische verankering van de oplevertoets, koppeling wellicht niet meer nodig
is

Nota overleg mbt commissie
Elverding dd 09/06/08

Het Actieplan Sneller en Beter is op 2 oktober 2008
(kamerstuknummer 29 385-41) aan de Kamer toegezonden. Een van de daarin opgenomen acties is het
opstellen van een wetgevingsnota. In deze wetgevingsnota worden de contouren geschetst van de
structurele verbetering van de besluitvorming en
wordt gemotiveerd of een en ander wettelijk geregeld
moet worden. Daarbij zal ook aandacht geschonken
worden aan de oplevertoets. De wetgevingsnota zal
binnenkort aan de Kamer worden toegezonden.
Inmiddels is de inhoudelijke uitwerking/invulling van
de oplevertoets gestart. In het eerstvolgende Algemeen Overleg over het Actieplan en de Wetgevingsnota zal de voortgang van deze actie inhoudelijk
kunnen worden toegelicht.

29 385-38 (was 29) motie van de leden
Nota overleg mbt commissie
Cramer en Roefs verzoekt de regering een Elverding dd 09/06/08
andere analyse te doen naar het vereiste
inpassingsniveau van infrastructuur in
relatie tot de omgeving en te onderzoeken
of er vuistregels kunnen worden opgesteld voor dit inpassingsniveau

Wordt onderzocht in het kader van het Actieplan
«Sneller en Beter» dat op 2 oktober 2008 aan de
Tweede Kamer is gestuurd (kamerstuknummer
29 385-41). In het eerstvolgende Algemeen Overleg
over het Actieplan en de Wetgevingsnota zal de
voortgang van deze actie inhoudelijk kunnen worden
toegelicht.

31 305-45 motie Koopmans spreekt uit dat
de regering de benodigde RDW-gegevens
voor de instelling van de milieuzones
slechts ter beschikking mag stellen,
indien:
– Europese luchtkwaliteitsnormen ter
plekke ook na gebruikmaking van de
maatregelen uit het NSL overschreden
worden;
– het gekozen systeem gelijk is aan een
landelijk vastgesteld systeem zodat er
geen lappendeken kan ontstaan
de aanpak niet nadeling is voor mensen
met een laag inkomen

Aan de RDW is offerte gevraagd voor de registratie
van emissiecategorieën. De in de motie gestelde
voorwaarden worden geëerbiedigd.

VAO Milieuzonering
personenauto’s dd 25/06/08

31 305-50 (was 48) motie van de leden
VAO Milieuzones personenauto’s
Roemer en Roefs verzoekt de regering:
dd 25/06/08
– uiterlijk in april 2009 duidelijk te maken
wat voor effecten op milieu, economie en
mobiliteit een milieuzone voor personenauto’s kan hebben voor afzonderlijk
steden indien luchtkwaliteitsnormen
overschreden worden
– indien milieuzonering in april 2009
onvermijdelijk blijkt om de NSL-doelen
te halen, in overleg met onder andere de
VNG landelijke afspraken voor deze
milieuzones op te stellen om een
lappendeken te voorkomen
– zolang er geen landelijke afspraken voor
een milieuzone voor personenauto’s zijn
deze milieuzones niet toe te laten

Het kabinet heeft onderzoek laten uitvoeren naar de
effecten van een milieuzone voor personenauto’s en
daarop het kabinetsstandpunt gebaseerd. De
gemeente Amsterdam heeft hiernaar een eigen
onderzoek uitgevoerd. Amsterdam heeft zijn
onderzoek naar de effecten geactualiseerd in het
kader van een voorgenomen definitief besluit door de Amsterdamse
gemeenteraad in 2009. Amsterdam is de enige
gemeente die invoering milieuzones voor personenauto’s serieus heeft overwogen. Amsterdam heeft
inmiddels het voorstel tot invoering van milieuzonering ingetrokken. In de zomer wordt de Kamer
hierover nader geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

184

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

29 984-142 Motie De Krom over onderzoek VAO Vervoerplan NS en
naar het opnemen van kostenefficiëntie
Beheerplan ProRail dd 25/06/08
als prestatie-indicator

De motie is afgedaan middels het Kabinetsstandpunt
Evaluatie Spoorwetgeving, dat de Kamer voor het
zomerreces van 2009 ontvangt.

31 700A-101 motie Roefs c.s. over
uitwerken van de gebiedagenda’s in
samenwerking met de regio’s

VAO MIRT dd 30/06/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

29 398-109 motie De Rouwe c.s. over het
in ere herstellen van het onderbreken van
een zichtbare rouwstoet

VAO Verkeersveiligheid en CBR
dd 03/07/08

Bezien wordt op welke manier een rouwstoet zodanig
herkenbaar kan worden gemaakt dat de aparte status
van de rouwstoet voor andere verkeersdeelnemers
voldoende duidelijk is waardoor de verkeersveiligheid niet in het gedrang komt. Daarbij wordt tevens
overleg gevoerd met Justitie in verband met de
handhavingsaspecten van deze maatregel.

29 398-110 motie Roefs/De Rouwe over
het alleen mogelijk maken van de
tenaamstelling van een auto met een
geldig rijbewijs

VAO Verkeersveiligheid en CBR
dd 03/07/08

Begin maart heeft er overleg plaatsgevonden met de
heer Dubbink. Tijdens dit overleg is het idee van
kentekenaansprakelijkheid naar voren gekomen, in
die zin dat ook iemand die zijn voertuig uitleent aan
iemand zonder rijbewijs of aan een dronken bestuurder, een sanctie krijgt. Dit idee wordt momenteel
besproken met Justitie. Na overleg met Justitie wordt
de Kamer per brief geïnformeerd, al dan niet met het
idee van kentekenaansprakelijkheid.

29 398-112 motie Madlener over regels
voor dekking van examencentra door heel
Nederland

VAO Verkeersveiligheid en CBR
dd 03/07/08

Zie Kamerbrief van 18 december 2008 (kamerstuknummer 29 398-130). Tijdens het Algemeen Overleg
van 21 mei 2008 is de Kamer op de hoogte gebracht
van een, door het CBR, uit te voeren evaluatie naar
het locatiebeleid. Deze evaluatie is uitgevoerd en
daarbij is met name gekeken naar de kwaliteit van de
examenlocaties en de doelmatigheid. VenW zal in het
kader van de hiervoor genoemde prestatie-indicatoren met het CBR in overleg treden over de wijze
waarop op een effectieve en doelmatige wijze invulling kan worden gegeven aan de motie van het lid
Madlener t.a.v. de landelijke dekking van examencentra (kamerstuknummer 29 398-114). De Kamer
wordt hierover eind 2009 geïnformeerd.

31 305-59 motie Van der Ham/Duyvendak
over een voorstel voor een gekwantificeerd milieudoel en scenario’s voor
milieudifferentiaties in de kilometerprijs

VAO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 03/07/08

De onderzoeken naar de scenario’s voor milieudifferentiatie van het basistarief zijn in de afrondende
fase. De resultaten van de onderzoeken zullen tegelijk
met de indiening van het wetsvoorstel kilometerprijs
worden toegezonden. Voor wat betreft het wetstechnisch vastleggen van milieudoelen: dit zal worden
meegenomen in het wetsvoorstel kilometerprijs (en
de memorie van toelichting) die na de zomer
ingediend zal worden.

31 700A-100 motie Koopmans/Cramer
over voorfinanciering van infrastructuurprojecten uit de nieuwe MIRT-periode

VAO MIRT dd 30/06/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

185

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

29 398-144 motie De Rouwe/Roefs
VAO Verkeersveiligheid dd
verzoekt de regering voor het begeleiden
12/03/09
van minderjarige automobilisten de eis op
te nemen dat de begeleider niet veroordeeld mag zijn geweest voor rijden onder
invloed en niet tot EMA alcohol of asociaal rijden veroordeeld mag zijn geweest;
verzoekt de regering tevens aan te geven
hoe zij een goede handhaving van deze
regeling voor zich ziet

Dit wordt meegenomen in de uitwerking van
«Begeleid Rijden».

29 398-145 motie De Rouwe/Roefs
verzoekt de regering om in overleg met
het Nationaal Mobiliteitsberaad te onderzoeken of het mogelijk is door strikte
toepassing van deze Essentiële Herkenbaarheids Kenmerken het aantal
verkeersborden langs de Nederlandse
wegen te reduceren

VAO Verkeersveiligheid dd
12/03/09

Geen stand van zaken bekend.

29 398-146 motie De Rouwe verzoekt de
regering om naast het brommercertificaat
ook het theorie-examen voor automobilisten als mogelijk theoretisch examen voor
bromfietsers vanaf 16 jaar te laten gelden,
waarbij de geldigheidsduur van dit
theorie-examen zodanig wordt vastgesteld dat dit ook bruikbaar wordt voor het
vervroegd behalen van het rijbewijs

VAO Verkeersveiligheid dd
12/03/09

Het CBR heeft het onderzoek inmiddels gestart.

31 700A-52 motie Cramer c.s. verzoekt de Notaoverleg MIRT dd 15/12/08
regering:
– quick-wins en overlastgevende maatregelen op deze corridor (Zwolle-Almelo)
zoveel mogelijk al te nemen tijdens
werkzaamheden in Nijverdal, zodat er na
de heropening een beter treinproduct is
– volledige spoorverdubbeling en
elektrificatie van Zwolle-Wierden te
onderzoeken in een integraal MIRT-project
met de verdere opwaardering van de N35,
waarover de minister in 2009 wil besluiten

De minister heeft aangegeven dat een combinatie
van werkzaamheden, daar waar mogelijk, zal worden
bevorderd. Het tweede punt uit de motie heeft de
minister met instemming van de indiener zo geïnterpreteerd dat wanneer met de regio wordt gesproken
over decentralisatie van het vervoer op deze spoorlijn, ook over verdubbeling en elektrificatie zal
worden gesproken.

31 700A-54 motie Cramer c.s. verzoekt de Notaoverleg MIRT dd 15/12/08
regering in de planstudie Den Haag–
Rotterdam snelle introductie van de
verbinding Den Haag-Eindhoven via de
HSL-Zuid te onderzoeken, bijvoorbeeld via
een exploitatieovereenkomst tussen HSA
en NS, en hierbij de plannen voor HST
Cross border connect te betrekken

In de motie wordt gevraagd de verbinding Den
Haag-Eindhoven via de HSL-Zuid te onderzoeken.
Eerste prioriteit voor de HSL-Zuid is dat hier treinen
gaan rijden, eerst tussen Amsterdam en Rotterdam
en later uitbreidend naar Brussel en Parijs. Daar is nu
alle energie op gericht. Op grond van de huidige
concessies met HSA en met NS kan het doortrekken
van de dienst Den Haag-Eindhoven niet, maar de
minister gaat met de NS en met HSA in gesprek om
te onderzoeken of er voor de toekomst mogelijkheden voor een dergelijke dienst zijn.

29 665-128 motie De Rouwe cs. verzoekt
de regering om de implementatie voortvarend ter hand te nemen, zodat de
geloofwaardigheid van en het vertrouwen
in deze partijen gewaarborgd wordt en er
recht wordt gedaan aan de rechtszekerheid die voor de omgeving van belang is

Op korte termijn wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over het uitvoeringsplan van de heer Alders
ten aanzien van Schiphol en de actuele stand van
zaken.

VAO Schiphol dd 19/02/09

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

186

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

29 665-125 motie van de leden Cramer en VAO Schiphol dd 19/02/09
Tang verzoekt de regering om deskundigen zoals Stichting Natuur en Milieu bij
het overleg over het nieuwe stelsel te
betrekken en in dat overleg tot een
aanvulling op «Vliegen Volgens Afspraak»
te komen met lokale monitoringspunten
waarmee vooraf het operationele plan en
achteraf de realisatie ervan en eventuele
wijzigingen in de VVA-regels kan worden
getoetst op het realiseren van de beoogde
lokale geluidsbelasting in woonwijken,
zodat inzichtelijk wordt hoe het nieuwe
stelsel uitwerkt in de praktijk

Deze motie wordt uitgevoerd conform de invulling
die tijdens het VAO van 21 februari 2009 in overleg
met de Kamer hieraan is gegeven. De deskundigheid
van organisaties wordt betrokken bij het overleg van
het nieuwe stelsel. De informatievoorziening aan de
omwonenden over de lokale geluidsbelasting is
onderdeel van de uitwerking van het nieuwe stelsel.
De Kamer wordt hierover bij de aanbieding van de
concept-experimenteerregeling in het najaar van
2009 geïnformeerd.

31 409-15 Motie Van Hijum c.s. verzoekt
VAO Certificering zeezeilschepen
de regering:
dd 18/06/09
– om bij de Europese Commissie aan te
dringen op een spoedige afhandeling van
de door de brancheorganisatie BBZ
ingediende klacht en de BBZ in het proces
te ondersteunen;
– om op korte termijn afspraken te maken
met Duitsland en Denemarken over de
acceptatie van het nationale certificaat van
deugdelijkheid in de periode tot aan de
uitspraak van de Europese Commissie;
– om opnieuw te overwegen om zelf een
klacht in te dienen bij de Europese
Commissie (handelingsoptie 2 uit het
onderzoek van de parlementair advocaat)
indien er in een Duitse of Deense haven
opnieuw een zeezeilschip aan de ketting
wordt gelegd dat beschikt over een
nationaal certificaat

De Kamer wordt na het zomerreces over de stand van
zaken geïnformeerd.

31 700A-64 motie Agema verzoekt de
regering de mogelijkheden en beperkingen van het toekomstige Schelde-Seinekanaal in kaart te brengen

Er zijn door Frankrijk veel onderzoeken gedaan naar
het Kanaal Seine Nord. Ook in Nederland is er
onderzoek gedaan naar de eventuele gevolgen van
het Kanaal voor Nederlandse havens. Deze vraag is
eveneens uitgezet in Frankrijk. Op basis hiervan zal
de Tweede Kamer in de zomer van 2009 een reactie
ontvangen op de motie.

Notaoverleg MIRT dd 15/12/08

30 523-13 motie De Rouwe/Roefs over een Plenair debat Binnenvaartwet dd
aparte regeling voor historische vaartui12/04/07
gen voor recreatief gebruik

Deze motie betreft de invulling van hoofdstuk 19
(historische schepen) van de Richtlijn 2006/87 EG
(technische voorschriften binnenschepen). Het
voorstel van European Maritime Heritage (EHM)
omvat de wensen van de Federatie Oud Nederlandse
Vaartuigen (FONV), Beroepschartervaart (BBZ) en
Scouting en is tijdens de werkgroepvergadering
toegelicht. Er kwam commentaar van verschillende
lidstaten (B,D en NL) en EMH zal het voorstel
aanpassen. De eerstvolgende inhoudelijke discussie
hierover zal in de Joint Working Werkgroep (JWG)
van de EU in week 37 (begin september) plaatsvinden. Besluitvorming bij de EU kan op z’n vroegst in
december 2009 plaatsvinden waarna de CCR dit
besluit zal overnemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

187

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

30 862 30 863 30 864 30 866 30 867 J
Debat Scheldeverdragen dd
motie Meindertsma c.s. verzoekt de
01/07/08
regering op korte termijn, in ieder geval
voordat de verdieping van het Nederlandse deel van de Westerschelde voltooid is, te komen tot een grensoverschrijdend rampenplan voor het hele Westerscheldegebied

Onder het Scheldeverdrag Gemeenschappelijk
nautisch beheer, wordt in het Gemeenschappelijk
Vlaams Nederlands Veiligheidsplan door Nederland
en Vlaanderen gezamenlijk invulling gegeven aan het
verbeteren van «een veilige en vlotte vaart» op de
Westerschelde. Dit veiligheidsplan is deels al operationeel en zal in 2009 worden vastgesteld. Daarnaast
wordt door de Veiligheidsregio Zeeland gewerkt aan
een rampenbestrijdingsplan specifiek voor de Westerschelde. Naast BZK is VenW betrokken bij het opstellen van dit plan.

31 858-19 motie Koppejan cs. over stimuleringsmaatregelen voor samenwerkingsverbanden in de waterketen

Debat invoeringswet Waterwet
dd 18/06/09

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 700XII-23 motie Koppejan c.s. over een
verplichte benchmark voor waterschappen

Begrotingsbehandeling dd
03/12/08

Een eerste uitgebreidere benchmark wordt opgesteld
en is deze zomer beschikbaar.

31 700XII-24 motie Koppejan c.s. over
herstel van de overgang tussen zoet en
zout water in de Zuidwestelijke Delta

Begrotingsbehandeling dd
03/12/08

De motie vraagt om aan de slag te gaan met de
uitwerking van plannen om de overgang zoet – zout
te herstellen in Zuidwestelijke Delta, te beginnen met
het Volkerak-Zoommeer. Dit besluit is in voorbereiding. Het proces om te komen tot een alternatieve
zoetwatervoorziening kost tijd (ook gezien relatie kier
Haringvlietsluizen en de wens voor een in de
toekomst nog grotere opening). Medio 2009 worden
in samenwerking met de regio de deeloplossingen
voor de deelgebieden omgezet in één samenhangende oplossing voor zoetwater inclusief financiering. Hierna zal de staatssecretaris het besluit nemen
om zout water op het Volkerak-Zoommeer toe te laten
en kan gestart worden met het opstellen van het
uitvoeringsprogrammaplan ter voorbereiding van de
te nemen maatregelen.

30 818-33 motie Madlener over de
vrijstelling van puntbronnen van
verontreinigingsheffing

Debat Waterwet dd 20/03/08

De opzet van de verontreinigingsheffing wordt
momenteel bezien. Hierbij wordt bekeken of aanpassing noodzakelijk is voor wat betreft de stoffen waarop de heffing nu van toepassing is. Bij dit onderzoek
wordt de motie van de heer Madlener betrokken.
Resultaten van dit onderzoek komen beschikbaar
naar verwachting eind 2009.

31 858-21 motie Boelhouwer over instand- Debat invoeringswet Waterwet
houding van de huidige bevoegdheidstoe- dd 18/06/09
deling voor grondwater

Betreft recente motie, geen actuele stand van zaken
bekend.

31 700XII-25 motie Koppejan/Boelhouwer
over het tegengaan van de effecten van
zandhonger

Er worden pilots (onder andere met zandsuppleties)
uitgevoerd die inzicht geven op welke wijze de zandhonger in de Oosterschelde het meest effectief kan
worden tegengegaan. De resultaten hiervan worden
gebruikt voor de ontwikkeling van een structurele
oplossing van de zandhongerproblematiek. De stand
van zaken hierover zal in 2010 aan de Kamer worden
gepresenteerd.

Begrotingsbehandeling dd
03/12/08

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

188

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

30 862 30 863 30 864 30 866 30 867 H
motie Schouw c.s. verzoekt de regering in
samenspraak met Vlaanderen met een
integrale visie te komen op de thema’s:
stijging van de zeespiegel en de grootschalige gevolgen voor de kustbescherminginrichting van kustgebieden en de
Delta’s

Debat Scheldeverdragen dd
01/07/08

Geen stand van zaken bekend.

31 700-10 motie Van Geel c.s. over het ten
goede laten komen van maximaal 165
miljoen euro van incidentele opbrengsten
uit staatsdeelnemingen voor extra
investeringen in infrastructurele knelpunten

Algemene Politieke Beschouwingen dd 18/09/08

De uitvoering van deze motie hangt samen met de
moties 31 700-15 en 31 700-17.

30 111-43 motie Ankers c.s. verzoekt het
Kabinet de vervoersbedrijven GVB, RET
en HTM onder het beloningsregime van
130% van het ministersalaris te brengen
en over de uitvoering daarvan in overleg
te treden met de betrokken overheden

VAO Topinkomens dd 18/12/08

De minister heeft dit in een brief onder de aandacht
gebracht van de koepels. In het NMB van 26 maart
2009 komt aan de orde hoe met name VNG en SKVV
invulling geven aan deze motie. Hun reactie zal
worden doorgeleid naar de Kamer.

30 800-22 Motie van de leden Rutte en
Verhagen mbt om een nieuwe inspanning
te doen om de vele procedures te vereenvoudigen, te versnellen en te bundelen en
daarmee de invoering van een éénbesluitregeling mogelijk te maken

Algemene Politieke Beschouwingen

Mede naar aanleiding van deze motie is de Commissie versnelling besluitvorming infrastructurele
projecten (commissie Elverding) opgesteld. In de
taakomschrijving is nadrukkelijk meegenomen dat de
in de motie voorgestelde éénbesluitregeling aandacht
krijgt. De commissie heeft in haar advies «Sneller en
Beter» aanbevelingen opgesteld om te komen tot
versnelling van de besluitvorming. De Commissie
heeft (in hoofdstuk 5 van het advies) gewezen op het
feit dat de huidige Tracéwet op zich al veel kenmerken van een éénbesluitregeling kent, maar beveelt
het kabinet aan, om nader te onderzoeken op welke
wijze nog meer gedaan kan worden aan de (noodzaak
en inhoud van de) vele vergunningen die nodig zijn
alvorens met het project te kunnen realiseren. Het
kabinet is in de in juni 2009 naar de Tweede Kamer
toegezonden wetgevingsnota ingegaan op de vooren nadelen van het incorporeren van vergunningen in
het tracébesluit. In het wetsvoorstel voor de wijziging
van de Tracéwet zal verder onderzocht worden welke
vergunningen niet nodig zijn ter uitvoerig van een
tracébesluit. De Tracéwet echter zal niet een volledige
éénbesluitregeling gaan bevatten. Niet uitgesloten is
dat in de Crisis- en herstelwet nadere beperkende
voorschriften ten aanzien van het vergunningentraject voor de uitvoering van infrastructurele werken
zullen worden opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

189

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

31 200IV-46 motie Van Gent/Leerdam over
toezicht op de voortgang van de herstelwerkzaamheden (BZK/VenW)

VAO Vliegveld Flamingo op
Bonaire

Naar aanleiding van de op 3 juni 2008 ondertekende
intentieverklaring tussen de minister van Verkeer en
Vervoer van de Nederlandse Antillen, de gedeputeerde van Verkeer en Vervoer van het eilandgebied
Bonaire en de minister van VenW heeft de luchthaven
van Bonaire opdracht gegeven tot het maken van een
masterplan en businesscase. Tijdens het bezoek van
de minister van VenW aan de luchthaven van Bonaire
in januari 2009 is naar voren gekomen dat het
masterplan begin maart 2009 gereed zal komen. Een
belangrijk onderdeel uit het masterplan is de keuze
van de ligging van de start- en landingsbaan en de
ruimtelijke inpassing ervan. Vooruitlopend op de
komst van het masterplan zijn intern VenW de voorbereidingen gestart voor het vervolgproces, waaronder de inrichting van het toezicht.

31 200XII-41 motie Koppejan/Roefs
Begrotingsbehandeling VenW
verzoekt de regering om:
dd 06/12/07
– zeer terughoudend te zijn met het in één
bestek onderbrengen van zeer uiteenlopende werkzaamheden;
– waar mogelijk omvang van de werkzaamheden per bestek zodanig te bepalen
dat ook kleinere en middelgrote bedrijven
op de werkzaamheden kunnen inschrijven

De Kamer zal over bundeling worden geïnformeerd,
wanneer de Inkoopstrategie, waar dit onderwerp deel
van uitmaakt, afgerond is. Omdat bundeling/clustering ook wordt geregeld in de Aanbestedingsregelgeving, zal deze randvoorwaarde zijn bij het opstellen
van dit onderdeel van de Inkoopstrategie en kan een
bericht over de uitvoering van de motie niet vooruitlopen op die regelgeving. Het overleg over de Aanbestedingswet loopt. Planning van EZ is dat de
conceptwet voor de zomer naar de Raad van State
gaat en voor eind 2009 bij de Tweede Kamer wordt
ingediend.

31 700A-8 motie De Rouwe/Roemer over
een evaluatie van de pilot-projecten in
Zeeland en Zuid-Limburg

De Kamer wordt eind 2009 geïnformeerd aan de hand
van de toegezegde evaluatie.

VAO Bedienen op afstand van
bruggen, sluizen en stuwen dd
21/10/08

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

190

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zegt, ook namens de staatssecretaris, toe beter te zullen letten op de
tijdigheid van het voldoen van toezeggingen, het uitvoeren van moties en het
beantwoorden van vragen vanuit de
Kamer, en de Kamer beter te zullen
informeren wanneer deadlines daarvoor
niet gehaald worden.

Wetgevingsoverleg Jaarverslagen dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister heeft toegezegd schriftelijk te AO Nieuwe stations, nieuwe
verklaren hoe capaciteitsuitbreiding in
passagiers dd 10/06/09
relatie tot spoorwegveiligheid bij Maarheeze moet worden gezien en in te gaan
op de kanttekeningen die zijn geplaatst
door dhr. Roemer van de SP en mevr. Van
Gent (GL) bij de voorwaarden die door NS
zijn gesteld in de onderhandeling over het
bedienen van station Maarheeze.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zegt toe om bij de voorbereidingen van het MIT 2008 te bezien hoe
inzicht gegeven kan worden in de
investeringen per gebied en in de
regiobijdragen.

In 2007 is een eerste versie van het MIRT projectenboek (2008) uitgebracht waarin voor het eerst alle
ruimtelijk-fysieke investeringen zijn opgenomen. Ook
is een hoofdstuk opgenomen over de inhoudelijke
samenhang tussen investeringen in bepaalde gebieden (hoofdstuk 3). In het MIRT projectenboek 2010
wordt, vooruitlopend op de gebiedsagenda’s, in dit
hoofdstuk de samenhang beschreven tussen alle
projecten (Rijk en regio) in deze gebieden. Dit hoofdstuk is interdepartementaal en samen met de regio
opgesteld. Gezien de werkzaamheden omtrent de
gebiedsagenda’s bleek het niet mogelijk hier een
financiële paragraaf bij te presenteren. Voor het
Projectenboek 2011 wordt bezien of het meerwaarde
heeft om in dit hoofdstuk een financiële paragraaf te
presenteren.

WGO MIT dd 30/10/06

De Kamer wordt schriftelijk nader
AO Vervoerplan NS en
geïnformeerd over de mogelijkheden voor Beheerplan ProRail dd 20/05/09
de reistijdverbetering (inzet extra sprinter)
op het traject Amersfoort-Harderwijk.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

In 2011 wordt de APK-frequentie geëvaAO APK Frequentie dd 10/10/07
lueerd. Daarbij komen aan de orde de
frequentie voor diesel/LPG en oldtimers
ouder dan 30 jaar, alsmede de mogelijkheden voor een kilometerafhankelijke APK.

In overleg met de RDW worden voorbereidingen voor
de evaluatie genomen. De evaluatie is gepland in
2011.

De minister zegt toe dat als VVS maatschappelijk draagvlak voor een nationaal
monument verkeersslachtoffers heeft
gevonden, hij bereid is financiële steun
toe te zeggen.

AO Verkeersveiligheid dd
06/11/07 (31 200XII 29 398-67)

Op dit moment wordt het voorstel van VVS hierover
afgewacht.

De minister bespreekt met de Nederlandse Spoorwegen de mogelijkheden
voor speciale opstapplaatsen voor senioren en zogenaamde «rode lopers» op
stations en bericht de Kamer daarover in
het najaar van 2009.

AO Mobiliteit van ouderen dd
17/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

191

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Kamer binnen half jaar informeren over «8 NO MIRT dd 15/12/08
minuten» bij Zwolle.

De resultaten van de uitwerking van het spoorpakket
voor het Noorden, waarin dit onderwerp wordt meegenomen, komen volgens planning voor de zomer
(eind juni) beschikbaar. Daarna vindt besluitvorming
plaats met betrokken partijen.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de mogelijkheid 17/06/09
de onduidelijkheid over de verkeersregels
voor brommobielen aan te pakken.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister komt schriftelijk terug op de
vragen van het lid Roemer over de verhouding tussen de Nederlandse APK en
de Europese APK-richtlijn en de systematiek die de RDW wil ontwikkelen voor
keuringen van Nederlandse auto’s in
andere Europese lidstaten.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

AO Transportraad dd 25/03/09

Zodra het probleem met de beveiliging op AO Moties en Toezeggingen dd
het traject Maastricht-Visé is opgelost, zal 19/03/08
de minister dat schriftelijk melden aan de
Kamer.

De minister heeft in de brief van 27 april 2009 aangegeven waarom dat het treinbeïnvloedingssysteem
«Krokodil» in 2010 geïnstalleerd zal worden op het
baanvak Maastricht-Visé. In Procedure-vergadering
13 mei 2009 is aangegeven dat deze brief geagendeerd zal worden voor een Algemeen Overleg
Spoorveiligheid.

De minister zal de Kamer op het moment
dat de resultaten van de grote praktijktest
bekend zijn, nader informeren over de
stand van zaken van de (vervangings)
kosten van de OBE’s en de ontwikkeling
daarin.

AO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 30/10/08 en
18/11/08

Toezegging verloopt volgens planning.

Wijzigingsovereenkomst HSA-Staat (met
daarin update gegevens) vertrouwelijk
aan Tweede Kamer sturen.

AO HSL-Zuid 20-04-2005

HSA heeft een voorstel tot wijziging van de concessieovereenkomst ingediend in verband met de met
België gemaakte afspraken over de treindienst Den
Haag–Breda–Antwerpen–Brussel. Ook de gewijzigde
reistijden in België komen in het voorstel tot wijziging
van HSA terug. Het wijzigingsvoorstel van HSA is
beoordeeld door middel van een bindend adviesprocedure. De bindend adviseurs hebben in september 2006 HSA in het gelijk gesteld voor wat betreft de
reistijden. De bindend adviseurs hebben in juli 2007
de Staat in het gelijk gesteld over het bedieningspatroon. HSA moet een aangepast voorstel indienen.
Via een externe toets is overeenstemming bereikt
over de hoogte van de verlaging van de gebruiksvergoeding die samenhangt met de langere reistijden
in België. Op basis hiervan kan HSA een nieuw
wijzigingsvoorstel indienen ter beoordeling door de
Staat. Over de uitkomsten van deze beoordeling zal
de minister de Tweede Kamer nader informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

192

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Bij akkoord vervoerders wordt over 3
maanden de samenwerkingsovereenkomst HSA-NMBS (vertrouwelijk) naar TK
gestuurd

AO HSL-Zuid 20-04-2005

Vervoerders HSA en NMBS lukt het niet de samenwerkingsovereenkomst af te ronden. Interventie door
minister VenW is nodig. De minister heeft uw Kamer
aangegeven dat HSA en NMBS de uitkomsten van de
onderhandelingen met België ongewijzigd zal overnemen in de samenwerkingsovereenkomst. De
minister zal op verzoek van HSA wederom bijstand
verlenen aan HSA om de totstandkoming van de
samenwerkingsovereenkomst te bevorderen. Een
overleg tussen de minister van VenW en zijn
Belgische collega om de voortgang te bespreken
heeft in april plaatsgevonden. In de zomer van 2009
heeft de minister schriftelijk naar de voortgang in
België geı̈nformeerd. Zodra de overeenkomst gereed
is zal deze aan de Staat worden toegezonden voor beoordeling. Daarna zal de samenwerkingsovereenkomst (vertrouwelijk) ter inzage aan de
Tweede Kamer worden gezonden.

De minister komt ten tijde van de indiening van het wetsvoorstel Kilometerprijs
met een plan van aanpak voor de toetsing
op de lastenneutraliteit in de overgang
van het oude naar het nieuwe systeem.

AO ABvM dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Dienst Verkeer en Scheepvaart
Begrotingsbehandeling VenW
belasten met de uitvoering van kennisdd 12/12/07
uitwisseling op het gebied van proeven
met gratis OV actief te stimuleren en op te
nemen in het jaarprogramma 2008 van
het Kennisplatform Verkeer en Vervoer
(KpVV) en de precieze inzet van het
kennisplatform in overleg met de betrokken regio’s nader te bepalen (lid Roefs).

Het KpVV is niet langer onderdeel van Dienst Verkeer
en Scheepvaart maar van CROW. KpVV houdt de
resultaten van proeven met GOV stelselmatig bij.
KpVV wordt ook betrokken bij de nieuwe tranche
GOV die in 2009 van start gaat. De Kamer is hierover
geïnformeerd bij Kamerstuk 30 368, nr. 9 op 2 juli
2008.

De staatssecretaris VenW ziet erop toe dat
het overzicht in de brief van 27 januari
over bestaande regelgeving in het
contractvervoer wordt opgenomen in het
«handboek professioneel aanbesteden».

AO Contractvervoer taxi dd
29/01/09

Dit overzicht van bestaande regelgeving wordt in het
handboek opgenomen. Het handboek wordt medio
2009 afgerond en in het najaar 2009 gepresenteerd.

Definitie 5% voor bepaalde datum naar
Kamer.

Debat kilometerheffing dd
22/04/09

Inzet is om de brief binnen enkele weken uit te doen
gaan.

Met betrekking tot de tariefstructuur HSA
irt de Beneluxtrein; de minister geeft de
garantie dat als er een besluit over de
Beneluxtrein genomen moet worden, alle
gegevens mbt de tariefstructuur bekend
zijn (lid Roemer).

Begrotingsbehandeling VenW
dd 12/12/07

De minister heeft aangegeven dat een vergelijking
van de HSA diensten en de Beneluxtrein pas mogelijk
is als de tariefstructuur van de HSA naar Brussel
bekend is. HSA heeft aangegeven de tarieven voor de
HSL-Zuid niet eerder dan 3 maanden voor de start
van het vervoer bekend te kunnen maken.

De minister onderzoekt de mogelijkheid
van een second opinion (van een specialist) bij ontzegging van de rijbevoegdheid
op medische gronden en meldt de Kamer
voor het einde van 2007 over de resultaten hiervan.

AO Verkeersveiligheid dd
05/06/07

Uit overleg met de Gezondheidsraad is gebleken dat
het niet mogelijk is de Regeling «Eisen Geschiktheid»
te laten overrulen door een medisch specialist. Over
een aantal punten uit de Regeling wordt wel door de
Gezondheidsraad geadviseerd. De Gezondheidsraad
streeft ernaar advies uit te brengen in het vierde
kwartaal van 2009. De Kamer zal over de inhoud van
dat advies worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

193

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Nu de Betuweroute er is, de prioriteitstelling in verdeling van de restcapaciteit
opnieuw te bezien (G gaat nu voor nat. P).
Dit loopt mee in de evaluatie van de
Spoorwegwet die eind 2008 gereed is.

AO BR, ERTMS en Spoorcapaciteit dd 10/10/07

Wordt behandeld in KBS/Evaluatie. Er zal in het kader
van PHS gekeken worden naar houdbaarheid van het
regelgevende kader restcapaciteit.

De minister zegt toe het grensoverschrijdend karakter mee te nemen in
het besluit over de opzet van de verkenning A67 Venlo-Eindhoven, welke in het
najaar van 2008 wordt opgenomen.

Behandeling MIRT dd 17/12/07

In het BO-MIRT van mei 2009 is afgesproken dat eind
2009 de planning voor de verkenning A67 gereed zal
zijn. Dit is anders dan het najaar van 2008 omdat de
afgelopen periode prioriteit is gegeven aan de
spoedprojecten.

N35: financiering 50%-50% onder
voorwaarde doortrekking MIRT naar 2028.

NO MIRT dd 15/12/08

Het Rijk en de regio zullen op basis van de voorzet
van de marsroute van de regio en de gebiedsagenda
een marsroute voor Zwolle Almelo verder uitwerken.
De komende periode zal nader overleg plaatsvinden
over nut/noodzaak, prioritering en fasering. In het
najaarsoverleg worden de vervolgstappen besproken
(BO oost 19-5-2009). De provincie rond de verkenning
N35 Zwolle–Wijthmen af conform Sneller en Beter
met als resultaat een voorkeursalternatief met zicht
op financiering (€ 30 mln. regio en € 22,1 mln. Rijk).
Vervolgens wordt aan RWS de opdracht voor de
planstudie gegeven (BO oost 19-5-2009). Als op basis
van de marsroute maatregelen genomen dienen te
worden op het deel Wierden–Nijverdal wordt
uitgegaan van kostenverdeling van 50% Rijk en 50%
regio (uitgaande van een verlengd MIRT).

De staatssecretaris informeert de kamer
AO OV-Chipkaart dd 17/06/09
eind november in de eerstvolgende
voortgangsrapportage over de OV-chipkaart over de stand van zaken van het
overleg tussen de decentrale overheden
en de vervoersbedrijven over de verdeling
van de meerkosten.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Eind van jaar bij het OTB zal de minister
aan de Tweede kamer berichten welke
(geluids)maatregelen er genomen kunnen
worden aan het Zuiderbrugtracé.

AO A74 dd 06/09/07

De Tweede Kamer zal ten tijde van het nemen van het
OTB voor de A74 hierover geïnformeerd worden.

Zodra het Memorandum of Understanding gereed is, zal dit aan de Kamer
worden toegezonden. Het advies van de
COD en de MKBA zullen daar als bijlagen
aan worden toegevoegd.

AO IJzeren Rijn dd 11/02/09

De onderhandelingen met België over het Memorandum van Overeenstemming moeten nog gestart
worden.

In het MIRT-overleg met de regio zal de
minister met de regio overleggen over
voor welke doorsnijdingen/barrièrewerking een oplossing mogelijk en wenselijk
is. Dit kan niet in het kader van het OTB
opgelost worden.

AO A74 dd 06/09/07

Begin februari is hierover een advies naar minister
gegaan. De minister heeft aangegeven dat er ten
opzichte van de huidige plannen geen extra
maatregelen benodigd zijn om barrièrewerking tegen
te gaan. De Tweede Kamer zal ten tijde van het
nemen van het OTB hierover geïnformeerd worden.

Medio 2009 rapport ProRail naar Tweede
Kamer (overgangen) en zo mogelijk
eerder informatie over onbeveiligde
overgangen Valleilijn.

NO MIRT dd 15/12/08

De rapportage overwegen is eind maart aan Tweede
Kamer aangeboden, daarin is de stand van zaken en
voortgang van aanpak van de overgangen op de
Valleilijn gemeld.
De Tweede Kamer zal rond de zomer over analyse en
aanpak overige overgangen worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

194

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister VenW zal de Kamer vóór de
zomer van 2009 informeren over de
spoormaatregelen en over de mogelijkheden voor de onderdoorgang bij het
nieuwe station Leeuwarden Werpsterhoek.

NO MIRT dd 15/12/08

Gaat op korte termijn uit

De minister zal de Kamer een overzicht
doen toekomen van de huidige regelgeving ten aanzien van passagiersrechten in
het nationale busvervoer.

AO Transportraad dd 09/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Er komt een halfjaarrapportage OV-Chipkaart.

AO OV-Chipkaart dd 19/04/07

De halfjaarrapportages worden zoals toegezegd
verzonden, dit geschiedt door actualisaties van het
Aanvalsplan OV Chipkaart. Laatste actualisatie
dateert van 3 december 2008. De eerstvolgende
actualisatie van het aanvalsplan zal op korte termijn
aan de Kamer worden gezonden.

De minister zal onderzoek doen naar de
haalbaarheid van de voorstellen van de
heer Dubbing ten aanzien van verbetering
van verkeersveiligheid en de Kamer
terzake informeren.

AO Verkeersveiligheid en CBR
dd 25/06/08

Het onderzoek is inmiddels afgerond. Begin maart
heeft er overleg plaatsgevonden met de heer
Dubbing. Tijdens dit overleg is het idee van kentekenaansprakelijkheid naar voren gekomen, in die zin dat
ook iemand die zijn voertuig uitleent aan iemand
zonder rijbewijs of aan een dronken bestuurder, een
sanctie krijgt. Dit idee wordt momenteel besproken
met Justitie. Na overleg met Justitie wordt de Kamer
per brief geïnformeerd, al dan niet met het idee van
kentekenaansprakelijkheid. Hierover zijn inmiddels
kamervragen gesteld. Beantwoording wordt in
overleg met Justitie en BZK opgesteld.

De minister zal vóór het einde van 2008,
AO Reistijdverbetering dd
na overleg met de NS, een besluit nemen 29/10/08
over de invoering van ATB-NL op de
trajecten Den Haag Mariahoeve-Hoofddorp, Amsterdam Bijlmer–Utrecht,
Boxtel-Eindhoven (tussen Liempde en
Eindhoven Beukenlaan), Flevolijn (tussen
de Hollandse Brug en Lelystad) in het
kader van de snelheidsverhoging naar 160
km/u en over de financiering van de
materieelombouw (subsidie van € 25
miljoen) en zal de Kamer daarover informeren. Daarbij zal de minister ook ingaan
op de kosten van het betrekken van het
traject Gouda-Woerden-Utrecht in het
project reistijdverbetering, op het nader
onderzoek naar de mogelijkheden voor
ATB Groen als alternatief, op de bijdrage
van ATB-NL aan de reductie van STSpassages en op de vraag over slijtage en
stroomgebruik als gevolg van de
snelheidsverhoging naar 160 km/u.

De Tweede Kamer is in het voorjaar van 2009
geïnformeerd over besluit van de minister inzake 160
km/uur.

De minister zegt het lid Hofstra toe dat
VenW volgend jaar begint met een proef
om de snelheidsbegrenzers te testen op
fraudegevoeligheid en handhaafbaarheid.

Op maandag 19 juni 2008 vond de aftrap plaats van
de proef met snelheidsregulerende voorzieningen
voor het bestelverkeer. Deze proef is inmiddels
afgerond en de evaluatie is in maart 2009 gereed. In
het najaar wordt de Kamer over de beleidsplannen
voor het bestelverkeer geïnformeerd.

Begrotingsbehandeling TK
07-12-2005

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

195

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De evaluatie van de capaciteit rond
Geldermalsen zal in de zomer gereed zijn
en dan aan de Kamer worden gezonden.

AO ERTMS en Spoorveiligheid
dd 07/02/07

De evaluatie van de capaciteit van de verbindingen
van de Betuweroute naar het gemengde net bij
Geldermalsen zijn onderdeel van de Planstudie
Toekomstvaste Routering Spoorgoederenvervoer.
Deze Planstudie maakt onderdeel uit van het
Programma Hoogfrequent Spoor. Resultaten en
besluitvorming zijn gepland medio 2010.

De minister heeft toegezegd de stand van
zaken Sporen in Arnhem in relatie tot de
motie Hofstra toe te lichten.

AO Nieuwe stations, nieuwe
passagiers dd 10/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Effecten op verkeersveiligheid en omgeAO LZV’s dd 04/10/07
keerde modal shift worden gemonitord en
aan Kamer gemeld. Ook wordt nauwkeurig gevolgd hoe het te gebruiken netwerk
van routes (hoe groot en veilig?) zich
ontwikkelt. Hierover zal de minister jaarlijks met NMB en Kamer van gedachten
wisselen.

Monitoring ervaringsfase op deze punten loopt. In het
eerste halfjaar van 2009 zijn interviews verricht bij
betrokkenen in de logistieke sector. Vanwege het
beperkte aantal LZV’s eind 2008 is met betrokkenen
overeengekomen om de 1-meting te verrichten in
2010. Met de RDW en RWS zijn afspraken gemaakt
over het in kaart brengen van het netwerk en de
verkeersveiligheidseffecten. De eerste resultaten
hiervan zullen eind 2009 of begin 2010 bekend worden, waarna doorlopende monitoring kan plaatsvinden. Laatste rapportage over LZV’s aan NMB en
Kamer was in mei 2008. Een volgende bericht aan de
Kamer wordt najaar 2009 gemaakt.

Onderzoek naar effecten beginnersregeling.

Debat wetsvoorstellen 30 324,
31 278, 31 340 dd 21/10/08

In het debat over de beginnende bestuurder op 9 juni
2009 heeft de minister aangegeven nadrukkelijk te
blijven geloven in de werking van de beginnersregeling en deze regeling en het puntensysteem meer met
elkaar in lijn te willen brengen. Samen met Justitie
zal eerst het registratiesysteem op orde worden
gebracht. Nader overleg met de Kamer over dit
onderwerp vindt eind 2009 of begin 2010 plaats.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer in september informeren over
de klokkenluidersregeling waar het CBR
momenteel aan werkt.

AO CBR dd 03/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Een gecombineerd theorie-examen, in één VAO Verkeersveiligheid dd
keer alles, goedkoop en snel, met het
12/03/09
begeleid autorijden kan een heel mooie
combinatie zijn waarmee je voorkomt dat
het verschil in tijd te groot wordt. Ik ben
bereid om dat in die zin te onderzoeken.
Het veronderstelt wel een geheel andere
opbouw van het examenhuis. Als de
invoering hiervan mogelijk is, en ik denk
dat dit zou moeten kunnen, dan zal die
invoering op haar vroegst in 2010 kunnen
zijn. Ik kom daarop terug.

Het CBR heeft het onderzoek inmiddels gestart.

Minister zegt tegen mevrouw Agema dat
hij niet over 20 cent/km als grens heeft
gesproken waar veel automobilisten
onder blijven. Zegt dat hij daar op terug
komt.

De Kamer wordt geïnformeerd bij de indiening van
het Wetsvoorstel kilometerprijs, dit zal na de zomer
gebeuren.

Debat kilometerheffing dd
22/04/09

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

196

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister gaat een onderzoek doen naar AO Strategie Verkeersveiligheid
dd 23/09/08
de inzet van techniek i.r.t. de hufters. Wat
zijn de nieuwe ontwikkelingen, hoe kun je
inzetten, wat is de relatie met de EMG en
het intrekken van rijbewijs? Onderzoek
kan eind volgend jaar worden meegenomen bij de evaluatie van de EMG. Hij zal
de effectiviteit van de maatregelen (op
verkeersveiligheid) voor hufteraanpak
bekijken. De minister betrekt daarbij ook
het voorstel voor het verbod op naam
zetten van kentekens bij afnemen van
rijbewijs. Tevens zal er aandacht zijn voor
nieuwe (technische) ontwikkeling die goed
en prettig zijn voor alle automobilisten. Zo
kan een ISA ook de welwillende automobilist helpen bij het zich houden aan de
maximumsnelheid.

Op dit moment onderzoekt RWS, Dienst Verkeer en
Scheepvaart, hoe «hufters» in het verkeer d.m.v.
techniek aangepakt kunnen worden. De Kamer wordt
over de uitkomsten van dit onderzoek eind 2009
geïnformeerd.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de initiatieven
17/06/09
die hij onderneemt met het oog op het
mogelijk oprichten van rijvaardigheidscentra voor ouderen.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Minister geeft aan dat zij rond 15 april
2007 een besluit zal nemen over het
beslisdocument N23 Westfrisiaweg.

WGO MIT dd 30/10/06

In november 2008 heeft de minister overleg gehad
met de gedeputeerden van Noord-Holland, Flevoland
en Overijssel. Naar aanleiding daarvan is tussen Rijk
en regio afgesproken dat de N23 gefaseerd wordt
aangepakt conform de N35 (de zgn. «kralenbenadering»). Tijdens bestuurlijk overleg in mei 2009 tussen
minister en de gedeputeerde van Noord-Holland is
afgesproken dat de eerste «kraal» wordt gevormd
door de aansluitingen van de N23 op de A7. De
minister gaat op de begroting van VenW ruimte
zoeken voor een beperkte bijdrage hieraan. Voor de
zomer van 2009 zal hierover een afrondend bestuurlijk overleg tussen de minister van VenW en de regio
plaatsvinden.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer in september informeren over
de mogelijkheid om een onafhankelijke
klachtencommissie te realiseren, ondanks
de juridische beperkingen hierbij, omdat
het CBR een ZBO is.

AO CBR dd 03/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal de Kamer in het eerste
kwartaal van 2009 nader informeren over
de definitie van de exploitatiekosten.

AO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 30/10/08 en
18/11/08

Om te komen tot een definitie van exploitatiekosten
werkt ABvM aan definiëring van de teller (kostencategorieën) en de noemer (inkomsten). De kosten zijn op
verschillende manieren uiteen te splitsen. Voor een
compleet beeld is een geactualiseerde businesscase
nodig en meer inzicht in de betalingsrelaties tussen
Staat, service providers en kentekenhouders. Ook ten
aanzien van de inkomsten zijn er nog enkele variabelen om in beeld te brengen. Op basis van het complete beeld van de opbouw van kosten en inkomsten
wordt vervolgens een precieze en gegronde definitie
van de exploitatiekosten opgesteld en aan de Tweede
Kamer aangeboden. Aangezien het benodigde voorwerk meer doorlooptijd vergt dan ingecalculeerd,
komt de definitie naar verwachting pas in het tweede
kwartaal beschikbaar. Inzet is om de brief binnen
enkele weken uit te doen gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

197

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de opzet van het 17/06/09
initiatief van Veilig Verkeer Nederland tot
het aanbieden van een basiscursus voor
het gebruik van de scootmobiel. Daarbij
gaat hij onder andere in op het «verleiden» van ouderen om deze basiscursus te
volgen en op de rol van de gemeenten
daarbij.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal de Kamer vóór 1 juni 2009
nader informeren over de uitvoering van
de moties inzake toegankelijkheid (25 847,
nrs. 64, 65, 66 en 67) en de budgettaire
gevolgen daarvan.

AO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 20/05/09

De Kamer zal op korte termijn worden geïnformeerd.

De Kamer wordt schriftelijk nader geïnformeerd over de mogelijkheden voor het
uitvoeren van een MKBA naar het nachten weekendwerk op het spoor.

AO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 20/05/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer zal zo spoedig mogelijk nader
worden geïnformeerd over de snelheidsverhoging op het spoor, over het nader
overleg met de Europese Commissie over
de alternatieve beveiligingsystemen (ATB
Groen en Code 147) en over de MKBA
ERTMS.

AO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 20/05/09

De Kamer zal op korte termijn worden geïnformeerd

Notitie Cramer over spoor Breda-Utrecht
schriftelijk afdoen.

NO MIRT dd 15/12/08

Schriftelijke reactie is in voorbereiding.

In juni 2009 wordt de Kamer geïnformeerd AO Moties en toezeggingen dd
over de resultaten van het overleg over de 02/04/09
Rijnlandroute.

In oktober 2009 wordt een gezamenlijke bestuurlijke
voorkeur uitgesproken voor één van de nader uit te
werken oplossingsclusters (voorkeursvariant) en
stellen partijen de bijbehorende financiële bijdragen
vast, met bijbehorende voorwaarden over o.a. ruimtelijke ontwikkeling, bereikbaarheid en leefbaarheid.
De Tweede Kamer wordt n.a.v. het B.O MIRT (in dit
geval ZVL) geïnformeerd met dit verslag.

De Kamer zal vóór het einde van het
zomerreces 2009 de definitie van de
exploitatiekosten ontvangen.

AO ABvM dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris onderzoekt de mogelijkheid om na 1 juli 2009 in de eisen aan
de boordcomputer op te nemen dat de
klant er de route en de kosten van de rit
op moet kunnen aflezen, en de mogelijkheid om deze functionaliteit aan te bieden
op palen bij taxistandplaatsen, en bericht
de Kamer daarover vóór het zomerreces.

AO Taxi dd 31/03/09

Het verplicht opleggen van additionele ICT-eisen aan
de boordcomputer taxi, zonder dat duidelijk is wat de
consequenties daarvan zijn, is niet verantwoord. Het
staat fabrikanten vrij om extra opties aan te bieden. In
overleg met de branche en marktpartijen wordt
nagegaan of zij mogelijkheden zien om een informatiesysteem in een later stadium aan de boordcomputer toe te voegen. Hierbij wordt ook de mogelijkheid
van informatievoorziening op palen bij taxistandplaatsen bezien. De Tweede Kamer zal op korte
termijn hierover een brief ontvangen.

De minister zal de Kamer in het najaar van AO Vervoerplan NS en
2009 informeren over de mogelijkheden
Beheerplan ProRail dd 20/05/09
om stations waar treinen zonder sanitaire
voorzieningen stoppen te voorzien van
sanitaire voorzieningen.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

198

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De regering komt nog dit jaar met een
aanvalsplan multimodale reisinformatie.

AO Moties en Toezeggingen dd
19/03/08

De Aanpak multimodale reisinformatie is op 2 juli
2009 naar de Kamer gestuurd.

De minister neemt in heroriëntering van
het vervoer van gevaarlijke stoffen, in het
kader van de uitwerking van de IMCA, de
Sloeboog mee als kandidaat voor een
planstudie naar mogelijkheden tot
aansluiting op de Betuweroute

Behandeling MIRT dd 17/12/07

Nut en noodzaak van de Sloeboog komt reeds aan de
orde in de Planstudie Toekomstvaste Routering
Spoorgoederenvervoer. Deze Planstudie maakt
onderdeel uit van het Programma Hoogfrequent
Spoor. Resultaten en besluitvorming zijn gepland
medio 2010. Zo mogelijk worden conclusies over de
Sloeboog eerder besproken in bestuurlijk overleg.

De Kamer zal eind 2008 het aanvalsplan
reisinformatie ontvangen.

AO Vervoerplan NS en
beheerplan ProRail dd 19/06/08

De Aanpak multimodale reisinformatie is op 2 juli
2009 naar de Kamer gestuurd.

De minister bericht de Kamer over het
resultaat van zijn overleg met de spoorsector over de implementatie van de
Europese verordening betreffende de
rechten en verplichtingen van reizigers in
het treinverkeer.

AO Transportraad dd 25/03/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Twee jaar na de inwerkingtreding van de
wet een diepgaande evaluatie te laten
uitvoeren naar de marktontwikkelingen in
de sector, en de Kamer vervolgens over
deze evaluatie rapporteren.

Behandeling wet wegvervoer
goederen dd 24/01/08 en
05/02/08

De wet is op 1 mei 2009 in werking getreden. De
evaluatie volgt 2 jaar na inwerkingtreding van de
WWG, dus rondom mei 2011. Vervolgens wordt de
Kamer hierover geïnformeerd.

Over twee jaar de positie van de zzp’ers
Behandeling wet wegvervoer
en de kwestie van de arbeidsvoorwaarden goederen dd 24/01/08 en
evalueren. Indien nodig met extra effec05/02/08
tieve maatregelen komen.

Amendement 15 Roefs is aangenomen: de zzp’erchauffeur is nog niet toegestaan zolang betaling
zzp’ers volgens cao-voorwaarden nog niet gewaarborgd is. Twee jaar na inwerkingtreding van de Wet
Wegvervoer Goederenvervoer zal dit geëvalueerd
worden (rondom mei 2011). Vervolgens wordt de
Kamer hierover geïnformeerd voor een voorstel voor
een wetswijziging. VenW is aangehaakt bij een
onderzoek van SZW. Begin februari 2009 is het EIM
rapport «Zelfstandigen zonder personeel» over de
motieven van zzp’ers tijdens een AO van SZW
behandeld. Het onderzoek geeft geen aanleiding maatregelen te nemen met het oog op het
vergroten van de sociale bescherming van zzp’ers.
Sociale partners blijven echter vooralsnog op hun
standpunt: zzp’er-chauffeurs niet toestaan.

De minister zal schriftelijk reageren op de
op 2 december 2008 aangenomen motie
van het lid Koopmans (kamerstuknummer
31 305-96) over differentiatie van het
kilometerheffingstarief op basis van
CO2-uitstoot.

AO Transportraad dd 02/12/08

De Kamer wordt geïnformeerd bij indiening van het
wetsvoorstel kilometerprijs, dit zal na de zomer
gebeuren.

De minister zal de Kamer nader informeren over de ervaringen met de Taskforce
vitaliteit spoorsector en de mogelijkheden
voor het benoemen van een onafhankelijk
voorzitter van deze taskforce, vóór het
einde van het meireces.

AO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 20/05/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

199

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister van Verkeer en Waterstaat zal AO CBR dd 03/06/09
de Kamer informeren over de mogelijkheid om sancties met betrekking tot rijontzeggingen internationaal aan te pakken
als de Europese Commissie hierover heeft
bericht.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal de Provincie Limburg
AO Vervoerplan NS en Beheervragen of het Arcadisrapport ten aanzien
plan ProRail dd 20/05/09
van Eijsden openbaar kan worden
gemaakt. Vóór 18 juni 2009 zal de minister
de Kamer nader informeren over de
bediening van station Eijsden.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De beide bewindslieden hebben toegezegd een nieuwe beleidsbrief over het
besluitvormingskader nieuwe stations,
met medeneming van de uitkomsten van
de evaluatie van de norm van 1 000
nieuwe in/uitstappers, met de Kamer te
bespreken voor de MIRT behandeling van
dit najaar.

AO Nieuwe stations, nieuwe
passagiers dd 10/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister VenW zal met NS en ProRail
bespreken hoe over de gehele keten de
beschikbaarheid van sanitaire voorzieningen zo optimaal mogelijk kan worden
gemaakt en zal de Kamer informeren over
de uitkomsten.

AO Toegankelijkheid OV dd
04/09/08

VenW heeft NS gevraagd met ProRail in kaart te
brengen hoe het zit met de sanitaire voorzieningen
binnen de gehele keten. Er is hierover nog geen
duidelijkheid.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
mogelijkheid van aansluiten van
Roosendaal op de lijn Brussel–Antwerpen–Essen, als mogelijk alternatief voor
de Beneluxtrein.

AO HSL Zuid dd 14/05/08

De minister is nog in overleg met de Belgische
minister om een alternatief te regelen voor de
Beneluxtrein. Onderzocht wordt of de Belgische
intercity tussen Brussel en Essen doorgetrokken kan
worden naar Roosendaal. Het volgende overleg vindt
deze zomer plaats.

1e kwartaal 2009 brief naar Tweede Kamer NO MIRT dd 15/12/08
over prijsbeleid.

De brief aan de Kamer over de wijze waarop beprijzing in de planstudies wordt meegenomen, is in voorbereiding. In deze brief zal tevens worden ingegaan
op de referentiesituatie en de gevoeligheidsanalyses.

Evaluatie parkeerplaatsen schriftelijk naar
Tweede Kamer.

Evaluatie betreft m.n. het aspect criminaliteit en zal
na nauw overleg met de branche (EVO, TLN, Les
Routiers, Bond van Verzekeraars) en KLPD in februari
2010 gereed zijn. De aanpak van top 20 inclusief de
pilots «Camerabewaking op een aantal verzorgingsplaatsen langs de A58/A67» en «Schonere en veiligere parkeerplaatsen Lonnekermeer)» wordt nu
uitgevoerd.

NO MIRT dd 15/12/08

De minister zal de Kamer in het najaar van AO Vervoerplan NS en Beheer2009 informeren over het plan van aanpak plan ProRail dd 20/05/09
reisinformatie en informatie bij ontregeling.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Voorlichting gebruik fietshelmen kinderen
en effectenonderzoek van fietshelm.

De effecten van het dragen van een fietshelm worden
door een onafhankelijk instituut onderzocht. Op basis
van de resultaten zal worden bezien hoe de voorlichting over het gebruik kan worden gegeven.

AO Strategie Verkeersveiligheid
dd 23/09/08

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

200

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Er komt volgend jaar een uitgebreider
onderzoek «Flister» als de huidige proef
succesvol is gebleken.

AO Strategie Verkeersveiligheid
dd 23/09/08

Eind 2008 is een verkenning uitgevoerd om de start
van het uitgebreid experiment te bespoedigen. De
verwachting is dat alle partijen voor de zomer bij
elkaar komen om een besluit te nemen over de
vormgeving van het experiment. Volgens de eerste
globale planning kan na de zomer het experiment
beginnen en dit wordt eind 2009 afgerond. Het
rapport met aanbevelingen wordt begin 2010
verwacht.

Vóór het zomerreces zal de Kamer worden AO Moties en toezeggingen dd
geïnformeerd over het onderzoek zoals
02/04/09
bedoeld in de motie Roemer waarin de
regering wordt verzocht in 2009 met
voorstellen te komen om de verbinding
tussen Groningen en Maastricht te
verbeteren en hierbij ook te bekijken in
hoeverre de capaciteit van de Maaslijn
uitgebreid dient te worden (31 700A,
nr. 56). In dat onderzoek zal ook gekeken
worden naar de mogelijkheden voor
reistijdverbetering op het traject
Nijmegen–Zwolle.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer zal het gehele rapport van HCG
over outputsturing Prorail ontvangen.

AO Vervoerplan NS en
Beheerplan ProRail dd 20/05/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

In 2008 volgt het Kabinetsstandpunt,
begin 2009 het ontwerp-tracébesluit en
eind 2009 het tracébesluit over de
verbreding van de snelwegen Amsterdam–Almere (Noordvleugel).

AO Noordvleugel dd 12/12/2007

De Kamer is op 27 oktober 2008 schriftelijk over het
standpunt weguitbreiding Schiphol–Amsterdam–
Almere geïnformeerd.

De minister zal de Kamer nog vóór het
AO Vervoerplan NS en
zomerreces informeren over de situatie
beheerplan ProRail dd 19/06/08
ten aanzien van de sluitingstijden van de
spoorwegovergang bij Gilze-Rijen. Daarbij
zal de minister tevens ingaan op de
verwachte toename van de sluitingstijd
van spoorwegovergangen in de middelgrote steden.

Medio 2009 wordt de Tweede Kamer geïnformeerd
over technische mogelijkheden of sluitingstijden van
overwegen kunnen worden beperkt. De Kamer zal in
oktober worden geïnformeerd.

De minister heeft toegezegd de Tweede
Kamer te informeren over de studie van
de provincie Overijssel naar nieuwe
stations en de inpassingkosten van die
stations (o.a. Deventer-Noord, Zwolle
Zuid).

AO Nieuwe stations, nieuwe
passagiers dd 10/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris komt vóór het zomerreces terug op het resultaat van het
overleg met het ministerie van Justitie
over mogelijkheden van verscherping van
afgifte van de Verklaring Omtrent Gedrag
om de criminaliteit in de taxisector terug
te dringen.

AO Taxi dd 31/03/09

De Kamer wordt in de zomer geïnformeerd over de
uitkomsten van overleg met Justitie om VenW actief
te informeren over veroordelingen van taxichauffeurs. Veroordelingen kunnen consequenties hebben
voor intrekken/verkrijgen van een VOG/
Chauffeurspas.

De staatssecretaris VenW zegt onder enig AO Taxi dd 19/11/08
voorbehoud toe vóór het zomerreces 2009
met de Kamer te spreken over aanpassing
van de tariefstructuur van de straattaxi.

De besluitvorming over een eventuele aanpassing
wordt op dit moment voorbereid. Het beleidsbesluit
wordt op korte termijn per brief aan de Tweede
Kamer bekend gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

201

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal de Kamer vóór de behanAO Reistijdverbetering dd
deling van het MIRT 2009 informeren over 29/10/08
het plan van aanpak voor de pilot ERTMS
op het baanvak Amsterdam–Utrecht.

Nadat maatschappelijk kosten-batenonderzoek
ERTMS is afgerond, worden nadere afspraken
gemaakt over de pilot Amsterdam–Utrecht. Naar
verwachting zal de Tweede Kamer hierover eind 2009
worden geïnformeerd.

De minister van VenW zoekt samen met
AO Topinkomens dd 26/11/08
de minister van Financiën uit wat de best
passende maximale beloning voor ProRail
kan zijn. De Tweede Kamer krijgt
vervolgens een voorstel waar met de
minister over gediscussieerd kan worden.

AO is uitgesteld omdat Financiën eerst debat wil over
deelnemingen. Brief over ProRail is gereed maar
wacht op brief van Financiën.

De vormgeving van de concessie en de
toelaatbaarheid van andere vormen van
vervoer die door derden worden aangeboden komt aan de orde in de toelichting
bij het voorstel voor besluitswijziging.

AO Waddenveren dd 27/05/08

Aan de toezegging is voldaan, wanneer besluitswijziging Bp2000 bij de Kamer wordt voorgehangen.
De besluitswijziging Bp2000 is op 13/3/2009 aan de
Staten Generaal aangeboden voor de voorhangprocedure.

De staatssecretaris VenW zal het effect
van het «handboek professioneel aanbesteden» een jaar na inwerkingtreding
van het handboek evalueren en de Kamer
over de resultaten daarvan berichten.

AO Contractvervoer taxi dd
29/01/09

Het handboek wordt medio 2009 afgerond en in het
najaar 2009 gepresenteerd. Een jaar daarna (najaar
2010) is de eerste evaluatie met aansluitend rapportage aan de Tweede Kamer.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de staat van
17/06/09
onderhoud van de fietspaden.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over het contact dat
17/06/09
hij met de verzekeringsmaatschappijen zal
opnemen over wat zij kunnen doen ter
bevordering van de veiligheid van
ouderen in het verkeer.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister komt snel met een schema/
Begrotingsbehandeling dd
tijdsplanning van het in kaart brengen van 04/12/08
risico’s rond de besluitvorming van
infrastructuur en de potentieel hoge
onderzoekslasten en vertraging ihkv
Natura 2000.

Momenteel wordt de problematiek voor relevante
weg- en spoorprojecten in beeld gebracht. De REKI
brief is in de MR van 26 juni 2009 behandeld.
Vervolgens wordt de Kamer hierover geïnformeerd.

Mevrouw Roefs heeft mij gevraagd naar
het vervolg op de eerste tranche van de
vijf woon-werkfietsroutes uit het FileProofproject. De ervaringen daaruit ga ik
natuurlijk gebruiken om de komende
maanden te bepalen hoe wij die extra
€ 30 mln. kunnen inzetten. Ik ga daarbij
zeker de Fietsersbond en de andere
betrokken relevante regio’s betrekken. Ik
stel voor dat de Kamer in het voorjaar een
uitgewerkt plan van mij krijgt, dat is opgesteld
in samenspraak met alle betrokkenen.

Begrotingsbehandeling dd
04/12/08

De Kamer ontvangt voor de hoorzitting over de
initiatiefnota fiets (9 september 2009) een brief met
de rijksinzet voor de fiets. Daarbij wordt ook ingegaan
op de verdere uitbreiding van de woonwerkfietsroutes.

De minister zal de Kamer rond de zomer
van 2009 informeren over de uitkomsten
van het gesprek met HSA over de snelle
verbinding Den Haag–Eindhoven.

AO Vervoerplan NS en Beheerplan ProRail dd 20/05/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

202

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De Kamer zal worden geïnformeerd over
het traject van het starten van een categorie 2 -pilot op het emplacement bij de
gemeente Venlo (begin 2009).

AO Top 20 minst veilige
parkeerplaatsen dd 03/04/08

Bij de aanpak van de top-20 minst veilige parkeerplaatsen is een pilot categorie 2 meegenomen. Naast
herinrichting/verbetering van het grensemplacement
Venlo worden hiertoe camera’s geplaatst. Momenteel
zoekt de regio Venlo in nauw overleg met de branche
nog naar alternatieve parkeerplaatsen bruikbaar
tijdens de herinrichting in het 4e kwartaal 2009. De
planning van RWS t.a.v. herinrichting en plaatsen
camera’s is dat dit gereed is in december 2009.

De minister gaat in overleg met de sector
over het creëren van nieuwe concepten
voor parkeerplaatsen, bijvoorbeeld
Autohofen (naar Duits model) langs de
snelweg, de Kamer wordt hierover nader
geïnformeerd.

AO Top 20 minst veilige
parkeerplaatsen dd 03/04/08

In maart 2009 is een breed onderzoek en inventarisatie ter voorbereiding van een beleidsvisie verzorgingsplaatsen gestart (onderzoek en inventarisatie
gereed in juni 2009), waarbij deze toezegging nadrukkelijk wordt meegenomen. Hierbij zal ook rekening
worden gehouden met de kansen voor kleine ondernemers en welke wet- en regelgeving op dit moment
belemmerend kan werken of juist kansen biedt voor
de realisatie van parkeerfaciliteiten. Ook zal in overleg
met Justitie aandacht worden besteed aan de
verbetering van de veiligheid door rekening te
houden met de ruimte in de concessies. Aanbevelingen n.a.v. onderzoek/inventarisatie gereed zomer 2009. De beleidsvisie zal naar verwachting begin 2010 gereed zijn,
waar de Kamer per brief geïnformeerd zal worden.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
in overleg met de minister van Justitie
onderzoeken of er ruimte bestaat in de
concessie die verleend wordt aan individuele pompstationhouders om de onveiligheid op de parkeerplaatsen mee aan te
pakken

AO Top 20 minst veilige
parkeerplaatsen dd 03/04/08

In maart 2009 start een breed onderzoek en inventarisatie ter voorbereiding van een beleidsvisie verzorgingsplaatsen (onderzoek en inventarisatie gereed in
juni 2009), waarbij deze toezegging nadrukkelijk
wordt meegenomen. Hierbij zal ook rekening worden
gehouden met de kansen voor kleine ondernemers
en welke wet- en regelgeving op dit moment belemmerend kan werken of juist kansen biedt voor de
realisatie van parkeerfaciliteiten. Ook zal in overleg
met Justitie aandacht worden besteed aan de
verbetering van de veiligheid door rekening te
houden met de ruimte in de concessies. Aanbevelingen n.a.v. onderzoek/inventarisatie gereed augustus 2009. De beleidsvisie zal naar verwachting begin 2010 gereed zijn,
waarna de Kamer per brief zal worden geïnformeerd.

De minister zal de Kamer informeren
zodra er meer duidelijkheid bestaat over
de bestemming van de 50 Europese
gemarkeerde parkeerplaatsen en het
aantal dat Nederland zal verkrijgen.

AO Top 20 minst veilige
parkeerplaatsen dd 03/04/08

De verwachting is dat het LABEL project, waarin EUbreed een 50-tal gecertificeerde parkeerplaatsen
aangewezen zal worden en dat voortbouwt op de
ervaringen van andere EU projecten, toegewezen
wordt aan een consortium. Via de Stichting Aanpak
Voertuig Criminaliteit zal in dit consortium actief
worden geparticipeerd op basis van de Nederlandse
expertise. Verwacht wordt dat in februari 2010 het
aantal gecertificeerde parkeerplaatsen in Nederland
bekend zal zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

203

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal onderzoek verrichten naar
de categorisering van parkeerplaatsen
binnen EU-verband.

AO Top 20 minst veilige
parkeerplaatsen dd 03/04/08

Binnen EU-verband wordt momenteel intensief door
VenW deelgenomen aan discussies over en onderzoek naar de categorisering van parkeerplaatsen.
Zowel in Nederland als in andere EU-projecten (w.o.
LABEL en SETPOS) vindt met belanghebbenden (m.n.
brancheorganisaties en verbond van verzekeringen)
een discussie plaats over de eisen voor de verschillende categorieën, waaraan verzorgingsplaatsen
moeten voldoen. De uitkomsten van deze discussie
zijn in augustus 2009 gereed en worden meegenomen in het onderzoek binnen EU-verband (verwachting gereed in eerste kwartaal 2010).

De staatssecretaris VenW zal de Kamer
een reactie op de aanbevelingen van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid zoals
geformuleerd in het rapport «Ontsporingen bij RandstadRail» doen toekomen.

NO MIRT dd 15/12/08

De Kamer wordt in september 2009 geïnformeerd.

De minister bevestigt de toezegging dat er Behandeling MIRT dd 17/12/07
zo snel mogelijk gestart wordt met een
planstudie voor de opwaardering van de
N35 tussen Zwolle en Raalte

Het Rijk en de regio zullen op basis van de voorzet
van de marsroute van de regio en de gebiedsagenda
een marsroute voor Zwolle–Almelo verder uitwerken.
De komende periode zal nader overleg plaatsvinden
over nut/noodzaak, prioritering en fasering. In het
najaarsoverleg worden de vervolgstappen besproken
(BO oost 19-5-2009). De provincie rond de verkenning
N35 Zwolle-Wijthmen af conform Sneller en Beter
met als resultaat een voorkeursalternatief met zicht
op financiering (€ 30 mln. regio en € 22,1 mln. Rijk).
Vervolgens wordt aan RWS de opdracht voor de
planstudie gegeven (BO oost 19-5-2009). Als op basis
van de marsroute maatregelen genomen dienen te
worden op het deel Wierden–Nijverdal wordt
uitgegaan van kostenverdeling van 50% Rijk en 50%
regio (uitgaande van een verlengd MIRT).

De minister probeert nog dit jaar een
convenant te sluiten met navigatiesysteemleveranciers.

In het directeurenoverleg van het Nationaal Mobiliteitsberaad hebben decentrale overheden aangegeven andere oplossingsrichtingen te prefereren boven
het sluiten van een convenant. Daarom wordt, mede
na overleg met betrokken marktpartijen, momenteel
een alternatief traject voorbereid om gegevensuitwisseling voor navigatiesystemen te structureren.
In de Kamerbrief over het Actieplan Multimodale
Reisinformatie zal de Kamer hierover nader worden
geïnformeerd.

AO Mobiliteit en verkeersmanagement dd 17/04/08

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de uitvoering
17/06/09
van de moties Roemer over de toegankelijkheid van het openbaar vervoer (kamerstuk 25 847, nrs. 64, 65 en 66).

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris komt vóór het zomerreces schriftelijk terug op de mogelijkheid
om een Geschillencommissie in het leven
te roepen voor de taximarkt.

AO Taxi dd 31/03/09

De Kamer wordt op korte termijn geïnformeerd.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal AO CBR dd 03/06/09
de twaalf niet uitgevoerde rijontzeggingen
alsnog proberen te realiseren en zal de
Kamer hier vervolgens schriftelijk over
informeren.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

204

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Op de versnellingsmogelijkheden, alsmede op het monitoren van risico’s,
planning en voortgang, komt de minister
terug in de derde voortgangsrapportage
ABvM, in het kader van de reactie op het
Procap-rapport.

AO ABvM dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister vraagt zijn ambtsgenoot van
VWS de Kamer te berichten over de
mogelijkheid de herkeuringen van
ouderen ten aanzien van de rijvaardigheid
op te nemen in het basispakket van de
zorgverzekering.

AO Mobiliteit van ouderen dd
17/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Staatssecretaris heeft verwezen naar visie
OV (zomer 2010), o.a. in kader dubbelspoor Sneek en verbinding Zwolle–
Enschede.

NO MIRT dd 15/12/08

De visie OV is in voorbereiding. Wordt zomer 2010
opgeleverd.

Mondeling antwoord op vraag Amsterdam–Utrecht (ERTMS) nogmaals
schriftelijk.

NO MIRT dd 15/12/08

De Kamer zal hierover antwoord krijgen tegelijk met
toezegging over besluitvorming 160 km/u. Deze is
afhankelijk van gezamenlijke verklaring van spoorsector over subsidie en kosten materieelombouw
t.b.v. 160 km/u.

De minister van Verkeer en Waterstaat
treedt in overleg met de directie van het
CBR om harde prestatie-indicatoren en de
wijze van toezicht hierop af te spreken en
bericht de Kamer hier vervolgens schriftelijk over.

AO CBR dd 03/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de mogelijkheid 17/06/09
de bureaucratie omtrent herkeuringen van
ouderen ten aanzien van de rijvaardigheid
te verminderen en over de noodzaak en
mogelijkheden om de kosten van die
herkeuringen te verlagen.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister van Verkeer en Waterstaat
AO Initiatiefwet Stilstaan bij
gaat met de decentrale overheden in
parkeren dd 18/12/08
overleg over een gezamenlijke visie op het
parkeerbeleid en informeert de Kamer in
het voorjaar van 2009 over het resultaat
daarvan.

De Kamer zal op korte termijn over instelling van
Kenniscentrum Parkeren en bijbehorend programma
worden geïnformeerd.

Ik zeg daarom hierbij toe dat ik de decentrale wegbeheerders in het eerstvolgende
Nationaal Mobiliteitsberaad zal vragen
kritisch te bezien of de verkeersborden
echt noodzakelijk zijn langs de bij hen in
beheer zijnde wegen. Ik zal daarbij speciale aandacht vragen voor wegen die op
basis van de EHK zijn ingericht. In die zin
geef ik gaarne uitvoering aan deze motie,
zo zij wordt aangenomen. Ik zal de Kamer
dan berichten over wat de decentrale
partners daarvan vinden.

In het NMB van 26 maart zijn de decentrale overheden gevraagd de noodzaak van de verkeersborden
langs de wegen te bezien, m.n. wegen met EHKinrichting. Met het verzoek de resultaten van de
analyse in het NMB terug te melden. De decentrale
overheden hebben vast opgemerkt dat de verkeersborden bepalend zijn voor de geboden en verboden
op de weg, niet de belijning. Na terugmelding
resultaten door decentrale overheden in NMB zal de
Tweede Kamer geïnformeerd worden.

VAO Verkeersveiligheid dd
12/03/09

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

205

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De Kamer wordt op een later moment
geïnformeerd over de invoering van
spitstarieven, op welke locaties en op
welke wijze.

AO Anders Betalen voor Mobiliteit dd 30/10/08 en 18/11/08

De Kamer wordt bij de behandeling van het wetsvoorstel geïnformeerd over de invoering van spitstarieven op welke locactie en wijze. Over de hoofdlijnen en het proces bij het wetsvoorstel na de zomer.
Over locaties en wijze per AMvB.

De minister zal het wetsvoorstel kilometer- AO Anders Betalen voor Mobiliprijs begin 2009 voorleggen aan de
teit dd 30/10/08 en 18/11/08
Kamer. Dan komt de minister ook terug op
de doorrekening van de milieuscenario’s
en de milieudifferentiatie in de kilometerprijs.

De minister heeft in het AO van 17 juni 2009 aangegeven dat de wet kilometerprijs ná de zomer naar de
Tweede Kamer zal worden gestuurd. De tarieven die
in deze wet zijn opgenomen, zullen eerst naar Raad
van State gaan voor advies. Zodra de wet kilometerprijs na de zomer naar de Kamer wordt gestuurd,
zullen de doorrekeningen van de milieuscenario’s
worden meegestuurd.

De minister zal onderzoeken wat de
mogelijkheden zijn om in Europees
verband te zorgen voor betere herkenbaarheid van spoorvoertuigen die
gevaarlijke stoffen vervoeren en zal de
Kamer over de uitkomsten informeren.

AO Vervoer gevaarlijke stoffen
dd 21/05/08

De Kamer is tussentijds geïnformeerd op 20 januari
2009. Internationaal bestaat er geen draagvlak voor
nieuwe (regelgeving)initiatieven t.a.v. herkenbaarheid
van voertuigen met gevaarlijke stoffen. Toegezegd is
dat de Kamer medio 2009 nader wordt geïnformeerd
over het risico-communicatiebeleid voor het vervoer
van gevaarlijke stoffen.

In het najaar wordt ook de bestuurlijke
consultatieronde afgerond over hoe
uitvoering te geven aan de motie Roefs
i.r.t. de implementatie PSO in de Wp2000.
De kamer wordt daarna in wetstraject
betrokken.

AO Marktwerking OV dd
27/05/08

Wijziging Wp2000: wetsteksten en Memorie van
Toelichting worden geschreven.

A14 in verkenning Haaglanden opnemen.

NO MIRT dd 15/12/08

De A14 wordt meegenomen en getoest als mogelijke
oplossingsrichting in de MIRT-verkenning Haaglanden. Resultaten worden in Bestuurlijk Overleg
MIRT Zuidvleugel van oktober 2009 besproken. De
Tweede Kamer wordt hierover vervolgens geïnformeerd.

De minister zal geen onomkeerbare
besluiten nemen inzake de A27 in relatie
tot de eventuele aanleg van de spoorlijn
Breda-Utrecht tot het moment waarop de
Kamer met de minister heeft kunnen
spreken over de beantwoording van de
Kamervragen terzake.

AO Vervoerplan NS en Beheerplan ProRail dd 20/05/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Voor de zomer komt het wetsvoorstel
bestuurlijke lus naar de Tweede Kamer.

Nota overleg commissie
Elverding dd 09/06/08

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

In het actieplan wordt ingegaan op het
mogelijk maken van juridische afdwingbaarheid van de opleveringstoets.

Nota overleg commissie
Elverding dd 09/06/08

Het Actieplan Sneller en Beter is op 2 oktober aan de
Kamer toegezonden. Een van de daarin opgenomen
acties is het opstellen van een wetgevingsnota. In
deze wetgevingsnota worden de contouren geschetst
van de structurele verbetering van de besluitvorming
en wordt gemotiveerd of een en ander wettelijk geregeld moet worden. Daarbij zal ook aandacht geschonken worden aan de oplevertoets. De wetgevingsnota
zal in de zomer aan de Kamer worden toegezonden.
Inmiddels is de inhoudelijke uitwerking/invulling van
de oplevertoets gestart.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

206

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister VenW komt in het najaar van
2008 terug op het beeld voor de ontwikkeling van de regio Leiden–Katwijk.

AO MIRT dd 26/06/08

In het Bestuurlijk Overleg oktober 2008 is afgesproken dat er nog een verdieping in de studie plaats
heeft. Mede op verzoek van de Tweede Kamer. Deze
verdieping bestaat uit het uitvoeren van een integrale
MIRT-verkenning onder de naam: Integrale Benadering Holland Rijnland. Deze verkenning wordt gezamenlijk uitgevoerd door de ministeries van Verkeer
en Waterstaat en VROM en door de Provincie ZuidHolland en de regio Holland Rijnland (samenwerkingsverband van 12 gemeenten). In het BO-MIRT
van mei jl. zijn de tussenresultaten besproken en is
bevestigd dat, coform de Randstad Urgent afspraken,
tijdens het BO-MIRT van najaar 2009 een voorkeursbesluit zal worden genomen m.b.t. de benodigde
investeringen t.b.v. de ontwikkeling van de regio. De
Tweede Kamer zal via de terugmelding over het
BO-MIRT van najaar 2009 worden geïnformeerd over
de voortgang van het project.

Eind 2009 zal de Kamer het herziene
MIRT-spelregelkader (update) en het
bijbehorende handboek ontvangen.

NO MIRT dd 15/12/08

De Kamer wordt geïnformeerd voor het nota overleg
MIRT december 2009.

Het definitieve uitvoeringsbesluit Anders
Betalen voor Mobiliteit komt rond de
tweede helft van 2009 naar de Kamer.

AO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 02/07/08 en
03/07/08

Het Definitieve Uitvoeringsbesluit Anders Betalen
voor Mobiliteit gaat naar de Tweede Kamer na
behandeling van het Wetsvoorstel Kilometerprijs
door de Tweede Kamer.

De staatssecretaris heeft toegezegd eind
deze maand actieplan dynamische
reisinformatie naar de Tweede Kamer te
sturen.

AO Nieuwe stations, nieuwe
passagiers dd 10/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Resultaten van de DHV analyse over
kosten-baten, aan de Kamer doen
toekomen (VenW/FIN).

Spoeddebat milieuheffing auto’s
dd 10/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister komt schriftelijk terug op de
AO Vervoerplan NS en
vragen over de 30 miljoen euro voor de
Beheerplan ProRail dd 20/05/09
aanpassing van station Amsterdam CS, de
aansluiting/samenwerking tussen NS en
regionale vervoerders, de Stedenbaan, de
mogelijkheden voor sancties bij het niet
nakomen van de prestatieafspraken uit het
Beheer- en Vervoerplan, de spoorwegpolitie en het nachtnet.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal de Kamer de door te
rekenen milieuscenario’s doen toekomen.

Zodra de wet kilometerprijs na de zomer naar de
Kamer wordt gestuurd, zullen de doorrekeningen van
de milieuscenario’s worden meegestuurd.

AO Anders Betalen voor
Mobiliteit dd 30/10/08 en
18/11/08

De Kamer zal – in aanvulling op hetgeen is NO MIRT dd 15/12/08
opgenomen in de MobiliteitsAanpak –
nader geïnformeerd worden over de
besluitvorming over de rijksfinanciering
voor bestaande tramplannen in Amsterdam en over het doortrekken van de
metro van Amsterdam naar Almere,
eventueel tot Purmerend/Aalsmeer en
over de lightrail Velsen.

Het opwaarderen van de westelijke tramlijnen in
A’dam is opgenomen in het actieprogramma
regionaal OV. Het convenant is getekend. De OV-verbindingen tussen A’dam en Almere zijn onderdeel
van de lopende planstudie OV SAAL. De Kamer zal
nog in 2009 hierover worden geïnformeerd. Voor de
doortrekking van de metro naar Purmerend of
Aalsmeer en voor lightrail Velsen bestaan geen
concrete plannen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

207

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister VenW zal de Kamer (alsnog)
een reactie doen toekomen op het rapport
«Financieringsonderzoek A1» van Ecorys
(capaciteitsuitbreiding van de A1 tussen
Apeldoorn en Hengelo/Duitse grens).

NO MIRT dd 15/12/08

Dit wordt meegenomen in het vervolgproces omtrent
de A1. Tijdens het BO MIRT Oost van 19 mei 2009 zijn
afspraken gemaakt over de afronding van de verkenning A1 (zie brief over de bestuurlijke overleggen van
17-6-2009). Het Ecorys rapport is inmiddels aangevuld en zal nog nader worden ingevuld met een
MKBA. De minister zal de Kamer in november (na BO
najaar) nader informeren.

De staatssecretaris komt vóór het zomerreces schriftelijk terug op de problemen
die ontstaan door de toepassing van de
Wet Personenvervoer 2000 en de Wet op
de Kinderopvang op het vervoer in de
kinderopvang.

AO Taxi dd 31/03/09

Aan de toezegging wordt invulling gegeven in de
vervolgbrief Taxi die in de zomer naar de Kamer gaat.

De minister zegt toe te blijven kijken of er
in de toekomst nog een mogelijkheid is
voor oranje-signalering bij grensoverschrijdend verkeer.

VAO Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen dd 22/04/09

Het punt is nog niet geagendeerd in het internationale overleg tot en met 2010. Daarom is nog niet aan
te geven wanneer de gelegenheid zich zal voordoen
om het internationaal ter sprake te brengen.

Ik hoop de Kamer op de kortst mogelijke
Debat strafpunten beginnende
termijn nader te kunnen informeren over
bestuurders dd 09/06/09
drugs. Gelet op de samenhang der
dingen, zou ik de Kamer echter willen
vragen of het mogelijk is om het verzoek
om bij de beginnende bestuurder van drie
naar twee te gaan – zoals ik heb gezegd,
sta ik daar op zich sympathiek tegenover –
even aan te houden, zodat wij dit eind dit
jaar, begin volgend jaar echt in den brede
kunnen bezien en daarover samen
conclusies zouden kunnen trekken.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Zodra het ontwerp-tracébesluit IJzeren
Rijn gereed is, zal de Kamer dat ontvangen. Ook de wijziging van het verdrag die
in dit kader benodigd is, alsmede te zijner
tijd het Tracébesluit zullen aan de Kamer
worden voorgelegd.

AO IJzeren Rijn dd 11/02/09

OTB zal niet eerder dan begin 2010 gereed zijn.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
het praktijkexamen voor bromfietsen
1 jaar na invoering evalueren en de
resultaten van deze evaluatie aan de
Kamer toezenden.

AO Verkeersveiligheid dd
12/02/09

Het praktijkexamen voor bromfietsen wordt op
1 januari 2010 ingevoerd. De evaluatie vindt in januari
2011 plaats.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer dit najaar informeren over de
evaluatie van het convenant dat met de
bestelvervoersector is afgesloten.

AO Verkeersveiligheid dd
12/02/09

Op dit moment wordt de eerste geprekken gevoerd
t.b.v. de evaluatie.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer dit jaar informeren over de
resultaten van het onderzoek naar de
invoering van speekseltests.

AO Verkeersveiligheid dd
12/02/09

De Kamer wordt hierover in de zomer geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

208

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer informeren over zijn plannen
om bestuurders tijdig te informeren over
de snelheidsverlagingen op snelwegen
zodat deze niet op te korte afstand te
spoedig zijn snelheid hoeft terug te
brengen.

AO Verkeersveiligheid dd
12/02/09

De Kamer wordt hierover in de zomer geïnformeerd.

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
De minister zal de NS vragen hoe zij
dd 16/02/09
denken over de compensatie van de
CO2-uitstoot door het spoorvervoer en
welke acties zij op dat gebied ondernemen
en zal de Kamer over de uitkomsten
daarvan informeren.

De Kamer wordt hierover in de zomer geïnformeerd.

De minister zal met de staatssecretaris EZ Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
overleg plegen over de mogelijkheid om
dd 16/02/09
congestiebestrijding een meer structurele
plek te geven in het project maatschappelijk verantwoord ondernemen en zal de
Kamer over de uitkomsten van dat overleg
informeren.

Het stimuleren van fiets, OV en carpoolen maakt
inmiddels onderdeel uit van het thema energiebesparing binnen MVO. In overleg met EZ wordt nagegaan
welke mogelijkheden bestaan om het thema congestiebestrijding meer expliciet aandacht te geven.

De minister informeert de Kamer na de
tweede tranche in het kader van mobiliteitsmanagement. Over de resultaten die
met de mobiliteitsprojecten zijn behaald.

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De toezegging wordt uitgevoerd.

De staatssecretaris zal de Kamer in mei
2009 een plan van aanpak doen toekomen
op het gebied van reizigersinformatie, in
reactie op de notitie van de CDA-fractie
«Reiziger op dwaalspoor».

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De toezegging is opgenomen in Aanpak multimodale
reisinformatie

De staatssecretaris zal de Kamer nader
schriftelijk informeren over alle 50
projecten van het actieprogramma
Regionaal OV.

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De Kamer wordt hierover na de MIRT Bestuurlijke
Overleggen in dit voorjaar geïnformeerd.

In mei 2009 ontvangt de Kamer het plan
van aanpak ziende op de grootschalige
introductie van elektrische auto’s.

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

Het plan van aanpak wordt in de MR van 3 juli 2009
behandeld. Daarna wordt de Kamer geïnformeerd.

De Kamer zal spoedig worden geïnformeerd over de mogelijkheden voor de
spoorverbinding Breda-Utrecht, conform
de brief van de minister VenW d.d.
17 december 2008 naar aanleiding van de
motie Cramer (31 700A, nr. 73).

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De Kamer wordt zo spoedig mogelijk geïnformeerd.

De minister komt eind maart per brief
terug op de mogelijkheid om ATB code
groen en ERTMS te gebruiken bij de
snelheidsverhoging naar 160 km/u op
bepaalde spoorwegtrajecten.

AO Spoor dd 19/02/09

De Kamer zal hierover antwoord krijgen tegelijk met
toezegging over besluitvorming 160 km/u. Deze is
afhankelijk van gezamenlijke verklaring van spoorsector over subsidie en kosten materieelombouw
t.b.v. 160 km/u.

De minister komt bij de behandeling van
het vervoersplan van de NS terug op
mogelijke aanvullende maatregelen om
zijn ambities op het gebied van reizigersgroei op het spoor te verwezenlijken.

AO Spoor dd 19/02/09

In de brief van 6 april is hierop ingegaan, nl. dat er bij
de midterm review op terug gekomen zal worden. In
het debat over beheerplan en vervoerplan is hier niet
verder op ingegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

209

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister doet de Kamer medio 2009 de
eerste rapportage van de ambassadeur
Stedelijke Distributie toekomen.

AO Transportbelemmeringen dd
18/03/09

Ambassadeur Stedelijke Distributie, Eric Janse de
Jonge is sinds 1 januari 2009 benoemd. Op 18/03 zijn
in AO zijn taken toegelicht. Gezien de nog erg korte
actieve periode van de ambassadeur zal de Kamer in
vierde kwartaal 2009 schriftelijk worden geïnformeerd
over de voortgang.

De minister van Verkeer en Waterstaat zal
de Kamer in september schriftelijk informeren over de vastgelegde verbeteringen
bij de vorderingsprocedure en de stand
van zaken met betrekking tot de verbeteringen van het functioneren van het CBR
in het algemeen.

AO CBR dd 03/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister bericht de Kamer over wat er
gebeurt met het voornemen van de acht
Alpenlanden om het transitovervoer door
de Alpen te reguleren en de actie die hij
daarop onderneemt.

AO Transportbelemmeringen dd
18/03/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister legt het alternatief voor de eis AO Transportbelemmeringen dd
van dienstbetrekking in de Wet wegver18/03/09
voer goederen, wanneer dat uitgewerkt is,
aan de Kamer voor, alvorens deze eis uit
de Wet te schrappen.

Amendement 15 Roefs is aangenomen, de zzp’er
-chauffeur is nog niet toegestaan zolang betaling
zzp’ers volgens cao-voorwaarden nog niet gewaarborgd is. Twee jaar na inwerkingtreding van de Wet
Wegvervoer Goederenvervoer zal dit geëvalueerd
worden (rondom mei 2011). Vervolgens wordt de
Kamer hierover geïnformeerd voor een voorstel voor
een wetswijziging.

De minister bericht de Kamer in het najaar AO Mobiliteit van ouderen dd
van 2009 schriftelijk over de mogelijkheid 17/06/09
ouderen kennismakingspakketten voor het
openbaar vervoer aan te bieden.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister van VenW bericht de Kamer
medio 2009 over de resultaten van het
onderzoek naar de kosten van verplaatsing van het vervoer van LPG van de weg
naar het water.

AO Basisnet vervoer gevaarlijke
stoffen dd 19/03/09

Er wordt op dit moment gewerkt aan de eindrapportage van het onderzoek en volgens de planning zal de
Stuurgroep Basisnet er op 3 juli over besluiten.

De minister van VenW vraagt het RIVM of
het mogelijk is op basis van bestaande
cijfers een inschatting te maken van het
risico van stukgoedvervoer, van de aard
en de omvang ervan en het aandeel van
het binnenlands vervoer erin.

AO Basisnet vervoer gevaarlijke
stoffen dd 19/03/09

Overleg met RIVM over beschikbare capaciteit moet
mogelijkheden bieden voor het uitvoeren van dit
onderzoek. Gestreefd wordt naar start van het onderzoek in juni 2009. Onzeker is nog of RIVM dit al kan
doen.

De minister van VenW komt bij het
Programma Hoogfrequent Spoor in 2010
terug op de spoorbogen bij Meteren,
onder Roosendaal en bij Chemelot en op
de spoorboog Zeeland-Antwerpen.

AO Basisnet vervoer gevaarlijke
stoffen dd 19/03/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend

Netwerk spoorgoederenvervoer:
AO Transportraad dd 06/06/07
Ferrmed-studie naar de haalbaarheid
netwerk tussen Noorzeehavens en
Westelijk Middellandse zeehavens zal naar
de Kamer worden verzonden, mits deze
studie openbaar is.

Afronding wordt verwacht in voor het zomerreces
2009. In oktober zal Ferrmed een slotconferentie
organiseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

210

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal er bij de branche op
aandringen een gedragscode te ontwikkelen waarmee wordt bereikt dat het
instructeurspasje goed zichtbaar in de
auto wordt geplaatst.

Debat wijz wet rijonderricht
motorrijtuigen dd 04/09/08

Overleg hierover met de rijschoolbranche vindt
plaats. De branche is op dit moment bezig met het
maken van een concreet voorstel voor een convenant
met de betrokken branchepartijen.

In 2009 komt de minister terug op de
verbreding van het puntenrijbewijs en het
komen tot één systematiek voor beginnende en ervaren bestuurders.

AO Verkeersveiligheid en CBR
dd 25/06/08

Er loopt een onderzoek naar een mogelijke uitbreiding van de recidiveregeling voor drugs en ernstige
meetbare verkeersdelicten. Zodra de resultaten daarvan bekend zijn zal de Kamer worden geïnformeerd.
In het debat over de beginnende bestuurder op 9 juni
2009 heeft de minister aangegeven het puntenrijbewijs en de beginnersregeling meer met elkaar in lijn
te willen brengen. Nader overleg met de Kamer over
dit onderwerp eind 2009 of begin 2010.

De minister zal de mogelijkheden voor
een verbod op het doorsnijden van een
rouwstoet onderzoeken en de Kamer in
het najaar van 2008 terzake informeren.

AO Verkeersveiligheid en CBR
dd 25/06/08

Bezien wordt op welke manier een rouwstoet zodanig
herkenbaar kan worden gemaakt dat de aparte status
van de rouwstoet voor andere verkeersdeelnemers
voldoende duidelijk is waardoor de verkeersveiligheid niet in het gedrang komt. Daarbij wordt tevens
overleg gevoerd met Justitie in verband met de handhavingsaspecten van deze maatregel. Een tussenrapportage aan de Kamer is ambtelijk afgerond.

Het niet herleidbare personeel gaat niet
Plenair debat wet personenverover. In zijn algemeenheid gaat het om het voer dd 05/02/09
management en om administratieve functies. Die vallen buiten de overgang. De
heer Roemer zegt dat het ook om functies
gaat die hebben te maken met de veiligheid. De staatssecretaris geeft aan dat het
vooral gaat om administratieve functies
en managementfuncties. Op dit moment
spreken wij over een technische wijziging.
Bij de behandeling van de grotere
wijzigingen van de Wp2000 zal de
Staatssecretaris ook spreken over
mogelijke aanpassingen in de personele
paragraaf. Die wordt aangepast aan de
nieuwe PSO-verordening en aan de
motie-Roefs. Dan komt dit ook nog een
keer voorbij.

De voorbereiding van de wijzigingen als gevolg van
de PSO en de motie Roefs loopt.

De wijziging van de Wegenverkeerswet
AO Milieuzonering en stedelijke
1994, die nodig is om kentekens te kunnen distributie dd 15/01/09
koppelen aan milieukenmerken (noodzakelijk voor de milieuzonering bestelauto’s)
komt begin 2010 naar de Kamer.

Momenteel is de wijziging van de WVW ’94 in voorbereiding. Begin 2010 komt deze naar de Kamer.

De minister zal bekijken hoe het publiek
geïnformeerd kan worden over de
instructeurspas.

Debat wijz wet rijonderricht
motorrijtuigen dd 04/09/08

Overleg hierover met de rijschoolbranche vindt
plaats. De branche is op dit moment bezig met het
maken van een concreet voorstel voor een convenant
met de betrokken branchepartijen.

De ministers hebben toegezegd alles op
alles te zullen zetten om het wetsvoorstel
mbt de Segway nog voor het zomerreces
in de ministerraad te brengen.

AO Segway dd 13/03/08

In de brief van 10 december 2008 is de Kamer
aangekondigd dat het wetsvoorstel in de zomer van
2009 aan de Kamer wordt aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

211

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal de beprijzing betrekken bij
de 2e stap van de trajectnota MER inzake
de A4 Delft–Schiedam.

VAO Wegen dd 30/08/06

Beprijzing is meegenomen in de gevoeligheidsanalyse die deel uitmaakt van de Trajectnota/MER
stap 2 die 7 mei 2009 ter visie is gegaan. De Kamer
zal in de voortgangsrapportage die in het najaar zal
verschijnen geïnformeerd worden over de ter visielegging van de TN/MER. De toezegging zit daarin
verwerkt en kan dan als uitgevoerd worden
beschouwd.

Staphorst: overleg over afritvariant met
gemeente

NO MIRT dd 15/12/08

Het overleg met de gemeente heeft inmiddels
plaatsgevonden. Voor de zomer van 2009 wordt de
Kamer, nadat VenW door de gemeente Staphorst
over de stand van zaken omtrent de afritvariant op de
hoogte is gesteld, per brief geïnformeerd.

Te leveren wanneer Havenspoorlijn full
AO Betuweroute dd 14/05/08
swing in gebruik is: a) de verschuiving van
goederentreinen van de Brabantroute
naar de Betuweroute zowel kwantitatief
als kwalitatief (gevaarlijke stoffen) (2010);
b) de substitutie met de weg (2010).

De Kamer wordt hierover in 2010 geïnformeerd. De
Kamer gaat niet akkoord met het afvoeren van deze
toezegging (is nog niet ingelost).

Te leveren in de volgende VGR: a)
uitkomsten van de gesprekken met de
vervoerders en Bombardier over
vertraging in levering loc’s en de daaraan
verbonden kosten; b) de meerkosten voor
de migratie van de Havenspoorlijn als
gevolg hiervan (instandhouding PoBR
werd genoemd); c) wie gaat die meerkosten betalen.

AO Betuweroute dd 14/05/08

In de aanbiedingsbrief bij VGR 24 is uitgebreid melding gemaakt van de overleggen met vervoerders en
Bombardier over de vertraging van de loc’s en de
daaraan verbonden kosten. Wat betreft de kosten is
aangegeven dat VenW geen juridische basis heeft om
de kosten voor de Havenspoorlijn te verhalen op de
marktpartijen. In diezelfde brief is gemeld dat de
meerkosten voor VenW voor het uitstel van de migratie van de Havenspoorlijn ruim € 7 mln. bedragen. De
planning sloot toen nog op februari 2009. In de brief
bij VGR 25 staat dat voor het halen van de vigerende
planning van december 2009 het bedrag niet hoeft te
worden verhoogd.

Over de ontwikkelingen ten aanzien van
het parallel starten zal de Kamer te zijner
tijd worden geïnformeerd.

AO Schiphol dd 05/02/09

Het proces met de omgeving om tot een optimale
route te komen is opgestart. Er is hiervoor reeds een
aantal bijeenkomsten gehouden. Over de uitkomsten
van het proces wordt de Kamer in het najaar van
2009 geïnformeerd.

Ik zal in een brief nog eens op een rijtje
zetten wat wij allemaal doen ten aanzien
van het verbeteren van de sociale
infrastructuur.

AO Binnenvaartbrief dd 28/02/08

De planning hiervan zal worden opgenomen in de
Voortgangsrapportage van de Beleidsbrief Binnenvaart, die is voorzien in het najaar van 2009.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

212

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De Kamer was van mening dat een eerste Debat wetsvoorstel Markttoezicht registerloodsen dd
evaluatie in 2011 te lang op zich laat
wachten. Een beperkte voortgangsrappor- 29/05/07
tage obv de bevindingen van de NMa in
2009 is op zijn plaats. Voortgangsrapportage dan vooral focussen op:
+ verhoging uittredeleeftijd
+ salarisontwikkelingen loodsen
+ efficiencyontwikkelingen loodsdiensten
+ verloop oplossing prepensioen
(reserveringen en kapitaalopbouw).
Voorts een aantal aspecten genoemd die,
naast alle reeds andere genoemde
aspecten in de nota nav het verslag en
Memorie van Toelichting, mee zullen
worden genomen bij de «brede» evaluatie
in 2011, zoals kosten voor juridische
procedures en daadwerkelijke toename
administratieve lasten.

Oktober 2009 wordt de Voortgangsrapportage/
tussentijdse evaluatie Markttoezicht registerloodsen
aan de Tweede Kamer toegezonden.

De minister zal met de staatssecretaris
overleggen over de Nederlandse inzet ten
aanzien van de technische eisen aan
binnenvaartschepen van de CCR. Hij zal,
indien opportuun, deze inzet in informele
contacten met collega’s tijdens de Transportraad bepleiten. Hij zal tevens de
staatssecretaris vragen of het nuttig is de
Kamer te informeren over de stand van
zaken op dit dossier, vóór het algemeen
overleg Binnenvaart en waddenveren d.d.
30 juni 2009.

AO Transportraad dd 09/06/09

Dit onderwerp is behandeld in het AO Binnenvaart en
Waddenveren op 30 juni 2009.

Schriftelijk terugkomen op de reden van
de RDW om een onderzoek te laten doen
naar registratie van pleziervaartuigen.

Begrotingsbehandeling dd
04/12/08

In de brief van 8 december 2008 is de Kamer
geïnformeerd over het nader onderzoek dat loopt. In
augustus 2009 zal hierover een standpunt worden
ingenomen.

De minister zal de Kamer informeren
zodra er nieuws is over de infractieprocedure die de Europese Commissie
tegen Nederland is begonnen inzake de
48-urige werkweek.

AO Transportraad dd 09/06/09

De Kamer wordt conform toezegging zodra er nieuws
is nader geïnformeerd.

De minister zal begin 2009 een technische AO PMR dd 06/11/08 (DGLM)
briefing aan de Kamer laten organiseren
over de natuurcompensatie samenhangend met de Tweede Maasvlakte, inclusief
de 750 hectare natuur- en recreatiegebied
op Midden-IJsselmonde en aan de
Noordrand van Rotterdam.

De voorbereidingen voor de technische briefing
lopen. Datum voor de briefing is nog niet vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

213

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Zodra er duidelijkheid bestaat over de
mogelijkheden tot optimale inrichting van
het (zuidelijk) havengebied, zal de Kamer
worden geïnformeerd.

AO PMR dd 22/11/07

De optimale inrichting van het (zuidelijk) havengebied
wordt opgepakt in twee projecten: het project
Bestaand Rotterdams Gebied, dat onderdeel uitmaakt
van PMR, en het project Stadshavens, dat onderdeel
uitmaakt van het programma Randstad Urgent. De
PKB+ PMR omvat voor het Bestaand Rotterdams
Gebied een tweetal soorten projecten: gericht op
verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving en
benutting van het bestaande havengebied. Voor die
tweede soort projecten is de doelstelling om 200 ha
ruimtewinst te boeken. Dit loopt voorspoedig: op dit
moment komt de totale hoeveelheid geïntensiveerd
oppervlakte binnen het havenindustriecomplex uit op
189,3 hectare. Daarnaast is in het programma
Randstad Urgent het project Stadshavens Rotterdam
opgenomen. Daarin wordt gekeken naar de invulling
van de oude havengebieden. De zuidelijke gebieden
binnen dit project behouden hun havenfunctie, maar
er zal meer nadruk worden gelegd op short-sea
overslag en op het ontwikkelen van maritieme
dienstverlening (Eemhaven) en hoofdkantoren van
havengerelateerde bedrijven (Waalhaven). Over de
voortgang van de intensiveringsprojecten in BRG
wordt gerapporteerd aan de Tweede Kamer in de
voortgangsrapportages van PMR. Over de voortgang
van Stadshavens wordt gerapporteerd in het kader
van Randstad Urgent.

Zomer 2009 besluit A of B.

AO Vliegveld Twente dd 04/12/08

De planning is dat rond de zomer een voorkeursbesluit kan worden genomen inzake het project
Twente. De kamer zal hierover binnenkort worden
geïnformeerd.

Technisch gelijkwaardige uitwerking
varianten.

AO Vliegveld Twente dd 04/12/08

Er is de afgelopen periode gewerkt aan de uitwerking
van de verschillende varianten. De Kamer wordt
hierover op korte termijn geïnformeerd.

Motie provincie is marsroute.

AO Vliegveld Twente dd 04/12/08

Deze toezegging betreft onderzoek naar 2 opties in
het kader van de gebiedsontwikkeling luchthaven
Twente. Minister Eurlings heeft de uitspraak van de
provincie onderschreven, dat het belangrijk is het
lopende traject te blijven volgen zoals eerder is
afgesproken. Deze toezegging is verwerkt in de brief
aan de Tweede Kamer d.d. 18 december 2008. Het
onderzoek naar de gebiedsontwikkeling luchthaven
Twente moet leiden tot besluitvorming in juni 2009.
De uitgangspunten die bij vlekkenplan B worden
gehanteerd zijn opgenomen in de Luchtvaartnota
(1, 2 en 3) en in het VTM-proces (4, 5, 6 en 7).

De minister zegt toe dat de staatssecretaris en hij nader zullen onderzoeken onder
wat voor voorwaarden we dat promillage
gelijk kunnen trekken. Volgend jaar zal de
minister de Kamer hierover berichten (Lid
Roefs).

Begrotingsbehandeling VenW
dd 06/12/07

Het onderzoeksrapport naar vermindering van het
toegestane alcoholpromillage is gereed. De Ministerraad is inmiddels ook akkoord en de Raad van State
heeft haar advies uitgebracht. Het wetsvoorstel is aan
de Tweede Kamer gezonden. In de zomer gaat de
nota n.a.v. het verslag van de behandeling in de
Tweede Kamer naar de Vaste Kamercommissie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

214

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Bij beoordeling sluis IJmuiden meenemen AO Nota Zeehavens dd 26/09/07
twee alternatieven in MKBA: 1) additionaliteit; 2) lichteren.

De verkenningsstudie Zeetoegang IJmond is
uitgevoerd. Dit is een brede verkenning waarin
diverse aspecten zijn meegenomen zoals de druk op
de achterlandverbindingen, maar ook de effecten
voor Maasvlakte II. In de kKBA (kengetallen Kosten
Baten Analyse) zijn twee alternatieven meegenomen
en nog subvarianten. Verkenning is breed opgezet
ook v.w.b. de vervoersprognoses waarbij ook de
cruisevaart is meegenomen. Kamer wordt/is niet
actief geïnformeerd over dit project,anders dan dat
het opgenomen is in het MIRT-projectenboek.
Verkenning Lichteren is afgerond inclusief een quick
scan kKBA waardoor over kon worden gegaan naar
de planstudiefase. Deze is gestart door RWS/NH.

De minister zegt toe in 2009 verder te
EK debat mbt Loodsenwet dd
gaan dan de aan de Tweede Kamer toege- 11/12/07
zegde informatie over de verslaglegging
van de NMa, de analyse aflossing prepensioen, het langer doorwerken na 55
jaar, de ontwikkeling van het salarisniveau, de kosten van eventueel gevoerde
procedures en een inzicht in de daadwerkelijke administratieve lasten. Er komt
nadrukkelijk een verkenning van een
Europese ontwikkeling, ook naar aanleiding van de vraag naar waar een en ander
toe leidt op Europees niveau. Daarbij
worden nadrukkelijk de effecten van het
toezicht betrokken, inclusief de ervaringen
in het buitenland, de relatie met Vlaanderen en Duitsland, de technologische
ontwikkelingen, de laatste prognoses
groei van het scheepvaartverkeer en de
mogelijkheden om aan de hand van wetgeving innovatie mogelijk te maken en het
loodsen op afstand structureel toe te
laten. De borging van de publieke belangen wordt daar nadrukkelijk steeds bij
betrokken.

Oktober 2009 wordt de Voortgangsrapportage/
tussentijdse evaluatie Markttoezicht registerloodsen
aan de Tweede Kamer toegezonden.

De staatssecretaris evalueert 2e tranche
NO MIRT dd 15/12/08
quick wins binnenhavens en bepaalt begin
2010 of er een 3e tranche komt.

Op basis van de 2e tranche (eind 2009) wordt begin
2010 bepaald of er een 3e tranche moet komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

215

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister van VenW zegt toe dat met de EK debat mbt Loodsenwet dd
11/12/07
(tussentijdse) evaluatie in 2009 een voorschot wordt genomen op de totale evaluatie van de Wet markttoezicht registerloodsen. De minister zal in het kader van de
evaluatie 2009 – naast hetgeen is toegezegd aan de Tweede Kamer – namelijk ook
een verkenning doen van een Europese
ontwikkeling, en hierbij betrekken de
effecten van het toezicht, de ervaringen in
het buitenland, de relatie VlaanderenDuitsland, de technologische ontwikkelingen, de laatste groeiprognoses van het
scheepvaartverkeer, de mogelijkheden om
aan de hand van wetgeving innovatie
mogelijk te maken en het loodsen op
afstand structureel toe te laten, evenals de
borging van de publieke belangen. Tevens
zegt hij toe verschillende scenario’s voor
na 2009 te bezien, waarbij de voors en
tegens van bepaalde keuzes in beeld
worden gebracht.

Oktober 2009 wordt de Voortgangsrapportage/tussentijdse evaluatie Markttoezicht registerloodsen aan de
Tweede Kamer toegezonden.

De minister zal de Kamer voorafgaand aan AO Transportraad dd 22/04/09
toezending van de geannoteerde agenda
van de volgende Transportraad informeren over de stand van zaken met betrekking tot passagiersrechten in de zee- en
binnenvaart.

Het dossier passagiersrechten in de zee- en binnenvaart was niet geagendeerd voor de Transportraad op
11 juni 2009. Informatie aan de Kamer over het
dossier zal daarom later dit jaar – wanneer het
dossier wel op een Transportraad staat geagendeerd
– worden geleverd.

De minister komt dit voorjaar schriftelijk
terug op de vraag in hoeverre renovatie
van de Noordersluis praktisch mogelijk is.

AO Zeehavens dd 02/04/09

De minister van Verkeer en Waterstaat komt dit najaar
schriftelijk terug op de vraag in hoeverre renovatie
van de Noordersluis praktisch mogelijk is.

De staatssecretaris doet de Kamer het
advies van het StakeholdersAdviesForum
(SAF) over een extra sluis bij Terneuzen
toekomen.

AO Zeehavens dd 02/04/09

De toegezegde informatie wordt in de zomer aan de
Kamer toegestuurd.

Over de mogelijkheden tot herziening van AO Schiphol dd 05/02/09
het luchtvaartverdrag met Suriname (t.b.v.
een volledige «open sky») zal de Kamer
nader worden geïnformeerd.

Het aanbestedingsproces van het aangekondigde
onderzoek naar de luchtvaartmarkt van Suriname en
de Nederlandse Antillen loopt en het onderzoek zal
daarna zo snel mogelijk van start gaan. De eerste
resultaten worden na de zomer verwacht.

De Staatssecretaris is bereid begin 2009
een besluit over een rijksbijdrage aan de
Zaan te nemen, onder de voorwaarde dat
de provincie daarvoor een planstudie
oplevert die dat mogelijk maakt.

NO MIRT dd 15/12/08

De provincie is bezig met de afronding van de planstudie. Op basis daarvan zal de provincie een regionaal aanbod doen, inclusief een voorstel voor de
financiering en een verzoek om een rijksbijdrage. Op
basis van de planstudie zal bestuurlijk overleg plaatsvinden over het vervolg en een eventuele rijksbijdrage. In verband met de val van het college is de
planning opgeschoven naar oktober 2009.

De regering zal uitzoeken of er gegevens
zijn over de externe kosten van verschillende transportmodaliteiten en de mate
waarin die kosten zijn verdisconteerd in
belastingen. De regering zal de Kamer
informeren over de uitkomst van dit
onderzoek.

Spoeddebat Vliegtax dd 26/03/08

Staatssecretaris Jan Kees de Jager (Financiën) heeft
in het spoeddebat aangegeven dat hij dit punt zou
doorgeleiden naar de minister van VROM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

216

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal het belang van de internalisering van externe kosten bij spoor en
binnenvaart benadrukken in Brussel en de
Kamer informeren over de ontwikkelingen.

AO Transportraad dd 22/04/09

Er zijn op dit moment geen nieuwe ontwikkelingen te
melden.

Medio 2009 wil bij de Kamer terugkomen
op gelijkschakeling van de registratie van
pleziervaart en de motorvoertuigen inzake
de handhaving.

Begrotingsbehandeling dd
04/12/08

In de brief van 8 december 2008 is uw Kamer
geïnformeerd over het nader onderzoek dat loopt. In
augustus 2009 zal hierover een standpunt worden
ingenomen.

De regering zal de Kamer rond de zomer
van 2009 informeren over het advies van
de Alderstafel t.a.v. de regionale luchthavens (Eindhoven en Lelystad).

AO Schiphol dd 05/02/09

Conform toezegging wordt de Kamer rond de zomer
van 2009 geïnformeerd.

De minister zal de A2 als project inbrengen voor Europese TEN-T-financiering
naar aanleiding van de call for proposals
in het kader van het Economisch Herstelplan.

AO Transportraad dd 22/04/09

De A2 is ingediend als project. Het besluit van de
Europese Commissie over toekenning wordt tweede
helft juli verwacht.

Zodra er zich nieuwe ontwikkelingen
voordoen op het terrein van het Deltaplan
Schiphol zal de Kamer worden geïnformeerd.

AO Luchthavenverkeersbesluit
Schiphol dd 06/02/08

Een aantal aspecten uit het Deltaplan, zoals het
Antigeluid, komt terug in de Kennis en Innovatieagenda Luchtvaart. De innovatieagenda wordt deze
zomer aan de Tweede Kamer aangeboden.

De staatssecretaris gaat met de binnenvaartbranche in overleg over de mogelijkheid om meer zicht te krijgen op hoeveel
schepen niet voldoen aan de technische
eisen van de CCR en bericht de Kamer
over de resultaten daarvan.

AO Binnenvaart dd 03/02/09

De staatssecretaris heeft met de binnenvaartbranche
overleg gevoerd over de mogelijkheid om meer zicht
te krijgen op hoeveel schepen niet voldoen aan de
technische eisen van de CCR. Op dit moment voert de
binnenvaartbranche daartoe onderzoek uit. De Kamer
zal na de zomer over de resultaten worden geïnformeerd.

De staatssecretaris zegt toe begin 2009
een zorgvuldig besluit te nemen over de
verkeerssituatie Hollandsch Diep.

NO MIRT dd 15/12/08

De planstudie zal naar verwachting in de zomer 2009
opgeleverd worden. Naar verwachting kan het besluit
direct na de zomer van 2009 genomen worden.

De staatssecretaris bericht de Kamer vóór AO Binnenvaart dd 03/02/09
de zomer van 2009 over de mogelijkheid
de subsidie per AIS-transponder te verhogen in verband met de samenwerking met
Duitsland op dit gebied.

De Kamer wordt conform de toezegging in de zomer
van 2009 geïnformeerd.

De minister zegt toe dat in het MIRT
AO Transportraad dd 22/04/09
voortaan ook de Europese context wordt
meegenomen, dat wil zeggen de Europese
corridors en de kansen voor TEN-Tsubsidie.

Aan deze toezegging wordt gewerkt.

De Kamer kan in het najaar van 2009 de
concept-experimenteerregeling tegemoet
zien.

AO Schiphol dd 05/02/09

Conform toezegging krijgt Kamer in het najaar 2009
de concept-regeling voor het experiment met het
nieuwe normen- en handhavingsstelsel.

Vóór het zomerreces van 2009 wordt de
Kamer geïnformeerd over de aantalsnormen en de spelregels voor de actualisatie.

AO Schiphol dd 05/02/09

De spelregels voor de aantalsnormen en de actualisatie worden op dit moment uitgewerkt in het kader
van de implementatie van het Aldersadvies. De
Kamer wordt hier zo spoedig mogelijk over geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

217

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De staatssecretaris zal de Kamer schriftelijk informeren over de uitvoering van de
motie Agema over het toekomstige
Schelde-Seinekanaal (31 700A, nr. 64).

Notaoverleg Mobiliteitsaanpak
dd 16/02/09

De Kamer zal in de zomer van 2009 geïnformeerd
worden over de uitvoering van deze motie.

De SAB zal in de toekomst de rol van
nationaal instituut vervullen en daarvoor
gefinancierd worden door Verkeer en
Waterstaat, onafhankelijk van de subsidieafbouw. De Kamer zal geïnformeerd
worden over de ontwikkelingen hieromtrent.

AO Binnenvaart op 13-12-01

België heeft inmiddels het Scheepsafvalstoffenverdrag geratificeerd. Inwerkingtreding is voorzien
voor eind 2009. Acties lopen om SAB rol te geven als
Nationaal Instituut. Zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding van het verdrag wordt de Kamer nader
geïnformeerd.

De Kamer zal periodiek worden ingelicht
over de voortgang op het dossier ETS
luchtvaart.

AO Transportraad dd 02/04/08

De Raad van State een positief advies heeft gegeven
na beoordeling van het voorstel van wet houdende
wijziging van de Wet milieubeheer, de Wet luchtvaart
en de Wet op de economische delicten ten behoeve
van de implementatie van richtlijn nr. 2008/101/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 19 november 2008 (PbEU 2009, L
8) tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG teneinde ook
luchtvaartactiviteiten op te nemen in de regeling voor
de handel in broeikasgasemissierechten binnen de
Gemeenschap (handel in emissierechten luchtvaart),
met memorie van toelichting. Inmiddels is het voorstel na rekening te hebben gehouden met het advies
van de Raad van State naar de Tweede Kamer
gegaan met het verzoek tot spoedige behandeling ter
bevordering van een tijdige inwerkingtreding met het
oog op de termijnen die zijn gesteld in de Europese
richtlijn en de bijbehorende richtsnoeren.

De minister zegt de Kamer naar aanleiding Debat Regelgeving burgerluchtvan opmerkingen van de leden Vliegenthavens en militaire luchthavens
hart en Koffeman toe dat hij de wet zal
(RBML) dd 08/12/08
wijzigen wanneer het hem niet lukt de
beide Kamers te overtuigen van de
wenselijkheid van een luchthavensysteem.

De luchtvaartnota is in april 2009 aan de Eerste
Kamer aangeboden. Een eventuele vervolgactie is
afhankelijk van het debat over de Luchtvaartnota in
de Tweede en Eerste kamer.

In 2008 een brede (maatschappelijke)
discussie starten over de nieuwe normen
van waterveiligheid (lid Koppejan).

In het Nationaal Waterplan is aangegeven dat de
brede maatschappelijke discussie over nieuwe
normen wordt voorgezet in 2009 en 2010 ten behoeve
van het nemen van een principebesluit in 2011.

Begrotingsbehandeling VenW
dd 12/12/07

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

218

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister heeft toegezegd een aantal
Nota-overleg PMR dd 02/10/06
maatregelen te treffen om de toeristischrecreatieve sector in de regio waar het
zeereservaat komt, te versterken. Concreet
noemde zij het volgende:
+ MIT-verkenning naar de mogelijkheid
van een doorlaat in de Brouwersdam;
+ Investeren in de uitwerking en
uitvoering van het programma zoals
aangekondigd in «Kracht van de Delta»,
op basis van nadere programmatische
voorstellen van de provincie;
+ MIT planstudie naar de aanpak van de
bergingscapaciteit in het Volkerak-Zoommeer, mede in relatie tot de blauwalgenproblematiek.

1. Verkenning Grevelingen water en getij is januari
2009 afgerond. Grotere doorlaat in Brouwersdam met
hierdoor terugkeer getij verbetert waterkwaliteit en
natuur. Nieuwe doorlaatmiddel kan worden gecombineerd met getijcentrale (centrale is dan doorlaat).
Aanleg zeesluis kan en zal een impuls geven aan
recreatie (kosten > baten). Bij 0,50m getij is toekomstige open verbinding met Volkerak-Zoommeer
mogelijk met meer kansen voor natuur en recreatie.
Na advies Natuur- en recreatieschap Grevelingen en
stuurgroep ZW Delta besluit de staatssecretaris
medio 2009 over vervolg.
2. Uitvoeringsprogramma wordt in opdracht van de
stuurgroep ZW Delta (Rijk/drie provincies) door een
programmabureau opgesteld. Aandacht voor samenhang waterprojecten en hun onderlinge afhankelijkheden én kansrijke combinaties met wonen, werken,
ruimtelijke economie, toerisme en natuur. Het uitvoeringsprogramma wordt in 2010 vastgesteld en vormt
de basis voor de gebiedsofferte ZW Delta voor het
Nationaal Deltaprogramma.
3. Uitvoeringsbesluit waterberging Volkerak-Zoommeer begin 2012 genomen (uitvoering in 2015
gereed). Hierbij wordt rekening gehouden met zout
Volkerak en kansen meer/sneller transport over water
via Rijn-Schelde Corridor. Ook wordt rekening gehouden met mogelijk aanvullende maatregelen op lange
termijn bij meer extreme afvoer.

Kader uitbrengen over bouwen in
diepgelegen polders/buitendijks en dit
integreren met nota WV21.

AO Kabinetsstandpunt
Rampenbeheersing overstromingen dd 27/06/07

Het kader voor buitendijks is opgenomen in het
Ontwerp Nationaal Waterplan. Wel wordt nog onderzocht of dit nog knelpunten oplevert. De resultaten
daarvan worden meegenomen in het definitief
Nationaal Waterplan. Aan een kader voor diepgelegen polders wordt, zoals tevens aangekondigd in het
Ontwerp Nationaal Waterplan, gewerkt. Dit wordt
onderdeel van het Deltaprogramma. Beleid hierover
wordt neergelegd in het definitief Nationaal Waterplan, dat eind 2009 verschijnt.

Op de vraag van Koppejan of het bij de in
2011 geplande vierde toetsing mogelijk is
om dan al te werken met de nieuwe
normen, geeft de staatssecretaris aan dat
de resultaten van de derde toetsing in
2011 klaar zijn en dat ze werkt aan nieuwe
normen.

Begrotingsbehandeling VenW
dd 06/12/07

Het proces hiertoe is beschreven in het Ontwerp
Nationaal Waterplan. Het definitief Nationaal
Waterplan wordt eind 2009 aan de Tweede Kamer
voorgelegd.

De Tweede Kamer jaarlijks met een
AO Kaderrichtlijn Water dd
voortgangsrapportage wordt geïnfor19/06/08
meerd over de voortgang, onder meer ten
aanzien van
+ de uitvoering van het maatregelenprogramma,
+ de ontwikkeling van de waterkwaliteit
(in relatie tot de uiteindelijk te realiseren
doelen), alsmede de realisatie van de door
het kabinet beoogde jaarlijkse doelmatigheidsverbetering van 1 à 2% in de waterketen tot 2015 (zoals is verwoord in het
Nationaal Bestuursakkoord Waterketen en
eerder bij brief door de minister van
VROM aan de Tweede Kamer is toegezonden op 22 augustus 2007).

Eerste voortgangsrapportage is in 2010 voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

219

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Brief over verstevigen watertoets aan de
Tweede Kamer begin 2008.

AO Klimaatadaptatie dd 21/11/07

In april 2008 is de Tweede Kamer geïnformeerd over
het feit dat de reactie op het advies van de CAW over
de juridische versterking van de watertoets zal worden opgenomen in het Nationaal Waterplan, dat eind 2009
verschijnt. De Bestuurlijke Notitie Watertoets zal
worden geactualiseerd. Het Rijk zal in 2009 de aangepaste Landelijke Handreiking Watertoets uitbrengen
en waar nodig onderhouden aan de hand van de
ontwikkelingen.

Brief over overleg met VNG over het
AO Klimaatadaptatie dd 21/11/07
plaatsen van peilstokken (verkeersborden)
in buitendijks gebied ter bewustwording
(voorstel Koppejan/CDA).

Er is overleg geweest met de VNG om wenselijkheid
en mogelijkheid nader te verkennen. Gesprek was in
beginsel positief nader gesprek met groter gezelschap (incl IPO/provincies) in maart. Definitieve
resultaten krijgen een plek in het Nationaal Waterplan
dat eind 2009 verschijnt.

Het kabinetsstandpunt ten aanzien van het AO Moties en toezeggingen dd
onderzoek naar het privatiseren van de
02/04/09
rijksbaggerdepots (27 625, nr. 127) komt in
juni 2009 naar de Kamer.

De Kamer zal in september 2009 worden geïnformeerd.

Dit najaar de ontwerp stroomgebiedAO Kaderrichtlijn Water dd
beheerplannen gereed zullen komen en
19/06/08
ter inspraak zullen worden voorgelegd. Na
een periode van 6 maanden zal aan de
Tweede Kamer worden voorgelegd hoe
het kabinet met de resultaten van de
inspraak wil omgaan.

De kamer wordt hierover voor eind 2009 over
geïnformeerd.

Problematiek Hollandsch Diep betrekken
bij waterplan (Boelhouwer).

AO Watervisie dd 27/03/08

Is meegenomen in geactualiseerde waterveiligheidsbeleid dat in tweede helft van 2008 is gepresenteerd
in het Nationaal Waterplan (zie kamerstuk 2007–2008,
27 625, nr. 120, Tweede Kamer).

Aandacht voor blauwalgenproblematiek in AO Watervisie dd 27/03/08
waterplan (Koppejan).

Het ontwerp Nationaal Waterplan besteedt op een
aantal plaatsen aandacht aan blauwalgenproblematiek, onder meer met het oog op:
– de gebruiksfunctie «zwemwater» waarbij wordt
gewezen op de mogelijkheden van het Innovatieprogramma Kaderrichtlijn Water voor de aanpak van
blauwalgen. Tevens wordt een kennisprogramma
aangekondigd dat zich richt op de risico’s van
blauwalgen en op oplossingen in de vorm van
effectgerichte en structurele (bron)maatregelen
(pagina 119);
– het kabinetsbeleid voor de bestrijding van
blauwalgen in het Volkerak-Zoommeer (pagina 172).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

220

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De Kamer wordt te zijner tijd schriftelijk
geïnformeerd over de financiering van de
in West-Brabant benodigde extra maatregelen, die samenhangen met het
gebruik van het Volkerak-Zoommeer als
waterberging.

AO Waterveiligheid dd 12/11/08

De optredende situaties bij waterberging op het
Volkerak-Zoommeer, de veroorzaakte effecten en de
eventueel te nemen maatregelen zijn onderwerp van
studie in het op te stellen milieueffecten rapport
(MER). Bij deze studie is onder andere het waterschap
Brabantse Delta, verantwoordelijk voor de regionale
waterhuishouding, nauw betrokken. De startnotitie in
het kader van de m.e.r.-procedure is recentelijk uitgebracht. Deze MER behandelt ook de relatie met de
Planstudie Waterkwaliteit Volkerak Zoommeer.
Besluitvorming inclusief de wijze van financiering zal
pas plaats vinden nadat duidelijk is wat de gevolgen
van de Ruimte van de Rivier maatregel voor het
regionaal systeem zijn en hoe deze worden voorkomen, beperkt dan wel vergoed.

De ministeriële stuurgroep zal duidelijkheid geven over de gevolgen van de
plannen van de Deltacommissie voor
mensen die bijvoorbeeld in de omgeving
van het IJsselmeer wonen.

Algemene Politieke Beschouwingen dd 17/09/08 en 18/09/08

Voor alle aanbevelingen worden plannen van aanpak
gemaakt, die in het najaar van 2009 gereed zullen
zijn. Deze zullen nader inzicht geven in de acties en
daaraan verbonden termijnen van besluitvorming. In
het definitieve Nationaal Waterplan, dat op 22 december 2009 zal verschijnen, zal dit nader uitgewerkt
worden

De staatssecretaris is bereid om de Kamer
een overzicht te sturen van de tariefverordeningen op het moment dat deze
zijn geaccordeerd door de waterschappen
en de provincies.

Debat Waterschapswet dd
18/12/08

De UvW heeft een onafhankelijke evaluatie opgesteld.
Hierin is een overzicht van alle tarieven opgenomen.
Deze evaluatie en de cijfers zijn dit voorjaar naar de
Tweede Kamer gezonden.

De ontwerp-Deltawet komt nog in 2009
naar de Kamer.

AO Ontwerp Nationaal
Waterplan dd 12/03/09

De ontwerp-Deltawet wordt naar verwachting nog in
2009 aan de Kamer gezonden.

In 2010 komt de staatssecretaris met een
voorstel voor de nieuwe normering
waterveiligheid. Daarbij zal ook worden
teruggekomen op een norm voor basisveiligheid, waaronder een norm voor het
borgen van basisveiligheid voor buitendijkse bebouwing.

AO Ontwerp Nationaal
Waterplan dd 12/03/09

Deze aspecten worden opgenomen in het Nationaal
Waterplan dat eind 2009 verschijnt.

De Kamer zal in deze kabinetsperiode
worden geïnformeerd over het onderzoek
naar de haalbaarheid van een Rijksbestemmingsplan, zoals bedoeld in de
motie Polderman (29 675, nr. 54).

AO Ontwerp Nationaal
Waterplan dd 12/03/09

De toezegging is in behandeling genomen.

De Kamer zal in het najaar van 2009
worden geïnformeerd over het Deltaprogramma en de (solide) wijze van
financieren daarvan.

AO Ontwerp Nationaal
Waterplan dd 12/03/09

Conform planning wordt de Kamer in het najaar van
2009 geïnformeerd.

Nog in 2009 zal de Kamer worden
geïnformeerd over het onderzoek naar de
vrijstelling van de verontreinigingsheffing
van puntbronnen van verontreiniging,
zoals bedoeld in de motie Madlener
(30 818, nr. 33).

AO Ontwerp Nationaal
Waterplan dd 12/03/09

Conform planning wordt de Kamer in 2009 geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

221

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

N.a.v. motie Madlener nr. 33 wanneer
puntbronnen die voldoen aan strenge
Europese standaarden kunnen worden
vrijgesteld van verontreinigingsheffing is
toegezegd dat het plan is uitvoerig onderzoek te doen naar deze verontreinigingsheffing waarbij dit aspect aan de orde zal
komen. N.B. dit onderzoek zal niet eerder
gereed zijn dan na inwerkingtreding van
de Waterwet.

Debat Waterwet dd 20/03/08

De opzet van de verontreinigingsheffing wordt
momenteel bezien. Hierbij wordt bekeken of aanpassing noodzakelijk is voor wat betreft de stoffen waarop de heffing nu van toepassing is. Bij dit onderzoek
wordt de motie van de heer Madlener (30 818, nr. 33)
betrokken. Resultaat van het onderzoek komt beschikbaar naar verwachting eind 2009

N.a.v. vragen van Boelhouwer en Cramer
over schadevergoeding bij waterberging
en specifiek over vergoeding van schade
bij nieuwe investeringen is toegezegd dat
een uitgebreide brief aan de Tweede
Kamer wordt gestuurd waarin de materie
wordt toegelicht.

Debat Waterwet dd 20/03/08

Er wordt momenteel gewerkt aan de notitie over
schadevergoeding bij waterberging. Verwachting is
dat deze in de zomer naar de Tweede Kamer
verzonden kan worden.

N.a.v. de motie van Boelhouwer nr. 31 is
Debat Waterwet dd 20/03/08
toegezegd dat de in de motie genoemde
knelpunten worden betrokken bij het, naar
verwachting in het najaar van 2008 te
verwachten, beleidskader voor handelingen in de ondergrond.

Onder de verantwoordelijkheid van minister van
VROM wordt naar verwachting in 2009 een visie
gepresenteerd over duurzaam gebruik van de
ondergrond. Hierin zal een beleidskader worden
opgenomen voor handelingen in de ondergrond,
waarbij de gesignaleerde problemen bij Warmte
Koude Opslag (WKO) worden meegenomen. Het
advies van de task force WKO is gereed. In de
werkgroep WKO wordt ondertussen verder gewerkt
aan het beleidskader WKO. Dit beleidskader moet een
onderdeel gaan vormen van de beleidsvisie op de
ondergrond waarvoor een ambtelijke werkgroep is
ingericht. Het streven van VROM (trekker van het
dossier), is om voor de zomer een kabinetsstandpunt
over het beleidskader WKO gereed te hebben. In dit
beleidskader moeten de criteria voor WKO systemen
helder zijn. DGW staat in de werkgroep aan de lat
voor grondwaterkwantiteit in relatie tot WKO’s. Om
mogelijke grondwaterkwantiteitsproblemen te
voorkomen dienen er waar nodig regels te worden
opgenomen in het beleidskader. Deltares is gevraagd
om een advies; een eerste concept van dat rapport is
ontvangen en besproken. Eind mei worden nog
metingen en een modelstudie gedaan. De resultaten
daarvan zullen worden opgenomen in het eindrapport dat in de zomer wordt verwacht.

Mede namens de minister van Financiën
AO Planstudies prioritaire
zal de staatssecretaris een brief sturen aan zwakke schakels kust 22-06-2005
de Tweede Kamer over de mogelijkheden Tweede Kamer
van voorfinanciering en rentevoorfinanciering en de mogelijke projecten in
Nederland waar deze financieringsmethode zou zijn toegepast.

Brief zal na de zomer worden verstuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

222

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

VenW zal in de begroting 2009 terugkomen op de financiële dekking van de
maatregelen reistijdverbetering, waarbij
de dekking niet ten koste zal gaan van het
achterstallig onderhoud aan het spoor.

AO Project Reistijdverbetering
Spoor dd 10/04/08

Van de in de begroting 2008 gereserveerde € 83,3
mln. (amendement Van Hijum/Dijksma; Kamerstukken II, 30 800A, nr 18) wordt € 48 mln. aangewend
voor maatregelen om te komen tot reistijdverbeteringen in de landsdelen, voor de projecten
Beilen, Heerlen–Sittard en het extra perron te
Deventer. De overige middelen zijn gereserveerd voor
mogelijke maatregelen naar aanleiding van het
onderzoek naar rijden met 160 km/uur op daarvoor
reeds geschikte baanvakken. De inpassing van deze uitgaven vindt plaats
binnen het programma Beheer en onderhoud.

De minister zal ten behoeve van de
begroting 2010 bezien hoe hij het informatiegehalte van de overzichtstabel met
de status van de VenW-doelstellingen uit
het beleidsprogramma kan vergroten.

Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek dd 19/11/08

Deze toezegging wordt meegenomen in de begroting
2010.

De minister zegt, ook namens de staatssecretaris, toe transparant aan de Kamer
toe te lichten voor welke taken en activiteiten hij extern personeel inhuurt.

Wetgevingsoverleg Jaarverslagen dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Vanaf de begroting 2010 zal, voor zover
mogelijk, per doelstelling uit het beleidsprogramma worden aangegeven welke
effecten worden beoogd, welke activiteiten worden ondernomen en wat daarvan
de kosten zijn.

Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek dd 19/11/08

Deze toezegging wordt meegenomen in de Begroting
2010.

Vanaf de begroting 2010 zal een inschatting worden gegeven van de bijdrage van
Anders Betalen voor Mobiliteit aan de
prestatie-indicatoren onder operationele
doelstelling 34.01, voor 2020.

Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek dd 19/11/08

Deze toezegging wordt meegenomen in de Begroting
2010.

De staatssecretaris zegt toe met de
Algemene Rekenkamer te zullen overleggen over de mogelijkheden om de Kamer,
binnen het kader van de wet BDU verkeer
en vervoer, meer inzicht te verschaffen in
de besteding van de BDU-gelden.

Wetgevingsoverleg Jaarverslagen dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zegt, ook namens de staatssecretaris, toe voortaan bij de suppletore
begrotingen en de slotwetten een heldere
toelichting te geven op de grote verschuivingen die zich hebben voorgedaan ten
opzichte van respectievelijk de originele
begroting, de Voorjaarsnota en de
Najaarsnota.

Wetgevingsoverleg Jaarverslagen dd 24/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

In de kabinetsreactie Commissie Ruding
zal duidelijkheid worden gegeven over de
vraag van Van Geel t.a.v. de rol van de
pensioenfondsen bij infrastructuurinvesteringen.

Algemene Politieke Beschouwingen dd 17/09/08 en 18/09/08

Er is een gezamelijke werkgroep van Rijk en
institutionele beleggers opgericht die de door de
commissie voorgestelde modellen voor financiering
van Infrastructuur nader zal bestuderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

223

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Voorafgaand aan de Algemene Financiële
Beschouwingen wordt de Kamer middels
een brief geïnformeerd over wat de
mogelijkheden en beperkingen zijn voor
een additionele investeringsagenda op
ruimtelijk economisch terrein.

Algemene Politieke Beschouwingen dd 17/09/08 en 18/09/08

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister van Justitie zegt de Kamer,
naar aanleiding van opmerkingen van
mevrouw Haubrich-Gooskens, toe de
discussie over de invoering van minimumstraffen niet opnieuw te zullen
entameren zonder overleg met de Kamer.

Debat puntenstelsel rijbewijzen
dd 21/10/08

Deze toezegging overhevelen naar Justitie; het is
toezegging van de minister van Justitie.

Het wetsvoorstel tot aanpassing van het
bestuursprocesrecht in verband met de
uitvoering van het relativiteitsbeginsel
wordt in de tweede helft van 2008 aan de
kamer aangeboden (Motie De Krom/
Koopmans, 29 385, nr. 12).

AO Moties en Toezeggingen dd
19/03/08

De Raad van State heeft zijn advies uitgebracht,
Justitie bereidt de indiening van het wetsvoorstel bij
de Tweede Kamer voor. Justitie verwacht dat het
wetsvoorstel medio 2009 naar de Tweede Kamer zal
gaan. Niet uitgesloten is dat het onderdeel over het
relativiteitsbeginsel niet via het wetsvoorstel tot
aanpassing van het bestuursprocesrecht maar via dat
voor de Crisis- en herstelwet. Indiening van die wet
bij de Tweede Kamer is voorzien in september 2009.

Het voorstel tot wijziging van de wet op
het KNMI komt nog in 2009 naar de
Kamer.

AO Evaluatie KNMI dd 24/03/09

Is in ambtelijke voorbereiding, ligt nog op schema,
planning aanbieding aan de Tweede Kamer vooralsnog begin november 2009. Op 3 juli is het conceptwetsvoorstel aan branche voorgelegd via de
Overlegorganen.

Op termijn invoering lichte educatieve
maatregel alcohol en verkeer ook voor
ervaren bestuurders.

Debat wetsvoorstellen 30 324,
31 278, 31 340 dd 21/10/08 (EK)

Dit wordt meegenomen in de regelgeving tot invoering van het alcoholslotprogramma. Invoering is
aangekondigd in memorie van toelichting bij dat
wetsvoorstel (31 896, nr. 3).

De minister van VenW zegt de Kamer, naar Debat puntenstelsel rijbewijzen
aanleiding van een vraag van het lid
dd 21/10/08 (EK)
Hofstra, toe met zijn ambtsgenoot van
Justitie te zullen bezien hoe de relevante
doelgroepen zullen worden geïnformeerd
over de nieuwe recidiveregeling voor
verkeersovertredingen.

De voorlichting zal meegenomen worden in het kader
het voorlichtingstraject bij de invoering van de wet
recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten
(puntenstelsel rijbewijzen, 30 324). Voorbereidende
werkzaamheden zijn inmiddels gestart in samenwerking met het ministerie van Justitie. Gestreefd wordt
naar inwerkingtreding eind 2009/eerste kwartaal
2010. De voorlichting zal naar verwachting in het 3e
en/of 4e kwartaal van dit jaar, ruim voor de inwerkingtreding, plaats gaan vinden.

Toezegging over het geven van voorlichting over de consequenties van de recidiveregeling voor de relevante doelgroepen.

Debat wetsvoorstellen 30 324,
31 278, 31 340 dd 21/10/08 (EK)

De voorlichting zal meegenomen worden in het kader
het voorlichtingstraject bij de invoering van de wet
recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten
(puntenstelsel rijbewijzen, 30 324). Voorbereidende
werkzaamheden zijn inmiddels gestart in samenwerking met het ministerie van Justitie. Gestreefd wordt
naar inwerkingtreding eind 2009/eerste kwartaal
2010. De voorlichting zal naar verwachting in het 3e
en/of 4e kwartaal van dit jaar, ruim voor de inwerkingtreding, plaats gaan vinden.

De staatssecretaris informeert de Kamer
vóór de zomer van 2009 over de wijze
waarop het handhavingsarrangement
voor de Binnenvaartwet uiteindelijk zal
worden vormgegeven.

AO Binnenvaart dd 03/02/09

De Kamer zal in de zomer worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

224

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal inventariseren of er in het AO Transportbelemmeringen dd
buitenland goede oplossingen zijn voor de 18/03/09
maximale asbelasting voor vrachtwagens
en de Kamer daarover informeren.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris komt nog in 2009 met
een voorstel voor de aanscherping van de
criteria die gelden voor het geven van een
weeralarm.

AO Evaluatie KNMI dd 24/03/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Ten tijde van het voorstel tot wijziging van AO Evaluatie KNMI dd 24/03/09
de wet op het KNMI zal de Kamer ook een
overzicht van taken ontvangen, met daarbij vermeld of die taken publiek of privaat
(moeten) worden uitgevoerd, voorzien
van argumentatie.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Dit najaar stuurt de minister een inhoudelijke brief om de Tweede Kamer te informeren over de stand van zaken rond
duurzaam aanbesteden van RWS.

Het beleid van RWS is in lijn met de toezegging:
100% duurzaam inkopen per 2010. Wij volgen daarmee het proces zoals VROM in haar Programma
duurzaam bedrijven overheden aangeeft. VROM
informeert de Kamer hierover in eerstkomende
rapportage. De Kamer zal vóór het zomerreces in een
brief over duurzaamheid bij Rijkswaterstaat worden
geïnformeerd. Op 29-5 zal de rapportage in DT-RWS
worden besproken. Daarna zal de brief aan de
Tweede Kamer worden opgesteld. Verwacht wordt
dat de Kamer voor het zomerreces kan worden
geïnformeerd.

AO Luchtkwaliteit dd 27/09/07

De minister stelt de Kamer op de hoogte
AO Transportraad dd 09/06/09
van de tijdelijke voorziening die bij de A67
bij Venlo getroffen zal worden voor
beveiligde parkeerplaatsen, zodra
daarover overeenstemming is met de
regio.

De Kamer is per brief van 3 juni jl. tussentijds
geïnformeerd.

Keersluis Zwartsluis, overnachtingshaven
Lobith, Twenthekanalen en de nieuwe
Beatrixsluis: kan dit niet sneller?
Procedures zijn traag. Kan bezien worden
voor vaarwegen of ook hier onnodige
traagheden eruit kunnen?

Begrotingsbehandeling VenW
dd 06/12/07

Bij de uitwerking van het Kabinetsstandpunt over de
aanbevelingen van de Commissie Elverding ligt de
focus op het versnellen van Tracéwetprocedures die
veelal van toepassing zijn voor wegprojecten.
Daarnaast zal bezien worden in hoeverre de aanbevelingen mogelijkheden bieden voor het versnellen van
procedures voor de vaarwegprojecten. In zijn algemeenheid geldt dat de vereiste wettelijke procedures
zorgvuldig doorlopen dienen te worden, mede om te
voorkomen dat extra vertraging ontstaat indien er
gebruik gemaakt wordt van bezwaar en beroepsprocedures. Afhankelijk van de positieve ervaringen
die opgedaan worden met Commissie Elverding en
spoedprojecten zal nader bezien worden of dit ook
mogelijk is voor de binnenvaart.

De staatssecretaris gaat aan de slag met
een second opinion voor de vaargeul bij
het Schuitengat. Cofinanciering derden is
daarbij een optie.

NO MIRT dd 15/12/08

Advies Waterdienst over technische, ecologische en
financiële impact van het verleggen van de vaargeul
wordt voor eind juni verwacht. Voor de zomervakantie zal o.b.v. dit advies worden gesproken met
gemeente en rederij over een eventueel uit te voeren
nader onderzoek en cofinanciering. Deze lijn is
kortgesloten met gemeente en rederij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

225

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Vóór de zomer van 2010 ontvangt de
Kamer de evaluatie van de proeven met
dynamische snelheden op snelwegen.

AO Moties en toezeggingen dd
02/04/09

De Tweede Kamer zal uiterlijk 1-7-2010 worden
geïnformeerd.

De minister zal de Kamer vóór het
zomerreces van 2009 informeren over de
toepassing van de methode Social Return
on Investment bij aanbestedingen in
Maastricht en over (het moment van) de
evaluatie daarvan.

AO Moties en toezeggingen dd
02/04/09

Aanbestedingsproces loopt nog en dat duurt tot het
reces, het moment van evaluatie zal na de afronding
van de aanbesteding komen en dat is dus op zijn
vroegst in het najaar.

De evaluatie van de wet tunnelveiligheid
zal door de minister in gang worden
gezet.

AO Tunnels A73 dd 23/04/09

Naar verwachting zal de Tweede Kamer na de zomer
worden geïnformeerd.

Wat de zandsuppleties betreft, hebben wij Begrotingsbehandeling dd
te maken met enorme prijsstijgingen. Ik
04/12/08
zal voor 2009 bij de voorjaarsnota kijken
hoeveel er nog extra nodig is en hoe wij
ervoor zorgen dat het basisfundament van
de kust goed op orde blijft.

Dit wordt meegenomen in de najaarsnota die in
november naar de Tweede Kamer zal worden
gezonden.

Vóór het zomerreces 2009 wordt de
AO Tunnels A73 dd 23/04/09
Kamer geïnformeerd over de datum en
duur van de tijdelijke volledige afsluiting
van de tunnels van de A73 bij Swalmen en
Roermond en over de planning van de
definitieve openstelling.

De Kamer zal in de zomer worden geïnformeerd

De Kamer zal worden geïnformeerd over
de aanbestedingsaanpak.

AO Tunnels A73 dd 23/04/09

Naar verwachting zal de Tweede Kamer hierover in
het najaar worden geïnformeerd.

De Kamer zal voor het zomerreces de
tussenrapportage van het regieteam
tunnels A73 en de daarop uitgevoerde
«second opinion» van Horvat & partners
ontvangen.

AO Tunnels A73 dd 23/04/09

De Kamer zal in de zomer worden geïnformeerd.

De Kamer zal vóór het zomerreces 2009
worden geïnformeerd over de resultaten
van het onderzoek naar de terugvalopties.
Daarbij wordt ook ingegaan op de vraag
over mogelijkheden voor een ATB-blok op
het traject Schiphol-Rotterdam.

AO HSL Zuid dd 17/02/09

De Tweede Kamer zal in de zomer worden geïnformeerd.

In het voorjaar wordt teruggekomen op de AO PPS dd 05/11/08
Vlaamse Participatiemaatschappij.

De Tweede Kamer zal in de zomer worden geïnformeerd.

Vanaf 2010 wordt in het MIRT aangeven
welke PPC’s zijn uitgevoerd, wat de uitkomst was en waarom wel of niet voor
PPS wordt gekozen.

AO PPS dd 05/11/08

Aan deze toezegging zal zijn voldaan op bij publicatie
van het MIRT 2010.

In de voortgangsrapportage zal het aantal
PPC’s in 2010 worden aangegeven.

AO PPS dd 05/11/08

Deze VGR wordt door Financiën opgesteld. Het PPC
overzicht voor 2010 is gereed en publiekelijk in te zien
via de wegsite van RWS. Dit overzicht zal als bijlage
bij de VGR worden meegezonden naar de Tweede
Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

226

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De minister zal in een bredere notitie
ingaan op de mogelijkheden van energiezuinige toepassing van verlichting op het
wegennet

AO Aanleg en onderhoud wegen
dd 21/06/07

In het kader van het RWS-programma «Zeker Zuinig»
wordt het energieverbruik (Kwh) van onze netwerken
in 2010 met 20% gereduceerd. Openbare verlichting
maakt hier deel van uit. De Kamer zal hierover in de
zomer verder geïnformeerd worden.

Eind 2009 zal de Kamer de evaluatie ten
aanzien van Bedienen op Afstand op
kleine sluizen ontvangen. Daarbij zal de
staatssecretaris ook ingaan op de voortgang ten aanzien van de pilots Maas-Zuid
en Zeeland.

AO Bedienen op afstand van
bruggen, sluizen en stuwen dd
09/10/08

De Tweede Kamer zal eind 2009 worden geïnformeerd aan de hand van de toegezegde evaluatie.

De onderhoudsachterstand vaarwegen
wordt is weggewerkt in 2018, de
staatssecretaris hoopt nog met twee jaar
te kunnen versnellen. Ze komt hierop
terug in de begroting voor 2009.

Begrotingsbehandeling VenW
dd 06/12/07

Inmiddels heeft RWS een plan van aanpak gereed
voor het uitvoeren van deze versnelling voor eind
2016. De voorgestelde kasschuif voor versnelling is in
de begroting 2009 akkoord bevonden. De concept bijlage voor de begroting 2009 is gereed,
waarmee de vragen uit de motie (30 800XII-34)
worden beantwoord in de begroting 2009.

De Kamer zal de analyse op het terrein
van de kwaliteit van stuwen vóór het
zomerreces 2009 ontvangen.

AO Bedienen op afstand van
bruggen, sluizen en stuwen dd
09/10/08

De Kamer zal op korte termijn worden geïnformeerd.

De Kamer ontvangt in het najaar van 2009
het plan van aanpak voor de Nationale
Markt- en Capaciteitsanalyse (NMCA).

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Ik zal in 2010 de voorkeursbeslissing
nemen voor de aanpak van de Afsluitdijk
op basis van bijgaande visies en varianten, waarna met voortvarendheid in 2011
de planstudie wordt afgerond en zo snel
mogelijk daarna wordt gestart met de
uitvoering.

Brief mbt Afsluitdijk dd 26/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De motie Cramer/Roefs (stuk nr. 106)
VAO MIRT dd 30/06/09
betreft het onderzoeken van spoorverbreding op het corridor Zwolle-Almelo. Ik zal
het spoor zeer zeker niet vergeten. Ik doe
de heer Cramer zelfs een aanbod. Als hij
mij toestaat om het «uitwerken» in zijn
motie zo uit te leggen dat ik onderzoek in
hoeverre het mogelijk is, dat ik onderzoek
wat wij kunnen doen aan de spoorverdubbeling en dat ik dat onderzoek vervolgens
kan betrekken bij de decentralisatiediscussie, dan zie ik deze motie als ondersteuning van mijn beleid. Ik zeg het volgende
toe. Op korte termijn wil ik bekijken of wij
al wat kunnen doen aan het voorbereiden
van de spoorverdubbeling en, zo ja, wat.
Op dat punt kom ik bij de Kamer terug. De
echte verdubbelingsdiscussie heeft een
link met de decentralisatiediscussie, zoals
ook eerder is genoemd. Wij zoeken altijd
naar synergie als wij zowel het een als het
ander willen doen.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer wordt rond het zomerreces
AO MIRT dd 23/06/09
geïnformeerd over het proces rond de A12
Ede-Grijsoord.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

227

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

Dit onderzoek is onlangs afgesloten. Over
de resultaten van dit onderzoek ga ik in
overleg met de RDW, de handhavers en
de fabrikant. Op basis van dat overleg zal
ik besluiten of deze kentekenplaat in
Nederland kan worden toegelaten. Ik
verwacht u in het najaar nader te kunnen
informeren.

Brief toezeggingen verkeersveiligheid dd 01/07/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal schriftelijk terugkomen op
de mogelijkheden voor provinciale regie
via de Wro-procedure.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer zal vóór dinsdag 30 juni 2009
een brief ontvangen inzake de N35 en de
combinatie daarvan met OV.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Dan kom ik op de motie-Vendrik/KoopVAO MIRT dd 30/06/09
mans (stuk nr. 104) betreffende de N65. Ik
zit een beetje moeilijk in de tijd. De regio
heeft mij pas onlangs een plan voor de
N65 toegezonden. Er moeten dingen aan
de N65 gebeuren; ik heb niet voor niets in
de Mobiliteitsaanpak de N65 gelanceerd
als een van de vijf prioritaire N-projecten.
De robuustheid van het netwerk moet
worden versterkt. Ik wil echter wel graag
de kans hebben om dit plan op zijn
merites te beoordelen. Ik ga op zeer korte
termijn het overleg met de regio starten.
Ik vraag de indieners of zij deze motie heel
even kunnen aanhouden, zodat ik op zijn
minst inhoudelijk heb kunnen reageren op
het plan. Na het reces kom ik er dan op
terug. Dan zal ik de Kamer een brief
schrijven met daarin mijn eerste beeld.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris VenW heeft toegezegd AO Bejegening publieksdragers
dat zij een eigen reactie op het 11 punten
dd 25/06/09
plan van de SP voor een veiliger OV zal
geven nadat de Taskforce deze voorstellen
heeft bezien en beoordeeld.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal bezien of er termijnen te
verbinden zijn aan het reageren op
zienswijzen en zal de Kamer daar nader
schriftelijk over berichten.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

NO Versnelling procedures
infrastructuurprojecten dd
29/06/09

De minister VenW zal de Kamer schriftelijk AO MIRT dd 23/06/09
informeren over de boog Weesp–
Holendrecht in relatie tot OV-SAAL.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer zal binnen enkele weken de
MKBA spoorlijn Breda-Utrecht zoals
uitgevoerd door het KiM, alsmede een
procedurevoorstel voor het vervolg,
ontvangen.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Over onder andere de IJmeerbrug wordt
de Kamer in het najaar van 2009 geïnformeerd in het kader van de RAAM-brief.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

228

Bijlage moties en toezeggingen

Omschrijving:

Vindplaats:

Stand van zaken:

De Kamer zal op korte termijn een brief
inzake de planstudie Ring Utrecht en het
plan van de Natuur- en Milieufederatie en
de Vrienden van Amelisweerd «De Kracht
van Utrecht» ontvangen (reeds voldaan
met brief d.d. 25 juni 2009).

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris bericht de Kamer in
het najaar over de mogelijkheid om de
eisen voor het kleine vaarbewijs aan het
gehoor te versoepelen.

AO Binnenvaart en waddenveren dd 30/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris legt het idee van een
AO Binnenvaart en waddengebiedsverbod voor de Waddeneilanden
veren dd 30/06/09
voor aan de minister van Justitie en
vraagt hem om een reactie daarop aan de
Kamer te doen toekomen en daarbij onder
andere in te gaan op de handhaving
ervan, in relatie tot de Algemene Maatregel van Bestuur over de invoering van
concessies voor het personenvervoer van
en naar de Waddeneilanden.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris doet de Kamer na het
zomerreces een schriftelijke toelichting
toekomen op de mogelijk te verwachten
resultaten van het verzoek aan de Europese Commissie om een crisis in de
binnenvaartsector vast te stellen.

AO Binnenvaart en waddenveren dd 30/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris bericht de Kamer na
AO Binnenvaart en waddenhet zomerreces over de stand van zaken in veren dd 30/06/09
de Centrale Commissie voor de Rijnvaart
(CCR) ten aanzien van eventueel uitstel
van de verplichting om aan de technische
eisen van de CCR te voldoen.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De Kamer zal rond het zomerreces worden AO MIRT dd 23/06/09
geïnformeerd over de tweede tranche
quick wins programma Binnenhavens.

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris van VenW zal de
Kamer binnen een maand informeren
over de voortgang op het terrein van de
zandsuppleties.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De staatssecretaris van VenW zal de
Kamer binnen een maand informeren
over de afspraken rond de Grevelingen.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend.

De minister zal de Kamer spoedig
berichten over zijn reactie richting de
minister-president van Niedersachsen
inzake de N233.

AO MIRT dd 23/06/09

Betreft actuele toezegging, geen stand van zaken
bekend

.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

229

Bijlage ZBO’s en RWT’s

6.2 Bijlage ZBO’s en RWT’s
Naam organisatie

RWT ZBO Functie

Dienst Wegverkeer (RDW)

X

X

Luchtverkeersleiding Nederland
(LVNL)
Stichting Centraal Bureau
Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
Stichting Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie
(NIWO)
Stichting Airport Coordination
Netherlands (SACN)
Innovam Branche Kwalificatie
Instituut van de stichting VAM
(IBKI)
Instellingen belast met afnemen
examens klein vaarbewijs klein
vaarbewijs ANWB en KNBRD,
KNWV, NWB, KNMC
Bevoegde Autoriteiten Rijnvaart
Havenbeheerders

X

X

X

X

X

X

afnemen div. mobiliteitsexamens
afgeven vergunningen

X

slottoewijzing

n.v.t.

X

X

afnemen examen rij-instructeur, APK-keurmeester

n.v.t.

www.slotcoordination.nl
www.ibki.nl

X

X

afnemen examen klein
vaarbewijs

n.v.t.

www.vamex.nl

X
X

n.v.t.
33.02.02

n.v.t
div.

Rijkshavenmeester Rotterdam

X

X

div. bevoegdheden
zorgdragen voor ontvangstinrichtingen voor scheepsafval
havenverkeersleiding

33.02.02

Nationale Loodsencorporatie (NLC) div
Regionale Loodsencorporaties
X
(RLC’s)
Klassebureaus art. 6 Schepenwet
en art. 6 en 3.1 Schepenbesluit
1965
Keuringsinstanties Pleziervaartuigen
Keuringsinstanties Scheepsuitrusting
Keuringsartsen Scheepvaart
APK-erkenninghouders
Stichting Inschrijving Eigen
X
Vervoer (SIEV)
Commissie Examens Scheepswerktuigkundigen
Commissie Stuurliedenexamens

div
X

beloodsen van schepen
beloodsen van schepen

33.02.02
33.02.02

www.portofrotterdam.com
www.loodswezen.nl
www.loodswezen.nl

X

classificeren van schepen

n.v.t.

div.

X

keuren pleziervaartuigen

n.v.t.

div.

X

keuren scheepsuitrusting

n.v.t.

div.

X
X
X

medische keuring
keuren motorvoertuigen
inschrijven eigen vervoer

n.v.t.
n.v.t.
34.01.06

X

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Commissie Zeevisvaartexamens

X

n.v.t.

n.v.t.

Landelijke Examencommissie
verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen (scheepvaart)
Landelijke Examencommissie
verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen (scheepvaart)
Regionale Examencommissies
verkeersinformatie en verkeersaanwijzingen (scheepvaart)
Examencommissies luchtvaart
Commissie van advies inzake
opleidingen en examens betreffende vervoer van gevaarlijke
stoffen door de lucht
Examencommissies Loodsen
Commissie van Beroep Loodsenexamens

X

afnemen examens scheepswerktuigkundigen
afnemen examens stuurlieden
afnemen examens zeevisvaart
afnemen examen verkeersinformatie- en aanwijzingen

n.v.t.

n.v.t.

afnemen examen
verkeersinformatie- en
aanwijzingen
afnemen examen
verkeersinformatie- en
aanwijzingen
afnemen luchtvaartexamens
adviseren over opleidingen
en examens vervoer
gevaarlijke stoffen door de
lucht
afnemen loodsenexamens
beroepsinstantie loodsenexamens

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.
33.01

n.v.t.
n.v.t.

33.02.02
33.02.02

n.v.t.
n.v.t.

X

X

X

X
X

X
X

keuren en registreren
voertuigen/onderdelen
luchtverkeersbegeleiding

Begrotings
artikel(en)

Raming

URL

32.01

www.rdw.nl

35.03.02

www.lvnl.nl

32.01

6 000

www.cbr.nl

35.04.04

480

www.niwo.nl

div.
div.
www.siev.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

230

Bijlage ZBO’s en RWT’s

Naam organisatie

RWT ZBO Functie

Dienst Wegverkeer (RDW)

X

Commissie voor Beroep WRM
1993
HISWA-vereniging
Stichting Scheeps Afvalstoffen
Binnenvaart (SAB)
ProRail
Nederlands Loodswezen BV
NV Westerscheldetunnelmaatschappij
Regionale luchthavens1
1

X

keuren en registreren
voertuigen/onderdelen
beroepsinstantie examen
rij-instructuur
afgeven fabriekscodes
afgeven olieafgifteboekje

X
X
X

X
X
X
X
X

X

div

beheren spoorinfrastructuur
faciliteren beloodsen
schepen
exploiteren westerscheldetunnel
35.01.05

Begrotings
artikel(en)

Raming

URL

32.01

www.rdw.nl

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.
36.04.03
13.02
33.02.02
n.v.t.

www.hiswa.nl
www.sabni.nl
1 510 069

www.prorail.nl
www.loodswezen.nl
www.westerscheldetunnel.nl

div.

Met de invoering van het wetsvoorstel RRKL zullen de regionale luchthavens geen RWT meer zijn.
In de loop van 2008–2009 zullen enkele ZBO’s, als gevolg van de Kaderwet ZBO’s, worden opgeheven of worden samengevoegd met andere
ZBO’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

231

Lijst met afkortingen

6.3 Lijst met afkortingen
A.
AAS
ABM
ABP
ABR
ABvM
AGOR
AIS
AIVD
AKI
AMvB
APK
ATB
ATB-V
AVV
B.
BBP
BDU
BES
BIBOB
BKL
BKMW
BLD
BLS
B&O
BuZa
BZK

Amsterdam Airport Schiphol
Actief bodembeheer Maas
Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds
Actief bodembeheer Rijntakken
Anders Betalen voor Mobiliteit
Actuele grond- en oppervlaktewater regime
Automatic Identification System
Algemene Inlichtingen en veiligheidsdienst
Automatische Knipperlichtinstallaties
Algemene Maatregel van Bestuur
Algemene periodieke keuring
Automatische treinbeïnvloeding
Arbeidstijdenbesluit Vervoer
Adviesdienst Verkeer en Vervoer

Bruto Binnenlands Produkt
Brede Doeluitkering
Bonaire, st. Eustatius en Saba
(wet) bevordering integriteitsbeoordelingen door het
openbaar bestuur
Basiskustlijn
Besluit Milieukwaliteitseisen en Monitoring Water
Baten-Lastendienst
Baten-Lastenstelsel
Beheer en Onderhoud
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

C.
CBR
CBS
CBV
CCR
CEMT
CenD
CO2
CPV

Stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen
Centraal Bureau voor de Statistiek
Comité voor Binnenvaartveiligheid
Centrale Commissie voor de Rijnvaart
Conferentie van Europese Transportministers
Centrale Diensten
Kooldioxide
Collectief Personenvervoer Vergunningen

D.
dB
DBFM
DG

Decibel
Design-Build-Finance-Maintenance
Directeur Generaal

E.
EASA
EBIT
ECAC
EPCIP
EU
EZ
ETCS

European Aviation Safety Agency
Energiebesparing in Transport
European Civil Aviation Conference
European Program for Critical Infrastructure Protection
Europese Unie
Ministerie van Economische Zaken
European Train Control System

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

232

Lijst met afkortingen

ERTMS
EP
ECE
ESA
ETS
EUMESTAT

European Rail Traffic Management System
Europees Parlement
Economic Commission for Europe
European Space Agency
Emission Trading System
European Organisation for the Exploration Meteorological Satellites

F.
FAA
FABEC
FES

Federal Aviation Administration
Functional Airspace Block Europe Central
Fonds Economische Structuurversterking

G.
GGOR
GIS
GNB
GOV
GVB
GTI
GMES
GWW

Gewenste Grond- en Oppervlaktewater Regime
Geluidsisolatieproject Schiphol
Gemeenschappelijk Nautisch Beheer
Gratis Openbaar Vervoer
Gemeentelijke Vervoerbedrijven
Grote Technologische Instituten
Global Monitoring for Environment and Security
Grond- Weg en Waterbouwprojecten

H.
HNS
HSL
HGIS
HOI
HOV
HNR
HSA
HWBP
HWN

Hazardous and Noxious Substances
Hogesnelheidslijn
Homogene Groep Internationale Samenwerking
Havenontvangst Installatie
Havenontvangst voorzieningen
Het Nieuwe Rijden
High Speed Alliance
Hoogwaterbeschermingsprogramma
Hoofd Wegennet

I.
IBN
ICAO
ICES
ICT
IDON
IF
ILO
IMO
IPCC
IPG
IPK
ISA
IT
IVM
IVW

Integraal Beheersplan Noordzee
International Civil Aviation Organization
Interdepartementale Commissie voor Economische
Structuurversterking
Informatie en Communicatie Technologie
Interdepartementaal overleg beleid Noordzee
Infrastructuur Fonds
International Labour Organization
International Maritime Organisation
Intergovernmental Panel on Climate Change
Innovatieprogramma Geluid
Innovatieprogramma Klimaat
Intelligente SnelheidsAssistent
Informatie Technologie
Integrale Verkeninningen Maas
Inspectie Verkeer en Waterstaat

J.
JAA

Joint Aviation Administration

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

233

Lijst met afkortingen

K.
KDC
KIS
KNMI
KNRM
KpVV
KRM
KRW
Kton

Knowledge Development Center
Kennisinfrastructuur
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij
Kennisplatform Verkeer en Vervoer
Kaderrichtlijn Mariene Strategie
(Europese) Kaderrichtlijn Water
Kiloton (miljoen kilo)

L.
LCC
LIB
LNV
LMCA
LVB
LVNL
LRIT
LRT
LZV
LDen

Life Cycle Costs
Luchthavenindelingbesluit
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Landelijke Markt- en Capaciteitsanalyse
Luchthavenverkeerbesluit
Luchtverkeersleiding Nederland
Long Range Identification and Tracking
Landelijke Rapportage Toetsing
Langere, Zwaardere Vrachtwagens
Day-evening-night level

M.
MAA
MARIN
MER
MIA
MIT
MIRT
MJPO
MON
MOU
Mton
MTOW
MTR
MTR
MUAC
N.
NAVO
NBW
NGO
NIWO
NLR
NMCA
NML
NNI
NOMO
NOx
NO2
NS
NSL
NSR
NV

Maastricht Aachen Airport
Stichting Maritiem Research Instituut Nederland
Milieu Effect Rapportage
Milieu investeringsaftrek
Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en
Transport
Meerjarenprogramma Ontsnippering
Mobiliteitsonderzoek Nederland
Memorandum of Understanding
Megaton (miljard kilo)
Maximum take off weight
Maximaal Toelaatbaar Risico
Mid-term Review Beheer en Onderhoud
Maastricht Upper Area Control Centre

Noord-Atlantische Verdragsorganisatie
Nationaal Bestuursakkoord Water
Niet Gouvernementele Organisatie
Stichting Nationale en Internationale Wegvervoerorganisatie
Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium
Nationale Markt en capaciteitsanalyse
Stichting Nederland Maritiem Land
Nederlands Normalisatie Instituut
Nota Mobiliteit
Stikstofoxiden
Stikstofdioxide
Nederlandse Spoorwegen
Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
NS-Reizigers
Naamloze vennootschap

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

234

Lijst met afkortingen

NW4
NWP
O.
OAG
OEI
OPC

Vierde nota Waterhuishouding
Nationaal Waterplan

OMI

Official Airline Guide
Overzichten Effecten Infrastructuur
Expertisecentrum Consumenteninspraak Regionaal
Openbaar Vervoer
Oslo-Parijs
Openbaar vervoer
Openbaar Vervoer Schiphol–Amsterdam–Almere–
Lelystad
Ozon Monitoring Instrument

P.
PAGE
PKB
PMR
PPS
PSC
PVVP

Plan van Aanpak Goederen Emplacementen
Planologische Kernbeslissing
Project Mainportontwikkeling Rotterdam
Publiek-private samenwerking
Port State Control
Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan

R.
RDW
RHB
RIKZ
RIS
RIVM
ROM
Ro/Ro
RRKL
RVS
RVVP
RWS
RWT

Rijksdienst voor het Wegverkeer
Rijkshoofdboekhouding
Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee
Rivier Informatie Systemen
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Ruimtelijke Ordening en Milieu
Roll-on/Roll-off
Regeling Regionale en Kleine Luchthavens
Raad van State
Regionaal Verkeers- en Vervoersplan
Rijkswaterstaat
Rechtspersoon met een wettelijke taak

OSPAR
OV
OV SAAL

S.
SES
SESAME
SGBP’s
SMI
SO2
SOLAS
SSO
SSZ
STCW
STS
SVOV
SVW
SWOV
SZW

Single European Sky
Single European Sky Implementation Program
Stroomgebiedbeheersplannen
Subsidieregeling Maritieme Innovatie
Zwafeldioxide
Safety of Life at Sea – de internationale overeenkomst
voor de veiligheid van leven op zee
Shared Services Organisatie
Stil, schoon, zuinig
Standards of Training Certification Watchkeeping for
Seafarers
Stoptonend Sein
Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer
Scheepvaartverkeerswet
Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

235

Lijst met afkortingen

T.
TAF
TCI
TEN
TFMM
TK
TNO

TVG

Terminal Aerodrome Forecast
Tijdelijke Commissie Infrastructuurprojecten
Trans Europees Netwerk
Taskforce Mobiliteitsmanagement
Tweede Kamer
Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderwijs
Totaal Risicogewicht Grenswaarde
Technical Specification for Interoperability Safety in
Railway Tunnels
Totaal Volume Geluid

U.
UWV

Uitkeringsinstituut Werknemers Verzekeringen

V.
VNK
VNSC
VROM

Veiligheid Nederland in kaart
Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu

W.
WHO
WMO

World Health Organisation
Wereld Meteorlogische Organisatie

Z.
ZBO

Zelfstandig Bestuursorgaan

TRG
TSI SRT

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 hoofdstuk XII, nr. 2

236