Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 023

Voorzienings- en leveringszekerheid energie

36 200

Nota over de toestand van ’s Rijks Financiën

Nr. 415

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 maart 2023
Gezien de noodzaak om een passende tegemoetkoming te bieden voor de
gestegen energieprijzen bij blokaansluitingen heeft het kabinet de
afgelopen maanden gewerkt aan Tijdelijke subsidieregeling tegemoetkoming blokaansluitingen (TTB). Graag informeer ik u voorafgaand aan
publicatie van de TTB in de Staatscourant, mede namens de Staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst, over deze regeling,
gezien de wens vanuit zowel het kabinet als uw Kamer om deze regeling
zo snel als mogelijk voor het jaar 2023 in te laten gaan. Het kabinet heeft
het tempo zwaar laten wegen, omdat het gaat om een groep kwetsbare
huishoudens achter een blokaansluiting die niet of beperkt in aanmerking
komt voor het prijsplafond.
In Nederland zijn naar huidige inschatting circa 700.000 huishoudens
woonachtig achter een blokaansluiting. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om
huurders van woningbouwcorporaties of particuliere verhuurders,
eigenaarbewoners in een Vereniging van Eigenaren (VvE), cliënten van
woonzorginitiatieven en studenten. De gemeenschappelijke noemer van
al deze soorten bewoners is dat zij niet individueel beschikken over een
contract met een energieleverancier. Als gevolg hiervan hebben zij geen,
of onvoldoende, gebruik kunnen maken van de regeling voor het
prijsplafond en de tegemoetkoming van de twee maal € 190 in november
en december 2022. Een deel van de huishoudens is daarnaast sociaal of
economisch kwetsbaar en daarmee extra gevoelig voor de stijgende
energieprijzen. Juist voor deze huishoudens is een snelle tegemoetkoming noodzakelijk.
De doelgroep van deze regeling is heel divers en er is een grote verscheidenheid in het type blokaansluitingen. Er zijn betrekkelijk simpele situaties
waarbij enkele wooneenheden zijn aangesloten op één aansluiting, maar
ook complexere situaties waarin panden gestapeld worden beheerd door
meerdere VvE’s en onder-VvE’s die in samenhang zorg dragen voor de
energievoorziening aan een mix van zelfstandige en onzelfstandige
wooneenheden, gemeenschappelijke ruimtes en bedrijfseenheden. Deze

kst-29023-415
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

1

verscheidenheid, in combinatie met de wens om een aanvulling te geven
op zowel het prijsplafond als de twee maal € 190-regeling, vormt een rode
draad door de TTB en heeft gemaakt dat alleen een subsidieregeling met
versimpelde aannames en een versimpeld proces op korte termijn
uitvoerbaar is.
De uitwerking van de TTB is een intensief traject geweest, waarbij het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, het Ministerie van
Financiën en de Belastingdienst nauw met elkaar hebben samengewerkt.
In dit traject moest onder hoge druk telkens een afweging gemaakt
worden tussen verschillende belangen. In mijn brief van 14 febuari jl.
(Kamerstukken 29 023 en 36 200, nr. 393) heb ik reeds genoemd dat het in
het bijzonder gaat om de belangen van: 1) een zo snel mogelijke inwerkingtreding, en daarmee samenhangend een beperkte uitvoeringslast, 2)
een zo goed mogelijk dekkende regeling voor verschillende situaties, en 3)
een zo doelmatig mogelijke regeling, met controles op fraude en
oneigenlijk gebruik.
We hebben ons maximaal ingespannen om alle belangen zo goed
mogelijk te bedienen. Zo wordt met een aparte aanvraagroute voor
beheerders van grote aantallen panden een aanzienlijke stap gezet naar
het zoveel als mogelijk behap- en beheersbaar houden van de uitvoeringslast, en is met het toevoegen van de doorlevering van aardgas aan
de regeling een naar verwachting nagenoeg volledig dekkende reikwijdte
ontstaan. Op het gebied van doelmatigheid is geprobeerd om partijen die
al voldoende voordeel ontvangen van de prijsplafondregeling of een
contract met een vaste prijs onder het niveau van het prijsplafond zo veel
mogelijk uit te sluiten. Deze inzet laat onverlet dat er op alle drie de
belangen wensen blijven bestaan en dat er in het bijzonder met betrekking
tot de foutgevoeligheid en fraudebestendigheid van de regeling grote
aandachtspunten resteren. Kortom, deze regeling is noodzakelijk, maar
niet perfect.
De regeling wordt begin april gepubliceerd in de Staatscourant en zal naar
huidig inzicht op 25 april worden opengesteld voor subsidieaanvragen.
Bijgevoegd vindt u een concept-versie van de regeling, waarop weinig tot
geen wijzigingen meer voorzien worden voor publicatie. Door de regeling
nu reeds mee te sturen, kan door uw Kamer en door potentiële
aanvragers tijdig kennis genomen worden hoe de contouren uit eerdere
brieven verwerkt zijn in de regeling. Deze regeling was complex om te
maken en is onder grote tijdsdruk tot stand gekomen. Het kabinet houdt er
rekening mee dat de regeling achteraf als onrechtmatig wordt aangemerkt
door de Auditdienst Rijk (ADR) en de Algemene Rekenkamer (ARK). De
TTB kent risico’s op fouten, misbruik en oneigenlijk gebruik (waaronder
het risico dat niet de volledige tegemoetkoming door de contracthouder
wordt verrekend met de huishoudens), handhaafbaarheid en financieel
beheer, maar het kabinet is bereid deze risico’s te accepteren, omdat we
een snelle tegemoetkoming voor deze huishoudens belangrijker vinden
dan volledige afdekking van deze risico’s.
De TTB is een subsidieregeling die werkt met een forfaitaire tegemoetkoming per zelfstandige en onzelfstandige wooneenheid achter een
blokaansluiting voor elektriciteit of warmte. Dit forfaitaire bedrag
compenseert zowel de hoge energiekosten in 2023, als – in het geval van
blokelektriciteit – het gemis van de 2 x € 190 uit november en december
2022. Het bedrag wordt meestal in twee helften uitbetaald, waarbij voor
de tweede jaarhelft een herijking van het subsidiebedrag plaatsvindt op
basis van de dan geldende energieprijzen. De tegemoetkoming wordt in
het merendeel van de gevallen aangevraagd door de contracthouder van
de blokaansluiting. Meestal is dit een verhuurder of VvE. Deze partij is ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

2

verantwoordelijk voor het verrekenen van de tegemoetkoming met de
huishoudens achter de aansluiting conform de verdeelsleutels en
periodiciteit waarmee de energiekosten regulier in rekening worden
gebracht voor die blokaansluiting. Bij deze brief is het kader beleidskeuzes
uitgelegd als bijlage te vinden, hierin staan ook de hoofdlijnen van de TTB
omschreven.
In het resterende deel van deze brief informeer ik uw Kamer over 1) de
wijze waarop de regeling afwijkt van het Uniform Subsidiekader en de
daarmee samenhangende mogelijke onrechtmatigheid, 2) de uitkomsten
van de Uitvoeringstoets van de Belastingdienst, 3) de advisering door het
Adviescollege toetsing regeldruk en de Autoriteit Persoonsgegevens, 4)
budgettaire verantwoording, 5) de gehanteerde verrekensystematiek bij
de TTB, 6) de omgang met de motie Omtzigt cs. over geschilbeslechting
(Kamerstuk 29 023, nr. 411), en 7) de openstelling van de regeling. In
paragrafen twee en drie zal ik uitgebreid stilstaan bij de risico’s van, en
risicomitigatie bij, de TTB.
1. Uniform subsidiekader
De TTB kon met het oog op de gewenste snelheid en volledigheid van een
tegemoetkoming, alleen als een subsidie vormgegeven worden en
daarom is het Uniform Subsidiekader (USK) van toepassing. Het USK
bevat rijksbeleid voor de uitvoering en verantwoording van subsidies. Dit
kader kent drie standaard uitvoerings- en verantwoordingsarrangementen
waarvan de toepassing wordt bepaald door de hoogte van het subsidiebedrag.
Bedrag per subsidiebeschikking

Wijze van vaststelling en verantwoording

< € 25.000
€ 25.000–125.000
> € 125.000

Ambtshalve
Op aanvraag, met licht product: derdenverklaring
Op aanvraag, met zwaar product: accountantsproduct

Voor de TTB zullen subsidiebeschikkingen worden verstrekt aan contracthouders waarin de uitgekeerde bedragen uiteenlopen van minder dan
€ 25.000 tot meer dan € 125.000 en zouden alle drie de verantwoordingsregimes moeten worden toegepast. De conclusie bij deze regeling is
echter dat de verantwoordingsregimes waarbij de definitieve vaststelling
op aanvraag geschiedt met een vorm van verantwoording door de
subsidieontvanger, niet kunnen worden uitgevoerd door de Belastingdienst. Een subsidie uitvoeren is een niet fiscale taak en dit brengt voor de
Belastingdienst allerlei aanvullende vereisten uit het USK met zich mee
waarvoor geen tijd noch uitvoeringscapaciteit beschikbaar is. De
uitvoeringstechnische beperkingen en de noodzaak snel tot implementatie
over te gaan zorgen ervoor dat de toepassing van het passende
USK-verantwoordingsregime niet mogelijk is voor deze regeling.
Het USK geeft de mogelijkheid het lichte regime waarbij ambtshalve
zonder verantwoording wordt vastgesteld, ook op subsidieverleningen in
de categorieën € 25.000–125.000 en € 125.000 toe te passen, indien dit op
grond van een risicoanalyse mogelijk wordt geacht. Dit is echter niet aan
de orde binnen deze regeling door generieke risico’s op fouten, misbruik
en oneigenlijk gebruik die naar voren zijn gekomen in de uitvoeringstoets.
Dit betekent dat er wordt afgeweken van het verantwoordingsregime van
het USK indien in alle bovenstaande categorieën ambtshalve zal worden
vastgesteld. De consequentie hiervan is dat (een deel van) de uitgaven
binnen deze regeling hoogstwaarschijnlijk als onrechtmatig zal worden
bestempeld door de Auditdienst Rijk (ADR) en de Algemene Rekenkamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

3

(ARK). Het kabinet accepteert dit risico om snelle compensatie voor de
deels kwetsbare huishoudens achter een blokaansluiting mogelijk te
maken, maar beschouwt dit als een uitzondering die onder normale
omstandigheden niet zou gelden.
Hierbij speelt mee dat een groot deel, naar verwachting circa 85–90%, van
de huishoudens met een blokaansluiting een contracthouder heeft die het
kabinet ziet als een professionele partij, zoals woningcorporaties,
studentenhuisvestingcorporaties, zorginstellingen, en professionele
VvE-beheerders. In relatie tot de subsidiecategorieën van het USK is het
belangrijk om vast te stellen dat juist in de categorieën vanaf € 25.000 de
doelgroep grotendeels bestaat uit deze professionele partijen. Die
professionaliteit kan betekenen dat het risico op misbruik en oneigenlijk
gebruik binnen die doelgroep lager zou kunnen zijn. Kleine VvE’s en kleine
particuliere verhuurders (met naar verwachting hogere risicowaardes)
zullen veelal onder de € 25.000 blijven. Dit mogelijk lagere risico bij
hogere bedragen, door de professionaliteit van de partijen in dit segment,
doet niet af aan de algehele risico’s die geconstateerd worden bij deze
regeling, maar biedt wel wezenlijke context bij de effecten van het besluit
om voor bedragen vanaf € 25.000 af te wijken van het USK. Zoals in
eerdere brieven genoemd, is een deel van de woningbouwcorporaties al
aan de slag gegaan met de contouren van de regeling om zo snel mogelijk
lastenverlichting bij de aangesloten huishoudens te realiseren.
2. Uitvoeringstoets en overige risico’s
Risico’s
Parallel aan de uitwerking van de regeling heeft de Belastingdienst een
uitvoeringstoets gedaan die ik u bij deze brief meestuur. De uitvoeringstoets concludeert dat de Belastingdienst deze incidentele niet-fiscale
regeling alleen kan uitvoeren als de potentiële onrechtmatigheid van deze
regeling en de (uitvoerings)risico’s van de regeling worden geaccepteerd.
De Belastingdienst is in staat het aanvraagproces, het proces van
berekenen en het proces van uitbetalen van de subsidie uit te voeren. De
uitvoering van deze processen brengt aanzienlijke implicaties en risico’s
met zich mee. In het bijzonder op het gebied van foutgevoeligheid,
misbruik en oneigenlijk gebruik, handhaafbaarheid en financieel beheer
zijn er risico’s verbonden aan de TTB. Onderdeel van deze risico’s is het
risico dat de contracthouder het bedrag niet verrekent met de energiekosten van de huishoudens die daar recht op hebben. Een belangrijk deel
van de risico’s kan slechts gedeeltelijk worden gemitigeerd. Hierbij speelt
mee dat de processen en structuren binnen de Belastingdienst uitsluitend
ingericht zijn op fiscale regelingen en niet op subsidieregelingen als de
TTB. Ook de inrichting van de minder massale, en daarmee veelal
handmatige, processen als bezwaar en beroep, aanpassing van subsidiebeschikkingen en terugvordering is veelal nog niet afgerond en is op
onderdelen beperkt tot niet realiseerbaar.
De uitkomsten uit de uitvoeringstoets zijn serieus gewogen door het
kabinet. Gezien de zeer beperkte tijd is er geen alternatief gevonden dat
minder risico’s en beperkingen kent dan de huidige regeling. Een deel van
de risico’s is reeds eerder door het kabinet onderkend, zoals de risico’s op
fouten, misbruik en oneigenlijk gebruik, verdringing in zowel de
personeels- als ICT-inzet van de Belastingdienst en algemener de
complexiteit voor de Belastingdienst om een niet-fiscale regeling uit te
voeren. In de uitvoeringstoets wordt aangegeven hoe het massale en
grofmazige proces van aanvraag tot uitkering van de subsidie uitgevoerd
kan worden door de Belastingdienst en wat de consequenties en risico’s
daarvan zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

4

Om de regeling tot slot op korte termijn uitvoerbaar te kunnen maken is
de TTB ingericht als grofmazige regeling. De gewenste snelheid van
inwerkingtreding in combinatie met de grote heterogeniteit van de
doelgroep, maken dat er op punten gewerkt is met versimpelde of grovere
aannames. Zo is onder andere de keuze gemaakt om een peildatum van
1 april 2023 te hanteren voor blokaansluitingen die in aanmerking komen
voor de subsidie. Dit sluit blokaansluitingen die later in gebruik worden
genomen uit van de TTB. Door de peildatum kan de verificatie van
aanvragen van tevoren worden ingericht en hoeft die later niet meer te
worden aangepast, waardoor de uitvoeringslast wordt beperkt. Hierin
verschilt de TTB van de regeling voor het prijsplafond, omdat bij die
laatste later in gebruik genomen kleinverbruiksaansluitingen nog wel in
aanmerking komen voor compensatie. Daarnaast is de gemiste 190
euro-compensatie verdisconteerd in de tegemoetkoming voor 2023
waardoor deze wordt verrekend met bewoners achter blokaansluitingen in
2023 volgens de verdeelsleutel voor energiekosten. Hierdoor komt die
compensatie niet als forfaitair bedrag ten goede aan bewoners, maar is de
hoogte afhankelijk van de verdeelsleutel. Bewoners die in november en/of
december achter een blokaansluiting voor elektriciteit woonden, maar in
2023 niet meer, komen bovendien niet meer in aanmerking voor de
gemiste compensatie. Dit maakt de verrekening en de administatie van de
subsidie minder complex en daardoor makkelijker uitvoerbaar.
Risicomitigatie
Wat betreft de risico’s op fouten, misbruik en oneigenlijk gebruik,
handhaafbaarheid en financieel beheer is in de beperkt beschikbare tijd
gewerkt aan het bouwen van controles in het aanvraagproces gericht op
onder meer het vaststellen van een relatie tussen de aanvrager en de
blokaansluiting, en de correctheid van het aantal opgegeven wooneenheden. Deze controles zijn niet sluitend, maar bieden wel een eerste filter.
Een tweede filter bestaat uit steekproefsgewijze handmatige controle van
aanvragen. Tot slot wordt na uitkering van de subsidie steekproefsgewijs
gecontroleerd op de administraties van de subsidieontvangers om te zien
of zij de subsidiebedragen hebben verrekend met de energiekosten van
bewoners. Het kabinet begrijpt dat er ondanks deze controles een
restrisico op misbruik en oneigenlijk gebruik resteert, maar accepteert
deze risico’s omdat het kabinet bovenal het belang erkent om zo snel
mogelijk over te gaan tot uitkering van de tegemoetkoming. Deze
afweging past bij het eerder geschetste spanningsveld tussen snelheid,
volledigheid en doelmatigheid (inclusief beperking risico op misbruik en
oneigenlijk gebruik) van de regeling.
Hierbij onderstreept het kabinet dat voor een deel van de gesignaleerde
risico’s, in het bijzonder het risico dat niet het volledige subsidiebedrag
wordt doorgegeven aan de huishoudens achter de blokaansluiting,
privaatrechtelijke instrumenten bestaan. Bewoners achter een blokaansluiting kunnen via de Huurcommissie, VvE-vergadering of rechter
naleving van het verrekenen van de subsidie met de energiekosten door
de subsidieontvanger afdwingen. Ook kunnen huurders in het gereguleerde segment van de huurmarkt zich wenden tot de Huurcommissie in
het geval hun verhuurder geen TTB aanvraagt. Deze privaatrechtelijke
instrumenten mitigeren voor een deel het risico dat de subsidieaanvrager
het bedrag niet volledig verrekend met de aangesloten huishoudens of
geen subsidie aanvraagt.
Ten aanzien van de dienstverlening vanuit de TTB en het inrichten van de
niet-massale processen werkt de Belastingdienst op de achtergrond door
om te kijken wat mogelijk is om de risico’s zoveel als mogelijk te
mitigeren. In bepaalde gevallen is duidelijk dat wijzigingen niet te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

5

realiseren zijn. Zo kunnen aanvragen digitaal enkel ingediend worden met
DigiD en is eHerkenning niet tijdig beschikbaar. Op andere punten wordt
nog gewerkt aan een oplossing. Zo wordt voor bezwaar en beroep
onderzocht in hoeverre inhuur of detachering een oplossing kan bieden
en voor terugvordering van onterecht betaalde subsidies wordt op dit
moment gekeken naar alternatieve processen.
Om bewoners inzicht te bieden of subsidie is aangevraagd en of een
beschikking is afgegeven, werkt het Kadaster, onder de politieke verantwoordelijkheid van de Minister voor Klimaat en Energie, aan een
informatievoorziening ten behoeve van het publiek waarin bewoners op
een kaart kunnen zien of er zich in een gebouw een aansluiting bevindt
waarvoor een subsidieaanvraag is gedaan en of deze is toe- of afgewezen.
Deze voorziening kent echter wel beperkingen. Op basis van de informatie
die uitgevraagd wordt bij het aanvraagformulier voor de subsidie is van
een aansluiting wel bekend waar deze zich bevindt, maar niet welke
wooneenheden hier exact op aangesloten zijn. Op de kaart kan daarom
alleen worden weergegeven of voor het gebouw waar de aansluiting zich
bevindt, subsidie is aangevraagd, afgewezen of toegewezen. Wanneer
wooneenheden zich in een ander gebouw bevinden dan de blokaansluiting of een deel van de wooneenheden in het gebouw een andere
aansluiting hebben is dat niet expliciet zichtbaar. Voor bewoners is het
daardoor niet altijd mogelijk om op basis van alleen deze informatie
sluitend vast te stellen of er subsidie is aangevraagd en of deze is
verleend of afgewezen voor hun wooneenheid. Het kabinet ziet op dit
moment echter geen oplossing voor deze beperking en zal via communicatiemiddelen deze informatie ook meegeven aan de gebruikers van de
informatievoorziening.
3. Advisering Autoriteit Persoonsgegevens en Adviescollege toetsing
regeldruk
De TTB is voor toetsing voorgelegd aan de Autoriteit Persoonsgegevens
(AP). De AP heeft op 28 maart een advies uitgebracht en vindt dat de
subsidiariteit en rechtszekerheid van de wijze van informatievoorziening
over toegekende subsidies (via bovengenoemde informatievoorziening)
en het bewaren van gegevens door subsidieontvangers niet voldoende
zijn onderbouwd in de TTB. Op basis van het advies is de toelichting
aangepast en aangevuld. Vanwege het spoedeisende karakter wordt de
regeling, evenals de Subsidieregeling bekostiging plafond energietarieven
kleinverbruikers 2023, vooruitlopend op het advies van het Adviescollege
toetsing regeldruk (ATR) al gepubliceerd. ATR adviseert na de publicatie
van de regeling. Van de uitkomsten van het advies van ATR zal het kabinet
kennisnemen.
4. Budgettaire verwerking en verantwoording
Deze regeling is tot stand gekomen als gevolg van de uitwerking van de
Subsidieregeling bekostiging plafond energietarieven kleinverbruikers
2023. Dit betekent dat de uitgaven van de TTB ook zijn meegenomen in de
budgettaire reservering voor die regeling. De TTB maakt ook deel uit van
het beoogde beleid om de burger financieel te ondersteunen. Deze
middelen voor het prijsplafond zijn beschikbaar gesteld in de tiende
incidentele suppletoire begroting EZK. Bij Voorjaarsnota zal de raming
voor de uitgaven van het tijdelijke prijsplafond geactualiseerd worden
vanwege de ontwikkeling van de energieprijzen en het gebruik van het
plafond. Hierbij zal ook de raming voor de uitgaven van de TTB worden
meegenomen. De kosten voor deze regeling, op basis van de meest
recente raming, zijn ca. € 862 mln. Hierbij moet rekening worden
gehouden dat dit bedrag kan afwijken op basis van het verloop van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

6

energieprijs en op basis van het aantal wooneenheden dat subsidie zal
ontvangen.
De verantwoording over deze middelen zal plaatsvinden op de begroting
van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). In de
uitvoeringstoets is aangegeven dat de financiële verantwoording nog
moet worden ingericht. Hierbij is er op gewezen dat het verstrekken van
voorschotten meer risico meebrengt dan uitbetalingen in combinatie met
onmiddelijke vaststelling, omdat het leidt tot meer handmatig werk en
extra benodigde, nog te ontwikkelen, verantwoordingsinformatie. Zo
wordt nog gezocht naar een oplossing voor het verwerken van terugvorderingen. Het risico bestaat dat de vastlegging in de financiële administratie zodanig tekort zal schieten dat deze tot fouten en tekortkomingen in
de financiële verantwoording leidt.
5. Verrekensystematiek
Tijdens het tweeminutendebat over de TTB op 23 maart jl. heeft uw Kamer
gevraagd om nadere verduidelijking ten aanzien van de verrekensystematiek, in het bijzonder in het geval van verhuizing,die onder de TTB
wordt voorgeschreven, zowel voor de reguliere tegemoetkoming over
2023 als voor de compensatie van de gemiste twee maal € 190 uit
november en december 2022 voor blokelektriciteit.
Voor de reguliere tegemoetkoming geldt dat de TTB ziet op heel 2023. De
tegemoetkoming moet in mindering worden gebracht op de energiekosten van de bewoners aansluitend bij de verdeelsleutel en periodiciteit
waarmee de energiekosten in rekening worden gebracht. De eis dat de
energiekosten moeten worden verrekend met de energiekosten van heel
2023, betekent dat hierbij ook de reeds in rekening gebrachte energiekosten over de periode voorafgaande aan de uitbetaling van de tegemoetkoming moeten worden betrokken. Ook een bewoner die bijvoorbeeld per
1 april 2023 is verhuisd, zal in aanmerking moeten komen voor een
evenredige vermindering van zijn reeds betaalde energiekosten. Dit kan
via de eindafrekening verrekend worden of als geheel naar de betreffende
bewoner worden overgemaakt.
Voor de tegemoetkoming voor de gemiste twee maal € 190 uit november
en december 2022 bij blokelektriciteit heeft het kabinet besloten deze te
verwerken in de tegemoetkoming voor blokelektriciteit in 2023. Dit
betekent dat de twee maal € 190 wordt opgeteld bij de tegemoetkoming
voor blokelektriciteit voor 2023 en het gehele bedrag conform de in 2023
geldende verdeelsleutels en periodiciteit over de aangesloten wooneenheden verdeeld moet worden. Consequentie hiervan is dat aan
huishoudens die in november of december blokelektriciteit hadden, de
tweemaal € 190 niet forfaitair toekomt, maar dat het bedrag afhankelijk is
van de verdeelsleutel voor energiekosten. Daarnaast zullen bewoners die
in 2023 geen blokelektriciteit meer hebben omdat ze zijn verhuisd, geen
compensatie voor de gemiste twee maal € 190 ontvangen.1
Het kabinet heeft op drie gronden deze keuze gemaakt. Allereerst is
besloten om de TTB vorm te geven als een relatief eenvoudige en
uitvoerbare regeling. Het integreren van de twee maal € 190 in de
tegemoetkoming voor 2023 draagt hier in grote mate aan bij. Wanneer dit
namelijk niet gedaan zou worden, zouden er twee verrekensystematieken
naast elkaar bestaan: 1) een tegemoetkoming voor 2023, die verdeeld
moet worden volgens de thans geldende verdeelsleutels achter een
aansluiting, en 2) een tegemoetkoming voor de gemiste twee maal € 190,
1

Ofwel de twee maal € 80 bij onzelfstandige eenheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

7

die forfaitair verdeeld moet worden via het voordeurprincipe. Met het oog
op uitvoerbaarheid en uitlegbaarheid is dit zeer complex. Ook in de
nacontrole of het bedrag juist verrekend is, zou een dergelijke splitsing
extra complexiteit opleveren.
Ten tweede vergroot een systematiek waarbij de twee maal € 190 apart
verrekend zou moeten worden de uitvoeringslast bij de subsidieontvangers. Zo zouden zij extra inzet moeten plegen op het terugvinden van
voormalige bewoners, waarvan zij op privacy-gronden niet altijd de
contactgegevens hebben mogen aanhouden, alsmede op het herberekenen van de energiekosten in 2022. Aangezien veel partijen reeds een
eindafrekening gepresenteerd hebben voor 2022, zou dit vragen om het
openbreken van een gesloten boekjaar. Bij Verenigingen van Eigenaren
geldt daarnaast dat bij overdracht van het apartementsrecht een eindafrekening wordt opgemaakt, alsmede de juridische relatie tussen VvE en
(voormalige) eigenaar vervalt, en de juridische titel voor een eventuele
nastorting daarmee onduidelijk is. Het kabinet geeft er de voorkeur aan
deze uitvoeringslast te voorkomen.
Tot slot is in uitwerking van de regeling, alsmede in contact met de
stakeholders en de Huurcommissie, tot op heden uitgegaan van een
systeem waarbij de twee maal € 190 verdisconteerd wordt in de reguliere
tegemoetkoming voor 2023. Het nu aanpassen van deze insteek zou een
herijking van de acties vragen die vanuit al deze partijen in gang zijn
gezet. Het kabinet kan op dit moment onvoldoende overzien welke
consequenties dit heeft, maar voorziet vertraging van de regeling
wanneer de regels voor de voorziene verrekensystematiek worden
aangepast.
6. Motie Omtzigt cs. over geschilbeslechting
Op 28 maart heeft uw Kamer de motie Omtzigt cs. (Kamerstuk 29 023,
nr. 411) aangenomen, waarin het kabinet wordt opgeroepen laagdrempelige geschilbeslechting in te richten voor geschillen tussen de subsidieontvanger en de individuele huishoudens achter de blokaansluiting. Voor
huursituaties in het gereguleerde segment van de huurmarkt is reeds
voorzien dat huurders zich kunnen wenden tot de Huurcommissie. De
Huurcommissie is bevoegd om bindende uitspraken te doen in geschillen
over servicekosten, waarbij energiekosten zijn inbegrepen, en kan daarbij
ook de verrekening van de TTB in die servicekosten meenemen. Huurders
in het niet-gereguleerde segment kunnen de Huurcommissie om advies
vragen over de servicekosten inclusief de verrekening van de TTB.
Ongeacht het segment van de huurmarkt, kunnen huurders zich wenden
tot de kantonrechter voor een bindende uitspraak in een geschil over de
kosten die de verhuurder bij de huurder in rekening brengt.
Bij VvE’s hebben de individuele appartementseigenaren inspraak via de
VvE-vergadering. Bij een verschil van inzicht tussen een individuele
eigenaar en het VvE-bestuur dat niet via de VvE-vergadering opgelost
wordt, kan een individuele eigenaar zich wenden tot de rechter. Het
kabinet heeft overwogen aansluiting bij een geschillencommissie te
verplichten voor subsidieontvangers van de TTB, maar hiertegen
besloten. Het kabinet acht het niet aannemelijk dat de kosten van
aansluiting bij een geschilcommissie opwegen tegen de baten die dit
middel biedt ten opzichte van de bestaande kanalen van geschilbeslechting zoals de Huurcommissie, de VvE-vergadering of in uitzonderlijke
gevallen een rechtsgang. In de communicatie over de regeling zullen deze
mogelijkheden voor bewoners om naleving van het verrekenen van de
subsidie met de energiekosten door de subsidieontvanger af te dwingen
worden benadrukt, zodat bewoners weten waar ze terecht kunnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

8

7. Openstelling
De planning van het kabinet is om de regeling op 25 april open te stellen.
Vanaf medio april zal een testfase ingaan waarin de nieuwe systemen en
processen van de Uitvoeringsorganisatie Tijdelijke Tegemoetkoming
Blokaansluitingen (UTTB) getest zullen worden. Tussen de datum van
publicatie van deze regeling en de datum van openstelling is een
minimale periode van drie weken voorbereidingstijd voorzien voor alle
betrokken partijen. Drie weken na publicatie van de regeling kunnen
aanvragen ingediend worden. Vanaf deze datum kunnen dan aanvragen
ingediend worden voor de subsidie en kan de stap gezet worden naar
lastenverlichting voor de circa 700.000 huishoudens achter een
blokaansluiting.
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

9

Bijlage 1

Beleidskeuzes uitgelegd
Beleidskeuzes uitgelegd
Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (art. 3.1 Comptabiliteitswet)
1. Doel(en)

2. Beleidsinstrument

3a. Financiële gevolgen
voor het Rijk
3b. Financiële gevolgen
voor maatschappelijke
sectoren

4. Nagestreefde doeltreffendheid

De regeling TTB biedt een tegemoetkoming voor de gestegen
energiekosten in geheel 2023 aan de ca. 700.000 wooneenheden
met blokaansluitingen in Nederland. Het prijsplafond biedt
wooneenheden achter een blokaansluiting namelijk geen of
onvoldoende compensatie. Daarnaast is geconstateerd dat
wooneenheden die elektriciteit geleverd krijgen vanuit een
blokaansluiting voor elektriciteit ook niet of onvoldoende hebben
geprofiteerd van in november en december verstrekte compensatie van 2 x € 190 per aansluiting.
Er is gekozen voor een subsidie met vastgestelde forfaitaire
bedragen per wooneenheid, waarbij ten aanzien van de hoogte
van die bedragen onderscheid wordt gemaakt naar het type
wooneenheid (zelfstandig of onzelfstandig) en het type blokaansluiting (voor elektriciteit of warmte). Deze keuze voor forfaitaire
bedragen is mede ingegeven door de overweging dat subsidiëring naar rato van het daadwerkelijke energieverbruik van de
afzonderlijke wooneenheden gelet op het grote aantal verschillende situaties bij blokaansluitingen te complex en daarmee
onuitvoerbaar is. Daarnaast zou dit niet voor elke situatie
mogelijk zijn, omdat niet voor alle blokaansluitingen het
individuele verbruik per wooneenheid wordt gemeten. Dezelfde
overwegingen (complexiteit en uitvoerbaarheid) liggen ten
grondslag aan het feit dat er niet is gekozen om iedere individuele bewoner van een wooneenheid achter een blokaansluiting
in de gelegenheid te stellen om subsidie aan te vragen.
Aanvragen kunnen ingediend worden door de houder van het
contract met de energieleverancier.
Bij de vaststelling van de hoogte van het forfaitaire bedrag is
gekeken naar het gemiddelde nadeel dat een bewoner ondervindt van het niet of niet volledig kunnen profiteren van het
prijsplafond en in geval van een blokaansluiting voor elektriciteit
van het niet of niet volledig hebben kunnen profiteren van de in
november en december 2022 geboden compensatie van 2 x
€ 190 per aansluiting. Dat is ook de reden dat er enerzijds
onderscheid wordt gemaakt tussen zelfstandige en onzelfstandige wooneenheden en anderzijds tussen blokaansluitingen voor
elektriciteit en voor warmte. Afhankelijk van de situatie is het
gemiddelde nadeel van een bewoner anders.
De Belastingdienst heeft regie op de uitvoering. De uitvoering is
belegd bij de Uitvoeringsorganisatie Tijdelijke Tegemoetkoming
Blokaansluitingen (UTTB).
De financiële gevolgen voor zijn Rijk € 700 miljoen – 1 miljard
(o.b.v. huidige inschattingen van de energieprijs in 2023 en
verwachte aantal wooneenheden dat subsidie zal ontvangen).
Subsidie wordt uitgekeerd aan de houders van het energiecontract per blokaansluiting of aan de opwekker van warmte in het
geval dat dit een VvE of verhuurder die geen warmte via een
energiecontract betrekt. De subsidiabele activiteit is het
verrekenen van de tegemoetkoming met de energiekosten van
de wooneenheden, waardoor de tegemoetkoming uiteindelijk
alleen bij de bewoners van individuele wooneenheden terechtkomt. De contracthouders (of warmteopwekkers) die de subsidie
aanvragen en een beschikking ontvangen, krijgen een deel van
de gemaakte kosten voor uitvoering van de subsidie (o.a. de
kosten voor het verrekenen met de wooneenheden) vergoed.
Het subsidiebedrag wordt in twee delen uitbetaald: eenmaal voor
de eerste jaarhelft, eenmaal voor de tweede jaarhelft. Het bedrag
voor de eerste jaarhelft is reeds bekend en gebaseerd op de
energieprijzen in januari. De bedragen voor de tweede jaarhelft
worden gebaseerd op de energieprijzen in juli. In het eerste
subsidiebedrag zijn ook de tegemoetkoming voor de gemiste 2 x
€ 190 en de uitvoeringskosten verwerkt.
De uitgekeerde forfaitaire tegemoetkoming moet verrekend
worden met de energiekosten van de op de blokaansluiting
aangesloten wooneenheden. Deze tegemoetkoming leidt direct
tot lastenverlaging voor de huishoudens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

10

Beleidskeuzes uitgelegd
Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (art. 3.1 Comptabiliteitswet)
5. Nagestreefde doelmatigheid

6. Evaluatieparagraaf

Op de zeer korte termijn waarop de TTB gerealiseerd moest
worden en gezien de urgentie van overheidsingrijpen, was een
subsidie met forfaitaire bedragen de enige haalbare interventie.
In het kader van doelmatigheid is onder meer besloten de
subsidiebedragen halfjaarlijks te herijken en partijen die reeds
voldoende voordeel halen uit het prijsplafond of hun eigen
energiecontract zo veel mogelijk uit te sluiten van de regeling.
Gedurende het hele jaar is er zicht op de financiële realisatie van
de regeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 023, nr. 415

11