Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 878

Bundeling en aanpassing van regels over de
registers met betrekking tot
onderwijsdeelnemers (Wet register
onderwijsdeelnemers)

Nr. 7

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 27 juni 2018
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1 komt de begripsomschrijving van vervangende leerplicht te
staan na de begripsomschrijving van register onderwijsdeelnemers.
B
Artikel 5, tweede lid, onderdeel g, komt te luiden:
g. de uitvoering van aanmeldings-, toelatings- en inschrijvingsprocedures door onderwijsinstellingen als bedoeld in de WEB, de WHW en de
WEB BES en van aanmeldings-, toelatings-, inschrijvings- en uitschrijvingsprocedures door onderwijsinstellingen als bedoeld in de WPO, de
WEC, de WVO, de WPO BES en de WVO BES.
C
Artikel 5, tweede lid, onderdeel h, komt te luiden:
h. de verstrekking van waardedocumenten door onderwijsinstellingen.
D
In artikel 11, eerste lid, onderdeel b, wordt «tweede tot en met vierde
lid» vervangen door: tweede en derde lid.
E
Artikel 15 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «en de begrotings- en beleidsvoorbereiding»
vervangen door: de begrotings- en beleidsvoorbereiding en het toezicht
op de naleving van de Wet normering topinkomens.
2. Het tweede lid komt te luiden:

kst-34878-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

1

2. Bij de verstrekking, bedoeld in het eerste lid, kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, indien dat noodzakelijk is voor de in het eerste
lid genoemde doelen, onverminderd de verplichting voor de verwerkingsverantwoordelijke om passende technische en organisatorische maatregelen te treffen als bedoeld in artikel 25 van de Algemene verordening
gegevensbescherming. Gegevens over de geslachtsnaam, de voornamen,
het adres en de geboortedatum van onderwijsdeelnemers worden niet
verstrekt.
3. Het vierde lid vervalt.
F
Artikel 17, tweede lid, komt te luiden:
2. Bij de verstrekking, bedoeld in het eerste lid, kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, indien dat noodzakelijk is voor het in het eerste
lid genoemde doel, onverminderd de verplichting voor de verwerkingsverantwoordelijke om passende technische en organisatorische maatregelen
te treffen als bedoeld in artikel 25 van de Algemene verordening
gegevensbescherming. Gegevens over de geslachtsnaam, de voornamen,
het adres en de geboortedatum van onderwijsdeelnemers worden niet
verstrekt.
G
Artikel 18, tweede lid, komt te luiden:
2. Bij de verstrekking, bedoeld in het eerste lid, kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, indien dat noodzakelijk is voor de in het eerste
lid genoemde doelen, onverminderd de verplichting voor de verwerkingsverantwoordelijke om passende technische en organisatorische maatregelen te treffen als bedoeld in artikel 25 van de Algemene verordening
gegevensbescherming. Gegevens over de geslachtsnaam, de voornamen,
het adres en de geboortedatum van onderwijsdeelnemers worden niet
verstrekt.
H
Artikel 19, tweede lid, komt te luiden:
2. Bij de verstrekking, bedoeld in het eerste lid, kunnen persoonsgegevens worden verwerkt, indien dat noodzakelijk is voor het in het eerste
lid genoemde doel, onverminderd de verplichting voor de verwerkingsverantwoordelijke om passende technische en organisatorische maatregelen
te treffen als bedoeld in artikel 25 van de Algemene verordening
gegevensbescherming. Gegevens over de geslachtsnaam, de voornamen,
het adres en de geboortedatum van onderwijsdeelnemers worden niet
verstrekt.
I
Artikel 20, vierde lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van onderdeel b vervalt «of».
2. Onder verlettering van onderdeel c tot onderdeel d wordt na
onderdeel b een onderdeel ingevoegd, luidende:
c. het bestuur van de onderwijsinstelling, bedoeld in de WPO, de WEC
en de WPO BES, waar de betrokkene als onderwijsdeelnemer was
ingeschreven, voor zover de gegevens betrekking hebben op de periode
waarin hij is of was ingeschreven in een van de eerste drie leerjaren aan
een onderwijsinstelling voor voortgezet onderwijs als bedoeld in de WVO

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

2

of de WVO BES of voor voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in de
WEC; of.
3. In onderdeel d (nieuw) vervalt «als bedoeld in de WEB en de WHW»
en wordt «aanmeldings- en inschrijvingsprocedures» vervangen door:
aanmeldings-, toelatings-, inschrijvings- en uitschrijvingsprocedures.
J
In artikel 23, tweede lid, vervalt: en worden de te verstrekken gegevens
vastgesteld.
K
Na artikel 24 wordt een artikel ingevoegd, luidend:
Artikel 24a. Nadere specificatie te verstrekken gegevens
Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld over de
inhoud en samenstelling van de op grond van de artikelen 16, 17, 18, 20,
21, 22 en 24 te verstrekken gegevens, de tijdstippen van de verstrekking,
de perioden waarop de gegevens betrekking hebben en, onverminderd
artikel 26, de wijze van de verstrekking.
L
In artikel 33 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid vervallen «of een bewijs van uitschrijving van een
andere school» en «of bij gebreke daarvan zo mogelijk zijn onderwijsnummer».
2. In het eerste lid wordt na de tweede volzin een volzin ingevoegd,
luidend:
Bij gebrek aan een burgerservicenummer wordt zo mogelijk het
onderwijsnummer van de jongere overgelegd.
3. In het vijfde lid wordt «tweede en derde volzin» vervangen door:
tweede, derde en vierde volzin.
M
In artikel 33 wordt na onderdeel B een onderdeel ingevoegd, luidend:
BA
Artikel 4a wordt als volgt gewijzigd:
1. In het vierde lid vervallen «of een bewijs van uitschrijving van een
andere school of instelling» en «of bij gebreke daarvan zo mogelijk zijn
onderwijsnummer».
2. In het vierde lid wordt na de eerste volzin een volzin ingevoegd,
luidend: Bij gebrek aan een burgerservicenummer wordt zo mogelijk het
onderwijsnummer van de jongere overgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

3

N
Na artikel 33 wordt een artikel ingevoegd, luidend:
Artikel 33a. Wijziging Leerplichtwet BES
De Leerplichtwet BES wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 6, eerste lid, vervalt: bewijs van uitschrijving van een andere
school.
B
In artikel 11, vierde lid, vervalt: bewijs van uitschrijving van een andere
school of instelling.
O
In artikel 34 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
In artikel 40b, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school
of een school voor ander onderwijs verstrekt bewijs van uitschrijving.
P
In artikel 35 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
In artikel 42a, tweede lid, vervalt: of een door een andere school of een
school voor ander onderwijs verstrekt bewijs van uitschrijving.
Q
In artikel 36 wordt na onderdeel B een onderdeel ingevoegd, luidend:
BA
In artikel 27b, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school
of een school of instelling voor ander onderwijs verstrekt bewijs van
uitschrijving.
R
Artikel 37 wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel B wordt «6» vervangen door: 10.
2. Na onderdeel J wordt een onderdeel ingevoegd, luidend:
JA
In artikel 8.1.1a, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school
of een school of instelling voor ander onderwijs verstrekt bewijs van
uitschrijving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

4

S
In artikel 38 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
Artikel 6.9 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid wordt na «1.12a» toegevoegd: en van de leveringsverplichting, bedoeld in artikel 12, eerste en vierde lid, van de Wet register
onderwijsdeelnemers.
2. In het derde lid wordt na «1.12, tweede en derde lid,» ingevoegd: en
van de leveringsverplichting, bedoeld in artikel 12, eerste en vierde lid,
van de Wet register onderwijsdeelnemers.
T
In artikel 38, onderdeel C, wordt «is artikel 7.52, eerste lid en zesde tot
en met achtste lid» vervangen door: zijn de artikelen 7.39 en 7.52, eerste
lid en zesde tot en met achtste lid.
U
In artikel 39 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
In artikel 46, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school
verstrekt bewijs van uitschrijving.
V
In artikel 40 wordt na onderdeel A een onderdeel ingevoegd, luidend:
AA
In artikel 65, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school of
een school of instelling voor ander onderwijs verstrekt bewijs van
uitschrijving.
W
In artikel 41 wordt na onderdeel C een onderdeel toegevoegd, luidend:
D
In artikel 8.1.3, tweede lid, vervalt: dan wel een door een andere school
of een school of instelling voor ander onderwijs verstrekt bewijs van
uitschrijving.
X
In artikel 53 wordt na «voor de verschillende artikelen of onderdelen
daarvan» ingevoegd: , voor de verschillende onderwijssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

5

Toelichting
ALGEMEEN
Deze nota van wijziging omvat de volgende wijzigingen:
– verstrekking van gegevens aan scholen in het basisonderwijs (PO) en
speciaal onderwijs (SO) ten behoeve van verbetering van de kwaliteit van
schooladviezen;
– verstrekking van gegevens ten behoeve van de uitvoering van
aanmeldings-, toelatings-, inschrijvings- en uitschrijvingsprocedures in
het PO, SO, voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en voortgezet
onderwijs(VO);
– verbeteringen van technische aard.
I. Verstrekking van gegevens aan scholen in het PO en SO ten
behoeve van verbetering van de kwaliteit van schooladviezen
1. Inleiding
Het schooladvies vanuit het PO vormt de basis voor de toelating van
leerlingen tot het VO. Deze nota van wijziging strekt ertoe scholen voor PO
in staat te stellen bij het evalueren van door hen gegeven schooladviezen
gebruik te maken van informatie over individuele oud-leerlingen in het
eerste, tweede en derde leerjaar van het VO. Met een gedegen evaluatie
van schooladviezen kunnen scholen kwalitatief betere adviezen afgeven,
zodat leerlingen een grotere kans hebben om op het bij hen passende
niveau terecht te komen en hun schoolcarrière zonder onnodige hindernissen of vertraging kunnen doorlopen.
In het «Bestuursakkoord voor de sector primair onderwijs» (2014)
hebben het Ministerie van OCW en de PO-Raad het belang onderstreept
van een goede aansluiting tussen het PO en VO. In dit bestuursakkoord is
onder meer afgesproken dat OCW de terugkoppeling van gegevens over
de schoolloopbaan in het VO aan individuele instellingen in het PO
realiseert en dat daarbij de privacy van leerlingen in acht wordt genomen.
Deze afspraak maakt tevens deel uit van de Regeldrukagenda Onderwijs
2014–2017.
De PO-Raad en VO-Raad hebben in februari 2015 in een brief aan de
Tweede Kamer verzocht bij het Ministerie van OCW aan te dringen op het
realiseren van deze terugkoppeling. De Tweede Kamer heeft op 3 maart
2015 een motie van het lid Van Meenen c.s. aangenomen die de regering
verzoekt ervoor zorg te dragen dat de terugkoppeling van rendementscijfers in de onderbouw VO naar basisscholen verbeterd wordt.1 De
toenmalige Staatssecretaris van OCW heeft aangegeven de wet te willen
wijzigen om dit mogelijk te maken.2
In het vernieuwd inspectietoezicht is de standaard «vervolgsucces»
opgenomen. Hierin beschrijft de Inspectie van het onderwijs dat
PO-scholen zicht moeten hebben op de bestemming van leerlingen na het
verlaten van de PO-school en dat dit ten minste aan de verwachtingen van
de school moet voldoen. In de uitwerking is opgenomen dat PO-scholen
hierbij kunnen denken aan conclusies over de mate waarin het vervolgsucces aansluit bij de gegeven eindadviezen. Om deze conclusies te
kunnen trekken, hebben PO-scholen inzicht nodig in het niveau van
oud-leerlingen in het VO.

1
2

Kamerstukken II 2014/15, 31 289, nr. 229.
Kamerstukken II 2016/17, 31 289, nr. 343.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

6

2. Probleembeschrijving
Sinds schooljaar 2014–2015 is het schooladvies voor leerlingen in het
PO leidend bij de toelating tot het VO. In tegenstelling tot de eindtoets, is
het schooladvies gebaseerd op meerdere jaren aan observaties van de
ontwikkeling en de kennis en vaardigheden van een leerling. Het geeft
daarmee, in aanvulling op de eindtoets, een breder inzicht in de ontwikkeling op andere leer- en vormingsgebieden dan taal en rekenen. Zo
komen ook de sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen en hun
kennis en vaardigheden in andere vakken in het schooladvies tot
uitdrukking. De eindtoets vervult een rol als tweede objectieve gegeven in
de schooladvisering. Zo geldt dat indien de leerling blijkens de uitslag van
de eindtoets over meer kennis en vaardigheden beschikt dan die waarop
het schooladvies berust, het bevoegd gezag het schooladvies heroverweegt. Indien hierbij wordt afgeweken van de uitslag van de eindtoets
wordt dit gemotiveerd. Hiermee wordt beoogd om op basis van een
gedegen informatie en een zorgvuldige procedure te komen tot een
afgewogen schooladvies, dat zo goed mogelijk aansluit bij de capaciteiten, ontwikkeling en potentie van de leerling.
In het SO stelt de school een ontwikkelingsperspectief voor leerlingen
op. De school voor SO neemt het ontwikkelingsperspectief van de leerling
op in het onderwijskundig rapport zodra de leerling het SO verlaat. Dit
vormt het schooladvies van het SO aan het vervolgonderwijs. Ook de
scholen voor SO beschikken nu over onvoldoende informatie over de
positie van oud-leerlingen in het vervolgonderwijs om tot kwalitatief
optimale adviezen te komen.
In onderzoek heeft de Inspectie van het onderwijs geconcludeerd dat
evaluatie van de procedure en het gegeven advies noodzakelijk is om de
kwaliteit van de adviezen te handhaven en waar van toepassing verder te
verbeteren.3Op dit moment kunnen PO-scholen de kwaliteit van de door
hen gegeven schooladviezen onvoldoende gedegen evalueren. Ze
beschikken niet over de benodigde informatie over de verdere schoolloopbaan van hun oud-leerlingen. Scholen hebben een cruciale rol in het
bieden van het best mogelijke onderwijs voor ieder kind. Het onderwijs
strekt zich uit over verschillende sectoren, waarbij het faciliteren van een
doorlopende leerliin voor leerlingen van groot belang is. Voor PO-scholen
betekent dit dat zij gegevens nodig hebben over hun oud-leerlingen, om
in een optimale aansluiting tussen hun eigen onderwijs en het vervolgonderwijs te kunnen voorzien. De wetgever heeft om deze reden mogelijk
gemaakt dat PO-scholen over de doorstroominformatie van hun individuele oud-leerlingen beschikken uit het eerste leerjaar in het VO. In artikel
5, tweede lid, van het Inrichtingsbesluit WVO is geregeld dat het bevoegd
gezag van de VO-school na afloop van het eerste leerjaar, op verzoek van
de directeur van de basisschool, informatie verstrekt over de studieresultaten van de leerling. Deze informatie, de studieresultaten uit het eerste
leerjaar, is voor de school voor PO ontoereikend om het schooladvies
goed te kunnen evalueren. De inrichting van het VO is op sommige
scholen immers zodanig dat pas in het derde leerjaar het niveau volledig
duidelijk is en vergeleken kan worden met het door de basisschool
vastgestelde schooladvies. Onderhavig voorstel ziet daarmee op een
beperkte uitbreiding van de gegevens die over oud-leerlingen wordt
verstrekt en bereikt daarmee een volledige en betrouwbare informatievoorziening die PO-scholen in staat stelt om te voorzien in een doorlopende leerlijn voor leerlingen.

3

Inspectie van het onderwijs, De kwaliteit van het basisschooladvies (2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

7

Het belang van goede advisering door scholen is toegenomen omdat is
gebleken dat bij vergelijkbare prestaties, leerlingen met laagopgeleide
ouders gemiddeld lagere schooladviezen krijgen dan leerlingen met hoger
opgeleide ouders.4Doordat het advies leidend is in de overgang van PO
naar VO, is het noodzakelijk dat leerkrachten die deze adviezen afgeven,
optimaal in staat worden gesteld om hun adviezen te evalueren. Een
gedegen evaluatie kan plaatsvinden wanneer scholen in het PO over
voldoende informatie beschikken hoe het oud-leerlingen vergaat in het
VO.5
Uit onderzoek naar informatiegebruik voor kwaliteitsverbetering blijkt
dat een goed gebruik van gegevens cruciaal is bij scholen die succesvol
zijn in opbrengstgericht werken en door goede kwaliteitszorg tot continue
verbetering van het onderwijs komen.6 Deze scholen geven aan behoefte
te hebben aan betere doorstroominformatie, zodat zij die kunnen benutten
voor het verder verbeteren van het onderwijs. Hiervoor is het van belang
dat scholen op individueel niveau de terugkoppeling ontvangen zodat zij
dit kunnen gebruiken om het gegeven schooladvies te evalueren.
3. Doel en voorstel
Dit voorstel heeft als doel om scholen in staat te stellen de kwaliteit van
de (evaluatie van de) advisering te verbeteren. Hierdoor hebben leerlingen
een grotere kans om het bij hen passende onderwijs te volgen, zodat zij
hun schoolcarrière zonder onnodige hindernissen of vertraging kunnen
doorlopen. Tegelijkertijd stelt het scholen voor VO, VSO, PO en SO in staat
om optimaal samen te werken doordat zij beschikken over dezelfde
gegevens. Het voorstel is om de positie (leerjaar en schoolsoort of
leerweg) van individuele oud-leerlingen in het eerste, tweede en derde
leerjaar van het VO terug te koppelen aan scholen voor PO of SO via het
register onderwijsdeelnemers. Wanneer de oud-leerlingen het onderwijs
vervolgen in het VSO is het voorstel om van de eerste drie leerjaren
gegevens van het uitstroomprofiel terug te koppelen.7
Het voorgestelde nieuwe onderdeel c van artikel 20, vierde lid, vormt de
basis voor de verstrekking van doorstroominformatie aan scholen voor
PO en SO. Een specificatie van de gegevens die aan scholen worden
verstrekt (leerjaar en schoolsoort of leerweg, dan wel leerjaar en
gegevens van het uitstroomprofiel), wordt niet in onderdeel c gegeven,
maar zal worden gegeven in de algemene maatregel van bestuur (amvb)
op grond van artikel 20, zevende lid. Deze delegatie past bij de algemene
opzet van dit wetsvoorstel.8
Er is een aantal alternatieven voor de voorgestelde gegevensverstrekking overwogen. Zij worden hierna beschreven, met een
toelichting waarom voor deze alternatieven niet is gekozen.

4

De Staat van het Onderwijs: onderwijsverslag 2014/2015 (bijlage bij Kamerstukken II 2015/16,
34 300 VIII, nr. 140).
5
De verstrekking van informatie over leerlingen door de PO-school aan de VO-school is geregeld
in artikel 42 WPO en het Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens. Op grond hiervan
krijgt de VO-school van de PO-school het onderwijskundig rapport en het schooladvies.
6
M. Oomens e.a., Informatiegebruik voor kwaliteitsverbetering. Onderzoek in opdracht van het
Ministerie van OCW door Oberon en KBA (2015).
7
Het VSO kent drie uitstroomprofielen: het uitstroomprofiel vervolgonderwijs, het arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel en het uitstroomprofiel dagbesteding (artikel 14 WEC).
8
Zie paragraaf 2.1 van de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2017/18, 34 878, nr. 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

8

Geaggregeerde gegevens
De afgelopen jaren is een doorstroommonitor beschikbaar gesteld die
op geaggregeerd niveau aan basisscholen terugkoppelt waar een groep
leerlingen die naar een bepaalde VO-school is gegaan gemiddeld
genomen terecht is gekomen. Een school kan met deze gegevens zien of
de som van alle adviezen die ze hebben afgegeven goed (bestendig) is.
Deze informatie blijkt ontoereikend voor PO-scholen voor een gedegen
evaluatie omdat zij niet kunnen nagaan welke adviezen bestendig waren
en welke niet. De school heeft een volledig en betrouwbaar overzicht van
het niveau van leerlingen in het VO nodig om een goede analyse te
kunnen maken, zodat ze een beeld kan krijgen of er structurele factoren
zijn die samenhangen met de kwaliteit van de adviezen die zij afgeven. Zo
kan een school veel adviezen hebben afgegeven waar ze over twijfelden.
Om inzichtelijk te krijgen of het juist deze gevallen waren waarbij het
advies niet bestendig bleek, zijn gegevens op individueel niveau nodig.
Individuele doorstroominformatie is ook belangrijk vanwege kansengelijkheid. Immers, de school moet kunnen weten of leerlingen door
achtergrondkenmerken eventueel verkeerd zijn ingeschaald.
Verbeteren decentrale informatie-uitwisseling
De huidige praktijk van decentrale gegevensuitwisseling kan bevorderd
worden, door stimulerend te communiceren over de mogelijkheden die er
zijn. Zo mogen VO-scholen individuele leerlinggegevens terugkoppelen
aan PO-scholen wanneer ouders hier expliciet toestemming voor geven.
Hiermee zijn de PO-scholen afhankelijk van VO-scholen die deze
toestemming moeten vragen en vervolgens gegevens moeten terugkoppelen naar PO-scholen. Dit betekent een aanzienlijke administratieve last
voor scholen, waarbij de grootste lasten bij VO-scholen bestaan en de
opbrengsten voor PO-scholen zijn, waardoor het onwaarschijnlijk is dat dit
het gewenste effect zal sorteren. De huidige praktijk wijst dit uit; waar
nagenoeg alle PO-scholen om deze informatie vragen, is slechts een
derde tevreden met de informatie die zij krijgt.
4. Administratieve lasten
Uit het onderzoek van de inspectie blijkt dat de meeste basisscholen (98
procent) zeggen oud-leerlingen te volgen en na te gaan hoe hun schoolloopbaan in het vervolgonderwijs verloopt, een derde van de basisscholen geeft aan dat ze van alle VO-scholen adequate informatie krijgt.
Dit betekent dat op vrijwel alle basisscholen administratieve handelingen
worden verricht om gegevens over oud-leerlingen op te vragen en te
verwerken en dat vrijwel alle VO-scholen gevraagd wordt om gegevens
over hun leerlingen te verzamelen en verstrekken. De kwaliteit van de
informatievoorziening laat daarbij uiteindelijk te wensen over. Deze
administratieve last kan maximaal worden beperkt door dit voorstel,
omdat PO-scholen deze gegevens geautomatiseerd uit BRON krijgen
verstrekt, zodat zowel PO- als VO-scholen hier geen administratieve
handelingen meer voor hoeven te verrichten. Hiermee geeft dit voorstel
invulling aan het principe «eenmalig bevragen, meervoudig gebruik»,
waarbij gegevens die bij DUO centraal beschikbaar zijn, benut worden om
de informatievoorziening aan scholen te verbeteren.
5. Gegevensbescherming
Voor dit onderdeel van de nota van wijziging is een Privacy Impact
Assessment (PIA) uitgevoerd waarbij de gevolgen voor de bescherming
van persoonsgegevens in kaart zijn gebracht. De resultaten hiervan zijn
aan bod gekomen in onderhavige toelichting waar het aankomt op doel,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

9

onderzochte alternatieven en de omvang en aard van de gegevensset. Het
voorstel voldoet aan vereisten van doelbinding en dataminimalisatie. Er
worden niet meer gegevens verwerkt dan strikt noodzakelijk. De schoolsoort en leerweg in het eerste, tweede en derde leerjaar zijn nodig om de
kwaliteit van het advies te kunnen realiseren (voor het VSO gaat het om
gegevens over het uitstroomprofiel in de eerste drie leerjaren). Scholen
hebben ook gevraagd of zij het administratieve nummer van de VO-school
aangeleverd kunnen krijgen waar de oud-leerling zich bevindt. Dit is
echter niet strikt noodzakelijk bevonden voor het beoogde doel en dit
gegeven zal daarom geen onderdeel uitmaken van de gegevensset. De
exacte minimale dataset zal bij amvb worden vastgelegd. Zoals in
paragraaf 3 is geconstateerd, blijken er geen geschikte alternatieven
voorhanden te zijn om het beoogde doel te bereiken. Hierdoor is sprake
van een proportioneel en subsidiair voorstel.
Aanvullend is in de PIA opgemerkt dat gebruik wordt gemaakt van
bestaande systemen (BRON en leerlingadministratiesystemen) om te
voorzien in de benodigde informatie. Scholen zijn vertrouwd met de
werking van deze systemen en zijn gehouden te voorzien in adequate
autorisaties en toegang van haar personeel tot (delen) van leerlingadministratiesystemen. Deze systemen hebben bewezen betrouwbaar te zijn en
zij werken met actuele en adequate informatiebeveiliging- en privacystandaarden. Dit draagt eraan bij dat de gegevensuitwisseling veilig is (en ten
opzichte van de huidige situatie een vooruitgang voor de bescherming
van persoonsgegevens zal betekenen).
Advies Autoriteit Persoonsgegevens
De Autoriteit Persoonsgegevens is om advies gevraagd over deze nota
van wijziging. Op 5 juni 2018 heeft de Autoriteit Persoonsgegevens advies
uitgebracht.9 Met betrekking tot het onderdeel «verstrekking van
gegevens aan PO- en SO-scholen ten behoeve van evaluatie van
schooladviezen» is de Autoriteit Persoonsgegevens van mening dat dit
onderdeel heroverweging behoeft op het punt van proportionaliteit en
subsidiariteit. Dit betreft dan met name de vraag of het inderdaad nodig is
dat «rendementscijfers» individueel worden teruggekoppeld en het in
ogenschouw nemen van alternatieven.
De Autoriteit Persoonsgegevens merkt op dat de toelichting niet
aangeeft in welke gevallen een individueel schooladvies naderhand moet
worden bekeken voor een goede evaluatie en hoe vaak zich dit voordoet.
Naar aanleiding hiervan merk ik het volgende op. De behoefte aan
doorstroominformatie op individueel niveau doet zich onder meer voor bij
schooladviezen waar de school twijfels over had op het moment dat zij de
adviezen gaf. Om inzichtelijk te krijgen of deze adviezen uiteindelijk
bestendig zijn gebleken, zijn gegevens op individueel niveau nodig. De
geaggregeerde gegevens op schoolniveau geven hier geen inzicht in.
Individuele doorstroominformatie is ook belangrijk vanwege kansengelijkheid. Immers, de school moet kunnen weten of leerlingen door
achtergrondkenmerken eventueel verkeerd zijn ingeschaald. Alleen met
een volledig en betrouwbaar overzicht van het niveau van leerlingen in
het VO kunnen PO-scholen in hun eigen context een zorgvuldige analyse
maken en maatregelen nemen ter verbetering. Het belang van de leerling
staat hierbij voorop. Scholen hebben een cruciale rol in het bieden van het
best mogelijke onderwijs voor ieder kind. Het onderwijs strekt zich uit
over verschillende sectoren, waarbij het faciliteren van een doorlopende
leerlijn voor leerlingen van groot belang is. Schooladviezen zijn bepalend
voor de plaatsing van leerlingen in het VO en dus is het van groot belang
9

Advies z2018–5647.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

10

dat scholen over de informatie beschikken die hen in staat stelt schooladviezen van zo hoog mogelijke kwaliteit af te geven. De toelichting
(paragraaf 3) is aangevuld naar aanleiding van deze opmerking van de
Autoriteit Persoonsgegevens.
De Autoriteit Persoonsgegevens geeft in haar advies twee alternatieven
in overweging. Zij wijst op de optie dat de toestemming voor de uitwisseling van gegevens tussen de VO- en de PO-school reeds kan worden
gevraagd bij de bespreking van het schooladvies met de ouders. Dit zou
evenwel slechts een deel van de administratieve lasten wegnemen. De
PO-scholen zouden de gegevens nog steeds moeten opvragen en de
VO-scholen zouden deze gegevens moeten blijven verstrekken. De
afhankelijkheid van VO-scholen blijft bestaan, terwijl PO-scholen hier
meerwaarde uit putten. De verwachting is dat dit alternatief in de praktijk
onvoldoende effect zal sorteren om het beoogde doel – een adequate en
betrouwbare informatievoorziening om tot het beste advies voor iedere
leerling te komen – te bereiken. Naast het voordeel dat de administratieve
last bij een gegevenslevering vanuit het register tot een minimum wordt
beperkt, wordt de gegevensuitwisseling gestandaardiseerd en adequaat
beveiligd door systemen bij DUO en leerlingadministratiesystemen, waar
de bescherming van leerlinggegevens bij gebaat is.
De Autoriteit Persoonsgegevens heeft verder de suggestie gedaan om
te voorzien in een opt-out mogelijkheid, zodat ouders die bezwaar hebben
tegen deze gegevensuitwisseling zich hiervoor kunnen afmelden. Ik wil
hierbij opmerken dat het voorstel in deze nota van wijziging slechts een
beperkte uitbreiding inhoudt van de gegevens die PO-scholen over hun
oud-leerlingen verstrekt kunnen krijgen. Op dit moment mogen
PO-scholen op grond van het Inrichtingsbesluit WVO reeds gegevens over
het eerste leerjaar opvragen bij VO-scholen, zonder dat hierbij een opt-out
mogelijkheid voor ouders geldt. Deze nota van wijziging geeft PO-scholen
toegang tot gegevens over het niveau van de leerling in het tweede en
derde leerjaar. Om PO-scholen in staat te stellen om een zorgvuldige
analyse te maken van de door hen verstrekte adviezen en hier zonodig
adequaat op bij te sturen, hebben zij een volledig en betrouwbaar
overzicht van het niveau van leerlingen in het VO nodig. Dit doel
rechtvaardigt naar mijn oordeel de beperkte uitbreiding van de gegevens
die over oud-leerlingen worden verstrekt. Door de manier waarop dit
gebeurt (centraal via het register) wordt de administratieve last tot een
minimum beperkt en wordt de gegevensuitwisseling gestandaardiseerd
en adequaat beveiligd door systemen bij DUO en leerlingadministratiesystemen, wat de gegevenbescherming van leerlinggegevens ten goede
komt. Bij een opt-out mogelijkheid zal aan volledigheid van de informatievoorziening worden ingeboet, ook brengt deze werkwijze nieuwe
administratieve lasten mee. Daarbij bestaat deze mogelijkheid niet in de
huidige uitvoeringspraktijk en zal het introduceren hiervan naar
verwachting significante uitvoeringsconsequenties hebben. Om deze
redenen is in dit voorstel niet voorzien in een opt-out mogelijkheid.
6. Uitvoeringsconsequenties
DUO heeft gekeken naar de uitvoerbaarheid van het voorstel. Volgens
DUO kan de impact op de processen en systemen van DUO worden
bepaald nadat de gegevens en de processen zijn gespecificeerd. DUO
geeft aan dat dit betekent dat het voorstel in principe uitvoerbaar is voor
DUO, maar dat de daadwerkelijke impact pas kan worden bepaald nadat
de nog op te stellen amvb is voorgelegd ter toetsing. Dit geldt ook voor de
leveranciers van administratiepakketten van scholen, die aanpassingen
zullen moeten doorvoeren. De scholen en de softwareleveranciers worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

11

in de bestaande overleggen met DUO op de hoogte gebracht van de
voorgenomen wijzigingen.
7. Financiën
Dit voorstel heeft geen structurele gevolgen voor de rijksbegroting.
Incidentele uitvoeringskosten bij DUO lopen via het programma Doorontwikkelen BRON en daartoe zijn middelen gereserveerd op de rijksbegroting voor een bedrag oplopend tot maximaal € 1,4 miljoen voor de
eerste twee voorstellen in deze nota van wijziging.
8. Caribisch Nederland
De scholen in Caribisch Nederland voorzien de leerling van een
schooladvies en stellen een onderwijskundig rapport op, waarmee dit
voorstel ook voor Caribisch Nederland relevant is. In de onderwijswetten
voor Caribisch Nederland is de aansluiting van onderwijsinstellingen op
het basisregister onderwijs geregeld. De desbetreffende bepalingen zijn
echter nog niet in werking getreden, in verband met de uitvoerbaarheid
daarvan. Pas nadat de aansluiting van onderwijsinstellingen in Caribisch
Nederland op het register onderwijsdeelnemers is gerealiseerd, zal het
onderdeel met betrekking tot de verstrekking van gegevens aan
PO-scholen over leerlingen in de eerste drie leerjaren van het VO ook in
Caribisch Nederland van toepassing kunnen worden.
II. Verstrekking van gegevens ten behoeve van de uitvoering van
aanmeldings-, toelatings-, inschrijvings- en uitschrijvingsprocedures in het PO, (V)SO en VO
1. Inleiding
Om ervoor te zorgen dat alle kinderen goed in beeld blijven wanneer zij
van school wisselen en te voorkomen dat scholen dubbele bekostiging
ontvangen voor dezelfde leerling krijgt elke leerling in het PO, (V)SO en
VO een uitschrijfbewijs. De functie van het uitschrijfbewijs is onbetwist, in
de huidige praktijk leidt de vorm echter tot een aanzienlijke administratieve last. In 2013 is door Regioplan onderzoek gedaan naar het gebruik
van het uitschrijfbewijs in het PO en VO en de wenselijkheid om dit bewijs
af te schaffen. Uit het onderzoek komt naar voren dat het voor scholen
wenselijk zou zijn om het fysieke uitschrijfbewijs af te schaffen zodra er
mogelijkheden zouden zijn om de betreffende gegevens digitaal uit te
wisselen met het basisregister onderwijs (BRON).10 Vanwege het
programma Doorontwikkelen BRON (dBRON) is er nu de mogelijkheid
ontstaan de gegevens die nodig zijn voor de in- en uitschrijving van
leerlingen tussen onderwijsinstellingen digitaal uit te wisselen.
2. Probleembeschrijving
Scholen in PO, (V)SO en VO zijn verplicht om bij uitschrijving van een
leerling een bewijs van uitschrijving te verstrekken. Volgens de wetgeving
geeft de school bij een uitschrijving een uitschrijfbewijs mee aan leerling.
De nieuwe school mag de leerling alleen inschrijven als er een uitschrijfbewijs van de vorige school is ingeleverd. Dit bewijs dient door de leerling
verplicht gebruikt te worden bij de inschrijving op een nieuwe school. De
nieuwe school dient dit bewijs op te slaan in de eigen administratie. Na
inschrijving op de nieuwe school dient de nieuwe school schriftelijk
mededeling van de inschrijving aan de oude school te doen, waarop de

10

Regioplan, De functie van het uitschrijfbewijs in het PO, VO en MBO (2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

12

uitschrijvingsdatum en de inschrijvingsdatum van de leerling op elkaar
worden aangepast.11
In de praktijk bestaat er onduidelijkheid bij scholen over het uitschrijfbewijs. Het blijkt dat de in- en uitschrijvingsprocedures in de praktijk vaak
afwijken van de hierboven geschetste procedure en het uitschrijfbewijs
wordt vrijwel nooit aan de leerling of zijn ouders of verzorgers verstrekt.
Een deel van de scholen stuurt pas een uitschrijfbewijs naar de «nieuwe»
school wanneer een bevestigingsdocument van inschrijving binnen is.
Ook werken sommige scholen met een digitale versie van het uitschrijfbewijs. Andere scholen zouden dit ook willen, maar twijfelen over de
rechtsgeldigheid hiervan.
De procedures rondom het uitschrijfbewijs zijn (onnodig) ingewikkeld.
Scholen hebben te maken met administratieve lasten die weggenomen
kunnen worden.
3. Voorstel
Het voorstel is om het in- en uitschrijvingsproces te ondersteunen met
gegevens uit het register onderwijsdeelnemers (thans BRON). Wanneer de
digitale uitwisseling van gegevens uit het register mogelijk is en goed
functioneert, kan het fysieke uitschrijfbewijs worden afgeschaft. Hiervoor
is het nodig om:
– in het wetsvoorstel register onderwijsdeelnemers een grondslag op te
nemen voor het verstrekken van gegevens uit het register aan PO-, (V)SOen VO-scholen, ten behoeve van in- en uitschrijvingsprocedures van die
scholen. Dit wordt geregeld in deze nota van wijziging;
– in de amvb op grond van artikel 20, zevende lid, van dit wetsvoorstel
op te nemen welke gegevens DUO aan onderwijsinstellingen mag
verstrekken vanwege in- en uitschrijvingsprocedures;
– de voorschriften in het Besluit bekostiging WPO, het Besluit bekostiging WEC en het Bekostigingsbesluit WVO rond in- en uitschrijving aan
te passen, zodanig dat de verplichting tot het verstrekken van een bewijs
van uitschrijving vervalt.
4. Administratieve lasten
Het voorstel draagt bij aan een aanzienlijke administratieve lastenvermindering. Uit het onderzoek van Regioplan blijkt dat de administratieve
lasten per jaar in totaal met € 2.995.335,- zullen afnemen wanneer de
fysieke uitschrijfbewijzen worden afgeschaft. Respectievelijk is het PO, VO
en MBO per jaar 29.660 uur, 32.363 uur en 4.540 uur kwijt aan handelingen
rondom het uitschrijfbewijs.
5. Gegevensbescherming
Voor dit onderdeel van de nota van wijziging is een Privacy Impact
Assessment (PIA) uitgevoerd waarbij de gevolgen voor de bescherming
van persoonsgegevens in kaart zijn gebracht. De gegevens die digitaal
uitgewisseld gaan worden zijn ten hoogste gelijk aan de gegevens die
uitgewisseld worden via fysieke uitschrijfbewijzen. De precieze
gegevensset wordt bij amvb gespecificeerd, waarbij in de uitvoeringstoets
van de amvb door DUO zal worden bezien of het ook mogelijk is om
hetzelfde doel te bereiken met minder gegevens, zodat aan het vereiste
van dataminimalisatie wordt voldaan. De benodigde gegevens zullen
voortaan via een beveiligde verbinding tussen bestaande systemen
11

Artikelen 7 en 8 Besluit bekostiging WPO, artikelen 6 en 7 Besluit bekostiging WEC, artikelen 4
en 5 Bekostigingsbesluit WVO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

13

(BRON en leerlingadministratiesystemen van de scholen) worden
uitgewisseld, in plaats van via de post of e-mail, zoals nu nog vaak het
geval is. Dit verlaagt de risico’s voor de bescherming van persoonsgegevens. Scholen zijn namelijk vertrouwd met de werking van deze
systemen en zijn gehouden te voorzien in adequate autorisaties en
toegang van haar personeel tot (delen) van leerlingadministratiesystemen. Deze systemen hebben bewezen betrouwbaar te zijn en zij werken
met actuele en adequate informatiebeveiliging- en privacystandaarden.
Dit draagt eraan bij dat de gegevensuitwisseling veilig is.
6. Uitvoeringsconsequenties
DUO heeft gekeken naar de uitvoerbaarheid van het voorstel. Volgens
DUO kan de impact op de processen en systemen van DUO worden
bepaald nadat de gegevens en de processen zijn gespecificeerd. DUO
geeft aan dat dit betekent dat het voorstel in principe uitvoerbaar is voor
DUO, maar dat de daadwerkelijke impact pas kan worden bepaald nadat
de nog op te stellen amvb is voorgelegd ter toetsing. Dit geldt ook voor de
leveranciers van administratiepakketten van scholen, die aanpassingen
zullen moeten doorvoeren. De scholen en de softwareleveranciers worden
in de bestaande overleggen met DUO op de hoogte gebracht van de
voorgenomen wijzigingen.
Met betrekking tot de afschaffing van de papieren uitschrijfbewijzen
geeft DUO aan dat bij de uitwerking in de amvb het volgende aandacht
verdient. In verband met een adequate en rechtmatige bekostiging is het
essentieel dat er juridisch geen enkele twijfel bestaat over begrippen als
«inschrijving» en «uitschrijving» en dienen de daarbij behorende
procedures volkomen helder te zijn. Dit wordt onderschreven.
7. Financiën
Dit voorstel heeft geen structurele gevolgen voor de rijksbegroting.
Incidentele uitvoeringskosten bij DUO lopen via het programma Doorontwikkelen BRON en daartoe zijn middelen gereserveerd op de rijksbegroting voor een bedrag oplopend tot maximaal € 1,4 miljoen voor de
eerste twee voorstellen in deze nota van wijziging.
8. Caribisch Nederland
Het voorstel heeft vooralsnog geen gevolgen voor Caribisch Nederland,
omdat BRON daar (nog) niet is ingevoerd. Op termijn, na aansluiting van
scholen in Caribisch Nederland op het register onderwijsdeelnemers, kan
ook in Caribisch Nederland het bewijs van uitschrijving – dat ook in de
wetgeving voor Caribisch Nederland is voorgeschreven – worden
vervangen door een digitale, door het register ondersteunde gegevensuitwisseling.12
III. Verbeteringen van technische aard
Modernisering van bepalingen over het gebruik door de Minister en de
inspectie van niet tot personen herleidbare registergegevens
Artikelen 15, tweede lid, 17, tweede lid, 18, tweede lid, en artikel 19,
tweede lid, van dit wetsvoorstel bepalen dat de verstrekking van gegevens
die uit het register worden verstrekt aan de Minister (voor bekostiging,
planning en begrotings- en beleidsvoorbereiding) en aan de inspectie
(voor het toezicht op het onderwijs), uitsluitend zodanige gegevens betreft
dat de betrokken onderwijsdeelnemer niet wordt geïdentificeerd of
12

Zie de artikelen 8 en 9 Besluit bekostiging WPO BES en 4 en 5 Bekostigingsbesluit WVO BES.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

14

identificeerbaar is. Deze bepalingen zijn ontleend aan bepalingen uit de nu
geldende registerwetgeving.13 Dankzij de toegenomen technologische
mogelijkheden en beschikbaarheid van gegevens, blijken gegevens die bij
de totstandkoming van die bepalingen nog niet als tot een individu
herleidbaar werden beschouwd, mogelijk wel tot een individu herleidbaar
te zijn. De Algemene verordening gegevensbescherming benadrukt in
overweging 26 dat om te bepalen of een natuurlijke persoon identificeerbaar is, rekening moet worden gehouden met alle middelen waarvan
redelijkerwijs valt te verwachten dat zij gebruikt worden om de natuurlijke
persoon direct of indirect te identificeren. «Om uit te maken of van
middelen redelijkerwijs valt te verwachten dat zij zullen worden gebruikt
om de natuurlijke persoon te identificeren, moet rekening worden
gehouden met alle objectieve factoren, zoals de kosten van en de tijd
benodigd voor identificatie, met inachtneming van de beschikbare
technologie op het tijdstip van verwerking en de technologische ontwikkelingen.» Ook wordt overwogen dat gepseudonimiseerde persoonsgegevens die door het gebruik van aanvullende gegevens aan een natuurlijke persoon kunnen worden gekoppeld, als gegevens over een
identificeerbaar individu moeten worden beschouwd.
Dat heeft tot gevolg dat bij het noodzakelijk gebruik van gegevens uit
het register door de Minister en de inspectie in het kader van de bekostiging, de planning, de begrotings- en beleidsvoorbereiding en het
toezicht, mogelijkerwijs persoonsgegevens worden verwerkt. Het gaat
daarbij om gegevens die niet direct tot een individu herleidbaar zijn, maar
waarmee door de huidige stand van de techniek en de mogelijke
koppeling met andere gegevens, indirect wel een individu identificeerbaar
zou kunnen zijn. Voorgesteld wordt dit te expliciteren in de wet. Een en
ander doet vanzelfsprekend niet af aan de toepasselijkheid van de
beginselen van gegevensverwerking, zoals het beginsel van dataminimalisatie, en de verplichtingen van de verwerkingsverantwoordelijke, zoals de
verplichting om passende technische en organisatorische maatregelen te
treffen bij de verwerking van persoonsgegevens. Dergelijke maatregelen
zijn getroffen. Zo is in de Regeling gebruik gegevens bron en de Regeling
informatievoorziening WVO, die een nadere uitwerking betreffen van de
precieze gegevensverstrekking aan de Minister en de inspectie, geregeld
dat het persoonsgebonden nummer voor Minister en voor de inspectie elk
afzonderlijk vervangen wordt door een ander nummer of een code. De
ministeriële regeling op grond van dit wetsvoorstel zal dezelfde
waarborgen bevatten.
Met de voorgestelde wijziging wordt niet beoogd om de huidige
gegevensverwerkingen uit te breiden, maar om de bepalingen te
moderniseren en de bestaande informatiestructuur van een deugdelijke
grondslag te voorzien. In het wetsvoorstel Aanpassingswet Algemene
verordening gegevensbescherming worden de bepalingen in de huidige
registerwetgeving over het gebruik door de Minister en de inspectie van
niet tot individuele personen herleidbare gegevens op dezelfde wijze
gewijzigd.14
De overige verbeteringen van technische aard worden toegelicht in de
artikelsgewijze toelichting.

13

Artikelen 178c WPO, 164c WEC, 103d WVO, 2.3.6c en 2.5.5c WEB, 7.52b WHW en 24k en 24q
WOT.
14
Kamerstukken II 2017/18, 34 939, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

15

Advies Autoriteit Persoonsgegevens
In haar advies van 5 juni 2018 adviseert de Autoriteit Persoonsgegevens
om in artikel 15, tweede lid, en 19, tweede lid, expliciet aan te geven dat
voor deze gegevens anonimisering dan wel pseudonimisering wordt
toegepast. Indien wordt gekozen voor de variant «pseudonimisering» dan
dient rekening te worden gehouden met de definitie in artikel 4, onder 5,
van de AVG, aldus de Autoriteit Persoonsgegevens.
Zoals hiervoor is aangegeven, zijn er maatregelen getroffen om zoveel
mogelijk te voorkomen dat gegevens te herleiden zijn tot individuele
personen. Zo worden de persoonsgebonden nummers van onderwijsdeelnemers vervangen door andere nummers of codes (gepseudonimiseerd),
en worden er geen naamgegevens of geboortedata van onderwijsdeelnemers verstrekt (zie de Regeling gebruik gegevens bron en de Regeling
informatievoorziening WVO). Ook worden gegevens als de geboortedatum en postcode van een leerling gegeneraliseerd (tot de leeftijd op
vier peilmomenten en alleen de vier cijfers van de postcode waar de
leerling woont). Deze maatregelen ter vermindering van herleidbaarheid
zijn evenwel geen pseudonimisering volgens de extra voorwaarden die de
AVG daaraan stelt, omdat de aanvullende persoonsgegevens niet
gescheiden worden opgeslagen van de pseudoniemen. De koppeling
tussen de pseudoniemen en aanvullende gegevens is nodig om gegevens
adequaat te kunnen verwerken met het oog op de doelen van het register
(bekostiging, toezicht en beleidsvoorbereiding). Zo heeft de inspectie de
koppeling tussen de pseudoniemen en aanvullende gegevens nodig, om
de onderwijsloopbaan van leerlingen in kaart te kunnen brengen. Hieruit
leidt de inspectie diverse indicatoren af die zij gebruikt voor het toezicht
op scholen en voor stelselanalyses die ten grondslag liggen aan «De Staat
van het Onderwijs».
Naar aanleiding van het advies van de Autoriteit Persoonsgegevens is
op wetsniveau gewaarborgd dat het bij de verstrekking van gegevens aan
de Minister en de inspectie niet kan gaan om naam- en adresgegevens
van de onderwijsdeelnemer of om geboortedata. Dit is geëxpliciteerd in
het tweede lid van de artikelen 15 en 19 en de vergelijkbare artikelen 17 en
18. Uit het wetsvoorstel volgt dat het persoonsgebonden nummer van de
onderwijsdeelnemer evenmin wordt verstrekt.15
ARTIKELSGEWIJS
Onderdeel A (wijziging artikel 1)
Deze verplaatsing van een begripsomschrijving gebeurt met het oog op
de alfabetische volgorde.
Onderdeel B (wijziging artikel 5, onderdeel g)
Deze wijziging zorgt ervoor dat de grondslag om basisgegevens te
verstrekken aan MBO- en HO-instellingen ten behoeve van aanmeldingsen inschrijvingsprocedures wordt verbreed naar het PO, (V)SO en VO. Dit
is toegelicht in onderdeel II van het algemeen deel van deze toelichting.
Naast de aanmelding en de inschrijving wordt in de WEB de toelating
onderscheiden. In het kader van de toelating tot opleidingen toetst de
instelling onder meer of de student aan vooropleidingseisen voldoet.
15

Dit wordt niet geëxpliciteerd in het tweede lid van artikelen 15, 17, 18 en 19, omdat dit al volgt
uit het feit dat het persoonsgebonden nummer niet wordt vermeld in het eerste lid van deze
artikelen. Het eerste lid van deze artikelen bepaalt dat voor onder meer bekostiging,
begrotings- en beleidsvoorbereiding en toezicht basisgegevens, vrijstellingsgegevens,
verzuimgegevens en diplomagegevens worden verstrekt. Het persoonsgebonden nummer
maakt geen deel uit van deze gegevenssets (zie artikel 8, eerste lid).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

16

Hierbij kan de instelling gebruik maken van gegevens uit BRON. Artikelen
24b, eerste lid, onderdeel d, en 24f, lid 1a, van de WOT vormen hiervoor
de grondslag.16 In de WHW wordt in de context van de toegang tot
opleidingen eveneens het begrip toelating gehanteerd, alsook toelatingseisen (onder meer in artikel 7.30b WHW). Ook de WPO, WEC en WVO
bevatten wettelijke bepalingen over toelating. In artikel 24b, eerste lid,
WOT en artikel 5, onderdeel g, van dit wetsvoorstel wordt thans alleen
verwezen naar aanmeldings- en inschrijvingsprocedures. Om buiten
twijfel te stellen dat het gebruik van basisgegevens voor het uitvoeren van
toelatingsprocedures is toegestaan, wordt een verwijzing naar toelatingsprocedures opgenomen in onderdeel g van artikel 5.
Onderdeel C (wijziging artikel 5, onderdeel h)
Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat aan VO- en
MBO-onderwijsinstellingen vanuit het register de geboorteplaats van de
onderwijsdeelnemer wordt verstrekt, ten behoeve van een accurate
vermelding van dit gegeven op het diploma.17 In verband hiermee is in
artikel 5, onderdeel h, van het wetsvoorstel als doel van verstrekking van
basisgegevens benoemd: de verstrekking van waardedocumenten door
onderwijsinstellingen als bedoeld in de WVO en de WEB.18 Deze
doelomschrijving wordt met deze nota van wijziging enigszins veralgemeniseerd. De achtergrond hiervan is, in de eerste plaats, dat de verstrekking
van basisgegevens aan onderwijsinstellingen niet alleen in de sectoren
VO en MBO bijdraagt aan de accurate vermelding van gegevens op het
diploma, maar ook in de sector HO; de basisgegevens omvatten mede
naamgegevens en geboortedatum. In de tweede plaats wordt het gebruik
van basisgegevens ten behoeve van diplomering ook relevant voor
onderwijsinstellingen in Caribisch Nederland, nadat deze onderwijsinstellingen zijn aangesloten op het register. Het is wenselijk daar in de
doelomschrijving rekening mee te houden. De inwerkingtredingsbepaling
(artikel 53) maakt het mogelijk bepalingen uit dit wetsvoorstel voor
Europees en Caribisch Nederland op verschillende tijdstippen in werking
te laten treden.
Onderdelen E, F, G en H (wijziging artikelen 15, 17, 18 en 19)
Deze wijziging moderniseert de wettelijke grondslag voor het gebruik
van registergegevens voor bekostiging, planning, beleids- en begrotingsvoorbereiding en toezicht. Dit is toegelicht in onderdeel III van het
algemeen deel van deze toelichting.
Onderdeel E voegt daarnaast aan artikel 15, eerste lid, de bepaling toe
dat basisgegevens aan de Minister verstrekt worden voor zover nodig
voor het toezicht op de naleving van de Wet normering topinkomens
(WNT). Het toezicht op de WNT berust bij personen die worden aangewezen door de vakministers.19 De Regeling bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren geeft hier uitvoering aan voor het OCW-domein.
Deze regeling bepaalt onder meer dat voor het bepalen van de bezoldigingsklasse voor topfunctionarissen van onderwijsinstellingen onder
andere wordt gekeken naar het aantal bekostigde leerlingen, deelnemers
of studenten van de betrokken onderwijsinstelling. Deze informatie kan
worden ontleend aan het register (thans BRON). Dit is geen inhoudelijke

16

Artikel 24b, eerste lid, onderdelen d en e, WOT is per 1 januari 2018 gewijzigd. Bij de Wet
invoering associate degree-opleiding is de doelomschrijving in deze artikelonderdelen
enigszins verruimd (zie Kamerstukken II 2016–2017, 34 678, nr. 5).
17
Zie paragraaf 2.2 van de memorie van toelichting (Kamerstukken II 2017/18, 34 878, nr. 3, p.
10).
18
Zie Kamerstukken II 2017/18, 34 878, nr. 3, p. 13 en 29.
19
Artikel 5.1 van de Wet normering topinkomens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

17

wijziging ten opzichte van de huidige registerwetgeving, omdat artikel 24e
van de WOT thans in algemene zin bepaalt dat de Minister gegevens uit
BRON kan gebruiken voor de uitvoering van wettelijke taken, derhalve ook
voor het toezicht op de WNT. Met betrekking tot het gebruik van gegevens
voor de uitvoering van de Wet studiefinanciering 2000, de Wet overige
OCW-subsidies en andere (in het vijfde lid van artikel 15 genoemde)
wetten is in de memorie van toelichting reeds aangegeven dat dit
wetsvoorstel geen verandering beoogt in de mogelijkheden van de
Minister om registergegevens te gebruiken.20
Onderdeel I (wijziging artikel 20)
Deze wijziging zorgt ervoor dat scholen in het PO en SO vanuit het
register enkele gegevens over oud-leerlingen kunnen ontvangen waarmee
zij de schooladviezen beter kunnen evalueren. Dit is toegelicht in
onderdeel I van het algemeen deel van deze toelichting.
Onderdeel J (wijziging artikel 23)
Artikel 23 maakt het mogelijk om uit het register basisgegevens te
verstrekken aan door de Minister aangewezen onderzoeksinstellingen, in
het kader van onderzoek naar de kwaliteit en toegankelijkheid van het
beroepsonderwijs, het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs en het
hoger onderwijs.21 Het tweede lid van artikel 23 bevatte een grondslag om
de aan deze onderzoeksinstellingen te verstrekken gegevens bij amvb vast
te stellen. Deze grondslag is in de loop van het wetstraject toegevoegd
omwille van de uniformiteit met andere bepalingen over het verstrekken
van gegevens aan derden (artikelen 19, 20, 21, en 24). Het hangt echter
van het specifieke onderzoek af, welke gegevens uit het register hiervoor
benodigd zijn. Dit kan van onderzoek tot onderzoek verschillen, waardoor
het niet goed mogelijk is om een generieke regeling te treffen omtrent de
uit het register aan aangewezen instellingen te verstrekken gegevens.
Daarom komt de amvb-grondslag inzake de specificatie van gegevens te
vervallen. Dit stemt overeen met de thans geldende registerwetgeving,
die geen grondslag bevat om de aan onderzoeksinstellingen te leveren
gegevens bij een lagere regeling te specificeren.22
Onderdeel K (invoeging artikel 24a)
Dit onderdeel voegt een grondslag toe om nadere regels te geven voor
de verstrekking van gegevens aan diverse organisaties. Voor de
verstrekking aan de Minister en de inspectie van basisgegevens bevat het
wetsvoorstel reeds een dergelijke grondslag (artikelen 15, zesde lid, en 19,
derde lid).
Onderdelen L en M (wijziging artikel 33), N (invoeging artikel 33a), O
(wijziging artikel 34), P (wijziging artikel 35), Q (wijziging artikel 36), R
(wijziging artikel 37), U (wijziging artikel 39), V (wijziging artikel 40) en W
(wijziging artikel 41)
Deze onderdelen bevatten technische wijzigingen. De verwijzingen naar
het bewijs van uitschrijving komen te vervallen in de betrokken wetten.
Zie nader onderdeel II van het algemeen deel van deze toelichting.

20

Kamerstukken II 2017/18, 34 878, nr. 3, p. 35.
Zie Kamerstukken II 2017/18, 34 878, nr. 3, p. 37 en Kamerstukken II 2005/06, 30 404, nr. 3, p.
14–15.
22
Zie artikel 24f, vijfde lid, van de WOT.
21

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

18

Onderdeel S (invoeging artikel 38, onderdeel AA)
Dit onderdeel bevat een technische aanpassing van artikel 6.9 WHW. De
Minister besluit na onderzoek of rechtspersonen de bevoegdheid krijgen
om graden te verlenen (niet-bekostigd onderwijs). Hierbij onderzoekt de
inspectie of de naleving van een aantal wettelijke verplichtingen,
waaronder ook verplichtingen op het gebied van de levering van
gegevens aan BRON, voldoende is gewaarborgd. Omdat met dit
wetsvoorstel de verplichting om gegevens aan het register te leveren
wordt verplaatst van de WHW naar de Wet register onderwijsdeelnemers,
wordt artikel 6.9 WHW aangevuld met een verwijzing naar laatstgenoemde wet.
Onderdeel T (wijziging artikel 38, onderdeel C)
Bij de Wet invoering associate degree-opleiding is geregeld dat de
rechtspersonen voor hoger onderwijs worden aangesloten op BRON en
het diplomaregister.23 Daartoe zijn een aantal artikelen van de WHW over
het gebruik van het persoonsgebonden nummer van toepassing verklaard
op de rechtspersonen voor hoger onderwijs (zie artikel 7.1, derde lid,
WHW). Artikel 7.39 WHW over het verstrekken van het persoonsgebonden
nummer bij de inschrijving is in deze opsomming niet opgenomen. Deze
wijziging herstelt dit.
Onderdeel X (wijziging artikel 53)
Met de wijzigingen die deze nota van wijziging aanbrengt in het
wetsvoorstel, kan er behoefte ontstaan om bepaalde artikelen of artikelonderdelen voor verschillende onderwijssectoren op verschillende
momenten in werking te laten treden. Te denken valt aan de verstrekking
van basisgegevens aan het bevoegd gezag ten behoeve van aanmeldingsen inschrijvingsprocedures, waar het voor de sectoren PO en (V)SO
wenselijk kan zijn om een andere inwerkingtredingsdatum te bepalen dan
voor de sector VO. Daarom wordt het inwerkingtredingsartikel op zo’n
manier gewijzigd dat fasering van de inwerkingtreding ook naar
onderwijssector mogelijk is.
Deze nota van wijziging wordt gegeven mede namens de Minister voor
Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

23

Kamerstukken II 2016–2017, 34 678, nrs. 5 en 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 878, nr. 7

19