Voortgangscommissie
Sint Maarten

Eenentwintigste rapportage aan het ministerieel overleg over de periode
1 oktober 2015 – 1 januari 2016

De Voortgangscommissie:
N. Schoof, voorzitter,
Mr. M. Marijnen, lid,
Vacature, lid van Sint Maarten
Mr G.J. Stortelers en A.T. Rey, secretariaat
februari 2016

1

Inhoudsopgave

Algemeen …………………………………………………………… 3
A. Politiekorps Sint Maarten …………………………………….. 6
B. Gevangenis Point Blanche …………………………………… .8
C. De Landsrecherche …………………………………………… .10
Overzicht van aanbevelingen …………………………………….. .11
Bijlagen:

2

-

Brief van de commissie aan minister Plasterk dd. 11 februari 2016

-

Uitvoeringsrapportages van KPSM, gevangenis PB en landsrecherche

Algemeen
De voortgangscommissie van Sint Maarten biedt u hierbij de eenentwintigste
voortgangsrapportage aan over de uitvoering van de plannen van aanpak van Sint
Maarten in het vierde kwartaal van 2015.
Ook over dit kwartaal heeft de commissie bij de politie en vooral de gevangenis geen
of nauwelijks voortgang kunnen constateren. Wel kan de commissie het ministerieel
overleg adviseren het plan van aanpak van de landsrecherche als uitgevoerd te
beschouwen.
In deze verslagperiode was er een regeringswissel, waarbij de post van justitie werd
waargenomen door de minister van financien. Kort voor het werkbezoek trad de
nieuwe minister van Justitie aan.
Op het moment van de aanvang van het werkbezoek waren wederom geen
uitvoeringsrapportages voorhanden. Deze werden tijdens het bezoek overhandigd.

Bezetting commissie
In de vorige rapportage werd melding gemaakt van de op handen zijnde benoeming
van het Sint Maartense lid van de commissie. Achteraf bleek dat de benoeming een
voorwaardelijk karakter had, hetgeen voor het kandidaat lid aanleiding was om zich
formeel terug te trekken. De commissie is hierover bijzonder teleurgesteld ook over
de kennelijk onduidelijke besluitvorming in de rijksministerraad die de aanleiding
vormde voor het terugtrekken van de kandidaat. Per saldo heeft de commissie nog
steeds geen Sint Maartense deelname sinds het vertrek van het Sint Maartense lid
in december 2014. In het gesprek met de nieuwe minister president drong de
commissie aan op spoed bij de voordacht van een nieuwe kandidaat. De minister
president gaf aan dat hij het belang van Sint Maartense deelname onderschrijft en
dat hij aan een voordracht hoge prioriteit geeft.
Tijdens het werkbezoek, dat plaatsvond van maandag 1 tot en met woensdag 3
februari 2016 werd gesproken met de gouverneur, de minister-president, de
ministers van justitie en financien en met de korpschef van politie. Bij de gevangenis
werd gesproken met de waarnemend directeur en werd een korte rondleiding
gehouden om de resultaten van de renovatie te aanschouwen. Voorts werd
gesproken met de hoofdofficier van justitie en het Sint Maartens lid van de Raad van
de Rechtshandhaving.
Politieke situatie
Tijdens de verslagperiode trad een nieuwe regering aan waarbij de post justitie
tijdelijk werd waargenomen door de minister van Financien. Enkele dagen voor het
werkbezoek van de commissie werd de nieuwe minister van Justitie beëdigd.
IN het gesprek met de minister-president en de minister van financien heeft de
commissie nadrukkelijk gesteld dat de uitvoering van de plannen van aanpak niet
alleen een kwestie is van middelen, of het gebrek daaraan, maar ook van ambitie,
leiding en kwaliteit. De commissie heeft begrip voor het feit dat er nieuwe ministers
zijn en de korte politieke horizon van rond 8 maanden van dit kabinet. Dat neemt
echter niet weg dat structurele maatregelen moeten worden genomen om de
plannen van aanpak te blijven ontwikkelen en uit te voeren.
3

Formalisering
De commissie heeft er bij de nieuwe minister van justitie op aangedrongen het
formatieplan, de functieboeken etc van de Landsrecherche, de gevangenis en de
politie zo spoedig als mogelijk vast te stellen. Ook bepleit de commissie documenten
waarover overeenstemming bestaat niet te laten wachten op de afronding van de
documenten van andere diensten. In het bijzonder gaat het om de landsrecherche
waarvan de stukken gereed zijn en vastgesteld zouden kunnen worden.
De commissie heeft aan de interim minister van Justitie een aanvullend advies
gezonden over het geactualiseerd inrichtingsplan. Waar eerst het advies voor de
politieorganisatie negatief was kon nu een posititef advies, zij het met enkele
kanttekeningen, worden afgegeven. Een verzoek om advies van de minister over zijn
voornemen de sterkte van de politie voorlopig te maximeren op 275 werd wederom
niet ontvangen.
Nu het geactualiseerde inrichtings plan van een positief advies is voorzien kan de
commissie het ministerieel overleg adviseren dit plan te bekrachtigen waardoor het
plan van aanpak is gewijzigd en dit plan leidend is voor de uitvoering.
De commissie dringt erop aan met spoed in het kader van het GOA overleg te
hebben met de vakbonden, zodat het gewijzigde formatieplan en de functieboeken
geformaliseerd kunnen worden.

Financiering
Met de minister van financien is gesproken over de financiering van de uitbreiding
van het personeelsbestand van de justitiediensten en de opleidingen. Duidelijk is dat
de minister geen ruimte ziet voor personeelsuitbreiding bij met name de politie,
omdat ruimte op zijn begroting ontbreekt. Zelfs bestaande vacatures worden niet
opgevuld, waardoor de feitelijke formatie bij de politie in een half jaar tijd met ca 30
personen is teruggelopen. De vorige minister van justitie heeft dit ook in het
ministerieel overleg gemeld. Van enig concreet besluit om de formatie van de politie
in 4 á 5 jaar naar 275 fte te laten groeien is niet gebleken. Voor de gevangenis geldt
min of meer hetzelfde: er is geen echte ontwikkeling waarneembaar van het
personeelsbestand.
Bezoek minister van BZK aan Sint Maarten
Het werkbezoek van de commissie viel deels samen met het bezoek van de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Er was kort gelegenheid met elkaar
van gedachten te wisselen over de stand van uitvoering van de plannen van aanpak.
In het bijzonder heeft de commissie gemeld dat de plannen van aanpak van de
politie en de gevangenis in oktober 2016 niet afgerond zullen zijn. De voortgang op
belangrijke onderdelen stagneert al geruime tijd. Het voortgaan op de huidige voet
zal niet tot afronding van de plannen van aanpak leiden. Een verlenging van de
AMvRB in oktober 2016 acht de commissie daarom niet zinvol. Verbetering in die
situatie kan alleen gevonden worden als er weer financiële middelen beschikbaar
komen en er in een constructieve samenwerking met Nederland externe hulp
beschikbaar komt om het gewenste niveau van veiligheid en rechtshandhaving in het
Koninkrijk te bereiken. In het overleg is ook de suggestie gedaan om in een
4

“ambtelijk topoverleg” te komen tot concrete afspraken over een dergelijke
samenwerking tussen de beide landen.
Voorts is uitgelegd dat de commissie het intiatief heeft genomen om een kwalititeitsen borgingstraject te starten, waarbij het uitgangspunt is dat de organisaties leren
zichzelf te toetsen en te verbeteren vooral in samenwerking met collegadiensten van
de andere landen van het koninkrijk. Op verzoek van de minister werd het
besprokene in een brief aan hem vervat, die als bijlage bij deze rapportage is
gevoegd.
Samenwerking en kwaliteit
De commissie is van mening dat verdere ontwikkeling van de organisaties vooral
moet worden bereikt door samenwerking met de diensten van de andere landen in
het koninkrijk, waarvan een belangrijk onderdeel kwaliteitstoetsing en borging moet
zijn. Daarover heeft de commissie met de ministers en de diensten gesproken
tijdens de twee werkbezoeken in de tweede helft van 2015. De rol die de commissie
hierbij wil spelen is die van facilitator en aanjager van het proces. Invulling van dat
traject zou in 2016 zijn beslag moeten krijgen en uiterlijk in medio 2017 zijn afgerond
met een operationeel systeem dat ook op bestuurlijk niveau wordt gedragen.
In het JVO van januari 2016 zijn besluiten genomen die randvoorwaardelijk zijn voor
het welslagen van dit traject en de overige samenwerking tussen de diensten.
De voortgangscommissie van Sint Maarten en die van Curacao werken nauw samen
om dit met diensten tot een succesvol einde te brengen.

5

A. Politiekorps Sint Maarten (KPSM)
De korpschef gaf de commissie uitleg over zijn plannen voor de toekomst zoals die
in het concept jaarplan zijn verwoord. Het concept jaarplan 2016 is gereed en wordt
binnenkort aan de minister van justitie overhandigd. De commissie zal daarvan een
kopie ontvangen.
Hij is nog steeds voornemens het plan van aanpak zo goed als mogelijk uit te voeren
en is voorstander van meer samenwerking met de andere opsporingsdiensten in en
buiten het land Sint Maarten. De commissie heeft met genoegen vernomen van een
verbetering van de betrekkingen tussen het KPSM en de andere korpsen, het korps
Nationale Politie en het ministerie van VenJ.
In de uitvoeringssrapportage heeft de commissie geen informatie aangetroffen over
de huisvesting (leslokalen, schietbaan etc.) en over de deelname van de brandweer
aan de gemeenschappelijke meldkamer. Daarover verwacht de commissie in de
volgende rapportage de stand van zaken te vernemen.
Kwaliteit en borging
De commissie besprak ook het voornemen om invulling te gaan geven aan het
kwaliteits- en borgingstraject. De korpschef gaf aan dat het college van korpschefs
hierover reeds met elkaar gesproken heeft en dit traject in 2016 wil gaan uitvoeren in
samenwerking met de voortgangscommissie, ook die van Curacao.
Gezamenlijk wordt gekeken naar een conferentie in de maand mei; dan moet
worden besproken om welke uitvoeringspunten het gaat en hoe die uitgevoerd
kunnen worden. Later in het jaar ( indicatief augustus en oktober) kan dan een
conferentei met stakeholders erbij worden gehouden gevolgd door een
slotconferentie. De voortgangscommissies zullen een faciliterende rol spelen en
fungeren als aanjager van dit traject. Zo zal dat ook door de voortgangcommissie
van Curacao met de korpschef en zijn staf worden besproken.
Opgemerkt moet worden dat kwaliteit en borging in goede samenwerking kan
worden bereikt, doch niet direct leidt tot een toename van de fysieke sterkte van een
politiekorps, zoals dat in het bijzonder nodig is voor het KPSM.
Personeel politie
De personele situatie bij de politie blijft uiterst zorgelijk. In 2016 zullen opengevallen
plaatsen opgevuld worden maar van groei is geen sprake. Onder deze
omstandigheden zal het streven van de korpschef om het overwerk terug te dringen
een uiterst moeilijke taak worden.
Stand van zaken uitvoering PvA
In oktober 2016 zal de Samenwerkingsregeling waarborging plannen van aanpak
landstaken Curacao en Sint Maarten aflopen. Veel van het plan van aanpak van de
politie is wel uitgevoerd, maar op essentiele onderdelen van personeel, opleiding,
management en formalisering van de organisatie en definitieve plaatsing van
personeel is er nog een lange weg te gaan. De commissie heeft reeds geruime tijd
nauwelijks of geen voortgang kunnen constateren op die essentiele onderdelen.
6

De commissie acht het daarom niet zinvol na oktober 2016 op dezelfde wijze door te
gaan en adviseert daarom geen verlenging van de AMvRB. Het instrument raakt
uitgewerkt en de oorspronkelijke plannen van de politie dateren van 2009. Zes jaar
na de het verkijgen van de landsstatus is het tijd hernieuwd te kijken naar
oplossingen voor de problemen waar het korps nu nog mee kampt.
Een momentum is het aantreden van de nieuwe korpschef en belangrijke besluiten
van het JVO van januari 2016, die ook perspectief bieden voor het korps van Sint
Maarten. Op belangrijke onderdelen is hulp door de minister van Veiligheid en
Justitie toegezegd. In het bijzonder het beschikbaar stellen van opleidingscapaciteit
is, als het gaat om kwalitatief goede instroom van personeel, zij het op termijn, een
belangrijke stap. De commissie heeft vaak aangedrongen op een meerjarige
planning voor de instroom van nieuw personeel. Verheugend is dan ook dat een
gezamenlijke werkgroep voor het volgende JVO een planning voor de
politieopleiding maakt. De commissie juicht dit toe, omdat de oplossing van
problemen, ook waar het de uitvoering van het plan van aanpak betreft, veel meer
gezocht moet worden in een gezamenlijke aanpak.
Hierbij moet dan niet vergeten worden andere direct betrokken partijen, met
een goed Nederlandse woord wel stakeholders genoemd, in een vroeg stadium erbij
te betrekken.Toch past hierbij ook een kanttekening, omdat de commissie graag
eerder en direct op de hoogte zou willen zijn van besluiten en aanbiedingen van
Nederlandse zijde. Deze zijn immers voor de beoordeling van de plannen van
aanpak van belang voor de commissie.

7

B. Gevangenis Point Blanche
Omdat de gevangenisdirecteur uitlandig was sprak de commissie met de
waarnemend directeur en enkele stafleden. De directeur was uitlandig en had
desgevraagd laten weten geen uitvoeringsrapportage te kunnen produceren wegens
gebrek aan arbeidcapaciteit. Gelukkig werd de commissie in de inrichting ontvangen
door de waarnemend directeur en enkele staflen, die alsnog een
uitvoeringsrapportage overhandigden, welketer plaatse kon worden doorgenomen.
Tevens werd tijdens het bezoek een korte rondleiding door de inrichting gehouden,
waarbij ook de resultaten van de renovatie in ogenschouw werd genomen.
Personeel
Zoals in de vorige rapportage reeds vermeld blijft de personele situatie onverminderd
zeer zorgelijk; vacatures worden niet vervuld wegens het ontbreken van financiele
dekking.
In het MT moeten het Unithoofd Correctie en Hoofd Bedrijfsvoering nog bezet
worden en wervingsprocedures lopen voor bewaarders/piw’ers en een
maatschappelijk werker. Onduidelijk is of het voor de geselecteerden tot een
aanstelling zal komen, omdat de financiering daarvoor niet is verzekerd.
Het ontbreken van een adequaat bezet managementteam en daarmee een krachtige
leiding laat ruimte om aan de gezagsverhoudingen in de inrichting tornen. Dat is voor
een detentie inrichting een hoogst ongewenste zaak.

Integriteitsbeleidsplan
Het concept integriteitsplan ligt al lange tijd ter goedkeuring op het ministerie van
justitie. Vaststelling daarvan heeft nog steeds niet plaatsgevonden. De commissie
dringt er ook bij de nieuwe minister van Justitie op aan het plan zo spoedig mogelijk
vast te stellen en acties die daaruit voortvloeien voor de gevangenis zo snel mogelijk
te beginnen.
Stand van zaken PvA
Zolang de personele situatie, kwantitatief en kwalitatief, in de gevangenis niet sterk
verbetert, is de verwachting dat de meeste onderwerpen niet voor oktober 2016
zullen zijn afgerond. De commissie verwacht niet dat de gevangenis op eigen kracht
tot een adequaat draaiende organisatie kan komen. Tijdelijke deskundige externe
ondersteuning is nodig om een positieve ontwikkeling in de inrichting op gang te
brengen. Een hernieuwd plan is nodig om met hulp van buiten de organisatie goed
draaiend te krijgen. Alleen dan kan de inrichting op een niveau worden gebracht dat
aan CPT eisen kan voldoen. De commissie beveelt aan een deskundige in te
schakelen om een revitaliseringplan op te stellen.
Positief is het besluit van het JVO tot periodiek en structureel overleg tussen de
gevangenisdirecteuren van de landen. De commissie zal in samenwerking met de
voortgangscommissie van Curaçao dit platform benutten om in gezamenlijkheid te
komen tot een kwaliteits- en borgingsysteem voor het gevangeniswezen.
8

Uitgangspunt voor beide commissies is, evenals bij de politie, om ideeën en
voorstellen met deskundige begeleiding vanuit de organisatie te laten komen. Ook
hierbij beogen de commissies faciliterend en stimulerend betrokken zijn.

9

C. De Landsrecherche
Plan van aanpak uitgevoerd
De Landsrecherche heeft de uitvoering van het plan van aanpak nagenoeg
afgerond. De weg van de opbouw van de dienst was lang, doch gestaag; vanaf niets
aan het eind van 2010 naar een dienst met goede huisvesting en een kwalitatief
goed personeelsbestand eind 2015. De dienst mag boven formatief groeien. Het
diensthoofd heeft blijk gegeven alle aspecten van zijn organisatie goed te kunnen
behartigen. Bij de landsrecherche is sprake van een stabiele organisatie die op een
niveau is waarop het hoort te zijn. Dat is reden voor de commissie om het plan van
aanpak van deze dienst als voldoende uitgevoerd te beschouwen. Het advies aan
het ministerieel overleg is dit formeel te bekrachtigen.
Ruimer mandaat
Bij deze gelegenheid wil de commissie nogmaals uitdrukkelijk bepleiten dat het
hoofd van deze dienst een ruimer mandaat krijgt voor zijn operationele taken,
waardoor veel efficiënter en discreter kan worden gewerkt.

10

Overzicht van aanbevelingen en adviezen
1. De commissie dringt er bij het Ministerieel overleg op aan besluiten te nemen
die de voortgang van de uitvoering van de plannen van aanpak bevorderen.
2. Omdat de situatie in de gevangenis zeer precair is adviseert de commissie het
ministerieel overleg om het overleg met Nederland over werving van personeel
in Nederland spoedig te doen plaatsvinden en tot een goed einde te brengen.
3. De commissie adviseert het ministerieel overleg een externe deskundige een
revitaliseringsplan voor de gevangenis op te stellen dat aangeeft op welke
wijze en met gebruikmaking van welke middelen een draaiende organisatie in
de gevangenis wordt bereikt.
4. De commissie adviseert het ministerieel overleg het plan van aanpak van de
landsrecherche als uitgevoerd te verklaren.
5. De commissie adviseert het ministerieel overleg het geactualiseerde
inrichtingsplan van de KPSM, waarover door de commissie een gunstig advies
is uitgebracht, te bekrachtigen. Daarmee wordt het plan van aanpak voor de
KPSM overeenkomstig gewijzigd. Voorts adviseert de commissie met de
meeste spoed de functieboeken formeel vast te stellen, zodat personeel
definitief in de organisatie kan worden geplaatst.
Uit eerdere rapportages:
A. De commissie geeft het ministerieel overleg in overweging een doorlichting te
laten uitvoeren van de politie, gevangenis en landsrecherche op gewenste
organisatie en sterkte.
D. De commissie adviseert vast te stellen dat prioriteit bij de uitvoering van de
plannen van aanpak dient te liggen en dat uitgaven daarvoor zichtbaar in de
begroting van het land worden opgenomen.

11