2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 1997–1998

25 759

Vaststelling en invoering van afdeling 8.14.1
(verkeersongevallen) van het Burgerlijk Wetboek

Nr. 1

KONINKLIJKE BOODSCHAP
Aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Wij bieden U hiernevens ter overweging aan een voorstel van wet tot
vaststelling en invoering van afdeling 8.14.1 (verkeersongevallen) van het
Burgerlijk Wetboek.
De memorie van toelichting, die het wetsvoorstel vergezelt, bevat de
gronden waarop het rust.
En hiermede bevelen Wij U in Godes heilige bescherming.
’s-Gravenhage, 26 november 1997

Nr. 2

Beatrix

VOORSTEL VAN WET
Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is om ter
verbetering van de bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers
artikel 185 van de Wegenverkeerswet 1994 te vervangen door een nieuwe
afdeling Verkeersongevallen die de eerste afdeling van titel 14 zal vormen
van Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek;
Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg
der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
In Boek 8 wordt in titel 14 van het Burgerlijk Wetboek onder
vernummering van afdeling 1 tot afdeling 2 een nieuwe afdeling 1
opgenomen die als volgt komt te luiden:

KST25765
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 1997

Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 759, nrs. 1–2

1

AFDELING 1
Verkeersongevallen
Artikel 1202
In deze afdeling wordt verstaan onder:
a. motorrijtuig: een motorrijtuig als bedoeld in artikel 1, lid 1, onder c,
van de Wegenverkeerswet 1994 met uitzondering van rolstoelen met een
eigen aandrijving waarmee door een gehandicapte aan het verkeer wordt
deelgenomen;
b. houder: een houder als bedoeld in artikel 1, lid 1, onder n, van de
Wegenverkeerswet 1994. Degene aan wie een kenteken als bedoeld in
artikel 36, lid 1, van de Wegenverkeerswet 1994 is opgegeven, wordt
vermoed bezitter of houder van een motorrijtuig te zijn;
c. bestuurder: een bestuurder als bedoeld in artikel 1, lid 1, onder m,
van de Wegenverkeerswet 1994;
d. passagier: een door een motorrijtuig vervoerde persoon die niet is de
bestuurder;
e. ongemotoriseerde verkeersdeelnemer: een verkeersdeelnemer die
noch door een langs spoorstaven voortbewogen voertuig, noch door een
motorrijtuig wordt vervoerd.
Artikel 1203
1. De bezitter of – indien er een houder is – de houder van een
motorrijtuig dat betrokken is bij een verkeersongeval, is aansprakelijk voor
de dientengevolge geleden schade door dood of letsel van een ongemotoriseerde verkeersdeelnemer, behoudens indien de schade het gevolg is
van opzet of bewuste roekeloosheid van de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer ten tijde van het ongeval.
2. Is de bezitter of houder op grond van het vorige lid aansprakelijk, dan
is hij jegens de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer op dezelfde voet
aansprakelijk voor de door deze geleden schade aan het voertuig
waarmee deze zich vervoert en aan zaken die hij op of bij zich heeft.
3. De bezitter of houder is niet aansprakelijk indien de schade voortvloeit uit een handelen of nalaten van degene die zich door diefstal of
geweldpleging de macht over het motorrijtuig heeft verschaft of van hem
die, dit wetende, dat motorrijtuig zonder geldige reden gebruikt, in welk
geval op deze personen de aansprakelijkheid uit de leden 1 en 2 rust.
4. Is bij een verkeersongeval meer dan een motorrijtuig betrokken, dan
rust op ieder van de bezitters of houders van de betrokken motorrijtuigen
of op personen als bedoeld in lid 3 een verplichting tot vergoeding van de
gehele in dit artikel bedoelde schade. In hun onderlinge verhouding
dragen zij in gelijke delen in de schadevergoeding bij.
Artikel 1204
1. De bezitter of – indien er een houder is – de houder van een
motorrijtuig dat betrokken is bij een verkeersongeval, is aansprakelijk voor
de dientengevolge geleden schade door dood of letsel van een met
instemming van de bestuurder vervoerde passagier van dat motorrijtuig,
behoudens indien de schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de passagier ten tijde van het ongeval.
2. Is de bezitter of houder op grond van het vorige lid aansprakelijk, dan
is hij jegens de passagier op dezelfde voet aansprakelijk voor de door
deze geleden schade aan zaken die hij op of bij zich heeft.
3. De bezitter of houder is niet aansprakelijk indien de schade voortvloeit uit een handelen of nalaten van degene die zich door diefstal of
geweldpleging de macht over het motorrijtuig heeft verschaft of van hem

Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 759, nrs. 1–2

2

die, dit wetende, dat motorrijtuig zonder geldige reden gebruikt. In
zodanig geval rust de aansprakelijkheid uit de leden 1 en 2 op deze
personen, tenzij de passagier, zich bewust zijnde van de diefstal of
geweldpleging, vrijwillig laat vervoeren.
4. Is een vervoerder in de zin van de artikelen 100 en 1140 ingevolge dit
artikel aansprakelijk, dan kan de reiziger in afwijking van de artikelen 116
en 1081 de vervoerder verder aansprakelijk houden dan deze op grond
van de door hem gesloten overeenkomst zou zijn. De vervoerder kan zich
echter wel beroepen op de beperking van zijn aansprakelijkheid tot de in
de artikelen 110 en 1157 bedoelde bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur bepaalde bedragen.
5. Van dit artikel kan niet ten nadele van de passagier worden
afgeweken.
Artikel 1205
1. De bezitter of – indien er een houder is – de houder van een
motorrijtuig dat betrokken is bij een verkeersongeval, is aansprakelijk voor
de schade aan andere zaken dan bedoeld in artikel 1203 lid 2, tenzij
aannemelijk is dat het ongeval de bestuurder niet kan worden toegerekend. De vorige volzin is niet van toepassing ten aanzien van schade
aan loslopende dieren, aan een ander aan het verkeer deelnemend
motorrijtuig of aan daarmee vervoerde zaken.
2. De bezitter of houder van een motorrijtuig dat betrokken is bij een
verkeersongeval is op dezelfde voet aansprakelijk voor de dientengevolge
geleden schade door dood of letsel van een persoon die door een langs
spoorstaven voortbewogen voertuig wordt vervoerd.
3. De leden 3 en 4 van artikel 1203 zijn van overeenkomstige
toepassing.
Artikel 1206
De ongemotoriseerde verkeersdeelnemer is niet aansprakelijk voor
schade waarvoor de bezitter of houder van een motorrijtuig of een
persoon als bedoeld in de artikelen 1203 lid 3 en 1204 lid 3 ingevolge de
artikelen 1203–1205 aansprakelijk is, tenzij de schade het gevolg is van
opzet of bewuste roekeloosheid van de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer ten tijde van het verkeersongeval. Dit geldt eveneens voor degene
die ingevolge de artikelen 169–172 van Boek 6 aansprakelijk is voor de
fouten van de ongemotoriseerde verkeersdeelnemer.

ARTIKEL II
Het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 173 lid 3 van Boek 6 vervalt het woord: motorrijtuigen,.
B
In artikel 197 lid 1 en 2 van Boek 6 wordt na het woord «alsmede»
telkens ingevoegd: artikel 658a van Boek 7, en. De woorden «1 van titel
14» worden telkens vervangen door: 1 en 2 van titel 14.
C
In Boek 7 wordt na artikel 658 een nieuw artikel ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 759, nrs. 1–2

3

Artikel 658a
1. De werkgever is aansprakelijk voor de schade die de werknemer lijdt
doordat deze in de uitoefening van zijn werkzaamheden een motorrijtuig
bestuurt dat betrokken is bij een verkeersongeval, behoudens indien de
schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de
werknemer ten tijde van het ongeval. Deze aansprakelijkheid kan niet ten
nadele van de werknemer worden beperkt of uitgesloten.
2. Geen aansprakelijkheid op grond van dit artikel bestaat voor zover de
werkgever een verzekering heeft gesloten die de in dit artikel bedoelde
schade dekt, danwel de werkgever de werknemer een vergoeding heeft
gegeven om een dergelijke verzekering te sluiten.
3. Hij die in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf arbeid laat
verrichten door een persoon met wie hij geen arbeidsovereenkomst heeft,
is overeenkomstig de leden 1 en 2 aansprakelijk voor de schade die deze
persoon lijdt doordat deze in de uitoefening van zijn werkzaamheden een
motorrijtuig bestuurt dat betrokken is bij een verkeersongeval.

ARTIKEL III
De Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen wordt als volgt
gewijzigd:
A
In artikel 3, tweede lid, wordt na «Wet personenvervoer (Stb. 1987,
175)» ingevoegd: , en zaken als bedoeld in artikel 1204 lid 2 van Boek 8
van het Burgerlijk Wetboek.
B
In artikel 3a, eerste lid, wordt «eerste afdeling» vervangen door: tweede
afdeling.
C
Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt als volgt te luiden:
1. De verzekering behoeft niet te dekken de aansprakelijkheid voor
schade aan zaken van de verzekeringnemer, alsmede de aansprakelijkheid
als bedoeld in artikel 658a van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek.
b. Onder vernummering van het derde lid tot tweede lid vervalt het
tweede lid.
D
In artikel 26, derde lid, wordt na «vervoerd» ingevoegd: , behoudens
wanneer het betreft zaken als bedoeld in artikel 1204 lid 2 van Boek 8 van
het Burgerlijk Wetboek.

ARTIKEL IV
Onder vernummering van hoofdstuk XIII tot hoofdstuk XII vervalt
hoofdstuk XII van de Wegenverkeerswet 1994.

Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 759, nrs. 1–2

4

ARTIKEL V
Deze wet is niet van toepassing, indien het verkeersongeval waardoor
de schade is veroorzaakt, vóór haar inwerkingtreding heeft plaatsgevonden.

ARTIKEL VI
1. Voor de plaatsing in het Staatsblad kan Onze Minister van Justitie de
nummering van de artikelen en van de afdeling Verkeersongevallen, zoals
deze zullen luiden op het tijdstip dat deze wet in werking is getreden,
opnieuw vaststellen en de in deze wet voorkomende aanhalingen van de
artikelen met de nieuwe nummering in overeenstemming brengen.
2. Hij draagt zorg dat de overeenkomstig het vorige lid bijgewerkte tekst
in het Staatsblad wordt geplaatst.

ARTIKEL VII
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip.

Lasten en bevelen dat deze wet in het Staatsblad zal worden geplaatst
en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Justitie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 1997–1998, 25 759, nrs. 1–2

5