Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1540
Vragen van het lid Ormel (CDA) aan de minister van Buitenlandse Zaken over
het bericht dat de grootste bank van Afghanistan mogelijk 900 miljoen dollar
heeft verloren (ingezonden 3 februari 2011).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken), mede namens de
staatssecretaris van Buitenlandse Zaken (ontvangen 24 februari 2011).
Vraag 1, 2 en 3
Is het waar dat de grootste bank van Afghanistan mogelijk 900 miljoen dollar
heeft verloren als gevolg van fraude en mismanagement?1
Hoe beoordeelt u de uitspraak dat veel van het geld is verdwenen in de
zakken van een kleine Afghaanse elite?
Deelt u de mening dat de Afghaanse overheid concrete stappen moet zetten
om het geschade vertrouwen als gevolg van deze zaak te herstellen? Zo ja,
op welke manier zult u zich, samen met internationale partners, inzetten om
de Afghaanse overheid te bewegen deze stappen te zetten?
Antwoord 1, 2 en 3
In september vorig jaar is de Kabul Bank in een grote crisis terecht gekomen
als gevolg van mismanagement en mogelijke fraude. Vanaf het begin van de
crisis heeft de internationale gemeenschap de ontwikkelingen nauwlettend
gevolgd en hebben internationale financiële instellingen, zoals het IMF, de US
Treasury en de Wereldbank, de Afghaanse autoriteiten geadviseerd over de te
nemen stappen.
Inmiddels zijn maatregelen genomen door de Afghaanse regering in
samenwerking met deze financiële instellingen. Voorbeelden zijn de opschorting van de rol van aandeelhouders en de bevriezing van hun activa, het
traceren en terugvorderen van tegoeden, het opstellen van een herstelplan en
het uitvaardigen van een grondig forensisch onderzoek met internationale
ondersteuning. Met het doel het onderzoek te bespoedigen heeft de
Afghaanse overheid de paspoorten van een aantal grootaandeelhouders
ingenomen en onder meer de Nederlandse autoriteiten verzocht geen visa te
verlenen aan bepaalde personen.
Het ziet ernaar uit dat de Bank zeer grote leningen heeft gegeven aan de
eigen aandeelhouders, waarvan een groot deel niet zou zijn terugbetaald.
Verder zou voor een aantal leningen adequaat onderpand en een garantiestelling hebben ontbroken. De Afghaanse Centrale Bank heeft recent documenten
1

ah-tk-20102011-1540
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

New York Times, «Losses at Afghan Bank Could Be $900 Million», 30 januari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

overhandigd aan het kantoor van de Procureur-Generaal met het verzoek
deze te onderzoeken op strafbare feiten.
Vraag 4 en 5
Hebben de verliezen bij de Kabul Bank gevolgen voor de uitbetaling van
salarissen voor politie en andere veiligheidstroepen in Afghanistan? Zo ja,
kunt u ingaan op de risico’s voor de veiligheid in Afghanistan als gevolg
hiervan?
Deelt u de mening dat een betrouwbaar Afghaans banksysteem zowel
noodzakelijk is voor de ontwikkeling van de economie alsmede voor de
uitbetaling van de salarissen van politie en militairen? Zo ja, op welke manier
zal worden gewaarborgd dat deze salarissen ook in de toekomst tijdig
worden uitgekeerd?
Antwoord 4 en 5
Naar aanleiding van de problemen bij de Kabul Bank heeft de Afghaanse
overheid direct maatregelen getroffen om de salarisbetalingen aan overheidsfunctionarissen, waaronder politie, militairen en leraren, veilig te stellen.
Daarmee hebben de problemen bij de Kabul Bank tot dusver geen noemenswaardige risico’s voor de veiligheidssituatie met zich meegebracht.
Ik deel uw mening dat een betrouwbaar banksysteem belangrijk is voor een
stabiele economie en voor het vertrouwen in het economisch beleid van de
overheid. Daarom heeft de internationale gemeenschap de Afghaanse
autoriteiten opgeroepen direct maatregelen te nemen toen de crisis uitbrak
en instellingen als het IMF, de US Treasury en de Wereld Bank de Afghaanse
regering adviseerden over de te ondernemen stappen om het vertrouwen in
het bancaire systeem niet verder te laten ondermijnen. In dit kader zijn
concrete maatregelen getroffen voor een versterking van de toezichthoudende rol van de Centrale Bank op de banksector, zodat problemen als die
van de Kabul Bank in de toekomst bijtijds kunnen worden onderkend.
Vraag 6
Kunt inzicht geven in de gesprekken tussen het Internationaal Monetair Fonds
(IMF), de Wereldbank en de Afghaanse overheid om het publieke en
internationale vertrouwen in de Afghaanse financiële sector te herstellen?
Antwoord 6
Het saneren van de Kabul Bank en het verbeteren van de toezichthoudende
rol van de Centrale Bank zijn belangrijke onderwerpen in de gesprekken
tussen internationale financiële instellingen en de Afghaanse autoriteiten. Het
IMF heeft in aansluiting op het lopende forensisch onderzoek een aantal
harde voorwaarden gesteld alvorens Afghanistan in aanmerking kan komen
voor een nieuw IMF programma. Onderdeel van deze voorwaarden, die
momenteel onderwerp zijn van onderhandeling tussen het IMF en de
Afghaanse autoriteiten, zijn de faillissementsverklaring van de Kabul Bank,
het (terug)vorderen van de uitstaande leningen en onderpanden en het
aanvullen van het balanstekort door de Afghaanse overheid.
Vraag 7
Welke stappen zult u zetten naar aanleiding van deze praktijken? Op welke
manier is de Europese Unie betrokken bij de afwikkeling van deze omvangrijke zaak?
Antwoord 7
Nederland volgt samen met internationale partners de ontwikkelingen
rondom de crisis van de Kabul Bank nauwlettend. De ambassade onderhoudt
nauwe contacten met het IMF, de Wereldbank en de US Treasury die sinds
het uitbreken van de crisis de Afghaanse autoriteiten assisteren bij het
aanpakken van de problemen.
Daarnaast wordt in gesprekken met de Afghaanse regering het belang van
het oplossen van deze crisis en het herstellen van het vertrouwen in het
banksysteem herhaaldelijk door verschillende actoren benadrukt. De
Afghaanse autoriteiten worden hierbij opgeroepen zo snel mogelijk stappen
te ondernemen. Deze stappen dienen niet alleen betrekking te hebben op de
specifieke crisis van de Kabul Bank, maar ook op de algemene problematiek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

van corruptie en tekortschietend bestuur. Hier zijn op de Kabulconferentie
duidelijke afspraken over gemaakt.
Het besluit van het IMF om de goedkeuring van een nieuw IMF programma
aan te houden werkt daarbij als een krachtig middel om de druk op de
regering te houden, werk te maken van de problemen bij de Kabul Bank en
het toezicht op de banksector te versterken. Het effect van dit besluit wordt
versterkt doordat een aantal betalingen aan de Afghaanse overheid uit het
Afghanistan Reconstruction Trust Fund (ARTF) aan het IMF programma zijn
gekoppeld en dus worden aangehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3