Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1519
Vragen van het lid Den Haan (Fractie Den Haan) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat steeds meer
zorgverzekeraars tweelingpolissen aanbieden (ingezonden 12 januari 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 31 januari 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Zorgverzekeraars lokken gezonde klanten met
tweelingpolissen»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben met dit bericht bekend.
Vraag 2, 3 en 5
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat steeds meer zorgverzekeraars
tweelingpolissen aanbieden? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat de tweelingpolissen de solidariteit in het zorgstelsel
aantasten? Zo nee, waarom niet?
Bent u van plan om maatregelen te nemen tegen de onwenselijke ontwikkeling dat steeds meer zorgverzekeraars tweelingpolissen aanbieden? Zo ja,
welke maatregelen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3 en 5
Ik vind het belangrijk dat er voor verzekerden écht iets te kiezen valt op de
zorgverzekeringsmarkt. Nagenoeg gelijke polissen («tweelingpolissen»)
dragen niet bij aan een onderscheidend polisaanbod en maken het voor een
verzekerde onnodig ingewikkeld om een zorgverzekering te kiezen. Ook
zouden deze polissen de risicosolidariteit kunnen aantasten, indien de
goedkopere polis zich vanuit financiële overwegingen richt op een specifieke
groep verzekerden met bepaalde kenmerken in plaats vanuit een zorgperspectief.
Het polisaanbod heeft daarom ook de voortdurende aandacht en is de
afgelopen jaren reeds verschillende keren onderwerp van gesprek geweest

1

ah-tk-20212022-1519
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Nu.nl, 29 december 2021, «Zorgverzekeraars lokken gezonde klanten met goedkope tweelingpolissen» (www.nu.nl/gezondheid/6175550/zorgverzekeraars-lokken-gezonde-klanten-metgoedkope-tweelingpolissen.html).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

met zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars zijn hierbij opgeroepen om het
polisaanbod meer onderscheidend te maken. Momenteel wordt een
onderzoek uitgevoerd dat in kaart brengt hoe de polismarkt eruitziet en welke
poliskenmerken verzekerden daadwerkelijk als onderscheidend zien. Dit
onderzoek besteedt verder aandacht aan de betalingsbereidheid van
verzekerden ten aanzien van verschillende poliskenmerken. Er wordt
bijvoorbeeld nagegaan of verzekerden bereid zijn meer te betalen voor een
polis die op het eerste gezicht slechts op geringe aspecten verschilt van een
andere polis. Ik verwacht de resultaten van het onderzoek in het voorjaar van
2022 naar uw Kamer te sturen. Op basis van de resultaten zal ik bepalen of,
en zo ja welke, vervolgstappen voorhanden en nodig zijn.
Vraag 4
Hoe oordeelt u over het feit dat de goedkopere tweelingpolissen vaak een
minder groot aanbod hebben van aanvullende verzekeringen, waardoor
chronisch zieken hier niet voor zullen kiezen? Deelt u de mening dat dit een
vorm van risicoselectie is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
De markt voor aanvullende verzekeringen is een vrije markt. Verzekeraars
bepalen zelf welke aanvullende verzekeringen ze aanbieden, met welke
dekking, tegen welke premie en aan wie. Recent onderzoek2 laat zien dat het
aanbod van aanvullende verzekeringen gevarieerd is.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beschrijft in de «Monitor Zorgverzekeringsmarkt 2021» dat zorgverzekeraars zich in de praktijk, als gevolg van de
toegenomen concurrentiedruk, op de overstapmarkt vooral richten op jonge
en gezonde overstappers (zie Kamerstuk 29 689, nr. 1130). De focus op jonge
en gezonde overstappers kan, indien blijkt dat deze groep een positief
resultaat heeft in de risicoverevening, een vorm van risicoselectie zijn. Door
het uitvoeren van diverse onderzoeken wordt continu gewerkt aan het nog
verder verbeteren van de risicoverevening. Ik informeer de Tweede Kamer
jaarlijks over de uitkomsten van die onderzoeken en de daaruit volgende
aanpassingen in het risicovereveningsmodel.
De focus op jonge en gezonde overstappers zou kunnen samenhangen met
het aanbieden van minder uitgebreide aanvullende verzekeringen. Maar het is
niet zo dat chronisch zieken als vanzelf een voorkeur hebben voor een
uitgebreide aanvullende verzekering of überhaupt een aanvullende verzekering. We kennen in Nederland namelijk een zeer breed basispakket. En aan de
andere kant kan het ook zo zijn dat een verzekerde die weinig kosten maakt
voor de basisverzekering, en dus gezien wordt als een «gezonde verzekerde»,
wel behoefte heeft aan de ruime aanvullende verzekering met een hoge
dekking voor bijvoorbeeld fysiotherapie of tandzorg.
Vraag 6
Bent u van mening dat zorgverzekeraars actief moeten melden als er
tweelingpolis bestaat van een hoofdlabel? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het is belangrijk dat verzekerden erop gewezen worden als er een (nagenoeg)
gelijk alternatief bestaat. Op die manier wordt het hen niet onnodig ingewikkeld gemaakt een zorgverzekering te kiezen. Daarom bevat de regelgeving3
van de NZa informatieverplichtingen hierover voor zorgverzekeraars.
Wanneer vanuit een concern of individuele zorgverzekeraar polissen worden
aangeboden die (nagenoeg) gelijk zijn voor wat betreft de te verzekeren
prestaties als bedoeld in artikel 11, eerste lid, van de Zorgverzekeringswet
(Zvw)4 en voor wat betreft de keuzemogelijkheden tussen aanbieders van
zorg of van overige diensten, dient elk van de betrokken zorgverzekeraars een
overzicht te plaatsen met deze (nagenoeg) gelijke polissen. Dit geldt dus
bijvoorbeeld voor polissen die enkel verschillen in de manier waarop

2

Zorgweb. 2021. Onderzoek aanvullende verzekeringen. Update van onderzoek januari 2019.
Regeling informatieverstrekking ziektekostenverzekeraars aan consumenten, artikel 30 (TH/NR017).
4
Het gaat hierbij om het type polis (natura-, restitutie- of combinatiepolis).
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

gecommuniceerd wordt tussen verzekerde en zorgverzekeraar (wel of niet
digitaal).5
Het overzicht moet ingaan op de belangrijke verschillen tussen de polissen.
Omdat het belangrijk is dat verzekerden het overzicht ook daadwerkelijk
kunnen vinden en gebruiken, moet het overzicht op een direct zichtbare plek
op de website staan waar ook het aanbod van de polissen en de premies van
de zorgverzekeraar zijn geplaatst. Dat betekent dat het voor verzekerden
inzichtelijk is als er een (nagenoeg) gelijke polis bestaat.
Tegelijkertijd hoeven verzekeraars op grond van deze informatieverplichting
niet inzichtelijk te maken of er ook een polis is die op kleine punten ten
aanzien van het aantal gecontracteerde zorgaanbieders en/of het vergoedingspercentage voor niet-gecontracteerde zorg verschilt. Want als er relatief
kleine verschillen zijn tussen het aantal gecontracteerde zorgaanbieders en/of
de vergoedingspercentages voor ongecontracteerde zorg gaat het, op grond
van artikel 11 van de Zvw, namelijk om een andere polis. Uit het in antwoord
op de vorige vragen genoemde onderzoek wil ik achterhalen in hoeverre
verzekerden zulke verschillen in polissen ook echt als onderscheidend zien.
Op basis van de resultaten zal ik bepalen of, en zo ja welke, vervolgstappen
voorhanden en nodig zijn.
Vraag 7
Wat vindt u van het idee van een onafhankelijke, en dus niet commerciële,
vergelijkingssite voor zorgverzekeringen zodat verzekerden op basis van
onafhankelijke en begrijpelijke informatie een keuze kunnen maken?
Antwoord 7
Verschillende vergelijkingssites6 hebben zich gecommitteerd aan het
Keurmerk «Objectief Vergelijken». In dit Keurmerk is onder andere afgesproken dat vergelijkingssites de beste passende verzekering duidelijk en als
eerste tonen, ongeacht de vergoeding die de vergelijkingssite vanuit de
zorgverzekeraar ontvangt. Op deze manier krijgt de verzekerde bij het maken
van een vergelijking al een onafhankelijke ranking van zorgverzekeraars te
zien. Eventuele nieuwe vergelijkers die consumenten (nog) beter begeleiden
in het kiezen van de beste zorgverzekeringspolis zijn welkom om toe te
treden.

5

Dit verschil in communicatie mag overigens geen grondslag zijn voor een premieverschil,
indien beide polissen door dezelfde risicodrager worden aangeboden.
6
Het gaat hier om de volgende vergelijkers: Independer, Zorgkiezer.nl en geld.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3