2010D28242

INBRENG VERSLAG SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat hebben de fracties
van de VVD, de PvdA, het CDA, de SP, GroenLinks en de ChristenUnie de
behoefte om enkele vragen en opmerkingen voor te leggen over het
wijzigingsbesluit Rotterdam The Hague Airport, d.d. 10 juni 2010
(Kamerstuk 26893, nr. 58)
Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wijzigingsbesluit.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het ontwerp-aanwijzingsbesluit. Deze leden vragen de minister of
(onderdelen van) het aanwijzingsbesluit voor bezwaar en beroep open
staan op grond van de Algemene wet bestuursrecht. Geldt dat ook voor
toekomstige luchthavenbesluiten onder het RBML-regime (Regelgeving
Burgerluchthavens en Militaire Luchthavens)?
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wijzigingsbesluit Rotterdam The Hague Airport. De leden zijn
verheugd dat de minister in constructief overleg met de betrokken
provinciale en gemeentelijke vertegenwoordigers tot dit voorstel is
gekomen.
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het wijzigingsbesluit Rotterdam The Hague Airport.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennis genomen van het
wijzigingsbesluit Rotterdam The Hague Airport. Deze leden zijn bezorgd
over het voornemen om de aanwijzing voor Rotterdam The Hague Airport
te wijzigen. Met de nieuwe aanwijzing wordt het vliegveld immers
volgens deze leden aangemoedigd verder te groeien. De geluidswinst die
de afgelopen jaren geboekt is, door de iets stillere vliegtuigen en het
stagnerende aantal vluchten, dreigt daardoor teniet te worden gedaan.
Daardoor komt de leefbaarheid in het Rijnmondgebied en Schiedam
verder onder druk te staan, zo vinden deze leden. Inwoners van Schiedam,
Vlaardingen, Lansingerland, Overschie en Schiebroek zullen de prijs voor
die groei betalen. Ook staat de groei van het aantal vluchten op
gespannen voet met de klimaatambities van dit kabinet.
De leden van de fractie van GroenLinks vragen daarnaast wat de
meerwaarde is van het openhouden van Rotterdam The Hague Airport. Is
de minister zich bewust van het feit dat de Airportshuttle vanaf Rotterdam
CS er bijna net zo lang over doet om op Rotterdam The Hague Airport te
komen, als de HSL erover doet om op Schiphol te komen? Dat tijdsverschil wordt nog kleiner als de HSL straks op volle snelheid kan rijden
tussen Schiphol en Rotterdam.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennis genomen van het
wijzigingsbesluit Rotterdam The Hague Airport.

nds-tk-2010D28242

1

Overheidsvluchten
De leden van de VVD-fractie willen graag weten of het klopt dat de
minister met de keuze voor variant 4c aangeeft dat de overheid geen
(extra) nachtvluchten zal plannen of uitvoeren vanaf Rotterdam The
Hague Airport.
De leden van de PvdA-fractie vragen de minister aan te geven waarom het
ontwerp-aanwijzingsbesluit nog nodig is, als vliegkamp Valkenburg al op
1 januari 2005 gesloten is en de overheidsvluchten allang naar Rotterdam
verplaatst zijn. Deze leden willen weten op basis waarvan in de tussentijd
(2005-2010) is gevlogen? Was en is er sprake van een gedoogsituatie in de
periode 2005-2010?
De leden van de PvdA-fractie vragen wat er gebeurt als de overheid
minder overheidsvluchten nodig heeft dan de toegevoegde geluidsruimte
van 627 vliegtuigbewegingen. Wordt deze ruimte dan gevuld met andere
vluchten, of komt deze geluidsruimte dan voor 50% terecht bij geluidswinst voor de bewoners? Deze leden vragen wat er terecht is gekomen
van de 50%-50%-regel die de minister in 2007 heeft voorgesteld? Hoe
heeft deze regel in het geval van Rotterdam The Hague Airport handen en
voeten gekregen?
Naar de mening van de leden van de CDA-fractie is het huidige voorstel,
waarin de geluidsruimte rond Rotterdam The Hague Airport wordt
verruimd, een goede effectuering van het beleid om de overheidsvluchten
van vliegkamp Valkenburg te verplaatsen. De leden van de CDA-fractie
hopen dat andere partijen deze gelegenheid niet zullen aangrijpen om dit
voorstel te blokkeren en de facto vliegkamp Valkenburg te sluiten zonder
de vluchten elders te accommoderen. Overheidsvluchten zijn van belang
en moeten gepland en ongepland doorgang kunnen vinden, zoals
bijvoorbeeld ten behoeve van de inzet van Nederlandse hulpverleners na
de vliegramp bij Tripoli. Daarbij is de route die de minister nu gekozen
heeft, namelijk in constructief overleg met de regio tot afspraken komen,
altijd te prefereren boven het directief opleggen van een besluit.
De leden van de SP-fractie vragen waarom de minister ervoor kiest om de
geluidsruimte te verruimen. Hoeveel extra overheidsvluchten komen er en
om welke reden zijn deze extra vluchten nodig? De leden van de SP-fractie
vragen in hoeverre het mogelijk is deze extra geluidsruimte te salderen
met de overige vliegbewegingen. Waarom kiest de minister niet voor die
mogelijkheid? Deze leden vragen wat de gevolgen van de extra geluidsruimte zullen zijn voor de omgeving. Zijn er afspraken gemaakt om de
overlast verder te beperken?
Het wijzigingsvoorstel voorziet in de accommodatie van 627 overheidsvluchten, waarvan 100 in de nacht. Het is de leden van de GroenLinksfractie niet duidelijk hoe dit aantal onderbouwd is en hoe het aantal
gereguleerd wordt. Wat gebeurt er als het aantal vluchten wordt
overschreden? Heeft Rotterdam The Hague Airport de mogelijkheid dan
vluchten te weigeren?
Geluidhinder
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de minister voor variant 4c
en niet voor variant 4b (voorkeursalternatief) heeft gekozen. De minister
geeft aan dat bij variant 4c de geluidshinder tijdens de nacht minder is,
maar de MER geeft aan dat bij variant 4b de gevolgen voor de geluidsbelasting beperkt zijn. De leden van de VVD-fractie verzoeken de minister
ook in te gaan op de uitvoerbaarheid van variant 4c voor de exploitant.

2

De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd naar de stand van zaken met
betrekking tot het onderzoek naar de slaapverstoring. Is dit onderzoek
reeds gestart? De leden van de VVD-fractie willen ook graag weten hoe er
wordt omgegaan met de geluidscumulatie bij Lansingerland. Hoe gaat de
minister hier mee om? Hoe zal het vervolgproces eruit zien?
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom een groot deel van de
oplossingsrichtingen van de commissie-Van Heijningen niet is overgenomen in het Meest Milieuvriendelijke Alternatief (MMA), zoals blijkt uit
het ontwerp-aanwijzingsbesluit1? Waarom kunnen bijvoorbeeld de
nachtvluchten niet worden beperkt, met name voor de zakelijke vluchten
die ’s nachts moeten uitwijken? Wat is de reden dat discrimineren naar
geluidsniveau niet overgenomen in het MMA? Waarom zijn niet alle
maatregelen uit de MMA overgenomen?
Hoeveel bedroeg de verhoging van het tarief voor nachtelijke vliegbewegingen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Is het aantal nachtelijke
vliegbewegingen teruggelopen sinds de verhoging, of was die trend
daarvoor al ingezet? Komt dat door de tariefsverhoging of door de
economische recessie?
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier «sterk vervuilende
vliegtuigen» worden uitgefaseerd. Worden daarvoor middelen als hogere
tarieven of het intrekken van slots, of worden andere middelen ingezet?
Deze leden willen weten op welke manier het aanplanten van bomen gaat
leiden tot minder geluidshinder.
De leden van de PvdA-fractie vragen of dit wijzigingsbesluit ook
betrekking heeft op de mogelijke aanpassing van de aanvliegroutes, zodat
deze niet of zo min mogelijk over de bebouwde kom van omliggende
gemeenten, zoals Lansingerland, komen te liggen. Zo niet, kan de minister
dan aangeven hoe het staat met het onderzoek naar een andere
vliegcorridor?
De leden van de GroenLinks-fractie berekenen dat op basis van een
vergelijking tussen de nieuwe aanwijzing en de situatie in 2006, toen de
wijzigingsprocedure startte, in totaal straks 24.500 vluchten met grote
toestellen kunnen worden uitgevoerd, terwijl dat er in 2006 ruim 21.000
waren. In 2009 zijn er 18.600 van die vluchten geweest. Klopt deze
berekening, zo vragen deze leden, en deelt de minister dan de conclusie
dat er in de nieuwe situatie sprake is van ruim 6000 extra vluchten? Zo ja,
dan maken deze leden daar bezwaar tegen.
Is de vrees van de leden van de GroenLinks-fractie terecht, dat een relatief
groot aantal van deze vluchten in de randen van de nacht afgewikkeld
zullen worden, dus net voor 23.00 uur en net na 7.00 uur? Ziet de minister
mogelijkheden de extra vluchten gelijkelijk over de dag te verdelen? Zo
nee, ziet de minister mogelijkheden de extra vluchten in de randen van de
nacht gelijkelijk over de beide start- en landingsroutes te verdelen?

1

Pagina 23.

De minister geeft aan na het in werking treden van de nieuwe aanwijzing
een slaapverstoringsonderzoek te willen laten verrichten. Op zich kan een
dergelijk onderzoek wat de leden van de GroenLinks-fractie betreft
interessant zijn. Om een echt valide nieuw wetenschappelijk onderzoek te
doen, is een grote groep mensen nodig en/of een langer onderzoeksperiode, zo stellen deze leden. De vraag is of een dergelijk onderzoek
uitvoerbaar is en veel toevoegt aan de bestaande onderzoeken rond
nachtelijk vliegtuiglawaai, die in 2004 door de Gezondheidsraad zijn
bevestigd. Nachtelijk vliegtuiglawaai leidt tot een toename van slecht
inslapen, vroeg ontwaken, motorische onrust tijdens de slaap en stijging
van hartslag en bloeddruk. Wellicht belangrijker dan een onderzoek naar

3

slaapverstoring zijn exacte gegevens over het aantal vluchten per
tijdsperiode, met name in de randen van de nacht en de gemeten
geluidsvolumes. De leden van de GroenLinks-fractie zouden graag zien
dat de minister besluit Rotterdam The Hague Airport en de DCMR
Milieudienst Rijnmond jaarlijks hierover te laten rapporteren. Is de
minister daartoe bereid?
De extra vluchten zullen volgens de leden van de GroenLinks-fractie
geluidsoverlast met zich meebrengen. Daarover hebben deze leden de
nodige vragen. Zo vragen waarom gegevens over het aantal vluchten
over Schiedam en Lansingerland in de stukken lijken te ontbreken. Dit
geldt zowel voor de dagvluchten als de nachtvluchten. Kan de minister
deze cijfers alsnog aanleveren om een goed beeld te krijgen? Verder
constateren deze leden dat in de kaarten van Schiedam Noord een groot
deel van de wijk Sveaparken nog in grijs aangegeven is, alsof daar (nog)
geen mensen wonen. Inmiddels staan daar honderden huizen. Waarom
zijn deze kaarten niet geactualiseerd? Verder willen deze leden graag
weten waarom het monitoren van geluid door continue meting niet
haalbaar zou zijn, terwijl dit rond Schiphol al jaren gebeurt. Tot slot is het
de leden van de GroenLinks-fractie opgevallen dat twee rapporten uit
2008 van de GGD Rotterdam Rijnmond en Awareness ontbraken bij de
MER. De GGD deed onderzoek naar de ervaren geluidshinder en het
onderzoek van Awareness was gericht op communicatie met de
omwonenden van Rotterdam The Hague Airport. Waarom ontbraken deze
rapporten?
De leden van de GroenLinks-fractie willen er voorts op wijzen dat mensen
in deze regio last hebben van verschillende bronnen van lawaai. De
uitbreiding van het aantal vliegbewegingen komt bovenop de overlast van
de HSL en de vele bestaande snelwegen, die ook nog eens uitgebreid
dreigen te worden. Heeft de minister oog voor deze cumulatie van
geluidsbronnen waar veel Rijnmondbewoners mee te maken hebben?
Tot slot maken de leden van de GroenLinks-fractie zich zorgen over de
extra emissies van broeikasgassen door de extra vluchten. Temeer daar
Rotterdam The Hague Airport bepaald niet de enige Nederlandse
luchthaven is met uitbreidingsplannen, vragen deze leden hoe al die
uitbreidingen te rijmen zijn met de ambitieuze klimaatdoelstellingen van
het kabinet, maar ook met die van de gemeente Rotterdam, die zich
profileert als «klimaatstad». Om de klimaatverandering te beperken tot 2
graden Celsius moet Europa haar emissies in 2020 met 30% en in 2050
met 80% beperken. Een dergelijk ambitieniveau valt volgens de leden van
de GroenLinks-fractie niet te verenigen met de forse groei van het
luchtverkeer dat het kabinet op ondermeer Rotterdam, Schiphol,
Eindhoven en in de toekomst wellicht Lelystad en Twente voor ogen staat.
Deze leden zien niet in waarom van alle maatschappelijke sectoren een
forse bijdrage wordt verwacht, behalve van de luchtvaartsector. Technisch
gezien is het voorlopig onmogelijk de klimaatemissies per passagierskilometer sterk te verminderen. Evenmin verwachten de leden dat deelname
van de luchtvaartsector aan het Europees Emissiehandelssysteem (ETS)
tot een grote reductie van de uitstoot zal leiden, hetgeen ook blijkt uit de
impactanalyse van de Europese Commissie. De leden vernemen graag
van de minister als hij daar andere verwachtingen van heeft. Bovendien is
vliegen dubbel problematisch omdat straalmotoren per kilogram
brandstof een twee- tot viervoudige klimaateffect hebben: ook stofstof- en
waterdampemissies warmen immers de aarde op. Het ETS systeem
voorziet echter niet in deze effecten. De leden van de GroenLinks-fractie
zien graag een reactie van de minister op dit voor de fractie zwaar
wegende zorgpunt tegemoet.

4

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen op welke wijze de additionele
randvoorwaarden van de gemeente Lansingerland zijn verwerkt in de
verdere uitwerking van de adviezen van de Commissie van Heijningen?
Lokale overheden
De leden van de VVD-fractie vragen wanneer de Commissie Regionaal
Overleg (CRO) zal worden ingesteld en wat haar takenpakket zal zijn.
De minister schrijft dat de Gemeente Rotterdam instemmend reageert op
de nieuwe voorkeursvariant. De leden van de PvdA-fractie vragen of dat
ook geldt voor alle omliggende deelgemeenten, met name HillegersbergSchiebroek en Overschie? Hoe is de positie van de Gemeente Schiedam te
duiden? Met welke argumenten blijft Schiedam het nieuwe aanwijzingsbesluit afwijzen?
De leden van de PvdA-fractie vragen de minister welke bestemmingsplannen moeten worden aangepast als gevolg van het aanwijzingsbesluit.
In de bijlage bij het wijzigingsbesluit is te lezen dat één van de overlegpartners, de gemeente Schiedam, afwijzend is ten aanzien van elke
aanpassing van de vigerende aanwijzing uit 2004. De leden van de
SP-fractie vragen de minister welke argumenten de gemeente Schiedam
hiervoor heeft, en waarom de minister deze naast zich neer legt.
Exploitant
De leden van de VVD-fractie vragen de minister om zijn reactie op variant
5 (de «doorkijk») van de exploitant in relatie tot de huidige aanpassing van
de Ke geluidszone. Is het mogelijk om met de door de minister voorgelegde Ke zonering deze «doorkijk» te realiseren?
De leden van de PvdA-fractie vragen of er in de komende jaren nog
nieuwe aanvragen van de exploitant voor een luchthavenbesluit zijn te
verwachten. Zo ja, wat gaan deze behelzen? Kan de minister dit relateren
aan de uitbreidingsplannen die de directeur van Rotterdam The Hague
Airport in maart 2009 in het Financieel Dagblad heeft aangekondigd1?
Deze leden vragen tevens wat de stand van zaken is met betrekking tot het
destijds aangekondigde nieuwe congrescentrum en hotel. Gaat realisatie
daarvan leiden tot een aanvraag voor meer geluidsruimte?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de minister op enig moment
overwogen heeft de suggestie over te nemen om Rotterdam The Hague
Airport in het weekend te sluiten en de luchthaven uitsluitend te ontwikkelen als zakenluchthaven? Deze leden geven aan dat opvallend genoeg
die optie ook door de luchthaven zelf is bepleit. Is de minister bereid die
optie in de toekomst serieus te onderzoeken?
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct-griffier van de commissie,
Jongepier

1
http://www.fd.nl/artikel/11274568/rotterdamplant-groeispurt

5