Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3212

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2021
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 4 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling EU-strategie voor samenwerking in Indo-Pacific
Fiche: Mededeling HERA (Kamerstuk 22 112, nr. 3213)
Fiche: Verordening HERA (Kamerstuk 22 112, nr. 3214)
Fiche: Mededeling Nieuw Europees Bauhaus (Kamerstuk 22 112, nr. 3215)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

kst-22112-3212
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

1

Fiche: Mededeling EU-strategie voor samenwerking in Indo-Pacific
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Gezamenlijke mededeling van de Europese Commissie en de Hoge
Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid aan
het Europees Parlement en de Raad over de EU-strategie voor
samenwerking in de Indo-Pacifische regio.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
16 september 2021
c) Nr. Commissiedocument
JOIN(2021) 24
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52021JC0024&qid=1632728702380&from=NL
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Raad Buitenlandse Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken
2. Essentie voorstel
De gezamenlijke mededeling vormt de concrete strategie ten behoeve van
implementatie van de EU inzet in de Indo-Pacific en volgt op de in april
aangenomen Raadsconclusies inzake de Indo-Pacific1. De mededeling
identificeert 7 beleidsterreinen voor verdieping van de samenwerking met
partners in de Indo-Pacific-regio: duurzame en inclusieve welvaart; groene
transitie; oceaanbestuur; digitale governance en partnerschappen;
connectiviteit; veiligheid en defensie; en mensenrechten. De mededeling
legt zich toe op de volgende concrete acties.
Ten eerste de afronding van onderhandelingen met Australië, Indonesië
en Nieuw-Zeeland over handelsakkoorden; het hervatten van de besprekingen over een handelsakkoord met India en het starten van investeringsonderhandelingen; voltooiing van een economische partnerschapsovereenkomst met de Oost-Afrikaanse Gemeenschap; beoordeling van de
mogelijke hervatting van de handelsbesprekingen met Maleisië, de
Filippijnen en Thailand, en de uiteindelijke onderhandelingen over een
handelsovereenkomst met ASEAN.
Ten tweede het afsluiten van partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met Maleisië en Thailand en het tot stand brengen van de
nieuwe partnerschapsovereenkomst van de EU met de staten in Afrika,
het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS).
Ten derde het sluiten van groene allianties en partnerschappen met
gelijkgezinde partners in de Indo-Pacific om klimaatverandering en
aantasting van het milieu tegen te gaan. Het eerste partnerschap is in mei
2021 met Japan overeengekomen.
Ten vierde versterking van het oceaanbeheer in de regio, inclusief meer
steun van de EU voor de visserij beheers- en controlesystemen van de
Indo-Pacific landen, de bestrijding van illegale, ongemelde en ongeregle-

1

https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-7914-2021-INIT/nl/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

2

menteerde visserij en de uitvoering van partnerschapsovereenkomsten
inzake duurzame visserij.
Ten vijfde uitbreiding van het netwerk van digitale partnerschappen met
Indo-Pacific-partners, met name gericht op de ontwikkeling van
standaarden op het gebied van emerging technologies zoals met Japan,
Zuid-Korea en Singapore.
Ten zesde het intensiveren van de uitvoering van de connectiviteit
partnerschappen met Japan en India; het ondersteunen van partners bij
het tot stand brengen van een passend regelgevingsklimaat en het
vergemakkelijken van het mobiliseren van de nodige financiering om de
connectiviteit ter plaatse tussen Europa en de Indo-Pacific te verbeteren.
Ten zevende versterking van de samenwerking op het gebied van
onderzoek en innovatie in het kader van «Horizon Europa», alsook
onderzoeken of de samenwerking met andere Indo-Pacific partners zoals
Australië, Japan, de Republiek Korea, Nieuw-Zeeland en Singapore in dit
kader kan worden versterkt.
Ten achtste onderzoek naar manieren om te zorgen voor een versterkte
inzet van de marine van EU-lidstaten om de communicatielijnen op zee en
de vrijheid van navigatie in de Indo-Pacific te helpen beschermen en
tegelijkertijd de capaciteit van de Indo-Pacific-partners te vergroten om
maritieme veiligheid te waarborgen.
Ten negende in het licht van de mondiale Covid 19-pandemie versterking
van de steun voor zorgstelsels en paraatheid voor pandemieën voor de
minst ontwikkelde landen in de Indo-Pacifische regio, alsook versterking
van gezamenlijk onderzoek naar grensoverschrijdende gezondheidsdreigingen, onder andere in het kader van het onderzoeksprogramma Horizon
Europa.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
De beleidsnotitie «Indo-Pacific: een leidraad voor versterking voor de
Nederlandse en EU-samenwerking met partners in Azië» is opgesteld als
de bijdrage van Nederland aan de ontwikkeling van een Indo-Pacific
visie/strategie in Europees verband en is op 12 november 2020 met de
Kamer gedeeld.2
Om de Nederlandse en Europese economische en politieke belangen in de
belangrijkste groeiregio van de wereld3 adequaat te behartigen is, in het
licht van geopolitieke ontwikkelingen en de opkomst van nieuwe machtige
spelers, een actievere inzet van Nederland en de EU in de Indo-Pacific
regio en een eigen Nederlandse en EU-visie op de regio van belang.
Nederland en de EU zijn gebaat bij nauwere samenwerking met de landen
in de regio die net als Nederland hechten aan effectief multilateralisme en
belang hebben bij een goed functionerende internationale rechtsorde.

2
3

Kamerstuk 21 501-02, nr. 2241.
Meer dan 35 procent van alle Europese export (jaarlijks ongeveer 1,5 biljoen USD) is gericht op
de markten in de Indo-Pacific regio. En 90 procent van de wereldwijde goederenhandel wordt
via vaarwegen vervoerd, waarvan een groot deel via de Indische en Pacifische Oceanen. Vier
van de Europese top-10 handelspartners bevinden zich in de Indo-Pacific (China, Japan,
Zuid-Korea en India) en Azië-Pacific is de tweede grootste afzetmarkt buiten Europa. Directe
investeringen tussen Azië en Europa bedragen jaarlijks ongeveer 90 miljard USD over en weer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

3

De samenwerking dient wat het kabinet betreft gericht te zijn op bevordering van onze belangen op het gebied van de internationale rechtsorde,
democratie en mensenrechten, duurzame handel, veiligheid en stabiliteit,
vrije doorvaart en maritieme veiligheid, klimaatverandering, (volks)gezondheid, en armoedebestrijding. De samenwerking zal per land vorm
moeten krijgen afhankelijk van de gedeelde belangen en de mate van
gelijkgezindheid.
Er ligt een rol voor de EU om een (economisch en politiek) alternatief te
bieden aan landen in de regio die geen speelbal willen worden tussen
concurrerende grootmachten. Hun speelruimte om soevereine keuzes te
maken wordt steeds beperkter. Dat vraagt om een strategische
benadering gericht op wederzijds gedeelde belangen en inzet van een
breed en geïntegreerd spectrum aan beleidsinstrumenten om deze landen
(en onszelf) bredere strategische opties te geven en soevereine keuzevrijheid te beschermen. Door actiever aan outreach te doen naar landen in
de regio, vanuit onze eigen waarden en belangen, die onze belangen en
waarden delen kunnen Nederland en de EU een effectievere speler
worden in de regio.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt het verschijnen van de gezamenlijke mededeling.
Nederland heeft hier hard voor gepleit. De Nederlandse beleidsnotitie
Indo-Pacific is ook een belangrijke bron van input geweest voor de
Commissie bij het opstellen van de mededeling. De gezamenlijke
mededeling komt in grote mate overeen met de Nederlandse prioriteiten
ten aanzien van samenwerking in de Indo-Pacific, waarbij het versterken
van gedeelde normen en waarden op gebied van de internationale
rechtsorde, multilateralisme en duurzame handel de rode draad vormen.
De mededeling verschijnt op een tijdig moment. Geopolitieke verhoudingen verschuiven, veel landen in de Indo-Pacific ontwikkelen zich
economisch in rap tempo en de regionale spanningen nemen toe, onder
andere op zee. Het is voor de EU zaak meer verantwoordelijkheid te
nemen als geopolitieke speler en haar belangen in de Indo-Pacific, die de
komende jaren alleen maar zullen toenemen, te beschermen. Die
belangen liggen nadrukkelijk op het gebied van veilige vaarroutes, het
tegengaan van klimaatverandering, het zetten van digitale standaarden,
het versterken van de connectiviteit tussen de EU en landen in de
Indo-Pacific, het beschermen van de internationale rechtsorde in alle
domeinen met focus op economie en cyber en op de bestrijding van
Covid-19 en toekomstige pandemieën.
De mededeling stelt de juiste prioriteiten en actiepunten maar focus en
nadere uitwerking verdienen nadere aandacht. Daar zal het kabinet in
Europees verband ook aandacht voor vragen. Tevens zal het kabinet
wijzen op de noodzaak voor een gedegen monitoring van de implementatie van de strategie.
Met betrekking tot duurzame en inclusieve welvaart steunt het kabinet
onder andere de inzet gericht op voltooiing van de onderhandelingen met
Australië, Indonesië en Nieuw-Zeeland over handelsakkoorden alsook het
hervatten van handelsbesprekingen en het starten van investeringsonderhandelingen met India. Handelsakkoorden bieden toegang tot derde
markten, nemen handelsbelemmeringen weg en creëren zo nieuwe
kansen voor Nederlandse ondernemers. Ook bieden handelsakkoorden
een mogelijkheid om afspraken te maken over duurzame ontwikkeling en
een platform om hierover in gesprek te gaan. Het kabinet is voorstander
van een ambitieuze inzet op dit terrein. Het kabinet zal uiteindelijk per

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

4

akkoord de balans opmaken van de voor- en nadelen op basis van het
eindresultaat van de onderhandelingen.
De mededeling gaat op dit punt tevens in op de brede investeringsovereenkomst tussen de EU en China en stelt te streven naar vorderingen bij
de ratificatie ervan. Het kabinet heeft nog niet bepaald of de conceptovereenkomst, zoals door de Commissie eind 2020 uit is onderhandeld, in het
belang van Nederland of de EU is. Het kabinet kan dit deel van de
mededeling derhalve niet onderschrijven.
Inzake de EU inzet op groene transitie is het kabinet van mening dat de
urgentie van het nieuwste IPCC-rapport4 over klimaatwetenschap
onvoldoende is meegenomen in deze gezamenlijke mededeling. Ook het
belang van adaptatie voor de regio (laaggelegen eilandstaten, maar ook
verdroging in Centraal Azië) is niet opgenomen in de strategie. De
Indo-Pacific is een bijzonder klimaatgevoelige regio met enkele landen
met hoge (toekomstig verwachte) emissies. Dit betekent dat er zowel
transities nodig zijn voor het verminderen van uitstoot als voor het
vergroten van weerbaarheid van deze regio. Nauwere samenwerking
dient niet uitsluitend in te zetten op klimaatrisico’s, maar ook het
tegengaan van negatieve milieu effecten en biodiversiteitsverlies. Het
kabinet steunt de EU-inzet tot het afsluiten van groene allianties en
partnerschappen met partners in de Indo-Pacific om klimaatverandering
en aantasting van het milieu tegen te gaan en langetermijnstrategieën en
transitiepaden te ontwikkelen. In dit kader steunt Nederland de inzet van
de Commissie en Hoge Vertegenwoordiger inzake onderzoek en ontwikkeling op het gebied van schone energietechnologie, met onder meer
prioriteit voor hernieuwbare waterstof.
In lijn met de beleidsnotitie «Indo-Pacific: een leidraad voor versterking
voor de Nederlandse en EU-samenwerking met partners in Azië» steunt
het kabinet nadrukkelijk de EU-inzet op digitale governance en partnerschappen met uitbreiding van het netwerk van digitale partnerschappen
met Indo-Pacific-partners, evenals het verkennen van de mogelijkheid van
nieuwe digitale partnerschapsovereenkomsten met Japan, de Republiek
Korea en Singapore. Het is van belang om standaarden te stellen op
digitaal gebied ten aanzien van internettoegang en digitale veiligheid en
de Indo-Pacific regio hierin zo veel mogelijk mee te krijgen.
De Raad heeft op 12 juli jl. mede vanwege Nederlandse inzet raadsconclusies aangenomen inzake «een wereldwijd verbonden Europa» gericht
op bevordering van de connectiviteit tussen de EU en de rest van de
wereld5. Het kabinet is er voorstander van dat de EU zowel in de
Indo-Pacific als in de rest van de wereld een zichtbaardere rol speelt op
het gebied van connectiviteit via de ontwikkeling van fysieke en digitale
infrastructuur. De EU kan zich op dit vlak onderscheiden van andere
spelers door hoge standaarden te hanteren die in lijn zijn met bijvoorbeeld de G20 principes voor infrastructuurinvesteringen, de Overeenkomst van Parijs en internationale afspraken over schuldhoudbaarheid.
Tevens is het van belang investeringen in infrastructuur, zowel privaat als
door ontwikkelingsbanken, te stimuleren. De mededeling komt aan die
inzet tegemoet. Het kabinet verwelkomt ook het voornemen de uitvoering
van de Connectivity partnerschappen met Japan en India te intensiveren.
Het kabinet onderschrijft het belang van samenwerking op het gebied van
onderzoek, innovatie en onderwijs met gelijkgezinde staten in de
Indo-Pacific. In de Indo-Pacifische regio zijn China, India, Japan,
4
5

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/.
https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10629-2021-INIT/en/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

5

Zuid-Korea en Indonesië prioriteitslanden binnen de Internationale
Kennis- en Talentstrategie6. Daarmee bestaat in Nederland al een
beleidskader waarin deze samenwerking valt. De in de Indo-Pacifische
strategie voorgestelde inzet voor het stimuleren van samenwerking in het
kader van Horizon Europe past binnen de kabinetsreactie op de «internationale benadering van onderzoek en innovatie». Het kabinet wil
benadrukken dat bij de EU-Indo-Pacifische samenwerking, naast het
belang van openheid, wederkerigheid en gelijkwaardigheid, alertheid op
risico’s van ongewenste kennisoverdracht naar en ongewenste inmenging
door statelijke actoren noodzakelijk is. Door in de wetenschappelijke
samenwerking met landen uit de Indo-Pacific regio aandacht te vragen
voor het beschermen van de onderzoeksdata, kennis en technologieën
staat Europa sterker op deze punten.
Op veiligheid- en defensiegebied onderschrijft het kabinet het streven van
de EU naar een open en op regels gebaseerde regionale veiligheidsarchitectuur in de Indo-Pacific. Het kabinet verwelkomt de EU inzet om te
onderzoeken op welke manieren een betere maritieme inzet door de
EU-lidstaten mogelijk is met als doel de maritieme omgevingsbewustzijn
te vergroten en de handelsroutes, onderzeese kabels, illegale exploitatie
van visserij en grondstoffen, vervuiling en de vrijheid van navigatie in de
Indo-Pacific te helpen beschermen. Het kabinet is ook voorstander van het
vergroten van de capaciteit van de Indo-Pacific-partners, zodat zij zelf
beter in staat worden gesteld de maritieme veiligheid te waarborgen.
Internationaal zeerecht en vrijheid van navigatie is een belangrijke
prioriteit voor het kabinet.
Daarnaast is samenwerking met de Indo-Pacific landen op het gebied van
gezondheidszorg, met name in het licht van de huidige Covid
19-pandemie, van groot belang. Het kabinet steunt de EU-inzet op
versterking van de steun voor gezondheidszorgstelsels en het vergroten
van de weerbaarheid tegen pandemieën voor de minst ontwikkelde
landen in de Indo-Pacific regio en versterking van gezamenlijk onderzoek
naar grensoverschrijdende gezondheidsdreigingen, onder andere in het
kader van het onderzoeksprogramma Horizon Europa.
Nederland pleit voor een spoedige start van implementatie van deze
strategie. Een volgende stap zou zijn, in overleg met de lidstaten en
landen in de regio die bij de strategie betrokken zijn, het identificeren van
eenieders interessegebieden om zo tot samenwerkingsgroepen te kunnen
komen. Tevens zet het kabinet in op het zoeken van samenwerkingsverbanden met de werkgroepen van de Quad, het samenwerkingsverband
tussen Australië, India, Japan en VS, die zijn gericht op klimaat, volksgezondheid en vaccinaties en nieuwe technologieën. Het kabinet hecht eraan
in de uitwerking van de EU-strategie ook vanuit de EU aan te sturen op
pragmatische samenwerking met de NAVO. De NAVO is al hard aan de
slag om de samenwerking met Asia-Pacific Partners (AP4) Australië,
Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea (AP4) vorm te geven.
De gezamenlijke mededeling gaat tot slot ook in op EU-samenwerking
met China. Het kabinet hecht aan samenwerking met China op basis van
gedeelde belangen. Niettemin is de assertieve houding van China een
belangrijke beweegreden om engagement in de regio uit te breiden.
Uitgangspunt blijft: samenwerken waar het kan, beschermen waar het
moet.7

6
7

Kamerstuk 31 288, nr. 893.
Kamerstuk 35 207, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

6

c) Eerste inschatting van krachtenveld
Alle lidstaten hebben in een eerste bespreking aangegeven de gezamenlijke mededeling te verwelkomen. Deze inclusieve en gebalanceerde
strategie biedt lidstaten voldoende aanknopingspunten voor de eigen
prioriteiten. Sommige lidstaten onderschrijven vooral de inzet op
duurzame en inclusieve welvaart, anderen benadrukken het belang van
een EU inzet op veiligheid en defensie. De positie van het Europees
Parlement is nog niet bekend.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen voor regeldruk,
concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Bevoegdheid
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheid van de EU. De mededeling heeft primair betrekking op het
beleidsterrein van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), dat o.a. gericht is op het wereldwijd bevorderen van
democratie en mensenrechten, het stimuleren van vrije en eerlijke
internationale handel, en het garanderen van vrede en veiligheid
(waaronder het beschermen van de EU en haar burgers en het reageren
op externe conflicten en crises). De mededeling heeft ook betrekking op
de gemeenschappelijke handelspolitiek en ontwikkelingssamenwerking.
Op het terrein van de gemeenschappelijke handelspolitiek is sprake van
een exclusieve bevoegdheid van de Unie (artikel 3, lid 1, onder e, 6
VWEU). Op het terrein van ontwikkelingssamenwerking is sprake van een
parallelle bevoegdheid van de EU en de lidstaten. De uitoefening van
EU-bevoegdheid belet de lidstaten niet hun eigen bevoegdheid uit te
oefenen (artikel 4, lid 4 VWEU). Op het terrein van het GBVB is sprake van
een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten en geldt dat de
lidstaten bevoegd zijn om extern naast de Unie op te treden (artikel 2, lid 4
VWEU). Voor zover de EU een positie heeft ingenomen, dienen de
lidstaten deze te respecteren.
b) Subsidiariteit
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
subsidiariteit. De mededeling heeft tot doel bij te dragen aan het
verstevigen van de EU-inzet ten aanzien van de regio Indo-Pacific op een
breed scala aan beleidsterreinen. Gezien het inherent grensoverschrijdende karakter van de in de mededeling genoemde onderwerpen
(multilateralisme, democratie, klimaat, maritieme veiligheid, digitalisering), en de noodzaak dat de EU haar aanwezigheid in de Indo-Pacific
regio vergroot, is het gepast dat de genoemde doelstellingen worden
verwezenlijkt op EU-niveau. Voor zover de mededeling betrekking heeft op
de gemeenschappelijke handelspolitiek is de subsidiariteit niet van
toepassing, gegeven de exclusieve bevoegdheid van de EU op dit terrein.
c) Proportionaliteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de proportionaliteit van
de mededeling is positief. De mededeling staat in evenredige verhouding
tot beoogde resultaten en gaat niet verder dan hiervoor noodzakelijk is.
De door de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger aangedragen
prioriteiten dragen bij aan de overkoepelende doelstelling van de
mededeling: het vergroten van de aanwezigheid van de EU in de regio
Indo-Pacific en het intensiveren van de betrekkingen met de landen in de
regio op een breed scala aan beleidsterreinen. De in de mededeling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

7

beschreven negen acties en maatregelen zoals genoemd onder «essentie
voorstel» lijken geschikt om voornoemde doelstelling van de mededeling
te realiseren. Vanwege de verkennende aard van de mededeling gaan de
voorgestelde maatregelen niet verder dan noodzakelijk en laten ruimte
voor betrokkenheid van de lidstaten.
d) Financiële gevolgen
Er worden voor de implementatie van deze mededeling geen additionele
fondsen gecreëerd. Implementatie geschiedt via thema- en landenspecifieke allocatie onder het nieuwe financieringsinstrument NDICI alsook via
bestaande garantie- en blendinginstrumenten als het European Fund for
Sustainable Development plus. Het kabinet is van mening dat eventueel
benodigde EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in de
Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting 2021–2027 en
dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting. Eventuele budgettaire gevolgen voor de Rijksbegroting worden
ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement,
conform de regels van de budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Naar verwachting heeft deze mededeling geen gevolgen voor de
regeldruk en concurrentiekracht. Met deze gezamenlijke mededeling legt
de EU het fundament voor een eigenstandige geopolitieke inzet in de
Indo-Pacific regio. In het licht van de verschuivende machtsverhoudingen
is de EU gebaat bij nauwere samenwerking met landen in deze belangrijkste economische groeiregio en met name met landen die net als de EU
hechten aan het bevorderen van effectief multilateralisme en een goed
functionerende internationale rechtsorde. De presentatie van de gezamenlijke mededeling viel samen met de lancering van AUKUS, een strategische alliantie tussen de VS, Australië en het VK. AUKUS staat los van de
EU Indo-Pacific strategie. Op korte termijn zal u een brief over AUKUS
toegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3212

8