Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1977
Vragen van het lid Tony van Dijck (PVV) aan de minister van Financiën over
de kosten van betaalrekeningen die door de banken weer flink zijn verhoogd
(ingezonden 3 februari 2010).
Antwoord van minister De Jager (Financiën) (ontvangen 22 maart 2010) Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1766.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht over de kosten van betaalrekeningen
die door de banken weer flink zijn verhoogd?1
Antwoord 2
Ja.
Vraag 2 en 3
Is het waar dat de kosten voor eenvoudige betaalrekeningen bij banken tot
wel 20 procent zijn gestegen?
Kunt u een overzicht presenteren hoe de kosten van betaalrekeningen en
pintransacties zich de afgelopen 10 jaar voor burgers hebben ontwikkeld?
Antwoord 2 en 3
Het is voor mij niet goed mogelijk om voor de (gemiddelde) burger een
precies beeld te schetsen van hoe de kosten van het betalingsverkeer zich de
afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Het is allereerst aan de dienstverlenende
bank zelf om de voorwaarden te bepalen voor zijn producten. De kostenontwikkeling bij de diverse betaaldienstaanbieders over de afgelopen 10 jaar is
door mij of de sector niet bijgehouden. Wel houdt de Consumentenbond
sinds enkele jaren de kostenontwikkelingen in de gaten en probeert zij hier
jaarlijks een beeld van te schetsen. Op korte termijn zullen de meest recente
cijfers in de Consumentengids worden gepubliceerd.
Overigens kan ik hier wel een aantal algemene opmerkingen over doen. Het
valt op dat veel banken hun verdienmodel de laatste jaren hebben aangepast,
waarbij steeds minder gebruik wordt gemaakt van kruissubsidiëring – het
aanbieden van verliesgevende diensten of producten en het compenseren
van de verliezen die daarmee gemoeid zijn met winsten die op andere
1

ah-tk-20092010-1977
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

RTL Nieuws, 1 februari 2010.
http://www.rtl.nl/(/actueel/rtlnieuws/binnenland/)/components/actueel/rtlnieuws/2010/
02_februari/01/binnenland/betaalrekening flink stuk duurder.xml.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

producten of diensten behaald worden. Dit verklaart in belangrijke mate de
toename in de kosten die veel banken in rekening brengen voor de zogenaamde basispakketten, waar betaalrekeningen en reguliere deelname aan
betalingsverkeer deel van uitmaken. Wel ben ik van mening dat de in
rekening gebrachte kosten voor producten als een betaalrekening een
reflectie moeten zijn van de daadwerkelijke kosten. Het is immers belangrijk
dat een essentieel product als een betaalrekening voor iedereen toegankelijk
is en blijft.
Verder moeten prijsstijgingen ook in perspectief geplaatst worden. Uit recent
onderzoek van de Europese Commissie blijkt dat de tarieven voor betaalpakketten in Nederland nog steeds tot een van de laagste in Europa behoren,2
terwijl de dienstverlening kwalitatief tot een van de beste van Europa
behoort.
Wat betreft de kosten van pintransacties merk ik overigens op dat hiervoor
doorgaans geen kosten in rekening worden gebracht aan consumenten.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de kosten van het betalingsverkeer door de bancaire
sector zo laag mogelijk moeten worden gehouden?
Antwoord 4
Deze mening deel ik, voorzover de kosten tenminste niet op een andere wijze
op de gebruiker worden afgewenteld. In dat opzicht is transparantie
zeer belangrijk. In Nederland betalen consumenten, in vergelijking met
consumenten uit andere lidstaten, momenteel weinig voor hun betaalproducten en betaalpakketten. Het valt daarom niet uit te sluiten dat er nog altijd
sprake is van kruissubsidiëring, waarbij kosten voor de consument kunstmatig laag worden gehouden, en dat ook in Nederland de kosten voor het
betalingsverkeer verder zullen stijgen. Positief daarbij is wel dat door de
invoering van de richtlijn betaaldiensten er meer transparantie is over de
kosten van het betalingsverkeer. Deze transparantie over de kosten leidt ertoe
dat consumenten zelf beter kunnen beoordelen welk pakket voor hen het
meest geschikt is. Dit, in combinatie met het gegeven dat het voor financiële
instellingen steeds eenvoudiger wordt om binnen geheel Europa diensten te
verlenen (onder andere door de invoering van een Europees paspoort voor
betaalinstellingen), zal de concurrentie bevorderen.
Vraag 5
Hoe gaat u ervoor zorgen dat banken de kosten van betaalrekeningen niet
ieder jaar blijven verhogen en dat deze kosten voor bepaalde tijd worden
bevroren?
Antwoord 5
Zoals is aangegeven in de brief aan de Tweede Kamer van 17 december
20093 volgt de NMa de prijsontwikkelingen op de voet. Indien er sprake is
van mededingingsbeperkende afspraken of misbruik van een machtspositie,
zal de NMa kunnen ingrijpen. Uiteraard zal ook ik de ontwikkelingen in de
kosten van het betalingsverkeer nauwgezet blijven volgen.

2
3

Zie http://ec.europa.eu/consumers/strategy/docs/prices_current_accounts_report_en.pdf.
Kamerstukken II 2009/2010, 27 863, nr. 34.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2