Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2917
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Minister van Infrastructuur en Milieu
over ernstige wateroverlast op maandag 28 juli 2014 (ingezonden 30 juli 2014).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 3 september 2014).
Vraag 1
Bent u net als veel landgenoten doorweekt thuisgekomen op maandag 28 juli
2014?
Antwoord 1
Nee.
Vraag 2
Hoe heeft de neerslagfrequentie, gemeten in dagen per jaar, zich de
afgelopen 50 jaar ontwikkeld?
Antwoord 2
Op maandag 28 juli 2014 werd op het KNMI-station Deelen in één uur tijd
(tussen 13 en 14 uur) 67 mm regen waargenomen. Dit is de op drie na
hoogste uursom die ooit op een KNMI-station in Nederland is waargenomen.
De zes hoogste waarden van de uursom zijn alle na 2000 gemeten. Het was
een extreme meteorologische situatie.
Het KNMI heeft de afgelopen jaren op verschillende wijzen gerapporteerd
over de toename van de frequentie en intensiteit van extreme neerslag. De
gebeurtenissen van 28 juli jl. passen in dat beeld. Zo is in de afgelopen 50
jaar het aantal dagen per jaar met zware neerslag – dagen waarop er ergens
in Nederland meer dan 50 mm neerslag is gemeten – toegenomen met meer
dan 40%.
In mei jl. heeft het KNMI nieuwe klimaatscenario’s uitgebracht waaruit blijkt
dat Nederland ook in de toekomst steeds vaker te maken zal krijgen met
extreme regenbuien.
Vraag 3
Wat is de geschatte hoogte van de schade als gevolg van de extreme
neerslag op 28 juli? Springen sommige sectoren of objecten eruit?

ah-tk-20132014-2917
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De omvang van de schade van 28 juli jl. en de verdeling daarvan over
sectoren of objecten is mij niet bekend. Een indicatie kan wel verkregen
worden door de mededeling van het Verbond van Verzekeraars, dat op 29 juli
jl. het schadebedrag aan particuliere woningen becijferde op 10 mln. euro,
wat aanzienlijk meer is dan in eerdere wateroverlastsituaties het geval was.
De schade voor overheden en bedrijven is nog niet bekend en wordt met
name in de agrarische sector pas na enige tijd zichtbaar.
Vraag 4
Is vast te stellen of in sommige (delen van) gemeenten de schade in relatieve
zin mee- of tegenvalt doordat men voor dan wel achter loopt in het weersbestendig bouwen en weersbestendig ruimtelijk ordenen?
Antwoord 4
Dit is op dit moment nog moeilijk vast te stellen. In de loop van de komende
jaren zal naar verwachting het inzicht in klimaatbestendigheid toenemen als
gevolg van de uitvoering van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie, waarin
alle betrokken partijen afspraken maken over hun toekomstig handelen. De
deltabeslissingen worden op Prinsjesdag door het kabinet gepresenteerd. De
uitvoering van de deltabeslissing is gekoppeld aan een monitoringssysteem
op basis waarvan de feitelijke ontwikkelingen kunnen worden gevolgd en zo
nodig het reeds beschikbare instrumentarium kan worden aangepast.
Vraag 5
Heeft de wateroverlast van 28 juli inzichten opgeleverd, bijvoorbeeld op het
gebied van wateropslag, die nog meegenomen kunnen worden in de
Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie?
Antwoord 5
Op zich niet, de wateroverlast van 28 juli jl. was weliswaar zeer fors, maar het
fenomeen zelf is niet nieuw. Over de problematiek is al veel nagedacht en
onderzocht, er zijn daarom heel veel mogelijke maatregelen bekend. De
invoering van die maatregelen is afhankelijk van de mate van urgentie die
voor het probleem wordt ervaren. De vele eerdere incidenten met wateroverlast hebben wel geleid tot een groot gevoel van urgentie bij alle bestuurlijke
partners (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) die betrokken zijn bij
het Deltaprogramma.
Vraag 6
Hoe verhouden de kosten van de implementatie van de Deltabeslissing
Ruimtelijke Adaptatie zich tot de geleden schade op een dag als 28 juli en op
soortgelijke dagen die te verwachten zijn, gelet op het huidige weerpatroon?
Antwoord 6
Het uitgangspunt bij het denken over ruimtelijke adaptatie is dat de aanpassing aan de klimaatverandering heel goed en bij voorkeur kan en moet
meekoppelen met investeringen en onderhouds- en beheeractiviteiten die
voortdurend plaatsvinden in de ruimtelijke inrichting. De Deltabeslissing
Ruimtelijke Adaptatie zal ook op dit gedachtegoed gebaseerd zijn.
Er kan geen relatie gelegd worden met de schade van een specifieke dag, wel
kan gesteld worden dat de te vermijden schade zeer aanzienlijk is en dat deze
de met de ingrepen gemoeide kosten zeker te boven zullen gaan. De te
vermijden schades in de periode tot 2050 lopen in de miljarden euro’s, zo
wijst onderzoek van Deltares uit 2012 uit.
Vraag 7
Welke maatregelen, zoals het verhogen van de verhouding groen/betegeld
oppervlak of het verbieden van ruimtelijke ontwikkelingen die de schade als
gevolg van hoge wateraanvoer, het verlagen van opslagcapaciteit en het
vertragen van waterafvoer in de hand werken, zijn nu en in de toekomst
onder het regime van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie en later
eventueel de Omgevingswet afdwingbaar? Voorziet de Watertoets hier nu en
onder de genoemde nieuwe regimes nog in? Zo nee, op welk wettelijk en
bestuurlijk niveau dient dat dan volgens u te worden geregeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De kracht van het Deltaprogramma is dat het een interbestuurlijke samenwerking is waarbinnen de partners (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) ieder hun eigen verantwoordelijkheid nemen op basis van de afspraken
die met de deltabeslissingen in september gepresenteerd worden. Het
uitvoeren van deze afspraken wordt gefaciliteerd met diverse instrumenten,
waaronder de watertoets. Afdwingbaarheid van maatregelen staat daarbij niet
voorop, ook de watertoets als procesvereiste voorziet daar niet in. De
gezamenlijke partners zullen in de komende jaren (2014 – 2017) de uitvoering
van de deltabeslissing monitoren en op basis daarvan eventueel besluiten tot
bijsturing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3