tabel 3
intervalkankers 2011-2015*

2011

2012

2013

2014

2015

aantal screeningsonderzoeken (x1000)

986

1.009

1.018

996

1.023

6.300

6.751

7.011

6.849

7.081

6,4

6,7

6,9

6,9

6,9

2.102

2.163

2.140

2.224

2.222

2,1

2,1

2,1

2,2

2,2

programmasensitiviteit

75,0%

75,7%

76,6%

75,5%

76,1%

programmaspecificiteit

98,5%

98,3%

98,1%

98,2%

98,4%

screeningscarcinomen
- borstkankerdetectie per 1000 gescreende vrouwen
intervalcarcinomen
- intervalcarcinomen per 1000 gescreende vrouwen

monitor bevolkingsonderzoek
borstkanker 2017/2018
juni 2019

2016


2017


2018


uitgenodigd (mln)

1,3

1,3

1,3

onderzocht (mln)

1,0

1,0

1,0

77,3 %

76,8 %

76,6 %

Het deelnamepercentage blijft
licht dalen.

24,3

23,0

22,3

Het verwijscijfer is
iets afgenomen.

23,9

23,8

24,1

* jaar van screening andere periode dan tabel 1, 2 en 4

• De gegevens over intervalkankers, gediagnosticeerd
in de eerste twee jaar na een screeningsonderzoek
zijn beschikbaar tot en met 2015 en worden vergeleken met de voorgaande 4 jaar.

tabel 4
incidentie- en sterftecijfer

• Het detectiecijfer is in 2015 niet verder gestegen, en
het aandeel intervalcarcinomen blijft constant.
• De programmasensitiviteit en -specificiteit zijn eveneens stabiel.

2013

2014

2015

2016

2017

incidentiecijfer invasieve borstkanker / 100.000 (ESR)

342,7

341,7

335,8

336,4

334,5

incidentiecijfer in situ borstkanker / 100.000 (ESR)

75,7

67,6

72,5

71,0

67,4

Borstkankersterfte / 100.000 (ESR)

58,6

55,2

59,2

57,4

53,3

borstkankersterfte tov 1986/1988 50-74 jaar

-37,7%

-41,4%

-37,2%

-39,0%

-43,4%

borstkankersterfte tov 1986/1988 55-79 jaar

-37,3%

-40,7%

-34,0%

-39,0%

-40,1%

deelname

Incidentiecijfer borstkanker (ESR)1

1

2

Bron: Nederlandse Kankerregistratie; 2 Bron: statline.cbs.nl/statweb/

• Zowel de incidentie van invasieve borstkanker als
van in situ borstkanker bij vrouwen 50-74 is iets
afgenomen.

• De borstkankersterfte bij vrouwen 50-74 is in 2017
opnieuw gedaald en op het laagste niveau sinds de
invoering van het bevolkingsonderzoek.

verwijscijfer

(per 1000
gescreende vrouwen)

gemiddelde
screeningsinterval
(maanden)

uitgenodigd

100,2%

100,5%

96,4%

x
Deze monitor toont de resultaten van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker in 2017 en 2018
in vergelijking met die van de voorgaande jaren. De
resultaten zijn gebaseerd op een gedefinieerde set
indicatoren uit het datawarehouse borstkanker van
IKNL, dat in april 2019 werd geactualiseerd met de
meest recente screeningsgegevens.
In deze monitor zijn ook gegevens over intervalkankers opgenomen die in de eerste twee jaar na
screening werden vastgesteld bij vrouwen die tot en
met 2015 zijn gescreend.

Voor een goede interpretatie van de uitkomsten is
het noodzakelijk dat de definitieve uitslag van ten
minste 95 procent van de doorverwezen vrouwen
bekend is. Dit percentage wordt gehaald voor 2017
(98,6%).
Gegevens over de borstkankerincidentie zijn ontleend aan Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL;
www.cijfersoverkanker.nl). Gegevens over de borstkankersterfte zijn afkomstig van het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS; statline.cbs.nl/Statweb/).
Beiden zijn geraadpleegd op 11 april 2019.

Integraal Kankercentrum Nederland is een onafhankelijk kennisen kwaliteitsinstituut voor de oncologische en palliatieve zorg met
de Nederlandse Kankerregistratie als belangrijkste basis.

2016 
2017 
*

fout positieve
uitslagen*

detectiecijfer*

17,4

6,9

positief
voorspellende
waarde
28%

16,3

6,6

29%

Het percentage uitgenodigd is afgenomen in combinatie
met een stijging
in het gemiddelde
screeningsinterval.
Het detectiecijfer is
iets gedaald.

per 1000 gescreende vrouwen

De tabellen uit deze monitor zijn terug te vinden op: www.iknl.nl/borstkankermonitor
www.rivm.nl/monitoring-evaluatie-bevolkingsonderzoek-borstkanker
Het bevolkingsonderzoek wordt geregisseerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

tabel 1 indicatoren t/m 2018 mbt deelname in vergelijking met voorgaande jaren

tabel 2 indicatoren t/m 2017 mbt uitkomsten in vergelijking met voorgaande jaren

Doelgroep per jaar (x 1000)1

2013
1.323

2014
1.347

2015
1.386

2016
1.388

2017
1.407

2018
1.401

Borstkankerdetectie per 1000 gescreende vrouwen

2013
6,9

2014
6,9

2015
6,9

2016
6,9

2017
6,6

netto doelgroep per jaar (x 1000)

1.265

1.284

1.302

1.317

1.332

1.321

PVW verwijsadvies

27%

28%

30%

28%

29%

1.017.596

996.080

1.023.473

1.021.353

1.028.656

976.032

aantal screeningsonderzoeken

Fout-positieve uitslagen per 1000 gescreende vrouwen

18,4

17,7

16,3

17,4

16,3

- na niet-invasieve diagnostiek

11,9

11,4

9,9

10,6

10,4

uitgenodigd

101,4%

98,4%

101,3%

100,2%

100,5%

96,4%

Deelnamegraad

79,4%

78,8%

77,6%

77,3%

76,8%

76,6%

- na invasieve diagnostiek

6,1

5,7

5,9

6,3

5,4

- deelnamegraad oorspronkelijke uitnodiging

77,3%

76,8%

75,6%

75,4%

74,6%

74,5%

Aandeel fout-positieve uitslagen na BI-RADS 5 uitslag

5%

4%

4%

5%

5%

- deelnamegraad herinneringsuitnodiging

19,7%

16,8%

17,4%

16,5%

17,2%

16,1%

- na niet-invasieve diagnostiek

2%

1%

1%

1%

2%

deelnametrouw2

92,2%

91,8%

91,1%

91,1%

91,3%

91,5%

- na invasieve diagnostiek1

3%

3%

3%

3%

3%

Verwijscijfer per 1000 gescreende vrouwen

25,2

24,5

23,2

24,3

23,0

22,3

Aandeel fout-positieve uitslagen na BI-RADS 4 uitslag

58%

58%

58%

61%

60%

- verwezen met BI-RADS 5

1,5

1,6

1,6

1,6

1,6

1,5

- na niet-invasieve diagnostiek1

21%

20%

17%

20%

22%

1

- verwezen met BI-RADS 4

9,5

9,2

9,4

10,4

10,1

9,8

- na invasieve diagnostiek

36%

36%

39%

38%

36%

- verwezen met BI-RADS 0

14,2

13,7

12,2

12,3

11,3

11,0

Aandeel geen borstkanker na BI-RADS 0 uitslag

90%

89%

88%

89%

90%

gemiddeld screeningsinterval (maanden)

23,5

23,7

24,0

23,9

23,8

24,1

- na niet-invasieve diagnostiek1

69%

69%

67%

69%

72%

heruitnodiging binnen 24 ± 2 maanden

79%

86%

85%

85%

86%

78%

- na invasieve diagnostiek1

18%

17%

18%

18%

15%

1

screeningsinterval <2,5 jaar

95,4%

95,5%

95,4%

95,0%

94,7%

94,5%

Screeningscarcinomen

7.011

6.849

7.081

7.025

6.796

uitslag screening binnen 10 werkdagen

98,2%

98,3%

98,5%

99,1%

99,7%

99,6%

in-situ carcinomen (DCIS)

21,9%

20,6%

22,0%

22,0%

21,4%

non-respondenten

12,7%

12,8%

14,0%

13,9%

14,6%

15,1%

invasieve carcinomen

78,1%

79,4%

78,0%

78,0%

78,6%

non-participanten

8,0%

8,4%

8,5%

8,8%

8,6%

8,3%

1

bron: CBS; 2 berekend over laatste twee screeningsronden

Tabel 1 belangrijkste bevindingen 2017/2018
• In deze monitor laten we al een aantal resultaten over 2018
zien. Het gaat daarbij om indicatoren met betrekking tot de
uitnodiging, deelname en doorverwijzing van cliënten.
• De doelgroep was in 2018 voor het eerst iets gedaald.
• In 2018 was het aantal screeningsonderzoeken lager dan voorgaande jaren. Het gemiddelde screeningsinterval was iets gestegen, waardoor het percentage cliënten met een heruitnodiging binnen 24 ± 2 maanden was gedaald naar 78%.

• Het percentage uitgenodigde cliënten was gedaald tot 96,4%,
en ligt daarmee onder de streefwaarde van 98%. Deze daling
kan mogelijk worden verklaard door een tekort aan laboranten,
waardoor de capaciteit van een screeningsunit kleiner werd.
• Het deelnamepercentage bleef dalen en lag in 2018 onder
de 77%. De deelnametrouw steeg licht, wat aangeeft dat vrouwen die ervoor kiezen om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek, dit ook blijven doen bij vervolguitnodigingen.
• Door de dalende deelname stegen de kosten per onderzoek.
• Het verwijscijfer daalde licht tot 22,3 / 1000 vrouwen.

verwijsadvies opgevolgd

99,6%

99,2%

99,7%

99,5%

99,0%

einduitslag screening beschikbaar <6 mnd na screeningsdatum

99,4%

99,0%

99,4%

99,0%

98,6%

beperkt beoordeelbare onderzoeken

0,4%

0,2%

0,1%

0,1%

0,1%

de kosten per onderzoek (€)

65,05

66,06

66,30

67,01

67,82

1

percentages tellen niet op tot totaal i.v.m. onbekende diagnostiek

Tabel 2 belangrijkste bevindingen 2017
• In tabel 2 staan de resultaten met betrekking tot de uiteindelijke uitkomsten weergegeven t/m 2017. Het detectiecijfer
van 6,6 / 1000 vrouwen was in 2017 iets lager dan ervoor. In
combinatie met de lichte daling van het verwijscijfer leidde dit
tot een positief voorspellende waarde van 29%.

• In totaal werden er 6.796 screeningscarcinomen gedetecteerd, waarvan 21% DCIS.
• Het aantal verwezen cliënten waarvan de einduitslag beschikbaar was, ligt op dit moment iets lager dan voorgaande jaren.
Dit kan betekenen dat de gegevens in de komende periode
nog verder worden gecompleteerd. Uit eerdere jaren bleek
dat dit over het algemeen leidde tot een hogere detectie.

Verdeling van uitkomsten weergegeven
per 100 verwezen vrouwen uit:

2013
 Beperkt beoordeelbare onderzoeken: onderzoeken waarbij een betrouwbaar oordeel niet mogelijk is.  BI-RADS: Breast Imaging
Reporting and Data System, radiologisch classificatiesysteem. BI-RADS 0: te weinig informatie op de foto’s; BI-RADS 4: verdachte
afwijking; BI-RADS 5: zeer verdachte afwijking.  Deelnamegraad: aandeel vrouwen dat naar aanleiding van een uitnodiging in
het verslagjaar heeft deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek. Het screeningsonderzoek hoeft hierbij niet in hetzelfde verslagjaar te hebben plaatsgehad.  Deelnametrouw: aandeel deelnemers in de actuele screeningsronde van de vrouwen die ook in
de vorige ronde hebben deelgenomen.  Einduitslag screening bekend: aandeel verwijzingen waarvan definitieve uitslag binnen
6 maanden bekend is.  Fout-positieve uitslagen: Per 1000 onderzochte vrouwen het aantal doorverwezen vrouwen bij wie geen
borstkanker is vastgesteld.  Gemiddeld screeningsinterval: gemiddeld screeningsinterval in maanden bij vervolgonderzoeken
< 30 maanden.  Heruitnodiging: aandeel vrouwen dat voor het laten maken van een volgend screeningsonderzoek binnen een
periode van 22-26 maanden na het vorige wordt uitgenodigd.  Intervalcarcinomen: borstkankers gediagnosticeerd in de eerste
twee jaar na een screeningsonderzoek dat niet tot een verwijsadvies heeft geleid.  Non-participanten: uitgenodigde vrouwen
die zich hebben afgemeld.  Non-respondenten: uitgenodigde vrouwen die zonder opgaaf van een reden niet hebben deelgenomen.  Positief voorspellende waarde (PVW): aandeel vrouwen met een verwijsadvies bij wie borstkanker werd vastgesteld.
 Programmasensitiviteit: het aandeel van door het bevolkingsonderzoek opgespoorde borstkankers van alle borstkankers die
n.a.v. het screeningsonderzoek én in de eerste twee jaar daarna bij de gescreende vrouwen zijn gediagnosticeerd.  Programmaspecificiteit: het aandeel onderzoeken waarbij terecht geen verwijzing plaatsvond (terecht-negatieve uitslag) van alle onderzochte
vrouwen zonder borstkankerdiagnose in de eerste twee jaar na screening.  Screeningsonderzoeken: aantal vrouwen dat in het
verslagjaar een volledig screeningsonderzoek heeft gehad ongeacht het jaar van uitnodiging.  Uitgenodigd: aandeel uitgenodigde
vrouwen van de doelgroep.  Uitslag screening binnen 10 werkdagen: aandeel binnen 10 werkdagen na screening verstuurde uitslagbrieven.  Verwijsadvies opgevolgd: aandeel doorverwezen vrouwen dat een consult in ziekenhuis had.

21

2017

6

24

47

borstkanker, invasief
borstkanker, in situ
geen afwijking, na invasieve diagnostiek
geen afwijking, na niet-invasieve diagnostiek
geen afwijking, diagnostiek onbekend

2

23

6

23

45

3

tabel 1 indicatoren t/m 2018 mbt deelname in vergelijking met voorgaande jaren

tabel 2 indicatoren t/m 2017 mbt uitkomsten in vergelijking met voorgaande jaren

Doelgroep per jaar (x 1000)1

2013
1.323

2014
1.347

2015
1.386

2016
1.388

2017
1.407

2018
1.401

Borstkankerdetectie per 1000 gescreende vrouwen

2013
6,9

2014
6,9

2015
6,9

2016
6,9

2017
6,6

netto doelgroep per jaar (x 1000)

1.265

1.284

1.302

1.317

1.332

1.321

PVW verwijsadvies

27%

28%

30%

28%

29%

1.017.596

996.080

1.023.473

1.021.353

1.028.656

976.032

aantal screeningsonderzoeken

Fout-positieve uitslagen per 1000 gescreende vrouwen

18,4

17,7

16,3

17,4

16,3

- na niet-invasieve diagnostiek

11,9

11,4

9,9

10,6

10,4

uitgenodigd

101,4%

98,4%

101,3%

100,2%

100,5%

96,4%

Deelnamegraad

79,4%

78,8%

77,6%

77,3%

76,8%

76,6%

- na invasieve diagnostiek

6,1

5,7

5,9

6,3

5,4

- deelnamegraad oorspronkelijke uitnodiging

77,3%

76,8%

75,6%

75,4%

74,6%

74,5%

Aandeel fout-positieve uitslagen na BI-RADS 5 uitslag

5%

4%

4%

5%

5%

- deelnamegraad herinneringsuitnodiging

19,7%

16,8%

17,4%

16,5%

17,2%

16,1%

- na niet-invasieve diagnostiek

2%

1%

1%

1%

2%

deelnametrouw2

92,2%

91,8%

91,1%

91,1%

91,3%

91,5%

- na invasieve diagnostiek1

3%

3%

3%

3%

3%

Verwijscijfer per 1000 gescreende vrouwen

25,2

24,5

23,2

24,3

23,0

22,3

Aandeel fout-positieve uitslagen na BI-RADS 4 uitslag

58%

58%

58%

61%

60%

- verwezen met BI-RADS 5

1,5

1,6

1,6

1,6

1,6

1,5

- na niet-invasieve diagnostiek1

21%

20%

17%

20%

22%

1

- verwezen met BI-RADS 4

9,5

9,2

9,4

10,4

10,1

9,8

- na invasieve diagnostiek

36%

36%

39%

38%

36%

- verwezen met BI-RADS 0

14,2

13,7

12,2

12,3

11,3

11,0

Aandeel geen borstkanker na BI-RADS 0 uitslag

90%

89%

88%

89%

90%

gemiddeld screeningsinterval (maanden)

23,5

23,7

24,0

23,9

23,8

24,1

- na niet-invasieve diagnostiek1

69%

69%

67%

69%

72%

heruitnodiging binnen 24 ± 2 maanden

79%

86%

85%

85%

86%

78%

- na invasieve diagnostiek1

18%

17%

18%

18%

15%

1

screeningsinterval <2,5 jaar

95,4%

95,5%

95,4%

95,0%

94,7%

94,5%

Screeningscarcinomen

7.011

6.849

7.081

7.025

6.796

uitslag screening binnen 10 werkdagen

98,2%

98,3%

98,5%

99,1%

99,7%

99,6%

in-situ carcinomen (DCIS)

21,9%

20,6%

22,0%

22,0%

21,4%

non-respondenten

12,7%

12,8%

14,0%

13,9%

14,6%

15,1%

invasieve carcinomen

78,1%

79,4%

78,0%

78,0%

78,6%

non-participanten

8,0%

8,4%

8,5%

8,8%

8,6%

8,3%

1

bron: CBS; 2 berekend over laatste twee screeningsronden

Tabel 1 belangrijkste bevindingen 2017/2018
• In deze monitor laten we al een aantal resultaten over 2018
zien. Het gaat daarbij om indicatoren met betrekking tot de
uitnodiging, deelname en doorverwijzing van cliënten.
• De doelgroep was in 2018 voor het eerst iets gedaald.
• In 2018 was het aantal screeningsonderzoeken lager dan voorgaande jaren. Het gemiddelde screeningsinterval was iets gestegen, waardoor het percentage cliënten met een heruitnodiging binnen 24 ± 2 maanden was gedaald naar 78%.

• Het percentage uitgenodigde cliënten was gedaald tot 96,4%,
en ligt daarmee onder de streefwaarde van 98%. Deze daling
kan mogelijk worden verklaard door een tekort aan laboranten,
waardoor de capaciteit van een screeningsunit kleiner werd.
• Het deelnamepercentage bleef dalen en lag in 2018 onder
de 77%. De deelnametrouw steeg licht, wat aangeeft dat vrouwen die ervoor kiezen om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek, dit ook blijven doen bij vervolguitnodigingen.
• Door de dalende deelname stegen de kosten per onderzoek.
• Het verwijscijfer daalde licht tot 22,3 / 1000 vrouwen.

verwijsadvies opgevolgd

99,6%

99,2%

99,7%

99,5%

99,0%

einduitslag screening beschikbaar <6 mnd na screeningsdatum

99,4%

99,0%

99,4%

99,0%

98,6%

beperkt beoordeelbare onderzoeken

0,4%

0,2%

0,1%

0,1%

0,1%

de kosten per onderzoek (€)

65,05

66,06

66,30

67,01

67,82

1

percentages tellen niet op tot totaal i.v.m. onbekende diagnostiek

Tabel 2 belangrijkste bevindingen 2017
• In tabel 2 staan de resultaten met betrekking tot de uiteindelijke uitkomsten weergegeven t/m 2017. Het detectiecijfer
van 6,6 / 1000 vrouwen was in 2017 iets lager dan ervoor. In
combinatie met de lichte daling van het verwijscijfer leidde dit
tot een positief voorspellende waarde van 29%.

• In totaal werden er 6.796 screeningscarcinomen gedetecteerd, waarvan 21% DCIS.
• Het aantal verwezen cliënten waarvan de einduitslag beschikbaar was, ligt op dit moment iets lager dan voorgaande jaren.
Dit kan betekenen dat de gegevens in de komende periode
nog verder worden gecompleteerd. Uit eerdere jaren bleek
dat dit over het algemeen leidde tot een hogere detectie.

Verdeling van uitkomsten weergegeven
per 100 verwezen vrouwen uit:

2013
 Beperkt beoordeelbare onderzoeken: onderzoeken waarbij een betrouwbaar oordeel niet mogelijk is.  BI-RADS: Breast Imaging
Reporting and Data System, radiologisch classificatiesysteem. BI-RADS 0: te weinig informatie op de foto’s; BI-RADS 4: verdachte
afwijking; BI-RADS 5: zeer verdachte afwijking.  Deelnamegraad: aandeel vrouwen dat naar aanleiding van een uitnodiging in
het verslagjaar heeft deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek. Het screeningsonderzoek hoeft hierbij niet in hetzelfde verslagjaar te hebben plaatsgehad.  Deelnametrouw: aandeel deelnemers in de actuele screeningsronde van de vrouwen die ook in
de vorige ronde hebben deelgenomen.  Einduitslag screening bekend: aandeel verwijzingen waarvan definitieve uitslag binnen
6 maanden bekend is.  Fout-positieve uitslagen: Per 1000 onderzochte vrouwen het aantal doorverwezen vrouwen bij wie geen
borstkanker is vastgesteld.  Gemiddeld screeningsinterval: gemiddeld screeningsinterval in maanden bij vervolgonderzoeken
< 30 maanden.  Heruitnodiging: aandeel vrouwen dat voor het laten maken van een volgend screeningsonderzoek binnen een
periode van 22-26 maanden na het vorige wordt uitgenodigd.  Intervalcarcinomen: borstkankers gediagnosticeerd in de eerste
twee jaar na een screeningsonderzoek dat niet tot een verwijsadvies heeft geleid.  Non-participanten: uitgenodigde vrouwen
die zich hebben afgemeld.  Non-respondenten: uitgenodigde vrouwen die zonder opgaaf van een reden niet hebben deelgenomen.  Positief voorspellende waarde (PVW): aandeel vrouwen met een verwijsadvies bij wie borstkanker werd vastgesteld.
 Programmasensitiviteit: het aandeel van door het bevolkingsonderzoek opgespoorde borstkankers van alle borstkankers die
n.a.v. het screeningsonderzoek én in de eerste twee jaar daarna bij de gescreende vrouwen zijn gediagnosticeerd.  Programmaspecificiteit: het aandeel onderzoeken waarbij terecht geen verwijzing plaatsvond (terecht-negatieve uitslag) van alle onderzochte
vrouwen zonder borstkankerdiagnose in de eerste twee jaar na screening.  Screeningsonderzoeken: aantal vrouwen dat in het
verslagjaar een volledig screeningsonderzoek heeft gehad ongeacht het jaar van uitnodiging.  Uitgenodigd: aandeel uitgenodigde
vrouwen van de doelgroep.  Uitslag screening binnen 10 werkdagen: aandeel binnen 10 werkdagen na screening verstuurde uitslagbrieven.  Verwijsadvies opgevolgd: aandeel doorverwezen vrouwen dat een consult in ziekenhuis had.

21

2017

6

24

47

borstkanker, invasief
borstkanker, in situ
geen afwijking, na invasieve diagnostiek
geen afwijking, na niet-invasieve diagnostiek
geen afwijking, diagnostiek onbekend

2

23

6

23

45

3

tabel 3
intervalkankers 2011-2015*

2011

2012

2013

2014

2015

aantal screeningsonderzoeken (x1000)

986

1.009

1.018

996

1.023

6.300

6.751

7.011

6.849

7.081

6,4

6,7

6,9

6,9

6,9

2.102

2.163

2.140

2.224

2.222

2,1

2,1

2,1

2,2

2,2

programmasensitiviteit

75,0%

75,7%

76,6%

75,5%

76,1%

programmaspecificiteit

98,5%

98,3%

98,1%

98,2%

98,4%

screeningscarcinomen
- borstkankerdetectie per 1000 gescreende vrouwen
intervalcarcinomen
- intervalcarcinomen per 1000 gescreende vrouwen

monitor bevolkingsonderzoek
borstkanker 2017/2018
juni 2019

2016


2017


2018


uitgenodigd (mln)

1,3

1,3

1,3

onderzocht (mln)

1,0

1,0

1,0

77,3 %

76,8 %

76,6 %

Het deelnamepercentage blijft
licht dalen.

24,3

23,0

22,3

Het verwijscijfer is
iets afgenomen.

23,9

23,8

24,1

* jaar van screening andere periode dan tabel 1, 2 en 4

• De gegevens over intervalkankers, gediagnosticeerd
in de eerste twee jaar na een screeningsonderzoek
zijn beschikbaar tot en met 2015 en worden vergeleken met de voorgaande 4 jaar.

tabel 4
incidentie- en sterftecijfer

• Het detectiecijfer is in 2015 niet verder gestegen, en
het aandeel intervalcarcinomen blijft constant.
• De programmasensitiviteit en -specificiteit zijn eveneens stabiel.

2013

2014

2015

2016

2017

incidentiecijfer invasieve borstkanker / 100.000 (ESR)

342,7

341,7

335,8

336,4

334,5

incidentiecijfer in situ borstkanker / 100.000 (ESR)

75,7

67,6

72,5

71,0

67,4

Borstkankersterfte / 100.000 (ESR)

58,6

55,2

59,2

57,4

53,3

borstkankersterfte tov 1986/1988 50-74 jaar

-37,7%

-41,4%

-37,2%

-39,0%

-43,4%

borstkankersterfte tov 1986/1988 55-79 jaar

-37,3%

-40,7%

-34,0%

-39,0%

-40,1%

deelname

Incidentiecijfer borstkanker (ESR)1

1

2

Bron: Nederlandse Kankerregistratie; 2 Bron: statline.cbs.nl/statweb/

• Zowel de incidentie van invasieve borstkanker als
van in situ borstkanker bij vrouwen 50-74 is iets
afgenomen.

• De borstkankersterfte bij vrouwen 50-74 is in 2017
opnieuw gedaald en op het laagste niveau sinds de
invoering van het bevolkingsonderzoek.

verwijscijfer

(per 1000
gescreende vrouwen)

gemiddelde
screeningsinterval
(maanden)

uitgenodigd

100,2%

100,5%

96,4%

x
Deze monitor toont de resultaten van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker in 2017 en 2018
in vergelijking met die van de voorgaande jaren. De
resultaten zijn gebaseerd op een gedefinieerde set
indicatoren uit het datawarehouse borstkanker van
IKNL, dat in april 2019 werd geactualiseerd met de
meest recente screeningsgegevens.
In deze monitor zijn ook gegevens over intervalkankers opgenomen die in de eerste twee jaar na
screening werden vastgesteld bij vrouwen die tot en
met 2015 zijn gescreend.

Voor een goede interpretatie van de uitkomsten is
het noodzakelijk dat de definitieve uitslag van ten
minste 95 procent van de doorverwezen vrouwen
bekend is. Dit percentage wordt gehaald voor 2017
(98,6%).
Gegevens over de borstkankerincidentie zijn ontleend aan Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL;
www.cijfersoverkanker.nl). Gegevens over de borstkankersterfte zijn afkomstig van het Centraal Bureau
voor de Statistiek (CBS; statline.cbs.nl/Statweb/).
Beiden zijn geraadpleegd op 11 april 2019.

Integraal Kankercentrum Nederland is een onafhankelijk kennisen kwaliteitsinstituut voor de oncologische en palliatieve zorg met
de Nederlandse Kankerregistratie als belangrijkste basis.

2016 
2017 
*

fout positieve
uitslagen*

detectiecijfer*

17,4

6,9

positief
voorspellende
waarde
28%

16,3

6,6

29%

Het percentage uitgenodigd is afgenomen in combinatie
met een stijging
in het gemiddelde
screeningsinterval.
Het detectiecijfer is
iets gedaald.

per 1000 gescreende vrouwen

De tabellen uit deze monitor zijn terug te vinden op: www.iknl.nl/borstkankermonitor
www.rivm.nl/monitoring-evaluatie-bevolkingsonderzoek-borstkanker
Het bevolkingsonderzoek wordt geregisseerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)