2009D10068

VERSLAG
Binnen de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat hebben de fracties
van het CDA, de PvdA, de SP en de VVD de behoefte om enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen over diverse brieven van de minister van
Verkeer en Waterstaat inzake de geschillencommissie luchtvaart (31 232,
nrs. 16 en 17 en de brieven d.d. 24 juni 2008 en 5 augustus 2008 over
respectievelijk passagiersrechten luchtvaart en de schriftelijke vragen van
het lid Roemer over het artikel «Eurlings houdt KLM hand boven het
hoofd»).
De voorzitter van de commissie,
H. Jager
De adjunct-griffier van de commissie,
L. Tijdink

NDS15731
0809tknds2009D10068

1

Algemeen
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling en instemming
kennis genomen van de oprichting van de geschillencommissie luchtvaart. De leden van de CDA-fractie waarderen het, dat er een extra
laagdrempelig loket is ontstaan voor klachten van luchtreizigers.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brieven en overige berichtgeving aangaande de geschillencommissie luchtvaart. Deze leden hebben nog enkele vragen om een aantal
mogelijke misverstanden weg te nemen.
De leden van de SP-fractie zijn blij dat er eindelijk een geschillencommissie luchtvaart lijkt te komen. Wel hebben deze leden nog enkele vragen
over de voortgang en over de exacte invulling van deze geschillencommissie.
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de voorgestelde geschillencommissie voor de luchtvaart. De leden
onderschrijven het belang van een onafhankelijke commissie waar
consumenten geschillen met luchtvaartmaatschappijen kunnen
aankaarten en waar deze geschillen ook kunnen worden opgelost.
Aard van de geschillencommissie
De leden van de PvdA-fractie vragen of het waar is dat de geschillencommissie luchtvaart zal worden ingericht naar Nederlands recht. Tevens
vernemen zij graag of het waar is dat de inrichting en samenstelling van
de geschillencommissie identiek zal zijn aan die van de andere
commissies die onder de Stichting Geschillencommissies voor
Consumentenzaken vallen.
De leden van de PvdA-fractie vernemen verder graag of het voor reizigers
noodzakelijk zal zijn dat de toegang tot de geschillencommissie in hun
reis- en vervoersvoorwaarden geregeld is. Deze leden vragen of alle
luchtvaartmaatschappijen, inclusief buitenlandse luchtvaartmaatschappijen, verplicht zijn zich aan de uitspraken van de geschillencommissie
luchtvaart te houden.
De leden van de SP-fractie vragen ook welke garanties een reiziger heeft
dat de geleden schade na een uitspraak van de geschillencommissie
luchtvaart daadwerkelijk door de luchtvaartmaatschappij betaald wordt.
Deze leden vernemen graag of compensatie van de schade bij elke
luchtvaartmaatschappij juridisch verhaalbaar zal zijn.
Ook vernemen de leden van de SP-fractie graag wat er gebeurt er als een
luchtvaartmaatschappij tijdens de behandeling van een klacht failliet gaat
en of de oprichting van een garantieregeling een bijdrage zou kunnen
leveren in dergelijke situaties, zodat de reiziger daar nooit de dupe van
kan zijn. Deze leden vernemen graag of een dergelijke nakomingsgarantie
volgens de minister bij de geschillencommissie past, of dat de minister
andere mogelijkheden ziet om dit probleem te ondervangen.
De leden van de SP-fractie verwonderen zich er over dat de geschillencommissie niet per wet afgedwongen wordt, aangezien de minister eerder
aankondigde dit te zullen doen indien er vóór 1 oktober 2008 niet op
vrijwillige basis een geschillencommissie zou komen. Deze leden vragen
zich af waarom de minister nu al bijna een half jaar uitstel heeft gegeven
voor de komst van deze vrijwillige geschillencommissie en waarom hij
niet zelf de regie in handen neemt, zoals hij eerder heeft aangegeven.

2

De leden van de SP-fractie hebben ook vragen over de gesprekspartners
binnen de geschillencommissie. Zo vinden deze leden het vreemd dat niet
het Consumentenoverleg Luchtvaart partner is in deze geschillencommissie, maar enkel één deelnemer uit dat overleg, namelijk de Consumentenbond. Deze leden vragen zich af waarvoor de minister het Consumentenoverleg Luchtvaart heeft opgericht en waarom de minister geen
gebruik maakt van de kwaliteiten van de andere deelnemers uit dit
overleg om te komen tot een optimale invulling van de geschillencommissie.
De leden van de VVD-fractie willen tevens graag de verzekering van de
minister dat de geschillencommissie zo evenwichtig mogelijk is samengesteld, aangezien deze commissie een bepalende rol heeft en invloed zal
hebben op de luchtvaart.
Scope van de geschillencommissie
De leden van de CDA-fractie onderschrijven dat het bestaansrecht van de
geschillencommissie voor een belangrijk deel samenhangt met de laagdrempeligheid van deze commissie voor individuele reizigers. Daarom
vragen deze leden of de geschillencommissie bereid zal zijn om klachten
over niet bij BARIN aangesloten maatschappijen die wél binnen de andere
criteria vallen, door te geleiden naar de betreffende maatschappij en de
afhandeling ervan te monitoren. Deze leden vragen ook of luchtvaartmaatschappijen die niet bij BARIN zijn aangesloten, zich wél bij de geschillencommissie luchtvaart kunnen aansluiten.
De leden van de SP-fractie vernemen graag of alle (via Nederland
reizende) luchtvaartmaatschappijen automatisch onder de geschillencommissie komen te vallen. Deze leden vragen ook of alle vluchten via een
Nederlandse luchthaven onder de geschillencommissie vallen, of enkel de
vluchten met vertrek van of aankomst op een Nederlandse luchthaven.
De leden van de VVD-fractie willen graag weten of het klopt dat alle
luchtvaartmaatschappijen die zijn aangesloten bij BARIN zich zullen
conformeren aan de geschillenbeslechting door de geschillencommissie
(vanaf zomer 2009). Deze leden vernemen graag welke acties de minister
heeft ondernomen om ervoor te zorgen dat luchtvaartmaatschappijen die
niet aangesloten zijn bij BARIN, maar wel vanaf Nederlandse luchthavens
vliegen, zich ook zullen conformeren aan de geschillenbeslechting,
aangezien daar in de intentieverklaring uitdrukkelijk om werd gevraagd.
De leden van de PvdA-fractie vragen of reizigers met een klacht over
pakketreizen bij de geschillencommissie terecht kunnen. En als dat het
geval is, of dat dan geldt voor klachten over alle aspecten van de pakketreis. Mocht dat laatste niet het geval zijn, dan vragen deze leden met
welke aspecten deze reizigers wel bij de geschillencommissie terecht
kunnen en met welke aspecten niet.
Ook de leden van de SP-fractie vragen om de bevestiging dat niet enkel
rechtstreeks bij luchtvaartmaatschappijen gekochte tickets onder de scope
van de geschillencommissie luchtvaart gaan vallen, maar ook de tickets
die (al dan niet in een pakketreis) bij reisbureaus gehaald zijn.
De leden van de SP-fractie constateren dat er nog veel onduidelijk is over
wat er onder de scope van de geschillencommissie gaat vallen. Deze
leden vragen zich af of de geschillencommissie, conform de luchtvaartafspraken en het beleid van onder andere KLM, geschillen met een
terugwerkende kracht van twee jaar in behandeling gaat nemen. En als
dat niet het geval is, vragen de leden van de SP-fractie welke terugwerkende kracht de geschillencommissie dan gaat hanteren en of reeds
aangeschafte tickets voor nog af te leggen reizen onder de terugwerkende
kracht vallen.

3

De leden van de SP-fractie vernemen verder graag of het waar is dat elk
incident dat vanaf de datum van inwerkingtreding van Europese verordening (EG) nr. 261/2004 (17 februari 2005) is opgetreden, onder het
regime van de verordening valt. Als dit inderdaad het geval is, vernemen
deze leden ook graag of de geschillencommissie luchtvaart dit ook zal
respecteren en hoe dan wordt geregeld dat alle geschillen die zich sinds
de inwerkingtreding van de verordening hebben voorgedaan, door de
geschillencommissie behandeld worden.
Vervolg
De leden van de CDA-fractie beschouwen de oprichting van de geschillencommissie als «beter laat dan nooit». Zij hopen dat het inderdaad lukt om
de geschillencommissie al operationeel te hebben op het moment dat het
zomerseizoen begint, zodat de vele vakantiereizigers in die periode al met
hun eventuele klachten bij de geschillencommissie terecht zullen kunnen.
Graag ontvangen deze leden informatie over de voortgang van de
oprichting van de geschillencommissie.
De leden van de VVD-fractie willen graag de bevestiging dat vanaf de
zomer eventuele problemen bij vluchten, ongeacht wanneer ze geboekt
zijn, allemaal aangekaart kunnen worden bij de geschillencommissie.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de oprichting van de
geschillencommissie luchtvaart een belangrijke stap is, maar dat dit
slechts een begin is in de ontwikkeling van de passagiersrechten. Zij zijn
benieuwd naar de opvatting die de minister hierover heeft, en naar zijn
visie op wat er verder nog op dit terrein zou moeten gebeuren.
De leden van de CDA-fractie vragen zich af op welke wijze de geschillencommissie bekendheid zal verwerven bij de buitenlandse reizigers die
bijvoorbeeld vanaf Maastricht of Eindhoven vertrekken.
De leden van de PvdA-fractie vernemen graag welke inspanningen
verricht zullen worden om ruchtbaarheid te geven aan het bestaan van de
nieuwe geschillencommissie en welke rol het ministerie van Verkeer en
Waterstaat daarin gaat spelen.
De leden van de PvdA-fractie en van de SP-fractie vernemen graag vanaf
welke datum de geschillencommissie luchtvaart van start gaat. De leden
van de SP-fractie vragen ook wanneer de luchtvaartmaatschappijen die in
Nederland actief zijn, uiterlijk een verwijzing moeten maken naar de
geschillencommissie.
Europese Unie
De leden van de CDA-fractie ondersteunen de ambitie om op korte termijn
tot implementatie van soortgelijke geschillencommissies of één overkoepelende geschillencommissie luchtvaart in de gehele Europese Unie te
komen. Deze leden signaleren dat op dit moment de geschillencommissie
alleen geschillen in behandeling neemt over vluchten met een luchthaven
in Nederland als eerste vertrekpunt, waardoor niet alle Nederlandse
reizigers door de geschillencommissie worden bereikt.
De leden van de PvdA-fractie vernemen graag of de Europese Commissie
voornemens is om, al dan niet door middel van een verplichting, in iedere
lidstaat te komen tot een geschillencommissie luchtvaart.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Nederlandse geschillencommissie een voorbeeld zou moeten worden voor de rest van Europa.
Deze leden vragen zich echter af of de geschillencommissie wel geheel in
lijn is met Europese verordeningen (EG) nrs. 261/2004, 1107/2006 en

4

2111/2005. Deze leden vernemen graag van de minister of alle rechten die
deze verordeningen aan reizigers bieden, onverkort door de geschillencommissie zullen worden gehanteerd. En als dat niet het geval is,
vernemen deze leden graag waar de praktijk van de geschillencommissie
precies zal afwijken en waarom. Ook vernemen deze leden in dat geval
graag hoe het juridisch mogelijk is om van de rechten in de verordeningen af te wijken. De leden van de SP-fractie vragen de minister verder
om de bevestiging dat aan de rechten die de reizigers via deze Europese
verordeningen gegeven zijn, niet getornd zal worden met de instelling van
de geschillencommissie luchtvaart.
De leden van de VVD-fractie hebben in de intentieverklaring gelezen dat er
sprake is van «een uitdrukkelijke conditionele noodzaak [...], dat een
voortvarend daarop volgende implementatie in de EU lidstaten ter
borging van een gelijk speelveld (level playing field) in de Europese Unie
zal worden gerealiseerd». Deze leden vernemen graag welke acties de
minister hiervoor heeft ondernomen en op welke termijn de Kamer
hierover meer informatie kan verwachten. Deze leden vragen zich af hoe
de geschillencommissie kan worden «opgeschaald» tot Europees niveau.
Deze leden vragen verder welke consequenties gebrek aan of uitstel van
Europese implementatie kan hebben op de Nederlandse geschillencommissie.

5