Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2601
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de Ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Veiligheid en Justitie over het passief kiesrecht
(ingezonden 8 augustus 2017).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 4 september
2017).
Vraag 1
Deelt u de opvatting dat politieke ambtsdragers die veroordeeld zijn voor
fraude of corruptie niet thuis horen in het parlement, de provinciale staten of
de gemeenteraad?1
Antwoord 1
Ja, deze opvatting deel ik. Goed bestuur is integer bestuur. Integriteit is één
van de zeven leidende beginselen die zijn opgenomen in de Nederlandse
Code voor Goed Openbaar Bestuur. De integriteit van bestuurders en
volksvertegenwoordigers is hier een integraal onderdeel van. Gezien de
zorgen die onder meer bij de Tweede Kamer bestaan over de ondermijning
van het lokaal bestuur is het belang hiervan de afgelopen periode alleen
maar groter geworden. Neemt niet weg dat de integriteitstoetsing van
(kandidaat-) politieke ambtsdragers primair de verantwoordelijkheid van de
politieke partijen zelf blijft. Ik heb daarom de Tweede Kamer toegezegd om in
overleg te treden met vertegenwoordigers van de politieke partijen om over
de rekrutering van politieke ambtsdragers en de risico’s van ondermijning te
spreken2. Uit dit overleg kwam naar voren dat een handreiking integriteitstoetsing voor de wervings- en selectiecommissies van politieke partijen van
toegevoegde waarde kan zijn. Om deze reden heb ik begin dit jaar de
Handreiking integriteitstoetsing kandidaten voor decentrale politieke partijen
laten opstellen en verspreiden3.
Vraag 2 en 3
Hoe verklaart u dat politieke ambtsdragers bij een veroordeling voor fraude
of corruptie hoogst zelden het passief kiesrecht wordt ontnomen?
1

https://www.haarlemsdagblad.nl/nieuws/foute-wethouder-niet-opnieuw-kiezen
Kamerstuk 28 684, nr. 455
3
https://www.politiekeambtsdragers.nl/publicaties/publicaties/2016/4/7/handreiking-integriteitvan-politieke-ambtsdragers-bij-gemeenten-provincies-en-waterschappen
2

ah-tk-20162017-2601
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Staat de huidige wet het ontnemen van het passief kiesrecht in de weg? Zo
ja, bent u bereid de huidige regels aan te scherpen?
Antwoord 2 en 3
Politieke ambtsdragers die voor passieve ambtelijke omkoping («ambtelijke
corruptie») zijn veroordeeld kunnen niet uit het kiesrecht worden ontzet.
Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel tot herziening van de corruptiewetgeving (Kamerstukken 26 469) is in de Tweede Kamer gediscussieerd over
of ontzetting van het kiesrecht als bijkomende straf moet kunnen worden
opgelegd aan politieke ambtsdragers die zich schuldig hebben gemaakt aan
passieve ambtelijke omkoping – zoals in het oorspronkelijke wetsvoorstel
werd voorgesteld – of dat in plaats daarvan de hoedanigheid van politiek
ambtsdrager moet worden aangemerkt als strafverzwarende omstandigheid.
Deze discussie leidde tot aanvaarding van een amendement waarmee het
voorstel om ontzetting als bijkomende straf mogelijk te maken kwam te
vervallen en de hoedanigheid van politiek ambtsdrager als strafverzwarende
omstandigheid werd toegevoegd aan de artikelen 362, derde lid, en 363,
derde lid, WvSr (Kamerstuk 26 469, nr. 13).
Overigens kan hier nog worden gewezen op de bijkomende straf van
ontzetting van het recht om (bepaalde) ambten te bekleden (artikel 29 WvSr).
Deze bijkomende straf kan ook worden opgelegd aan politieke ambtsdragers,
zoals wethouders, bij veroordeling voor een ambtsmisdrijf, een misdrijf
waardoor de schuldige een bijzondere ambtsplicht schond of waarbij hij
gebruik maakte van macht, gelegenheid of middel hem door zijn ambt
geschonken.
Ik zie tegen deze achtergrond geen aanleiding voorstellen te doen tot
wijziging van de wetgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2