Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 262

Wijziging van de Warenwet in verband met de
opneming van de mogelijkheid om een last
onder bestuursdwang op te leggen en enkele
andere wijzigingen

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 10 maart 2008
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
Inhoudsopgave

Blz.

I. Algemeen
II. Artikelsgewijs

1
3

I. Algemeen

Samenstelling:
Leden: Van der Vlies (SGP), Halsema (GL),
Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De
Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter, Van
Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Omtzigt
(CDA), Koşer Kaya (D66), Willemse-van der
Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers
(CDA), Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA),
Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand
(PvdD), Agema (PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen
Scheppink (CU) en Vacature (algemeen).
Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Vendrik (GL),
Van Velzen (SP), Neppérus (VVD), Vietsch
(CDA), Sterk (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken
(PvdA), Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming
(VVD), Atsma (CDA), Van der Ham (D66), C
q örüz
(CDA), Gill’ard (PvdA), Smilde (CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), Arib (PvdA), Kamp
(VVD), Thieme (PvdD), Bosma (PVV), Luijben
(SP), Hamer (PvdA), Ortega-Martijn (CU) en De
Wit (SP).

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Het belang van de volksgezondheid en
veiligheid vereist een effectief en doelmatig handhavingsinstrumentarium.
Het valt de leden van de CDA-fractie op dat ondanks het toepassen van
bestuursdwang er in 1549 van de gevallen sprake is van minimaal vijfmaal
een recidive door hetzelfde bedrijf. De regering stelt echter in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Uitbreiding bestuurlijke handhaving
volksgezondheidswetgeving (Kamerstuk 31 122, nr. 3) dat het nalevingsgedrag als gevolg van de bestuurlijke boete in de Warenwet is verbeterd.
Kan de regering dat nader verklaren? In ieder geval maken deze cijfers het
voor de leden van de CDA-fractie duidelijk dat notoire overtreders ook met
andere middelen moeten worden aangepakt. Zij benadelen niet alleen hun
collega-bedrijven in economische zin, maar ook het imago van de sector
als geheel. De leden van de CDA-fractie zijn daarom overtuigd van de
noodzaak om bestuursdwang voor de gehele Warenwet toe te passen.
Temeer, omdat daardoor ogenblikkelijk optreden beter mogelijk wordt.
Vanzelfsprekend vraagt het toepassen van een dergelijk ingrijpend handhavingsinstrument een zorgvuldige afweging en juridische waarborgen.
Kan de regering garanderen dat niet te gemakkelijk naar het instrument
van de bestuursdwang wordt gegrepen?

KST116154
0708tkkst31262-5
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 262, nr. 5

1

1

De leden van de CDA-fractie zien tevens de toegevoegde waarde van het
uitbreiden van de reikwijdte van de Warenwet tot de exclusieve economische zone in plaats van het continentale plat. Zij achten ook de uitbreiding
van het toepassingsbereik een goede zaak, gezien het uitbreiden van het
type activiteiten dat losstaat van de mijnbouw. Zij vragen wel of de
verzamelterm «civieltechnische werken» niet onnodig beperkend is.
De leden van de CDA-fractie onderkennen de noodzaak om te komen tot
een beperking van de mogelijkheid om bij wet gestelde regels bij algemene maatregel van bestuur buiten werking te verklaren. De keuze om
deze delegatie te beperken tot de gevallen waarin de bepaling in de
Warenwet strijdig is met een internationaal verdrag, heeft de steun van
deze leden.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven hoe de
voorgestelde veranderingen in de Warenwet zich verhouden tot de regelgeving in andere Europese lidstaten en die in de ons omringende landen
in het bijzonder.
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel tot wijziging van de Warenwet in verband met de opneming van de mogelijkheid om een last onder bestuursdwang op te leggen
en enkele andere wijzigingen.
Deze leden kunnen zich in grote lijnen vinden in deze wijzigingen. Mede
omdat deze wijzigingen voortkomen uit een dringende behoefte om
adequaat op te treden tegen notoire overtreders van de Warenwet.
Hiermee zullen de volksgezondheid en de algemene veiligheid beter
geborgd kunnen worden. De voorgestelde wijzigingen van de Warenwet
doen bij de leden van de VVD-fractie de volgende vragen rijzen.
Bij de wijziging van de Warenwet dient de consumentveiligheid te worden
gewaarborgd zonder een te grote administratieve belasting te leggen op
de schouders van de bonafide ondernemers en overheid. Daarbij delen de
leden van de VVD-fractie het standpunt dat deze bonafide ondernemers er
baat bij hebben dat de praktijken van hun onwelwillende collega’s eerder
kunnen worden stopgezet. Een rechterlijke toetsing achteraf kan daar dan
ook aan bijdragen. De leden van de VVD-fractie zijn met de regering van
mening dat enige tijdwinst niet ten koste mag gaan van een zorgvuldige
besluitvorming. Deze leden vinden het daarnaast van belang dat de ondernemer voldoende middelen krijgt om bezwaar te maken tegen een beschikking. Dit geldt zeker indien een beschikking leidt tot de sluiting van de
primaire bedrijfsvoering, met grote financiële consequenties voor een
ondernemer met mogelijk faillissement tot gevolg. De regering stelt dat
een ondernemer dan een bezwaarprocedure op grond van de Algemene
wet bestuursrecht of via de voorzieningenrechter moet starten. De leden
van de VVD-fractie zijn benieuwd of de regering enig zicht heeft op de
extra belasting van de rechterlijke macht die een toetsing achteraf in
plaats van vooraf met zich meebrengt. Verhoudt een eventuele extra
belasting van de rechterlijke macht zich tot de verwachte winst die wordt
geboekt ten aanzien van de borging van de volksgezondheid als gevolg
van de voorgestelde wijzigingen? Kunnen beleidsregels ten aanzien van
een besluit tot toepassing van bestuursdwang bijdragen aan een
adequate toetsing aan de beginselen van behoorlijk bestuur en daarmee
het aantal gerechtelijke procedures beperken? Is de regering voornemens
om dergelijke beleidsregels op te stellen voor het toepassen van bestuursdwang uit hoofde van de Warenwet?
Artikel 27, eerste lid en artikel 30 van de Warenwet worden aangepast om
recht te doen aan de ministeriële verantwoordelijkheid van de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Gevolg van deze aanpassingen is
dat het aanbrengen van een merk van afkeuring op een technisch voortbrengsel geen rechtsgevolg heeft tot het moment dat de minister een
besluit heeft genomen. De leden van de VVD-fractie constateren dat
daarmee een toezichthoudend ambtenaar niet meer over de mogelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 262, nr. 5

2

beschikt om een technisch voortbrengsel per direct onbruikbaar te
verklaren. De leden van de VVD-fractie willen graag weten hoeveel tijd er
verloren gaat in de nieuwe situatie ten opzichte van de oude voordat een
besluit kan worden genomen om een technisch voortbrengsel daadwerkelijk niet meer te mogen laten gebruiken. Daarnaast willen deze leden
weten wat het bezwaar is om een toezichthoudend ambtenaar de verantwoordelijkheid voor een dergelijk besluit te laten nemen in plaats van de
minister. Verhoudt dit bezwaar zich tot het mogelijk langer voortduren van
onveilige situaties ten aanzien van technische voortbrengselen?
De leden van de VVD-fractie willen graag weten hoe de voorgestelde
wetswijziging borgt dat bij in gebreke blijven van een onderneming continuering van de bedrijfsactiviteiten onder een andere naam of rechtsvorm
voorkomen wordt. Dit om te voorkomen dat de ongewenste activiteiten
eventueel in hetzelfde pand, door dezelfde mensen kunnen worden doorgezet ondanks een negatieve beschikking. Welke waarborgen worden
ingesteld om dit te voorkomen zonder dat er dan weer een nieuwe
beschikking voor nodig is?
De leden van de PVV-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel Wijziging van de Warenwet in verband met de opneming
van de mogelijkheid om een last onder bestuursdwang op te leggen en
enkele andere wijzigingen. Deze leden hebben nog wel een aantal aanvullende vragen.
Gemeld wordt dat sedert de introductie van de bestuurlijke boete in de
Warenwet op 1 februari 2001 tot ultimo 2005 1549 bedrijven vijf of meer
keren een bestuurlijke boete opgelegd hebben gekregen in verband met
de schending van een volksgezondheids- of veiligheidsbelang. Van die
bedrijven waren er 465 die in die periode zesmaal en 313 die zelfs zevenmaal een boete kregen opgelegd. De leden van de PVV-fractie zijn
geschrokken van deze getallen en zijn van mening dat voor een juiste
aanpak voor dit probleem, het van belang is dat er meer inzicht is in de
achtergrond van deze bedrijven. In het verlengde daarvan willen deze
leden graag meer achtergrondinformatie van deze bedrijven, bijvoorbeeld
betreffende de branche waarin ze werkzaam zijn en de grootte van deze
bedrijven (van multinationals tot eenmanszaken). Ook willen zij weten of
er overeenkomsten zijn tussen bedrijven die vijf of meer keren een
bestuurlijke boete opgelegd hebben gekregen. Tevens vragen zij hoeveel
bedrijven twee, drie, vier en vijf of meer keer een bestuurlijke boete opgelegd hebben gekregen voor de schending van dezelfde overtreding. Kan
de minister hier inzicht in geven?
De leden van de PVV-fractie zijn van mening dat recidiverende bedrijven
hard moeten worden aangepakt: na regelmatig dezelfde regel te hebben
overtreden moet het bedrijf worden gesloten. Zo wordt oneerlijke concurrentie voorkomen omdat malafide ondernemers geen kans meer krijgen.
Door de minister de bevoegdheid toe te kennen bestuursdwang toe te
passen kan, indien de situatie daar aanleiding toe geeft, ogenblikkelijk
worden opgetreden, zo wordt gesteld. Tevens wordt gesteld dat aannemelijk moet zijn dat andere maatregelen zoals de dreiging met een boete,
onvoldoende effect zullen hebben om de noodzakelijke maatregelen op
korte termijn af te dwingen. Kan hieruit geconcludeerd worden dat
bestuursdwang alleen toegepast wordt bij recidive? Indien dit niet het
geval is vragen de leden van de PVV-fractie waarom niet. Zij zijn namelijk
van mening dat er eerst de mogelijkheid tot verbetering moet zijn en
vinden dat deze maatregel alleen opgelegd mag worden bij recidive.
II. Artikelsgewijs

Artikel I, onderdeel C
De leden van de CDA-fractie zien de toegevoegde waarde van de moge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 262, nr. 5

3

lijkheid om ook het verhandelen van gevaarlijke levensmiddelen te doen
staken om te voorkomen dat later levensmiddelen moeten worden teruggeroepen. Deze leden begrijpen echter niet waarom deze bevoegdheid
zich beperkt tot levensmiddelen. Bij andere gevaarlijke waren kunnen de
risico’s en gevaren van het in de handel brengen toch ook groot zijn en
kan preventie in dat geval dienstig zijn? Vooral omdat het terugroepen van
gevaarlijke waren niet voor alle consumenten kenbaar is en veelal veel tijd
vergt.

Artikel I, onderdeel E
De leden van de CDA-fractie achten het nemen van een bestuursbesluit
ook voorbehouden aan een bestuursorgaan, in dit geval de minister. Deze
leden vinden de voorgestelde bepaling wel verwarrend omdat zowel over
de minister als over ambtenaren wordt gesproken. Waarom kiest de regering niet alleen voor de minister, die mandaat kan verlenen voor alle
genoemde acties inclusief het besluit?

Artikel I, onderdeel G
De leden van de CDA-fractie vragen de regering, in navolging van de Raad
van State, nog eens te overwegen om de EG-verordeningen die in het
kader van de Warenwet via bestuursdwang kunnen worden gehandhaafd,
op te nemen in de bijlage bij het onderhavige wetsvoorstel. Zij zien de
noodzaak van de kenbaarheid en transparantie voor burgers en bedrijven
bij het toepassen van dit vergaande handhavingsinstrument.

Artikel IV
Is de regering nog steeds van oordeel dat de behandeling van het onderhavige wetsvoorstel niet ver vooruitloopt op de behandeling van de
vierde tranche Algemene wet bestuursrecht en er dus geen nota van
wijziging nodig is? De leden van de CDA-fractie verwijzen naar de brief
van 18 januari 2008 (Kamerstuk 31 122/31 262, nr. 6).
De voorzitter van de commissie,
Smeets
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 262, nr. 5

4