Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

33 578

Eerstelijnszorg

31 765

Kwaliteit van zorg

Nr. 97

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2023
Op 14 juni heb ik het advies van de NZa ontvangen over de structurele
bekostiging van Meer Tijd Voor de Patiënt (MTVP) bij de huisarts. Dit
advies heb ik vandaag besproken met de NZa, de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV), InEen en Zorgverzekeraars Nederland. Met deze brief
stuur ik u dit advies. In deze brief licht ik de aanleiding voor het advies toe,
benoem ik de hoofdlijnen van het advies, geef ik mijn reactie hierop en ga
ik in op het vervolgproces.
Aanleiding: afspraken over MTVP in het Integraal Zorgakkoord
(IZA)
Als huisartsen voldoende tijd voor hun patiënten hebben, dan wordt de
kwaliteit van zorg beter, vermindert het aantal doorverwijzingen en
hebben huisartsen meer werkplezier. Daarom vind ik het belangrijk dat
alle huisartsen structureel genoeg tijd hebben voor hun patiënt. Om die
reden heb ik in het IZA stevige afspraken met partijen gemaakt over de
landelijke implementatie van MTVP en daar zijn ook structureel financiële
middelen voor beschikbaar.
De afspraken beslaan twee onderdelen: ten eerste een snelle opschaling
van MTVP naar alle huisartsenpraktijken in Nederland die dit willen. In
eerste instantie hebben partijen afgesproken om 25% van de huisartsenpraktijken per jaar in te laten stromen. Uiteindelijk hebben partijen zelfs
afgesproken om vanaf het tweede kwartaal van 2023 per kwartaal 25%
van de praktijken in te laten stromen, waardoor per Q1 2024 alle huisartsenpraktijken van MTVP gebruik kunnen maken.
Ten tweede heb ik met partijen afgesproken MTVP structureel te faciliteren
via de bekostiging van de huisartsenzorg. Voor de uitvoering van deze
afspraken zijn structurele middelen beschikbaar in het budgettair kader
huisartsenzorg.

kst-33578-97
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 578, nr. 97

1

Stap 1: opschaling MTVP volgens leidraad
Voor de snelle opschaling van MTVP hebben LHV, InEen en ZN een
leidraad MTVP opgesteld. Deze leidraad is richtinggevend voor alle
betrokken partijen. Uitgangspunt in de leidraad is dat voor het realiseren
van MTVP een combinatie van interventies nodig is. De leidraad beschrijft
werkzame elementen die bijdragen aan het implementeren van MTVP.
Partijen hebben afgesproken dat in een periode van twee jaar verschillende van deze werkzame elementen per huisartsenpraktijk worden
ingevoerd, waarbij ruimte is voor maatwerk. Zo leiden de extra middelen
die zorgverzekeraars ter beschikking stellen voor MTPV ook daadwerkelijk
tot meer tijd in de spreekkamer. Uitgangspunt is dat administratieve
lasten en verantwoordingseisen zo veel mogelijk worden beperkt.
Vanaf het tweede kwartaal van 2023 zijn zorgverzekeraars gestart met de
contractering van MTVP zoals afgesproken in de leidraad. De contractering, implementatie en opschaling van MTVP verloopt volgens afspraak.
Dit beeld wordt bevestigd door de voorlopige cijfers van de Zvw-uitgaven
over het eerste kwartaal van 2023, waarin te zien is dat het budgettair
kader huisartsenzorg maximaal benut wordt. Deze ontwikkeling stemt mij
positief.
Stap 2: structurele borging via bekostiging
Voor de snelle opschaling en implementatie van MTVP zoals beschreven
in de leidraad biedt de huidige bekostigingsstructuur van de huisartsenzorg voldoende ruimte. Maar ik vind het belangrijk dat de bekostiging
ook de structurele inbedding van MTVP maximaal faciliteert. Daarom
hebben we in het IZA afgesproken dat VWS de NZa om advies vraagt hoe
dit het beste kan worden vormgegeven. Dit heb ik in november 2022
gedaan. De NZa stelt in haar beleidsregels de prestatietitels en tarieven
voor de huisartsenzorg vast en bepaalt op die manier binnen welke kaders
huisartsenzorg door zorgverzekeraars kan worden ingekocht. Ik heb de
NZa gevraagd in het advies aan te sluiten bij de afspraken die in het IZA
zijn gemaakt en de uitwerking van MTVP die partijen in de leidraad MTVP
hebben gemaakt.
Advies NZa
De NZa heeft op basis van verschillende, soms zeer recent opgeleverde,
rapportages de uitgangspunten gedestilleerd die nodig zijn voor het
faciliteren van MTVP via de bekostiging. De hoofdboodschap van de NZa
is dat de combinatie van interventies die nodig is om MTVP te realiseren,
ook vraagt om een combinatie van bekostigingsvormen. De intentie van
de NZa is om structurele kosten die MTVP met zich meebrengt ook
structureel te bekostigen. Hiervoor is wel inzicht nodig in de daadwerkelijke kosten van MTVP.
Het bekostigingsmodel van de huisartsenzorg bestaat uit drie segmenten.
Segment 1 vormt de «basisvoorziening huisartsenzorg». Hierin zijn onder
meer prestaties voor inschrijving van de patiënt bij de huisartsenpraktijk
en voor consulten opgenomen. Segment 2 bevat prestaties voor
multidisciplinaire zorg, waaronder prestaties voor «organisatie &
infrastructuur». Segment 3 bevat prestaties voor resultaatbeloning en
zorgvernieuwing en geeft zorgverzekeraars en -aanbieders ruimte om
naast de contractering via segment 1 en 2 ook maatwerkafspraken te
maken.
Om MTVP structureel te bekostigen zijn volgens de NZa alle drie de
segmenten belangrijk. De NZa adviseert om:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 578, nr. 97

2

1. Structurele wijzigingen in de bekostiging niet per 2024 maar per 2025
door te voeren. De NZa adviseert dit omdat een wijziging per 2024
onrust geeft in de huidige contractering van MTVP. Deze wordt nu
opgestart en zal naar verwachting een looptijd van twee jaar zal
kennen. Een tweede reden voor het advies van de NZa is dat zij het
niet mogelijk acht om voor 1 juli 2023 al wijzigingen door te voeren
omdat zij meer tijd nodig heeft om de genoemde opties samen met
partijen zorgvuldig uit te werken.
2. Vanaf 2025 wijzigingen door te voeren in alle drie de segmenten van
de bekostiging:
a. In segment 1 (basisvoorziening huisartsenzorg), waarbij met
partijen nog uitgewerkt wordt wat hiervoor de beste methodiek is,
zoals bijvoorbeeld via de prestatiestructuur voor consulten of via
een aparte prestatie.
b. In segment 2 (multidisciplinaire zorg) om huisartsen te ondersteunen en voor regionale samenwerking.
c. In segment 3 (resultaatbeloning en zorgvernieuwing) om ruimte te
houden voor additionele maatwerkafspraken en tegelijkertijd te
werken aan uniformering van de contractering via dit segment. De
NZa adviseert hiertoe een concrete segment 3-prestatie Zorgvernieuwing MTVP in de beleidsregel op te nemen.
3. Voor de lange termijn onderzoek te doen naar een verdere doorontwikkeling van de bekostiging, waaronder naar een combinatie van
populatie- en uitkomstbekostiging en de doorontwikkeling van de
bekostiging van ketenzorg.
Reactie en vervolg
Ik heb met partijen afgesproken dat MTVP structureel en dus blijvend
wordt ondergebracht in de bekostiging van de huisartsenzorg. Het advies
van de NZa is hiervoor cruciaal en geeft wat mij betreft goede aanknopingspunten om structurele bekostiging per 2025 te realiseren. Ik snap dat
alle drie de segmenten van de bekostiging hiertoe moeten worden
aangepast.
In segment 1 kunnen de structurele kosten van MTVP die te scharen zijn
onder de «basisvoorziening huisartsenzorg» worden ondergebracht. Dit
vind ik belangrijk, omdat voldoende tijd voor de patiënt de basis zou
moeten zijn in de huisartsenzorg. Op basis van de denkrichtingen van de
NZa verwacht ik dat een substantieel deel van de structurele kosten van
MTVP in de toekomst via segment 1 kan worden bekostigd. Daarbij
schetst de NZa wel belangrijke randvoorwaarden, zoals inzicht dat nodig
is om onderscheid te kunnen maken tussen incidentele en structurele
kosten. Hiervoor is medewerking van veldpartijen de komende periode
onontbeerlijk.
Bekostiging via segment 2 is nodig om kosten in rekening te kunnen
brengen voor regionale samenwerking en ontzorging van de huisarts. Dit
zijn belangrijke elementen uit de leidraad om daadwerkelijk meer tijd vrij
te kunnen spelen voor de patiënt.
De bekostiging via segment 3 is ten slotte nodig om incidentele bekostiging en additionele maatwerkafspraken te kunnen faciliteren. Op die
manier houden huisartsenpraktijken en zorgverzekeraars enige flexibiliteit
in de wijze waarop ingezet wordt op MTVP, omdat de situatie niet in
iedere praktijk of regio hetzelfde is. Dit sluit goed aan bij de leidraad van
partijen, waarin benadrukt wordt dat ruimte voor maatwerk nodig is om in
te kunnen spelen op de lokale en regionale context. Ik realiseer me
evenwel dat bekostiging in segment 3 vragen kan oproepen omdat de
contractering via dit segment over het algemeen meer vraagt van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 578, nr. 97

3

huisartsen dan in segment 1 of 2. Daarom vind ik het wenselijk dat de NZa
aan de slag gaat met een nieuwe prestatie in dit segment om zo de
contractering van MTVP-elementen via segment 3 te kunnen uniformeren.
Dit schept meer duidelijkheid en zekerheid voor huisartsen over wat zij
kunnen verwachten in de contractering en is in lijn met de huidige
leidraad. Daarbij vind ik het cruciaal dat bij de uitwerking van dit segment
de NZa en de verzekeraars zich maximaal inspannen om ook echt alleen
die verantwoording te vragen die strikt noodzakelijk is en een werkwijze te
hanteren die de inzet van de nieuwe prestatie in segment 3 zo laagdrempelig mogelijk maakt.
Ik snap goed dat het niet haalbaar of wenselijk is om de wijziging in de
bekostiging per 2024 door te voeren. De implementatiefase zoals
beschreven in de leidraad loopt immers twee jaar door en een tussentijdse wijziging in de bekostiging zou de afspraken die nu in de contractering zijn en worden gemaakt kunnen doorkruisen. Dat veroorzaakt
onrust en onduidelijkheid in het veld, terwijl we – zoals ik al beschreef –
zien dat deze afspraken nu goed lopen. Dit mag evenwel niet leiden tot
vertraging in de implementatie van MTVP. Daarom ben ik zeer verheugd
dat de landelijke opschaling van MTVP nu zo voorspoedig en conform
leidraad verloopt en ben ik alle betrokken partijen erkentelijk voor het
harde werk dat hiervoor is verzet. Ik heb afgesproken met partijen deze lijn
ook in 2024 door te zetten en verzekeraars hebben zich daar ook expliciet
aan gecommitteerd. Ik zal dat ook de komende tijd nauwgezet blijven
monitoren en partijen bij elkaar roepen mochten zich alsnog tegenvallende ontwikkelingen voordoen.
Ik heb het advies van de NZa vandaag ook met betrokken partijen (NZa,
LHV, InEen en ZN) besproken. Hieruit blijkt dat de NZa met het advies
recht doet aan de afspraken zoals we die in het IZA hebben gemaakt, de
lessen die in de pilots MTVP zijn geleerd en aan de ontwikkelingen binnen
de contractering van MTVP. De NZa heeft daarbij nog eens benadrukt dat
zij aandacht zal hebben voor het beperken van de administratieve lasten
bij de verdere uitwerking van haar advies.
Vervolgproces
De NZa zal – conform het advies en de afspraken in het IZA – verder gaan
met het proces om MTVP structureel op te nemen in de bekostiging
waarbij de inzet is om dit per 2025 te realiseren. Hiervoor is actieve
medewerking van betrokken partijen noodzakelijk. Partijen hebben deze in
bestuurlijk overleg toegezegd.
In de loop van 2024 zal de NZa haar beleidsregel huisartsenzorg en
multidisciplinaire zorg aanpassen zodat per 2025 de nieuwe bekostiging
van MTVP in kan gaan. Hierover zal ik u te zijner tijd informeren. Ondertussen monitor ik – zoals hiervoor aangegeven – met partijen nauwgezet
de voortgang van de landelijke implementatie van MTVP conform de
leidraad die partijen zelf hebben opgesteld. Zodra blijkt dat dit niet
volgens afspraak verloopt, zal ik hierover met partijen in overleg treden.
Tot slot
Ik ben verheugd dat met de huidige contractering en conform de leidraad,
door zorgverzekeraars, regionale huisartsenorganisaties en huisartsenpraktijken al grote stappen worden gezet in de opschaling van MTVP.
Hiermee wordt de afspraak over landelijke opschaling van MTVP uit het
IZA nu al voortvarend uitgevoerd. De volgende stap is dat MTVP
structureel wordt ondergebracht in de bekostiging van de huisartsenzorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 578, nr. 97

4

Het advies van de NZa is hiervoor cruciaal en geeft goede aanknopingspunten om structurele bekostiging per 2025 te realiseren.
Ik kijk uit naar de aangepaste beleidsregel van de NZa zodat bekostiging
van MTVP per 2025 structureel is geborgd.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 578, nr. 97

5