Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC

de Minister van JenV

Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

brief aan TK over de afhandeling van de schade als
gevolg van de wateroverlast in juli 2021

Algemene leiding
Minister
Datum/eindparaaf

Datum
30 januari 2023
Ons kenmerk
4449335

SG
Datum/paraaf

1.
Aanleiding
Op 1 februari staat een Commissiedebat “brandweer en crisisbeheersing” gepland.
Op de agenda staat “schade-afhandeling wateroverlast juli 2021”. Met het oog op
deze agendering dient de Tweede Kamer te worden geïnformeerd over de actuele
stand van zaken in de schade-afhandeling. De vorige brief met een stand van
zaken dateert van 8 juli 2022.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met bijgaande brief waarin de Tweede
Kamer wordt geïnformeerd over de stand van zaken in de afhandeling van de
schade als gevolg van de wateroverlast in juli 2021. Er wordt ook ingegaan op
twee moties van het lid Beckerman. In de brief wordt aangegeven dat het Kabinet
zich blijft inspannen om de gedupeerden zo snel mogelijk duidelijkheid te geven
over de tegemoetkoming in de schade op basis van de regelingen die vanuit de
overheid zijn getroffen.
3.

Kernpunten

Voortgang afhandeling schade
In totaal zijn er op peildatum 20 januari 2023 nog 1971 particuliere gedupeerden2
in afwachting van een definitief besluit van de overheid over de tegemoetkoming
in hun schade op basis van de regelingen die zijn getroffen.
Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts, JenV)
Op dit moment zijn er nog 84 particuliere gedupeerden in afwachting van een
definitief besluit over de tegemoetkoming in hun schade op grond van de Wts.

Het getal van 197 bestaat uit 84 Wts/Beleidsregel coulance, 2 Beleidsregel teeltplanschade
uiterwaarden en 111 Subsidieregeling omzetderving.
2
Particuliere gedupeerden bestaan uit burgers, (agrarische) bedrijven, kerkgenootschappen
en zorginstellingen.
1

Pagina 1 van 6

RVO spant zich samen met NIVRE tot het uiterste in om de schademeldingen en –
aanvragen snel maar zorgvuldig af te handelen en waar mogelijk maatwerk te
bieden. NIVRE is daarbij onder meer afhankelijk van gedupeerden die nog
informatie moeten aanleveren, maar die op hun beurt wachten op bijvoorbeeld
een offerte van een aannemer of op een contra-expertise. Verder zijn er gevallen
waarbij een droogteperiode moet worden afgewacht alvorens het schadeherstel
kan starten. Gelet hierop komt het regelmatig voor dat de behandeling op
verzoek van een gedupeerde wordt aangehouden. Daarnaast is NIVRE ook
afhankelijk van besluiten van derden zoals verzekeraars. Dit alles leidt er toe dat
in meerdere gevallen het langer duurt om een schaderapport op te maken.

Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC
Datum
30 januari 2023
Ons kenmerk
4449335

Beleidsregel tegemoetkoming teeltplanschade uiterwaarden Maas juli 2021 (LNV)
Op peildatum 20 januari 2023 zijn 189 van de 191 aanvragen afgehandeld.
Zonder deze eenmalige beleidsregel zouden deze landbouwers niet voor een
tegemoetkoming in de schade aan hun gewassen in aanmerking gekomen zijn
omdat uiterwaarden, buitendijks van een primaire kering, zijn uitgezonderd van
een tegemoetkoming op grond van de Wts.
Omzetderving
Op peildatum 20 januari 2023 zijn 111 aanvragen in behandeling. Door de
provincie Limburg is eenmalig voor ondernemers een subsidieregeling voor
geleden omzetschade opgesteld. EZK heeft een rijksbijdrage voor de uitvoering
van deze regeling beschikbaar gesteld. Zonder deze subsidieregeling zouden
ondernemers niet voor een tegemoetkoming in aanmerking komen omdat
omzetderving is uitgezonderd van een tegemoetkoming op grond van de Wts.
Specifieke uitkering aan gemeenten
Het kabinet heeft toegezegd een aantal gemeenten dat zwaar getroffen is door de
wateroverlast met een specifieke uitkering tegemoet te komen. Het betreft in
ieder geval de gemeenten Valkenburg aan de Geul, Gulpen-Wittem en Meerssen.
Op dit moment is het Rijk met de drie meest getroffen gemeenten in gesprek.
European Union Solidarity Fund (EUSF)
Op 14 december 2022 hebben het Europees Parlement en de Raad ingestemd met
een totale bijdrage uit het EUSF aan Nederland van €4,7 miljoen voor door de
overheid geleden schade.
Financiële gevolgen
De geraamde financiële gevolgen van de wateroverlast komen op dit moment uit
op €383 miljoen euro. In de vorige brief aan de TK werden de financiële gevolgen
nog geraamd op 0,5 miljard. In de brief wordt dit bedrag uitgesplitst.
Nationaal Rampenfonds (NRF)
Het NRF heeft €11,8 miljoen euro ingezameld. Begin september 2021 ontving de
eerste groep getroffen particulieren al geld op de bankrekening. De thans nog
beschikbare €3 miljoen is bestemd voor schrijnende particuliere gevallen en wordt
toegekend in samenwerking met de betrokken gemeenten. Deze tranche nadert
inmiddels afronding.
Ontwikkelingen op het gebied van verzekeringen
De meerderheid van particulieren én ondernemers is, volgens het Verbond van
Verzekeraars, inmiddels verzekerd tegen het falen of bezwijken van een
secundaire kering. Het Verbond geeft aan de komende maanden actief in te
Pagina 2 van 6

zetten op verdere bewustwording van de risico’s, handelingsperspectieven en
verzekeringsmogelijkheden. Het kabinet is zich bewust dat klimaatverandering
ertoe noopt dat nader wordt bezien of en hoe klimaatgerelateerde schade beter
kan worden verzekerd. Hiertoe vindt er een verkenning plaats naar de
beleidsopties.

Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC

4.

Ons kenmerk
4449335

Toelichting

Datum
30 januari 2023

4.1 Politieke context
De brief wordt mede-ondertekend door MinEZK en MinLNV omdat de brief ook
ingaat op de uitvoering van respectievelijk de regeling inzake omzetderving en de
beleidsregel tegemoetkoming teeltplanschade uiterwaarden. De brief wordt mede
namens de bewindspersonen van BZK, Fin en IenW verstuurd vanwege hun
betrokkenheid bij de schade-afhandeling en de relatie met het Eindadvies van de
Beleidstafel hoogwater en wateroverlast.
De brief is ambtelijk afgestemd met de genoemde ministeries.
Tijdens het wetgevingsoverleg Water op 21 november 2022 is door het lid
Beckerman een motie3 ingediend waarbij de regering wordt verzocht om “in
overleg met de verzekeraars te komen tot afspraken en een permanente
voorziening en plan om snel te kunnen beoordelen en uitkeren bij toekomstige
rampen. Deze motie is aangehouden. In de brief aan de TK wordt in relatie tot de
motie verwezen naar:
- de thans lopende evaluatie van de uitvoering van de Wts naar aanleiding van de
wateroverlast in juli 2021. Naar verwachting zal deze evaluatie leerpunten en
praktische verbetermogelijkheden aandragen voor de uitvoering van de Wts en de
afhandeling van schade. Het rapport zal in het eerste kwartaal van dit jaar
worden opgeleverd en de TK zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van
deze evaluatie;
- het nog te starten onderzoek door het WODC naar de toekomstbestendigheid en
het werkingsgebied van de Wts. Dit onderzoek start naar verwachting in het
eerste kwartaal van dit jaar.
Mede aan de hand van de resultaten van genoemde onderzoeken zal worden
bezien of en op welke manier uitvoering kan worden gegeven aan de hierboven
genoemde motie.
Het lid Beckerman c.s. heeft nog een motie ingediend en daarin wordt gevraagd
een garantie te geven dat de openstaande zaken voor een bepaalde termijn zijn
afgehandeld. 4 Deze motie is aangenomen. De in de motie gevraagde garantie
kan echter niet worden gegeven. De afhandeling van de schademeldingen op
grond van de Wts kan namelijk lang niet altijd met de gewenste snelheid
plaatsvinden vanwege voor de overheid niet-beïnvloedbare factoren. Zo kan in
voorkomend geval een melding pas in behandeling worden genomen als er een
definitief besluit is over de verzekeringsuitkering. Ook zijn sommige gedupeerden
nog in afwachting van een offerte van een aannemer of van een contra-expertise.
Verder zijn er gevallen waarbij een droogteperiode moet worden afgewacht
alvorens het schadeherstel kan starten. Ook worden veel gedupeerden
geconfronteerd met stijgende prijzen, waardoor achteraf kan blijken dat de
herstelkosten hoger uitvallen dan in het schaderapport is berekend. Gelet hierop
3
4

Kamerstukken II 2022/23, 36200-XII, nr. 18.
Kamerstukken II 2022/23, 36200-XII, nr. 17.
Pagina 3 van 6

komt het regelmatig voor dat de behandeling op verzoek van een gedupeerde
wordt aangehouden. Dit alles leidt er toe dat in meerdere gevallen het langer
duurt om een schaderapport op te maken.
Het vorenstaande laat vanzelfsprekend onverlet dat RVO zich samen met NIVRE
tot het uiterste inspant om de schademeldingen en –aanvragen snel maar
zorgvuldig af te handelen en waar mogelijk maatwerk te bieden.
In 2022 is de motie van het lid Mutluer c.s. aangenomen die beoogde voor de
particulieren die van hun verzekeraar niet alle schade vergoed krijgen, een
oplossing te creëren door de regering te verzoeken de Wts van toepassing te
verklaren op die gevallen waar de schade-uitkering van de verzekeraar
achterblijft op de Wts-uitkering van 90% van de geleden schade.5 Bij brief van 8
juli 2022 is aan de TK aangegeven dat de motie niet zal worden uitgevoerd.6 Van
de zijde van de TK is nog geen reactie ontvangen op deze brief. Het lid Mutluer
neemt deel aan het rondetafelgesprek dat op 19 januari 2023 op initiatief van de
Tweede Kamer is georganiseerd. Voor dit gesprek zijn gedupeerden, bestuurders
(provincie en twee gemeenten), het Verbond van Verzekeraars, RVO en de
Reddingsbrigades Nederland uitgenodigd. De provincie, de beide gemeenten en
het Verbond van Verzekeraars hebben position papers ingediend. Zie hierna bij
punt 4.4.

Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC
Datum
30 januari 2023
Ons kenmerk
4449335

Het rondetafelgesprek heeft geen aanleiding gegeven tot aanpassing van de brief
aan de Tweede Kamer.
4.4 Krachtenveld
Zwaar getroffen gemeenten: Door de wateroverlast zwaar getroffen gemeenten
zoals Valkenburg aan de Geul en Meerssen zetten zich voortdurend in voor een
snellere afhandeling van de geleden schade, een hogere tegemoetkoming en een
tegemoetkoming voor meer schadeposten dan thans op grond van de Wts wordt
uitgekeerd aan gedupeerden. Zo heeft de gemeente Meerssen in het position
paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 19 januari voorgesteld om alle
gedupeerden een bijkomende vergoeding te geven: een bepaald percentage van
de geleden schade of een forfaitair bedrag van 20.000€. Daarnaast geeft de
gemeente aan de argumentatie om de motie van het lid Mutluer c.s. niet uit te
kunnen voeren (zie hierboven), niet sterk te vinden.
Overige overheidspartijen in Limburg: De provincie Limburg, het waterschap en
de twee centrumgemeenten (Venlo en Maastricht) hebben de Wts geaccepteerd
als uitgangspunt in het overleg met het Rijk, omdat een langdurige discussie met
ongewisse afloop over een wetswijziging niet in het belang is van snelle hulp aan
de gedupeerden. Dit betekent dat deze partijen ook hebben geaccepteerd dat de
schade niet volledig wordt vergoed en dat hier ook een rol voor verzekeraars is
weggelegd. Deze partijen hebben in een vroeg stadium gepleit voor aanvullende
regelingen op de Ministeriële Regeling in het kader van de Wts gezien de grote
impact van de watersnoodramp op de Limburgse burgers. Zo is gezamenlijk met
de brancheverenigingen van ondernemers, EZK en RVO goed samengewerkt aan
een ruimhartige en uitvoerbare regeling voor een tegemoetkoming in geleden
omzetschade.

5
6

Kamerstukken II 2021/22, 29517, nr. 212.
Kamerstukken II 2021/22, 32698, nr. 71.
Pagina 4 van 6

Nationale Ombudsman: De Nationale Ombudsman stelt zich op het standpunt dat
de overheid met betrekking tot de afhandeling van de waterschade in Limburg
zich niet betrouwbaar heeft opgesteld, onbehoorlijk heeft gehandeld en bij de
afhandeling van de waterschade in Limburg niet leert van eerder gemaakte fouten
door de overheid. Hij maakt zich zorgen over dat de mensen de overheid blijven
wantrouwen.
Verbond van Verzekeraars: Primair zijn de verzekeraars aan zet bij de
afhandeling van de waterschade. Uit de inventarisatie van het Verbond van
Verzekeraars blijkt dat ultimo 2022 verzekeraars 95 procent van de particuliere
schades en 93 procent van de zakelijke schades hebben afgehandeld. Grote,
complexe waterschades, de invloed van COVID-19 en schaarste aan materialen
en mankracht in de bouwbranche, maar ook wachttijden voor het ontvangen van
diverse noodzakelijke stukken, zorgen voor een langer afhandelproces. Voor een
aantal van deze schades kunnen verzekeraars de boeken dus nog niet volledig
sluiten. In enkele gevallen is er een (juridisch) geschil. Het Verbond van
Verzekeraars zet zich in om te bezien of maatwerk mogelijk is in de zaken waar
de overheid (RVO/NIVRE) nog in afwachting is van een besluit van de
verzekeraar.

Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC
Datum
30 januari 2023
Ons kenmerk
4449335

4.5 Strategie
Het kabinet heeft de afgelopen periode een aantal regelingen tot stand gebracht
en daarmee getracht tegemoet te komen in de materiële schade van
gedupeerden. Deze worden hieronder nader opgesomd. Bij de uitvoering van
bovengenoemde regelingen wordt een balans gezocht tussen de menselijke maat,
zorgvuldigheid en snelheid. Voorts heeft de afhandeling van de schademeldingen
van particuliere gedupeerden voorrang op de afhandeling van de schade door
overheidsinstanties. Echter, de afhandeling van de schade kan niet altijd
plaatsvinden met de gewenste snelheid. In een aantal gevallen is er sprake van
voor de overheid niet-beïnvloedbare factoren, zie ook hierboven onder 4.1.
Gelet op het belang van gedupeerden om snel duidelijkheid te krijgen over de
tegemoetkoming van hun schade door de overheid heeft u op 12 januari overleg
met RVO gehad waarin is afgesproken dat RVO in de zaken die niet op verzoek
van de gedupeerde worden aangehouden, zal bezien of hierin binnen de
bestaande mogelijkheden nog versnelling plaats kan vinden. Medio maart heeft u
opnieuw overleg met RVO aan de hand van een overzicht van RVO waarin op
casusniveau wordt aangegeven bij wie de actie ligt (alvorens het dossier kan
worden afgehandeld) en of er van de zijde van de overheid (verdere)
versnellingsmogelijkheden zijn.
Het Verbond van Verzekeraars zet zich in om te bezien of maatwerk mogelijk is in
de zaken die bij NIVRE liggen en waarin nog wordt gewacht op een besluit van de
verzekeraar.
Regelingen:
Het kabinet heeft aangegeven dat er sprake is van een ramp als bedoeld in
artikel 1 van de Wet veiligheidsregio’s en heeft de Wts van toepassing verklaard
op de wateroverlast in Limburg. Hierdoor werd het mogelijk om aan een brede
groep gedupeerden een tegemoetkoming te verstrekken in materiële schade die
niet verzekerbaar, niet verhaalbaar en niet vermijdbaar is. Een volledige
vergoeding is op grond van de Wts echter niet mogelijk. Met de Regeling

Pagina 5 van 6

tegemoetkoming waterschade in Limburg en het onbedijkte gebied langs de Maas
in Noord-Brabant in juli 2021 is uitvoering gegeven aan de Wts. Op basis van
deze Regeling konden gedupeerden tot 16 december 2021 melding doen van
schade en een aanvraag om een tegemoetkoming indienen.
Het kabinet heeft de Beleidsregel coulance wateroverlast in juli 2021 opgesteld
om gedupeerden die zich niet hadden verzekerd maar dat wel hadden kunnen
doen, eenmalig een tegemoetkoming te kunnen geven in lijn met de hiervoor
genoemde Regeling.

Directoraat-Generaal
Politie en
Veiligheidsregio’s
PVC
Datum
30 januari 2023
Ons kenmerk
4449335

De Beleidsregel tegemoetkoming teeltplanschade uiterwaarden Maas juli 2021
voorziet in de mogelijkheid om, gezien de zeer uitzonderlijke omstandigheden,
landbouwers met teeltplan-schade in de Beleidsregel aangeduide uiterwaarden
eenmalig een tegemoetkoming te kunnen verstrekken in teelplanschade. Zonder
deze beleidsregel zouden deze gedupeerden niet voor een tegemoetkoming in
aanmerking komen omdat uiterwaarden, buitendijks van een primaire kering, zijn
uitgezonderd van een tegemoetkoming in de Wts. Uiterwaarden hebben namelijk
een waterafvoer en -bergingsfunctie.
Door de provincie Limburg is eenmalig voor ondernemers een subsidieregeling
voor geleden omzetschade (Nadere subsidieregels omzetderving door
overstromingen door zoet en afstromend water in juli 2021 in Limburg en NoordBrabant) opgesteld. EZK heeft een rijksbijdrage voor de uitvoering van deze
regeling beschikbaar gesteld.

5.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Niet van toepassing.

Pagina 6 van 6