Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 605 B

Jaarverslag en slotwet van het Gemeentefonds
2012

Nr. 2

RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2012 VAN HET GEMEENTEFONDS (B)
Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
’s-Gravenhage, 15 mei 2013
Hierbij bieden wij u het op 1 mei 2013 door ons vastgestelde «Rapport bij
het Jaarverslag 2012 van het Gemeentefonds (B)» aan.
Algemene Rekenkamer
drs. Saskia J. Stuiveling,
president
dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
secretaris

kst-33605-B-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

1

OVER DIT FONDS
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons verantwoordingsonderzoek1 naar het Jaarverslag 2012 van het Gemeentefonds (B).
Het Gemeentefonds keert geld uit aan de gemeenten, opdat zij hun
gemeentelijke taken kunnen uitvoeren. De inkomsten uit het Gemeentefonds vormden in 2012 ongeveer een derde van de totale gemeentelijke
inkomsten. De gemeenten verantwoorden zich aan de gemeenteraad over
de besteding van alle middelen, waaronder de gelden uit het Gemeentefonds.
Op grond van artikel 3 van de Financiële-verhoudingswet is bepaald dat
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en de
minister van Financiën de begroting van het Gemeentefonds beheren. De
minister van BZK heeft in september 2011 een voorstel aan de gemeenten
en de Raad voor de Financiële verhoudingen (Rfv) voorgelegd voor een
nieuwe verdeelsleutel voor het Gemeentefonds2. Invoering van de
herverdeling is op advies van de Rfv en de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten voor een belangrijk deel uitgesteld tot 2014.
Het beheer van het Gemeentefonds is onderdeel van de bedrijfsvoering
van het Ministerie van BZK. Hierover rapporteren we in het betreffende
rapport. Dit voorliggende rapport gaat alleen over de financiële informatie.

Gemeentefonds (B) in cijfers – realisatie 2012

Verplichtingen
Uitgaven
Ontvangsten

Absoluut

% van totaal Rijk

18.470 miljoen
18.500 miljoen
18.500 miljoen

7,02 %
7,81 %
7,99 %

1

Zie voor onze onderzoeksaanpak het rapport Staat van de rijksverantwoording 2012 en
www.rekenkamer.nl.
2
Brief gemeentefinanciën voor interbestuurlijke consultatie, d.d. 28-09-2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

2

FINANCIËLE INFORMATIE
Oordelen over de financiële informatie van het Gemeentefonds (B)
In bijlage 1 lichten wij toe wat de verantwoordelijkheid is van de
minister en van ons en welke werkzaamheden wij verricht hebben.
De op basis van deze werkzaamheden verkregen controle-informatie
heeft ons tot het oordeel doen komen dat de in de financiële
overzichten opgenomen financiële informatie deugdelijk is weergegeven en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Daarnaast zijn wij van oordeel dat de in de financiële overzichten
opgenomen verplichtingen, uitgaven, ontvangsten en balansposten
rechtmatig tot stand gekomen zijn.
Belangrijke fouten en onzekerheden op artikelniveau
Wij controleren ook op artikelniveau de deugdelijke weergave van de
financiële informatie en de rechtmatigheid van de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten. Wij hebben hierbij geen belangrijke fouten
of onzekerheden geconstateerd.
In bijlage 2 is het overzicht van de financiële informatie per begrotingsartikel opgenomen. Een overzicht van alle fouten en onzekerheden is
opgenomen in bijlage 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

3

REACTIE MINISTER
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft mede
namens de Staatssecretaris van Financiën op 25 april 2013 gereageerd op
ons rapport. Hij laat weten dat ons oordeel over de financiële informatie
geen aanleiding geeft tot een nadere reactie. De volledige brief van de
minister staat op onze website www.rekenkamer.nl.
De reactie van de minister geeft ons geen aanleiding tot een nawoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

4

BIJLAGE 1: ACHTERGROND OORDELEN FINANCIËLE INFORMATIE
We hebben de financiële informatie in de volgende financiële overzichten
van het departementale jaarverslag 2012 van het Gemeentefonds (B)
gecontroleerd:
a) de verantwoordingsstaat met toelichting;
b) de saldibalans met toelichting.
Verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
Op grond van de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) dient de minister van
BZK een jaarverslag en een saldibalans op te stellen, die voldoen aan de
in de CW 2001 en in de daarop gebaseerde lagere regelgeving
opgenomen eisen. Op grond van de CW 2001 dient de financiële
informatie deugdelijk te zijn weergegeven en overeenkomstig de
verslaggevingsvoorschriften te zijn opgesteld.
De minister is ook verantwoordelijk voor de rechtmatigheid van de
verplichtingen, uitgaven, ontvangsten en balansposten in de financiële
overzichten. Deze verplichtingen, uitgaven, ontvangsten en balansposten
zijn rechtmatig als zij tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de
doelomschrijving van de toepasselijke begrotingsartikelen, de toepasselijke begrotingswetten, andere wettelijke regelingen, overeenkomsten en
beschikkingen. Voor verplichtingen, uitgaven en ontvangsten die gevoelig
zijn voor misbruik en oneigenlijk gebruik dient de minister een toereikend
beleid te voeren.
Verantwoordelijkheid van de Algemene Rekenkamer
Op grond van de CW 2001 is het de verantwoordelijkheid van de
Algemene Rekenkamer om de financiële informatie in het jaarverslag en
de departementale saldibalans te controleren en haar oordeel vast te
leggen in een rapport.
Wij hebben onze controle uitgevoerd in overeenstemming met de
INTOSAI Fundamental Auditing Principles and Guidelines. Deze
standaarden vereisen dat wij ethische voorschriften naleven en dat wij
onze controle plannen en uitvoeren om een redelijke mate van zekerheid
te verkrijgen dat de financiële overzichten geen afwijkingen van materieel
belang bevatten.
Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden gericht op het
verkrijgen van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingen
die in de financiële overzichten zijn opgenomen. De geselecteerde
werkzaamheden zijn afhankelijk van onze oordeelsvorming, met inbegrip
van het inschatten van de risico’s dat de financiële overzichten afwijkingen
van materieel belang bevatten die het gevolg zijn van fraude en corruptie
of fouten. Bij het maken van deze risico-inschatting nemen wij de interne
beheersing die relevant is voor het opmaken van de financiële overzichten
in aanmerking. Wij richten ons op het opzetten van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden, maar die niet tot doel
hebben een oordeel te geven over de effectiviteit van die interne
beheersing.
In verband met het budgetrecht van de Staten-Generaal richt de
Algemene Rekenkamer haar controle zo in dat zij in staat is fouten en
onzekerheden van materieel belang op artikelniveau te rapporteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

5

De controle van de Algemene Rekenkamer richt zich op:
• de deugdelijke weergave van de financiële informatie en het voldoen
aan de verslaggevingsvoorschriften;
• de rechtmatigheid van de verplichtingen, uitgaven, ontvangsten en de
balansposten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

6

BIJLAGE 2: OVERZICHT PER BEGROTINGSARTIKEL IN HET
JAARVERSLAG 2012 VAN HET GEMEENTEFONDS (B)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

7

BIJLAGE 3: OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE
FINANCIËLE INFORMATIE IN HET JAARVERSLAG 2012 VAN HET
GEMEENTEFONDS (B)
Het totale overzicht van fouten en onzekerheden in deze bijlage bestaat uit
de volgende tabellen:
A)
Verplichtingen
B/C) Uitgaven + ontvangsten
B)
Uitgaven
C)
Ontvangsten
D)
Baten-lastenagentschappen
E)
Saldibalans
F)
Afgerekende voorschotten
We nemen alleen de tabellen (hierboven vet gedrukt) op over de
onderdelen waarin we fouten en/of onzekerheden hebben geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

8

A. Verplichtingen (€ x 1000)
Art.
nr.

1

Omschrijving

Gemeentefonds

Totaal
Totaal verplichtingen

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Totaal F + O

Tolerantie
overschreden?

Onzekerheid
over
volledigheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

18.470.631

446

–

506

85

952

85

nee

nee

18.470.631

446

–

506

85

952

85

18.470.631

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

Rechtmatigheid
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

< 0,01% Tolerantiegrens niet overschreden
< 0,01% Tolerantiegrens niet overschreden

Deugdelijke weergave
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

0,00%
< 0,01% Tolerantiegrens niet overschreden

–
–

9

E. Saldibalans (€ x 1000)
Art.
nr.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 605 B, nr. 2

3
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Totaal F + O

Tolerantie
overschreden?

Rechtmatigheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Onzekerheid
over
volledigheid
Deugdelijke
weergave

Liquide middelen
Uitgaven buiten begrotingsverband
Ontvangsten buiten begrotingsveband
Openstaande rechten
Extra-comptabele vorderingen
Extra-comptabele schulden
Voorschotten
Garantieverplichtingen
Openstaande verplichtingen
Deelnemingen

–
–
–
–
–
–
40.039.482
–
58.744
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
413
413
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

Totaal beoordeeld

40.098.226

–

826

–

–

–

–

(De tolerantiegrens wordt afgeleid van totaal beoordeeld)
Totaal saldibalans
Rechtmatigheid
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid
Deugdelijke weergave
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

40.098.226

0,00%
0,00%

< 0,01% Tolerantiegrens niet overschreden
0,00%

10