Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 925 XII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII)
voor het jaar 2022

Nr. 108

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juni 2022
Uw commissie heeft op 11 mei 2022 een brief ontvangen van Netherlands
Maritime Technology (NMT) met betrekking tot de vlootvervanging
Rijksrederij (zie bijgaande kopie). In de procedurevergadering van 18 mei
2022 heeft u gevraagd een reactie op de brief van NMT te ontvangen,
ruim voor het commissiedebat Maritiem. Met deze brief stuur ik u de
reactie.
Algemeen
De Rijksrederij is onderdeel van Rijkswaterstaat (RWS) en beheert,
bemenst en onderhoudt schepen voor RWS en drie externe publieke
opdrachtgevers. Als gevolg van de hoge leeftijd van bijna de gehele vloot
van de Rijksrederij is door RWS in afstemming met de overige opdrachtgevers en diverse belanghebbenden gewerkt aan een vlootvervangingsprogramma. Zoals NMT ook in zijn brief aangeeft is de Tweede Kamer op
eerdere momenten al geïnformeerd over de vernieuwingsplannen1.
Nieuw vlootvervangingsprogramma
Vervanging en vernieuwing van de vloot van de Rijksrederij is nodig om
de continuïteit van de dienstverlening te borgen en de Rijksbrede
duurzaamheidsdoelstelling te halen. De noodzaak en urgentie van de
vlootvervangingsopgave staan dan ook niet ter discussie. Om die reden
hebben de opdrachtgevers van de Rijksrederij eerder al besloten om te
starten met het eerste deel van de vlootvervanging, zoals ook toegelicht in
de brief aan uw Kamer waar onderstaand naar verwezen wordt. Er
moeten echter aanzienlijke en meerjarige verplichtingen worden
aangegaan om te kunnen starten met het restant van het vlootvervan1

kst-35925-XII-108
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 35 570 XII, nr. 104

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XII, nr. 108

1

gingsprogramma. Om een beeld te geven: de resterende vlootvervangingsopgave bestrijkt een periode van minimaal 15 jaar en de investeringskosten van het totale nieuwe vlootvervangingsprogramma worden
geraamd op meer dan € 1 mld. De plannen moeten daarom goed worden
meegenomen in de besluitvorming over de begroting van Rijkswaterstaat
en de overige opdrachtgevers, voordat vanuit de opdrachtgevers een
akkoord kan worden gegeven om de vlootvervanging te starten. Dit
vereist gedegen voorbereiding en kost tijd.
Brief NMT
In zijn brief doet NMT drie aanbevelingen. Het vraagt het budget voor
vlootvernieuwing te verhogen om de klimaat-neutrale ambities van de
overheid te realiseren, de industrie vroegtijdig te betrekken om
kostenoverschrijdingen en risico’s te mitigeren en op korte termijn
besluitvorming over het vlootprogramma te realiseren. Onderstaand ga ik
in op deze punten.
Budget voor de vlootvernieuwing en termijn van besluitvorming
De Rijksrederij heeft met haar opdrachtgevers een convenant afgesloten,
met daaronder vijfjaarlijkse prestatieafspraken over de dienstverlening
van de Rijksrederij. In een jaarlijks proces en in afstemming met haar vier
opdrachtgevers worden deze afspraken uitgewerkt. De Rijksrederij stelt in
dit proces jaarlijks en per opdrachtgever een offerte op. De afspraken die
op basis hiervan gemaakt worden betreffen steeds een periode van één
jaar vooruit.
Daarnaast is binnen de begrotingssystematiek van de Rijksrederij sprake
van een bestemmingsreserve. Dit is een soort spaarpot van waaruit de
vervanging van vaartuigen bekostigd kan worden. De huidige hoogte van
de bestemmingsreserve (ca. € 30 mln.) is bij lange na niet voldoende om
de plannen voor grootschalige vlootvernieuwing (ruim € 1 mld.) van te
kunnen bekostigen.
Er is op dit moment dus nog geen meerjarige financiële dekking om van
start te kunnen gaan met het nieuwe en meerjarige vlootvervangingsprogramma. Tijdige beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel
om de klus te klaren is daarnaast ook een aandachtspunt. Op dit moment
wordt daarom door de Rijksrederij met haar opdrachtgevers besluitvorming voorbereid. In dit proces kan de inhoud van de plannen ook nog
wijzigen.
Op dit moment zijn nog geen uitspraken of toezeggingen te doen omtrent
de hoogte van de voor de vlootvervanging beschikbare budgetten. Zodra
ik hier meer over kan melden zal ik de Tweede Kamer hierover informeren.
In relatie tot de eerste aanbeveling van NMT kan ik nu al wel aangeven dat
de vloot na afronding van het programma volledig verduurzaamd moet
zijn, waarbij het uitgangspunt de toepassing van «proven technology» is.
Vroegtijdige betrekken van de industrie
Bij zowel de nieuwbouwprojecten als bij het onderhoud van de huidige
vloot wordt door Rijkswaterstaat de markt nauw betrokken bij de realisatie
van de opgaven. Dit gebeurt door de markt op verschillende manieren en
tijdstippen gedurende het proces te informeren of te contracteren. De
gespreksonderwerpen betreffen o.a. afstemming over de inkoopstrategie
en de uitwerking hiervan, maar ook op welke momenten de kennis van de
markt het best ingezet kan worden. Hierbij moet gedacht worden aan
bijvoorbeeld het toetsen van de haalbaarheid van een combinatie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XII, nr. 108

2

eisen, het maken of toetsen van (voorlopige) ontwerpen, het toetsen van
contractstukken en het onderzoeken van geschikte samenwerkingsvormen
voor toekomstige projecten.
Ten slotte
Zoals NMT in zijn brief aangeeft werkt RWS momenteel vooruitlopend op
besluitvorming over het nieuwe vlootvervangingsprogramma aan de
aanbesteding van een drietal prioritaire projecten. In de periode tot 2025
moet dit leiden tot de bouw en oplevering van een drietal zgn. trailerbare
meetvaartuigen (TMV’s) en de voorbereiding en aanbesteding van twee
series van Multi Purpose Vaartuigen (MPV’s). De uitvoering van deze
prioritaire projecten zal parallel aan de voorbereiding van besluitvorming
over het nieuwe vlootvervangingsprogramma worden voortgezet.
Ik waardeer de betrokkenheid van NMT en zal hen ook een afschrift van
deze briefsturen. Rijkswaterstaat en NMT hebben op reguliere basis
overleggen. RWS zal de inhoud van deze brief langs die lijn ook met NMT
bespreken.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 925 XII, nr. 108

3