Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

27 581

Grondbeleid

Nr. 39

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 april 2010
Hierbij bied ik u mede namens mijn collega van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit het eindrapport van het onderzoek financieringsmiddelen
uit gebiedsontwikkeling en bestemmingswijzigingen, dat in opdracht van
VROM is uitgevoerd door Ecorys Nederland BV in samenwerking met VD2
Advies BV.1
Dit rapport is een uitwerking van een van de acties uit de Agenda
Landschap uit november 2008, namelijk om te onderzoeken hoe planbaten
kunnen bijdragen aan ruimtelijke doelen. Daarbij lag de nadruk op de
financiering van landschap. In een algemeen overleg over dit onderwerp
bleek dat deze actie steun ontmoette.
Nadat het onderzoek was gestart heeft de Minister van VROM in een
algemeen overleg over grondbeleid op 20 oktober 2009 naar aanleiding
van vragen van de leden Wiegman-van Meppelen Scheppink en Van
Heugten toegezegd een onderzoek naar de mogelijkheden van verevening
te laten verrichten, waarbij wordt onderzocht of ook binnenstedelijk
bouwen en herstructureringen van bedrijventerreinen kunnen worden
meegenomen.»2 De toezegging heeft geleid tot verbreding van het
lopende onderzoek naar planbaten met die doeleinden. Met dit onderzoeksrapport wordt voldaan aan de genoemde toezegging.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Kamerstukken 2009/10, 27 581, nr.37, blz. 18.

Het rapport behandelt een aantal instrumenten om de huidige mogelijkheden die het privaatrechtelijk spoor van de Wet ruimtelijke ordening al
biedt om te verevenen ook binnen het publiekrecht mogelijk te maken.
Ook onderzocht zijn de optimalisatie van het bestaande kostenverhaal en
het in meer of mindere mate afromen van de winst bij bestemmingswijziging. Deze instrumenten ondersteunen de financiële haalbaarheid van
ruimtelijke plannen. De onderzoekers concluderen ten eerste dat varianten
die betrekking hebben op de verruiming van het bestaande kostenverhaalstelsel in juridisch opzicht makkelijker te implementeren zijn dan de
andere varianten. Verder geeft men aan dat de introductie van een
vergaande variant als een planbatenheffing een fundamentele aanpassing

kst-27581-39
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 581, nr. 39

1

van wet- en regelgeving vergt. Het onderzoek laat ook zien dat een aantal
varianten substantiële opbrengsten kan genereren voor een bijdrage ten
bate van de kwaliteit van het landschap of voor binnenstedelijk bouwen of
voor herstructurering van bedrijventerreinen. Wel leiden sommige
varianten tot hoge uitvoeringskosten en mogelijk nadelige effecten voor
de woningproductie. De onderzoekers stellen tevens dat wegens de
juridische implementatietijd de eerste zeven jaar geen substantiële
opbrengsten zijn te verwachten.
Gelet op het ingrijpende karakter van de meeste van de voorgestelde
instrumenten zal het huidige demissionaire kabinet geen kabinetsstandpunt over het rapport bepalen. Dat is een taak voor het volgende
kabinet.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. C. Huizinga-Heringa

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 581, nr. 39

2