Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 XVI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2021

Nr. 164

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT EN VOOR MEDISCHE ZORG EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 december 2020
Hierbij ontvangt u de antwoorden op de vragen gesteld tijdens de eerste
termijn van het debat over de ontwerpbegroting VWS 2021 op
2 december 2020 (Noot bij Handelingen II 2020/21, nr. 33).
Tijdens de eerste termijn van uw Kamer hebben de leden van uw Kamer
amendementen bij de ontwerpbegroting VWS 2021 ingediend (Handelingen II 2020/21, nr. 32, debat over Begroting Volksgezondheid, Welzijn en
Sport + Tweede incidentele begroting inzake coronamaatregelen).
Bijgaand ontvangt u tevens de schriftelijke reactie op deze amendementen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

kst-35570-XVI-164
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

1

Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 4, van de Kamerleden Marijnissen (SP), Asscher (PvdA) en Klaver (GL) om in 2021
budget vrij te maken voor een structurele verhoging van de
salarissen en verbetering van de arbeidsvoorwaarden voor al het
zorgpersoneel
Indieners stellen voor om € 2,2 miljard (structureel) beschikbaar te stellen
voor een verhoging van de salarissen van al het zorgpersoneel (inclusief
ondersteuning) en verbetering van de arbeidsvoorwaarden. Dekking
wordt voor 2021 gevonden in een verhoging van het toptarief van de
vennootschapsbelasting (Belastingplan 2021).
Via de overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling (OVA) wordt
extra geld beschikbaar gesteld voor hogere lonen in de zorg. Voor 2021
gaat het – bij huidige inzichten met betrekking tot ontwikkeling van de
lonen en sociale lasten in de markt – om circa € 1 miljard structureel.
De salarissen in de zorg zijn de afgelopen jaren meegestegen met de
salarisontwikkeling in de markt en zelfs veelal daar wat boven uitgekomen. Ook voor 2020 en 2021 zijn behoorlijke cao-loonstijgingen
afgesproken. Zo zijn de cao-lonen in de ziekenhuizen en ambulancezorg
per 1 januari 2020 met 5% gestegen en gaan ze per 1 januari 2021 met nog
eens 3% omhoog. Bovenop de reguliere loonstijgingen krijgen zorgmedewerkers van wie een uitzonderlijke inspanning wordt gevraagd tijdens de
coronacrisis als waardering een bonus. Hiervoor is in 2020 en 2021
tezamen zo’n € 3 miljard beschikbaar.
Verder stelt het kabinet de komende jaren aanvullende middelen
beschikbaar oplopend tot € 130 miljoen per jaar vanaf 2023 voor een
brede aanpak gericht op aantrekkelijk werken in de zorg. Daarnaast vraagt
het kabinet de SER om een verkenning te laten uitvoeren gericht op
specifieke knelpunten én kansen die bij kunnen dragen aan instroom,
behoud, werkplezier en waardering in de brede zin van het woord. Ook als
het gaat om arbeidsvoorwaarden.
Gegeven de economische ontwikkelingen en onzekerheden zie ik op dit
moment geen ruimte voor het beschikbaar stellen van extra financiële
middelen bovenop de ruimte die reeds extra wordt gegeven.
In het licht van het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 14, van het
Kamerlid Van Gerven (SP) om in 2021 budget vrij te maken voor
het revolverend nationaal geneesmiddelenfonds
Indiener stelt voor om middelen vrij te maken voor een startkapitaal van
€ 5 miljoen voor een revolverend nationaal geneesmiddelenfonds
waarmee publiek geneesmiddelenonderzoek wordt gefinancierd. Hiermee
wordt maatschappelijk gewenst geneesmiddelenonderzoek minder
afhankelijk van financiering van de farmaceutische industrie en wordt
goed geneesmiddelengebruik bevorderd. Het is een eenmalige investering in 2021 aangezien het revolverende karakter van het fonds betekent
dat het zichzelf op termijn zal voeden. Dekking voor dit amendement
wordt gevonden in de niet-juridisch verplichte uitgaven van artikel 1
Volksgezondheid.
Er wordt op dit moment gekeken naar de mogelijkheid tot een investeringsfonds onder het platform FAST (Future Affordable Sustainable
Therapies). Met FAST wordt ingezet op 3 pijlers: zorgen voor wegwijzers
op het gebied van therapieontwikkeling, het versterken van de infrastructuur en het geven van een impuls aan therapieontwikkeling. Hierbij
geldt dat zowel het bedrijfsleven, als de wetenschap kunnen samenwerken. Binnenkort verwacht ik de Kamer te informeren over een initiatief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

2

rond FAST. Indachtig het amendement van de heer Van Gerven wil ik het
initiatief van FAST afwachten en dit nader bekijken.
In het licht van het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 17, van de Kamerleden Ploumen (PvdA) en Hijink (SP) om in 2021 budget vrij te
maken voor een zorgbonus voor alle zorgmedewerkers
Indieners stellen voor dat er geregeld wordt dat er € 150 miljoen vanuit de
algemene middelen wordt ingezet om alle zorgmedewerkers in 2021 een
bonus te geven van netto € 500. Hiermee wordt, naar het oordeel van de
indieners, voorkomen dat er sprake is van een «vechtbonus».
De bonus is bedoeld als blijk van waardering voor mensen die bijzondere
inzet hebben gepleegd voor COVID-19-patiënten dan wel in de strijd tegen
corona. Daartoe vraagt VWS om aan te geven wie in aanmerking moet
komen voor een bonus als waardering voor deze bijzondere inzet. Mede
met het oog op de forse overschrijding in 2020 hecht ik eraan om de blijk
van waardering zo vorm te geven dat deze past binnen de beschikbare
€ 720 miljoen. Daartoe zal ik ook met de sector bespreken hoe kan worden
gekomen tot een bonusregeling die recht doet aan de waardering voor de
zorgprofessional in de strijd tegen corona die binnen het beschikbare
budget blijft. De komende periode werken wij de uitvoering van de
bonusregeling verder uit, ik zal hier begin 2021 op terugkomen.
In het licht van het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 18, van de Kamerleden Beukering-Huijbregts en Raemakers (D66) om het subsidiebudget voor kennis en informatiebeleid voor jeugdzorgaanbieders
te verhogen
Met dit amendement beogen de indieners een impuls ter grootte van
€ 250.000 in de ondersteuning van jeugdzorgaanbieders op het gebied
van ICT. Onlangs zijn er incidenten geweest van datalekken bij jeugdzorgaanbieders die voorkomen hadden kunnen worden. Dekking wordt
gevonden binnen de juridische vrije ruimte van andere subsidiebudgetten
binnen beleidsartikel 5 Jeugd.
In beginsel zijn organisaties er zelf verantwoordelijk voor hun informatiebeveiliging op orde te brengen. Echter, het belang van een goede
informatiebeveiliging erken ik. Ik nodig Jeugdzorg Nederland uit om
hiervoor een plan in te dienen zodat ondersteuning voor een goede
informatiebeveiliging via een subsidieverlening mogelijk kan worden
gemaakt.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 39, van de Kamerleden Ploumen (PvdA) en Bergkamp (D66) om onderzoek ZonMw
«Gender en gezondheid» voort te zetten
Dit amendement strekt ertoe voor 2021 € 3 miljoen beschikbaar te stellen
voor de verankering van het onderzoeksprogramma van ZonMw Gender
en Gezondheid. ZonMw doet onderzoek naar verschillen in diagnose en
behandeling tussen mannen en vrouwen en onderzoek naar de wijze
waarop wetenschappelijke kennis daadwerkelijk in de zorg kan worden
opgenomen. Dekking voor dit amendement wordt gevonden in de
niet-juridisch verplichte uitgaven van artikel 1 Volksgezondheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

3

Dit amendement beoogt om sekse- en genderverschillen als standaard te
verankeren binnen alle terreinen van de gezondheidszorg dus in
onderzoek, in de opleiding, in de richtlijnen voor optimale zorg, en in
beleid rond medische zorg. Dit ondersteun ik van harte, zodat goede zorg
onafhankelijk van sekse en genderverschillen de aandacht blijft krijgen die
nodig is.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 42, van de Kamerleden van den Berge en Renkema (GL) om geld vrij te maken voor
stageplekken en leerwerkbanen voor mbo-studenten
Indieners stellen voor om € 35 miljoen vrij te maken om mbo-stages en
leerwerkbanen op de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap te regelen. Dekking wordt gevonden op artikel 4
Maatschappelijk Diensttijd.
Maatschappelijke diensttijd (MDT) kan een belangrijke bijdrage leveren
aan de ontwikkeling van jeugdigen. De middelen worden ingezet om
jongeren, juist ook in de coronacrisis, te ondersteunen. Het kabinet
investeert reeds in het behoud van stages en leerbanen en heeft hiervoor
in een steun- en herstelpakket Onderwijs € 30 miljoen beschikbaar
gesteld. Met die investering kunnen de huidige knelpunten worden
ondervangen. Daarom is bij de begrotingsbehandeling van het Ministerie
van Onderwijs voorgesteld om eerst het effect van deze maatregelen te
monitoren, juist omdat er niet alleen sprake hoeft te zijn van enkel
budgettaire knelpunten.
In het licht van het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 57, van het
Kamerlid Bergkamp (D66) om geld vrij te maken voor roze
ouderen
Indiener stelt voor om de positie van LHTBI-ouderen in een zorginstelling
te ondersteunen. De extra middelen dienen als voortzetting van de
financiering van Roze 50+-ambassadeurs. Deze ambassadeurs verzorgen
een netwerkfunctie, maar spelen ook een vertegenwoordigende rol voor
de belangen van deze ouderen. Dankzij deze ambassadeurs worden veel
activiteiten georganiseerd voor LHBTI-ouderen waar zij met elkaar in
contact kunnen komen.
Met een bedrag van € 75.000 wordt verwacht dat deze ambassadeurs
voldoende ondersteund kunnen worden om hun werk volledig voort te
zetten. De dekking van dit amendement wordt voor 2021 gevonden in de
niet-juridisch verplichte uitgaven van artikel 3. Indiener verzoekt ook om in
latere jaren middelen beschikbaar te stellen waar nodig.
Ik vind het belangrijk dat in de zorg aandacht is voor seksuele diversiteit:
dat mensen bejegend worden naar wie ze zijn. Dat zij zichzelf kunnen zijn,
ook als zij bijvoorbeeld in een verpleeghuis wonen. Daarom is er met
subsidie van VWS een handboek «de roze loper» gemaakt. Het handboek
«de roze loper» is niet alleen bedoeld voor verpleeghuizen, maar kan ook
gebruikt worden door organisaties in de thuiszorg en de gehandicaptenzorg, de maatschappelijke opvang, ziekenhuizen en stichtingen welzijn
voor ouderen. In dit handboek wordt aangegeven hoe in de zorg de
aandacht voor seksuele diversiteit kan worden vergroot. Het ondersteunen van de ambassadeurs kan eveneens ondersteunend werken.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

4

Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI nr. 58, van het Kamerlid
Bergkamp (D66) om budget vrij te maken voor Casusteam
Mantelzorglijn
Indiener beoogt om de huidige Mantelzorglijn met een bedrag van
€ 300.000 aanvullend te ondersteunen. Deze Mantelzorglijn adviseert en
informeert mantelzorgers ten aanzien van ondersteuning. Dekking voor dit
amendement wordt gevonden in de niet-juridisch verplichte uitgaven van
artikel 3 Langdurige Zorg en Ondersteuning.
Dit amendement sluit aan bij de gevraagde uitbreiding om binnen het
mantelzorgteam ook aandacht te kunnen geven aan individuele casussen.
Mantelzorgers worden vanwege corona belast met meer taken onder
andere door het (tijdelijk) afschalen van zorg. Het is daarom van belang
om afdoende ondersteuning te kunnen bieden aan mantelzorgers.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 59, van de Kamerleden Ellemeet (GL) en Laan-Geselschap (VVD) om structureel
geld vrij te maken LHBTI’s met een beperking te ondersteunen
Indieners stellen voor om structureel € 100.000 vrij te maken om de
activiteiten van Zonder Stempel voort te zetten, zodat LHBTI’s met een
beperking er niet alleen voor staan. Voor deze groep is het vaak lastig om
voor hun gevoelens uit te komen. Daarnaast zitten ze vaak in een
instelling waarbinnen weinig of geen rekening wordt gehouden met deze
gevoelens. Begeleiders weten zich meestal niet goed raad met hun
cliënten die LHBTI zijn. De organisatie Zonder Stempel ondersteunt deze
mensen, waardoor ze er niet meer alleen voor staan. Dankzij Zonder
Stempel zijn er mensen die aandacht vragen en opkomen voor deze
groep.
Ik vind het belangrijk dat in de zorg voor mensen met een verstandelijke
beperking blijvend aandacht wordt gegeven aan seksuele diversiteit. Dat
zij zichzelf kunnen zijn, ook als zij bijvoorbeeld in een zorginstelling of zorg
en ondersteuning thuis ontvangen wonen. Juist mensen die gedurende
hun hele leven op meerdere gebieden afhankelijk zijn van zorg, moeten
zichzelf kunnen zijn en worden bejegend naar wie zij zijn.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 61, van de Kamerleden Van den Berg (CDA) en Dik-Faber (CU) om geld te reserveren voor regionale samenwerking
Indieners stellen voor om € 1.000.000 beschikbaar te stellen voor pilots
die zijn gericht op structurele cross-sectorale gegevensuitwisseling in een
nader te kiezen (krimp)regio waar knelpunten, zoals de bereikbaarheid van
de acute zorg, uit het regiobeeld blijken en waar toewijding bij de
zorgaanbieders, verzekeraars en patiënten bestaat. Dekking voor dit
amendement wordt gevonden in de niet-juridisch verplichte uitgaven op
artikel 4.
Onlangs ben ik gestart met het ondersteunen van de ontwikkeling van een
digitaal regionaal zorgplatform in de provincie Zeeland. De ambitie van de
initiatiefnemers is om via dit platform cross-sectorale gegevensuitwisseling tussen zorgverleners onderling en tussen zorgverleners en
patiënten in Zeeland op termijn mogelijk te maken. De voorbereidingen
voor drie pilots vinden nu plaats. De uitvoering van de pilots staat
gepland in 2021. Het is de bedoeling dat de uitkomsten ook door andere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

5

(krimp)regio’s gebruikt kunnen worden om zo tot een betere uitwisseling
van gegevens te komen.
Om concrete stappen te zetten om samenwerking tussen zorgverleners
over de domeinen heen (Wmo, Jeugdwet, Wlz en Zvw) verder te
bevorderen zodat multidisciplinaire diagnostiek, behandeling en nazorg
integraal kunnen worden aangeboden continueer ik de huidige drie
experimenten op deze terreinen. Deze worden binnenkort geëvalueerd. Ik
stuur uw Kamer voor de kerst een brief over de consultatie van een
wetsvoorstel dat Wlz-uitvoerders in staat stelt om met gemeenten en
zorgverzekeraars rechtmatig in initiatieven te investeren om zwaardere en
duurdere zorg te voorkomen. Hierbij gaat het ook om initiatieven, waarbij
kwetsbare ouderen langer thuis kunnen blijven. Een voorbeeld hiervan
zijn de drie genoemde experimenten.
Ik wil, parallel aan het wetstraject, ook gericht een aantal extra van deze
initiatieven ondersteunen. Daarom onderzoek ik hoe snel en onder welke
condities een aantal nieuwe experimenten kan worden opgestart. Hierbij
betrek ik de resultaten van de eindevaluatie. Ik informeer uw Kamer
hierover voor de zomer van 2021.
Als ik uw amendement zo mag interpreteren laat ik het oordeel hierover
aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 62, van de Kamerleden Renkema (GL) en Dik-Faber (CU) om het budget voor
preventie te verhogen
Indieners zijn van mening dat voorkomen beter is dan genezen. In het
Nationaal Preventieakkoord zijn afspraken gemaakt en ambities opgesteld
om roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht tegen te gaan.
De ambities reiken tot ver voorbij deze kabinetsperiode. Dit amendement
regelt € 3 miljoen voor leefstijl om mensen te blijven motiveren om te
stoppen met roken en het verstrekken van informatie aan rokers die willen
stoppen, om de alcoholcampagne een extra impuls te geven en twee
programma’s tegen overgewicht verder te ontwikkelen. Dekking voor dit
amendement wordt gevonden in artikel 11 Nog onverdeeld.
Met meer dan 70 partijen hebben we het Nationaal Preventieakkoord
ondertekend en flinke ambities voor het terugdringen van overgewicht,
roken en problematisch alcoholgebruik afgesproken. Met de huidige inzet
hebben we een stevige start gemaakt en met de ontwerpbegroting 2021
heeft het kabinet extra middelen vrijgemaakt om de continuïteit ten dele
te waarborgen. Dat neemt niet weg dat de middelen in 2021 flink
teruglopen in vergelijking met de afgelopen 2 jaren. Het RIVM heeft
geconstateerd dat er meer maatregelen en acties nodig zijn om de
gestelde doelen te halen. Daarnaast heeft de coronacrisis laten zien dat
een gezonde leefstijl juist nu heel belangrijk is voor een gunstig beloop
van een COVID-19 infectie. Met een extra impuls op preventie kan ik de
bestaande acties en maatregelen in 2021 intensiveren en uitbreiden en
daarmee de doelen uit het NPA dichterbij brengen. Dekking voor dit
amendement wordt gevonden in artikel 11 Nog onverdeeld.
In het licht van voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

6

Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 63, van de Kamerleden Van den Berg (CDA) en Veldman (VVD) om extra financiële
middelen te reserveren voor OZOverbindzorg en NeLL
Indieners stellen voor om € 150.000 te reserveren voor OZOverbindzorg
en NeLL. OZOverbindzorg vormt een netwerk van zorgverleners rondom
de cliënt. De zorg, het welzijn en alle betrokken partijen zijn hierdoor voor
de cliënt overzichtelijk in beeld en leiden tot afgestemde communicatie
voor de cliënt. Een ander goed voorbeeld van het inzetten van eHealth
vanuit het patiëntperspectief is het gebruik van gezondheidsapps. Er is
zeer veel aanbod, maar het vinden van een juiste en betrouwbare app in
de standaard appstores is voor burgers nog steeds zeer moeilijk. Het
National eHealth Living Lab (NeLL) onderzoekt en checkt in samenwerking
met studenten van universiteiten en hogescholen door heel Nederland
apps en websites. Dekking voor dit amendement wordt gevonden in de
niet-juridisch verplichte uitgaven op artikel 4.
ICT, eHealth en innovatie leveren een zeer belangrijke bijdrage in het
bieden van goede zorg en ondersteuning. Dit amendement verzoekt
echter specifieke partijen te ondersteunen. Het is de vraag of dit mogelijk
is gegeven de vigerende staatssteunregelgeving. Het NeLL is op dit
moment- n.a.v. het amendement Van den Berg uit 2019 – als kartrekker
(samen met een aantal andere partijen) aan de slag met het ontwikkelen
van een nationaal toetsingskader voor gezondheidsapps. Tevens is het
NeLL aan de slag met een advies over de meest optimale organisatie ten
behoeve van het uitvoeren van de daadwerkelijke toetsing van gezondheidsapps. Dat advies wacht ik af.
Ten aanzien van mooie voorbeelden zoals Thuiszorgnl en OZOVerbindzorg
het volgende. Ik maak digitale toepassingen kenbaar aan burgers en
professionals op www.zorgvoornu.nl. In verband met corona worden
digitale toepassingen ook vaker ingezet blijkt uit recent onderzoek van het
Nivel. Op dit moment werkt VWS (mede in lijn met de motie-Veldman/Van
den Berg die vraagt om opschalen van bewezen effectieve digitale
toepassingen) met verzekeraars, ZN, NZa, en Zorginstituut aan het
versnellen van digitaal ondersteunde zorg. Ik heb u over deze Versnellingsimpuls op 1 december jl. geïnformeerd. Toepassingen zoals OZO
hebben daarbij ook nadrukkelijk de aandacht.
Als ik uw amendement zo mag interpreteren laat ik het oordeel hierover
aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 64, van de Kamerleden Ellemeet en Renkema (GL) om budget vrij te maken voor
het Expertisecentrum Euthanasie
Indieners stellen voor om in 2021 € 750.000 te reserveren om scholing en
ondersteuningsactiviteiten voort te zetten voor het Expertisecentrum
Euthanasie.
Mensen met een psychische aandoening die een euthanasieverzoek doen,
moeten inmiddels twee jaar wachten voordat deze in behandeling wordt
genomen bij het Expertisecentrum Euthanasie. Uit de door Expertisecentrum Euthanasie begin dit jaar gepubliceerde dossierstudie blijkt dat
van de verzoeken die in behandeling worden genomen, uiteindelijk maar
9,5% wordt gehonoreerd. Meer dan 90% van de hulpvragen wordt dus
niet gehonoreerd, hetzij door afwijzing gedurende het onderzoekstraject,
ofwel op initiatief van de hulpvrager zelf (20%). Dit onderstreept nog maar
eens hoe belangrijk het is dat deze mensen de juiste zorg krijgen.
De belangrijkste reden voor de opgelopen wachtlijst is dat psychiaters
minder vaak zelf euthanasieverzoeken in behandeling nemen en hun
patiënten doorverwijzen naar het Expertisecentrum. Psychiaters geven
vaak aan dat zij zich niet voldoende bekwaam voelen om met deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

7

verzoeken om te gaan. Dekking voor dit amendement wordt gevonden in
de niet-juridisch verplichte uitgaven van artikel 1 Volksgezondheid.
In de afgelopen tijd zijn door de beroepsgroep stappen gezet om
psychiaters beter toe te rusten om met complexe euthanasieverzoeken
om te gaan, onder meer door scholingsaanbod te ontwikkelen en de
richtlijn aan te passen. Naast deze ontwikkelingen is mijn inzet om het
zorgaanbod voor mensen met een hoogcomplexe zorgvraag in de ggz te
verbeteren groot, acties die op dit vlak lopen zet ik met kracht voort.
Daarnaast is het Ministerie van VWS op dit moment met veldpartijen in
gesprek om te bekijken welke aanvullende acties wenselijk zijn. Het
Expertisecentrum Euthanasie kan hierbij mogelijk een ondersteunende rol
vervullen, maar eerst moeten de opgaven in kaart worden gebracht. Het is
nog te vroeg om te besluiten over een bijdrage aan het Expertisecentrum
Euthanasie voor scholing- en ondersteuningsactiviteiten.
In het licht van voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 65, van de Kamerleden Bergkamp en Raemakers (D66) om geld vrij te maken voor
slachtoffers van genitale verminking
Met dit amendement wordt in 2021 een bedrag van € 125.000 vrijgemaakt
om een pilot op te zetten om slachtoffers van vrouwelijke genitale
verminking bij een hersteloperatie uit het basispakket uit te zonderen van
betaling van het eigen risico. Indieners willen hiermee bewerkstelligen dat
financiële redenen nooit een obstakel vormen voor de getroffen vrouwen
die herstel zoeken van dit onmenselijk leed. De dekking van dit
amendement wordt voor 2021 gevonden in artikel 11 Nog onverdeeld.
Vrouwelijke genitale verminking is een zeer ernstige vorm van geweld,
wat in veel gevallen tot langdurige fysieke en mentale gezondheidsklachten leidt. Het is ongewenst als deze specifieke groep vrouwen om
financiële redenen af zou zien van een hersteloperatie indien zij hier
mogelijk gebaat bij zijn vanwege somatische klachten. Daarom ben ik
bereid om een pilot te starten met een looptijd van 1 jaar, waarmee
vrouwen die vanwege somatische klachten een hersteloperatie ondergaan
en dit vergoed krijgen uit het basispakket, compensatie ontvangen voor
de hiermee gemoeide kosten die vallen onder het eigen risico. In nauw
overleg met partnerorganisaties met expertise op dit gebied, de slachtoffers zelf, en artsen zal worden bezien of het eigen risico een drempel
vormt om hulp te zoeken en of het vergoeden van dat eigen risico die
drempel wegneemt. Op basis van die resultaten wordt bezien of een
vervolg nodig is. Ervaring met de pilot voor slachtoffers van acuut
seksueel geweld leert dat de voorbereiding veel tijd in beslag kan nemen.
De pilot zal niet in 2021 kunnen starten én worden afgerond.
In het licht van het voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 66, van het
Kamerlid Renkema (GL) om budget vrij te maken voor TOPGGZafdelingen.
Dit amendement investeert € 11,5 miljoen om de infrastructurele kant van
topreferente ggz te financieren. De «infrastructuur» van topreferente
ggz-afdelingen wordt niet structureel bekostigd: kosten voor kennisontwikkeling, kennisverspreiding (via consultatie en advies), experimenten en
innovaties worden niet vergoed vanuit de dbc’s. Instellingen financieren
dit momenteel uit eigen middelen en incidentele en ad hoc subsidies.
Gezien de financiële situatie van instellingen is dit niet houdbaar. Dit
bedraagt circa € 250.000 per afdeling per jaar. In Nederland zijn nu 46

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

8

TOPGGz-afdelingen. De dekking voor dit amendement kan gevonden door
een verlaging van de uitgaven aan de maatschappelijke diensttijd.
Met u zie ik het belang van topreferente ggz-afdelingen, die zeer goed
werk verrichten door zorg te leveren aan patiënten met een complexe
diagnostische- of zorgvraag. Ik ben mede hierom met partijen in overleg.
Daarbij is het belangrijk om te constateren dat er in het hoofdlijnenakkoord hierover niets is afgesproken en er is dus ook geen geld voor
gereserveerd. Aangezien er nu geen financiële dekking is en ik niet wil
zoeken naar een eenmalige oplossing maar naar een meerjarig en
duurzaam perspectief ga ik deze maand nog verder in overleg met de
betrokken partijen. Zo is dat recent ook in een Bestuurlijk Overleg
afgesproken. Voor de financiering van hoog complexe zorg heb ik contact
gehad met verzekeraars en aanbieders. Overigens ga ik in het kader van
de motie-Renkema/Regterschot verder in gesprek met de partijen uit het
hoofdlijnenakkoord over hoe we kunnen onderzoeken welke extra
behandelplaatsen er nodig zijn en aan welke behandelaren daarbij
behoefte is. Daarnaast is het opgenomen dekkingsvoorstel, een budgetkorting op de Maatschappelijke Diensttijd (MDT) in 2021, niet mogelijk.
Het kabinet ziet MDT als een waardevol programma voor jongeren.
In het licht van het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 67, van het
Kamerlid Renkema (GL) om budget vrij te maken voor winteropvang in de G4-gemeenten
Indiener stelt voor om € 3,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de
G4-gemeenten om de groeiende groep dak- en thuislozen doorlopend
winteropvang te bieden door hiervoor een regeling in te stellen. Dekking
voor dit amendement wordt gevonden in de niet-juridisch verplichte
uitgaven van artikel 1 Volksgezondheid.
Naast de € 200 miljoen die voor 2020 en 2021 beschikbaar is voor de
aanpak van dakloosheid voor alle gemeenten, zijn er in het kader van
corona door het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld voor de
huisvesting van kwetsbare groepen (twee keer € 50 miljoen). Daarnaast
ontvangen gemeenten in verband met corona extra middelen om dak- en
thuislozen mensen volgens de RIVM-richtlijnen te kunnen helpen en
opvangen. In 2020 gaat het om € 91 miljoen. Ik heb op dit moment geen
reden om aan te nemen dat de compensatieafspraak voor de meerkosten
ontoereikend is. Met gemeenten is afgesproken dat als er evident
aanleiding is om te veronderstellen dat gemeenten door corona in
financiële problemen komen, of als er onvoorziene ontwikkelingen
optreden, Rijk en gemeenten daarover met elkaar in gesprek zullen gaan.
In het licht van voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 68, van de Kamerleden van der Staaij (SGP) en Dik-Faber (CU) om budget vrij te
maken voor voortzetting van de Onderzoeksagenda Suïcidepreventie
Indieners stellen voor om € 600.000 beschikbaar te stellen in 2021 voor
onderzoek naar suïcide en suïcidepreventie. De indiener is van mening dat
wetenschappelijk onderzoek kan bijdragen in het terugdringen van
suïcides. Dit amendement regelt daarom financiële middelen zodat het
Onderzoeksprogramma Suïcidepreventie kan worden voortgezet. Dit
Onderzoeksprogramma wordt opgesteld door ZonMW in opdracht van het
Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

9

De dekking voor dit amendement wordt gevonden in het niet-juridisch
verplichte deel van beleidsartikel 1 Volksgezondheid.
Sinds 2016 loopt het ZonMw onderzoeksprogramma suïcidepreventie. De
projecten, die reeds binnen dit programma zijn gehonoreerd, lopen door
tot 2024. Zoals eerder gecommuniceerd richting Kamer (Kamerstuk
32 793, nr. 502), zal ZonMw medio 2021 een tussenevaluatie van het
programma uitvoeren, waarbij ook zal worden verkend welke nieuwe
kennisvragen er zijn op het gebied van suïcidepreventie en hoe deze
kunnen worden belegd. Met de voorgestelde impuls uit het amendement
kunnen er voor 2021 middelen beschikbaar gesteld worden om via
ZonMw nieuwe onderzoeken op het gebied van suïcidepreventie in gang
te zetten. Ik zal uw Kamer te zijner tijd informeren over de uitkomsten van
de tussenevaluatie en het vervolg.
In het licht van voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.
Amendement met Kamerstuk 35 570-XVI, nr. 69 van het Kamerlid
Van Otterloo (50Plus) om budget vrij te maken voor mantelzorgondersteuning
Indiener stelt voor om € 10 miljoen beschikbaar te stellen voor verdere
ondersteuning van mantelzorgers en mensen met dementie in Nederland.
Met dit amendement worden middelen vrijgemaakt zodat zowel mensen
met dementie als mantelzorgers beter worden ondersteund. Indieners
beogen de vrijgemaakte middelen in te zetten voor een mantelzorgpaspoort, dat erkend wordt door instanties om te voorkomen dat mantelzorgers voor hetzelfde doel langs verschillende loketten en instanties
moeten. Daarnaast wordt een landelijk portal voor mantelzorgondersteuning opgezet. De website biedt ondersteuningsdiensten aan in de
gemeente waar de mantelzorger woont. Tevens worden ontmoetingscentra opgezet, die het mogelijk maken dat mantelzorgers van mensen
met dementie de zorg voor hun naaste langer kunnen volhouden én de
kwaliteit van leven van mensen met dementie wordt verhoogd.
Aansluitend op de ambitie vanuit de nationale dementiestrategie wordt
ingezet op meer ontmoetingscentra en zinvolle activiteiten.
De dekking wordt gevonden in het niet-juridisch verplichte deel van artikel
3 Langdurige zorg en ondersteuning en in artikel 11 Nog onverdeeld.
Dit amendement sluit aan bij het huidige mantelzorgbeleid en ondersteunt
belangrijkste uitgangspunten van dit kabinet. Het paspoort vermindert
administratieve lasten van mantelzorgers en is bedoeld om risico’s op
overbelasting te voor komen.
In het licht van voorgaande laat ik het oordeel aan de Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 XVI, nr. 164

10