Jaarverslag 2020
Stichting donorgegevens
kunstmatige bevruchting

2 | Jaarverslag SDKB 2020

Inhoud
Voorwoord en managementsamenvatting

3

1	Wettelijk kader en taken van de Stichting
donorgegevens kunstmatige bevruchting

5

2	Overzicht registraties behandelingen met
donorzaadcellen, donoreicellen en donorembryo’s
Aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen
Aantal geregistreerde behandelingen met donoreicellen
Aantal geregistreerde behandelingen met donorembryo’s 

8
8
9
10

3	Aantal verzoeken om donorgegevens en
ouderschapsverklaringen

11

 et aantal aanvragen over de afgelopen 10 jaar verdeeld naar categorie 
H
Aantal afgehandelde aanvragen
Aantal begeleide trajecten bij Fiom

11
13
13

4	Uitkomsten van aanvragen 
Afhandeling van verzoeken om ouderschapsverklaringen
Afhandeling van verzoeken om sociale en fysieke donorgegevens 
door ouders en donorkinderen
Afhandeling van verzoeken om persoonsidentificerende 
donorgegevens door donorkinderen

5	Inhoudelijke ontwikkelingen
Pandemie
Rechtszaken
Draagmoederschap
Verzoeken om persoonsidentificerende gegevens van na 2004
Geheimhoudingsverklaringen
Onderzoek volledigheid gegevens
Grensoverschrijdend gedrag van donoren
Samenstelling bestuur

14
14
15
16

18
18
19
19
19
20
20
20
21

6	Stichtingsbestuur en adviescommissie in 2020

22

7	Verantwoording WNT 2020

23

3 | Jaarverslag SDKB 2020

Voorwoord en
managementsamenvatting
Het aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen dat heeft plaatsgevonden in 2019 is
uitgekomen op 1449. Nog niet eerder zijn zoveel kunstmatige bevruchtingen in een jaar geregistreerd.
Vanwege de registratietermijn van 24 weken, kunnen klinieken ook in 2021 nog gegevens over
behandelingen van 2020 aanleveren. Ook voor 2020 bestaat niet de indruk dat het aantal geregistreerde
behandelingen vanwege de COVID-19 pandemie lager zal uitvallen. Het aantal behandelingen met
donoreicellen lijkt wederom iets terug te lopen, maar ook hier geldt dat een aantal behandelingen
uit 2020 nog geregistreerd moet worden in 2021. Het aantal behandelingen waarbij van gedoneerde
embryo’s gebruik gemaakt wordt, lijkt al enige jaren stabiel te zijn.
Net als vorig jaar is het totale aantal binnenkomende aanvragen om gegevens opnieuw licht gestegen.
De stijging laat zich het meest zien in het aantal aangevraagde ouderschapsverklaringen en verzoeken
van ouders om fysieke en sociale donorgegevens. Het valt op dat deze verzoeken de afgelopen jaren
evenals als het aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen een vergelijkbare stijging lijken
te volgen. Wel werd hier een duidelijke dip gezien tijdens de eerste golf van de COVID-19 pandemie.
Het aantal aanvragen om persoonsidentificerende gegevens lijkt in 2020 vergelijkbaar met eerdere jaren.
We vermoeden dat ook hier de pandemie van invloed is geweest, omdat niet alle werkzaamheden zonder
meer vanuit de thuiswerksituatie konden plaatsvinden. Dit heeft wellicht tot vertraging in de afhandeling
van sommige aanvragen geleid. Het aantal verzoeken om begeleiding door het Fiom is in 2020 fors lager.
Door de vertragingen in het aanschrijven van donoren is het aantal reacties van donoren en als gevolg
daarvan het aantal verzoeken aan Fiom achtergebleven bij het aantal binnengekomen aanvragen.
Het lukt goed om gegevens te achterhalen van kunstmatige bevruchtingen die na inwerkingtreding van
de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (hierna: de wet) hebben plaatsgevonden. In meer dan
driekwart van de gevallen kon een ouderschapsverklaring worden afgegeven. Soortgelijke percentages
zagen we ook als het gaat om het verstrekken van fysieke en sociale donorgegevens aan ouders of aan de
kinderen zelf.
In tegenstelling tot kunstmatige bevruchtingen die na inwerkingtreding van de wet hebben plaats­
gevonden lukt het voor kunstmatige bevruchtingen, die (soms ver) voor inwerkingtreding van de wet
hebben plaatsgevonden, lang niet altijd om gegevens te achterhalen. In de gevallen van voor 2004 waar
het wel gelukt is om gegevens te achterhalen kon Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting
(SDKB) 41 keer een donor benaderen voor toestemming om persoonsidentificerende gegevens te
verstrekken. In 10 situaties was de donor overleden waardoor niet om toestemming gevraagd kon
worden. Wanneer de donor overleden is moet een aanvraag afgewezen worden omdat we niet over de
benodigde toestemming beschikken. Hoewel donorkinderen soms de wens uiten om in die gevallen
nabestaanden te benaderen biedt de wet daar geen ruimte voor. De donoren die in 2020 om wel om
toestemming zijn gevraagd hebben in iets meer dan de helft van de verzoeken ook hun toestemming
hiervoor gegeven.
In 2020 is een vervolg gegeven aan de rechtszaak over de overgangsregeling van de wet. Er lopen nu twee
actuele dagvaardingen bij SDKB die voortkomen uit het feit dat geen gegevens verstrekt kunnen worden
van een donor van voor 2004 die ten tijde van zijn donatie heeft aangegeven een bekende (B-donor)
te willen zijn. SDKB kan zonder toestemming van de donor geen persoonsidentificerende gegevens

4 | Jaarverslag SDKB 2020

verstrekken waardoor de donorkinderen, destijds verwekt met zaadcellen van een B-donor, toch geen
persoonsidentificerende gegevens kunnen krijgen. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
heeft aangegeven bereid te zijn om afhankelijk van de uitspraken in de gerechtelijke procedures een
wetswijziging te initiëren. Uitspraak van de eerste dagvaarding wordt medio 2021 verwacht.
In 2020 is een definitieve procedure opgesteld voor donoren die zich beroepen op het feit dat mogelijk
sprake is van een zwaarwegend belang, waardoor de gegevens in de ogen van de donor niet verstrekt
mogen worden. De te volgen procedure is opgesteld in nauwe samenspraak met alle betrokken
geledingen. Indien een donor zich beroept op een zwaarwegend belang, zal een in 2020 ingestelde
externe commissie, zich hier in eerste instantie over buigen en het bestuur van SDKB adviseren. Het
bestuur zal dan besluiten of daadwerkelijk een zwaarwegend belang bestaat en indien dat niet het
geval is de persoonsidentificerende gegevens verstrekken. De donor kan hiertegen conform bestaande
richtlijnen alsnog bezwaar aantekenen. In hoeverre dit vaak zal gebeuren is niet te voorzien maar het
lopende jaar 2021 zal daar naar verwachting uitsluitsel over bieden.
SDKB heeft in het afgelopen jaar veel aandacht besteed aan het in kaart brengen van de volledigheid van
de gegevens in het registratiesysteem. Zo zijn geheimhoudingsverklaringen opgevraagd bij klinieken en in
het systeem zijn opgenomen. Daarnaast is getracht om de persoonsidentificerende gegevens volledig op
orde te krijgen. Zeker gezien het feit dat in 2021 de eerste kinderen die geboren zijn uit een kunstmatige
bevruchting van na inwerkingtreding van de wet de leeftijd van 16 jaar zullen bereiken, waren dit
belangrijke controles.
Helaas bleek dat er in een enkel geval sprake was van grensoverschrijdend gedrag jegens donorkinderen
van donoren. Dat laatste heeft de aandacht van de SDKB en we proberen in samenspraak met het
Fiom en andere hulpverleners dit soort situaties te voorkomen. We beogen dat indien hier sprake van
is, zo snel mogelijk adequate interventies geïnitieerd zullen worden. Dit is één van de voorbeelden dat
afhandeling van verzoeken om donorgegevens complexer is dan de inhoud van de wet in eerste instantie
doet vermoeden. Opnieuw blijkt dat het verstrekken van gegevens meer is dan alleen de uitwisseling van
informatie. De gegevens in beheer van SDKB grijpen diep in op het leven van ouders, donorkinderen en
wellicht ook op dat van de donoren zelf. Veelal zal dat in positieve zin zijn, maar het kan ook een ernstige
negatieve impact hebben op het leven van jongvolwassenen.
In 2020 heeft de werving plaatsgevonden van een nieuwe voorzitter wegens het aflopen van de
zittingstermijn van de huidige voorzitter. SDKB heeft een geschikte kandidaat gevonden, die inmiddels
door de minister is benoemd.
Al met al wacht SDKB een spannend jaar in 2021 waarin de eerste kinderen die onder het nieuwe traject
vallen op grote schaal persoonsidentificerende gegevens kunnen gaan opvragen. Of dit ook zal gebeuren
valt te bezien en SDKB denkt dat op adequate wijze hierop voorbereid te zijn.
Den Haag, maart 2021
Prof. Dr. Joop S.E. Laven

5 | Jaarverslag SDKB 2020

1.	Wettelijk kader en taken
van de Stichting
donorgegevens
kunstmatige bevruchting
De Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting (Hierna: de wet) is op 1 juni 2004 in werking getreden.
De wet voorziet in regels inzake de registratie, het beheer en de verstrekking van donorgegevens in geval
van kunstmatige donorbevruchting. Het gaat hierbij om eicel-, zaadcel- en embryodonatie.
In de wet wordt kunstmatige donorbevruchting gedefinieerd als het beroeps- of bedrijfsmatig verrichten
van handelingen, gericht op het anders dan op natuurlijke wijze tot stand komen van een zwangerschap
met gebruikmaking van:
1. zaadcellen van een ander dan de echtgenoot, geregistreerde partner of andere levensgezel van de
vrouw of
2. een eicel van een andere vrouw of
3. een embryo van een ander patiënt paar
Een donor is degene die zaadcellen, een eicel of een embryo heeft afgestaan ten behoeve van
kunstmatige bevruchting. Bij embryodonatie is sprake van twee donoren.
Sinds de inwerkingtreding van de wet kunnen donoren alleen doneren wanneer zij geen bezwaar hebben
tegen het registreren van hun medische, fysieke, sociale en persoonsidentificerende gegevens en tegen
de mogelijkheid dat deze gegevens worden verstrekt aan hun nakomelingen. Donorkinderen hebben zo
de mogelijkheid om erachter te komen van wie ze afstammen.

Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting
Voor de uitvoering van de wet is in 2004 Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting
(hierna: SDKB, of: de stichting) in het leven geroepen. De stichting:
• Bewaart en beheert de donorgegevens op een centrale plaats;
• Verstrekt op verzoek de donorgegevens op een zorgvuldige manier aan huisartsen, ouders
en donorkinderen en zorgt met behulp van een derde partij, voor deskundige begeleiding en
ondersteuning aan ouders, donorkinderen en donoren tijdens deze gegevensverstrekking;
• Verstrekt ouderschapsverklaringen ten behoeve van het duomoederschap;
• Geeft voorlichting over de wet.
Bij de uitvoering van deze taken wordt SDKB ondersteund door een secretariaat dat is belegd bij een
agentschap van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het CIBG.
Het bestuur van SDKB bestaat uit zeven personen. De bestuursleden worden door de minister van VWS
benoemd en ontslagen. Drie van de leden worden benoemd uit degenen die kunstmatige bevruchting

6 | Jaarverslag SDKB 2020

beroepsmatig toepassen of daarbij nauw betrokken zijn. Ten minste één van deze drie leden is ook
deskundig op psychosociaal terrein. Van de overige drie leden is er één jurist, één ethicus en één
deskundig op pedagogisch terrein. Het zevende bestuurslid vervult de rol van voorzitter van de stichting.

Registratie van gegevens
SDKB bewaart gegevens omtrent de behandeling, gegevens van de vrouw bij wie de kunstmatige
donorbevruchting heeft plaatsgevonden en gegevens van de donor(en). Deze gegevens worden centraal
opgeslagen in een door SDKB opgezet digitaal registratiesysteem KiDS. De verrichter van de kunstmatige
bevruchting levert de gegevens aan bij SDKB door deze in te voeren in KiDS. Doorgaans gaat dit om de
kliniek waar de bevruchting heeft plaatsgevonden.
Uit de wet volgt dat alle gegevens over kunstmatige bevruchtingen bij SDKB moeten worden
geregistreerd voor zover een Nederlandse kliniek of verrichter geheel of deels betrokken is bij een
kunstmatige bevruchting. Alle donorgegevens van na inwerkingtreding van de wet in 2004 moeten
binnen 24 weken na de kunstmatige bevruchting worden geregistreerd. Gegevens van daarvoor zouden
bij inwerkingtreding van de wet geregistreerd worden. In de praktijk registreert de kliniek gegevens
van voor inwerkingtreding van de wet op het moment dat SDKB om de gegevens verzoekt. De reden
hiervoor is dat medische rapporten zijn gearchiveerd op naam van de moeder en niet op de medische
handelingen, zoals kunstmatige bevruchting. Het blijkt daardoor voor klinieken moeilijk om vooraf
dossiers te identificeren waarvan gegevens geregistreerd moeten worden.
Donorgegevens bestaan uit sociale en fysieke donorgegevens, persoonsidentificerende donorgegevens
en medische donorgegevens. Sociale en fysieke donorgegevens betreffen niet identificeerbare kenmerken
van donor zoals o.a. lengte, gewicht, beroep en persoonlijkheidskenmerken. Persoonsidentificerende
donorgegevens betreffen naam, geboortedatum en woonplaats. Medische gegevens betreffen gegevens
als de bloedgroep van de donor en eventueel medische bijzonderheden. Het gaat om donorgegevens
zoals bekend bij donatie.

Aanvragen van donorgegevens
Op verzoek verstrekt SDKB bepaalde informatie over de donor. Welke gegevens mogen worden verstrekt,
hangt af van de doelgroep waartoe de aanvrager behoort: kind, ouder of huisarts.
• De huisarts van het donorkind kan de medische donorgegevens opvragen.
• Donorkinderen vanaf 12 jaar en ouders van donorkinderen tot 12 jaar kunnen de fysieke en sociale
donorgegevens opvragen.
• Donorkinderen van 16 jaar en ouder kunnen naast de fysieke en sociale gegevens ook de
persoonsidentificerende donorgegevens opvragen.
SDKB verstrekt de medische, fysieke en sociale donorgegevens aan de aanvrager zonder bericht aan
of toestemming van de donor. De persoonsidentificerende donorgegevens waarbij de kunstmatige
bevruchting vóór 1 juni 2004 plaatsvond, worden alleen verstrekt na toestemming van de donor. Wanneer
een donorkind persoonsidentificerende donorgegevens aanvraagt waarbij de kunstmatige bevruchting
ná 1 juni 2004 heeft plaatsgevonden, worden persoonsidentificerende gegevens in principe altijd aan het
donorkind verstrekt. Bij deze aanvragen wordt de donor benaderd met de vraag of hij de verstrekking
van zijn gegevens wil bevestigen. Het kan voorkomen dat een donor hier niet mee instemt, maar de
wens van donor is niet doorslaggevend. SDKB zal overgaan tot verstrekking van gegevens tenzij de
donor dusdanig zwaarwegende belangen aandraagt dat persoonsidentificerende gegevens niet verstrekt
mogen worden aan het donorkind. Wanneer een donor zwaarwegende belangen aandraagt, worden
deze beoordeeld door een adviescommissie van SDKB. De adviescommissie bestaat uit drie leden, een
ethicus, een pedagoog en een jurist. Zij adviseren het bestuur of de aangedragen belangen zwaarwegend

7 | Jaarverslag SDKB 2020

genoeg zijn om de gegevens niet te verstrekken. SDKB heeft nog geen ervaring opgedaan met deze
belangenafweging. SDKB beoogt echter de belangen die de donor aandraagt op ten minste de volgende
punten te beoordelen:
1. De donor voorziet een ernstige aantasting van zijn of haar belangen, wanneer persoonsidentificerende
gegevens aan het donorkind worden verstrekt;
2. Er kan aannemelijk gemaakt worden dat de aantasting van de belangen van de donor bij verstrekking
van diens persoonsidentificerende gegevens daadwerkelijk zullen plaatsvinden;
3. De te verwachten aantasting van de belangen van de donor is zo ernstig dat de
persoonsidentificerende gegevens niet verstrekt mogen worden, ondanks de gevolgen die dit voor het
donorkind kan hebben;
Het bestuur van de stichting besluit op basis van het advies van adviescommissie over het wel of niet
verstrekken van de gegevens. Tegen dit besluit staat de mogelijkheid van bezwaar en beroep open.

Ouderschapsverklaringen
Naast het verstrekken van donorgegevens heeft SDKB ook tot taak om ouderschapsverklaringen te
verstrekken. Duomoeders hebben in sommige situaties een ouderschapsverklaring nodig om juridisch de
tweede moeder van een kind te worden. De ouderschapsverklaring kan voor twee procedures gebruikt
worden. De procedure waarbij het ouderschap van duomoeders bij de geboorteaangifte automatisch
vastgesteld wordt en de versnelde adoptieprocedure voor duomoeders. SDKB verstrekt aan moeders die
de zwangerschap dragen of gedragen hebben op verzoek en indien zij aan de voorwaarden voldoen een
verklaring dat de zwangerschap ontstaan is middels een kunstmatige bevruchting en dat de identiteit van
de donor op het moment van bevruchting niet bekend is aan de moeder.
SDKB verstrekt informatie over de wet en haar taken via haar website: www.donorgegevens.nl.

8 | Jaarverslag SDKB 2020

2.	Overzicht registraties
behandelingen met
donorzaadcellen, donor­
eicellen en donorembryo’s
De cijfers in dit hoofdstuk geven weer hoeveel registraties van behandelingen met donorzaadcellen,
donoreicellen en donorembryo’s in het registratiesysteem van SDKB staan. De cijfers staan gesorteerd
op het jaar waarin de behandeling heeft plaatsgevonden. Het meetpunt voor deze cijfers is januari 2021.
Enkel de behandelingen die uiteindelijk leiden tot een zwangerschap worden geregistreerd. Het aantal
bij SDKB geregistreerde behandelingen is daarom lager dan het aantal daadwerkelijk uitgevoerde
behandelingen.

Aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen
Het totale aantal geregistreerde behandelingen over 2020 is nog niet bekend. Vanwege de registratie­
termijn van 24 weken voor het aanleveren van gegevens, kunnen klinieken ook nog in 2021 gegevens
over behandelingen van 2020 aanleveren. Vooralsnog ziet het er niet naar uit dat de Covid-19 pandemie
geleid heeft tot een afname in registraties. Het aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen
dat heeft plaatsgevonden in 2019 is uitgekomen op 1449. Nog niet eerder zijn zoveel kunstmatige
bevruchtingen in een jaar geregistreerd.
In 2020 zijn ook behandelingen met donorzaadcellen geregistreerd die langer geleden hebben
plaatsgevonden. Het betreft hier doorgaans behandelingen van voor inwerkingtreding van de wet.
Het kan zijn dat een kliniek op eigen initiatief is overgegaan tot registratie, in de meeste gevallen gaat
het om registraties op verzoek van SDKB, omdat de gegevens op dat moment worden opgevraagd.
De aantallen van eerdere jaren kunnen daarom afwijken van andere jaarverslagen. Het aantal achteraf
geregistreerde zwangerschappen lijkt wel af te nemen naarmate steeds meer aanvragen zien op
een kunstmatige bevruchting van na inwerkingtreding van de wet. Voor deze aanvragen geldt de
registratietermijn van 24 weken voor klinieken waardoor SDKB minder vaak hoeft te verzoeken om
registratie van gegevens.

9 | Jaarverslag SDKB 2020

In figuur 1 is het aantal geregistreerde behandelingen te zien over de afgelopen 10 jaar. Het totale aantal
geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen inclusief de 4.719 behandelingen uit de periode voor
2011 is 15.512.
Figuur 1 Aantal geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen van de afgelopen 10 jaar, in het jaar dat de behandeling is
uitgevoerd.

Aantal geregistreerde behandelingen met donoreicellen
Het aantal behandelingen met donoreicellen laat geen grote afwijkingen zien. Toch loopt het aantal
behandelingen met donoreicellen in 2020 opnieuw iets terug ten opzichte van de jaren ervoor. Er zijn
signalen dat vrouwen naar het buitenland gaan voor kunstmatige bevruchting met donoreicellen. In deze
situaties worden gegevens niet bij SDKB geregistreerd. Het kan zijn dat het buitenlandse aanbod van
behandelingen invloed op het aantal behandelingen dat in Nederland plaatsvindt en geregistreerd wordt.
Het is echter ook mogelijk dat het aantal behandelingen met eicellen om een andere reden daalt.
Het totale aantal geregistreerde behandelingen met donoreicellen inclusief de 292 behandelingen uit de
periode voor 2011 is 868.
Figuur 2 Aantal geregistreerde behandelingen met donoreicellen van de afgelopen 10 jaar, per jaar dat de behandeling is
uitgevoerd

10 | Jaarverslag SDKB 2020

Aantal geregistreerde behandelingen met donorembryo’s
Het aantal geregistreerde behandelingen met donorembryo’s lijkt zich te hebben gestabiliseerd op
ongeveer 30 per jaar. Het totale aantal geregistreerde behandelingen met donorembryo’s, inclusief de 19
behandelingen over de periode voor 2011, is 266.
Figuur 3 Aantal geregistreerde behandelingen met donorembryo’s van de afgelopen 10 jaar, per jaar dat de behandeling is
uitgevoerd

11 | Jaarverslag SDKB 2020

3.	Aantal verzoeken om
donorgegevens en
ouderschapsverklaringen
SDKB ontvangt verschillende soorten aanvragen. Aanvragen om donorgegeven: sociale en fysieke
donorgegevens, medische donorgegevens en persoonsidentificerende donorgegevens. Daarnaast
ontvangt SDKB verzoeken om ouderschapsverklaringen ten behoeve van de vaststelling van juridisch
ouderschap voor duomoeders.
Tabel 1 ontvangen aanvragen op categorie in 2020
Het totale aantal aanvragen op categorie in 2020
Aanvragen om een ouderschapsverklaring

486

Aanvragen van ouders van donorkinderen om fysieke en sociale donorgegevens

391

Aanvragen van donorkinderen om fysieke en sociale donorgegevens

30

Aanvragen van donorkinderen om persoonsidentificerende donorgegevens

177

Aanvragen van huisartsen om medische donorgegevens
Totaal

4
1088

Het aantal aanvragen over de afgelopen 10 jaar verdeeld
naar categorie
Net als vorig jaar is het aantal ontvangen aanvragen iets gestegen. De stijging laat zich het meest zien in
het aantal aangevraagde ouderschapsverklaringen en verzoeken van ouders om fysieke en sociale
donorgegevens. Het valt op dat deze verzoeken de afgelopen jaren dezelfde trend als het aantal
geregistreerde behandelingen met donorzaadcellen lijken te volgen. Mogelijk is de toegenomen vraag
een gevolg van de toename in het aantal kunstmatige bevruchtingen. Aanvragen om een ouderschaps­
verklaring worden immers veelal relatief kort na de kunstmatige bevruchting opgevraagd.
Het viel op dat in de maanden maart en april een scherpe daling zichtbaar was van het aantal
binnenkomende verzoeken. In de tweede helft van het jaar heeft de vraag zich vervolgens hersteld. Het
aantal verzoeken van ouders om sociale en fysieke donorgegevens is opvallend hoog. Een verklaring lijkt
gevonden te kunnen worden in de uitkomst van deze aanvragen. Het hoge aantal aanvragen wat buiten
behandeling is gesteld heeft mogelijk als gevolg gehad dat aanvragers opnieuw een aanvraag hebben
ingediend. Zie voor meer informatie hierover hoofdstuk 4.

12 | Jaarverslag SDKB 2020

Tabel 2 Het aantal ontvangen aanvragen over de afgelopen 10 jaar verdeeld naar categorie

Aanvragen om een
ouderschapsverklaring

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

162

178

184

348

356

404

458

427

448

486

83

87

135

261

352

454

450

309

347

391

1

3

11

7

7

22

33

16

33

30

5

7

18

57

59

134

217

173

177

177

7

0

6

4

9

6

4

7

4

4

258

275

354

677

783

1020

1162

932

1009

1088

Aanvragen van ouders van
donorkinderen om fysieke
en sociale donorgegevens
Aanvragen van
donorkinderen om fysieke
en sociale donorgegevens
Aanvragen van
donorkinderen om
persoonsidentificerende
gegevens
Aanvragen van huisartsen
om medische
donorgegevens
Totaal

Figuur 4 Het aantal aanvragen over de afgelopen 10 jaar verdeeld naar categorie aanvraag

13 | Jaarverslag SDKB 2020

Aantal afgehandelde aanvragen
Tabel 3 Afgehandelde aanvragen op categorie in 2020
Het totale aantal aanvragen op categorie in 2020
Aanvragen om een ouderschapsverklaring

477

Aanvragen van ouders om fysieke en sociale donorgegevens

384

Aanvragen van donorkinderen om fysieke en sociale donorgegevens

31

Aanvragen van donorkinderen om persoonsidentificerende donorgegevens

142

Aanvragen van huisartsen om medische donorgegevens

5

Totaal

1039

Het aantal afgehandelde aanvragen kan afwijken van het aantal binnenkomende aanvragen wanneer
aanvragen uit 2019 afgehandeld worden in 2020 en aanvragen, binnengekomen in 2020, aan het einde
van het jaar nog openstaan.
De maatregelen als gevolg van de Covid-19 pandemie hebben invloed gehad op de bedrijfsvoering
van SDKB. Thuiswerkmaatregelen hebben ervoor gezorgd dat versneld is gedigitaliseerd. Voor
een aantal processen bleek dat echter niet mogelijk, waardoor afhandeling van verzoeken soms
vertraging heeft opgelopen. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in het aantal afgehandelde aanvragen om
persoonsidentificerende gegevens. Voor deze aanvragen benaderen we donoren om toestemming
voor de verstrekking van gegevens. Aangezien SDKB niet over e-mailadressen en telefoonnummers
beschikt van deze donoren waren we afhankelijk van schaarse momenten op kantoor om donoren per
aangetekende post te benaderen.

Aantal begeleide trajecten bij Fiom
SDKB werkt samen met Fiom voor de begeleiding van donorkinderen en donoren bij de verstrekking van
persoonsidentificerende donorgegevens en eventueel het contact wat hieruit voort kan komen.
In onderstaande tabel staat het verloop van afgelopen 5 jaar weergegeven van de verzoeken die SDKB bij
Fiom heeft neergelegd voor begeleiding bij de verstrekking van persoonsidentificerende donorgegevens.
De tabel maakt onderscheid in de verzoeken voor het verstrekken van gegevens van de donor aan
een donorkind en de verzoeken voor de uitwisseling van gegevens van halfbroers en halfzussen van
donorkinderen.
Het aantal verzoeken is in 2020 fors lager. Door de vertragingen bij het aanschrijven van donoren is het
aantal reacties van donoren en daarmee ook het aantal verzoeken aan Fiom achtergebleven bij het aantal
binnengekomen aanvragen. Het betreft een gevolg van Covid-19 pandemie. Zie voor meer informatie
hierover hoofdstuk 5
Tabel 4 Aantal begeleide trajecten bij Fiom
2016

2017

2018

2019

2020

Aantal verzoeken

39

125

91

103

40

Donorkind - donor verzoeken

20

40

36

48

24

Donorkind - donorkind unieke verzoeken

19

85

55

55

16

Aantal betrokken donoren

13

26

26

37

22

Aantal betrokken donorkinderen

22

48

40

52

31

14 | Jaarverslag SDKB 2020

4. Uitkomsten van aanvragen
De cijfers over de uitkomsten van de verzoeken zijn gebaseerd op het aantal aanvragen wat SDKB in 2020
heeft afgehandeld. Een aanvraag voor donorgegevens of een aanvraag om een ouderschapsverklaring
kunnen verschillende uitkomsten hebben:
• Wanneer een aanvraag inhoudelijk niet wordt beoordeeld, stelt SDKB een aanvraag buiten
behandeling. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer een aanvraag niet compleet is.
• Wanneer een aanvraag inhoudelijk wel beoordeeld wordt, maar SDKB niet aan het verzoek kan
voldoen, wordt een aanvraag afgewezen. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer een donor geen
toestemming geeft voor de verstrekking van gegevens.
• Wanneer SDKB na de inhoudelijke beoordeling wel aan het verzoek kan voldoen worden gegevens
verstrekt.

Afhandeling van verzoeken om ouderschapsverklaringen
Ouderschapsverklaringen
Totaal afgehandeld

477

Buiten behandeling

39 (8,2%)

Aanvraag niet compleet

1

Aanvraag geannuleerd door aanvrager

23

Dubbele aanvraag
Afwijzing

15
66 (13,8%)

Aanvraag van niet behandelde vrouw

52

Geen gegevens gevonden

3

Geen onbekende donor

6

Geen Nederlandse kliniek
Verklaring verstrekt

5
372 (78,0%)

Aanvraag van niet behandelde vrouw
Het komt vaak (52x) voor dat niet de vrouw die de kunstmatige bevruchting heeft ondergaan,
maar de partner die het duomoederschap wenst te verkrijgen, het verzoek bij SDKB indient om de
ouderschapsverklaring. Klinieken registreren alleen gegevens van de vrouw bij wie de kunstmatige
donorbevruchting heeft plaatsgevonden. SDKB kan daarom alleen gegevens van deze vrouw vinden in
het registratiesysteem en een aanvraag van de partner niet afhandelen. In dit geval nemen we contact op
met de aanvrager om de situatie uit te leggen. Doorgaans wordt dan alsnog een aanvraag ingediend door
de partner. Eind 2020 zijn informatiebladen over de ouderschapsverklaring aan klinieken verzonden om
uit te delen aan wensmoeders. Hierin benadrukt SDKB nog een keer wie de ouderschapsverklaring kan
opvragen. Bezien wordt of ook het aanvraagproces aangepast kan worden om dit te verhelpen.

15 | Jaarverslag SDKB 2020

Geen betrokkenheid Nederlandse kliniek
In 2020 hebben we 5 verzoeken om een ouderschapsverklaring afgewezen waarbij geen Nederlandse
kliniek of instelling betrokken is. Er is dan geen sprake van een persoon of organisatie die aan de
registratieplicht van de wet dient te voldoen. De behandeling heeft bijvoorbeeld geheel in het buitenland
plaatsgevonden, of er is sprake van een bevruchting van een zelf gevonden donor in de privésfeer. Zonder
registratie weet SDKB niet of er sprake is van een kunstmatige bevruchting met een voor de vrouw
onbekende donor, waardoor het verzoek wordt afgewezen. Deze vrouwen kunnen duomoederschap
zonder ouderschapsverklaring vastleggen door het kind bij de gemeente te erkennen.

Aanvraag geannuleerd door aanvrager
Het relatief hoge aantal geannuleerde aanvragen laat zich verklaren door de verwarring die soms bestaat
over in welke situaties een ouderschapsverklaring noodzakelijk is of niet. Uit contact met de aanvrager
blijkt dan bijvoorbeeld dat het verzoek niet langer nodig is omdat sprake is van een alleenstaande
moeder, situaties waarbij de aangifte van de geboorte reeds heeft plaatsgevonden, of partners die om
andere redenen het kind willen erkennen bij de gemeente en daarom de ouderschapsverklaring niet
nodig hebben. Het annuleren van een aanvraag gebeurt alleen in onderling overleg met de verzoeker.
De informatiebladen over de ouderschapsverklaring besteden hier ook aandacht aan. Onduidelijk is of de
lichte daling ten opzichte van 2019 (23 in vergelijking met 31) hierdoor verklaard wordt.

Geen gegevens gevonden
In 2020 zijn 3 verzoeken binnengekomen voor ouderschapsverklaringen waarbij geen behandelgegevens
achterhaald konden worden bij de kliniek. Het betrof situaties waarbij de behandelingen voor
inwerkingtreding van de wet hebben plaatsgevonden waardoor de gegevens niet geregistreerd zijn bij
SDKB en niet bewaard zijn door de kliniek.

Afhandeling van verzoeken om sociale en fysieke
donorgegevens door ouders en door donorkinderen
Sociale en fysieke donorgegevens

Aanvragen van ouders

Aanvragen van
donorkinderen

Totaal afgehandeld

384

31

Buiten behandeling

153 (39,8%)

6 (19,4%)

Aanvraag niet compleet

110

6

Aanvraag geannuleerd door aanvrager

26

0

Dubbele aanvraag

17

0

0 (0 %)

1 (3,2%)

Geen gegevens gevonden

0

1

Geen Nederlandse kliniek

0

0

231 (60,2%)

24 (77,4%)

Afwijzing

Gegevens verstrekt

16 | Jaarverslag SDKB 2020

Aanvraag niet compleet
Het komt vaak voor dat na het indienen van een aanvraag geen geboorteakte wordt opgestuurd
(respectievelijk 110x en 6x). In vergelijking met 2019 (respectievelijk 62x en 4x) is het aantal in 2020 sterk
gestegen.
Betrokken aanvragers hebben normaal gesproken 2 maal 4 weken de tijd om na het indienen van een
aanvraag een geboorteakte na te sturen. Deze geboorteakte heeft SDKB nodig om de moeder-kind relatie
die wordt opgegeven in de aanvraag te verifiëren. Het opvragen van het afschrift van de geboorteakte bij
de gemeente waar het donorkind is geboren, lijkt onder normale omstandigheden al te zorgen voor een
drempel met als gevolg dat de aanvraag niet doorgezet wordt. We vermoeden dat de maatregelen van de
Covid-19 pandemie de drempel verder verhoogd heeft.
SDKB heeft in 2020 maatregelen genomen om aanvragers meer tijd te geven de geboorteakte op
te sturen. Toch heeft een groot deel van de aanvragers dit uiteindelijk niet gedaan. Daarentegen
wijkt het aantal uiteindelijk verstrekte donorpaspoorten (231) niet veel af van het aantal verstrekte
donorpaspoorten in 2019 (226). Het vermoeden bestaat dat aanvragers die in eerste instantie geen
geboorteakte hebben opgestuurd later opnieuw een verzoek hebben ingediend en alsnog gegevens
hebben ontvangen.
SDKB onderzoekt de mogelijkheid om de ouder-kind relatie uit de basisregistratie personen (BRP) te
herleiden zodat aanvragers in de toekomst geen geboorteakte meer hoeven na te zenden. In 2020 is
hiervoor de toegang tot de BRP aangepast.

Afwijzing gegevens
Slechts één aanvraag om sociale en fysieke donorgegevens is afgewezen omdat geen gegevens bij de
kliniek achterhaald kon worden. Het betrof een verzoek van een donorkind waarbij de behandeling voor
inwerkingtreding van de wet heeft plaatsgevonden. Het feit dat bij alle aanvragen om sociale en fysieke
gegevens waarbij de behandeling heeft plaatsgevonden na inwerkingtreding van de wet de benodigde
gegevens achterhaald konden worden, geeft vertrouwen dat de registratie van gegevens vanuit klinieken
goed verloopt.

Afhandeling van verzoeken om persoonsidentificerende
donorgegevens door donorkinderen
Persoonsidentificerende donorgegevens

Aanvragen van donorkinderen (16+)

Totaal afgehandeld

142

Buiten behandeling

67 (47,2%)

Aanvraag niet compleet

47

Aanvraag geannuleerd

10

Dubbele aanvraag
Afwijzing

10
53 (37,3%)

Geen gegevens gevonden

24

Donor overleden

10

Anonimiteitsverklaring

2

Donor stemt niet in

10

Donor reageert niet
Gegevens verstrekt

7
22 (15,5%)

17 | Jaarverslag SDKB 2020

Geen gegevens gevonden
In tegenstelling tot de situatie van kunstmatige bevruchtingen die na inwerkingtreding van de wet
hebben plaatsgevonden lukt het voor kunstmatige bevruchtingen die (soms ver) voor inwerkingtreding
van de wet hebben plaatsgevonden lang niet altijd om gegevens te achterhalen. Verschillende oorzaken
kunnen hieraan ten grondslag liggen, bijvoorbeeld dat in de dossiers niet goed bewaard is gebleven
welke donor betrokken is geweest bij een kunstmatige bevruchting of dat gegevens al vernietigd of
zoekgeraakt zijn voordat de wet inwerking trad. SDKB is in 2020 24 keer tot de conclusie gekomen dat
bij de klinieken geen dossier gevonden is met donorgegevens, of dat uit het gevonden dossier van de
moeder niet duidelijk wordt wie de donor is geweest bij de kunstmatige bevruchting. In deze situaties is
verwantschapsonderzoek via DNA de enige manier die overblijft om achter de gegevens van de donor te
komen.

Verstrekking van gegevens
Daar waar het wel gelukt is om gegevens te achterhalen kon SDKB 39x een donor benaderen om
toestemming te vragen voor de verstrekking van persoonsidentificerende gegevens. In 10 situaties was de
donor overleden en in 2 situaties had de donor een anonimiteitsverklaring ondertekend, waardoor niet
om toestemming gevraagd kon worden. Wanneer de donor overleden is moet een aanvraag afgewezen
worden omdat we niet over de benodigde toestemming beschikken. Donorkinderen uiten soms de wens
om in deze situaties nabestaanden te benaderen. De wet biedt daar echter niet de ruimte voor, omdat
het hier kunstmatige bevruchtingen betreft van voor inwerkingtreding van de wet. SDKB heeft deze
mogelijkheid wel voor de aanvragen over kunstmatige bevruchtingen van na inwerkingtreding van de
wet. De donoren die in 2020 wel om toestemming zijn gevraagd hebben in iets meer dan de helft van de
verzoeken ook toestemming gegeven voor de verstrekking van persoonsidentificerende gegevens.

18 | Jaarverslag SDKB 2020

5.	Inhoudelijke
ontwikkelingen
Pandemie
Covid-19 heeft, zoals bij zoveel organisaties, ook invloed gehad op de werkzaamheden van SDKB.
Afgekondigde maatregelen zorgden ervoor dat de werkzaamheden plotseling grotendeels vanuit huis
moesten plaatsvinden. Het aantal verzoeken liet in de maanden maart en april een scherpe daling zien
en ook het aantal contactmomenten over lopende aanvragen daalden. In de loop van 2020 herstelde de
vraag weer.
De thuiswerkmaatregelen betekenden voor het secretariaat van SDKB dat inkomende en uitgaande post
niet verwerkt kon worden. Dit had gevolgen voor alle uitgaande brieven, binnenkomende geboorteaktes
en toestemmingsverklaringen van donoren. SDKB heeft versneld een proces ingericht waarbij brieven
versleuteld digitaal verzonden worden en het wachtwoord per sms wordt verstuurd. Binnenkomende
fysieke geboorteaktes konden echter niet vanuit huis worden gecontroleerd en aanvragers bleken
moeite te hebben geboorteaktes bij de gemeente aan te vragen. Veel aanvragen hebben daardoor forse
vertragingen opgelopen. Daarnaast zijn aanvragen ondanks versoepelingen in de aanlevertermijnen
van geboorteaktes bovengemiddeld vaak buiten behandeling gesteld wegens het ontbreken van de
geboorteakte.
Het aanschrijven van donoren kwam stil te liggen, omdat brieven met het thuiswerken niet aangetekend
verzonden konden worden. Het probleem hierbij is dat SDKB niet beschikt over contactgegevens van
deze donoren anders dan het huidige woonadres uit de Basisregistratie personen. SDKB beschikt niet
over e-mailadres en telefoonnummer van donoren waardoor die correspondentie niet net als andere
uitgaande brieven versneld gedigitaliseerd kon worden.
Met de gedeeltelijk gedigitaliseerde werkprocessen en de versoepelingen in de zomer is de rest van
het jaar een werkwijze ontstaan waarin uitsluitend en sporadisch op kantoor gewerkt wordt voor de
postprocessen die niet vanuit huis kunnen. Daarmee is de voortgang van de aanvragen grotendeels
hersteld, maar zijn de doorlooptijden nog steeds langer dan gemiddeld.
In de tweede helft van het jaar zijn veel inspanningen gedaan om de achterstanden weg te werken
en te voldoen aan de toegenomen vraag van uitgestelde verzoeken. Alleen het aantal afgehandelde
verzoeken om identificerende gegevens zijn in de jaarcijfers achtergebleven in vergelijking met het aantal
binnengekomen verzoeken.

19 | Jaarverslag SDKB 2020

Rechtszaken
In 2020 is een vervolg gegeven aan de rechtszaak over de overgangsregeling van de wet. Eind 2020
is SDKB daarnaast opnieuw gedagvaard. De overgangsregeling uit de wet staat ter discussie, omdat
donoren van voor 2004 die ten tijde van hun donatie met de kliniek hebben afgesproken dat zij een
bekende donor wilden zijn, binnen de overgangsregeling kunnen weigeren om toestemming te geven
aan SDKB om de identificerende gegevens te verstrekken. SDKB kan zonder toestemming van de donor
geen persoonsidentificerende donorgegevens verstrekken waardoor donorkinderen deze gegevens
niet ontvangen, ondanks eventuele afspraken die de moeder en de kliniek onderling gemaakt hebben.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft aangegeven bereid te zijn om afhankelijk van
de uitspraken in de gerechtelijke procedures een wetswijziging te initiëren. Uitspraak van de eerste
dagvaarding wordt medio 2021 verwacht.

Draagmoederschap
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft in 2020 een conceptwetsvoorstel openbaar gemaakt
met daarin een regeling voor draagmoederschap. Onderdeel van het voorstel is het creëren van een
grondslag voor het vastleggen van de afstammingsinformatie rondom de draagmoederschapstrajecten.
SDKB wordt hierbij soms genoemd als potentiële kandidaat om de ontstaansgeschiedenis rondom
draagmoederschap te bewaren en te beheren. SDKB volgt de voortgang van het conceptwetsvoorstel
met interesse, maar voorziet met de regeling zoals die nu voorligt ook een uiterst complexe
uitvoeringspraktijk ontstaan die nog de nodige uitwerking behoeft.
SDKB denkt de aankomende periode graag mee over uitvoeringsvraagstukken die een rol kunnen gaan
spelen als gevolg van de regeling en beziet hoe vanuit de ervaring van SDKB een waardevolle bijdrage
geleverd kan worden aan de totstandkoming van de regeling

Verzoeken om persoonsidentificerende gegevens
van na 2004
In 2021 bereiken de eerste kinderen geboren uit een kunstmatige bevruchting van na inwerkingtreding
van de wet de leeftijd van 16 jaar. Voor deze donorkinderen geldt dat niet langer de overgangsregeling
van toepassing is, maar de reguliere regeling zoals omschreven in artikel 3 van de wet. In 2020
heeft SDKB het nieuwe proces in een conferentie besproken met verschillende veldpartijen en
geïmplementeerd. Daarnaast is het digitale registratiesysteem doorontwikkeld zodat het secretariaat
van de stichting in staat is de verzoeken af te handelen. Verder is SDKB gestart met de werving van
de adviescommissieleden die het bestuur zullen adviseren wanneer een donor belangen aandraagt
waardoor de gegevens in de ogen van de donor niet verstrekt kunnen worden. De adviescommissie
bestaat uit een jurist, een pedagoog en een ethicus.
Belangrijk uitgangspunt bij de implementatie van het nieuwe proces was om de processtappen en
informatie toegankelijk te maken voor soms zeer jonge betrokkenen. SDKB heeft veel aandacht
besteed om de aanvragen op begrijpelijke wijze te kunnen presenteren, ook wanneer daar soms een
belangafweging, bezwaar en beroep onderdeel van kunnen zijn.

20 | Jaarverslag SDKB 2020

Geheimhoudingsverklaringen
Naar aanleiding van de tweede wetsevaluatie heeft SDKB alle klinieken verzocht om de geheimhoudings­
verklaringen over te dragen. Dit betrof 161 donorregistraties waarbij stond aangegeven dat sprake
was van een geheimhoudingverklaring. De geheimhoudingsverklaringen en persoonsidentificerende
gegevens zijn aangeleverd, op de gegevens van 3 klinieken na (in totaal 62 donorregistraties). Eén
kliniek heeft in 2012 de bedrijfsvoering gestaakt zonder overdracht van dossiers, waardoor SDKB
geen aanspreekpunt heeft voor het overdragen van de verklaringen. Eén kliniek heeft in 2009 de
bedrijfsvoering gestaakt; de dossiers zijn elders ondergebracht. Gezien de uitzonderlijke situatie
van het archief zijn de geheimhoudingsverklaringen daarin niet overgedragen aan de SDKB, maar
worden aanvragen per individueel geval beoordeeld. Daarnaast is er één kliniek die meent niet over
de grondslag te beschikken om de geheimhoudingsverklaringen over te dragen. SDKB is nog met de
kliniek in gesprek. Inmiddels heeft betreffende kliniek aangegeven de melding dat sprake is van een
geheimhoudingsverklaring te verwijderen.
Na controle van de ontvangen stukken bleken 75 van de geregistreerde geheimhoudingsverklaringen
niet aan de door de wet gestelde eisen te voldoen. SDKB heeft betreffende klinieken verzocht de
melding dat sprake is van een geheimhoudingsverklaring uit de registratie te verwijderen en controleert
de opvolging van klinieken op dit punt. Betreffende donoren worden voortaan, bij een aanvraag door
een donorkind, door SDKB benaderd met het verzoek toestemming te geven voor de verstrekking van
persoonsidentificerende gegevens. Donorkinderen van de betreffende donoren van wie de aanvraag in
het verleden is afgewezen op grond van de geheimhoudingsverklaring, ontvangen hierover bericht van
de SDKB. Zij kunnen indien gewenst een nieuwe aanvraag indienen, zodat SDKB alsnog de donor om
toestemming kan vragen.
24 geheimhoudingsverklaringen die zijn overgedragen voldoen wel aan de door de wet gestelde eisen.
Dit betreffen geheimhoudingsverklaringen die zijn getekend tussen publicatie van de wet in 2002 en
volledige inwerkingtreding van de wet in 2004. De verklaringen blijven net als voorheen een reden om
de donor niet aan te schrijven met het verzoek om toestemming voor de verstrekking van gegevens.
De persoonsidentificerende gegevens van deze donoren worden niet verstrekt.

Onderzoek volledigheid gegevens
SDKB heeft voor klinieken een overzicht gemaakt van donorregistraties die betrokken zijn bij kunstmatige
bevruchtingen van na 2004, maar waarbij de persoonsidentificerende gegevens niet volledig zijn.
Klinieken hebben het verzoek gekregen de gegevens aan te vullen. Het opstellen van de overzichten is
een gevolg van de aanbevelingen uit de tweede wetsevaluatie om pro actiever te controleren of gegevens
compleet zijn.

Grensoverschrijdend gedrag van donoren
SDKB en Fiom hebben zich in 2020 bij de afhandeling van verzoeken en begeleidingstrajecten
geconfronteerd gezien met situaties waarbij sprake is van grensoverschrijdend gedrag van
donoren richting donorkinderen. Helaas moet geconstateerd worden dat de verstrekking van
persoonsidentificerende donorgegevens aan soms nog minderjarige donorkinderen (vanaf 16 jaar) en
het contact wat hieruit mogelijk volgt in uitzonderlijke gevallen kan leiden tot onveilige situaties voor de
kinderen.

21 | Jaarverslag SDKB 2020

Het is belangrijk dat bij de verstrekking van persoonsidentificerende gegevens onder
verantwoordelijkheid van SDKB voldoende oog is voor signalen die wijzen op onveilige situaties
vooral waar het minderjarige donorkinderen betreft. Hierbij is het de eerste prioriteit om onveilige
situaties te stoppen, maar daarnaast moet ook gewogen worden of de situatie zich mogelijk opnieuw
kan voordoen wanneer de donorgegevens aan toekomstige donorkinderen verstrekt worden.
Voor de donorkinderen die reeds in de situatie zitten is het van belang dat in overleg met betrokkenen
aansluiting gezocht wordt bij de reeds bestaande hulpverlening. SDKB heeft Fiom gevraagd hiervoor
een protocol te schrijven hierbij aansluitend op de wet verplichte meldcode kindermishandeling
en huiselijk geweld. Signalen, die doorgaans binnen de begeleidingstrajecten van Fiom naar boven
zullen komen, kunnen zo zorgvuldig gewogen worden. Daarnaast acht SDKB het noodzakelijk dat
(jonge) donorkinderen en hun verzorgers op de hoogte zijn wanneer zich in het verleden een onveilige
situatie heeft voorgedaan met de donor waarvan de gegevens verstrekt worden. De informatie over
grensoverschrijdend gedrag is echter zeer gevoelig en persoonlijk voor betrokkenen. Deze mag niet
zondermeer bewaard of verstrekt worden. Na hierover advies ingewonnen te hebben van diverse juristen
en de functionaris gegevensbescherming van SDKB is besloten dat de veiligheid van donorkinderen in
deze situatie zwaarder weegt dan de privacy van betrokkenen, maar uitsluitend voor zover noodzakelijk
om de onveilige situatie te doen stoppen of te voorkomen. In de praktijk betekent dit dat nog steeds
donorgegevens verstrekt kunnen worden zolang een donor daarmee instemt, maar dat bij een wens
tot contact of uitwisseling van contactgegevens aan jonge donorkinderen en hun verzorgers gemeld
wordt dat in het verleden grensoverschrijdend gedrag heeft plaats gevonden en dat ontmoetingen
tussen donor en donorkind zonder begeleiding van een volwassene sterk worden afgeraden en niet
gefaciliteerd worden in het begeleidingstraject. Hierbij is het vervolgens niet noodzakelijk om in te gaan
op de details van het gedrag zelf of welk donorkind het betrof, omdat met de begeleiding doorgaans niet
langer sprake zal zijn van een onveilige situatie. SDKB is zich hierbij bewust dat verder contact hiermee
niet uitgesloten is, maar is ook van mening dat na de waarschuwing aan donorkind en verzorgers het
verder verantwoordelijkheid van de verzorgers is om verstandig om te gaan met de situatie. Ook is SDKB
zich ervan bewust dat de mededeling aan een donor dat niet langer onbegeleid contact gefaciliteerd
wordt vanwege het grensoverschrijdend gedrag als gevolg kan hebben dat donoren bij toekomstige
donorkinderen niet langer zullen instemmen met de verstrekking van gegevens. Helaas mogen de
persoonsidentificerende gegevens dan niet langer verstrekt worden aan donorkinderen van voor 2004.
Ook hier weegt de veiligheid van betrokken kinderen voor SDKB echter zwaarder.
De constatering van grensoverschrijdend gedrag is wederom een voorbeeld dat de afhandeling
van verzoeken om donorgegevens complexer is dan de inhoud van de wet in eerste instantie doet
vermoeden. In het jaarverslag van 2019 is ook uitgebreid ingegaan op de complexiteit van de
vraagstukken. Opnieuw blijkt dat het verstrekken van gegevens meer is dan alleen de uitwisseling van
informatie. De gegevens in beheer van SDKB grijpen diep in in het leven mensen. Vaak in positieve zin,
maar soms helaas ook negatief.

Samenstelling bestuur
In 2020 heeft de werving plaatsgevonden van een nieuwe voorzitter wegens het aflopen van de
zittingstermijn van de huidige voorzitter. SDKB heeft een geschikte kandidaat gevonden, welke inmiddels
door de minister is benoemd. Verder hebben geen bestuurswisselingen plaatsgevonden.

22 | Jaarverslag SDKB 2020

6.	Stichtingsbestuur en
adviescommissie in 2020
Stichtingsbestuur
Functie

Naam

Voorzitter

De heer prof. dr. J.S.E. Laven

Leden die kunstmatige bevruchting beroepsmatig

Mevrouw dr. M. Visser (tevens deskundig op

toepassen of daarbij nauw zijn betrokken, waarvan één lid

psychosociaal terrein);

tevens deskundig is op psychosociaal terrein

De heer dr. M.H.J.M. Curfs
De heer dr. E.J.P. van Santbrink

Lid-jurist

mevrouw mr. L.C. Bosch

Lid-ethicus

de heer drs. G. van Dijk

Lid dat deskundig is op pedagogisch terrein

mevrouw S.E. Vink, MSc

Adviescommissie
Functie

Naam

Lid-jurist

op 1-1-2021 nog niet vervuld

Lid-ethicus

op 1-1-2021 nog niet vervuld

Lid dat deskundig is op pedagogisch terrein

op 1-1-2021 nog niet vervuld

Secretaris
De heer F.C. Haartsen, MSc

23 | Jaarverslag SDKB 2020

7.	Verantwoording WNT
2020
Op 1 januari 2013 is de Wet normering topinkomens (WNT) in werking getreden. De WNT is vantoepassing
op de SDKB. Het voor de SDKB toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2020 € 201.000 (Algemeen
bezoldigingsmaximum). Bestuursleden ontvangen een vaste vergoeding per vergadering en een
reisvergoeding. Aanwezigheid en reisafstand zijn daarom van invloed op de hoogte van de bezoldiging.
Gegevens 2020

prof. dr. J.S.E.

dr. M. Visser

Laven

dr. M.H.J.M.

mr. L.C. Bosch

Curfs

Functiegegevens

Voorzitter

Bestuurslid

Bestuurslid

Bestuurslid

Aanvang en einde functievervulling in

Gehele jaar

Gehele jaar

Gehele jaar

Gehele jaar

2020
Bezoldiging
Bezoldiging

€ 3554,06

€ 2464,94

€ 1866,87

€ 2137,49

Individueel toepasselijke

€ 201.000

€ 201.000

€ 201.000

€ 201.000

NVT

NVT

NVT

NVT

€ 3554,06

€ 2464,94

€ 1866,87

€ 2137,49

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

bezoldigingsmaximum
Onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag
Bezoldiging
Reden waarom de overschrijding al dan
niet is toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
onverschuldigde betaling

Gegevens 2020

dr. E.J.P. van

drs. G. van Dijk

S.E. Vink, MSc

Santbrink
Functiegegevens

Bestuurslid

Bestuurslid

Bestuurslid

Aanvang en einde functievervulling in 2020

Gehele jaar

Gehele jaar

Gehele jaar

Bezoldiging
Bezoldiging

€ 1532,84

€ 1791,45

€ 1798,04

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum

€ 201.000

€ 201.000

€ 201.000

NVT

NVT

NVT

€ 1532,84

€ 1791,45

€ 1798,04

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

NVT

Onverschuldigd betaald en nog niet
terugontvangen bedrag
Bezoldiging
Reden waarom de overschrijding al dan niet is
toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
onverschuldigde betaling

Dit is een uitgave van
Stichting donorgegevens kunstmatige bevruchting
Postadres
Postbus 16077 | 2500 BB Den Haag
T (070) 340 55 40
E-mailadres
info@donorgegevens.nl
www.donorgegevens.nl
mei 2021