Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

Nr. 114

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 17 februari 2011
De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie naar aanleiding van de brief van
28 januari 2011 inzake de voortgangsrapportage perceelsregistratie
(Kamerstuk 28 625, nr. 112).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 16 februari 2011.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van der Ham

1

De adjunct-griffier van de commissie,
Schüssel

kst-28625-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), SnijderHazelhoff, J.F. (VVD), Verburg, G. (CDA),
Koopmans, G.P.J. (CDA), Ham, B. van der
(D66), voorzitter, Smeets, P.E. (PvdA),
Samsom, D.M. (PvdA), Jansen, P.F.C. (SP),
ondervoorzitter, Jacobi, L. (PvdA), Koppejan,
A.J. (CDA), Graus, D.J.G. (PVV),Thieme, M.L.
(PvdD), Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Wiegmanvan Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Tongeren,
L. van (GL), Ziengs, E. (VVD), Braakhuis,
B.A.M. (GL), Gerbrands, K. (PVV), Lodders,
W.J.H. (VVD), Vliet, R.A. van (PVV), Dijkgraaf,
E. (SGP), Schaart, A.H.M. (VVD) en Verhoeven,
K. (D66).
Plv. leden: Jadnanansing, T.M. (PvdA), Elias,
T.M.Ch. (VVD), Ormel, H.J. (CDA), Blanksmavan den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Koolmees, W.
(D66), Dikkers, S.W. (PvdA), Klijnsma, J.
(PvdA), Irrgang, E. (SP), Groot, V.A. (PvdA),
Werf, M.C.I. van der (CDA), Dijck, A.P.C. van
(PVV), Ouwehand, E. (PvdD), Gerven, H.P.J.
van (SP), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Berge,
C.N. van den (GL), Leegte, R.W. (VVD),
Grashoff, H.J. (GL), Mos, R. de (PVV), Taverne,
J. (VVD), Bemmel, J.J.G. van (PVV), Staaij,
C.G. van der (SGP), Houwers, J. (VVD) en
Veldhoven, S. van (D66).

1

Inhoudsopgave

Blz.

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

2

– Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
– Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
– Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
– Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP

2
3
3
5

II. Reactie van de staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie

6

I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIES
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennis
genomen van de brief betreffende de voortgang perceelsregistratie. Graag
maken de leden van de VVD-fractie gebruik van de mogelijkheid om een
aantal vragen daar omtrent aan het kabinet voor te leggen.
De leden van de VVD-fractie zouden graag weten waarom het zo lang
duurt tot alle controles zijn verricht, dit omdat het merendeel van de
boeren geen opmerkingen over hun oppervlakte en gewijzigde percelen
heeft gemaakt en dus akkoord is gegaan met de door Dienst Regelingen
(DR) aangeleverde gegevens? Immers zo is de Kamer steeds meegedeeld,
dat er maar weinig bezwaarprocedures liepen.
Hoe is dan de nog steeds in behandeling zijnde grote hoeveelheid
dossiers te verklaren, vragen ook deze leden van de fractie van de VVD
zich af?
De leden van de VVD-fractie zijn verder benieuwd, hoe het kan dat de
Algemene Inspectiedienst (AID) vorig jaar constateerde dat de met GPS
opgemeten percelen een betere weergave waren dan de luchtfoto’s van
DR? En dat deze gegevens nu ter zijde worden geschoven en de boeren
dus zeer teleurgesteld hierover zijn? Ook zouden de leden van de
VVD-fractie graag horen hoe het zit met het feit dat de voormalige
minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) agrariërs heeft
opgeroepen hun percelen goed te gaan contoleren, eventueel met GPS,
en dat nu blijkt dat het niet acceptabel is. Realiseert het kabinet zich dat
deze ondernemers veel kosten hebben gemaakt en nu van een koude
kermis thuiskomen? De leden van de VVD-fractie willen ook graag weten
waarom deze keus is gemaakt met de wetenschap dat er vanuit een
eerder jaar een gerechtelijke uitspraak ligt, die aangeeft dat GPS-metingen
nauwkeuriger zijn dan de luchtfoto’s? Kan het kabinet ook aan de leden
van de fractie van de VVD uitleggen op welke wijze het kabinet, daar waar
de luchtfoto’s reeds in 2008/2009 zijn genomen en er nu tussentijds
wijzigingen hebben plaatsgevonden, gaat verwerken? Dit omdat blijkt dat
ook daar DR zeer moeizaam te werk gaat.
Uit cijfers blijkt dat tot 1 februari 2011 31 000 beschikkingen zijn verstuurd
en dat boeren die de beschikking in huis hebben dus geen bezwaren
hebben met de grenzen. Het is de leden van de VVD-fractie echter bekend
dat er ook boeren zijn die geen bezwaren hebben/hadden, maar nog
steeds geen beschikking in huis hebben. De leden van de VVD-fractie
zouden hier graag opheldering over krijgen. Ook zijn er boeren die reeds
lange tijd een beschikking in huis hebben maar nog steeds, wanneer zij op
de DR website kijken in het blok in behandeling zitten. Waarom is dit zo

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

2

vragen de leden van de fractie van de VVD zich af: is dit geheel zo
onduidelijk en stroperig en waarom vindt er niet een vlottere afhandeling
plaats?
Verder zijn de leden van de VVD-fractie benieuwd hoe het toch kan dat
grote landen als Duitsland en Frankrijk wel tijdig, dus in december de
toeslagrechten kunnen uitbetalen, ook zij hebben toch met dezelfde
controles te maken als Nederland. Er is aan ongeveer 57% van alle boeren
uitbetaald en aan deze 57% is 35% (ongeveer) van de totale middelen
uitbetaald. Dit geeft het beeld dat de uitbetaling aan bedrijven die de
meeste toeslagen zouden kunnen innen, vooruit zijn geschoven. Graag
een reactie van het kabinet. De leden van de VVD-fractie zijn ook
benieuwd hoe het zit met het totale bedrag, dat vanuit Brussel in het kader
van de toeslagrechten naar Nederland komt en nu zien dat de uitbetalingen op een zeer laat tijdstip plaatsvinden. Vindt er rentebijschrijving
plaats vragen de leden van de VVD-fractie zich af?
Tot slot horen de leden van de VVD-fractie graag hoe het betaalschema,
gememoreerd in de brief van 28 januari 2011, zich verhoudt in relatie tot
de perceelsregistratie zoals die is verwoord in de op 1 juli 2010 ingediende
moties door zowel het lid Snijder-Hazelhoff (Kamerstuk 28 625, nr. 102) als
het lid Atsma (Kamerstuk 28 625, nr. 103)? En de leden van de VVD-fractie
zouden ook graag zicht krijgen in hoe wordt omgegaan met lopende
bezwaren over de perceelsoppervlaktes in relatie tot de mestboekhouding.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
Op pagina 4 van de brief d.d. 28 januari (Kamerstuk 28 625, nr. 112) staat:
«Als deze beoordeling aanleiding geeft om dat deel van de grenzen en
oppervlakte aan te passen, dan gebeurt dit ook». Is dit in daadwerkelijk
alle gevallen gebeurd waarin de veldmeting aanleiding geeft tot een
herbeoordeling? Zijn er bij de staatssecretaris gevallen bekend waarin de
veldmeting een afwijking van de luchtfotobeoordeling liet zien, maar dat
herbeoordeling niet leidt tot aanpassing? Zo ja, hoe vaak komt dit voor?
Hoe verloopt de bezwarenprocedure in deze gevallen? Krijgt een ondernemer een onderbouwde reactie of slechts een niet-gemotiveerde
onderbouwing voor afwijzing van het bezwaar?
De leden van de fractie van de PvdA hebben signalen van ondernemers
gekregen die de moed in de schoenen zakt als ze een bezwaarprocedure
moeten opstarten en afzien van bezwaar. Daarmee zullen zij hen toekomende rechten niet ontvangen. Dit baart de leden van de PvdA-fractie
grote zorgen. Is het niet verstandiger om in deze bezwaarprocedure een
daadwerkelijke heroverweging in te bouwen, zodat hierdoor procedures
bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven niet meer nodig zijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
Aan het begin van de omzetting van de oude- naar de nieuwe perceelsregistratie viel in de handleiding van Dienst Regelingen het volgende te
lezen: «Is op basis van een meting met GPS-apparatuur de beteelbare
oppervlakte volgens u groter; een GPS-meting betekent overigens niet dat
de gemeten oppervlakte altijd door Dienst Regelingen wordt overgenomen (u hoeft geen meetrapport naar ons op te sturen)». Een fors aantal
overleggen en brieven later constateren de leden van de CDA-fractie dat
niet veel is veranderd.
Bij de argumentatie van de brief van 28 januari 2011 zetten de leden van
de CDA-fractie dan ook vraagtekens. De Europese verordening geeft aan
dat er een voorkeur is voor het gebruik van luchtfoto’s vanwege hoge
kwaliteit, verifieerbaarheid/controleerbaarheid en stabiliteit. Voorkeur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

3

maar geen uitsluitsel voor op GNNS gebaseerde systemen als GPS, zo
stellen de leden van de CDA-fractie. Kan ook het Nederlandse systeem
van perceelsregistratie worden betiteld als «Best Practice» zoals de
Vlamingen als beoordeling hebben gehad van de Europese Unie, zoals te
lezen valt op de website van het Vlaams infocentrum land- en tuinbouw?
Wat zijn eventuele verschillen?
De stellingname dat om een stabiel perceelsregister op te zetten en te
onderhouden de luchtfotometing niet alleen technisch de beste meetmethode is, maar ook goedkoper dan gecertificeerde GPS, zien de leden van
de CDA-fractie graag onderbouwd. Ook vragen de leden van de CDA-fractie zich af op welke wijze dan gekeken is naar op GNNS gebaseerde
systemen als WGS 84 en RTK-3D (drie dimensionaal meten lost ook het
probleem op van heuvelachtige percelen, zoals bijvoorbeeld de Hondsrug
met veel percelen met behoorlijke hoogte verschillen).
Vorig jaar bepaalde een rechter in Amsterdam in een zaak, waarbij
getwijfeld werd over nauwkeurigheid van een meting, al dat een
GPS-meting nauwkeuriger en dus beter is. Daarom verbaast het de leden
van de CDA-fractie dat GPS niet erkend wordt als systeem. Graag een
reactie van de staatssecretaris.
De brief van 28 januari 2011 meldt dat indien, na ontvangst van de
beschikking, de landbouwer van mening is dat de perceelgegevens niet
correct zouden zijn hij, bijvoorbeeld met GPS-gegevens, contact op kan
nemen met DR. Dan is naar mening van de leden van de CDA-fractie weer
sprake van toetsing aan de handleiding en de gang naar de rechter. Die
cirkel moet worden doorbroken. Dat is door het bedrijfsleven zeer
gewenst en in lijn met het bij de Kamer voorliggende wetsvoorstel
Wijziging van de Landbouwwet en de Meststoffenwet (elektronisch
verstrekken van gegevens) (Kamerstuk 32 603) om ondernemers te gaan
verplichten alle gegevens digitaal aan te leveren. De leden van de
CDA-fractie zijn van mening dat de op GNNS gebaseerde systemen zoals
GPS erkend moeten worden als meetinstrument.
Als laatste vragen de leden van de CDA-fractie aandacht voor de windhagen in de fruitteelt. Windhagen worden nu als landschapselement los
gezien van het perceel en tellen dus niet mee. Bij fruittelers zijn
windhagen rondom de percelen echter onlosmakelijk verbonden met hun
teelt bijvoorbeeld in zijn functie als emissiescherm. Fruittelers worden
door het niet meetellen van de windhagen ongenadig getroffen. De leden
van de CDA-fractie pleiten voor het meetellen van de windhagen bij de
perceelsregistratie.
Hoe kan het dat nadat alle indieners van de gecombineerde opgave de
zogenaamde «eBOP-brief» ontvangen waarmee zij konden checken of
alles klopte, er nadien toch nog weer wijzigingen gedaan zijn door DR
waar ondernemers zelf niet om gevraagd hebben?
Hoe beoordeelt de staatssecretaris het feit dat ondernemers die in de
afgelopen jaren (t/m 2008) van Dienst Regelingen middels de Beschikking
Toeslagrechten kregen meegedeeld dat «de oppervlaktes zijn gecontroleerd en juist bevonden» in relatie tot het daarna opgeven van dezelfde
oppervlaktes, omdat zij redelijkerwijs geen andere informatie hadden dat
hun percelen kleiner zouden zijn? Kunnen ondernemers nu en in de
toekomst zeker zijn over de oppervlaktes?
Hoe verhoudt zich het gestelde in de brief van 28 januari 2011 dat het
betaalschema het resultaat is van ondermeer de noodzakelijke aanpassingen in het perceelsregister met de op 1 juli 2010 door het lid Snijder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

4

Hazelhoff (Kamerstuk 28 625, nr. 102) en het lid Atsma (Kamerstuk 28 625,
nr. 103) ingediende moties hierover?
In de brief van 28 januari jl. wordt gesproken over zware boetes, die door
de lidstaat dienen te worden betaald bij het negeren van Europese
regelgeving op dit vlak. Is het correct dat deze boetes niet direct in
mindering kunnen worden gebracht op de uitbetaalde bedrijfstoeslagen?
Wanneer het Nederlandse systeem niet in staat is om nVWA-metingen en
particuliere GPS-metingen automatisch te verwerken, voldoet het dan wel
aan de Europese voorschriften volgend uit de Europese Verordening
73/2009, art. 21? Waarbij het systeem een geautomatiseerde gegevensbank, een systeem voor de identificatie van de landbouwpercelen,
steunaanvragen van de landbouwer en een geharmoniseerd controlesysteem dient te bevatten?
Wanneer er in overleg met een perceelsdeskundige duidelijk naar voren is
gekomen dat de ondernemer terecht wijzigingen wil doorvoeren (met
name bij niet meegenomen slootkanten) en er later blijkt dat deze
wijzigingen toch niet zijn meegenomen in de beoordeling, wat dient een
ondernemer dan te doen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP
De leden van de SGP-fractie houden enige zorg rond de afwikkeling van
de problemen rond de perceelsregistratie.
De meeste indieners van de Gecombineerde Opgave hebben voor
31 december 2010 een zogenaamde «eBOP-brief» ontvangen. Daarna kon
men indien nodig binnen 14 dagen de perceelsgrootte naar beneden
bijstellen. Op dat moment had Dienst Regelingen dus een beoordeling
gedaan van alle ingediende percelen. De leden van de SGP-fractie vragen
zich af hoe het kan dat er nadien toch nog weer wijzigingen gedaan zijn
door Dienst Regelingen in deze dus min of meer vastgestelde percelen,
hoewel ondernemers daar zelf niet om gevraagd hebben.
De Europese verordening geeft aan dat er een voorkeur is voor het
gebruik van luchtfoto’s. Dienst Regeling heeft dat ook als uitgangspunt
genomen. Ook na een veldmeting is de luchtfoto leidend. De leden van de
SGP-fractie zetten daar vraagtekens bij. De leden wijzen op de nadelen
van een luchtfoto bij ondermeer uiterwaarden en glooiende percelen. Zij
geven twee voorbeelden. Er is een ondernemer met percelen op de
Hondsrug. Deze percelen kennen forse hoogteverschillen. Een luchtfoto
kan de oppervlakte daarom niet correct weergeven. Deze ondernemer
heeft dit meerdere keren aangekaart bij Dienst Regelingen. Dienst
Regelingen houdt echter vast aan de luchtfoto en de daarop gebaseerde
oppervlakte. Er is recent een GPS-meting uitgevoerd die uitwijst dat de
oppervlakte groter is. GPS is hier veel nauwkeuriger dan de luchtfoto’s.
Glooiing van percelen komt in Nederland regelmatig voor. Is de regering
bereid Dienst Regelingen op te dragen GPS-metingen (sneller) over te
nemen?
Een ander voorbeeld is een ondernemer met gronden in uiterwaarden. De
leden van de SGP-fractie kennen een ondernemer die een aantal hectares
weidegrond in uiterwaarden heeft. Deze gronden lopen periodiek onder
water. Jarenlang heeft hij zonder problemen op (een deel van) deze
gronden toeslagrechten kunnen verzilveren. Nu is hij door Dienst Regelingen op grond van een luchtfoto waarop deze gronden onder water
staan geconfronteerd met een lagere beschikking en een forse boete. Is de
veronderstelling juist dat deze handelswijze van Dienst Regelingen
onvoldoende rekening houdt met de nadelen van een luchtfoto (moment-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

5

opname) en niet conform de Europese richtlijnen is? Is het kabinet bereid
hier het gewenste maatwerk te leveren?
Is de veronderstelling van de leden van de SGP-fractie juist dat in de
maanden februari tot mei die ondernemers hun bedrijfstoeslag uitbetaald
krijgen bij wie zich de meeste problemen met betrekking tot de perceelsregistratie voordoen?
II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
1
De leden van de VVD-fractie willen graag weten waarom het zo lang duurt
tot alle controles zijn verricht, dit omdat het merendeel van de boeren
geen opmerkingen over hun oppervlakte en gewijzigde percelen heeft
gemaakt en dus akkoord is gegaan met de door de Dienst Regelingen (DR)
aangeleverde gegevens? Immers, zo is de Kamer steeds meegedeeld, er
lopen maar weinig bezwaarprocedures. Hoe is dan de nog steeds in
behandeling zijnde grote hoeveelheid dossiers te verklaren, vragen ook
deze leden van de fractie van de VVD zich af?
Ingevolge de Europese regelgeving moet bij het controleren en beoordelen van aanvragen worden gekeken naar de samenhang tussen alle
percelen van een ondernemer. Pas als alle te controleren aspecten in
samenhang zijn beoordeeld en vastgesteld, kan een akkoord op een
aanvraag worden gegeven. Het is daarom niet zo dat op het moment dat
een landbouwer geen opmerkingen over de percelen heeft gemaakt, er
direct op de aanvraag kan worden beslist: de samenhang met aangrenzende percelen moet ook nog worden beoordeeld. En dat kan pas als ook
controles van die percelen zijn afgerond.
In mijn brief aan uw Kamer van 28 januari jongstleden heb ik uiteengezet
dat er twee omstandigheden ten grondslag liggen aan het betaalschema
(het feit dat verplichte controlestappen pas konden worden ingezet nadat
de noodzakelijke aanpassingen waren verricht in het perceelsregister en
het feit dat de door de EU voorgeschreven controlestappen een minimale
doorlooptijd kennen, onder andere vanwege de noodzakelijke volgorde in
het afhandelen van controles).
Ik heb toegelicht welke, en het grote aantal controles dat moet worden
verricht, en wat de volgorde van en de samenhang tussen die controles is.
Voordat Dienst Regelingen (DR) de bedrijfstoeslag mag uitbetalen,
moeten alle controles zijn uitgevoerd. Zolang dat niet het geval is, kan ik
geen beslissing nemen op de aanvraag.
2
De leden van de VVD-fractie zijn verder benieuwd, hoe het kan dat de
Algemene Inspectie Dienst (AID) vorig jaar constateerde dat de met GPS
opgemeten percelen een betere weergave waren dan de luchtfoto’s van
DR?
Dit is mij niet bekend. Wel hebben situaties gespeeld waarbij de nVWA
(AID) een wijziging in het veld constateert die recenter is dan zichtbaar is
op de luchtfoto die DR gebruikt voor het perceelsregister. Een veldinspectie kan in deze voorkomende gevallen een actueler beeld geven dan
DR heeft vastgelegd in het perceelsregister. Op basis van een dergelijke
afwijkende meting tijdens een veldinspectie, kan DR de procedure voor
het updaten van het perceelsregister starten.
Bij een updateprocedure wordt op basis van de eerdere opgaven
beoordeeld of aannemelijk is dat de situatie is gewijzigd, en indien dat zo
is, wordt de nieuwe opgave geaccepteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

6

3
Ook zouden de leden van de VVD-fractie graag horen hoe het zit met het
feit dat de voormalige minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(LNV) agrariërs heeft opgeroepen hun percelen goed te gaan controleren,
eventueel met GPS, en dat nu blijkt dat het niet acceptabel is. Realiseert
het kabinet zich dat deze ondernemers veel kosten hebben gemaakt en nu
van een koude kermis thuiskomen?
Landbouwers op kosten jagen is niet wat ik wil. Juist daarom heb ik u
reeds toegezegd de mogelijkheid te willen bieden GPS-metingen als
bewijs mee te nemen én spreek ik mijn ambitie uit voor de mogelijkheden
in de toekomst.
De opkomst van GPS binnen de bedrijfsvoering van de landbouwer is
voor mij evident. Ik zal de ondernemers in de toekomst ook graag de
mogelijkheid geven om de gegevens van hun gewaspercelen, die zij op
basis van GPS beschikbaar hebben gesteld, aan DR door te geven. De
eerste initiatieven hiertoe zijn onlangs door mijn departement
ontplooid. Het gaat hier om het «project Geoboer». Deze faciliteit is in de
eerste helft van 2011 op pilot-niveau werkend en zal in de loop van
2011 breder uitgerold kunnen worden. De uitwisselingen van
GPS-metingen buiten de bedrijfsmanagementsystemen om ligt echter
aanzienlijk complexer. Dit zal zeker op langere termijn ook invulling
krijgen. De onderzoeksinitiatieven hiertoe zijn reeds opgestart en worden
in nauw overleg met de sector vorm gegeven.
4
Kan het kabinet ook aan de leden van de fractie van de VVD uitleggen op
welke wijze het kabinet, daar waar luchtfoto’s reeds in 2008/2009 zijn
genomen en er nu tussentijds wijzigingen hebben plaatsgevonden, dit
gaat verwerken? Dit omdat blijkt dat ook daar DR zeer moeizaam te werk
gaat.
DR beschikt ieder jaar over een nieuwe, actuele luchtfoto voor de
bedrijven. Als de grenzen van een perceel zijn gewijzigd (bijvoorbeeld
door het dempen van een sloot of de aanleg van een weg), dan kan de
landbouwer deze wijzigingen direct doorgeven, zodat DR het referentieperceel kan actualiseren. Hierbij kan het voorkomen dat de wijziging nog
niet zichtbaar is op de beschikbare luchtfoto. In dat geval kan de ondernemer de werkelijkheid zo goed mogelijk benaderen. Bij de verwerking
wordt op basis van de eerdere opgaven beoordeeld of het aannemelijk is
dat de situatie is gewijzigd en wordt de opgave geaccepteerd. Op het
moment dat een recentere luchtfoto beschikbaar is, wordt ook het
referentieperceel gewijzigd. Vervolgens wordt de opgave hierop getoetst
en eventueel gecorrigeerd.
5
Uit cijfers blijkt dat tot 1 februari 2011 31 000 beschikkingen zijn verstuurd
en dat boeren die de beschikking in huis hebben dus geen bezwaren
hebben met de grenzen. Het is de leden van de VVD-fractie echter bekend
dat er ook boeren zijn die geen bezwaren hebben/hadden, maar nog
steeds geen beschikking in huis hebben. De leden van de VVD-fractie
zouden hier graag opheldering over krijgen.
De afhandeling van dossiers is afhankelijk van de volgordelijkheid in te
verrichten controles. De controles kennen ten opzichte van elkaar een
afhankelijkheid, waardoor het resultaat van de ene controle van invloed
kan zijn op een andere controle. Het feit dat een landbouwer geen
bezwaar heeft tegen de vastgestelde grenzen, betekent niet dat alle
verplichte controles in volgorde en samenhang zijn afgerond. Als
voorbeeld: een opmerking van een buurman van deze landbouwer over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

7

perceelsgrenzen kan leiden tot het aanhouden van de beschikking van
eerstgenoemde landbouwer tot dat dit probleem is opgelost.
6
Ook zijn er boeren die reeds lange tijd een beschikking in huis hebben
maar nog steeds, wanneer zij op de DR website kijken, in het blok in
behandeling zitten. Waarom is dit zo vragen de leden van de fractie van de
VVD zich af: is dit geheel zo onduidelijk en stroperig en waarom vindt er
niet een vlottere afhandeling plaats?
Bij een aantal aanvragen is nog niet alle opgegeven oppervlakte door
Dienst Regelingen vastgesteld omdat bijvoorbeeld het resultaat van een
controle bij een buurman van invloed kan zijn (zie ook het antwoord bij
vraag 5). Er is voor de uitbetaling van de opgegeven toeslagrechten echter
wel sprake van voldoende oppervlakte. In deze situaties zijn de voorgeschreven controles uitgevoerd waaruit is geconcludeerd dat er sprake is
van genoeg grond voor uitbetaling van de aangevraagde bedrijfstoeslag.
Ik heb besloten deze aanvragen – hoewel dus nog niet alle oppervlakte
door DR is vastgesteld – toch alvast uit te betalen. Feitelijk zijn deze
dossiers daarmee nog in behandeling: de uiteindelijk vastgestelde
oppervlakte kan nog niet worden gepresenteerd. Ik heb hiertoe alleen in
die situaties besloten waarbij de definitieve vaststelling geen invloed
meer kan hebben op de hoogte van de uitbetaling.
7
Verder zijn de leden van de VVD-fractie benieuwd hoe het toch kan dat
grote landen als Duitsland en Frankrijk wel tijdig, dus in december de
toeslagrechten kunnen uitbetalen. Ook zij hebben toch met dezelfde
controles te maken als Nederland. Er is aan ongeveer 57% van alle boeren
uitbetaald en aan deze 57% is 35% (ongeveer) van de totale middelen
uitbetaald. Dit geeft het beeld dat de uitbetaling aan bedrijven die de
meeste toeslagen zouden kunnen innen, vooruit zijn geschoven. Graag
een reactie van het kabinet.
In voorgaande jaren heeft ook Nederland het overgrote deel van de
bedrijfstoeslagen voor 31 december kunnen uitbetalen (circa 80% van de
aanvragers ontving de bedrijfstoeslag voor 31 december van de jaren
2008 en 2009). Zoals eerder aangegeven, konden de verplichte controlestappen pas worden uitgevoerd nadat de door de Europese Commissie
gewenste noodzakelijke aanpassingen waren verricht in het referentieregister en het gewasperceelsregister. Deze omstandigheid is van invloed
op het betaalschema voor 2010 (zoals aangegeven in de Voortgangsrapportage perceelsregistratie van 4 oktober 2010, Kamerstuk 28 625, nr. 105).
Voorts vraagt u of bedrijfstoeslag gerechtigden, die relatief veel toeslagrechten kunnen laten uitbetalen, vooruit zijn geschoven. Ik kan u zeggen
dat dit niet het geval is. Wel is het zo dat naarmate een bedrijf groter is en
meer percelen heeft, ook sprake is van meer samenhangende controles.
8
De leden van de VVD-fractie zijn ook benieuwd hoe het zit met het totale
bedrag, dan vanuit Brussel in het kader van de toeslagrechten naar
Nederland komt en nu zien dat de uitbetalingen op een zeer laat tijdstip
plaatsvinden. Vindt er rentebijschrijving plaats, vragen de leden van de
VVD-fractie zich af?
Het totale bedrag dat beschikbaar is voor de Bedrijfstoeslagregeling 2010
bedraagt circa 840 miljoen euro. Op grond van de Europese Verordening
moet de Bedrijfstoeslag worden betaald in de periode van 1 december tot
en met 30 juni van het daarop volgende jaar. In het geval dat er na 30 juni
wordt betaald, wordt wettelijke rente vergoed aan de landbouwer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

8

9
Tot slot horen de leden van de VVD-fractie graag hoe het betaalschema,
gememoreerd in de brief van 28 januari 2011, zich verhoudt in relatie tot
de perceelsregistratie zoals die is verwoord in de op 1 juli 2010 ingediende
moties door zowel het lid Snijder-Hazelhoff (Kamerstuk 28 625, nr. 102) als
het lid Atsma (Kamerstuk 28 625, nr. 103)? En de leden van de VVD-fractie
zouden ook graag zicht krijgen op hoe wordt omgegaan met lopende
bezwaren over de perceelsoppervlaktes in relatie tot de mestboekhouding.
In de moties wordt enerzijds verzocht om uitbetaling van de inkomentoeslagen en vergoedingen voor landschapsbeheer te laten plaatsvinden
binnen de termijnen dat deze normaal gesproken worden uitgekeerd. En
anderzijds dat de nieuwe wijze van registreren geen onredelijk en onbillijk
financieel nadeel oplevert voor wat betreft toeslagrechten, mestplaatsingsruimte en vergoedingen voor landschapsbeheer.
Wat betreft betalingstermijnen, er is maar één termijn die formeel vast
staat voor de Bedrijfstoeslagregeling, namelijk de wettelijke termijn die de
Europese regelgeving voorschrijft, te weten betalen vanaf 1 december tot
en met 30 juni van het daaropvolgende jaar. Ook dit jaar gaan wij aan die
verplichting voldoen. Ook landschapsvergoedingen zullen binnen de
termijnen worden betaald die daar voor staan.
Natuurlijk begrijp ik dat elke landbouwer zijn geld zo spoedig mogelijk wil
ontvangen, en het betaalschema dat op 4 oktober door mijn ambtsvoorganger is gepubliceerd, doet daar ook zoveel mogelijk recht aan. Maar ik
wil er met klem op wijzen, dat het proces van vernieuwing van het
perceelsregister zeer zorgvuldig moet gebeuren, zodat enerzijds landbouwers krijgen waar ze recht op hebben en anderzijds hoge Europese
financiële correcties worden voorkomen.
Wat betreft lopende bezwaren over de perceelsoppervlakte in relatie tot de
mestboekhouding hanteer ik de volgende werkwijze: als een bezwaar
wordt gehonoreerd, wordt daarmee rekening gehouden bij de beoordeling van de mestboekhouding. De definitieve beoordeling vindt niet
eerder plaats dan nadat het lopende bezwaar over de perceelsoppervlakte
is afgehandeld.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
10
Op pagina 4 van de brief d.d. 28 januari (Kamerstuk 28 625, nr. 112) staat:
«Als deze beoordeling aanleiding geeft om dat deel van de grenzen en
oppervlakte aan te passen, dan gebeurt dit ook». Is dit in daadwerkelijk
alle gevallen gebeurd waarin de veldmeting aanleiding geeft tot een
herbeoordeling?
Bij de thans verwerkte gevallen heeft, als daar aanleiding toe was, in alle
gevallen een herbeoordeling plaatsgevonden die ook in alle gevallen heeft
geleid tot een aanpassing. DR is nog bezig met de verwerking van de
veldmetingen.
11
Zijn er bij de Staatssecretaris gevallen bekend waarin de veldmeting een
afwijking van de luchtfotobeoordeling liet zien, maar dat herbeoordeling
niet leidt tot aanpassing? Zo ja, hoe vaak komt dit voor?
Dergelijke gevallen zijn mij niet bekend. In alle gevallen dat de veldmeting, uitgevoerd in het kader van de beoordeling van de nieuwe
referentie grenzen, meer dan de voorgeschreven bandbreedte afweek van
de in het perceelsreferentieregister vastgelegde oppervlakte, is er een
aanpassing geweest.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

9

12
Hoe verloopt de bezwarenprocedure in deze gevallen? Krijgt een ondernemer een onderbouwde reactie of slechts een niet-gemotiveerde
onderbouwing voor afwijzing van het bezwaar?
De leden van de fractie van de PvdA hebben signalen van ondernemers
gekregen die de moed in de schoenen zakt als ze een bezwaarprocedure
moeten opstarten en afzien van bezwaar. Daarmee zullen zij hen toekomende rechten niet ontvangen. Dit baart de leden van de PvdA-fractie
grote zorgen.
Is het niet verstandiger om in deze bezwaarprocedure een daadwerkelijke
heroverweging in te bouwen, zodat hierdoor procedures bij het College
van Beroep voor het Bedrijfsleven niet meer nodig zijn?
In 2010 is aan landbouwers uitgebreid gelegenheid geboden om correcties op het perceelsregister door te voeren. Dat had mede tot doel te
vermijden dat landbouwers bezwaar zouden maken tegen de bedrijfstoeslag. Mijn indruk is dat in veel gevallen de doorgegeven correcties van
landbouwers tot hun tevredenheid zijn verwerkt. In de gevallen waarin de
landbouwer het oneens blijft met zijn perceelsoppervlakte, kan hij
inderdaad bezwaar maken. U kunt er verzekerd van zijn dat ik ook in de
bezwaarprocedure uiterste zorgvuldigheid betracht. Zo wordt standaard
met alle bezwaarmakers contact opgenomen, onder meer om het
bezwaarschrift te verduidelijken. Er vindt inderdaad een heroverweging
plaats, op grondslag van het bezwaarschrift. Daarbij wordt op alle
aangevoerde bezwaren ingegaan. Na mijn beslissing op het bezwaarschrift staat beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
13
Aan het begin van de omzetting van de oude- naar de nieuwe perceelsregistratie viel in de handleiding van Dienst Regelingen het volgende te
lezen: «Is op basis van een meting met GPS-apparatuur de beteelbare
oppervlakte volgens u groter; een GPS-meting betekent overigens niet dat
de gemeten oppervlakte altijd door Dienst Regelingen wordt overgenomen (u hoeft geen meetrapport naar ons op te sturen)». Een fors aantal
overleggen en brieven later constateren de leden van de CDA-fractie dat
niet veel is veranderd. Bij de argumentatie van de brief van 28 januari
2011 zetten de leden van de CDA-fractie dan ook vraagtekens. De
Europese verordening geeft aan dat er een voorkeur is voor het gebruik
van luchtfoto’s vanwege hoge kwaliteit, verifieerbaarheid/controleerbaarheid en stabiliteit. Voorkeur, maar geen uitsluitsel voor op GNNS
gebaseerde systemen als GPS, zo stellen de leden van de CDA-fractie. Kan
ook het Nederlandse systeem van perceelsregistratie worden betiteld als
«Best Practice» zoals de Vlamingen als beoordeling hebben gehad van de
Europese Unie, zoals te lezen valt op de website van het Vlaams
infocentrum land- en tuinbouw? Wat zijn eventuele verschillen?
Ik ken het artikel op de website van de Vlaamse overheid. Het betreft een
informele beoordeling van de EU als «best practice» omdat met name de
EU-audit resultaten de laatste jaren goed waren. Ook om die redenen
onderhoudt Nederland nauwe contacten met de Vlaamse autoriteiten.
Het nieuwe perceelsreferentieregister van Nederland en het Vlaamse
perceelsreferentieregister zijn in grote lijnen vergelijkbaar. De Vlaamse
overheid gebruikt ook de luchtfoto als uitgangspunt en zij nemen
GPS-metingen ook niet zonder meer over. Het belangrijkste verschil
tussen beide registers is dat Nederland werkt met een perceelsreferentieregister gebaseerd op topografische grenzen terwijl Vlaanderen een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

10

perceelsreferentieregister gebruikt dat is gebaseerd op gewasgrenzen.
Van belang is dat beide landen dezelfde technieken gebruiken.
14
De stellingname dat om een stabiel perceelsregister op te zetten en te
onderhouden de luchtfotometing niet alleen technisch de beste meetmethode is, maar ook goedkoper dan gecertificeerde GPS, zien de leden van
de CDA-fractie graag onderbouwd.
De aanpassingen die DR naar aanleiding van auditbevindingen van de
Europese Commissie heeft doorgevoerd op het perceelsregister hebben
betrekking op de referentielaag. Voor het vaststellen van de nieuwe
referentiegrenzen heb ik gebruik gemaakt van de luchtfoto om de
volgende redenen:
– Net als bij het jaarlijks doorgeven van de gewaspercelen vormt de
luchtfoto een duidelijk houvast voor het karteren en herkennen voor
zowel de ondernemer, als de medewerkers van Dienst Regelingen en
de nVWA.
– Karteren op basis van luchtfoto’s maakt het makkelijker om een
homogene kwaliteit voor het perceelsregister te bereiken. Door het
jaarlijks gebruiken van luchtfoto’s met een stabiele hoge kwaliteit
wordt ook voorkomen dat de sector wordt geconfronteerd met kleine
wijzigingen terwijl er in het veld geen wijzigingen hebben plaatsgevonden.
– De doorlooptijd voor het karteren van percelen op basis van luchtfoto’s
is aanzienlijk korter dan indien op basis van GPS-metingen zou worden
gekarteerd.
– Karteren op basis van de luchtfoto kan voor het merendeel plaats
vinden zonder de locatie te bezoeken. Bij karteren op basis van GPS
zou ieder perceel (ca 500 000) ook daadwerkelijk bezocht moeten
worden door de landmeters. Afgezien van de daarmee samenhangende kosten en het ermee gemoeide tijdsbeslag, zou dit een aanmerkelijke belasting voor de landbouwer hebben betekend.
– De Europese Verordeningen spreken een nadrukkelijke voorkeur uit
voor het opzetten van een perceelsregister op basis van luchtfoto’s. Uit
consultatie met de Europese Commissie en andere lidstaten zijn geen
voorbeelden bekend van lidstaten die het opzetten van een perceelsregister hebben gebaseerd op GPS-metingen.
– De gemiddelde kosten voor het karteren van een perceel op basis van
een luchtfoto zijn aanzienlijk lager dan het karteren op basis van
GPS-metingen.
15
Ook vragen de leden van de CDA-fractie zich af op welke wijze dan
gekeken is naar op GNNS gebaseerde systemen als WGS 84 en RTK-3D
(drie dimensionaal meten lost ook het probleem op van heuvelachtige
percelen, zoals bijvoorbeeld de Hondsrug met veel percelen met
behoorlijke hoogte verschillen).
3D-metingen worden in geen enkele lidstaat binnen de EU toegepast, zelfs
niet in Oostenrijk, Duitsland en Italië. Over 3D-metingen is ook overleg
geweest met de Europese Commissie, met als voornaamste uitkomst dat
de oppervlakte van een glooiend perceel wel een grotere oppervlakte
heeft dan het platte vlak van het perceel, maar dat de landbouwproductiviteit op glooiende percelen niet hoger is dan op vlakke percelen en
daarom 3D-metingen niet toegepast dienen te worden. In Nederland is dit
verschil in oppervlakte overigens zeer gering. Ook het Kadaster registreert
de gegevens in 2D.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

11

In algemene zin kan gesteld worden dat metingen met GPS niet nauwkeuriger zijn dan metingen op basis van luchtfoto’s. Dit hangt sterk af van de
kwaliteit van de gebruikte GPS apparatuur.
16
Vorig jaar bepaalde een rechter in Amsterdam in een zaak, waarbij
getwijfeld werd over nauwkeurigheid van een meting, al dat een
GPS-meting nauwkeuriger en dus beter is. Daarom verbaast het de leden
van de CDA-fractie dat GPS niet erkend wordt als systeem. Graag een
reactie van de Staatssecretaris.
Wat betreft de rechterlijke uitspraak waarnaar in de vragen wordt
verwezen, vermoed ik dat de leden doelen op de uitspraak van het College
van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) van 2 december 2009. Op de
betekenis van die uitspraak voor het perceelsregister heeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer bij brief van 11 december 2009 (Kamerstukken II
2009/10, 28 625, nr. 90) nader geïnformeerd. In de desbetreffende zaak
was de oppervlakte bepaald op basis van teledetectie. Teledetectie is een
techniek op basis van satellietbeelden. In het desbetreffende geval
oordeelt het CBb dat nadere bewijsvoering, door middel van foto
interpretatie van de luchtfoto dan wel een veldbezoek, noodzakelijk was.
Deze rechtzaak is dus niet relevant voor het perceelsreferentieregister,
omdat de basis van het perceelsreferentieregister juist wordt gevormd
door luchtfoto’s, waarvan in de desbetreffende zaak, naar het oordeel van
het CBb, ten onrechte geen gebruik was gemaakt.
17
De brief van 28 januari 2011 meldt dat indien, na ontvangst van de
beschikking, de landbouwer van mening is dat de perceelgegevens niet
correct zouden zijn, hij, bijvoorbeeld met GPS-gegevens, contact op kan
nemen met DR. Dan is naar mening van de leden van de CDA-fractie weer
sprake van toetsing aan de handleiding en de gang naar de rechter. Die
cirkel moet worden doorbroken. Dat is door het bedrijfsleven zeer
gewenst en in lijn met het bij de Kamer voorliggende wetsvoorstel
Wijziging van de Landbouwwet en de Meststoffenwet (elektronisch
verstrekken van gegevens) (Kamerstuk 32 603) om ondernemers te gaan
verplichten alle gegevens digitaal aan te leveren. De leden van de
CDA-fractie zijn van mening dat de op GNNS gebaseerde systemen zoals
GPS erkend moeten worden als meetinstrument.
Ik heb steeds de lijn uitgedragen dat het voor de ondernemer niet nodig is
om GPS-metingen te laten uitvoeren. Dit brengt namelijk extra kosten met
zich mee die niet noodzakelijk zijn om eventuele onjuistheden bij mij
kenbaar te maken. Er zijn ook andere mogelijkheden om een wijziging te
bewerkstelligen. Indien nodig, komt de nVWA voor een waarneming ter
plaatse.
Mij is bekend dat er landbouwers zijn die hun percelen hebben laten
inmeten, en op basis daarvan constateren dat er verschillen zijn met de
registratie van DR.
Ik bied deze ondernemers de mogelijkheid om de meetresultaten aan DR
beschikbaar te stellen als onderbouwing van hun bezwaarschrift. Op
dezelfde wijze als waarop ik gebruik maak van GPS-metingen van de
nVWA, zal ik ook gebruikmaken van de GPS-metingen van deze bureaus.
Daarbij teken ik wel aan dat de GPS-metingen van private bureaus niet op
één lijn zijn te stellen met metingen van de nVWA. De wijze waarop door
de nVWA wordt gemeten, is vastgelegd in protocollen, en de gebruikte
apparatuur is geijkt en gecertificeerd. Dit is in overeenstemming met de
voorschriften die vanuit de Europese Commissie worden gesteld. Of de
metingen die de landbouwers hebben laten uitvoeren aan deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

12

voorschriften voldoen, zal van geval tot geval bekeken worden. Voor
toekomstige ontwikkelingen van GPS verwijs ik naar de tekst bij vraag 3.
18
Als laatste vragen de leden van de CDA-fractie aandacht voor de
windhagen in de fruitteelt. Windhagen worden nu als landschapselement
los gezien van het perceel en tellen dus niet mee. Bij fruittelers zijn
windhagen rondom de percelen echter onlosmakelijk verbonden met hun
teelt bijvoorbeeld in zijn functie als emissiescherm. Fruittelers worden
door het niet meetellen van de windhagen ongenadig getroffen. De leden
van de CDA-fractie pleiten voor het meetellen van de windhagen bij de
perceelsregistratie.
Ik ben van mening dat windhagen rondom (en ook binnen) fruitteeltpercelen onderdeel uitmaken van de fruitteelt en behoren tot de subsidiabele
oppervlakte. Ik zal met de Europese Commissie overleggen om te bezien
of de fruitteeltpercelen hierop dit jaar nog kunnen worden aangepast.
19
Hoe kan het dat nadat alle indieners van de gecombineerde opgave de
zogenaamde «eBOP-brief» ontvangen waarmee zij konden checken of
alles klopte, er nadien toch nog weer wijzigingen gedaan zijn door DR
waar ondernemers zelf niet om gevraagd hebben?
Het is mogelijk dat er wijzigingen zijn uitgevoerd zonder dat de ondernemer daar om heeft gevraagd. Dit kan het gevolg zijn van de vervolgcontroles die zijn opgestart, zoals beschreven bij het antwoord op vraag 1.
20
Hoe beoordeelt de staatssecretaris het feit dat ondernemers die in de
afgelopen jaren (t/m 2008) van Dienst Regelingen middels de Beschikking
Toeslagrechten kregen meegedeeld dat «de oppervlaktes zijn gecontroleerd en juist bevonden» in relatie tot het daarna opgeven van dezelfde
oppervlaktes, omdat zij redelijkerwijs geen andere informatie hadden, dat
hun percelen kleiner zouden zijn?
Zoals bij u bekend is, is het perceelsregister op last van de Europese
Commissie aangepast. Door deze verplichte aanpassing kan het zijn dat
percelen die in het verleden werden goedgekeurd nu niet meer volledig
worden goedgekeurd. In dit verband is het van belang dat de Europese
verordeningen bepalen dat de landbouwer zelf verantwoordelijk is voor
een juiste opgave van de subsidiabele oppervlakte.
21
Kunnen ondernemers nu en in de toekomst zeker zijn over de oppervlaktes?
Door het gebruik van luchtfoto’s met een stabiele kwaliteit voor het
actualiseren van het perceelsregister wordt voorkomen dat de oppervlaktes van percelen onnodig gewijzigd worden. In 2010 is de basis gelegd
voor een stabiel perceelsregister.
22
Hoe verhoudt zich het gestelde in de brief van 28 januari 2011 dat het
betaalschema het resultaat is van ondermeer de noodzakelijke aanpassingen in het perceelsregister met de op 1 juli 2010 door het lid SnijderHazelhoff (Kamerstuk 28 625, nr. 102) en het lid Atsma (Kamerstuk 28 625,
nr. 103) ingediende moties hierover?
Ik verwijs u hierbij naar het antwoord op vraag 9.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

13

23
In de brief van 28 januari jl. wordt gesproken over zware boetes, die door
de lidstaat dienen te worden betaald bij het negeren van Europese
regelgeving op dit vlak. Is het correct dat deze boetes niet direct in
mindering kunnen worden gebracht op de uitbetaalde bedrijfstoeslagen?
Dat is juist. Hierbij heb ik gedoeld op de bevoegdheid van de Commissie
om op grond van artikel 31 van Verordening (EG) 1290/2006 door de
lidstaat gedeclareerde bedragen aan communautaire financiering te
onttrekken, wanneer deze uitgaven niet overeenkomstig de communautaire voorschriften zijn verricht. Deze financiële correcties worden
toegepast wanneer een lidstaat verzuimt belangrijke controles uit te
voeren die nodig zijn om de rechtmatigheid van de uitgaven ten laste van
één van de landbouwfondsen te waarborgen. Bij het nemen van een
besluit over het bedrag van een financiële correctie, houdt de Commissie
rekening met de mate waarin voorschriften niet zijn uitgevoerd, met de
aard en de ernst van de inbreuk en met de voor de begroting van de
Europese Unie ontstane financiële schade. Naast deze financiële
correcties die aan de lidstaat worden opgelegd, is iedere lidstaat verplicht
om volgens artikel 80 van Verordening (EG) nr. 1122/2009 onterecht
betaalde bedragen bij begunstigden terug te vorderen. Bovendien moet
worden opgemerkt dat, zeker bij forfaitaire correcties, niet steeds een
direct verband kan worden gelegd tussen de opgelegde correctie en
betalingen aan individuele begunstigden, dus van een afwenteling van
de correctie zonder meer is dan al geen sprake; bovendien geldt de
verplichting tot terugvordering volgens genoemd artikel slechts voorwaardelijk.
24
Wanneer het Nederlandse systeem niet in staat is om nVWA-metingen en
particuliere GPS-metingen automatisch te verwerken, voldoet het dan wel
aan de Europese voorschriften volgend uit de Europese Verordening
73/2009, art. 21? Waarbij het systeem een geautomatiseerde gegevensbank, een systeem voor de identificatie van de landbouwpercelen,
steunaanvragen van de landbouwer en een geharmoniseerd controlesysteem dient te bevatten?
Artikel 21 van verordening 73/2009 heeft betrekking op verlagingen en
uitsluitingen bij niet-naleving van de subsidiabiteitsvoorschriften, en heeft
derhalve geen raakvlakken met het perceelsregister (dus ook niet met de
verwerking van GPS-gegevens). Voorzover u beoogt te verwijzen naar
artikel 21 van verordening 1782/2009 (thans artikel 18 van verordening
73/2009) vloeit ook daaruit geenszins de verplichting voort om GPSmetingen (automatisch) te verwerken. Uit deze bepaling vloeit enkel voort
dat de lidstaat over een systeem moet beschikken voor de identificatie van
toeslagrechten, dat kruiscontroles mogelijk maakt met het perceelsregister. Over een dergelijk systeem beschikt Nederland.
25
Wanneer er in overleg met een perceelsdeskundige duidelijk naar voren is
gekomen dat de ondernemer terecht wijzigingen wil doorvoeren (met
name bij niet meegenomen slootkanten) en er later blijkt dat deze
wijzigingen toch niet zijn meegenomen in de beoordeling, wat dient een
ondernemer dan te doen?
In een dergelijk geval kan de landbouwer in bezwaar gaan tegen de
beschikking om geen rechten te verspelen. Hij kan ook direct contact
opnemen met DR om zijn verzoek zo snel mogelijk te laten bezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

14

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP
26
De meeste indieners van de Gecombineerde Opgave hebben voor
31 december 2010 een zogenaamde «eBOP-brief» ontvangen. Daarna kon
men indien nodig binnen 14 dagen de perceelsgrootte naar beneden
bijstellen. Op dat moment had Dienst Regelingen dus een beoordeling
gedaan van alle ingediende percelen. De leden van de SGP-fractie vragen
zich af hoe het kan dat er nadien toch nog weer wijzigingen gedaan zijn
door Dienst Regelingen in deze dus min of meer vastgestelde percelen,
hoewel ondernemers daar zelf niet om gevraagd hebben.
Ik verwijs hierbij naar de antwoorden op vraag 1 en 19.
27
De Europese verordening geeft aan dat er een voorkeur is voor het
gebruik van luchtfoto’s. Dienst Regeling heeft dat ook als uitgangspunt
genomen. Ook na een veldmeting is de luchtfoto leidend. De leden van de
SGP-fractie zetten daar vraagtekens bij. De leden wijzen op de nadelen
van een luchtfoto bij ondermeer uiterwaarden en glooiende percelen. Zij
geven twee voorbeelden. Er is een ondernemer met percelen op de
Hondsrug. Deze percelen kennen forse hoogteverschillen. Een luchtfoto
kan de oppervlakte daarom niet correct weergeven. Deze ondernemer
heeft dit meerdere keren aangekaart bij Dienst Regelingen. Dienst
Regelingen houdt echter vast aan de luchtfoto en de daarop gebaseerde
oppervlakte. Er is recent een GPS-meting uitgevoerd die uitwijst dat de
oppervlakte groter is. GPS is hier veel nauwkeuriger dan de luchtfoto’s.
Glooiing van percelen komt in Nederland regelmatig voor. Is de regering
bereid Dienst Regelingen op te dragen GPS-metingen (sneller) over te
nemen?
Ik verwijs hierbij naar het antwoord op vraag 15.
28
Een ander voorbeeld is een ondernemer met gronden in uiterwaarden. De
leden van de SGP-fractie kennen een ondernemer die een aantal hectares
weidegrond in uiterwaarden heeft. Deze gronden lopen periodiek onder
water. Jarenlang heeft hij zonder problemen op (een deel van) deze
gronden toeslagrechten kunnen verzilveren. Nu is hij door Dienst
Regelingen op grond van een luchtfoto waarop deze gronden onder water
staan geconfronteerd met een lagere beschikking en een forse boete. Is de
veronderstelling juist dat deze handelswijze van Dienst Regelingen
onvoldoende rekening houdt met de nadelen van een luchtfoto (momentopname) en niet conform de Europese richtlijnen is? Is het kabinet bereid
hier het gewenste maatwerk te leveren?
Voor de vraag of sprake is van subsidiabele landbouwgrond waarop
toeslagrechten kunnen worden uitbetaald, is van belang dat een perceel
voor de landbouw wordt gebruikt of daarvoor beschikbaar gehouden.
Uiterwaarden kunnen aan die voorwaarden voldoen. Het enkele feit dat
een uiterwaard periodiek onder water staat doet daar niet aan af. Op basis
van de door de vraagsteller geschetste informatie, lijkt mij een nader
onderzoek in dit geval op zijn plaats. Ik adviseer betrokkenen om in een
dergelijk geval contact op te nemen met DR.
Zoals de vraagsteller terecht opmerkt, is een luchtfoto een momentopname. Dat geldt evenwel ook voor andere technieken, zoals een
controle ter plaatse met een GPS-meting. Voor de procedure hoe DR
omgaat met wijzigingen die optreden nadat een luchtfoto is gemaakt,
verwijs ik naar het antwoord bij vraag 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

15

29
Is de veronderstelling van de leden van de SGP-fractie juist dat in de
maanden februari tot mei die ondernemers hun bedrijfstoeslag uitbetaald
krijgen bij wie zich de meeste problemen met betrekking tot de perceelsregistratie voordoen?
Nee, dat is niet per definitie het geval. Waar het om gaat, is of er sprake is
van controleresultaten die ertoe leiden dat een dossier nog niet vrij kan
worden gegeven voor uitbetaling. Zoals eerder toegelicht, wordt de duur
van het in behandeling zijn van een dossier vooral veroorzaakt door met
andere controles samenhangende resultaten: er is sprake van meer
samenhangende controles indien er sprake is van meer percelen. Gezien
de eerder geschetste systematiek van samenhangende controles, is het
daarom mogelijk dat «grote» aanvragers langer in behandeling blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28 625, nr. 114

16