TER BESLISSING
Datum
6 december 2022

Aan

Staatssecretaris

TK brief casus PMD in Twente

Onze referentie
IenW/BSK-2022/290261
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Afval en Recycling
Beslistermijn
Vóór 8 december i.v.m.
tweeminutendebat
Bijlage(n)
1

Aanleiding
Tijdens het Commissiedebat Circulaire Economie op 2 en 8 november jongstleden
zijn door de leden Hagen (D66) en Mulder (CDA) vragen gesteld over de rol van
gemeenten bij uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), waarbij door
het lid Mulder specifiek is gevraagd naar de casus van Twentse gemeenten in
relatie tot de UPV voor verpakkingen. U heeft toegezegd om voor het
Tweeminutendebat de Kamer via een brief te informeren over de problematiek
met PMD inzameling en recycling in Twente. Het Tweeminutendebat vindt 8
december plaats. Er wordt tevens van de gelegenheid gebruik gemaakt om de
Kamer te informeren over de vertraging in de inwerkingtreding van de UPV
textiel.
Geadviseerd besluit
Instemmen met bijgaande Kamerbrief en deze ondertekenen.
Kernpunten
•
Naar aanleiding van uw toezegging zijn gesprekken gevoerd met betrokken
Twentse gemeenten, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de stichting
Afvalfonds Verpakkingen (de producentenorganisatie voor
verpakkingsproducenten) over de problematiek met inzameling en recycling
van PMD in Twente.
•
In de brief gaat u in op de onderlinge afhankelijkheid tussen producenten en
gemeenten bij UPV systemen. Verpakkingsproducenten zijn wettelijk verplicht
tot het organiseren en financieren van de inzameling en recycling van hun
afval. In de praktijk wordt de inzameling van PMD door gemeenten gedaan,
die vanuit hun zorgplicht voor huishoudelijk afval de inzameling van de
meeste afvalstromen organiseren. Zij krijgen daarvoor een vergoeding van de
producenten. De kwaliteit en kwantiteit van de afvalstromen bepaalt mede of
producenten hun wettelijke recycledoelstelling halen.
•
Producenten en gemeenten maken in de Ketenovereenkomst Verpakkingen
daarom onderling afspraken over de mate van vervuiling in afvalstromen en
de vergoeding die gemeenten ontvangen. Daarin hebben zij afgesproken dat
de vervuiling in de stroom plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en
drankenkartons (PMD) maximaal 15% mag zijn. Bij meer vervuiling wordt er
geen vergoeding uitgekeerd door het Afvalfonds Verpakkingen.
•
Vervolgens gaat de brief kort in op de problematiek die in Twente is ontstaan
na invoering van de maximale vervuilingsgraad in 2021. Veel van de in
Pagina 1 van 3

•

•

•

•

Twente aangeleverde PMD-partijen werden afgekeurd, waardoor gemeenten
geen vergoeding kregen. Ook moeten gemeenten betalen voor het
verbranden van de fractie die niet gerecycled kan worden.
De Twentse gemeenten, VNG en het Afvalfonds Verpakkingen zijn sinds 2021
met elkaar in gesprek en hebben samen gewerkt aan verschillende
oplossingen (verlagen van de vervuiling, aanscherpen beoordeling vervuiling,
tijdelijk gedeeltelijke vergoeding bij hogere vervuilingsgraad). Dit heeft echter
nog niet tot een bevredigende lange-termijnoplossing van het probleem
geleid.
De VNG en het Afvalfonds werken daarom nu aan verbetering van de
Ketenovereenkomst, onder leiding van een onafhankelijk voorzitter. IenW zit
hierbij niet aan tafel, omdat IenW geen partij is bij de Ketenovereenkomst. In
de brief geeft u aan vertrouwen te hebben in de uitkomsten van dit proces.
Wel geeft u aan bereid te zijn te heroverwegen aan te sluiten als de partijen
er onverhoopt toch niet uitkomen.
In de brief geeft u aan deze casus mee te nemen in het bredere traject om
het instrument UPV door te ontwikkelen. In dat kader worden de komende
maanden gesprekken gevoerd met stakeholders. U heeft toegezegd in de
eerste helft van 2023 de Kamer te informeren over verbetervoorstellen en
ontwikkelrichtingen voor het instrument UPV. Dat is de plek om structureel te
kijken naar de positie van gemeenten in UPV-systemen, niet alleen op basis
van deze casus.

Datum
6 december 2022
Onze referentie
IENW/BSK-2022/290261
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Afval en Recycling
Aan
staatssecretaris
Bijlage(n)
1

UPV textiel: in de brief informeert u de Tweede Kamer ook over de vertraging
bij de UPV textiel, vanwege het uitlopende Raad van State-advies.
Inwerkingtreding van de UPV voor textiel per 1 januari 2023 is daardoor niet
mogelijk. Het is op dit moment lastig in te schatten hoeveel tijd nodig is voor
de verwerking van het advies van de Raad van State. We streven ernaar dat
de regelgeving in elk geval nog voor de zomer van 2023 in werking treedt.

Krachtenveld
•
Er is gesproken met zowel de Twentse gemeenten en de VNG, als met het
Afvalfonds.
•
Beide partijen staan constructief in de gesprekken en zijn welwillend er
samen uit te komen. Beiden hebben ook financieel belang om eruit te
komen met elkaar. Gemeenten maken nu extra kosten voor verwerking
van het niet-recyclebare afval en lopen vergoedingen van het Afvalfonds
mis. Het Afvalfonds maakt ook extra kosten om de vervuilde afvalstromen
alsnog na te scheiden en zoveel mogelijk toch te recyclen.
•
Wel maken gemeenten zich zorgen over hun structurele machtspositie ten
opzichte van producenten in UPVs en speelt het gevoel dat er beperkte
keuzevrijheid is, vanwege de (financiële) afhankelijkheid van
producenten.
•
Andersom is er bij producenten het gevoel van afhankelijkheid van
gemeenten om hun inzamel- en recycledoelstellingen te halen terwijl ze
weinig tot geen invloed hebben op de keuze voor inzamelsystemen en de
behaalde kwaliteit van de afvalstroom.

Pagina 2 van 3

Toelichting

Datum

Politieke context
•
Zowel mevrouw Mulder (CDA) als mevrouw Hagen (D66) vroegen in het
Commissiedebat Circulaire Economie op 2 en 8 november aandacht voor
de positie van gemeenten in UPV-systemen. Mevrouw Mulder vroeg u
specifiek te spreken met de betrokken gemeenten over de problematiek
rondom PMD-inzameling en recycling.
•
Mevrouw Hagen heeft op 3 februari jl. een motie 1 ingediend over
doorontwikkeling van het instrument UPV, om dit meer in te richten op
een circulaire economie en ketenpartijen een gelijkwaardige positie in
UPV’s te geven. In reactie hierop heeft u op 21 april al een brief 2 aan de
TK gestuurd waarin u dieper ingaat op de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen gemeenten en producenten. De komende maanden worden met de
betrokken stakeholders nadere gesprekken gevoerd, waarin ook gekeken
wordt hoe de positie van gemeenten versterkt kan worden in UPV
systemen, zonder de verantwoordelijkheid van producenten te
verwateren.

Onze referentie
IENW/BSK-2022/290261

6 december 2022

Opgesteld door
Bestuurskern
Dir Duurzame Leefomg & Circ
Economie
Afval en Recycling
Aan
staatssecretaris
Bijlage(n)
1

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen

1
2

Volgnummer

Naam

1

Kamerbrief over rol gemeenten
in UPV

Informatie

Kamerstuk 32852-182, vergaderjaar 2021-2022
Kamerstuk 32852-187, vergaderjaar 2021-2022
Pagina 3 van 3