Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3556
Vragen van het lid Kerstens (PvdA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht «Zorgpersoneel op de Veluwe neemt ontslag
uit angst voor corona: «Enorm gebrek aan beschermingsmiddelen»
(ingezonden 10 april 2020)
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 17 juli 2020).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Zorgpersoneel op de Veluwe neemt
ontslag uit angst voor corona: «Enorm gebrek aan beschermingsmiddelen»1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Hoe kijkt u in het licht van bovenstaand bericht terug op uw uitspraken over
beschermingsmiddelen tijdens de persconferentie van afgelopen dinsdag,
7 april? Kunt u zich voorstellen dat die uitspraken door zorgmedewerkers die
«in de frontlinie, maar zonder geweer», zoals zij het zelf uitdrukken, hun
werkzaamheden moeten verrichten, als een klap in hun gezicht zijn ervaren?
Bent u het met de woordvoerder van branche-organisatie Actiz eens dat «het
voortdurende tekort aan persoonlijke beschermingsmiddelen in de ouderenzorg onacceptabel is»?
Antwoord 2 en 3
Ik ben hier tijdens het Kamerdebat van 8 april op ingegaan. Ik heb daarbij
aangegeven dat mijn antwoord op de vraag over persoonlijke beschermingsmiddelen in relatie tot de zorgplicht die tijdens de persconferentie werd
gesteld ongelukkig was, in de zin dat het voeding gaf aan een misverstand. Ik
was en ben me er volledig van bewust dat de zorg over voldoende bescherming sterk speelt onder zorgpersoneel en we zetten dan ook alles op alles om
te zorgen voor voldoende persoonlijke beschermingsmiddelen.

1

ah-tk-20192020-3556
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

De Stentor, 9 april 2020 (https://www.destentor.nl/veluwe/zorgpersoneel-op-de-veluwe-neemtontslag-uit-angst-voor-corona-enorm-gebrek-aan-beschermingsmiddelen~adbfc698d/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Het verdelingskader voor persoonlijke beschermingsmiddelen is op 13 april
aangepast op basis van besmettingsrisico’s in de verschillende zorgsituaties,
juist ook buiten het ziekenhuis. We zien dit in de feitelijke verdeling ook terug.
Aanvulling stand van zaken 29 juni
Er is op dit moment geen schaarste aan persoonlijke beschermingsmiddelen.
Zorgaanbieders kunnen deze inkopen bij de eigen leveranciers en als deze
niet meer kunnen leveren, kunnen zij een aanvraag doen bij het Landelijk
Consortium Hulpmiddelen (LCH). Het LCH koopt persoonlijke beschermingsmiddelen in en zorgt voor de verdeling hiervan op landelijk niveau. Alle
zorginstellingen, ook de verpleeghuizen, kunnen hier een beroep op doen. De
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt bij hoeveel meldingen er
komen van verpleeghuizen die geen persoonlijke beschermingsmiddelen
hebben en daardoor geen goede zorg kunnen verlenen. Volgens deze
registratie hebben zich geen situaties voorgedaan dat er geen beschermingsmiddelen beschikbaar waren en de RIVM-richtlijnen niet gevolgd konden
worden.
Vraag 4 en 5
Kunt u zich voorstellen dat zorgmedewerkers, ten einde raad vanwege het
gebrek aan beschermingsmiddelen, geen andere oplossing zien dan ontslag
te nemen uit het vak waar ze met zoveel bezieling voor hebben gekozen? Wat
zou u tegen hen willen zeggen?
Vindt u dat de zorgsector het zich, tegen de achtergrond van het grote
personeelstekort waarvan voor de corona-crisis al sprake was, kan veroorloven om op deze wijze afscheid te nemen van haar mensen? Hoe gaat u
voorkomen dat dit vaker gaat gebeuren?
Antwoord 4 en 5
Er zijn op dit moment nog geen betrouwbare gegevens over de uitstroom
van personeel in het tweede kwartaal van 2020. Het wordt ook niet structureel
bijgehouden wat de reden is om de zorgsector te verlaten. Wel zijn gegevens
over het ziekteverzuim bekend. De eerste weken na de uitbraak van COVID-19
is het ziekteverzuim gestegen, met circa 2 procentpunt ten opzichte van
dezelfde periode in 2019. Daarna is het verschil met het voorgaande jaar weer
geleidelijk afgenomen. Van een verhoogd ziekteverzuim is nu nauwelijks nog
sprake.
Gegeven de toenemende zorgvraag is het van belang dat de zorg het
personeel goed weet te binden. Goed werkgeverschap is daar uitermate
belangrijk bij. Via het actieprogramma Werken in de Zorg en ook het
programma Thuis in het Verpleeghuis ondersteun ik dat met een regionale
aanpak en specifieke regelingen als Sectorplan Plus en Sterk in je Werk.
Vraag 6 en 7
Herkent u dat er, behalve van een groot tekort aan persoonlijke beschermingsmiddelen, ook sprake is van een in bedoeld artikel genoemde «enorme
bureaucratie» om zorgmedewerkers te testen, zodat dit «uiterst traag»
verloopt als ook dat ook díe werkelijkheid in schril contrast staat tot de op de
persconferentie van 31 maart gewekte en door een bestuurder van een
zorginstelling in bedoeld artikel verwoorde verwachting dat zorgmedewerkers
uit (onder meer) de verpleeghuissector met ingang van 6 april getest konden
worden?
Bent u bereid op zo kort mogelijke termijn een einde te maken aan bedoelde
bureaucratie, zodat de op bedoelde persconferentie bij zorgmedewerkers
gewekte verwachtingen ook onverkort kunnen worden waargemaakt?
Antwoord 6 en 7
Per 6 april is het testbeleid gewijzigd Dit houdt onder andere in dat alle
zorgverleners met COVID-19 klachten laagdrempelig kunnen worden getest.
In het begin moest de uitvoering hiervan op gang komen.
Aanvulling stand van zaken 29 juni 2020
Per 1 juni is het mogelijk dat iedereen met (lichte) klachten getest kan
worden. De uitslag wordt binnen 48 uur bekend gemaakt. Tot de uitslag
bekend is blijft de persoon met klachten thuis. Dit geldt ook voor zorgmede-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

werkers. Als de uitslag negatief is, kan de zorgmedewerker weer werken met
in achtneming van de algemene hygiëne richtlijnen.
Vraag 8
Herkent en erkent u met de woordvoerder van branche-organisatie Actiz dat
«de zorg voor met corona besmette ouderen, zowel in verpleeghuizen als
thuis, dreigt vast te lopen»? Hoe gaat u dat voorkomen?
Antwoord 8
Wij zetten zoals gezegd alles op alles om ervoor te zorgen dat zorgmedewerkers met het nieuwe testbeleid en met persoonlijke beschermingsmiddelen
volgens de richtlijnen van het RIVM op een veilige manier hun werk kunnen
doen.
Vraag 9
Wanneer is de uitvoering van de 8 april jongstleden aangenomen motie van
de leden Asscher (PvdA) en Ellemeet (GroenLinks)2 om in zaken als hier aan
de orde gesteld centrale regie te nemen en voeren, een feit?
Antwoord 9
Met het testbeleid van 6 april en met het nieuwe verdeelkader voor persoonlijke beschermingsmiddel van 13 april in combinatie met de eerdere
oprichting van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen heb ik hier invulling
aan gegeven.
Aanvulling stand van zaken 29 juni 2020
Per 1 juni is het mogelijk dat iedereen met (lichte) klachten getest kan
worden. De uitslag wordt binnen 48 uur bekend gemaakt. Tot de uitslag
bekend is blijft de persoon met klachten thuis. Dit geldt ook voor zorgmedewerkers. Als de uitslag negatief is, kan de zorgmedewerker weer werken met
inachtneming van de algemene hygiëne-richtlijnen.
Wat betreft de beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen geldt
dat hier op dit moment geen sprake is van schaarste. Zorgaanbieders kunnen
deze inkopen bij de eigen leveranciers en als deze niet kunnen leveren,
kunnen zij een aanvraag doen bij het LCH. Het LCH koopt persoonlijke
beschermingsmiddelen in en zorgt voor de verdeling hiervan op landelijk
niveau. Alle zorginstellingen, ook de verpleeghuizen, kunnen hier een beroep
op doen. De IGJ houdt bij hoeveel meldingen er komen van verpleeghuizen
die geen persoonlijke beschermingsmiddelen hebben en daardoor geen
goede zorg kunnen verlenen. Uit deze registratie is gebleken dat zich geen
situaties hebben voorgedaan dat er geen beschermingsmiddelen beschikbaar
waren en de RIVM-richtlijnen niet gevolgd konden worden.
Gegeven het feit dat de kennis over het virus nog sterk in ontwikkeling was
en er zeker in het begin sprake was van schaarste aan beschermingsmiddelen
en testcapaciteit begrijp ik goed dat zorgmedewerkers vaak in onzekerheid
verkeerden of ze goede en veilige zorg konden blijven verlenen. Datzelfde
geldt voor werkgevers gegeven hun verantwoordelijkheid. Bij een (ervaren)
tekort aan beschermingsmiddelen was en is het belangrijk dat medewerkers
dit met hun werkgever bespreken. Biedt dit gesprek geen uitkomst, dan
kunnen professionals dit melden bij de Inspectie SZW en/of de Inspectie
Gezondheidszorg en Jeugd.
Vraag 10
Wilt u deze vragen zo spoedig mogelijk, separaat (dus niet in een eerstvolgende «coronabrief»), beantwoorden? Wilt u datzelfde ook doen met de door
vragensteller d.d. 6 april ingediende vragen naar aanleiding van het bericht
«Onrust bij thuiszorg en wijkverpleging om gebrek aan bescherming»?
Antwoord 10
Helaas is dit niet gelukt.

2

Tweede Kamer, Vergaderaar 2019 -2020, 25 295, nr. 228

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

De schriftelijk vragen «Onrust bij thuiszorg en wijkverpleging om gebrek aan
bescherming» (2020Z06302) zijn inmiddels beantwoord middels de brief
COVID-19 – Update stand van zaken (Kamerstuk 25 295, nr. 277).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4