3
Vragenuur: Vragen Koerhuis
Vragen van het lid Koerhuis aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat
criminelen vrij baan hebben op de huurmarkt via malafide
makelaars.
De voorzitter:
De heer Koerhuis heeft een mondelinge vraag aan de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
die ik van harte welkom heet. Het gaat over het bericht dat
criminelen vrij baan hebben op de huurmarkt via malafide
makelaars. Het woord is aan de heer Koerhuis van de VVD.
Gaat uw gang.

De heer Koerhuis (VVD):
Voorzitter. We hebben afgelopen weekend in het programma Pointer gehoord dat foute makelaars hun gang
kunnen gaan op de woningmarkt. Het gaat om foute
makelaars die woningen verhuren voor hennepkwekerijen.
Dit zijn eigenlijk helemaal geen makelaars; dit zijn criminelen die we keihard moeten aanpakken. We zien het al langer
misgaan. We zien dat het biedproces voor kopers die op
een koopwoning bieden niet transparant is, en dat foute
makelaars elkaar de woningen toeschuiven. De minister
wil om dit te bestrijden overgaan tot een certificering van
makelaars, maar hoe ziet de minister dit voor zich? Wie
gaat de certificaten aan makelaars afgeven? Wie gaat
makelaars controleren? En wie gaat foute makelaars een
boete geven als het misgaat? In hoeverre gaat dit helpen
om criminelen aan te pakken?
Voorzitter. U hoort het in mijn woorden: ik heb twijfels over
de aanpak van de minister. De gemiddelde crimineel ligt
niet wakker van een certificaat. We weten dat we ondermijnende criminelen goed kunnen aanpakken op hun geldstromen. Enkele jaren geleden hebben we tuchtrecht ingevoerd
voor bankiers. Kunnen we dat niet kopiëren voor makelaars?
Ook de goede makelaars willen dat we zo de foute makelaars aanpakken, dat we zo de rotte appels eruit gooien. De
brancheverenigingen van makelaars doen dit al. We voegen
dit samen, maken het onafhankelijk en laten het gelden
voor álle makelaars. Tuchtrecht met hoge boetes en zware
straffen lijkt mij een betere aanpak. Hoe kijkt de minister
hiertegen aan?
Het invoeren van tuchtrecht voor makelaars kost tijd. Wat
gaat de minister in de tussentijd doen om foute makelaars
op de woningmarkt aan te pakken? Verkoopmakelaars zijn
al verplicht om ongebruikelijke geldstromen vanaf een
bepaald bedrag te melden. Hoe gaat dit? Maar we hebben
in Pointer gehoord dat verhuurmakelaars dit niet hoeven
te doen. Wil de minister dit zo snel mogelijk invoeren, zodat
verhuurmakelaars dit ook moeten doen?
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de minister.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Koerhuis

Minister Ollongren:
Dank, voorzitter. Ik dank de heer Koerhuis voor het feit dat
hij ons attendeert op dit belangrijke punt. Ik deel ook zijn
zorgen, want dit zijn strafbare praktijken die gewoon aangepakt moeten worden. De heer Koerhuis stelt de vraag aan
mij, maar het ligt natuurlijk net zo goed op het terrein van
mijn collega van JenV. Wat mij betreft ligt die aanpak echt
in het strafrecht. Het gaat erom grip te krijgen op criminele
activiteiten in de vastgoedketen. Daar zijn de collega van
JenV en ik mee bezig, natuurlijk samen met andere partijen
die daarvoor nodig zijn. We zijn inmiddels op basis van
onderzoek dat uitgevoerd is, gestart met de landelijke
regietafel — ik moet precies zijn: Landelijke Fenomeentafels
— ondermijning in de vastgoedketen. Daar hoort het
eigenlijk thuis. We hebben het hier echt over criminaliteit.
Ik vind dan ook dat je niet zou moeten leunen op het
tuchtrecht, want dat is iets wat makelaars onderling kunnen
afspreken en kunnen organiseren. Het gaat over gedragscodes, over tuchtrecht binnen zo'n groep, maar dat is voor
dit probleem eigenlijk niet afdoende. Dit is echt zo ernstig
dat het alleen via de strafrechtelijke route kan worden aangepakt.
Ik ben het overigens wel helemaal met de heer Koerhuis
en anderen in deze Kamer — de heer Nijboer heeft hier
eerder ook aandacht voor gevraagd — eens dat de regulering van de makelaarssector echt versterkt moet worden.
Ik heb de Kamer daar ook een brief over gestuurd, omdat
ik vind dat je bepaalde zaken echt beter moet organiseren,
onder andere in het koopproces. Dat moet eerlijk en transparant. We willen met een biedlogboek gaan werken. Dat
kan anders. Ik heb daarnaast een wetsvoorstel in voorbereiding over goed verhuurderschap, dat ook huurders moet
gaan beschermen tegen malafide verhuurders en makelaars.
Dat weet de heer Koerhuis ook. We hebben het vaak gehad
over koop en verkoop, maar ik ben het met hem eens dat
je ook de verhuurmakelaar daarbij zou kunnen en zou
moeten betrekken. Dat was het laatste punt van de heer
Koerhuis, dacht ik.
Hij vroeg ook nog: wat kunnen we van makelaars vragen?
Ze zijn immers onderdeel van een stelsel, ook een financieel
stelsel. Het is nu al zo dat makelaars die bemiddelen bij de
aan- en verkoop van onroerende zaken net als banken,
verzekeraars, trustkantoren et cetera worden beschouwd
als de poortwachters in het financiële stelsel onder de Wwft.
Van deze partijen mag en moet worden verwacht dat zij
ook maatregelen nemen om te voorkomen dat hun dienstverlening wordt misbruikt. Dan wordt er gedacht aan terrorismefinanciering, maar ook bijvoorbeeld aan het witwassen
van geld. Makelaars moeten dus cliëntonderzoek doen en
de identiteit van de klant verifiëren. Dat zijn natuurlijk hele
belangrijke zaken, die ook helpen om na te gaan of in dit
geval de huurder van het te verhuren pand geen legitieme
intenties heeft.
De heer Koerhuis (VVD):
Ik ben blij dat de minister mijn zorgen deelt en dat zij vindt
dat foute makelaars ook aangepakt moeten worden.
Natuurlijk ben ik voor een aanpak in het strafrecht. Maar
om weer de vergelijking met bankiers te maken: die vallen
ook onder het strafrecht. Er is een heel goed tussenstation;
dat is het tuchtrecht. Dat gebeurt al in de sector. Mijn idee
is om dat samen te voegen en sterker te maken. De minister

30 november 2021
TK 28

28-3-1

kan er toch niet op tegen zijn om dat als tussenstation te
hebben? Dit klinkt misschien een beetje stom, maar nu lijkt
het een beetje hapsnap. We gaan certificaten introduceren
voor aan- en verkoopmakelaars. Als ik de minister goed
begrijp, wil zij verhuurmakelaars onder de Wet goed verhuurderschap laten vallen. Waarom doen we dat niet in
één keer onder het tuchtrecht, als tussenstation?
Tot slot de poortwachtersfunctie van makelaars. Het klopt
dat makelaars net als notarissen en bankiers een poortwachtersfunctie hebben. Daarom kijk ik bijvoorbeeld ook naar
de bankiers en zeg ik: laten we dat tuchtrecht ook voor
makelaars invoeren. Maar ik hoorde niet goed of de minister
nou ook wil dat we gaan verplichten dat verhuurmakelaars
ongebruikelijke geldstromen vanaf een bepaald bedrag
gaan melden. Dat doen we al voor verkoopmakelaars, en
de minister kan die verplichting op korte termijn invoeren.
Ik hoor dus graag of de minister dat wil doen.
Minister Ollongren:
Over het laatste punt zei ik al dat ik me heel goed kan
voorstellen dat wij in den brede ook meer die verhuurmakelaars in beeld gaan brengen. Ik ben echt wel bereid om
te kijken of dat laatste punt een toegevoegde waarde heeft.
Ik ben het namelijk met de heer Koerhuis eens dat het
fenomeen dat hij hier beschrijft en waar we vandaag over
spreken vooral bij de verhuur speelt en niet zozeer aan de
koopkant, waar we in een andere context vaker met elkaar
over praten.
Ik ga toch even naar het tuchtrecht. Ik denk eigenlijk dat we
hier allang de grens over zijn naar criminele activiteiten. Ik
vind het tuchtrecht daar geen antwoord op. Ik vind het
tuchtrecht heel nuttig in bepaalde omstandigheden. Ik wil
het ook helemaal niet uitsluiten voor de toekomst. Maar ik
denk dat het veel belangrijker is dat we nu vanuit JenV en
BZK samen met de regionale en landelijke partners, politie,
OM, gemeenten et cetera, in beeld brengen waar dit speelt.
Het gaat echt om de link tussen de verhuur van onroerend
goed en ondermijnende criminaliteit. En dat is strafrecht.
Die aanpak is eerst gestart met dat onderzoek en daarna
met de tafels waar het overleg tussen al die partners
plaatsvindt. Daarna moeten we dit soort criminele partijen
gewoon aanpakken via de strafrechtelijke route. Ik denk dat
dat de voorkeursroute is en ook de snelste route, omdat
het er eentje is die we al hebben ingezet met elkaar.
De voorzitter:
Tot slot de heer Koerhuis.
De heer Koerhuis (VVD):
Ja, tot slot. Nogmaals, ik ben hartstikke voor die strafrechtelijke aanpak, maar ik wil graag méér zien, zoals we ook
voor notarissen en bankiers hebben gedaan. Ik zou graag
dat tuchtrecht willen zien. Nogmaals, ik vind het behoorlijk
hapsnap wat de minister doet. Voor het biedproces wil ze
met certificaten komen en voor verhuurmakelaars met de
Wet goed verhuurderschap. Ook met betrekking tot discriminatie spelen er geen goede dingen op de woningmarkt.
Ik denk dat het beter is om dit allemaal onder het tuchtrecht
te brengen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Koerhuis

Tot slot. Ik hoor de minister veel over "in beeld brengen"
en "kijken". Volgens mij is het genoeg in beeld gebracht en
hebben we genoeg gekeken en moeten we de verplichting
voor verhuurmakelaars om ongebruikelijke geldstromen te
melden, gewoon invoeren.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Koerhuis voor het stellen van de
mondelinge vraag. Ik geef nog even het woord aan de
minister, en dan zijn er een aantal vervolgvragen.
Minister Ollongren:
Heel kort. De heer Koerhuis voert vanuit zijn portefeuille
vanzelfsprekend het debat met mij, maar we hebben het
hier over ondermijnende criminaliteit. Ik weet dat hier door
de woordvoerders Justitie en Veiligheid met mijn collega
van Justitie en Veiligheid heel veel over is gesproken. Er
zijn natuurlijk enorme stappen gezet in de aanpak van de
ondermijnende criminaliteit. Daar speelt dit een rol in. Dat
is ook geïdentificeerd. Daar is onderzoek naar gedaan en
er is gestart met een landelijke tafel waarbij alle betrokken
partijen hiermee aan de slag zijn gegaan. Dat is dus niet
hapsnap, maar gewoon beleid dat resultaat moet afwerpen.
De voorzitter:
Dank u wel. Er zijn een aantal vervolgvragen. Allereerst de
heer Van Baarle van DENK, dan mevrouw Beckerman van
de SP, dan de heer Nijboer van de PvdA en mevrouw Bromet van GroenLinks.
De heer Van Baarle (DENK):
In alle eerlijkheid is het plakken van pleisters met betrekking
tot makelaars die zich misdragen, voor ons ook een frustratie; dat zeg ik namens de fractie van DENK. We kennen de
voorbeelden van discriminerende makelaars en makelaars
die exorbitante prijzen vragen. Mijn vraag aan de minister
is: kan zij twee goede, steekhoudende argumenten noemen
waarom we geen systeem van tuchtrecht of van vergunningen voor makelaars zouden invoeren, waardoor we makelaars, verhuurmakelaars, die zich misdragen, die bijvoorbeeld discrimineren, gewoon uit hun vak kunnen gooien?
Waarom zouden we dat niet gewoon landelijk moeten
invoeren? Wat is daar zo slecht aan?
Minister Ollongren:
Daar is helemaal niks slechts aan. Volgens mij zijn we
inmiddels ook een heel eind op weg, maar we hebben het
nu over een ander onderwerp. U heeft het namelijk over
makelaars die discrimineren, waarbij zelfs vormen van
intimidatie voorkomen, en die hun basale informatievoorziening richting huurders niet op orde hebben. Ik heb nu
een wetsvoorstel bij de Raad van State liggen, het wetsvoorstel Goed verhuurderschap, waarin ik precies dit wil
adresseren. Maar de vraag van de heer Koerhuis ging over
iets anders, namelijk over ondermijnende criminaliteit. Ik
hoop dat we het met elkaar eens kunnen zijn dat het wetsvoorstel Goed verhuurderschap ziet op andere, door DENK
nu genoemde onderwerpen en dat het onderwerp dat door
de VVD naar voren werd gebracht, ondermijnende crimina-

30 november 2021
TK 28

28-3-2

liteit, iets anders is en ook thuishoort bij de aanpak van
ondermijnende criminaliteit.
De heer Van Baarle (DENK):
Ik heb niet twee steekhoudende argumenten gehoord
waarom we nou niet zo'n systeem van tuchtrecht zouden
moeten invoeren waarbij we makelaars die zich misdragen,
uit het vak kunnen zetten. Strafrecht voorziet er namelijk
niet in dat iemand na die straf niet gewoon weer makelaar
kan worden en zich kan misdragen. De Wet goed verhuurderschap legt het neer bij gemeenten en daarmee schuift
de minister het af; dat doet de minister ook vaak door met
brancheorganisaties te praten. Dus ik stel nogmaals de
vraag: kunt u twee steekhoudende argumenten geven voor
het niet invoeren van dat tuchtrecht? De voorbeelden van
makelaars die zich misdragen zijn talloos.
Minister Ollongren:
Daarom heb ik de Kamer onlangs ook een brief gestuurd
waarin ik zeg dat ik met de branche en de brancheorganisaties erover in gesprek ben hoe zij dat zelf beter kunnen
inrichten. Als zij daar zelf niet in slagen, ben ik ook bereid
om dat via wetgeving te regelen. Ik hoef dus niet twee
argumenten te geven, want dit is beleid dat ik allang in
gang heb gezet.
Mevrouw Beckerman (SP):
Maar we hebben het hier wel elke keer over discriminerende
makelaars, over makelaars die sjoemelen en veel te hoge
prijzen vragen, en over makelaars die oneerlijke biedingen
hebben. En nu hebben we het dus over die criminele
makelaars. Ik vind het goed dat de minister zegt dat strafbare praktijken via het strafrecht moeten worden aangepakt,
maar vervolgens hoor ik eigenlijk alleen maar: nou ja, we
zijn bezig met een regietafel.
De voorzitter:
En uw vraag?
Mevrouw Beckerman (SP):
Hoeveel van die strafbare praktijken zijn inmiddels aangepakt en wat is het plan om de rest aan te pakken? Ik vraag
daarbij ook meteen om een brief.
Minister Ollongren:
Ik ga het doorgeven aan collega Grapperhaus.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik ben het met de minister eens dat strafbare drugspraktijken gewoon bij het strafrecht thuishoren en dat we niet een
branche daarmee moeten opzadelen. Ik heb wel een vraag
over de steeds grotere problemen bij de makelaars. De
minister heeft ze inderdaad een brief gestuurd; daar heb ik
de minister ook toe aangemoedigd. Maar het komt bijvoorbeeld nog vaak voor dat er bemiddelingskosten of servicekosten in rekening worden gebracht door verhuurmakelaars.
Dat mag gewoon niet. Dat mag gewoon niet van de wet.
Het is niet echt strafbaar. Dat wordt ook wel gezegd, maar
in de praktijk wordt er eigenlijk bar weinig aan gedaan, net

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Koerhuis

als bij een overtreding van het puntenstelsel. Ik vraag de
minister: wat gaat daar nou aan gebeuren, zodat die
makelaars zich daaraan houden?
Minister Ollongren:
Zoals ik net zei over de Wet goed verhuurderschap, is die
er om huurders te beschermen en natuurlijk ook om verhuurders aan te pakken voor zover dat nodig is, dus bij de
verhuurders waar de heer Nijboer nu over spreekt. Ik hoop
dus dat de Kamer, als zij straks mijn wetsvoorstel ziet, op
deze punten inderdaad de vorderingen ziet waar zij zelf ook
om vraagt en die volgens mij ook noodzakelijk zijn in deze
branche. We hebben het vaak over de koop en de verkoop.
Wat ik goed vind van vandaag — de heer Koerhuis en de
heer Nijboer wezen daar ook op — is dat we inderdaad niet
moeten vergeten dat ook de verhuurmakelaars hiervan
onderdeel moeten uitmaken.
Mevrouw Bromet (GroenLinks):
Ik sprak deze week een jurist, die eigenlijk zei dat we voor
de meeste problemen wel een wet in Nederland hebben
om die op te lossen. De minister zegt dat het gaat om
bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Zijn de
bestaande wetten geschikt om die ondermijnende criminaliteit aan de kaak te stellen en waarom gebeurt dat dan niet?
Wat moet er gebeuren om die wetten gewoon van toepassing te laten zijn?
Minister Ollongren:
Ik vind het echt best lastig om vragen te beantwoorden die
echt niet op mijn beleidsterrein liggen. Ondermijnende criminaliteit ligt bij de minister van Justitie en Veiligheid.
Vanuit mijn portefeuille die gaat over wonen en toezicht op
het functioneren van de woningmarkt en op hoe makelaars
daarin opereren, probeer ik daar natuurlijk kennis en
expertise aan bij te dragen, maar of de wetten die zien op
het aanpakken van ondermijnende criminaliteit naar behoren functioneren of niet, is toch echt een vraag die u aan
de heer Grapperhaus zou moeten stellen.
De voorzitter:
Misschien kunt u ook die vraag doorgeleiden, zoals u net
ook zei bij de collega van de SP.
De heer Koerhuis (VVD):
De minister schuift in de beantwoording al veel weg op mij.
Ik hoor de minister spreken over de fenomeentafel, minister
Grapperhaus en de Wet goed verhuurderschap. Ik had aan
het eind toch echt één concrete vraag aan de minister
gesteld: gaan we het nu op de snelst mogelijke termijn
verplicht maken dat verhuurmakelaars ook vanaf een
bepaald bedrag ongebruikelijke geldstromen moeten melden?
Minister Ollongren:
Er is een wet. Makelaars vallen onder die wet. Ik heb de
heer Koerhuis toegezegd dat ik nog extra goed wil kijken
naar de verhuurmakelaars en of dat in voldoende mate is
geregeld. Dat ga ik doen. Die toezegging heb ik al gedaan.

30 november 2021
TK 28

28-3-3

De heer Koerhuis (VVD):
De minister gaat kijken. Ik wil graag dat de minister het
doet. Misschien even om het uit te leggen: dat moet vanaf
een bepaald bedrag. De maandelijkse huur komt daar niet
snel aan. Wil de minister dat doen zodat verhuurmakelaars
die maandelijkse huur bijvoorbeeld niet gelijkstellen met
de verkoopprijs van een huis? We moeten er rekening mee
gaan houden dat de gevraagde huurprijs niet gelijk is aan
de verkoopprijs van een huis. Die drempel moet dus fors
omlaag.
Minister Ollongren:
Mijn toezegging staat.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan wil ik de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijkrelaties van harte danken voor haar aanwezigheid hier. Ik schors de vergadering tot 15.00 uur en dan
gaan we met elkaar stemmen.
De vergadering wordt van 14.49 uur tot 15.00 uur geschorst.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Koerhuis

30 november 2021
TK 28

28-3-4