Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 351

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 juli 2009
In deze brief informeer ik u over de uitkomsten van de Landbouwraad die
op 13 juli jl. in Brussel plaatsvond.
De Raad heeft op maandag 13 juli allereerst gesproken over het Werkprogramma van het per 1 juli aangetreden Zweedse EU-voorzitterschap.
Vervolgens kwamen de situatie op de zuivelmarkt, de coördinatie van
landbouwonderzoek en de landbouwbijlage bij het Witboek Klimaatadaptatie aan bod. Onder «diversen» werd op verzoek van Slovenië de
bijenteelt besproken en op verzoek van Litouwen kwamen exportrestituties voor kaas ter sprake.
Werkprogramma van het Zweeds Voorzitterschap
(Presentatie van het Voorzitterschap)
Het Zweeds Voorzitterschap presenteerde zijn werkprogramma voor het
komende halfjaar. Het Zweeds Voorzitterschap heeft drie prioriteiten:
• De mondiale uitdagingen rondom voeding en klimaat: in het vraagstuk
rondom de toegang tot voedsel, nu en in de toekomst, staat onder
andere de rol van de Food and Agriculture Organisation (FAO)
centraal. Op het gebied van klimaat zijn de onderhandelingen in
Kopenhagen cruciaal. Het Zweeds Voorzitterschap gaf aan dat de landbouw een belangrijke sector is binnen het thema klimaat. Dit onderwerp zal ook besproken worden tijdens de informele Landbouwraad,
half september in Växjö, Zweden;
• Gezonde veehouderij en gezonde dieren: binnen dit thema zal er onder
andere begin oktober in Zweden een conferentie over dierenbescherming georganiseerd worden;
• Duurzame visserij: het Voorzitterschap wil komend halfjaar onder meer
intensief gaan werken aan een nieuwe controleverordening.
Ook op andere gebieden toont Zweden zich een ambitieus voorzitter:
voedingsmiddelen, het hygiënepakket, toekomst Gemeenschappelijk

KST133687
0809tkkst21501-32-351
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 351

1

Landbouwbeleid (GLB), vereenvoudiging GLB en de situatie op de zuivelmarkt zullen het komende halfjaar allemaal aan de orde komen. Ik heb het
Zweeds Voorzitterschap veel succes toegewenst en mijn constructieve
samenwerking toegezegd.
Situatie op de zuivelmarkt
(Presentatie van de Commissie)
Commissaris Fischer Boel (Landbouw en Plattelandsontwikkeling) gaf aan
dat de zuivelsector in een moeilijke situatie zit. De Commissie presenteerde een ontwerpverordening waarmee de interventieperiode voor
boter en magere melkpoeder verlengd wordt tot na augustus 2009.
Hiermee wil de Commissie een signaal aan de markt afgeven zodat de
producentenprijzen stabiliseren. Het nieuw gekozen Europees Parlement
heeft recht van advies. Verder kondigde de Commissaris aan nog deze
maand het zuivelmarktrapport te willen presenteren waar de Europese
Raad van 19 juni jl. om heeft verzocht.
Veel lidstaten steunden het voorstel van de Commissie voor verlenging
van de interventie. Het voorstel zal nader behandeld worden in een extra
ingelaste Landbouwraad op 7 september a.s. De overgrote meerderheid
van lidstaten steunde het voorstel van de Commissie voor een verlenging
van de interventieperiodes.
Ook ik heb mij achter het Commissievoorstel geschaard. Tegelijkertijd heb
ik aangegeven zeer terughoudend te staan tegenover de verhoging van
exportrestituties en de aandacht gevraagd voor alertheid als het gaat om
nationale steunmaatregelen van lidstaten. Het is belangrijk dat die in
overeenstemming zijn met mededingingsregels en het gelijke speelveld in
de EU niet verstoren. Tenslotte heb ik opgemerkt dat we ons in de Health
Check gecommitteerd hebben aan een zachte landing van de melkquotering in 2015 en dat Nederland, ondanks de lage prijzen, nog altijd behoefte
heeft aan verdere quotumverhoging.
Landbouwonderzoek
(Presentatie van de Commissie)
Commissaris Potoènik (Onderzoek) gaf een toelichting bij een voortgangsrapport van de Commissie over de strategie op het gebied van landbouwonderzoek. Hij gaf een overzicht van de activiteiten van het Permanent
Comité voor Onderzoek in de Landbouw. Dit comité adviseert over de
coördinatie van het landbouwonderzoek in Europa en werkt aan een efficiënte onderzoeksagenda voor de lange termijn.
Net als Nederland hebben veel lidstaten aangegeven dat kennisontwikkeling een cruciale rol speelt in de aanpak van maatschappelijke
vraagstukken. Nederland heeft daarbij ook gewezen op nieuwe uitdagingen als klimaatverandering en energie. Ook heeft Nederland aangegeven de «gouden driehoek» te willen versterken via verbinding van
onderzoek, onderwijs en maatschappelijke partijen. De meeste lidstaten
toonden zich evenals Nederland van mening dat grensoverschrijdende,
communautaire samenwerking op het terrein van landbouwonderzoek
van groot belang is. De Raad heeft aangegeven dat het Permanent Comité
voor Onderzoek in de Landbouw haar huidige werkzaamheden vooral
moet voortzetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 351

2

Landbouwbijlage bij Witboek Klimaatadaptatie
(Presentatie van de Commissie en gedachtewisseling)
Commissaris Fischer Boel presenteerde de landbouwbijlage bij het
Witboek Klimaatadaptatie. Hierin wordt gekeken welke aanpassingen er
aan het landbouwbeleid van de Europese Unie nodig zijn in het kader van
de klimaatverandering. Het gaat dan bijvoorbeeld om het verminderen
van de emissie van broeikasgassen. De landbouwsector zelf zal zich
moeten aanpassen. Tegelijkertijd moet de voedselproductie op peil
blijven, gezien de groeiende wereldbevolking. De Commissie houdt in de
landbouwbijlage rekening met het feit dat de verwachte gevolgen van
klimaatverandering en het aanpassingsvermogen van de diverse lidstaten
verschillend zijn. De Commissie wil concrete oplossingen aanreiken.
In een volledige tafelronde passeerden veel onderwerpen de revue.
Lidstaten gaven aan de volgende aspecten van klimaatadaptatie van
belang te vinden: versteviging van landbouw als verstrekker van
ecosysteemdiensten en de bescherming van ecosystemen; behoud van
biodiversiteit; de ontwikkeling van resistente gewassen (onder andere
tegen droogte); beter bodembeheer en het voorkomen van bodemerosie;
duurzame ontwikkeling van bosbouw; het binden en opslaan van koolstof;
en het opvangen van droogte en overstromingen door waterretentie. Ook
wensten lidstaten op veel gebieden meer onderzoek: de vermindering van
emissies van broeikasgassen van landbouwsector; evaluaties van de
kwetsbaarheid van de landbouwsector; biomassatechnologie; analyse van
risico’s (en daarbij verzekeringssystemen) op natuurrampen op lokaal,
nationaal en Europees niveau; en de ontwikkeling van tropische ziektes en
de resistentie daartegen. Er werd zelfs gevraagd naar onderzoek naar
«regenmaaktechnologieën».
Ik heb aangegeven klimaatadaptatie en -mitigatie enorm belangrijk te
vinden en dit onderwerp ook uitgebreid besproken te hebben in het kader
van VN-commissie voor duurzame ontwikkeling (CSD-17). Voor Nederland, zo gaf ik aan, ligt de focus op water. Ik heb aangegeven daarbij te
denken aan efficiënt zoetwatergebruik, waterberging en de teelt op brak
water of brakke grond. Ik heb ook benadrukt dat we in de strijd tegen
klimaatverandering niet kunnen zonder innovatief onderzoek. Daarbij denk
ik aan onderzoek naar nieuwe resistente gewassen, bijvoorbeeld in het
kader van de teelt op brak water, aan de onderzoek naar projecten als de
energieleverende kas en onderzoek naar de inzet van bodems en vegetatie
om CO2 op te slaan.
De Commissaris gaf aan dat er binnen de Health Check-afspraken al
mogelijkheden zijn om geld te besteden in het kader van verzekering
tegen natuurrampen. Ook merkte de Commissaris op dat lidstaten zich
moesten bezinnen op hun standpunt ten aanzien van nieuwe biotechnologieën in het kader van de roep om de ontwikkeling van nieuwe tolerante
of resistente gewassen.
Diversen
De Raad heeft onder diversen twee punten besproken.
a) Exportrestitutie voor kaas
(Verzoek van de Litouwse delegatie)
Dit onderwerp ligt in verlengde van het agendapunt over de moeilijke
situatie in de zuivelmarkt. Litouwen gaf aan de tot nu toe genomen maatregelen niet voldoende te vinden en van mening te zijn dat exportrestituties voor kaas verhoogd moeten worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 351

3

Veel lidstaten steunden Litouwen. De Commissaris gaf aan zich terughoudend te zullen opstellen als het gaat om voorstellen voor exportrestituties
voor kaas. Ik steun die benadering. Ook dit onderwerp zal weer besproken
worden tijdens de extra ingelaste Landbouwraad van 7 september a.s.
b) Problemen in de bijenteelt
(Verzoek van de Sloveense delegatie)
Slovenië heeft aandacht gevraagd voor de sterke afname van het aantal
bijenvolken. Hiermee komt volgens Slovenië niet alleen de bijenteelt en
de honingproductie in gevaar, maar ook het behoud van de biodiversiteit
en het ecosysteem. Ook ziet Slovenië de apicultuur als belangrijk onderdeel van het cultuurerfgoed. Slovenië bepleit onderzoek zodat de bijenvolken in stand gehouden kunnen worden en vroeg de Commissie uit te
zoeken in hoeverre de honingbij als bedreigde diersoort gedefinieerd zou
kunnen worden.
Een grote meerderheid van lidstaten steunde de oproep van Slovenië.
Ook ik heb aangegeven zorgen te hebben over de afname van het bijenbestand. Ik heb het belang van álle bestuivers benadrukt, maar er tegelijkertijd op gewezen geen voorstander te zijn van aanwijzing van de
honingbij als bedreigde diersoort. Deze lijst zou mijns inziens beperkt
moeten worden tot wilde dieren en geen gedomesticeerde dieren moeten
bevatten.
De Commissie gaf aan dat er al veel actie wordt ondernomen op dit
onderwerp. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) doet
momenteel onderzoek. Binnenkort worden hiervan de resultaten
verwacht. Binnen de kaders van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
zijn ook maatregelen mogelijk om de bijenteelt te stimuleren. Commissaris Fischer Boel nodigde verder alle lidstaten uit om, indien nodig, deze
maatregelen vooral te benutten. De bescherming van de honingbij is
vastgelegd in de Habitatrichtlijn en binnen de kaders van Natura 2000, zo
gaf de Commissaris aan.
Overig
Aan het eind van de vergadering heb ik aangekondigd op de Landbouwraad van 7 september a.s. te willen spreken over de transportverordening.
Nederland zal dit punt agenderen als diversenpunt.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 351

4