Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1892
Vragen van het lid Van Tongeren aan de Minister van Economische Zaken
over gasboringen op Terschelling (ingezonden 18 februari 2015).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de
Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 9 april 2015)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Het wachten is op de boortorens»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
In welke fase bevindt zich de vergunningverlening voor het gasveld bij
Terschelling?
Antwoord 2
Tulip Oil is thans in het bezit van een opsporingsvergunning op basis van de
Mijnbouwwet. Tulip Oil heeft op 11 november 2014 een winningsvergunning
op basis van de Mijnbouwwet aangevraagd bij het Ministerie van Economische Zaken (hierna: EZ), waarop op 27 januari 2015 nog een addendum is
ingediend. Naar verwachting kan ik medio dit jaar besluiten over deze
aanvraag. Mocht dit besluit positief uitvallen voor Tulip Oil, dan dient daarna
nog besluitvorming plaats te vinden over alle voor het project noodzakelijke
besluiten. Dit betreft onder andere een inpassingsplan voor de locatiealternatieven op het eiland en een vergunning op basis van de Natuurbeschermingswet 1998. Deze besluitvorming vindt plaats onder toepassing van
de rijkscoördinatieregeling (hierna: RCR), waarbij ik – naast de rol van
bevoegd gezag die ik tezamen met de Minister van Infrastructuur en Milieu
vervul ten aanzien van het op te stellen inpassingsplan voor de locatiealternatieven op het eiland – de rol van coördinerend bevoegd gezag vervul.
Vraag 3
Mag er in zijn algemeenheid geboord worden naar gas binnen een
Natura2000-gebied?

1

ah-tk-20142015-1892
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Trouw, 14 februari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Voor een gasboring in of in de nabijheid van een Natura 2000-gebied is
doorgaans een vergunning van de Staatssecretaris van Economische Zaken
op grond van artikel 19d Natuurbeschermingswet 1998 vereist. Als significante negatieve effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten, dient
door de initiatiefnemer een passende beoordeling te worden uitgevoerd. Het
bevoegd gezag beoordeelt de vergunningaanvraag en het onderliggende
onderzoek en besluit vervolgens of de vergunning, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen, kan worden verleend.
Vraag 4
Tulip Oil noemt een jarenlange verstoring van de natuur als mogelijk gevolg
van gaswinning; is dit in uw ogen een acceptabel risico?
Antwoord 4
Ik kan deze vraag in deze fase van de besluitvormingsprocedure niet
beantwoorden. Eerst dien ik te besluiten of de door Tulip Oil aangevraagde
winningsvergunning op grond van de Mijnbouwwet kan worden verleend.
Nadat de winningsvergunning is verleend, is de formele start van de
RCR-procedure aan de orde. De RCR-procedure omvat diverse besluiten.
Naast het opstellen van een inpassingsplan gaat het dan ook om een
vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 en mogelijk om
een ontheffing op grond van de Flora- en faunawet. De Staatssecretaris van
Economische Zaken en ik hechten er groot belang aan dat zorgvuldig wordt
uitgezocht of er negatieve effecten op de natuur kunnen ontstaan door een
eventuele gasboring op of ten noorden van Terschelling. Overigens gaat het
bij de RCR om een uitgebreide beoordeling van de effecten op veiligheid
(bijv. externe veiligheid), milieu, natuur en landschap. Dit komt ook nog tot
uitdrukking in onder meer de op te stellen milieueffectrapportage en de
benodigde omgevingsvergunning.
Vraag 5
Worden de risico’s voor de natuur en het toerisme meegewogen in de
beslissing over vergunningverlening?
Antwoord 5
De afweging in hoeverre een activiteit als de door Tulip Oil voorgenomen
gaswinning negatieve effecten heeft op beschermde natuurwaarden, wordt
op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet
gemaakt.
Het effect op het toerisme van de, al dan niet tijdelijke, mijnbouwinstallaties
en -activiteiten op of nabij Terschelling, zal in het op te stellen inpassingsplan
voor de locatie-alternatieven op het eiland, worden geadresseerd.
Vraag 6
Klopt het dat het gas onder Terschelling voor 14% uit CO2 bestaat? Brengt dit
aanvullende risico’s met zich mee?
Antwoord 6
Het gas in het voorkomen Terschelling-Noord bestaat inderdaad voor circa
14% uit CO2. Dat gas kan niet op de markt worden gebracht zonder sterke
reductie van het percentage CO2. Mocht de winningsvergunning verleend
worden, dan zullen in het MER-traject meerdere varianten worden onderzocht
voor de ontwikkeling van het veld, inclusief de gasbehandeling en de
eindbestemming van het afgescheiden CO2. Dan zal ook worden beoordeeld
of het CO2 aanvullende risico’s met zich meebrengt, maar ook welke
maatregelen genomen zullen worden om die eventuele risico’s te beperken.
Vraag 7, 8 en 9
Is het bij vergunningverlening Tulip Oil toegestaan om horizontaal te boren?
Welke risico’s brengt dit met zich mee?
Is het bij vergunningverlening toegestaan om te fracken? Welke risico’s
brengt dit met zich mee?
Is het bij vergunningverlening toegestaan om de gaswinning te stimuleren
met zuren? Welke risico’s brengt dit met zich mee?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Antwoord 7, 8 en 9
In een vergunning voor het opsporen en/of het winnen van delfstoffen wordt
bepaald voor welke activiteiten de vergunning geldt, voor welk tijdvak en
voor welk gebied (Mijnbouwwet, artikel 11). De vergunning bevat geen
voorschriften over de wijze waarop boringen uitgevoerd mogen worden.
De mijnbouwregelgeving is zodanig ingericht dat een vergunninghouder zelf
kan bepalen hoe hij zijn boring uitvoert: verticaal, schuin, (gedeeltelijk)
horizontaal, of combinaties daarvan. Ook is een vergunninghouder vrij om te
bepalen hoe hij de ontdekte delfstoffen het beste kan produceren: zonder of
met stimulerende maatregelen (fracking, zuring, stoominjectie, gasinjectie,
etc.). Voor alle booractiviteiten en stimuleringsactiviteiten geldt dat ze alleen
zijn toegestaan als ze veilig kunnen worden uitgevoerd en alle risico’s
beneden aanvaarde niveaus zijn gebracht. Staatstoezicht op de Mijnen
beoordeelt dit in het voortraject en ziet hierop toe in de uitvoering.
Vraag 10
Hoe groot is de kans op een blow-out bij boring op Terschelling? Welke
effecten zou een blow-out kunnen hebben?
Antwoord 10
De veiligheidsregels in Nederland zijn zodanig streng dat de kans op een
blow-out uiterst gering is. Toch wordt er bij elke boring wel rekening
gehouden met het (onwaarschijnlijke) scenario dat alle veiligheidsmaatregelen falen. Zo dienen alle mijnbouwondernemingen apparatuur en experts
beschikbaar te hebben om maatregelen te kunnen treffen om een blow-out zo
snel mogelijk onder controle te krijgen. Om zo goed mogelijk op een
dergelijke situatie voorbereid te zijn houden de mijnbouwondernemingen
jaarlijks gezamenlijke trainingen waarbij het onder controle brengen van
diverse blow-out scenario’s wordt geoefend.
Vraag 11 en 12
Wat zijn de financiële consequenties indien de meest verstrekkende risico’s
van gaswinning op of bij Terschelling optreden?
Is Tulip Oil in staat om deze risico’s financieel te dragen? Heeft Tulip Oil
genoeg eigen vermogen om milieuschade te vergoeden?
Antwoord 11 en 12
Op basis van het Burgerlijk Wetboek is de exploitant van een mijnbouwwerk
aansprakelijk voor onder meer de schade die ontstaat door uitstroming van
delfstoffen als gevolg van de aanleg of de exploitatie van dat werk. Hoewel
het risico op milieuschade en de gevolgen voor het milieu door calamiteiten
bij gaswinning aanzienlijk kleiner zijn dan bij oliewinning, zijn uiteraard ook
mijnbouwactiviteiten in het kader van de gaswinning niet vrij van ieder risico.
Voorafgaand aan de start van de activiteit dient voldoende zeker te zijn dat
een vergunninghouder voldoende financiële capaciteit heeft om te kunnen
voldoen aan alle financiële verplichtingen ter zake van de eventueel voor hem
uit de desbetreffende mijnbouwactiviteiten voortvloeiende aansprakelijkheden. Daartoe zal ten tijde van de verlening van de winningsvergunning zowel
door mij als vergunningverlener alsook door Energiebeheer Nederland
(hierna: EBN) uit hoofde van haar deelneming in de vergunning een toets
plaatsvinden op de financiële draagkracht van de aanvrager. Een gebrek aan
financiële mogelijkheden is op grond van de Mijnbouwwet een grond om de
aangevraagde winningsvergunning te weigeren. Als deze vergunning
eenmaal verleend is, dan kan intrekking ervan worden gerechtvaardigd door
een wijziging in de financiële mogelijkheden van de vergunninghouder. Zo
nodig kunnen risico beperkende maatregelen worden voorgesteld in de vorm
van verzekeringen of financiële zekerheden.
Vraag 13
Wie wordt verantwoordelijk voor schademeldingen en afhandeling?
Antwoord 13
Indien deze gaswinning doorgang zal vinden, dan zal Tulip Oil verantwoordelijk zijn voor de afhandeling van eventuele schademeldingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Vraag 14 en 15
Wat is naar uw inschatting het winbare volume van het gasveld bij Terschelling?
Hoeveel zou winning van dit gas de schatkist opleveren uitgaande van de
huidige gasprijs?
Antwoord 14 en 15
Tulip Oil gaat uit van een winbaar gasvolume van circa 2 tot 5 miljard m3. In
hoeverre dit reëel is, wordt momenteel getoetst door mijn adviseurs TNO en
EBN, op basis van de door Tulip Oil ingediende winningsvergunningaanvraag. Aangezien de economische winbaarheid vooralsnog niet is vastgesteld
– dat is namelijk pas het geval bij verlening van de aangevraagde winningsvergunning – kan ik hierover in dit stadium geen uitspraken doen.
Vraag 16
Participeert Energiebeheer Nederland in het gasveld bij Terschelling?
Antwoord 16
Ja, EBN participeert in de huidige opsporingsvergunning. EBN adviseert mij
momenteel over de economische winbaarheid van het gas op basis van de
door Tulip Oil ingediende winningsvergunningaanvraag. Op basis van deze
informatie zal EBN ook zelf een besluit nemen over het wel of niet participeren in deze winningsvergunning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4