Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z12998
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over de marktwerking in het notariaat. (ingezonden 7 juli 2021).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Een openbaar ambt op een doodlopende weg?» in vakblad WPNR, waarin kritische noten worden gekraakt over
het huidige notariële stelsel?1
Vraag 2
Klopt het dat de wettelijke toezichtstaak op het notariaat expliciet en exclusief
bij het Bureau Financieel Toezicht (BFT) ligt en de Koninklijke Notariële
Beroepsorganisatie (KNB) aldus geen toezicht uitoefent op het notariaat, maar
slechts door peerreviews/auditoren iets aan kwaliteitsbewaking doet? Wat
dragen deze peerreviews concreet bij aan het «bewaken van kwaliteit»? Wat
is daarover bekend?
Vraag 3
Klopt de constatering in het artikel dat een kantoor maximaal eens in de drie
jaar voor één dag (grote kantoren voor twee/drie dagen) door één auditor of
(de grote kantoren) door een kleine ploeg wordt gecontroleerd op eventuele
onvolkomenheden/misstanden?
Vraag 4
Hoe uitgebreid kunnen bovengenoemde onderzoeken zijn als zowel de tijd die
ervoor wordt uitgetrokken als het aantal auditoren per controle dusdanig
miniem is?
Vraag 5
Hoeveel fte heeft het BFT ter beschikking voor de controle van notarissen en
notariskantoren? Hoeveel (kandidaat)notarissen en hoeveel kantoren moet het
daarmee controleren? Acht u het aantal fte voldoende om adequaat toezicht
op het notariaat te garanderen? Zo ja, waarom?

1

kv-tk-2021Z12998
’s-Gravenhage 2021

Mr. A.H.M. Rieter,Een openbaar ambt op een doodlopende weg?, WPNR, Nr. 7293, jaargang
151, 22-29 augustus 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 6
Klopt het dat een onderzoeker van het BFT wel aanbevelingen kan doen,
maar niet corrigerend kan optreden en geen klachten in kan dienen? Zo ja,
acht u deze situatie wenselijk?
Vraag 7
Kunt u uiteenzetten waar het BFT vooral op controleert bij een controle van
een notaris dan wel een kantoor?
Vraag 8
Hoe verklaart u dat de fraude door Frank O. bij Pels Rijcken, die onlangs aan
het licht kwam, klaarblijkelijk jarenlang aan de aandacht van het BFT heeft
kunnen ontsnappen? Zijn de controles die worden uitgevoerd door het BFT
wel afdoende om dat soort misstanden op te sporen? Zo ja, waarom? Zo nee,
wat gaat u hieraan doen?
Vraag 9
Klopt het dat er al jarenlang tientallen notariskantoren onder verscherpt
financieel toezicht staan, zogenoemde hoogrisicokantoren, maar het voor het
publiek niet mogelijk is erachter te komen om welke kantoren dit gaat? Acht u
dat een wenselijke situatie; zowel dat al jaren zoveel kantoren onder toezicht
staan, als dat het publiek daar geen kennis van kan nemen?
Vraag 10
Wat vindt u in algemene zin van samenwerkingsverbanden tussen notarissen
en anderen, zoals accountants en belastingadviseurs, zeker in het licht van
art. 18 Wna dat beoogt dergelijke samenwerkingsverbanden te verbieden
wegens gevaar voor verlies van kernwaarden als onafhankelijkheid en
onpartijdigheid? Onder welke voorwaarden kunnen notarissen en anderen,
zoals accountants en belastingadviseurs, volgens u wél samenwerken?
Vraag 11
Herkent u het beeld dat de notaris door de jaren heen vooral ondernemer is
geworden en dat de balans tussen ambt en ondernemerschap zoek is? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 12
Is de notaris nog voor iedereen betaalbaar, met andere woorden: kunnen
minder draagkrachtigen nog wel in voldoende mate bij de notaris terecht? Is
bekend hoeveel personen bij de notaris wegblijven wegens te hoge prijzen
van een notariële dienst? Hoe wordt dit in de gaten gehouden? Is het verband
tussen de hoge uurtarieven en de invoering van de marktwerking recent nog
eens onderzocht?
Vraag 13
Deelt u de zorgen over het grote aantal incidenten, signalen van niet-integer
handelen en ontzettingen uit het ambt in het notariaat? Zou er een causaal
verband kunnen zijn met de ingevoerde marktwerking in 1999?
Vraag 14
Wanneer is de Wna voor het laatst geëvalueerd en wanneer is er voor het
laatst gekeken naar de gevolgen van de invoering van de marktwerking op
het notariaat? Zou het niet goed zijn dit weer te evalueren en wellicht lessen
te trekken? Zou daarbij na 21 jaar niet ook het functioneren van de KNB als
publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie dienen te worden onderzocht?
Vraag 15
Deelt u de mening dat het goed zou zijn een grondig onderzoek uit te laten
voeren naar de staat van het notariaat, zodat onder meer de gevolgen van de
invoering van de marktwerking op onder andere het aantal niet integere
handelingen en de gevolgen voor de tarieven in het notariaat bekeken
kunnen worden, maar ook de financiële problemen bij notariskantoren en het
vertrouwen van het publiek in het notariaat? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2