Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

543
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de onafhankelijkheid van
peilingsorganisaties in Nederland (ingezonden 23 oktober 2023).
Mededeling van Minister De Jonge (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen 6 december 2023).
Vraag 1
Kunt u inzichtelijk maken hoeveel officiële politieke peilingen er in Nederland
zijn en welke dat precies zijn?
Vraag 2
Weet u welke personen, van welke (overkoepelende/gelieerde) organisaties/
bedrijven/organen er bij het samenstellen en uitvoeren van deze peilingen
betrokken zijn? Zo ja, kunt u dat inzichtelijk maken en zo nee, waarom niet?
Vraag 3
Bij welke politieke peilingen is de rijksoverheid (indirect) betrokken, op welke
manier en met/door welke personen, in welke hoedanigheid en met welke
bevoegdheid? Bijvoorbeeld politieke peilingen die door een mediaplatform
zoals EenVandaag van de Nederlandse Publieke Omroep worden geïnitieerd,
worden indirect gefinancierd door de rijksoverheid, kunt u daarom aangeven
of en op welke manier de overheid invloed uitoefent op dergelijke peilingen?
Vraag 4
Welke organisaties die politieke peilingen uitvoeren krijgen subsidie/
financiering van de rijksoverheid en zijn er gelden die (ten tijden van
verkiezingen) direct of meer ten goede komen aan politieke peilingen,
bijvoorbeeld in de vorm van uitvoerings- en personeelskosten? Zo ja, kunt u
deze financieringsstructuur gespecificeerd inzichtelijk maken?
Vraag 5
Bent u van mening dat er überhaupt politieke peilingen gedaan zouden
mogen worden door organisaties die (indirect) gesubsidieerd en/of beïnvloed
worden door en/of betrokken zijn bij de rijksoverheid en/of personen/
bestuurslagen die daaraan op enige manier gelieerd zijn?

ah-tk-20232024-543
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 6
Zo ja, kunt u beargumenteerd onderbouwen op welke manier belangenverstrengeling en politieke inmenging voorkomen wordt en de onafhankelijkheid
van deze politieke peilingen gewaarborgd wordt?
Vraag 7
Kunt u uitleggen waarom bepaalde politieke partijen, die in alle districten aan
de verkiezingen van 22 november 2023 deelnemen en/of nu ook al vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer, bij bepaalde peilingen van organisaties
die overheidsfinanciering ontvangen en (in)directe bestuurlijke banden
hebben met de Haagse politiek, niet worden genoemd in de vragenlijsten en
dus ook niet worden getoond in de peilingen?
Vraag 8
Vindt u niet dat juist peilingen die indirect worden gefinancierd en beïnvloed
door de politiek de verantwoordelijkheid hebben om alle aan de verkiezingen
deelnemende politieke partijen mee te nemen, ongeacht of zij eerder in die
hoedanigheid aan verkiezingen hebben deelgenomen, het aantal leden van
dezer partijen, het aantal respondenten dat deze partijen noemt, of welke
andere overweging dan ook? Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
Bent u zich ervan bewust dat vele kiezers de peilingen gebruiken als indicator
voor de politieke partijen waarop gestemd kan worden en dat zij daarom van
het bestaan van menig politieke partij niet weten, aangezien deze bewust niet
worden weergegeven in de peilingen? Zo ja, is er dan geen sprake van
onvolledige voorlichting van de bevolking, aangezien zij geen volledige
informatie krijgen om de peilingen mee in te vullen? Zo nee, kunt u dan
onderbouwd uitleggen waarom u vindt dat de deelnemers wel alle beschikbare en benodigde informatie krijgen?
Vraag 10
Realiseert u zich dat omdat bepaalde politieke partijen niet worden genoemd
in de peilingen en kiezers dus niet kunnen aangeven dat zij (mogelijk) op deze
partijen zouden willen gaan stemmen de uitkomsten van de peilingen niet
representatief zijn? En erkent u dan ook dat door deze uitkomsten de publieke
opinie actief wordt beïnvloed, omdat mensen daardoor kunnen denken dat
bepaalde politieke partijen geen kans op verkiezingswinst maken en als
gevolg daarvan hun stemgedrag laten beïnvloeden en/of zich niet realiseren
dat zij op bepaalde partijen zouden kunnen stemmen, omdat zij van het
bestaan niet afweten? Betekent dat niet dat de heersende politieke macht
(indirect) invloed uitoefent op de verkiezingen en daarmee dus ook op de
verkiezingsuitslag? Zo nee, waarom niet?
Vraag 11
Wat zijn de criteria op basis waarvan politieke partijen worden meegenomen
in de peilingen waarbij de rijksoverheid (indirect) betrokken is? Hoe zijn die
criteria tot stand gekomen, op basis waarvan en wie waren/zijn daarbij
betrokken?
Vraag 12
Weet u welke politieke partijen/bewindpersonen/Kamerleden/ambtelijke staf
die op dit moment vertegenwoordigd zijn in het parlement en actief zijn voor
de Tweede Kamer op enigerlei wijze betrokken zijn bij de politieke peilingen
voor de aankomende Tweede Kamerverkiezingen van organisaties die
overheidsfinanciering ontvangen? Op welke manier zijn deze partijen/
bewindspersonen/Kamerleden/ambtelijke staf betrokken en waarom? Zijn er
afspraken/overeenkomsten/samenwerkingen tussen deze partijen en wat
behelzen deze? Welke (rapportage/verantwoordings)verplichtingen hebben de
verschillende betrokken partijen en op welke manier wordt de Tweede Kamer
hierover geïnformeerd? En is voor de kiezer inzichtelijk of en welke politieke
betrokkenheid er is bij bepaalde peilingen en waar/hoe kunnen zij zich
daarover informeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Mededeling
Hierbij deel ik u mede dat de aan mij gestelde vragen van het lid Van Haga
(Groep van Haga) over de onafhankelijkheid van peilingsorganisaties in
Nederland (ingezonden op 23 oktober 2023), met kenmerk 2023Z18066, niet
binnen de termijn van drie weken kunnen worden beantwoord.
Voor de beantwoording van de vragen is meer tijd nodig in verband met de
benodigde interdepartementale afstemming. Uw Kamer ontvangt de
antwoorden zo spoedig mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3