2015D02515

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister en de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over de brief van 17 december 2014 inzake Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken gehouden te Brussel op 4 en 5 december 2014 en het
verslag van de JBZ-BZ bijeenkomst over illegale migratie gehouden te
Rome op 27 november 2014 (Kamerstuk 32 317, nr. 260) en de brief van
21 januari 2015 inzake de geannoteerde agenda van de informele
bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 29 en
30 januari 2015 te Riga.
Voorzitter van de commissie voor Veiligheid en Justitie,
Jadnanansing
Adjunct-griffer van de commissie,
Tielens-Tripels

nds-tk-2015D02515

1

Inhoudsopgave
I.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
Inbreng van de leden van de SP-fractie
Inbreng van de leden van de PVV-fractie
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
Inbreng van de leden van de D66-fractie

II.

Reactie van de bewindspersonen

2
2
2
2
2
2

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de agenda van
de informele JBZ Raad van 29/30 januari te Riga op het terrein van asielen vreemdelingenbeleid. Zij hebben daarover een aantal vragen. Wat zijn
de details omtrent de voortgang van het Griekse Actieplan voor het
verbeteren van het asielsysteem, dat in de laatste JBZ Raad is besproken?
Welke verbeteringen zijn al gerealiseerd en welke moeten nog worden
gerealiseerd? Wat is de verklaring dat het zo lang duurt voordat in
Griekenland het asielsysteem zodanig op orde is dat het «Dublin-proof»
is? In welke mate kan geconcludeerd worden dat de hulp vanuit de EU
en/of de Griekse inzet en middelen zelf te beperkt zijn, waardoor significante verbeteringen zo lang op zich laten wachten? Wat is het Nederlandse standpunt omtrent het Griekse Actieplan in de JBZ Raad? Deze
leden dringen erop aan dat het Dublin-proof maken van het Griekse
asielsysteem prioriteit moet hebben in de coherente EU-aanpak voor
migratie.
De leden van de PvdA-fractie steunen de Nederlandse regering in de
dringende oproep in de EU te komen tot meer coördinatie en coherentie
in het Europese migratiebeleid. Volgens deze leden ligt daar de sleutel de
vele uitdagingen die de toegenomen migratiedruk met zich brengen, het
hoofd te bieden. Het is mooi dat veel EU-lidstaten de Nederlandse oproep
verwelkomen, maar deze leden zijn zeer benieuwd naar de concrete
uitwerking daarvan die nu volgt. Wat kan de regering daarover meedelen?
Welke concrete stappen worden nu gezet? Komt er een «whole of
government approach», waar door Nederland op is aangedrongen?
Voornoemde leden zouden in dit verband liever spreken van het reguleren
en het beheersen van migratiestromen, dan van het inperken van
migratie. Het is allereerst aan de EU alle asielsystemen, grensbewaking
etc. voldoende op orde te hebben, zodat alle EU- lidstaten geëquipeerd
zijn om ook in het geval van toename van migratie alle voorzieningen en
bewaking- en reguleringsmechanismen op peil te houden. Deelt de
regering dat inperking geen doel op zich moet zijn, maar dat migratiestromen beter beheerst en gereguleerd moeten worden? Zij vragen de
regering in die discussie in de JBZ Raad een urgente, maar genuanceerde
positie te kiezen. Nederland moet volgens deze leden ook openstaan voor
oplossingen zoals die door de nieuwe eurocommissaris Avramopoulos
zijn gedaan, teneinde beter gebruik te maken van hervestiging en ook stil
te staan bij de toekomst van de EU, zoals bijvoorbeeld de toenemende
behoefte aan arbeidskrachten die zal ontstaan. In dit verband horen de
aan het woord zijnde leden graag het standpunt en de inzet van de
Nederlandse regering over de zorgen van eurocommissaris Avramopoulos over toenemende xenofobie in meerdere lidstaten in de EU. Welke
aanpak staat Nederland voor teneinde voldoende draagvlak voor het
immigratiebeleid te behouden?

2

De leden van de PvdA-fractie horen graag wat het verdere proces zal zijn
omtrent de gewijzigde Dublin-verordening voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s). Deze leden zijn tevreden dat de positie van
amv’s wordt versterkt. Is inmiddels de verwachting dat de voorkeur van
de Nederlandse regering, dat een amv wel moet kunnen worden
overgedragen indien een andere EU-lidstaat al op diens asielverzoek heeft
besloten, ook de uiteindelijke uitkomst zal zijn? Zij kunnen hier goed mee
leven. Het laat de verbetering voor amv’s in stand en laat uiteindelijk meer
ruimte om met het kind rekening te houden, echter wel met voldoende
inachtneming van het Dublinverdrag. Dat de belangen van de kinderen
voorop moeten staan, is evident. De aan het woord zijnde leden willen
graag nauwgezet door de regering op de hoogte worden gehouden van
de voortgang op dit dossier.
De leden van de PvdA-fractie hebben ook nog enkele vragen over het in
werking getreden nieuwe Schengen evaluatiemechanisme. Wie gaan dit
uitvoeren en wat is er bekend over het te volgen werkprogramma? Zal er
tevens op worden ingezet zo snel mogelijk controles uit te voeren op het
functioneren van allerlei verschillende buitengrenzen van de EU? Wanneer
kan de eerste terugkoppeling van de Europese Commissie van deze
controles en evaluaties worden verwacht?
De leden van de PvdA-fractie hebben ook nog een aantal vragen over het
Schengen Informatiesysteem (SIS). Op welke wijze verwacht de regering
dat het SIS gewijzigd zal worden naar aanleiding van de aanslagen in
Parijs? Klopt het dat het thema Slimme Grenzen geagendeerd is voor de
JBZ-raad van 12-13 maart, ondanks het feit dat de Europese Commissie
de voorstellen heeft ingetrokken? Wanneer kan de Kamer de kabinetsreactie op het technisch rapport van de Europese Commissie over Slimme
Grenzen verwachten? Is de regering op de hoogte van de plannen van de
Europese Commissie een supranationaal grensbewakingssysteem in het
leven te roepen, zoals door EU Observer gemeld? Zo ja, wat zal dit
concreet inhouden, wat is de mening van de regering hierover en op
welke termijn zou dit gerealiseerd kunnen worden?
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben over de geannoteerde agenda van de
informele JBZ-Raad de volgende opmerkingen en vragen. Wat is het
standpunt van de Nederlandse regering met betrekking tot de constatering van de Europese Commissie1 dat sommige EU-lidstaten niet op de
juiste manier gebruikmaken van het reeds bestaande SIS-systeem, waarin
al verregaande informatie beschikbaar is over bijvoorbeeld gestolen
objecten en verdachten. Volgens de Europese Commissie is hiermee al
veel mogelijk, implicerend dat een verregaande uitbreiding van de data
die zouden moeten worden opgeslagen wellicht niet nodig is. Wat is de
mening van de Nederlandse regering hieromtrent? Deelt zij de mening dat
het op grote schaal verzamelen van allerhande privégegevens in de
praktijk niet lijkt te leiden tot een effectievere bestrijding van terrorisme?
Kan de Nederlandse regering aangeven wanneer de Kamer de kabinetsreactie zal ontvangen op het technisch rapport van de Europese Commissie
over Slimme Grenzen?
De leden van de SP-fractie vragen of het klopt dat de rapporteur van het
Europese parlement over het dossier van de amv’s, Cecilia Wikström,
heeft aangegeven dat er reeds een politiek akkoord is gesloten aan het
eind van de voorgaande onderhandelingen, waarin werd afgesproken het
besluit en de uitlegging van het Hof te volgen, zodat eigenlijk toen al was
1

http://www.eumonitor.nl/9353000/1/j9vvik7m1c3gyxp/vjk3t59d7szi

3

afgesproken de EU-lidstaat waarin de amv zich bevindt verantwoordelijk
te maken voor diens asielverzoek. Er lag ook een voorstel met die
strekking, om de Dublin-verordening op deze manier aan te passen.
Waarom is dit nog niet gebeurd? Klopt het dat een aantal EU-lidstaten,
waaronder Nederland, erop aanstuurt een eigen, nog niet formeel
ingediend voorstel om dit juist niet te doen, als hamerstuk te laten afdoen
bij een willekeurige Raadsbijeenkomst, zonder dat dit wordt geagendeerd
of anderszins vooraf duidelijk publiekelijk bekend wordt gemaakt? Kan de
Nederlandse regering garanderen dat dit niet zal gebeuren? Het lijkt de
leden van de SP-fractie dat dit de democratische controle niet ten goede
zal komen. Kan de Nederlandse regering toezeggen dat zij de Kamer zal
informeren vóórdat de Raad een gemeenschappelijk standpunt vaststelt
en zodra het Europees parlement een rapport heeft aangenomen, en dat
zij de Kamer de reactie van de Europese Commissie op beide stukken zal
toezenden zodra die bekend is? Voornoemde leden bereiken ook berichten
dat steeds meer zaken op ambtelijk niveau worden geregeld zonder
tussenkomst of discussie in het parlement. Dit lijkt deze leden onwenselijk. Kan de Nederlandse regering de Kamer een verslag toezenden op
hoofdlijnen van elke onderhandeling op ambtelijk niveau over dit
onderwerp?
Inbreng van de leden van de PVV-fractie
Volgens de leden van de PVV-fractie is het (falende) EU beleid op het
gebied van immigratie & asiel mede debet aan de instroom van potentiele
terroristen in Nederland. Deelt de Nederlandse regering de mening dat
het Schengensysteem ten koste gaat van onze veiligheid, omdat terroristen op eenvoudige wijze zonder controles naar Nederland kunnen
reizen? Kan worden aangegeven hoe dat in het concrete geval van de in
Nederland verblijvende en van terrorisme verdachte illegaal Mohammed
B. is gegaan? Welke reisroute is hierbij gebruikt? Hoe wordt voorkomen
dat andere terroristen hetzelfde kunnen doen? Erkent Nederlandse
regering dat herinvoering van grenscontroles noodzakelijk is teneinde
terroristen uit Nederland te weren? De nieuwe Eurocommissaris Avramopoulos heeft onlangs het idee gelanceerd in de toekomst over te gaan tot
een compleet Europees Grensbewakingsagentschap. Als dit doorgaat
krijgt de EU over 15 a 20 jaar de controle over onze diensten die verantwoordelijk zijn voor de grensbewaking, zoals de Marechaussee en
Douane. Dit zou tot gevolg hebben dat er over een aantal jaren op
Schiphol onder EU-vlag paspoortcontroles worden uitgevoerd door onder
meer Roemenen. Zijn deze berichten serieus, zo vragen de leden van de
PVV-fractie. Wat gaat de Nederlandse regering doen om dit plan tegen te
houden?
Eurocommissaris Avramopoulos heeft meer, in de ogen van de fractie van
de PVV, schokkende uitspraken gedaan. Zo ziet hij het uitbreiden van
legale migratie als een manier om illegale migratie tegen te gaan. Kan de
Nederlandse regering hier stevig stelling tegen nemen? Kan dat eveneens
worden gedaan ten aanzien van de uitspraken dat immigratie een
oplossing is voor arbeidstekorten en vergrijzing? Het sprookje dat
immigratie een antwoord is op vergrijzing is bijv. al lang weerlegd door
het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut. Ook zou de
Nederlandse regering in dit kader op de zeer hoge werkloosheidscijfers
kunnen wijzen die binnen de EU bestaan.
De leden van de PVV-fractie vragen verder naar de stand van zaken
omtrent de uitvoering van de Dublinverordening. Hoeveel asielzoekers
zijn er vorig jaar teruggestuurd naar een ander EU-lidstaat in het kader
van de Dublinverordening? Is de Nederlandse regering er van op de
hoogte dat vele Syrische asielzoekers in alle openheid toegeven dat zij via

4

Italië Europa binnen zijn gekomen? Gaat de Nederlandse regering al deze
personen terugsturen naar Italië? Zo nee, waarom niet? Ook willen deze
leden graag weten wat de stand van zaken is met betrekking tot Triton, de
opvolger van Frontex. Hoeveel boten heeft Triton inmiddels tegengehouden? Is Triton wel effectief als grensbewaker, of is er een nieuwe
pendeldienst opgestaan?
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de speech van
de nieuwe Europese Commissaris voor Migratie, Avramopoulos, waarin
hij aangaf het creëren van een Europees systeem van grensbewaking te
onderzoeken. Deze leden vragen of en zo ja op welke wijze de Nederlandse regering inschat dat het SIS gewijzigd zal worden naar aanleiding
van de aanslagen in Parijs. Is de Nederlandse regering op de hoogte van
de plannen van de Europese Commissie om een supranationaal grensbewakingssysteem in het leven te roepen? Hoe kijkt de Nederlandse
regering hier tegen aan, wat zal dit concreet inhouden en op welke termijn
zal dit gerealiseerd kunnen worden? Deze leden vragen voorts of het klopt
dat het thema «Slimme Grenzen» geagendeerd is voor de JBZ-raad van
12-13 maart, ondanks het feit dat de Europese Commissie de voorstellen
heeft ingetrokken. Deze leden vragen wanneer de Tweede Kamer de
kabinetsreactie op het technisch rapport van de Europese Commissie over
Slimme Grenzen kan verwachten.
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda met betrekking tot de informele JBZ-raad van 29 en 30 januari
2015. Waarom staat het thema Slimme Grenzen op de agenda van de
JBZ-raad van 12-13 maart, ondanks het feit dat Eurocommissaris
Avramopoulos deze voorstellen heeft ingetrokken? Wat is de Nederlandse
regering voornemens daar te gaan bespreken en wat zal de inzet zijn? Zal
de Kamer vóór deze JBZ-raad de kabinetsappreciatie op het technische
rapport van de Europese Commissie ontvangen? Zoals tijdens het vorig
algemeen overleg over de JBZ-raad al is aangegeven, hechten de leden
van de D66-fractie groot belang aan de correcte uitvoering van uitspraken
van het Europees Hof van Justitie en de adequate wijze waarmee invulling
gegeven wordt aan het belang van het kind in de aanpassing van de
Dublin-verordening. De genoemde leden danken de Nederlandse regering
voor het informeren van de Kamer over de voortgang van dit dossier met
betrekking tot de geannoteerde agenda.
De leden van de D66-fractie blijven graag verder op de hoogte van dit
dossier en vragen of de Nederlandse regering bereid is de Kamer te
informeren wanneer de Raad een gemeenschappelijk standpunt vaststelt
en zodra het Europees parlement een rapport heeft aangenomen? Ook
zouden zij graag de reactie van de Europese Commissie hierop willen
ontvangen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het kabinetstandpunt omtrent de aanpassing van de Dublin-verordening met
betrekking tot amv’s. Deze leden hebben tot op zekere hoogte begrip voor
het standpunt dat het risico van «asielshoppen» beperkt moet worden,
maar willen graag benadrukken dat in dit streven niet voorbij gegaan mag
worden aan het belang van het kind.
Hoe beoordeelt de Nederlandse regering het risico, wanneer de door haar
voorgestelde uitzondering in artikel 8, vierde lid, van de Dublinverordening wordt opgenomen, dat de kans groot is dat het Europees Hof van

5

Justitie deze bepaling in strijd zal achten met het Handvest en buiten
toepassing zal laten?
De leden van de D66-fractie wijzen er op dat het Hof van Justitie een
oplossing voorgesteld heeft om aan de zorgen van de EU-lidstaten met
betrekking tot asielshoppen tegemoet te komen. Bij de indiening van de
aanvraag in de EU-lidstaat zal een amv moeten aangeven welke nieuwe
elementen of bevindingen aan de orde zijn. De beslisautoriteit (zoals de
IND) zal dus niet verplicht zijn de asielaanvragen «op elkaar te leggen»,
maar dient te beoordelen of er bijvoorbeeld nieuwe documenten, nadere
verklaringen of gewijzigde omstandigheden in het land van herkomst zijn
die de kans aanzienlijk groter maken dat de amv voor een asielstatus in
aanmerking komt.
In plaats van minderjarigen op dezelfde manier als volwassenen te
behandelen vinden de leden van de D66-fractie, in lijn met de uitspraak
van het Hof van Justitie, dat de EU-lidstaten beter gebruik moeten maken
van de mogelijkheden die het Europees recht biedt om identieke
aanvragen af te doen door middel van onderlinge dossierdeling. Hiermee
wordt voorkomen dat minderjarigen nog verder alleen van EU-lidstaat
naar EU-lidstaat reizen, maar kan er onmiddellijk voorzien worden in
adequate bescherming. Graag een reactie van de Nederlandse regering
hierop.
Voorts willen de leden van de D66-fractie graag de aandacht vestigen op
de mogelijkheden voor identificatie van de vele grensdoden na een fatale
poging om de EU te bereiken.
Onderschrijft de Nederlandse regering de passage in het Stockholm
Programme, die luidt «An important objective is to avoid the recurrence of
tragedies at sea. When tragic situations unfortunately happen, ways
should be explored to better record and, where possible, identify migrants
trying to reach the Union», zo nee, waarom niet? Zo ja, deelt de Nederlandse regering dan het uitgangspunt dat EU-lidstaten onderzoek moeten
doen naar het aantal migranten dat omkomt op de Middellandse Zee, de
mogelijke oorzaken daarvan en de mogelijkheden daar wat aan te doen?
Is de Nederlandse regering van mening dat de EU-lidstaten daartoe
gegevens moeten verzamelen over datum en plaats waar omgekomen
migranten aan hun landsgrenzen zijn aangetroffen? Onderschrijft de
Nederlandse regering het uitgangspunt dat EU- lidstaten gehouden zijn
om, binnen redelijke grenzen, zich in te spannen omgekomen migranten
te identificeren?

6