6
Vragenuur
Vragen van het lid Voordewind aan de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel over de uitzetting van vreemdelingen naar Guinee.

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Mevrouw de voorzitter. Zaterdag bereikten ons de berichten van het NOS Journaal dat Nederland zou samenwerken met omstreden politieambtenaren uit het Afrikaanse Guinee. Nederland zou tegen betaling uitreispapieren
laten opstellen door ambtenaren van het ministerie van
Buitenlandse Zaken en het ministerie van Veiligheid, terwijl de reguliere procedure is dat deze papieren worden
uitgegeven door het consulaat of de ambassade van Guinee. Tevens zou een aantal politieagenten deel uitmaken
van een delegatie die voorheen op de zwarte lijst van de
VN heeft gestaan wegens gewelddadigheden tegen burgers in Guinee. Inmiddels heeft de Guineese ambassade
in Brussel Nederland gevraagd een onderzoek in te stellen
naar de manier waarop mensen worden teruggestuurd
naar Guinee, met betrekking tot de ongeldige reispapieren. We hebben net een brief van de minister ontvangen
over deze zaak, maar toch heb ik een aantal aanvullende
vragen.
Kan de minister bevestigen dat enkele delegatieleden
ook op de zwarte lijst van de VN uit 2010 stonden naar
aanleiding van gewelddadigheden in Guinee? Klopt het
dat zij van de lijst zijn gehaald vanwege een gebrek aan
opsporingscapaciteit en niet omdat zij onschuldig waren?
Kan de minister bevestigen dat Nederland ook niet indirect zaken heeft gedaan met de 72 personen die op de lijst
van de VN staan? Is de minister ervan op de hoogte dat
asielzoekers uit Guinee die eerder zijn uitgezet, in Guinee
zijn gemarteld, vervolgens weer zijn gevlucht en inmiddels wel een verblijfsvergunning in Nederland hebben gekregen? Heeft de minister een beeld van hoe het gaat met
de asielzoekers die worden uitgezet? Kan de minister met
zekerheid stellen dat deze mensen niet in levensgevaar
verkeren als zij worden uitgezet? Kan hij bevestigen dat
de Guineese ambassade in Brussel Nederland heeft verzocht een onderzoek in te stellen? Wil de minister met onmiddellijke ingang het zaken doen met deze dubieuze delegatie stopzetten totdat een uitgebreid onafhankelijk onderzoek alle feiten boven tafel heeft gekregen? Wil hij in
de tussentijd de op straat gezette asielzoekers weer in de
opvang opnemen?
De voorzitter:
Voordat ik het woord geef aan de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, wijs ik de heer Voordewind erop
dat de minister twee minuten de tijd heeft om al deze vragen te beantwoorden.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Het kan heel snel.
De voorzitter:
Ik wens de minister succes ermee, maar na twee minuten
ontneem ik hem het woord.

Tweede Kamer

Vragenuur

Minister Leers:
Voorzitter. Ik dank u voor deze goede wensen. Ik zal proberen om heel staccato te antwoorden. Ik heb het item
op het NOS Journaal afgelopen zaterdag ook gezien. Ik
heb natuurlijk meteen opheldering gevraagd, want ik vind
dit nogal zware beschuldigingen. Het beeld wordt opgeroepen dat Nederland hier zomaar een stel cowboys zonder bevoegdheden hierheen haalt. Daarnaast ontstaat het
beeld dat mensen die op de zwarte lijst van de VN staan,
hier zomaar binnen kunnen komen om te beoordelen of
mensen terug dienen te keren. Ten derde, en dat vind ik
nog het ergste, roept dit het beeld op dat Nederland betaalt voor het opstellen van visa om mensen terug te laten
keren.
Ik zal de feiten klip-en-klaar noemen. Ten eerste worden de delegatieleden door de bevoegde instanties in
Guinee aangewezen. Wij hebben daarop geen invloed.
Ten tweede toetsen wij wel of deze mensen op de zwarte lijst staan. Op het moment van visumverlening was dat
niet het geval. Dit is gecontroleerd door het ministerie
van Buitenlandse Zaken en de ambassade in Senegal. Ten
derde geeft Nederland niet zomaar geld aan delegaties
die hierheen komen. Wij vergoeden kosten, maar de vergoedingen zijn beperkt tot € 150 per dag voor een delegatieleider en € 100 per dag voor de overige leden. Daarnaast betalen wij de legeskosten die aan een vergunning
zijn verbonden, die maximaal € 60 bedragen. Het gaat dus
om relatief kleine bedragen, die overigens zeer gebruikelijk zijn als functionarissen hierheen komen.
Tot slot ga ik in op de vragen van de heer Voordewind.
In het afgelopen jaar zijn in totaal 10 mensen zelfstandig
en 30 gedwongen teruggekeerd naar Guinee. Wij hebben
niet in beeld hoe het met deze mensen gaat als zij zijn uitgezet. Wij volgen hen niet. De heer Voordewind vraagt
mij om het beleid nu stop te zetten in afwachting van het
onderzoek, maar ik zie daar geen enkele aanleiding toe.
De feiten geven aan dat er op dit moment niets aan de
orde is. Als ik indicaties uit een eventueel onderzoek zou
krijgen dat dit wel zo is, ben ik graag bereid om de heer
Voordewind tegemoet te komen, maar op dit moment
niet.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dat is een heel opmerkelijk antwoord. De minister geeft in
de brief die hij zojuist naar de Kamer heeft gestuurd, minimaal één voorbeeld van een gezin dat met de papieren
die van de delegatie uit Guinee zouden zijn verkregen, de
terugreis had aangevangen, vervolgens nog € 50 aan de
grens moest betalen en daarna alsnog werd uitgezet naar
Nederland en hier moest worden opgevangen. Er is dus
op zijn minst één situatie waarin het niet klopt, waarin de
reisdocumenten niet als geldige documenten worden geaccepteerd.
Zelfs dit gezin zou niet kunnen worden uitgezet volgens
de twee weken geleden aangenomen motie van collega
Slob over kinderasiel, omdat het gaat om kinderen die al
langer dan vijf jaar in Nederland zijn. Kan de minister ook
aangeven dat hij niet van plan is deze kinderen uit te zetten gedurende de onderhandelingen?
Ten slotte gaat het om € 600 per persoon, zoals de minister ook in zijn reactie in de media zegt. Dat zijn geen
kleine bedragen, want € 600 is een half jaarsalaris voor iemand uit Guinee. Leidt dit niet tot grote corruptiezaken,
waarvoor de Amerikanen ook al gewaarschuwd hebben?

9 oktober 2012
TK 10

10-6-11

Leers
Minister Leers:
Dat laatste punt is echt onzin. Dit zijn internationaal erkende bedragen. Het bedrag van € 500 krijgt iemand niet zomaar in handen. Dit bedrag wordt betaald voor een onderzoek dat nodig is om de herkomst van de betrokkenen
vast te stellen. Ik blijf er dus bij dat dit redelijke bedragen
zijn die internationaal goed de toets der kritiek kunnen
doorstaan.
Het lijkt mij verstandig om niet over individuele gevallen te gaan praten. Het geval dat de heer Voordewind aandraagt, was op basis van een laissez passer teruggegaan
naar Guinee, maar is aan de grens geweigerd omdat het
reisdocument niet in orde werd bevonden. Ik ben daarover opheldering aan het vragen. Zodra ik die heb, laat
ik dat de heer Voordewind weten en kunnen wij bekijken
welke consequenties hieraan moeten worden verbonden.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ten eerste ben ik blij dat de minister nu erkent dat het niet
zo vlekkeloos verloopt als de minister in eerste termijn
heeft aangegeven. In elk geval één gezin is teruggestuurd
omdat de papieren niet geldig waren. Ik stel dan ook op
prijs dat de minister, zodra hij onderzoek heeft gedaan
naar dit geval, de Kamer informeert over de uitkomsten
en aangeeft of er naar aanleiding van dit geval verbeterpunten mogelijk zijn op het gebied van de delegatie.
Ten tweede hoor ik graag van de minister wat hij vindt
van de opstelling van de ambassadeur van Guinee in
Brussel. Hij zet grote vraagtekens bij het functioneren van
een delegatie uit zijn land. Kan de minister de Kamer informeren op welke wijze hij met de ambassade denkt om
te gaan?
Ten derde betreft dit kinderen die onder de kinderpardonregeling zouden vallen. De minister heeft eerder gezegd dat hij in dezen een pas op de plaats zou maken. Ik
neem toch aan dat de minister niet voornemens is om dit
gezin uit te zetten.

Minister Leers:
De heer De Wit stelt een interessante en terechte vraag.
Eerder heeft de gemachtigde over wie wij in dit geval praten, aangifte gedaan tegen de Dienst Terugkeer & Vertrek
(DT&V) wegens corruptie. Het OM heeft besloten om die
aangifte niet in behandeling te nemen. Met andere woorden: het is onderzocht. De genoemde zaak is dus onderzocht. Wat moet ik dan nog meer? Als er voor een duidelijk geval een conclusie ligt van het OM, moet ik dan een
hele structuur op zijn kop gaan zetten, omdat wij twijfels
houden en verwachten dat er mogelijkerwijs niet integer
gehandeld is? Voor mij is de conclusie helder. In deze zaak
kan ik niet verifiëren of de beschuldigingen kloppen. Het
allerergste vind ik de suggestie dat er niet integer wordt
omgegaan met uitzettingen onder druk van het beleid.
Ik zeg nogmaals dat ik daar nooit aan zou toegeven. Er
wordt geen cent betaald om mensen gedwongen uitgezet
te krijgen, als wij daar niet achter staan.
De heer De Wit (SP):
Ik kreeg geen antwoord op een onderdeel van mijn vraag.
De voorzitter:
Mijnheer De Wit, u krijgt maar een keer de gelegenheid
om een vraag te stellen. De minister gaat over zijn eigen
antwoord. Sorry, mijnheer De Wit.
Ik dank de minister voor zijn antwoorden en voor zijn
komst naar de Kamer. Hiermee is er een einde gekomen
aan het vragenuur.

Minister Leers:
Ten eerste gaat het om mensen die alle procedures hebben doorlopen en van wie het gewoon duidelijk is dat zij
zullen vertrekken. Het zijn mensen die de papieren hebben gekregen om terug te gaan.
Ten tweede vind ik het opmerkelijk als wij hier in de
Kamer op basis van één zaak – ik herhaal één zaak – een
groot onderzoek moeten instellen. Uiteraard wil ik weten hoe het mogelijk is dat er papieren zijn afgegeven die
achteraf niet blijken te kloppen. Dat zal ik uitzoeken. Ik
vind het eerlijk gezegd te ver gaan om op basis van één
zaak te zeggen dat het allemaal niet loopt en dat de structuur niet goed in orde is.
De heer De Wit (SP):
De Guineese ambassade in Brussel dringt aan op een
justitieel onderzoek. Dat is wat anders dan wat collega
Voordewind vraagt. De advocaat die in het krantenbericht
ten tonele gevoerd wordt, zegt dat de politieambtenaren
niet van de lijst verwijderd zijn vanwege onschuld, maar
vanwege gebrek aan opsporingsmogelijkheden in dat
land. Naast het feit dat wij bekend zijn met de corruptie in
Guinee, vraag ik mij af waarom de minister op basis van
dit soort gegevens geen onderzoek doet naar de uitzettingen naar Guinee.

Tweede Kamer

Vragenuur

9 oktober 2012
TK 10

10-6-12