Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2444
Vragen van het lid Merkies (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over de
uitzending «Belastingparadijs Nederland» van Rambam (ingezonden 6 mei
2015).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën) (ontvangen 3 juni 2015).
Vraag 1
Wat is uw reactie op de aflevering «Nederland belastingparadijs» van het
televisieprogramma Rambam op 29 april jl?1
Antwoord 1
De uitzending besteedt aandacht aan de Nederlandse rulingpraktijk. De brief
van 2 februari j.l.2 beschrijft deze praktijk uitvoerig. We kennen in Nederland
een robuuste rulingpraktijk, die wordt toegepast binnen de kaders van wet,
beleid en jurisprudentie. Deze praktijk is van groot belang voor belastingplichtigen en de Belastingdienst. Het geheel draagt bij aan een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven.
De uitzending besteedt tevens aandacht aan het probleem van belastingontwijking. De wijze waarop internationaal opererende ondernemingen gebruik
maken van de verschillen tussen de nationale rechtsstelsels van landen, is
een internationaal probleem. Het is daarom een probleem dat alleen in
internationaal verband kan worden opgelost. Nederland werkt actief mee in
de internationale samenwerkingsverbanden om hiervoor werkbare oplossingen te vinden.
Vraag 2, 3, 4
Volgens het programma zitten 400 van de 500 grootste Amerikaanse
bedrijven in Nederland en zijn deze bedrijven vaak op hetzelfde adres
gevestigd; deelt u de mening dat, wanneer veel multinationals op hetzelfde
adres zijn gevestigd, het naar alle waarschijnlijkheid gaat om brievenbusbedrijven? Kunt u uw antwoord toelichten?
Wat vindt u van de bewering van één van de geïnterviewde personen die op
de vraag of de Belastingdienst wel eens oordeelt dat er geen sprake is van
een echte directeur, stelt dat dat nog nooit is voorgekomen en dat dat
waarschijnlijk ook niet zal gebeuren? Hoe verzekert de Belastingdienst zich

1
2

ah-tk-20142015-2444
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.npo.nl/rambam/29-04-2015/VARA_101373249
Kamerstukken II, 2014–2015, 31 066, nr. 228

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

ervan dat een bedrijf geen directeuren inhuurt die alleen aanwezig zijn om
aan belastingafspraken te voldoen maar geen beslissingsbevoegdheid
hebben?
In hoeverre komt de Belastingdienst bij deze trustkantoren op locatie voor
een grondig onderzoek naar naleving van substance-eisen?
Antwoord 2, 3, 4
Het enkele feit dat er meerdere bedrijven op hetzelfde adres zijn gevestigd,
zegt nog niets over de mate van substance die een bedrijf in Nederland heeft.
De minimale substance vereisten omvatten verschillende criteria. Er wordt
onder andere gekeken naar de vestigingsplaats van de bestuurders, de
aanwezigheid van gekwalificeerd personeel om de uitvoering van de
werkzaamheden van het bedrijf adequaat te kunnen uitvoeren, de boekhouding, bankrekeningen en het vestigingsadres.3
Deze substance vereisten zijn in 2013 aangescherpt. Deze vereisten gelden
voor dienstverleningslichamen ook zonder dat zij om zekerheid vooraf
vragen. Dit moet door de belastingplichtige worden aangegeven in de
aangifte. Indien niet wordt voldaan aan de substance-vereisten, zal tot
spontane gegevensuitwisseling met het buitenland worden overgegaan.4
Verder zal de Belastingdienst informatie over Advance Pricing Agreements
spontaan uitwisselen met buitenlandse belastingdiensten in gevallen waarin
het desbetreffende concern waartoe het dienstverleningslichaam behoort in
Nederland niet voldoende substance heeft.5 Bovendien geldt voor vennootschappen die zekerheid vooraf wensen over hun zogenoemde houdsteractiviteiten, het ontvangen en uitbetalen van dividenden, dat ze slechts in
behandeling worden genomen door de Belastingdienst wanneer het concern
waarbinnen zij opereren voldoende nexus heeft met Nederland.6
De substance vereisten stellen de voorwaarde dat in Nederland wonende of
gevestigde bestuursleden moeten beschikken over de benodigde professionele kennis om hun taken naar behoren uit te voeren. Dit houdt in dat de
bestuursleden besluiten moeten nemen op grond van hun eigen verantwoordelijkheid bij het bedrijf waar zij bestuurder zijn. De besluitvorming van de
bestuurders zou plaats moeten vinden binnen het kader van de normale
concernbemoeienis, moet gaan over door dat bedrijf af te sluiten transacties,
en de bestuurders moeten mede zorg dragen voor een goede afhandeling
van de afgesloten transacties. Dit vereiste wordt materieel uitgelegd, hetgeen
betekent dat de in Nederland woonachtige/gevestigde directeur(en) ten
minste gelijkwaardige beslissingsbevoegdheid hebben als de in het buitenland woonachtige / gevestigde directeur(en). Of aan dit vereiste voldaan is,
wordt in de aangifte aangegeven en door de Belastingdienst steekproefsgewijs getoetst. In het geval van zekerheid vooraf, wordt dit door de belastingplichtige in het verzoek om zekerheid vooraf nader toegelicht en daar waar
daartoe aanleiding bestaat, getoetst door de Belastingdienst.
In het jaar 2014 is er bij vele tientallen bedrijven een extra onderzoek gedaan
door de Belastingdienst om vast te stellen of aan de substance vereisten
wordt voldaan. Bij een gedeelte van deze belastingplichtigen is de Belastingdienst tevens op locatie gekomen voor een onderzoek naar de naleving van
de substance vereisten. Een aantal keren is geconstateerd dat niet aan de
substance vereisten is voldaan. Op basis van deze constatering is er
informatie uitgewisseld met het buitenland.
Vraag 5
In de uitzending zegt u dat dit soort constructies de wereld uit moeten; op
welke soort constructies doelt u?
Antwoord 5
Het fragment is ontleend aan een eerder interview dat ik gaf aan de NOS. Dit
interview ging over belastingontwijkingsconstructies van multinationals. In
mijn antwoorden heb ik aangegeven dat Nederland actief participeert in

3

Artikel 3a Uitvoeringsbesluit internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen.
Artikel 3a Uitvoeringsbesluit internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen.
5
Besluit Dienstverleningslichamen en zekerheid vooraf DGB 2014/3101.
6
Besluit Behandeling van verzoeken om zekerheid vooraf in de vorm van een Advance Tax
Ruling. DGB 2014/3099
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

internationale overleggen. Voorbeelden van deze internationale samenwerkingsverbanden zijn het BEPS project van de OESO/G20 en de EU.
Vraag 6
Deelt u de mening dat Nederland agressieve fiscale planning of belastingontwijking via Nederland aanmoedigt door de manier waarop het Netherlands
Foreign Investment Agency (NFIA) adverteert met een «highly competitive
fiscal climate»?
Antwoord 6
Nee, de Netherlands Foreign Investment Agency (NFIA) informeert buitenlandse bedrijven over de diverse locatievoordelen van Nederland, waaronder
het fiscale vestigingsklimaat. Daarbij baseert de NFIA zich op bestaande
wetgeving. Bovendien is de inzet van de NFIA alleen gericht op het naar
Nederland halen van reële economische activiteiten, richtlijn hierbij is
minimaal 5 fte of meer dan € 0,5 miljoen investering in Nederland.
Vraag 7
Vindt u het gewenst dat een ambtenaar van de NFIA de programmamakers
tips geeft, waaronder de naam van een goede belastingadviseur?
Antwoord 7
Desgevraagd geeft de NFIA namen door van advieskantoren op diverse
terreinen. Dat is onderdeel van haar informerende taak. De keus is vanzelfsprekend aan het bedrijf.
Vraag 8
Volgens de belastingadviseur in het programma gaat het bij de aanvraag van
een ruling wel degelijk om onderhandelingen met de Belastingdienst; wat is
uw opvatting hierover?
Antwoord 8
Dat is niet correct. In de uitzending van Rambam wordt de suggestie gewekt
dat het mogelijk is om te onderhandelen over tarieven met de Belastingdienst. De van toepassing zijnde belastingtarieven volgen uit de wet en
hierover worden geen afspraken gemaakt. Er wordt niet onderhandeld met de
Belastingdienst, ook niet wanneer wordt verzocht om zekerheid vooraf.
In de aanvraag om zekerheid vooraf beschrijft het bedrijf de feiten en
omstandigheden. Daarbij kan onderscheid worden gemaakt tussen de
aanvraag van een Advance Pricing Agreement (APA) en een Advance Tax
Ruling (ATR). Een APA geeft een belastingplichtige vooraf zekerheid over de
vaststelling van een zakelijke beloning of een methode voor de vaststelling
van een dergelijke beloning voor grensoverschrijdende transacties (goederen
en dienstverlening) tussen gelieerde lichamen of tussen onderdelen van
eenzelfde lichaam. Deze methodes zijn gebaseerd op de OESO transfer
pricing richtlijnen. Een ATR geeft een belastingplichtige vooraf zekerheid over
de fiscale gevolgen van een voorgenomen transactie of samenstel van
transacties. Het betreft de toepassing van de Nederlandse fiscale wet- en
regelgeving op het specifieke onderhavige geval. Uiteraard kunnen er
inhoudelijke discussies plaatsvinden met de Belastingdienst over de
uitwerking van de wet- en regelgeving op de voorgelegde feiten en omstandigheden.
Vraag 9
Wat vindt u van de enorme discrepantie tussen de wijze waarop de burger
enerzijds wordt geholpen, die tijden in de wachtrij staat om antwoord op zijn
vragen te krijgen, en anderzijds het internationale bedrijfsleven waarbij een
delegatie van ambtenaren zit te wachten om deze van tips en adviezen te
voorzien?
Antwoord 9
De door u beschreven discrepantie herken ik niet. Voor de Belastingdienst is
een goede toegankelijkheid voor burgers en bedrijven erg belangrijk. De
dienstverlening aan de burger loopt via verschillende kanalen: via zijn
website, de belastingtelefoon, hulp bij aangifte, servicedesks (belastingbalies),
stella-teams en schriftelijk. Vooroverleg en informatie over belastingposities is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

niet alleen mogelijk voor het internationale bedrijfsleven, maar ook voor het
nationale bedrijfsleven en voor particulieren.
Daarnaast is de NFIA specifiek in het leven geroepen om buitenlandse
investeerders aan te trekken voor Nederland. Dit is goed voor de economie
en werkgelegenheid in Nederland. De NFIA voorziet de buitenlandse
bedrijven van informatie en helpt de Nederlandse markt toegankelijk te
houden voor buitenlandse investeerders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4