Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 428

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES EN VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 december 2014
Hierbij bieden wij u de resultaten aan van de monitor Veilige Publieke
Taak 20141. Bij brief van 12 december 2013 heeft de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties u aangekondigd jaarlijks een
stand van zaken uit te brengen rondom agressie en geweld in de publieke
sector2. Onderstaand wordt kort ingegaan op de resultaten van de
monitor. Daaruit blijkt dat we op de goede weg zijn, maar dat het
terugbrengen van slachtofferschap en implementatie van VPT-beleid een
zaak van constante aandacht en lange adem is. Bijgevoegd treft u tevens
de halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan van het programma Veilige
Publieke Taak over de periode januari tot en met juni 2014 met als bijlage
het onderzoeksrapport «De invloed van sociale netwerken op de implementatie van agressie- en geweldsbeleid op scholen»3. Aan het eind van
deze brief gaan wij in op een aantal toezeggingen dat wij recent aan uw
Kamer hebben gedaan.
Resultaten monitor Veilige Publieke Taak 2014
Aard en omvang slachtofferschap
De monitor Veilige Publieke Taak 20144 laat een lichte daling zien in
slachtofferschap van agressie en geweld onder werknemers met een
publieke taak in de periode 2007 tot en met 2013. In 2013 was ruim één
derde slachtoffer van agressie en geweld. Van alle vormen van agressie
en geweld komt intimidatie het meest voor. Agressie en geweld komen
(traditioneel) het meest voor in de gezondheidszorg, bij politie en justitiële
diensten en in het openbaar vervoer. Agressie en geweld komen relatief
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 28 684, nr. 399 .
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
4
De Monitor Veilige Publieke Taak 2014 is gebaseerd op de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden die in 2013 is uitgevoerd.
2

kst-28684-428
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 428

1

het minst voor in het hoger onderwijs, bij defensie en bij het openbaar
bestuur.
Effecten van agressie en geweld
Uit de monitor blijkt dat de confrontatie met agressie en geweld veel
negatieve impact heeft. Zo hebben slachtoffers meer gezondheidsproblemen, zijn zij vaker en langduriger ziek en minder tevreden met hun
werk.
Beleid tegen agressie en geweld
De implementatie van agressiebeleid in organisaties neemt toe. Ook
neemt de aandacht voor veiligheid op het werk de laatste jaren toe. De
onderzoekers geven tot slot aan dat in sectoren waarin het aantal
agressie- en geweldsincidenten daalt, ook de maatregelbehoefte daalt. Er
lijkt daarmee volgens de onderzoekers een verband te zijn tussen
toegenomen beleid en dalend slachtofferschap.
Reactie op de resultaten van de monitor
Ondanks de daling van slachtofferschap en de versterking van het
agressiebeleid in organisaties, blijft het slachtofferschap nog altijd hoog.
Zeker gezien de negatieve impact die agressie en geweld hebben op
slachtoffers. Het kabinet zal zich daarom tot 2017 stevig blijven inzetten
voor een verdere daling van het aantal slachtoffers. De nadruk zal daarbij
nog meer komen te liggen op de inzet van sleutelorganisaties (vakdepartementen, gemeenten en koepelorganisaties). Zij zullen worden
opgeroepen om de belangrijke rol op te pakken die zij hebben bij het
stimuleren van de primair verantwoordelijke (lokale) werkgevers. De
monitorgegevens kunnen hen daarbij van dienst zijn. Deze zullen dan ook
breed worden verspreid. Daarnaast blijven wij de sleutelorganisaties en
individuele organisaties met een publieke taak ondersteunen.
Gemeenten worden in hun regierol rol ondersteund door middel van de
VPT-regio’s en via het project «Veilige Publieke Taak gemeenten» van het
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CVV), dat de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vorig jaar in gang heeft
gezet. Voor maatregelen en instrumenten die de toepassing van de acht
VPT-maatregelen5 ondersteunen kunnen werkgevers vinden op de
website van het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak (www.evpt.nl). De
website biedt praktische informatie, instrumenten en goede voorbeelden
over de aanpak, waarmee werkgevers en werknemers hun voordeel
kunnen doen. Deze website wordt in 2015 vernieuwd, zodat informatie
nog beter toegankelijk wordt voor werkgevers.
De subsidie aan de VPT-regio’s wordt deze kabinetsperiode voortgezet. In
deze regio’s wisselen werkgevers met een publieke taak ervaringen uit
over de implementatie van VPT-beleid. Bovendien maken zij afspraken
met de politie en het Openbaar Ministerie over aangifte, opsporing en
vervolging. Het eerdergenoemde CCV-project wordt nadrukkelijker
verbonden met de VPT-regio’s, zodanig dat gemeenten ervaringen
uitwisselen over hun regierol op dit terrein en meer gemeenten die rol
oppakken.

5

Het VPT-beleid voorziet in acht maatregelen: een norm stellen, melden van agressie en geweld,
registreren van incidenten, voorlichting en training aan medewerkers, een duidelijk signaal aan
daders, het bevorderen van aangifte bij de politie, het verhalen van schade en het bieden van
opvang en nazorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 428

2

Op het terrein van preventie worden de eerder in gang gezette innovatieve projecten rond de thema’s «omstanders» en «frequente slachtoffers»
voortgezet. Naar aanleiding van het Algemeen Overleg Veilige Publieke
Taak van 28 oktober jl. wordt nog eens met nadruk gekeken naar de
(mogelijke) rol van burgers als omstanders bij incidenten van agressie en
geweld. Verder vindt onderzoek plaats naar de risico’s die de decentralisaties in het sociale domein kunnen hebben waar het gaat om blootstelling aan agressie en integriteitsdilemma’s.
Voortgangsrapportage Veilige Publieke Taak
In bijgaande voortgangsrapportage wordt ingegaan op de inspanningen
die in de eerste helft van 2014 zijn verricht en de voortgang die is geboekt
op de hoofdlijnen van het programma: de lokale bestuurlijke aanpak, het
ondersteunen van werkgevers en werknemers, de preventie van agressie
en geweld en het aanpakken van de dader.
Toezeggingen
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft in het
mondelinge vragenuur van 18 februari jl.6 aangekondigd om samen met
Raadslid.nu, na de gemeenteraadsverkiezingen vier bijeenkomsten te
organiseren voor alle nieuwe gemeenteraadsleden om het onderwerp
agressie en geweld boven aan de agenda te zetten. Deze bijeenkomsten
hebben inmiddels plaatsgevonden en de aanpak van VPT is aldaar aan de
aanwezige raadsleden toegelicht.
Conform de toezegging van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties aan uw Kamer op 4 juni jl.7 heeft een gesprek
plaatsgevonden met de commissarissen van de Koning over agressie en
geweld tegen burgemeesters. In dit gesprek is door de commissarissen
onder andere lokale casuïstiek ingebracht. Tevens hebben de commissarissen aandacht gevraagd voor agressie en geweld via sociale media. De
betreffende casuïstiek is inmiddels doorgeleid naar het Ministerie van
Veiligheid en Justitie. De Minister van Veiligheid en Justitie zal – conform
zijn toezegging op 28 oktober jl. – in gesprek gaan met de NCTV over de
bedreigde burgemeester. De aanpak van agressie en geweld via sociale
media zal – onder andere via de VPT-regio’s – meer aandacht krijgen.
In het Algemeen Overleg Veilige Publieke Taak van 28 oktober jl.
(Kamerstuk 28 684, nr. 426) is kort gesproken over pesten onder ambtenaren. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft
toen aangeven dat deze vorm van interne agressie strikt genomen niet
onder het programma Veilige Publieke Taak valt, maar eerder arbeidsomstandigheden betreft. Om die reden heeft de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties aan uw Kamer toegezegd dit thema onder de
aandacht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te zullen
brengen.
In het Algemeen Overleg Arbeidsomstandigheden van 30 oktober 2014
heeft de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid benadrukt dat
het belangrijk is dat werkgevers in hun beleid voor psychosociale
arbeidsbelasting aandacht besteden aan pesten. In het kader van de
aanpak van psychosociale arbeidsbelasting heeft de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid «pesten» toegevoegd aan de prioritaire
onderwerpen, «agressie, geweld en intimidatie», voor het tweede
campagnejaar (2015).

6
7

Handelingen II 2013/14, nr. 55, item 6.
Handelingen II 2013/14, nr. 89, item 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 428

3

Naar aanleiding van het onderzoeksrapport «Over de grens»8 dat de
Kamer op 7 oktober jl. heeft ontvangen, heeft de Minister van Veiligheid
en Justitie de Kamer toegezegd om de beleidsreactie op dat onderzoek op
zeer korte termijn naar de Kamer te zenden. Dit is inmiddels gebeurd op
13 november jl.
Daarnaast is de Minister van Veiligheid en Justitie, conform zijn
toezegging van 28 oktober jl. in gesprek met politie en Openbaar
Ministerie over de mogelijkheden voor de inzet van speciale politieteams
voor geweld VPT.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

8

Kamerstuk 29 628, nr. 469.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 684, nr. 428

4