2
Vragenuur: Vragen Segers
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Segers aan de minister van Veiligheid
en Justitie over het bericht dat de politie 60 mensen aanstelde zonder screening.

De heer Segers (ChristenUnie):
Voorzitter. We hadden al de zeer ernstige situatie van de
mol in Brabant die toegang had tot zeer gevoelige informatie en deze kon doorspelen naar de onderwereld. We hebben daarover een brief gevraagd. Afgelopen vrijdag heeft
de minister een brief met meer informatie hierover
gestuurd. Er is al een debat over aangevraagd, dus we gaan
erover debatteren.
De zorgen blijken echter groter te zijn dan in eerste instantie
het geval leek te zijn. Afgelopen vrijdag berichtte NRC
Handelsblad namelijk dat maar liefst 60 politieagenten niet
gescreend zijn, terwijl ze wel gescreend hadden moeten
worden. 30 van hen moesten ook heel snel weg. We weten
niet precies de achtergrond daarvan. Daar moeten we meer
over horen.
Vanochtend kopte De Telegraaf: Weer lek bij politie. Dit
ging over een man in Oost-Nederland die verdacht wordt
van het lekken van informatie. De zorgelijke verhalen blijven
maar komen. Dat raakt het vertrouwen in de politie. Dat
raakt ook het vertrouwen binnen de politie, tussen politiemensen. Wat hun veiligheid en gevoelige informatie betreft
moeten ze van elkaar op aan kunnen. We kunnen in ieder
geval concluderen dat op zijn minst regelmatig onzorgvuldig
wordt omgesprongen met de veiligheid van politieagenten,
mensen die undercover werken en getuigen. Het gaat om
mensen die belangrijk werk doen. Daarom is het zeer ernstig.
Daarover heb ik een aantal vragen. Allereerst: klopt het
bericht dat 60 agenten in 2009 gescreend hadden moeten
worden, maar niet gescreend zijn? Hadden deze mensen
toegang tot systemen met vertrouwelijke informatie over
strafzaken voordat zij werden gescreend? Zat ook de verdachte politiemol uit Brabant, de mol over wie de minister
afgelopen vrijdag schreef, in deze groep? Volgens de
voorzitter van de Centrale Ondernemingsraad Nationale
Politie komt het veel vaker voor dat nieuwe agenten aan
de slag gaan voordat de AIVD de vereiste screening heeft
kunnen doen. Klopt dat? Gaat het om een grotere groep
dan deze groep van 60 mensen? Wat gaat de minister doen
om te voorkomen dat agenten zonder screening aan de
slag gaan en bij gevoelige, belangrijke informatie kunnen
komen voordat zij door de AIVD onder de loep zijn genomen?
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de minister van Veiligheid en Justitie
voor zijn beantwoording van de gestelde vragen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Segers

Minister Van der Steur:
Voorzitter. Ik dank de heer Segers voor het wederom stellen
van vragen over deze zaak. Ik herhaal dat dit voor mij een
zeer ernstige zaak is. Naar het zich laat aanzien heeft een
politieagent actief en gedurende langere tijd informatie
verstrekt aan criminelen. Dat ondermijnt de integriteit van
de Nationale Politie, zoals de heer Segers terecht stelt. Het
enige wat je kunt hopen is dat dit een incident is, maar we
weten uit het verleden dat zulke incidenten al eerder zijn
voorgekomen. We weten ook — ik zeg dit alvast in de richting van de heer Segers — dat dit soort incidenten zich ook
in de toekomst kan voordoen.
Ik kan de juistheid van het bericht waar de heer Segers
vragen over stelt op dit moment bevestigen noch ontkennen, omdat de korpschef bezig is om te bezien wat er met
deze groep aan de hand is. Dat heb ik ook geschreven in
mijn brief van afgelopen vrijdag. Op een aantal terreinen
wordt er nader onderzoek ingesteld. Ik zal de Kamer uiteraard zo snel mogelijk, als dat kan, na afloop van die
onderzoeken over de resultaten daarvan informeren.
Ik stel vast dat er ook een strafrechtelijk onderzoek loopt.
Dit beperkt mijn bewegingsvrijheid om vragen te beantwoorden. Zeker in dit specifieke geval wil ik op geen enkele wijze
het strafrechtelijk onderzoek in gevaar brengen. Als het
namelijk waar is waar deze mijnheer van wordt verdacht,
dan gaat het om een zeer ernstige zaak en is het wat mij
betreft passend als er een zeer hoge straf wordt opgelegd.
Het resultaat van een eventuele strafrechtelijke procedure
wil ik daarom op geen enkele wijze in gevaar brengen.
Dat betekent ook dat het mogelijk niet handig is om een
debat, dat overigens terecht door de heer Segers wordt
aangevraagd, al op korte termijn te voeren. Ik zou dan
namelijk met meel in de mond moeten spreken, omdat ik
tijdens dat debat aan handen en voeten gebonden ben. Ik
zou de heer Segers in overweging willen geven of het zinvoller is om dat debat te voeren als de korpschef mij op die
specifieke punten antwoord heeft geven, op grond van de
onderzoeken die hij doet.
De voorzitter:
De minister loopt eigenlijk al vooruit op een ander verzoek,
maar ik geef de heer Segers het woord om verder te gaan
met zijn vragen.
De heer Segers (ChristenUnie):
Zeker. Ik vraag toch even door. De vragen gaan over beleid,
over fouten die vermeden hadden kunnen worden en over
procedures die aangepast kunnen worden. Ze gaan niet
over een strafrechtelijke zaak. Ik vraag niet naar een specifieke strafrechtelijke zaak. Ik vraag de minister wat hij kan
doen om ervoor te zorgen dat dit drama zich niet kan herhalen. In zijn brief van afgelopen vrijdag schrijft de minister
over 50 agenten die in een bepaalde lichting van 2009 zouden zitten. Is dat dezelfde groep als de 60 niet gescreende
agenten waar in NRC Handelsblad over geschreven is? Is
de minister bereid om in een volgende brief een breder
perspectief te schetsen? In zijn brief is de minister ingegaan
op dat ene specifieke geval en heel zijdelings ook op een
grotere groep van 50 agenten, maar kan hij ook bekijken
wat hier in algemene zin aan de hand is? Ik heb nog een

3 november 2015
TK 19

19-2-1

vervolgvraag. Heeft de AIVD wel voldoende capaciteit om
dit aan te gaan? Is het zo dat het te lang duurt en dat de
AIVD onvoldoende mensen en onvoldoende tijd heeft om
de mensen die op belangrijke plekken komen en bij
belangrijke informatie kunnen, snel genoeg te screenen
voordat zij daarmee aan de slag gaan?
Minister Van der Steur:
De heer Segers stelt eigenlijk drie vragen. Wat doet de
minister om herhaling van dit soort zaken te voorkomen?
Even in staccato: allereerst beziet de korpschef of er andere
politieambtenaren zijn uit de specifieke maatwerkklassen
waarover ik heb geschreven in mijn brief, aan wie geen
verklaring van geen bezwaar zou zijn afgegeven. Alle vertrouwensfuncties worden gecontroleerd, dus er wordt
gecontroleerd of mensen die een vertrouwensfunctie hebben, ook over die verklaring beschikken. Op basis van een
steekproef wordt bekeken of iedereen beschikt over de juiste
autorisaties. Daarnaast heb ik de Inspectie Veiligheid en
Justitie gevraagd om een onderzoek in te stellen naar de
opzet en de werking van het integriteitsbeleid. Daarover zal
ik de Kamer uiteraard informeren. Daarbij horen ook het
screeningsbeleid en het autorisatiebeleid. Ik heb wel zelf al
vastgesteld dat er hoe dan ook behoefte is aan een bredere
screening dan nu wettelijk mogelijk is. Ik zal op korte termijn
bij uw Kamer een wetsvoorstel indienen waarmee ik de
screeningsruimte verbeter.
De heer Segers vroeg ook of het dezelfde groep is en of de
AIVD voldoende capaciteit heeft. Ik stel voor dat ik beide
vragen meeneem in de volgende brief die ik hierover zal
sturen, vermoedelijk na ommekomst van de onderzoeken
van de zijde van de korpschef.
De heer Segers (ChristenUnie):
Dan nog één keer over de brief. Het is inderdaad goed als
wij een breder perspectief krijgen en als ook wordt ingezoomd op de capaciteit van de AIVD en de snelheid van
procedures. Tegelijkertijd kan dat weer niet wachten totdat
de strafrechtelijke procedure helemaal is afgerond, want
dat kan veel langer duren, zeker als er hoger beroep zou
zijn. Ik stel dan wel de vraag of de brief sneller naar de
Kamer kan, zodat wij sneller weten hoe ernstig de zaak is
en wat we kunnen en moeten doen om dit drama te voorkomen.
Minister Van der Steur:
Ik denk dat het goed is dat ik vandaag nog een briefje aan
de Kamer stuur, waarin ik aangeef wat het door de korpschef verwachte tijdpad is voor beide relevante onderzoeken.
Ik ben het geheel eens met de heer Segers dat als we dat
inzichtelijk hebben — dan zullen we nog niet beschikken
over het inspectieonderzoek en zeker niet over het WODConderzoek, waarover ik ook heb geschreven in mijn brief,
noch over het wetsvoorstel — we aan de hand van de
resultaten van het eerste onderzoek van de korpschef een
debat kunnen voeren in de Kamer. Ik zal vandaag nog laten
weten wanneer de korpschef verwacht dat hij beide
onderzoeken mijn kant op kan sturen, zodat ik ze aan de
Kamer kan aanbieden.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Segers

Mevrouw Helder (PVV):
Dit raakt niet alleen de integriteit van de politie, maar ook
lopende strafrechtelijke onderzoeken. Die gaan naar de …
Ik zal geen woord gebruiken wat uit de Handelingen moet
worden geschrapt, maar die gaan niet goed aflopen, laat
ik het zo zeggen. We hebben de minister allerlei dingen
horen zeggen die je vooraf kunt doen, maar ik denk dat hij
wel alvast een antwoord kan geven op de vraag wat je doet
"tijdens". Er zijn in de media berichten verschenen dat bijvoorbeeld de politieagent uit Weert zich ziek meldde als hij
tegen de lamp dreigde te lopen, en vervolgens toch weer
gewoon zijn werk kon hervatten. Dat lijkt dus meer op een
cultuur. Wat gaat de minister doen met meldingen van
vermoedens dat iemand niet helemaal zuiver op de graat
is? Dan kan er wel meteen worden opgetreden.
Minister Van der Steur:
Mijn indruk is, maar ik zeg dat heel voorzichtig, dat meldingen van integriteitsproblematiek binnen de Nationale Politie
effectief en actief worden opgepakt. Ik stel voor dat ik dit
aspect meeneem in de brief die ik de heer Segers heb toegezegd. Ik bedoel dan niet de brief van vandaag, maar die
naar aanleiding van de onderzoeken van de korpschef. Ik
stel in ieder geval wel vast, ook gegeven de berichtgeving
van vanmorgen over de zaak die in augustus aan de orde
is gekomen, dus vóór de zaak waarover we het nu hebben,
dat het ook daar boven tafel is gekomen. Dat wil niet zeggen
dat dat op tijd is gebeurd. Daar zit natuurlijk ook het punt
van zorg, zeker ook ten aanzien van de effecten op eventuele
andere onderzoeken, zoals mevrouw Helder zei. Daarnaar
wordt ook nog onderzoek gedaan door het Openbaar
Ministerie, zoals ik de Kamer heb gemeld in mijn brief.
De heer Sjoerdsma (D66):
Het is al eerder gezegd, en terecht: mollen en lekken zijn
natuurlijk schadelijk voor de politie en voor het aanzien van
de politie. Het is daarom ook goed dat de minister aangeeft
dat hij de onderzoeken zo snel mogelijk naar de Kamer wil
sturen. Ik heb nog wel een vraag. Hoeveel agenten zijn er
de afgelopen vijf jaar nu eigenlijk op non-actief gezet vanwege lekken?
Minister Van der Steur:
Dat is een goede vraag, die ik niet heel precies kan beantwoorden. Ik heb in mijn vorige beantwoording aangegeven
dat in 2014 elf politieagenten de dienst hebben verlaten
wegens een integriteitsprobleem. Ik weet niet of dat was
wegens lekken, zoals de heer Sjoerdsma zegt. Hierover
wordt elk jaar aan de Kamer gerapporteerd, dus als de heer
Sjoerdsma die informatie wil hebben, dan is die voor hem
beschikbaar. Over 2015 zal ik natuurlijk nog moeten rapporteren, maar de cijfers over 2014 zijn al bij de Kamer bekend.
De voorzitter:
Dan gaan we ervan uit dat we de cijfers over 2015 nog krijgen.
Mevrouw Kooiman (SP):
Het is natuurlijk belangrijk dat de minister alle politiemensen
zo snel mogelijk voorziet van die screening. Mijn vraag gaat
echter over het onderwijs. We hebben een brief gehad van

3 november 2015
TK 19

19-2-2

de minister waarin hij over de politiemol aangaf dat diverse
mensen bij de politieacademie eerder hebben aangeven:
let op, want het gaat niet goed en we hebben veel zorgen.
Nu wil het geval dat deze minister ruim een vijfde van het
budget van de politieacademie wegbezuinigt. Hij doet dat
op een moment waarop de minister zelf in zijn brief aangeeft dat onderwijs uitermate belangrijk is voor de signaalfunctie. Hoe wil hij ervoor zorgen en borgen dat de politieacademie goed haar werk kan doen?
Minister Van der Steur:
Dat is een onderdeel van het onderzoek van de inspectie.
Er wordt gekeken naar het hele beleid ten aanzien van
integriteit, inclusief de politieacademie. Ik wil daar niet op
vooruitlopen. Mevrouw Kooiman roert een terecht punt
aan. Zij en ik hebben het er eerder over gehad dat integriteitsonderwijs onderdeel hoort te zijn van het onderwijs op
de politieacademie. Dat is overigens ook zo, maar het is de
vraag of dat voldoende is. Dat zal zonder twijfel blijken uit
het inspectieonderzoek.

Minister Van der Steur:
Ik kan de heer Öztürk als volgt antwoorden. Ik herken mij
niet in het beeld. Mijn voorganger, minister Opstelten, was
verantwoordelijk voor de Nationale Politie. Staatssecretaris
Teeven had daar geen verantwoordelijkheid voor, zoals de
heer Öztürk zonder twijfel weet. Minister Opstelten heeft
op grond van de zorg voor de organisatie de Nationale
Politie tot stand gebracht in goed overleg met de Kamer.
Dat was een van de stappen die nodig waren om op heel
veel terreinen de interne processen te verbeteren. Aan de
hand van de brief die ik vrijdag heb gestuurd, kan ook de
heer Öztürk tot de terechte conclusie komen dat het hier
gaat om een zeer ernstige zaak waarin ernstige fouten zijn
gemaakt. Ik heb in de brief aangegeven hoe ik daar verder
mee om zal gaan. Dat leidt tot een aantal brede maatregelen
waarover ik de Kamer periodiek zal informeren.
De voorzitter:
Dank voor uw antwoorden. U blijft nog eventjes bij ons. De
volgende vragen worden ook aan u gesteld.

De voorzitter:
Dan komen wij daar ook later op terug.
De heer Slob (ChristenUnie):
Dit is een zeer ernstige zaak. In antwoord op een vraag van
de heer Segers gaf de minister aan dat hij niet kan uitsluiten
dat dit in de toekomst weer gebeurt. In feite bevestigt hij
daarmee wat de voorzitter van de centrale ondernemingsraad heeft gezegd, namelijk dat dit veel vaker voorkomt.
Het is dan ook van belang dat er zo snel mogelijk wordt
ingegrepen. Volgens de voorzitter van de centrale ondernemingsraad is een van de oorzaken dat er een groot tekort
is aan rechercheurs. Daarom worden politieagenten zonder
AIVD-screening direct de wei ingestuurd, om het zo maar
even te zeggen. Herkent de minister deze onderliggende
oorzaak en is hij bereid om daar iets aan te doen?
Minister Van der Steur:
Zoals ik in mijn brief heb geschreven, is dit in 2009 aan de
orde geweest. Toen zijn rechercheurs versneld ingezet. In
mijn brief staat dat destijds mensen zijn aangesteld zonder
de juiste vertrouwenswaardering. De korpsbeheerders is
gevraagd om te controleren of dit nu nog steeds het geval
is. Daar krijg ik nog antwoord op en dan zal ik de heer Slob
hier nauwgezet over informeren.
De heer Öztürk (Groep Kuzu/Öztürk):
De voorgangers van deze minister, de heer Opstelten en
de heer Teeven, waren zogenaamde crimefighters. Zo profileerden zij zich ten opzichte van de buitenwereld. Voor de
camera gebruikten zij zware woorden. Hebben zij verzuimd
om intern orde op zaken te stellen? Hebben zij verzuimd
om de eigen mensen goed te screenen? Treft minister Van
der Steur als nieuwe minister een organisatie aan waar zijn
voorgangers zich alleen maar hebben gericht op de buitenwereld en niet gekeken hebben of alles intern op orde was?

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Segers

3 november 2015
TK 19

19-2-3