4
Jaarverslag Nationale ombudsman
Aan de orde is de aanbieding van het jaarverslag van de
Nationale ombudsman over het jaar 2016.
De voorzitter:
Ik heet de Nationale ombudsman, de heer Van Zutphen,
van harte welkom en natuurlijk ook de Kinderombudsman,
mevrouw Kalverboer, en de substituut-ombudsman,
mevrouw Sylvester.
De Kamer vindt het belangrijk dat de aanbieding van het
jaarverslag van de Nationale ombudsman de aandacht krijgt
die zij verdient. Het is een van de weinige verslagen die in
de plenaire zaal worden overhandigd en toegelicht. Dit jaar
gebeurt dit voor de tiende keer. De Nationale ombudsman
biedt ook het jaarverslag van werkzaamheden van de
Veteranenombudsman over het jaar 2016 aan.
Ik geef graag het woord aan de heer Van Zutphen namens
het instituut Nationale ombudsman.
De heer Van Zutphen:
Mevrouw de voorzitter. Alle burgers hebben de overheid
nodig om te kunnen meedoen en kwetsbare burgers het
meest. Daarom zijn goede wetten en regels nodig; wetten
en regels die begrijpelijk en uitvoerbaar zijn.
Burgers vertrouwen erop dat u zulke regels maakt. Burgers
maken aanspraak op een betrouwbare overheid die zulke
wetten en regels goed uitvoert. De titel van het jaarverslag
2016 van de Nationale ombudsman is: Wie niet past, loopt
vast. Dat heeft met die aanspraak van de burgers op een
betrouwbare overheid te maken, want voor wie laaggeletterd is — dat zijn in Nederland 2,5 miljoen mensen — voor
wie schulden heeft — 500.000 huishoudens in schulden;
400.000 kinderen groeien op in armoede — voor wie met
PTSS terugkeert van een militaire missie, voor wie leeft
met een verstandelijke beperking, voor wie lichamelijk
gehandicapt is, voor wie in Groningen woont, voor wie een
van de 50.000 Q-koortspatiënten is, voor die burgers is de
betrouwbare overheid vaak ver te zoeken.

niet kunnen betalen, is drastisch verminderd. Sommige
gemeenten hebben hun bijstandsbeleid aangepast voor 27plussers, op de juiste manier. Door en namens overheden
wordt oprecht excuus gemaakt voor wat is fout gegaan
tussen de overheid en de burger. Er is een nieuwe verbeterde beslagvrije voet door de Kamer vastgesteld. Ik zou
zeggen: nu het bankbeslag nog. Er kwam een verbeterde
klachtenregeling voor defensiepersoneel. Het aantal wanbetalers bij zorgverzekeringen daalde naar ver onder de
300.000.
De burger verwacht natuurlijk ook wat van de Nationale
ombudsman: inspringen en interveniëren waar het misgaat
tussen burger en overheid, de vinger op de zere plek leggen,
overheden aanzetten tot verbetering en tot leren van
gemaakte fouten. Daarom hebben wij voortdurend aandacht
voor en doen wij onderzoek naar burgers met schulden en
in armoede, de gevolgen van digitalisering en de uitvoering
van de verschillende decentralisaties. In de jaarverslagen
van de Nationale ombudsman en de Veteranenombudsman
ziet en leest u hoe we dat in 2016 hebben gedaan. We
zochten de burger op en gaven hem steun waar het misging. We daagden alle overheden uit om te leren van fouten
en ervaringen, zodat het beter, nóg beter, gaat tussen burger en overheid.
Het parlement maakt regels en wetten die iedere burger in
staat moeten stellen om mee te doen. Wij doen ons werk
al 35 jaar; wij vieren ons zevende lustrum. Dat doen wij
vanuit de met u gedeelde overtuiging dat de overheid er is
voor de burger, en niet andersom. Daarom overhandig ik
u, mevrouw de voorzitter, met veel plezier het Jaarverslag
2016 van de Nationale ombudsman en van de Veteranenombudsman.
(Geroffel op de bankjes)
De voorzitter:
Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen bestaat dat dit stuk
ter inzage wordt gelegd bij het Centraal Informatiepunt van
de Kamer.
(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal.)

Het parlement is bij uitstek in de positie om burgers in staat
te stellen om mee te doen. U kunt ervoor zorgen dat de
overheid een humane schuldeiser is, dat de bestuurlijke
spaghetti in Groningen van het bord verdwijnt, dat wetten
en regels leesbaar en begrijpelijk zijn en dat mensen met
een beperking niet worden overvraagd. U kunt ervoor zorgen dat ouderen niet in de armoedeval lopen. U kunt het
perspectief van burgers borgen in regels, wetten en beleid.
Dat verwacht de burger ook van u.

De voorzitter:
Ik dank de Nationale ombudsman. Hartelijk dank voor het
jaarverslag, mijnheer Van Zutphen, en voor het vele werk
en de aandacht die wederom aan het jaarverslag zijn
besteed. Vanzelfsprekend dank ik ook de substituutombudsman, mevrouw Sylvester, alsmede de medewerkers
van het bureau Nationale ombudsman, die in de afgelopen
periode met veel energie hebben meegewerkt aan de totstandkoming van dit jaarverslag.

Het borgen van het burgerperspectief gaat vooraf aan het
vaststellen van wetten, regels en beleid. Nooit achteraf,
want dan is het vaak te laat. Zo kon het fout gaan met de
pgb's doordat te laat nog nieuwe regels werden bedacht
en werden toegevoegd aan de wet met als gevolg dat de
betrouwbaarheid van de overheid geweld werd aangedaan.

De Kinderombudsman komt volgende week met haar eerste
jaarverslag. Dat wordt apart aan de Kamer aangeboden.
Wij kijken daar ook naar uit.

Veel gaat echter ook goed, en steeds beter. Het aantal gijzelingen na het niet-betalen van geldboeten door mensen die

Ik zal het jaarverslag van de Nationale ombudsman doorgeleiden naar de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken.
Het verslag van de werkzaamheden van de Veteranenombudsman zal ik doorgeleiden naar de vaste commissie voor
Defensie. Daar zal later worden beslist over de verdere

Tweede Kamer

12 april 2017
TK 67

Jaarverslag Nationale ombudsman

67-4-1

procedure. Voor nu wil ik de Nationale ombudsman en de
mensen in de voorzittersloge nogmaals hartelijk bedanken.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Jaarverslag Nationale ombudsman

12 april 2017
TK 67

67-4-2