1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

30 180

Conferentie van Voorzitters van de parlementen
van de Europese Unie

N/ Nr.25

VERSLAG VAN EEN CONFERENTIE
Vastgesteld 18 maart 2015
Op 12 en 13 maart vond in het Huis van Afgevaardigden in Rome een
conferentie plaats van de Griffiers van parlementen van de Europese Unie
(hierna «de Griffiersconferentie»). Deze Griffiersconferentie diende ter
voorbereiding op de EU-Voorzittersconferentie van 20–21 april 2015,
eveneens in Rome.
Aan de Griffiersconferentie werd deelgenomen door de Griffier van de
Tweede Kamer, mevrouw Biesheuvel-Vermeijden en de Griffier van de
Eerste Kamer, de heer Hamilton. De delegatie werd begeleid door de
EU-adviseur van de vaste commissie voor Europese Zaken van de Tweede
Kamer, mevrouw Timmer.
De delegatie brengt als volgt verslag uit.
Inleiding
De bijeenkomst werd geopend door de gastvrouwen, mevrouw Lucia
Pagano als Griffier van het Huis van Afgevaardigden en mevrouw
Elisabetta Serafin als Griffier van de Senaat. Beide Griffiers waren tevens
gedeeld voorzitter van de bijeenkomst. De Griffiers gaven een vooruitblik
op de conferentie, waarbij naast het reguliere agendapunt over IPEX ook
gesproken zal worden over de rol van parlementen bij de kwaliteit van
EU-wetgeving en over de ontwikkelingen in de politieke dialoog. Beiden
thema’s over de toenemende rol van nationale parlementen bij de
vroegtijdige controle op EU-wetgeving, waarbij samenwerking tussen de
parlementen belangrijk is.
Agenda van de Voorzittersconferentie, 20–21 april 2015
Op het programma van de conferentie van Voorzitters van de parlementen
van de Europese Unie, die van 20–21april 2015 in Vilnius zal plaatsvinden,
staan vier agendapunten. Het betreft de thema’s Europa na de crisis:
nieuwe paden voor groei; het continent van fundamentele rechten: een
Europa van vrijheid, solidariteit en veiligheid; de rol van parlementen in

kst-30180-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 30 180, nr. 25

1

onderhandelingen over internationale verdragen; en het versterken van de
politieke dialoog.
De Voorzitter van de Tweede Kamer is, evenals de Voorzitter van het
Europees parlement Martin Schulz, de emeritus voorzitter van het
Jacques Delors instituut Pascal Lamy en de SG van Public Services
International Rosa Pavanelli, gevraagd om als spreker op te treden tijdens
de sessie over de rol van parlementen in onderhandelingen over
internationale verdragen.
De heer Poyser, Griffier van de Overzeese Dienst van de House of
Commons, VK, was van mening dat de procedureregels van de twee
interparlementaire conferenties, de «artikel-13 conferentie» en de
Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid/Gemeeschappelijk
Veiligheids en Defensiebeleid (GBVB/GVDB) conferentie, niet ter accordering aan de Voorzittersconferentie zouden moeten voorliggen. Dit zou
op het niveau van de betreffende conferentie zelf moeten plaatsvinden. De
Hongaarse delegatie deelde dit standpunt. De Griffier van de Tweede
Kamer, mevrouw Biesheuvel, gaf aan dat de procedureregels voor de
GBVB/GVDB conferentie nog niet formeel overeengekomen waren tijdens
de plenaire sessie van deze interparlementaire conferentie en dat
agendering hiervan tijdens de Voorzittersconferentie procedureel gezien
niet juist zou zijn. Zij suggereerde om dit agendapunt door te verwijzen
naar de eerstvolgende GBVB/GVDB conferentie in Luxemburg. De heer
Welle, secretaris-generaal van het Europees parlement, gaf echter aan dat
agendering hiervan tijdens de Voorzittersconferentie precies in lijn is met
wat in de conclusies van de Nicosia conferentie van EU-voorzitters staat.
De voorzitter, mevrouw Pagano, gaf aan dat artikel 9 van de procedureregels van de GBVB/GVDB conferentie het toestaat om een ad-hoc comité
in te richten met als taak te adviseren over de procedureregels en het
voorstellen van amendementen. Dit is gebeurd, het ad-hoc comité heeft
amendementen voorgesteld en is akkoord gegaan met de geconsolideerde tekst.
Voorts stelde de heer Poyser dat er concept resoluties circuleren over
Oekraïne en over Migratie. Terwijl de inhoud ervan op instemming van
velen zal kunnen rekenen, is dit een politiek standpunt. De Voorzitter van
het Engelse Lagerhuis kan gezien de politieke constellatie geen politiek
standpunt innemen, omdat de Voorzitter boven de partijen staat en
neutraal dient te zijn. De Griffier van de Tweede Kamer, mevrouw
Biesheuvel, gaf aan dat ditzelfde geldt voor de Nederlandse Voorzitter van
de Tweede Kamer. Ook gaf zij aan dat het aannemen van politieke
verklaringen niet in lijn is met de procedureregels van de Voorzittersconferentie, artikel 5.1 uit de Stockholmrichtlijnen, waarin staat dat geen
politieke standpunten ingenomen mogen worden in de conclusies van de
Voorzittersconferentie. De Hongaarse delegatie gaf aan dat de meeste
Europese lidstaten zich zorgen maakten om migratie en dat het Hongaarse
parlement daarom een nog rijkere tekst wenste. De heer Welle, secretarisgeneraal van het Europees parlement, was van mening dat deze onderwerpen wel op de agenda van de Voorzittersconferentie geplaatst
moesten worden, er is volgens hem inmiddels een traditie opgebouwd
dat Voorzitters dergelijke zaken bespreken.
IPEX
De nieuwe Litouwse Griffier, mevrouw Daiva Raudonienė, geeft als
voorzitter van IPEX een toelichting op de afgelopen activiteiten gedurende
het IPEX-voorzitterschap van Litouwen. Dit betrof met name de volgende
prioriteiten van het IPEX-bestuur: nieuwe IPEX richtsnoeren, nieuwe
inhuurprocedure voor de IPEX information officer, een debat over de rol

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 30 180, nr. 25

2

van IPEX en verbetering van de IPEX website. De IPEX richtsnoeren
worden zodanig gewijzigd dat er een jaarlijks roulerend voorzitterschap
geïntroduceerd wordt, dat gelijk loopt met het voorzitterschap van de EU
Voorzittersconferentie. Ook werd de IPEX gebruikersconferentie genoemd,
die voor het eerst in Denemarken plaatsvond in januari 2015.
De Griffier van de Eerste Kamer, de heer Hamilton, wees op het belang
van IPEX als vitaal instrument voor de uitwisseling van informatie over
EU-wetgeving. Hij gaf aan dat nog niet alle leden IPEX volop gebruiken,
daarom stelde hij voor om in de IPEX-conclusies tevens op te nemen dat
pogingen gedaan moeten worden om het gebruik van IPEX te verbreden
en de betrouwbaarheid ervan te verbeteren. Daarnaast gaf hij aan dat de
Eerste Kamer zich alvast vrijwillig aanbiedt om in het IPEX bestuur plaats
te nemen, vooruitlopend op het Nederlandse EU-voorzitterschap, dat de
ex officio deelname aan het IPEX-bestuur met zich meebrengt. De Griffier
van de Tweede Kamer, mevrouw Biesheuvel, meldt haar instemming met
de IPEX conclusies en de nieuwe IPEX richtsnoeren. Ze dankt de IPEX
bestuursleden voor hun werkzaamheden en geeft aan dat IPEX steeds
meer voor het parlement betekent. Ook spreekt zij speciale dank uit aan de
Deense Folketing, voor het organiseren van een zeer nuttige gebruikersconferentie. De Griffier van het Sloveense huis van afgevaardigden,
mevrouw Uršula Zore Tavčar vraagt of de jaarlijkse stijging van de
financiële bijdrage aan IPEX beperkt zou kunnen blijven, anders moeten zij
hun lidmaatschap heroverwegen. Mevrouw Loreta Raulinaitytė, lid van
het IPEX-bestuur namens Litouwen, dankte de heer Hamilton voor zijn
vrijwillige deelname aan het bestuur en gaf aan dat de IPEX conclusies
conform de wens van de heer Hamilton gewijzigd zullen worden.
Rol van parlementen bij de kwaliteit van EU-wetgeving
De heer Welle, secretaris-generaal van het Europees parlement, presenteerde de nieuwe werkwijze van het Europees parlement inzake de
vroegtijdige controle op nieuwe EU-wetgeving. Ook ging hij in op de rol
die nationale parlementen daarbij kunnen spelen. Het EP heeft systematisch onderzocht welke kansen er zijn om de wetgevende democratie te
versterken. Het EP heeft het project Cost of Non Europe geïnitieerd, dit
geeft aan op welke terreinen er een potentieel (financieel) voordeel te
behalen valt met EU-wetgeving. Hieruit blijkt dat het completeren van de
digitale interne markt, de interne markt voor consumenten en burgers en
de bankenunie grote financiële voordelen oplevert. Dit moeten dan ook de
belangrijkste prioriteiten zijn volgens de heer Welle. Ook het transatlantische handelsverdrag TTIP, een geïntegreerde energiemarkt, verbeterde
coördinatie van fiscaal beleid en het completeren van financiële markten
lijkt financieel veel op te leveren. Deze systematiek zou volgens de heer
Welle gebruikt kunnen worden om het subsidiariteitsprincipe te
kwantificeren.
Verder wil het EP de tijd tussen het verschijnen van het Werkprogramma
van de Europese Commissie en het daadwerkelijke verschijnen van
EU-voorstellen beter benutten, onder andere door na te gaan wat er mis
ging met bestaande wetgeving. Dit wordt gemeten door het aantal petities
dat ingediend is over bepaalde wetten, maar ook naar aanleiding van
consultatie met nationale parlementen en vragen aan het Europees Hof of
er een performance audit gedaan kan worden. Als de bedoelde voordelen
van wetgeving niet plaatsvinden dan zou de wetgeving ingetrokken
moeten worden. Verder wil het EP meer werken met stakeholdersraadpleging, via de informatiebureaus in de lidstaten. Bijna 90% van
EU-wetgeving passeert tegenwoordig in eerste lezing. Dit proces moet
meer transparant worden: o ok mensen die niet bij de onderhandelingen
zijn moeten permanent op de hoogte gehouden worden. Ook wil het EP

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 30 180, nr. 25

3

de gedelegeerde- en uitvoeringshandelingen (door Europese Commissie
en nationale experts) beter controleren omdat dit hetgene is waardoor de
burgers het meest geïrriteerd raken. Het EP heeft hierop het vetorecht.
Ook wil men beter kijken of alle conclusies van de Europese Raad worden
geïmplementeerd. Dit is met name van belang vanwege de beloftes die
aangegaan worden over de nationale hervormingsprogramma’s. Volgens
de heer Welle moeten het Europees, nationaal en regionaal niveau en
burgers beter met elkaar worden verbonden.
De Letse Griffier, Sandra Paura, kondigde aan dat de COSAC plenaire
vergadering begin mei aan dit thema een dagdeel heeft gewijd. Op
verzoek van de Deense Griffier, de heer Larsen legde de heer Welle uit wat
er verstaan wordt onder consultatie van nationale parlementen: deze
parlementen kunnen op basis van de eerder door de Voorzitter van het
Europees parlement, de heer Schulz, gestuurde brief over dit onderwerp,
ingaan op de in die brief genoemde 43 wetgevende voorstellen indien zij
daar sterke gevoelens bij hebben. Het Europees parlement staat open
voor alle informatie die zij van nationale parlementen kunnen ontvangen
inzake deze 43 EU-voorstellen. De heer Risse, Griffier van de Duitse
Bundestag, gaf aan dat een complicerende factor is dat niet alleen op
expertise gevaren kan worden maar dat ook de politieke wenselijkheid
meespeelt. Daarnaast merkte hij op dat het meten van subsidiariteit niet
alleen kwantitatief kan plaatsvinden op basis van financiële wenselijkheid,
maar dat ook politieke en culturele afwegingen meegenomen moeten
worden.
Politieke dialoog
De laatste sessie van deze conferentie betrof de ontwikkelingen in de
politieke dialoog. De heer Larsen, Griffier van de Deense Folketing, zei
gedurende zijn presentatie dat het belangrijk is te kijken hoe democratische legitimiteit in Europa vergroot kan worden. Nationale parlementen
moeten actieve spelers worden, maar er zijn meer instrumenten nodig, we
kunnen niet blijven steken in het verantwoordelijk houden van nationale
regeringen. De politieke dialoog is tot nu toe succesvol geweest, het kan
dienen als vroegtijdig waarschuwingssysteem waarbij de belangrijkste
argumenten reeds bijtijds uitgewisseld worden. Europees Commissaris
Timmermans is aangesteld om de betrekkingen met nationale parlementen te verbeteren, we moeten gebruik maken van deze kans, aldus de
heer Larsen. De groene kaart, waarmee nationale parlementen nieuwe
EU-wetgeving kunnen voorstellen, staat op de agenda van de COSAC in
mei. Het Deense parlement heeft reeds een experiment hiertoe voorgesteld over de instelling van een Europees business forum. Ook zou de
politieke dialoog met het Europees parlement verbeterd kunnen worden,
bijvoorbeeld door het uitnodigen van rapporteurs uit het EP bij nationale
debatten.
Mevrouw Corinne Luquiens, Griffier van de Franse Assemblée Nationale,
beschreef de situatie in het Franse huis van afgevaardigden. Zij noemde
daarbij ook het feit dat de Franse AN een apart vragenuur heeft over
Europese Zaken. Volgens mevrouw Luquiens is alleen de uitwisseling
tussen regering en Assemblée Nationale te beperkt, daarom is de politieke
dialoog nuttig. Dit instrument is veertig maal gebruikt in 2014 door de
Franse AN, die liever inzet op de politieke dialoog dan op de subsidiariteitstoets vanwege de strakke deadlines. Ook herinnert zij aan het feit dat
Europees Commissaris Timmermans zijn collega’s opgeroepen heeft zo
vaak mogelijk naar nationale parlementen te gaan, de Assemblée
Nationale heeft al elf Europees Commissarissen ontvangen. Daarnaast
probeert men vaker een bezoek aan Brussel af te leggen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 30 180, nr. 25

4

De Zweedse Griffier, de heer Mårtensson, gaf aan dat het een uitdaging is
voor de Zweedse Riksdag om gebruik te maken van het instrument
politieke dialoog omdat zij alleen over protocol-2 zaken kan communiceren met de Europese Commissie. In dit verband pleitte de heer
Mårtensson voor verbetering van de subsidiariteitstoets: de
8-wekentermijn is te kort en ook zouden de drempels voor het behalen
van een gele/oranje kaart herzien moeten worden. Er is een Agreement of
understanding nodig tussen nationale parlementen en EU-instituties. De
Griffier van de Tweede Kamer, mevrouw Biesheuvel, gaf aan dat de
Tweede Kamer selectief omgaat met het instrument van politieke dialoog
maar dat aan dit instrument meer en meer belang gehecht wordt. Het is
het meest effectief om dit instrument selectief maar gezamenlijk te
benutten. De TTIP brief van nationale parlementen aan de Europese
Commissie laat zien dat, ook al was dit niet een formele politieke dialoog,
het werkt om gezamenlijk op te trekken. In Ierland heeft men het controlesysteem in het parlement aangepast ook met het oog op de politieke
dialoog, aldus de Griffier van het Ierse parlement, de heer Finnegan. Een
instrument als een groene kaart zou welkom zijn, daarom steunt men de
notitie over de groene kaart opgesteld door de House of Lords. Ook de
Cypriotische delegatie ziet de politieke dialoog als zeer welkom
instrument.
De Griffier van de Eerste Kamer der Staten-Generaal,
G.J.A. Hamilton
De Griffier van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
J.E. Biesheuvel-Vermeijden

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 30 180, nr. 25

5