Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

503
Vragen van het lid De Mos (PVV) aan
minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over de opnieuw in opspraak
geraakte «hockeystickcurve».
(Ingezonden 8 oktober 2009)
1
Bent u bekend met de berichten
«Flawed climate data»1 en «Nieuw
schandaal dreigt rond
hockeystickcurve»?2
2
Bent u op de hoogte van het feit dat
de «hockeystickcurve» van Michael
Mann, waarbij de warme
middeleeuwse periode en de kleine
ijstijd opzettelijk zijn weggelaten
waardoor het lijkt dat de mens
verantwoordelijk is voor
klimaatverandering, de basis is voor
de paniekrapportage aangaande het
klimaat van het VN-klimaatpanel
IPCC?3 Zo ja, kunt u uiteenzetten
welke wijzigingen u heeft
doorgevoerd in uw beleid nu deze
manipulatie, ook gebruikt in de film
van Al Gore, aan het licht is
gekomen?

grafiek ontstaat die een sterke
temperatuurstijging laat zien? Kunt u
garanderen dat u door al dit
selectieve gewinkel heen prikt en
objectief naar het klimaatbeleid blijft
kijken?
4
Deelt u de mening dat, wanneer blijkt
dat door het IPCC opzettelijk gebruik
wordt gemaakt van foutieve
informatie waarop beslissingen
worden genomen aangaande het
klimaatbeleid, de Nederlandse
overheid het IPCC moet uitsluiten als
gesprekspartner aangaande het
klimaatbeleid. Zo nee, waarom niet?
1

Financial Post, 2 oktober 2009: «Flawed
climate data».
2
De Dagelijkse Standaard, 30 september
2009: «Nieuw schandaal dreigt rond
hockeystickcurve».
3
Intergovernmental panel on climate change.

Antwoord
Antwoord van minister Cramer
(Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer)
(ontvangen 29 oktober 2009)
1
Ja.

verloop van de temperatuur op het
noordelijk halfrond dat grosso modo
overeenkomt met de
Hockeystickcurve van Michael Mann.
Hoewel de meeste
temperatuurreconstructies sterkere
schommelingen laten zien, vooral in
de periode rond 1400, is de conclusie
van het Vierde Assessmentrapport
van het IPCC (2007) robuuster
geworden: de gemiddelde
temperatuur in de laatste 50 jaar is
waarschijnlijk de hoogste van alle 50
jaar tijdvakken in de afgelopen 1300
jaar. Over de menselijke invloed is het
IPCC rapport (2007) eveneens helder:
Het grootste deel van de
waargenomen temperatuurstijging in
de tweede helft van de 20e eeuw is
zeer waarschijnlijk het gevolg van de
toename van de uitstoot van
broeikasgassen door de mens. Er is
dus geen aanleiding om wijzigingen
in het staande beleid aan te brengen,
dat onder meer op deze uitspraken
van IPCC gebaseerd is.
3
Zie antwoord op vraag 4.
4
De rapporten van het IPCC komen via
een zorgvuldig proces tot stand. Zij
zijn gebaseerd op de beschikbare
peer-reviewed wetenschappelijke
literatuur, die systematisch wordt
geanalyseerd door wereldwijde
teams van honderden onafhankelijke
auteurs. De rapporten ondergaan een
stringent review-proces met

3
Bent u op de hoogte van een nieuw
geval van selectief winkelen om de
publieke opinie te beïnvloeden,
namelijk het op zodanige wijze
selecteren van boomringgegevens
over de laatste eeuw dat er een

2
Ja, ik ben op de hoogte van deze
kritiek op de Hockeystickcurve naar
aanleiding van de publicatie van het
Derde Assesmentrapport van IPCC in
2001. Deze kritiek is achterhaald. Vele
studies na IPCC 2001 wijzen op een

KVR38173
2009Z18327
0910tkkvr503
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1073

duizenden reviewers. De uitspraken
worden zeer zorgvuldig gewikt en
gewogen in ene transparant proces
onder toezicht van alle VN lidstaten,
en worden voorzien van
onzekerheidsmarges voor die
gebieden waarover nog onzekerheid
of controverses bestaan. Dit geeft mij
de overtuiging dat het proces
voldoende waarborgen biedt dat er
niet selectief wordt gewinkeld en dat
het IPCC een betrouwbare
wetenschappelijk basis biedt voor het
klimaatbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1074