Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 345

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2009
In deze brief informeer ik u over de uitkomsten van de Landbouwraad die
op 22 en 23 juni jl. in Luxemburg plaatsvond.
De Raad heeft op maandag 22 juni allereerst gesproken over de landbouwpunten op de agenda: Raadsconclusies toekomst van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), Raadsconclusies Kwaliteit van Agrarische
Producten en Raadsconclusies herziening van het Less Favoured Areas
Scheme (LFA’s). Ook sprak de Raad over het Commissievoorstel voor het
beschermen van dieren bij het doden. Op dinsdag 23 juni heeft de Raad
de visserijonderwerpen behandeld: de Commissiemededeling over duurzame ontwikkeling van aquacultuur, de herziening van de controleverordening en de visserijmogelijkheden 2010.
Onder het agendapunt «diversen» stonden de volgende onderwerpen
geagendeerd:
– Landbouw en klimaat: follow-up CSD-17 (verzoek Nederlandse delegatie);
– 25e Conferentie EU-Betaalorganen (informatie van het Voorzitterschap);
– Balans in de agrovoedingssector (verzoek Franse delegatie);
– Gewasbescherming (mondelinge informatie van het Voorzitterschap);
– Verstrekking van voedselinformatie aan consumenten (voortgangsrapport van de Commissie);
– Dieren die voor wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt
(voortgangsrapport van de Commissie);
– Weren illegaal hout (voortgangsrapport van de Commissie);
– Identificatie en Registratie van schapen en geiten (verzoek Britse delegatie);
– Actieplan vereenvoudiging Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB)
(Verzoek Commissie);
– Visseizoen Blauwvin tonijn (Mondelinge informatie van de
Commissie).

KST133031
0809tkkst21501-32-345
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

1

Commissiemededeling over het Less Favoured Areas scheme
(LFAs)
(Aanname van Raadsconclusies)
De Raad heeft met unanimiteit conclusies aangenomen over benadeelde
gebieden, Less Favoured Areas. Deze conclusies zijn gebaseerd op de
recente discussies over de in april jl. verschenen Mededeling over benadeelde gebieden. De Europese Commissie wil de criteria voor de aanwijzing en begrenzing van de categorie «andere probleemgebieden» herzien
en de sociaal-economische uitgangspunten vervangen door concrete
fysieke criteria zoals klimaat, bodem, wateroverlast, of -tekort. Deze
nieuwe uitgangspunten beogen een duidelijkere legitimering voor de
begrenzing van de LFA-gebieden. De Commissie heeft voor het opstellen
van de juiste criteria de actieve hulp van de lidstaten nodig. Alleen met de
informatie van de lidstaten in de vorm van onder meer kaarten, kan de
Commissie beoordelen of de acht nieuwe criteria het beoogde effect
hebben en leiden tot goed afgebakende gebieden met natuurlijke handicaps. De lidstaten dienen de informatie uiterlijk eind januari 2010 aan te
leveren. Vervolgens kan de Commissie werken aan een concreet voorstel
voor de beoogde herziening. Conform het verzoek van uw Kamer daartoe
zal ik in januari 2010 de aan te leveren kaarten voorafgaand aan de indiening bij de Commissie aan uw Kamer zenden.
Ik heb aangegeven erg blij te zijn met de Raadsconclusies. Ook heb ik
aangegeven dat het erg belangrijk is om werk te maken van de afgesproken evaluatie van de aanwijzing van «intermediate Less Favoured
Areas». Ik hecht daar waarde aan omdat het om zeer waardevolle
gebieden gaat, die onze steun verdienen. Tevens heb ik aangegeven dat in
de toekomst de grote waarde die de maatschappij aan deze gebieden
hecht, ook tot uiting zou komen in de naam ervan. Ik beschouw deze
gebieden namelijk nadrukkelijk niet als probleemgebied. Integendeel, ik
heb er daarom voor gepleit om deze gebieden «very valuable areas» te
noemen in plaats van «less favoured areas». Dan drukken we op een
positieve manier uit wat deze gebieden voor ons betekenen. Deze nieuwe
criteria zullen gericht zijn op fysieke kenmerken en daarmee veel transparanter worden dan de huidige sociaal-economische. Die grotere duidelijkheid spreekt mij zeer aan. Zeker omdat er in Nederland altijd al wordt
gewerkt met fysieke criteria als bijvoorbeeld grondwaterpeil. Ik heb
aangegeven de constatering van de Commissie dat het belangrijk is dat
alle lidstaten snel hun biofysieke gegevens aanleveren, te onderschrijven.
Commissaris Fischer Boel gaf aan verheugd te zijn met de steun van de
Raad.
Zij benadrukte dat de simulaties in januari 2010 bij de Commissie moeten
worden ingediend. Verder heeft de Commissaris aangegeven dat er geen
wetgevende voorstellen in 2010 te verwachten zijn. Deze voorstellen
zullen worden geïntegreerd in de wetgevingsvoorstellen voor het GLB na
2013, die in 2011 worden verwacht.
Commissiemededeling over kwaliteitsbeleid agrarische producten
(Aanname Raadsconclusies)
De Raad heeft met unanimiteit conclusies aangenomen over het kwaliteitsbeleid van agrarische producten. Deze conclusies zijn gebaseerd op
recente discussies naar aanleiding van de Mededeling van de Commissie
over van 27 mei jl. De Europese Commissie vraagt met haar Mededeling
aandacht voor (het waarborgen van) de kwaliteit van landbouwproducten.
De wensen en eisen van de consument over de kwaliteit van ons voedsel
krijgen daarbij een centrale plaats.
De Commissie streeft met Mededeling naar het verbeteren van de commu-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

2

nicatie tussen boeren, afnemers en consumenten over de kwaliteit van
landbouwproducten, meer samenhang in het EU-kwaliteitsbeleid voor
landbouwproducten en beter herkenbare etiketten en keurmerken voor
boeren, producten en consumenten.
Ik heb aangegeven dat het garanderen van de voedselkwaliteit een
belangrijke verantwoordelijkheid is. De inzet van het Tsjechische voorzitterschap op dit dossier waardeer ik daarom zeer. Ik heb de Raadsconclusies ondersteund. Voorts heb ik aangegeven dat voedselkwaliteit
voor mij uit meer bestaat dan alleen het informeren van de consument. En
zeker ook uit meer dan de instrumenten etikettering en certificering. Ik
vind het belangrijk dat de productie van voedsel verder verduurzaamt en
dat voedsel gezonder wordt. Belangrijk hierbij is ook dat het voedsel is
gemaakt met respect voor mens, dier en milieu. Ik heb tevens aangegeven
dat ik het bewaken van de kwaliteit van voedsel beschouw als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en de consument. Ik zet daarbij zelf in op een betere
borging van de kwaliteit van landbouwproducten, zonder dat dit gepaard
gaat met substantiële extra kosten of lasten.
Voorts heb ik aangegeven de Commissie te ondersteunen om te komen
tot vereenvoudiging en harmonisering van het kwaliteitsbeleid. Ik ben
immers sterk voorstander van het bevorderen van de marktconformiteit
en het beperken van de handelsbelemmeringen. Ik heb daarbij benadrukt
dat als we spreken over handelsnormen, het naar mijn gevoel vooral moet
gaan om vrijwillige handelsnormen. Verplichte normen zouden wij slechts
moeten nastreven, als blijkt dat vrijwillige afspraken echt niet lukken.
Verder heb ik aangegeven dat het van groot belang is om in te zetten op
minder regulering en daarmee op vereenvoudiging. Voorzichtigheid is dus
geboden bij een algemene basis voor handelsnormen met verplichtende
regels. Voorts heb ik aangegeven de Commissie te ondersteunen in haar
voornemen te verkennen op welke terreinen een «place of farming» label
toegepast zou kunnen worden. Ik heb echter ook aangegeven voor het
handhaven van de vrijwillige herkomstaanduiding te zijn, tenzij de consument misleid dreigt te worden, zoals ook is aangegeven in de verordening
voedselinformatie.
Commissaris Fischer Boel stelde vast dat de Mededeling kijkt naar alle
aspecten van het kwaliteitsbeleid. De landbouwers, de producenten van
ons voedsel, moeten voor het leveren van kwaliteitsproducten worden
beloond. Er is een aantal handelsnormen afgeschaft, en dat is goed. Wat
er over blijft, zal op een ad hoc basis moeten worden getoetst. Over het
keurmerk voor de biologische landbouw verwacht de Commissie binnenkort meer duidelijkheid. De termijn voor inzendingen voor een nieuw logo
loopt begin juli af. Dan is er een eerste selectie en wordt een besluit voorbereid. Voorts gaf de Commissaris aan dat wetgevende voorstellen die
volgen op de Mededeling even op zich zullen laten wachten. Eerst moet er
een goede analyse plaatsvinden van de bijdragen die daarop zijn binnengekomen.
Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB): directe
betalingen
(Aanname Raadsconclusies)
Het Tsjechische voorzitterschap had de intentie om de Raad conclusies te
laten aannemen over de toekomst van het GLB, De conceptconclusies
baseerde het voorzitterschap op de discussie die de Raad heeft gevoerd
tijdens de informele bijeenkomst van 2 juni jl. in Brno. De Raad heeft
verdeeld gereageerd op de Raadsconclusies. Zes lidstaten hebben aangegeven niet in te kunnen stemmen met de voorgestelde conclusies. Voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

3

Raadsconclusies is unanimiteit vereist. Het voorzitterschap heeft de tekst
daarom uiteindelijk vastgesteld als Voorzitterschapsconclusies.
De toekomst van het GLB is een zeer belangrijk onderwerp en het is goed
dat de Raad dit in een informele setting in Tsjechië onlangs heeft besproken. Ik heb aangegeven dat dit al de tweede maal was dat een voorzitterschap een informele bijeenkomst in formele Raadsconclusies wilde vastleggen. Ik heb aangegeven dit geen goede ontwikkeling te vinden. De
charme en de kracht van een informele discussie is juist dat hij informeel
is. Daarbij past het niet om vervolgens te trachten die discussie alsnog in
formele Raadsconclusies vast te leggen. Ik heb conform de «Houtskoolschets» aangegeven dat als het aan Nederland ligt, het GLB zich in de
toekomst zal moeten concentreren op het stimuleren van concurrentiekracht en innovatie, de ondersteuning van niet-concurrerende landbouw
met een maatschappelijke functie en het belonen van publieke diensten.
Daarbij is Nederland van oordeel dat de financiering van inkomenstoeslagen ook na 2013 dient te geschieden binnen een communautair
kader. De grondslag van deze betalingen zal echter een transformatie
moeten laten zien in de richting van de beloning van publieke goederen. Ik
heb verzocht om die notie op te nemen in de Raadsconclusies. Daartoe
was het Tsjechisch Voorzitterschap echter niet bereid en daarom heb ik –
net als vijf andere lidstaten – niet ingestemd met de Raadsconclusies.
Commissaris Fischer Boel nam nota van het feit dat de Raad geen Raadsconclusies kon aannemen en heeft niet inhoudelijk op de discussie gereageerd.
Beschermen van dieren tijdens het doden
(Politiek akkoord)
De Raad heeft een politiek akkoord bereikt over het voorstel van de Europese Commissie voor een verordening inzake de bescherming van dieren
tijdens het doden. Het betreft een verordening die dient ter vervanging
van de bestaande richtlijn omtrent de bescherming van dieren bij het
slachten en doden. De aanleiding voor dit voorstel is dat de bestaande
richtlijn een aantal tekortkomingen kent, mede omdat de vereisten van
deze richtlijn sinds 1993 nooit zijn gewijzigd. Het voorstel tracht de
omstandigheden bij het slachten of doden van dieren te verbeteren en
een humane behandeling te garanderen binnen de EU. Het voorstel bevat
regels voor het doden van landbouwhuisdieren (dieren die worden
gehouden voor de productie van levensmiddelen, wol, huiden, pelzen of
andere producten en daarmee verband houdende activiteiten). De centrale
verplichting in het voorstel is om dieren te bedwelmen voorafgaand aan
het doden. Het voorstel harmoniseert een aantal bedwelmingsmethoden
die sinds 1993 op de markt zijn gekomen.
Het voorstel zoals dat tijdens de Raad voorlag, kende een aantal verbeteringen ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel:
– Door de inbreng van Nederland zijn de doelvoorschriften nauwkeuriger beschreven. Dit leidt tot betere garanties voor dierenwelzijn en
betere controlemogelijkheden voor de VWA. Dit past in de Nederlandse lijn om te werken volgens doelvoorschriften op voorwaarde dat
deze controleerbaar en handhaafbaar zijn;
– In het nieuwe voorstel zijn nu ook nieuwe bedwelmingsmethoden
opgenomen, inclusief bijhorende gebruiksvoorschriften. Hiermee heeft
Nederland uitvoering gegeven aan een toezegging uit de Nota Dierenwelzijn;
– Nederland heeft samen met gelijkgezinde lidstaten gezorgd voor een
verbetering van het voorstel op technisch niveau. De gebruiksvoorschriften bij de diverse bedwelmingsmethoden zijn nauwkeuriger en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

4

meer stringent gedefinieerd. Hiermee is voldaan aan de toezegging
aan de Kamer om gegevens uit het Nederlandse onderzoek te
gebruiken bij de herziening.
Ik heb het Voorzitterschap en de Commissie bedankt voor de vooruitgang
die is geboekt, zoals vervat in het voorliggende voorstel. Ik heb echter ook
aangegeven kritisch te zijn over de voorwaarden en inperkingen die
worden opgeworpen als een lidstaat een nationaal verdergaande maatregel wil nemen. Het voorstel biedt voor een aantal gebieden de mogelijkheid om zonder comitologie nationaal strengere maatregelen te nemen,
namelijk ten aanzien van rituele slacht en thuisslacht. Daarnaast biedt de
verordening verder de mogelijkheid om bedwelmingsmethoden via comitologie nationaal strengere maatregelen te nemen. Ik heb aangegeven dat
ik het een verkeerd signaal vind als Europese regelgeving een lidstaat niet
de maximale vrijheid geeft om nationaal verdergaande maatregelen te
nemen die gericht zijn op een verdere verbetering van dierenwelzijn.
Tevens heb ik aangegeven het belangrijk te vinden dat de Europese regelgeving zoveel mogelijk ruimte biedt voor innovaties, zoals het kunnen
toepassen van nieuwe bedwelmingsmethoden.
Voorts heb ik aangegeven dat recente Nederlandse onderzoeksresultaten
hebben aangetoond dat een substantieel deel van de vleeskuikens onvoldoende wordt bedwelmd met de huidige waterbadmethode. Dit probleem
is direct gerelateerd aan deze bedwelmingsmethode en doet zich dus voor
in de gehele EU. Ik heb deze onderzoeksresultaten aan alle lidstaten
gestuurd. Op basis van deze onderzoeksresultaten heb ik gepleit voor een
Europees verbod op het huidige waterbad als bedwelmingsmethode voor
vleeskuikens. Ik heb evenwel geconstateerd dat er in deze herzieningsronde onvoldoende steun bestaat voor een dergelijk verbod op Europees
niveau. Ik heb daarom aangegeven het Voorzitterschap en de Commissie
erkentelijk te zijn dat het voorstel voorziet in een evaluatie naar het
uitfaseren van deze methode. Ik hecht daar waarde aan omdat op die
manier deze problematiek alsnog binnen afzienbare besproken kan
worden. Voorts heb ik aangegeven dat in de tussentijd de Nederlandse
pluimveeslachterijen zullen overstappen op alternatieve bedwelmingsmethoden. Hiermee zal Nederland aantonen dat het gebruik maken van
alternatieve bedwelmingsmethode haalbaar is, zowel qua dierenwelzijn
maar ook vanuit economisch oogpunt. Alles overziend heb ik aangegeven
moeite te hebben om mijn akkoord uit te spreken over het voorstel. Tegen
deze achtergrond heb ik mij onthouden van stemming.
Commissaris Vassiliou gaf aan het voorstel een nieuwe stap naar een
beter welzijn voor dieren te vinden. Tevens gaf zij aan zich ervan bewust
te zijn dat voor een aantal lidstaten het voorstel nog niet ver genoeg gaat.
Voorts gaf zij aan zich ervan bewust te zijn dat het elektrisch waterbad niet
optimaal is en dat de oplevering van een evaluatierapport de hoogste
prioriteit verdient. De werkzaamheden hiervoor zullen snel worden opgepakt.
Mededeling van de Commissie aan Raad en Parlement over
duurzame ontwikkeling van de aquacultuur in de Gemeenschap
(Aanname van Raadsconclusies en gedachtewisseling)
De Raad heeft unaniem de conclusies over de duurzame ontwikkeling in
de aquacultuur aangenomen. De Raadsconclusies steunen de aanpak en
strategie van de Commissie en gaan onder meer in op het verder terugbrengen van de nadelige effecten voor het milieu van aquacultuur,
reductie van administratieve lasten, visgezondheid en viswelzijn en beter
gebruik van bestaande Eruopese fondsen. De Europese Commissie benadrukte dat actie op alle niveau’s nodig is om knelpunten bij de ontwikke-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

5

ling van aquacultuur weg te nemen. Zij zal eind dit jaar een Actieplan
presenteren en ook voortgangsverslagen aan de Raad toezenden.
Voorstel tot wijziging van de controleverordening
(Gedachtewisseling)
De Raad heeft uitvoerig van gedachten gewisseld over het voorstel voor
een nieuwe controleverordening.Tijdens het debat koos het merendeel
van de lidstaten in de Raad een kritische opstelling. Deze opstelling had
vooral betrekking op de uitvoering- en administratieve lasten van de voorgestelde verordening. Daarnaast ontmoetten de voorgestelde grotere
bevoegden voor Commissie-inspecteurs, de uitbreiding van het mandaat
voor het Controle Agentschap en de voorstellen over sancties, veel kritiek.
Van mijn zijde is aangegeven dat de aanpak van de Europese Commissie
op hoofdlijnen gesteund kan worden, maar dat er ook zorg bestaat over
de aanzienlijke uitvoering en administratieve lasten van het ter tafel
liggend voorstel. Als concreet voorbeeld is door Nederland gewezen op
de uitwerking van de weegverplichting na aanlanding. Administratieve
lastendruk en ook proportionaliteit van de controlemaatregelen zijn essentieel bij het uiteindelijke Nederlandse oordeel. Een benadering op basis
van risicoanalyse is wenselijk. Ook is opgemerkt dat het voorstel een
aantal zaken regelt, dat als zodanig niet onder het controlebeleid valt. Het
gaat bijvoorbeeld om enkele technische maatregelen die niet bij de
controleverordening thuishoren. Het maken van uitzonderingen voor
kleinschalige visserijen, waarover het Voorzitterschap om een standpunt
vroeg, is door Nederland afgewezen. Dit gaat ten koste van het level
playing field.
Ten aanzien van de harmonisering van sancties is opgemerkt dat Nederland voorstander is van harmonisering van bepaalde administratiefrechtelijke sancties, zoals intrekking en schorsing van vergunningen, maar
bezwaren heeft tegen het voorschrijven van minimumsancties en de minimale hoogte van de maximumboete. Er moet voldoende vrijheid voor
lidstaten blijven bij de keuze voor het type en de hoogte van de sancties.
Daarbij hecht Nederland sterk aan een voldoende afbakening met
bepaalde strafrechtelijke onderwerpen uit de derde pijler van het
EU-verdrag. Naast de zware uitvoeringslasten van dit stelsel moet
dubbele bestraffing als gevolg van toepassing van bijvoorbeeld het
strafpuntenstelsel worden voorkomen.
Ten aanzien van de bevoegdheden voor de Commissie, de Gemeenschapsinspecteurs en de uitbreiding van het mandaat voor het Controle
Agentschap is gesteld dat versterking van het toezicht op punten wenselijk is. Het ter tafel liggend voorstel versterkt weliswaar dit toezicht, maar
biedt onvoldoende waarborgen voor een heldere taakafbakening. Zo
zouden communautaire inspecteurs geen politie- en handhavingbevoegdheden moeten hebben buiten hun eigen lidstaat. Het is naar Nederlands
oordeel positief dat het Europees Controle Agentschap een belangrijkere
rol krijgt in de coördinatie van het communautair controlebeleid. Er zal
daarbij een duidelijke afbakening moeten komen tussen de toezichthoudende rol van de Commissie en de coördinerende rol van het Agentschap.
De Europese Commissie heeft erop gewezen dat harmonisatie van sancties juist past in de roep om een level playing field. Ten aanzien van de
administratieve lasten wijst de Commissie erop dat het gebruik van
nieuwe technieken, waaraan de Commissie financieel bijdraagt, juist weer
leidt tot lagere lasten. De Commissie is bereid tot een aantal aanpassingen aan het voorstel, zoals bijvoorbeeld met betrekking tot de bevoegdheden van inspecteurs. De Commissie gaat ervan uit dat in de tweede
helft van dit jaar over het voorstel besloten kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

6

Commissiemededeling inzake beleidsverklaring vangstmogelijkheden voor 2010
(Presentatie en gedachtewisseling)
De Raad heeft van gedachten gewisseld over de beleidsverklaring van de
Europese Commissie ten aanzien van de vangstmogelijkheden 2010. In
algemene zin werd de aanpak van de Commissie gesteund. Evenals de
Europese Commissie heb ik zorgen geuit over de status van veel bestanden. Ik heb aangegeven dat net als voorgaande jaren er afwijkingen van
de generieke regels, die rekening houden met een specifieke situatie in de
visserij, mogelijk moeten zijn. Zo is bijvoorbeeld het voornemen van de
Commissie om vangstmogelijkheden, die niet voor de volle 100% benut
zijn, automatisch te reduceren, tot nu toe niet door de Raad overgenomen.
Ik heb opgemerkt uit te zien naar de voorstellen om teruggooi te reduceren; deze zal ik te zijner tijd beoordelen op proportionaliteit en op
administratieve lastendruk. Tenslotte heb ik zorgen geuit over het voornemen van de Commissie om vangsten, gedaan in het kader van wetenschappelijk onderzoek of pilot-projecten, in zijn geheel van de quota af te
trekken. Nu wordt de opbrengst van die projecten veelal gebruikt voor de
financiering van het onderzoek. Ik heb daarbij de vraag gesteld welke
stimulans er zonder deze mogelijkheid nog over blijft voor de vissers om
mee te doen aan onderzoek.
De Europese Commissie heeft toegezegd om haar voornemen met betrekking tot de door mij opgebrachte punten nog eens te heroverwegen.
Diversen
De Raad heeft onder dit agendapunt kennis genomen van diverse verzoeken van verschillende lidstaten over de volgende tien onderwerpen:
a) Landbouw en klimaat: follow-up CSD-17
(VerzoekvandeNederlandsedelegatie)
In navolging van mijn eerdere mondelinge verslag tijdens de mei-raad
over de uitkomsten van de 17de sessie van de VN-Commissie voor Duurzame Ontwikkeling, heb ik tijdens deze Raad aandacht gevraagd voor de
specifieke resultaten van de CSD-17 ten aanzien van landbouw en klimaat.
CSD-17 heeft op het gebied van duurzame landbouwontwikkeling belangrijke stappen voorwaarts gezet. Juist nu de wereld te maken heeft met
verschillende crises, vooral de voedsel-, energie/klimaat- en financieeleconomische crisis, is erkend dat de landbouw een belangrijke rol heeft in
de aanpak ervan. Landbouw wordt dus niet langer gezien als onderdeel
van het probleem, maar als onderdeel van de oplossing van deze crises.
CSD-17 benadrukte het belang van de landbouw voor klimaat, met name
waar het gaat om mitigerende maatregelen en adaptatie. Duurzame landbouw kan bijdragen aan de mitigatie van klimaatverandering. Zo spelen
duurzame landbouw- en veehouderij-praktijken en duurzame biobrandstofproductie een belangrijke rol in de klimaataanpak. In navolging van de
uitkomsten van CSD-17 is het van belang om landbouw een meer centrale
plaats te geven in de onderhandelingen over het Klimaatverdrag in
Kopenhagen, later dit jaar.
b) 25e Conferentie EU-betaalorganen
(Informatie van het Voorzitterschap)
Het voorzitterschap heeft de Raad geïnformeerd over de voorzitterschapconclusies over vereenvoudiging van het GLB tijdens de conferentie van
directeuren van betaalorganen van 23–24 april te Praag. Tijdens deze
conferentie hebben de directeuren onder meer stilgestaan bij vereenvoudiging van regelgeving. In de voorzitterschapconclusies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

7

–

wordt waardering uitgesproken voor de inspanningen van de
Commissie en aangemoedigd op de ingeslagen weg verder te gaan;
– wordt erop aangedrongen bij beleidsontwikkeling rekening te houden
met de ervaringen van de betaalorganen;
– wordt aangegeven dat het controlesysteem voortdurend tegen het
licht moet worden gehouden, zodanig dat de boeren zo efficiënt en
effectief mogelijk bediend kunnen worden en de financiële belangen
van de EU worden beschermd;
– wordt de Commissie uitgenodigd vooral aandacht te besteden aan
proportionaliteit, subsidiariteit en de «de minimis»;
– wordt erop aandrongen de conclusies en aanbevelingen van de betaalorganenconferenties onderwerp van discussie te laten zijn, zowel in de
Raad als bij de Commissie;
– wordt aangegeven dat het punt van vereenvoudiging belangrijk
genoeg is om het op de volgende betaalorganenconferenties terug te
laten komen.
Ik onderschrijf deze conclusies volledig.
c) Balans in de agrovoedingssector
(Verzoek van Franse delegatie)
De Franse delegatie heeft aandacht gevraagd voor het rapport van het
Europees Parlement (EP) van maart 2009 over voedselprijzen in de EU. In
dit rapport heeft het EP verscheidene aanbevelingen gedaan.
Frankrijk heeft de Commissie gevraagd hoever zij is met het opvolgen van
deze aanbevelingen. Het Europees Parlement roept de Commissie op tot
het uitvoeren van een dubbel maatregelenpakket: een reactief pakket om
de bovengenoemde onvolkomenheden van de markt aan te pakken en
een proactief pakket ter bevordering van het directe contact tussen consumenten en producenten. De reactieve Europese respons houdt een reeks
maatregelen in die moet bijdragen aan een grotere transparantie, een
betere regulering van de markt en de totstandkoming van een doeltreffender kosten- en prijsbewakingssysteem.
Ik heb aangegeven dat in 2007 en 2008 de prijzen van landbouwgrondstoffen eerst fors zijn gestegen en vervolgens weer sterk gedaald. Een
dergelijke prijsvolatiliteit zullen we de komende jaren meer zien. De
voedselcrisis van het afgelopen jaar is daarom naar mijn oordeel voorlopig nog niet voorbij. De Commissie concludeerde eerder dit jaar in haar
Mededeling over voedselprijzen terecht dat de sterke schommelingen van
de landbouwgrondstoffen- en voedselprijzen aantonen dat de werking van
de Europese voedselvoorzieningketen moet worden verbeterd. Dat kan
onder meer door haar meer concurrerend en efficiënter te maken. Ik heb
aangegeven dat ik mede daarom er van overtuigd ben dat versterking van
concurrentiekracht en innovatievermogen een belangrijke rol moeten
spelen in onze verdere discussie over de toekomstige inrichting van het
GLB. In het huidige economische klimaat komt het er meer dan ooit op
aan dat neerwaartse bewegingen van prijzen zonder uitstel aan de consument worden doorgegeven. En dat opwaartse prijsbewegingen eveneens
zonder uitstel worden doorberekend aan de landbouwproducenten.
Voorts heb ik nog een punt van zorg geuit over prijsmonitoring. Ik heb
aangegeven dat we ons gezamenlijke streven naar vermindering van
administratieve lasten voor bedrijfsleven en overheid niet uit het oog
moeten verliezen. Nieuwe regelgeving op het vlak van prijsmonitoring kan
immers zomaar leiden tot lastenverzwaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

8

d) Gewasbescherming
(Mondelinge informatie van het Voorzitterschap)
Het voorzitterschap heeft de Raad kort mondeling geïnformeerd over de
stand van zaken van het toelaten, danwel uitsluiten van zeven chemische
stoffen die in gewasbeschermingsmiddelen zitten. Het gaat om de
volgende zeven stoffen: teraconazool, bifenthrin, diphenylamine, metam
natrium, paraffine olie (2 dossiers) en triazoxide. Voor de toelating van de
twee paraffine-olieën en metam natrium is een compromis bereikt. Metam
natrium wordt gebruikt bij grondontsmetting in bijvoorbeeld de bloembollenteelt, ook voor tulpenbollen. Echter voor metam natrium is een
noodvoorziening getroffen, zodat grondontsmetting mogelijk blijft tot
2015. Ook 2 werkzame stoffen, beide «paraffine-olieën», wil de Commissie
nu toelaten tot de markt. Dat is ook gunstig voor de geïntegreerde en
biologische teelten, die deze oliën gebruiken om virusziekten te voorkomen.
e) Verstrekking voedselinformatie aan de consument
(Voortgangsrapport van Commissie)
De Europese Commissie heeft in februari 2008 een voorstel gedaan voor
een verordening voor voedselinformatie voor consumenten. Dit voorstel
is vooral een samenvoeging en modernisering van twee bestaande richtlijnen over etikettering van voedingsmiddelen.
Substantiële veranderingen in het voorstel t.o.v. bestaande wetgeving
zijn:
– de verplichte voedingswaardedeclaratie op de voorkant van de verpakking;
– een minimale lettergrootte van 3mm voor alle verplichte informatie;
– een systeem van vrijwillige nationale regelingen om voedingswaarde
te presenteren op de verpakkingen (symbolen, kleurtjes, stoplichten
etc). Daaruit zouden Europese best practices moeten komen;
– Informatievoorziening van allergenen bij onverpakte levensmiddelen.
Voor de levensmiddelenindustrie is het van groot belang dat alle eisen op
de Europese markt hetzelfde zijn. Het Tsjechisch voorzitterschap heeft
geconcludeerd dat er nog volop discussie is in de raadswerkgroep. In het
voortgangsrapport is bij bijna alle bespreekpunten nog geen gefinaliseerd
standpunt geformuleerd.
f) Dieren die voor wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt
(Voortgangsrapport van de Commissie)
Eind 2008 heeft de Europese Commissie na enkele jaren voorbereiding
een voorstel gedaan voor een richtlijn die de bestaande richtlijn, over
dieren die voor wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt, zal
vervangen. Het voorstel kent moderne minimale eisen voor de huisvesting van proefdieren en het humaan doden daarvan. De Commissie stelt
voor om het principe van een ethische toets (in Nederland al wet) Europees in te voeren. Het voorstel trekt de regelgeving in andere lidstaten op
het niveau van de Nederlandse (Engelse, Zweedse) wetgeving. Tijdens de
Raad heeft het voorzitterschap gerapporteerd over de voortgang van het
voorstel voor een richtlijn over de bescherming van dieren die voor
wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt.
Ik heb het voorzitterschap bedankt voor de inzet op dit dossier en de
geboekte voortgang. Voorts heb ik aangegeven blij te zijn dat er een voorstel van de Europese Commissie ligt. Ik heb tevens aangegeven dat ik dit
als een grote stap vooruit beschouw voor het welzijn van proefdieren
binnen Europa. Daarnaast vind ik het heel belangrijk om een gelijk speel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

9

veld voor wetenschappelijk onderzoek in Europa te creëren. De alternatieven van dierproeven volgens de beginselen van de 3V’s (Verfijnen,
Verminderen en Vervangen) hebben terecht een sterke plaats gekregen in
het voorstel. Het voorstel onderstreept het belang van een zorgvuldige
ethische toets. Ik heb aangegeven de ambitie om het betrekken van niethumane primaten terug te dringen, te ondersteunen. Ik heb bovendien
aangegeven met vertrouwen uit te kijken naar het voortzetten van de
discussies onder het inkomend Voorzitterschap.
g) Weren van illegaal hout
(Voortgangsrapport)
Het voorzitterschap heeft de Raad geïnformeerd over de voortgang die
geboekt is met de behandeling van het voorstel voor een Verordening van
17 oktober 2008. Doel van de Verordening is het weren van illegaal hout
op de markt. De voortgang is ondanks de inspanningen van het Tsjechische voorzitterschap helaas beperkt.
Ik heb het Tsjechische voorzitterschap bedankt voor het heldere voortgangsverslag en de inzet die zij heeft gepleegd om snelle besluitvorming
over deze belangrijke Verordening te kunnen afronden. Ondanks de vele
tijd die er is ingestoken, zijn er weerbarstiger punten dan verwacht. Naar
mijn mening zijn deze:
– De uitzonderingsbepaling voor kleine boseigenaren. Ik heb daarbij
aangegeven dat ik sterke aarzelingen heb bij een uitzonderingsbepaling voor kleine boseigenaren. Voor mij is het belangrijk dat het
stelsel van zorgvuldigheidseisen niet strijdig zijn met internationale
handelsafspraken. Voorkomen moet worden dat het beeld ontstaat bij
landen die hout naar de EU exporteren, dat wij onze eigen marktdeelnemers coulanter behandelen dan marktdeelnemers buiten de EU;
– De breedte van het begrip toepasselijke wetgeving om te kunnen
bepalen wat nu legaliteit is, evenals de reikwijdte daarvan. Ik heb
aangegeven dat ik van mening ben dat de definitie van «toepasselijk
recht» verduidelijking behoeft en goed dient aan te sluiten bij die van
het FLEGT-actieplan. Dit is van belang met het oog op de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het voorstel;
– De wijze van erkenning van toezichthoudende organisaties.
Ik ben voorstander van accreditatie van de toezichthoudende organisaties door de Commissie in plaats van door de lidstaten afzonderlijk,
omdat het uniforme toepassing van de erkenningscriteria en de doelmatigheid bevordert. Handhaving is wel iets wat op lidstaatniveau
dient te worden belegd;
– Het opnemen van een verbodsbepaling in de Verordening.
Ik heb aangegeven het huidige voorstel het liefst te verbreden naar een
internationaal verbod op de handel in illegaal hout om dit ook in
WTO-verband mogelijk te maken. Het is immers een probleem dat
mondiaal dient te worden aangepakt.
Ik heb voorts de hoop uitgesproken dat het inkomende Zweedse voorzitterschap deze Verordening het komende halfjaar veel aandacht zal geven
en dat we binnenkort in de Raad een discussie kunnen hebben hoe we de
belangrijkste discussiepunten kunnen oplossen. Commissaris Fischer Boel
gaf aan dat de ontbossing per jaar net zoveel broeikaseffect geeft als alle
EU-industrie in z’n geheel. Dit dossier kan dus veel betekenen in de strijd
tegen broeikasgassen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

10

h) Identificatie en registratie van schapen en geiten
(Verzoek Britse delegatie)
In december 2003 heeft de Raad besloten dat schapen individueel geregistreerd moeten worden omwille van van tracering van dierziekten en
voedselveiligheid. Omdat individuele registratie handmatig een onmogelijke taak is, heeft de Raad tevens bepaald dat dit op basis van elektronische identificatie moet. De verplichte registratie zou eerst ingaan per 2008.
In december 2007 heeft de Raad echter besloten de ingangsdatum naar
2010 te verschuiven.
Er is een uitzondering voor lidstaten met aantallen kleiner dan 600 000
dieren. Zij moeten wel individueel gaan registreren, maar mogen dit
zonder elektronische identificatie doen. Zodra dieren vanuit deze lidstaten
geëxporteerd worden, moeten deze dieren wel elektronisch geïdentificeerd worden, om andere lidstaten niet te belasten met dieren die niet
elektronisch geïdentificeerd zijn. Het Verenigd Koninkrijk heeft tijdens de
Raad een aantal voorstellen gedaan om de administratieve lasten/kosten
voor boeren te reduceren.
Commissaris Vassiliou gaf aan dat een goed identificatieen registratiesysteem van belang is voor de traceerbaarheid bij uitbraken van dierziekten en voor de volksgezondheid. Voorts gaf zij aan dat de regelgeving
door de Raad in 2003 en later nogmaals in 2007 is goedgekeurd. Verder
merkte zij op dat de uitbraak en verdere verspreiding van MKZ in het
Verenigd Koninkrijk mede te danken was aan het ontbreken van een goed
identificatie- en registratiesysteem en dat zij daarom niet in zal gaan op
het verzoek van het Verenigd Koninkrijk.
Actieplan 2006–2008 voor vereenvoudiging in het Gemeenschappelijk Visserijbeleid
(Verzoek van de Commissie)
De Commissie heeft een toelichting gegeven bij de onlangs uitgebrachte
Mededeling aan Raad en Europees Parlement over de stand van zaken
met betrekking tot de uitvoering van het Actieplan 2006–2008 inzake de
vereenvoudiging in de visserij. Ik heb opgemerkt dat – ook na de afloop
van het actieplan 2006–2008 – vereenvoudiging belangrijk blijft en dat het
werk moet worden voortgezet in het Actieprogramma Betere Regelgeving.
In dit Actieprogramma is visserij terecht een van de prioritaire gebieden.
Tenslotte heb ik speciaal gewezen op de noodzaak om ook bij nieuwe
communautaire regelgeving aandacht voor eenvoud, controleerbaarheid
en handhaafbaarheid te hebben. De Europese Commissie heeft dat laatste
bevestigd.
Stand van zaken blauwvintonijn
(Verzoek van de Commissie)
De Commissie heeft medegedeeld dat het vangstseizoen nu is gesloten.
De Commissie bedankt de betrokken lidstaten voor hun coöperatieve
houding op het gebied van toezicht en controle. De overcapaciteit blijft
evenwel een probleem in de tonijnvisserij en moet worden aangepakt.
Alleen dan is duurzame exploitatie mogelijk, aldus de Commissie. De
Raad heeft kennisgenomen van de mededelingen van de Commissie.
Overig

Bilateraal gesprek met Commissaris Borg over het Nederlands
aalbeheerplan
En marge van de Raad heb ik overleg gevoerd met Commissaris Borg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

11

over de goedkeuring van het Nederlandse aalbeheerplan. De Commissie
heeft inmiddels de eerste beoordeling van de nationale plannen binnen en
wil starten met de goedkeuringsprocedures. De inhoudelijke beoordeling
zelf vindt plaats door de organisatie van internationale marine biologen
(ICES). ICES brengt daarover advies uit aan de Europese Commissie.
Het Nederlandse plan is in een eerste groep van landen aan ICES voorgelegd. Het betreft de landen die tijdig een volledig plan hebben ingediend. Van deze groep zullen echter slechts één of enkele plannen nog
voor de zomer worden goedgekeurd.
Dat betreft volgens verwachting het plan van Ierland. In dat plan is als
enige een totaal-verbod op de beroepsvisserij opgenomen.
Commissaris Borg heeft mij aangegeven dat hij het Nederlandse
aalbeheerplan niet kan goedkeuren, noch kan afkeuren. Hij gaf aan dat er
extra informatie nodig is om tot een definitieve beoordeling van het
Nederlandse plan kan worden overgegaan. Hij wees er in dit verband op
dat de glasaalintrek in het afgelopen jaar opnieuw is gedaald. Dat maakt
dat de veronderstelde herstelperiode voor het bestand nog langer op zich
zal laten wachten. Ook wenste de Commissie dat verduidelijkt wordt hoe
Nederland haar programma van uitzet van glasaal gaat vormgeven. Tot
slot gaf de Commissaris aan dat het Nederlandse plan in vergelijking met
die van andere landen, relatief weinig visserijbeperkende maatregelen
bevat. Hij gaf aan dat een risico te vinden, en dat hij niet kan uitsluiten dat
aanvullende maatregelen nodig zijn, waarbij hij refereerde aan vangstbeperkende maatregelen.
Ik heb de Commissaris in reactie aangegeven dat het Nederlandse plan uit
een afgewogen set aan maatregelen bestaat. Het plan is wetenschappelijk
onderbouwd en heeft bij de visserijsector draagvlak. Gezien de stand van
de aal is het volgens mij noodzakelijk dat we al dit jaar maatregelen
nemen. De procedure voor goedkeuring van het Nederlandse plan mag er
dus niet toe leiden dat de maatregelen pas volgend jaar ingaan. Ik heb de
Commissie toegezegd dat wij de additionele informatie zo snel mogelijk
zullen aanleveren. In overleg met de Commissie streven we er dan naar
om tot zo snel mogelijk een definitief standpunt van de Commissie te
krijgen.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

12

Bijlage

A-punten
De volgende punten heeft de Raad als A-punt aangenomen, dat wil
zeggen zonder discussie:
1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

18.

Voorstel voor een besluit van de Raad over het door de Europese
Gemeenschap in te nemen standpunt tijdens de bijeenkomst van de
ministerraad van de Energiegemeenschap (Sarajevo, 26 juni 2009);
Voorstellen voor besluiten van de Raad inzake de sluiting van overeenkomsten inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten tussen de
Europese Gemeenschap en
a) Australië
b) de Verenigde Arabische Emiraten
c) het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië
d) de Republiek Armenië
e) Nepal
f)
Israël
g) de Republiek India
h) de Republiek Pakistan;
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de
Raad betreffende het in de handel brengen en het gebruik van diervoeders;
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de
Raad betreffende typegoedkeuringsvoorschriften voor de algemene
veiligheid van motorvoertuigen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot
coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
betreffende bepaalde instellingen voor collectieve beleggingen in
effecten;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende bepaalde onderdelen en eigenschappen van landbouwof bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de stuurinrichting van landbouw- of bosbouwtrekkers op
wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de achteruitkijkspiegels van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de door de constructie bepaalde maximumsnelheid en de
laadplatforms van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de montageplaats voor de achterkentekenplaat van tweeof driewielige motorvoertuigen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende kantelbeveiligingsinrichtingen op landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de sleepinrichting en de achteruitrijinrichting van
landbouw- en bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de installatie van verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen
van landbouwof bosbouwtrekkers op wielen;
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de onderdrukking van radiostoringen, veroorzaakt door
landbouw- of bosbouwtrekkers (elektromagnetische compatibiliteit);
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de installatie van de verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen op twee- of driewielige motorvoertuigen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

13

19. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
inzake de onderdeelgoedkeuring van verlichtings- en lichtsignaalinrichtingen van landbouw- en bosbouwtrekkers op wielen;
20. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende betreffende de kantelbeveiligingsinrichtingen op
landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen (statische proeven).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-32, nr. 345

14