Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2845
Vragen van de leden Rebel en Ypma (beiden PvdA) aan de Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat een derde van de
jongeren zich nog onvoldoende veilig voelt in jeugdzorginstellingen
(ingezonden 3 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 juli 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat een derde van de jongeren zich
nog onvoldoende veilig voelt in jeugdzorginstellingen?1
Antwoord 1
Ja, ik ken het rapport, «Jongeren in jeugdhulp over veiligheid».
Vraag 2
Wat is uw reactie op de uitkomsten van het onderzoek van de jongerentaskforce naar de veiligheidsbeleving onder 196 jongeren in 15 jeugdzorginstellingen?
Antwoord 2
Het rapport «Jongeren in jeugdhulp» heb ik 2 juni jongstleden overhandigd
gekregen tijdens een overleg dat ik samen met de staatssecretarissen van
OCW en VenJ had met de Jongerentaskforce Kindermishandeling.
Jongerenparticipatie is van groot belang ook binnen de jeugdhulp.
In de tweede plaats geeft het onderzoek inzicht in de veiligheidsbeleving van
jongeren in instellingen voor jeugdhulp. Hieruit blijkt dat de ondervraagde
jongeren overwegend positief zijn in hun oordeel over de veiligheid in de
instelling. Een grote meerderheid van de jongeren heeft nooit te maken
gehad met fysiek geweld en de meeste jongeren voelen zich ook veilig ten
opzichte van andere jongeren. Het rapport laat ook zien waar nog verbeteringen nodig zijn om de situatie voor jongeren nog veiliger te maken. Hiermee
kunnen de instellingen waar jongeren verblijven aan de slag. Het is daarom
goed dat de Jongerentaskforce het rapport heeft aangeboden aan Jeugdzorg
Nederland, die heeft aangegeven dat de tips en adviezen bruikbaar zijn en
passen in trajecten die al lopen vanuit Jeugdzorg Nederland.

1

ah-tk-20142015-2845
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Jongerentaskforce Kindermishandeling, «Jongeren in jeugdhulp over veiligheid», juni 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3 en 4
Hoe verhouden de uitkomsten van het onderzoek zich tot de maatregelen uit
«het kwaliteitskader voorkomen seksueel misbruik in de jeugdzorg» van de
Commissie Rouvoet?
Wat vindt u ervan dat binnen jeugdzorginstellingen niet of nauwelijks over
seksualiteit en online pesten wordt gepraat?
Hoe verklaart u de toename van het aantal meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij de Inspectie Jeugdzorg (IJZ) in 2014? Welke
maatregelen gaat u treffen als het gaat om verbeteringen rondom het
bespreekbaar maken van relaties en seksualiteit, periodieke inschatting van
het risico op seksueel grensoverschrijdend gedrag en het structureel scholen
van professionals op dit punt?
Antwoord 3 en 4
Ik leid uit het rapport van de Jongerentaskforce niet af, dat binnen jeugdzorginstellingen niet of nauwelijks over seksualiteit wordt gepraat, maar wel dat
het bespreekbaar zijn van seksualiteit nog geen gemeengoed is. De acties uit
«het kwaliteitskader voorkomen seksueel misbruik in de jeugdzorg» zijn
inmiddels door de jeugdzorginstellingen geïmplementeerd. Daarin is een
belangrijk thema het bespreekbaar maken van het onderwerp seksualiteit. Dit
geldt zowel voor de gesprekken tussen begeleiders en jongeren als voor de
gesprekken tussen de begeleiders onderling.
Ik kan mij voorstellen dat het nog enige tijd duurt, voordat het in alle
instellingen voor alle medewerkers gewoon is om over seksualiteit te praten.
Ik ben dan ook blij, dat de commissie Rouvoet in haar Eindbericht aandringt
op blijvende aandacht voor dit onderwerp, en dat Jeugdzorg Nederland deze
aanbeveling in alle opzichten onderschrijft.
Uit het Jaarbericht van de IJZ blijkt dat in 2014 er sprake is van een stijging
van het aantal meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hoewel
de IJZ aangeeft dat de meldingen betrekking kunnen hebben op naar zwaarte
uiteenlopende calamiteiten, inclusief experimenteergedrag van jeugdigen
onderling, vind ik dit een punt van zorg en van blijvende aandacht. Dit sluit
aan bij de conclusies van het onderzoek dat de IJZ in 2014 heeft uitgevoerd
bij 27 instellingen. Uit dit onderzoek blijkt, dat de IJZ van oordeel was dat
bijna alle onderzochte instellingen voldoende handelen ter voorkoming van
seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar ook dat bij nagenoeg alle
instellingen verbeteringen nodig zijn waar het gaat om het bespreekbaar
maken van relaties en seksualiteit, periodieke inschatting van het risico op
seksueel grensoverschrijdend gedrag en het structureel scholen van
professionals op dit punt.
Vraag 5
Op welke wijze wordt de ervaring en deskundigheid van jongeren ingezet om
de kennis en vaardigheden over seksualiteit en online pesten in jeugdzorginstellingen te verbeteren?
Antwoord 5
Het rapport bevat concrete aanbevelingen en tips voor jeugdzorginstellingen
waar de instellingen mee aan de slag kunnen om de verschillende aspecten
van de veiligheidsbeleving van jongeren te verbeteren.
Het LOC zal samen met jongerenraden en het Jeugdwelzijnsberaad bezien
welke mogelijkheden er zijn om, aan de hand van de verbeterpunten uit het
onderzoek, de veiligheid in instellingen op dit gebied te verbeteren.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de aanpak van kindermishandeling expliciet onderdeel
behoort te zijn van het beleid omtrent sociale veiligheid op scholen? Zo ja,
waarom is daar in het voorstel van wet tot wijziging van enige onderwijswetten in verband met het invoeren van de verplichting voor scholen om de
sociale veiligheid op school te waarborgen geen rekening mee gehouden? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ik ben het met u eens dat de aanpak van kindermishandeling op sociaal
veilige scholen bespreekbaar moet zijn. Dit expliciet meenemen in onderwijswetgeving is niet nodig, immers daarvoor is er de Wet Meldcode huiselijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

geweld en kindermishandeling. Op grond van de Wet Meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling is het bevoegde gezag in het onderwijs
verplicht om bij het personeel de kennis over en het gebruik van de
meldcode te bevorderen. Daarmee zijn scholen verantwoordelijk voor de
scholing van zittende leraren.
Een brede aanpak waarbij aandacht wordt besteed aan verschillende vormen
van onveiligheid van kinderen is wenselijk. In de lerarenopleidingen wordt de
basis gelegd voor het omgaan met sociale veiligheid. Leren signaleren van
sociale problematiek als pesten en kindermishandeling en weten wat je
daaraan kunt en moet doen, zijn daar essentieel onderdeel van. Met de
pabo’s, tweedegraads lerarenopleidingen en de Stichting School en Veiligheid
is afgesproken dat zij in het traject versterking sociale veiligheid ook aandacht
zullen besteden aan het signaleren en adequaat handelen in gevallen van
kindermishandeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3