Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 305

Mobiliteitsbeleid

Nr. 126

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 april 2009
Tijdens het Algemeen Overleg over milieuzonering van 15 januari jongstleden (31 305, nr. 105) heb ik uw Kamer toegezegd een nadere toelichting
te geven op de wijzigingen van de relevante wet- en regelgeving die nodig
zijn voor vrijstellingen voor hulpdiensten en Defensie. Dit naar aanleiding
van de bespreking van het ontwerpbesluit tot wijziging van het Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990), het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer, het Voertuigreglement en het
koninklijk besluit van 15 december 1994, houdende uitvoering van artikel
4, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 inzake verkeersvoorschriften
voor het militaire verkeer in gewone omstandigheden (Stb. 967) en het
Voertuigreglement ten behoeve van de milieuzone voor vrachtauto’s, dat
ik de Kamer op 31 oktober 2008 heb voorgelegd (31 305, nr. 83).
Zoals ik uw Kamer op 15 januari jongstleden heb gemeld is het van
belang dat het besluit op 1 mei aanstaande in werking kan treden, zodat
overtredingen van de bepalingen van het besluit kunnen worden afgehandeld via de administratieve route, als zogenaamd «Mulderfeit». Dit om de
handhaafbaarheid te vergemakkelijken en het gerechtelijke systeem
zoveel mogelijk te ontlasten. Ik heb daarom na ontvangst van het advies
van de Raad van State en de verwerking daarvan het ontwerpbesluit
aangeboden aan de Koningin voor vaststelling. De datum van inwerkingtreding van het onderdeel met betrekking tot het milieuzonebord dient
nog bij koninklijk besluit te worden vastgesteld, zodat er nog gelegenheid
is hierover desgewenst met uw Kamer te overleggen.
Ik heb goede nota genomen van de opmerkingen die gemaakt zijn tijdens
het AO van 15 januari jongstleden. In dit kader wil ik benadrukken dat met
het besluit de huidige situatie van milieuzones voor vrachtauto’s niet
gewijzigd wordt. Er verandert op zichzelf niets aan de reeds bestaande
vrijstellingen en ontheffingen en de mogelijkheden vrijstellingen en
ontheffingen te verlenen.
De gemeentelijke ontheffingsmogelijkheden zoals uiteengezet op de site
www.milieuzones.nl <http://www.milieuzones.nl> worden dus door de

KST129646
0809tkkst31305-126
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 305, nr. 126

1

invoering van het besluit niet gewijzigd. Ook zorgt het besluit er niet voor
dat er (nieuwe) milieuzones worden ingesteld. Evenmin veranderen de
toegangseisen tot de milieuzone met dit besluit, die zijn immers tussen
rijk, gemeenten en bedrijfsleven vastgelegd in het convenant «Stimulering
schone vrachtauto’s en milieuzonering» uit 2006 en worden in dit besluit
ongewijzigd overgenomen. Ook verandert er niets aan de reeds bestaande
vrijstellingen en mogelijkheden voor ontheffing Het doel van het besluit is
een nieuw verkeersbord (C22a) te introduceren waarmee de milieuzones
worden aangeduid. Dit om de duidelijkheid voor de verkeersdeelnemer op
straat te vergroten. Op dit moment wordt voor de milieuzones voor
vrachtverkeer gebruik gemaakt van het bord C7 («gesloten voor vrachtverkeer»), dat een algeheel verbod voor vrachtauto’s aangeeft. Voor
vrachtauto’s die voldoen aan de toegangseisen van de milieuzone dient
vervolgens ontheffing te worden verleend. Door de toegangseisen op te
nemen in het besluit voor het nieuwe verkeersbord kan de ontheffingverlening grotendeels achterwege blijven (behoudens voor bijzondere
situaties), wat een besparing van administratieve lasten oplevert. Dat is
het tweede doel van dit besluit.
Bij brief van 27 februari 2009, (30 175, nr. 77) bent u door mijn ambtgenote
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer geïnformeerd
over het stopzetten van de subsidiëring van halfopen retrofit roetfilters op
zware voertuigen. De conclusies van het in die brief genoemde onderzoek
door TNO en het stopzetten van de subsidiëring hebben geen gevolgen
voor dit ontwerpbesluit. Ten eerste blijken de gevolgen voor de effectiviteit van de milieuzones voor vrachtverkeer uiterst gering. De convenantpartners zien daarin dan ook geen aanleiding om de toegangscriteria voor
de milieuzones aan te passen. Ook zullen vrachtauto’s die met deze filters
zijn uitgerust onverminderd toegang houden tot de milieuzones, overeenkomstig de huidige toegangscriteria. Ten tweede is de typegoedkeuring
voor de halfopen roetfilters niet ingetrokken. De halfopen roetfilters
voldoen immers wel aan de oorspronkelijke typegoedkeuringseisen. Eventueel wordt de typegoedkeuring later aangepast, afhankelijk van de resultaten van het vervolgonderzoek naar halfopen roetfilters van andere fabrikanten en de aanbevelingen van TNO afgewacht. In het ontwerpbesluit
wordt voor de aan de typegoedgekeurde roetfilters gestelde eisen
verwezen naar de nog op te stellen Regeling typegoedkeuring roetfilters.
Aanpassing van de typegoedkeuringseisen in die regeling zal daarom
geen nadere aanpassing van dit ontwerpbesluit vergen.
Dan de toelichting op de vrijstelling voor Defensievoertuigen. Een aantal
locaties van de krijgsmacht, veelal kazernes, is gesitueerd binnen de
milieuzones. Van en naar deze locaties vindt transport plaats van
goederen en mensen waarvoor soms ook vrachtauto’s gebruikt worden.
Door het grote aantal in de komende jaren te vervangen voertuigen en de
specifieke vereisten die aan defensievoertuigen worden gesteld, is het
voor het ministerie van Defensie niet mogelijk op korte termijn te voldoen
aan de eisen voor de milieuzone genoemd in artikel 86d RVV 1990. Het
hoofdstuk milieuzones in het RVV 1990 is daarom vooralsnog niet van
toepassing op voertuigen, die worden gebruikt ten behoeve van het militaire verkeer in normale omstandigheden.
Nochtans neemt het ministerie van Defensie ter verbetering van de luchtkwaliteit bij nieuw en bestaand materieel technische maatregelen die
leiden tot een lagere emissie van fijn stof en stikstofdioxide. Zo zullen
bijvoorbeeld de voertuigen die specifiek zijn bedoeld om de kazernes van
goederen te voorzien, al in de loop van 2009 worden vervangen door Euro
V voertuigen.
Ten aanzien van de hulpdiensten politie, brandweer en ambulancediensten blijkt het regelen van een generieke vrijstelling in dit besluit niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 305, nr. 126

2

nodig. Politie, brandweer en ambulance voeren als zij een dringende taak
uitvoeren optische en geluidssignalen (art. 29, eerste lid, Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV)). Als zij dat doen wordt het
betrokken voertuig een voorrangsvoertuig (art. 1, onder an, RVV). Bestuurders van een voorrangsvoertuig mogen afwijken van de voorschriften van
het RVV (en dus ook straks t.a.v. die betreffende milieuzone) voor zover de
uitoefening van hun taak dit vereist (art. 91 RVV). Verder hebben de
betrokken diensten alle vrijstellingen ex art. 147 Wegenverkeerswet 1994
waardoor zij mogen afwijken van bepalingen van het RVV voor zover dit
voor de uitvoering van de opgedragen taken noodzakelijk is. Voor de
beeldvorming is het verder goed te vermelden dat er bij de milieuzones
geen sprake is van fysieke barrières zoals slagbomen e.d. Handhaving
vindt plaats aan de hand van het kenteken van een voertuig en niet door
staande houding. Er is dus geen enkele belemmering voor de hulpdiensten om snel bij een noodsituatie binnen een milieuzone te geraken.
Dan het voorstel van het lid van uw Kamer dhr. Van Heugten (CDA), ingebracht tijdens het algemeen overleg van 15 januari jongstleden. Dit voorstel betreft het regelen van een generieke vrijstelling voor bijzondere
voertuigen zoals bouwkranen en takelwagens. In het convenant «Stimulering schone vrachtauto’s en milieuzonering» zijn verschillende categorieën van bijzondere voertuigen, zoals bijvoorbeeld kraanwagens,
benoemd waarvoor geldt dat de gemiddelde afschrijvingstermijn langer is
dan 8 jaar. In het convenant is afgesproken dat alle vrachtauto’s van 13
jaar en jonger, die vallen binnen deze bijzondere categorieën, worden
toegelaten in de milieuzone. Voor deze bijzondere categorieën is de
toegang tot de milieuzone geregeld door middel van langdurige ontheffingen. Deze langdurige ontheffingen worden verleend door
SenterNovem, dat hiervoor gemandateerd is door de gemeenten die een
milieuzone hebben ingesteld. Voor deze constructie is gekozen om de
administratieve lasten voor het bedrijfsleven en gemeenten zoveel mogelijk te beperken.
In overleg met de sector zal worden bezien of er categorieën bijzondere
voertuigen zijn die in de huidige praktijk toch nog problemen ondervinden
bij de verlening van ontheffingen. Als dat het geval is ben ik bereid, in
overleg met de gemeenten en de andere convenantpartners, te bezien
welke mogelijkheden er zijn om de administratieve lasten verder te
beperken.
Ten aanzien van de gedachte om vrachtauto’s van 25 jaar en ouder
(oldtimers) vrij te stellen gaf ik tijdens het Algemeen Overleg al aan dat dit
probleem nauwelijks speelt en dat in de praktijk blijkt dat gemeenten dit in
overleg met betrokkenen zelf bevredigend oplossen. Er is dus nauwelijks
aanleiding om voor deze groep nadere regels op te stellen.
Een generieke vrijstelling voor vrachtauto’s van 25 jaar en ouder is bovendien ongewenst. Dit betreft juist de meest vervuilende groep vrachtauto’s
die gemeenten met milieuzones beogen te weren uit het centrum van hun
stad. De vrachtauto’s die als hobbyof verzamelobject in bezit zijn, zijn niet
eenvoudig te onderscheiden van de vrachtauto’s die commercieel
gebruikt worden.
Daarnaast blijken er in de praktijk voor de eigenaren van oldtimervrachtauto’s nauwelijks problemen te zijn met de milieuzones, zo blijkt uit
recent overleg tussen het ministerie van VROM en de Federatie Historische Automobielclubs (FE HAC). In overleg met de betreffende
gemeente(n) wordt in de praktijk een passende oplossing gevonden. Ik
geef een paar voorbeelden: zo wordt door gemeenten ontheffing verleend
tijdens evenementen zoals de parades met historische militaire voertuigen
op Bevrijdingsdag. In Eindhoven zijn voertuigen van het DAF-museum
vrijgesteld van de milieuzone mits zij de kortste route in en uit de milieuzone aanhouden. In Den Haag is een particulier die binnen de milieuzone

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 305, nr. 126

3

zijn oude Amerikaanse truck heeft gestald, vrijgesteld als ook hij via de
kortste weg de milieuzone in- en uitrijdt. Kortom, in de praktijk vindt men
hier op lokale schaal een oplossing op maat, waar een generieke vrijstelling onbedoelde negatieve effecten zou hebben.
Ik hoop u met deze toelichting voldoende geïnformeerd te hebben.
De minister van Verkeer en Waterstaat,
C. M. P. S. Eurlings

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 305, nr. 126

4