Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 1015

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 mei 2017
Met deze brief informeer ik u over de onderwerpen die naar verwachting
geagendeerd zullen worden voor de Landbouw- en Visserijraad die 11 mei
a.s. plaatsvindt in Brussel (CM 2528/17). Tot op heden is er geen definitieve agenda beschikbaar. Ook informeer ik u over de wijze waarop de
regering uitvoering zal geven aan motie van het lid Dijkgraaf c.s.
(Kamerstuk 28 625, nr. 244) inzake de consultatie over de modernisering
en vereenvoudiging van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
Ten slotte geef ik u verdere informatie betreft het eerste evaluatierapport
over de vergroening in Nederland.
Geagendeerde onderwerpen op de Raad
Verordening Technische Maatregelen
Algemene Oriëntatie
De Raad zal een standpunt innemen over het voorstel van de Europese
Commissie voor een nieuwe technische maatregelenverordening
(COM(2016) 134; ST 8151/17 en ST 8091/17). Deze zogenoemde algemene
oriëntatie vormt de inzet van de Raad in de onderhandelingen in triloog
met het Europees Parlement en de Europese Commissie.
De voorgestelde aanpassing van de technische maatregelenverordening
is een van de laatste onderdelen van de hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid waartoe in 2014 werd besloten. De technische
maatregelenverordening is een essentieel instrument voor het beheer van
de visserijvloot, naast de maximale vangstmogelijkheden (Total Allowable
Catch, TAC), de controleverordening, de meerjarenplannen voor het
beheer en het Europese Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij. De
technische maatregelen zijn bedoeld om de selectiviteit van de vistuigen
te verbeteren en om juveniele vis, kwetsbare soorten en kwetsbare
gebieden te beschermen.

kst-21501-32-1015
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 1015

1

Het bijzondere van deze nieuwe verordening is dat alle technische
dossiers in de toekomst via regionalisering worden uitgewerkt. De
regionale groepen kunnen hiertoe een gezamenlijke aanbeveling doen
aan de Europese Commissie, die het na een wetenschappelijke toets met
een gedelegeerde handeling in regelgeving omzet. Dit gebeurt nu
bijvoorbeeld al met de discardplannen.
De detailregels die de lidstaten via regionalisering kunnen wijzigen,
betreffen de voorschriften voor netten, minimummaten voor vis, gesloten
gebieden, maar ook de toelating van en de eisen rondom pulsvisserij. De
gedachte hierachter is dat de lidstaten maatwerk kunnen leveren en de
regelgeving daardoor beter wordt afgestemd op de praktijk.
Het belangrijkste punt voor Nederland is dat de Europese Commissie in
haar voorstel de toelating van de pulskor voor de Noordzee had geregeld.
Dit voorstel bleek niet acceptabel voor een aantal lidstaten, waarna het
voorzitterschap de huidige regelgeving heeft teruggebracht in het
voorstel. Dit betekent dat Nederland slechts vijf procent van de boomkorvloot mag uitrusten met de puls.
Het besluit over de algemene toelating van de puls wordt in de algemene
oriëntatie overgelaten aan de regio. Dat betekent dat de Scheveningengroep met een gemeenschappelijke aanbeveling moet komen aan de
Europese Commissie. Mijn inschatting is dat dit een zeer moeilijk traject
wordt. Immers er is dan instemming nodig van alle lidstaten in de regio.
Het nieuwe voorstel voor de technische maatregelen is op andere punten
wel een drastische verbetering ten opzichte van de oude technische
maatregelen. De Europese Commissie heeft in haar voorstel een aantal
vereenvoudigingen doorgevoerd. De belangrijkste is dat de gedetailleerde
vangstsamenstellingsregels zijn geschrapt. Deze vangstsamenstellingsregels zijn niet verenigbaar met de aanlandplicht. Hoewel meerdere
lidstaten hebben aandrongen op behoud van de vangstsamenstellingsregels, zijn deze tot mijn tevredenheid niet teruggekeerd.
Het schrappen van de vangstsamenstellingsregels betekent niet dat
vissers nu volledig vrij zijn om zelf te bepalen met welke maaswijdte ze
vissen. Wie vist met kleine mazen, moet laten zien dat de visserij is gericht
op soorten waarvoor deze maaswijdte is bedoeld, zoals tong of
langoustine. Hiervoor zijn minimum-doelsoortpercentages opgenomen in
de regelgeving. Lukt het een visser herhaaldelijk niet om deze percentages
te halen, dan heeft de lidstaat de mogelijkheid om de machtiging voor het
gebruik van deze maaswijdte in te trekken. Bij het vaststellen van de
percentages is rekening gehouden met het feit dat visserij wisselvallig is
en dat de vangsten niet iedere reis gelijk zijn.
In zijn algemeenheid ben ik tevreden met het voorstel voor de nieuwe
verordening. Veel positieve punten die voor Nederland van belang zijn,
zijn overeind gebleven in het voorstel van de Europese Commissie.
Desondanks kan ik niet met het voorstel instemmen. Ik ben buitengewoon
teleurgesteld dat het voorzitterschap lidstaten tegemoet is gekomen die
bezwaren hebben tegen de pulstechniek. Kern van het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid is dat de visserij wordt gestimuleerd te
innoveren en te verduurzamen. De pulstechniek is een duurzame
innovatie. Met het voorstel voor de algemene oriëntatie wordt het voor
Nederland zeer lastig om in het vervolgtraject algemene acceptatie van de
pulstechniek te bewerkstelligen. Dat werpt een onnodige belemmering op
voor deze duurzame innovatieve vistechniek. Ik zal mijn ongenoegen
hierover tijdens de Raad duidelijk kenbaar maken en zal, ondanks mijn
positieve oordeel over de rest van het voorstel voor de algemene
oriëntatie, mijn stem onthouden en zo een duidelijk signaal afgeven.
Daarbij zal ik wijzen op het onderzoek dat de afgelopen jaren al is gedaan
met positieve resultaten: vermindering van bodemberoering en brandstof-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 1015

2

gebruik en betere selectiviteit. Ik zal ook wijzen op het aanvullende
onderzoek dat nog plaatsvindt om negatieve effecten op het mariene
ecosysteem uit te sluiten. Mijn inzet is dat de puls moet worden toegelaten wanneer uit het aanvullende onderzoek naar voren komt dat de puls
geen significante negatieve effecten heeft. Die garantie wil ik nu in de
regelgeving terugzien. Ook buiten de Raad blijf ik tijdens bilaterale
gesprekken aandacht vragen voor dit voor de Nederlandse visserijsector
belangrijke dossier.
Naar verwachting is er onder de lidstaten brede steun voor de algemene
oriëntatie. Voor de puls is er slechts beperkte steun van andere lidstaten.
Het Europees Parlement moet zijn positie nog bepalen, maar kritische
geluiden van Europarlementariërs over puls kunnen worden verwacht.
Diversen: Oceanenconferentie (New York, 5–9 juni 2017)
Informatie van de Zweedse delegatie
Van 5 tot 9 juni aanstaande vindt in New York een door de Verenigde
Naties georganiseerde high-level-conferentie over oceanen plaats (ST
8362/1/17). Het doel van deze conferentie is om de implementatie van
Sustainable Development Goal (SDG) 14 verder te ondersteunen. Deze
SDG gaat over het behoud en duurzaam gebruik van de oceanen, zeeën
en maritieme bronnen voor duurzame ontwikkeling. Nederland zal aan
deze conferentie deelnemen.
De conferentie zal een verklaring aannemen met een «Call for Action» om
de implementatie van SDG 14 te ondersteunen. De Raadsconclusies over
internationaal oceaanbeheer van 3 april jl., met specifieke aandacht voor
SDG 14, dienen als uitgangspunt voor de Europese inbreng bij bespreking
van de Call for Action.
Diversen: Malta MedFish4Ever-Ministerverklaring
Informatie van de Europese Commissie en het voorzitterschap
Op 30 maart jl. hebben de landen rond de Middellandse Zee beloofd zich
de komende tien jaar in te spannen om hun visbestanden te herstellen en
de ecologische en economische rijkdom van hun regio te beschermen. De
afspraken zijn vastgelegd in de Malta MedFish4Ever-Verklaring. Tijdens de
Raad zal deze verklaring worden gepresenteerd en zal Commissaris Vella
de vervolgstappen toelichten (ST 8507/17).
De visstand in de Middellandse Zee loopt snel terug. Sommige visbestanden staan op het punt te verdwijnen. In totaal wordt momenteel 93%
van de bestanden overbevist. Dat wordt niet alleen geconstateerd door de
vissers, die steeds minder vis vangen, maar ook door de wetenschappers,
die de situatie al jaren monitoren. Redenen zijn de vervuiling, de
klimaatverandering, maar bovenal de overbevissing. Gezamenlijke actie is
noodzakelijk, omdat de schade anders onomkeerbaar wordt. Bestanden
die van fundamenteel belang zijn voor de visserijsector zullen dan
verdwijnen.
Diversen: Afrikaanse varkenspest
Informatie van de Europese Commissie, op verzoek van de Poolse
delegatie
Polen heeft een diversenpunt aangevraagd over Afrikaanse varkenspest
(ST 8495/17). Polen kampt met uitbraken van Afrikaanse varkenspest. In
een aantal landen grenzend aan de Europese Unie, te weten Oekraïne,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 1015

3

Wit-Rusland en Moldavië, zijn er ook geregeld uitbraken van Afrikaanse
varkenspest. Het risico bestaat dat er nieuwe introducties van de ziekte in
de Europese Unie plaatsvinden vanuit deze landen. Polen maakt zich
zorgen over de situatie ter plaatse en verzoekt de Europese Commissie
om een aantal acties. Deze acties betreffen meer internationale samenwerking, meer transparantie over de situatie in deze landen en regelmatige informatievertrekking door de getroffen landen. Bovendien wil
Polen dat er een geïntegreerde aanpak komt aan de grenzen van de
Europese Unie.
De Europese Commissie biedt de drie grenslanden hulp om verspreiding
naar de EU te voorkomen. Daarnaast probeert zij zoveel mogelijk
informatie uit deze landen te krijgen, maar dat is niet eenvoudig. De acties
van de Europese Commissie krijgen brede steun van de EU-lidstaten.
Nederland steunt de acties van de Europese Commissie om Oekraïne,
Wit-Rusland en Moldavië bij te staan bij de bestrijding van de Afrikaanse
varkenspest. Ook begrijpt en steunt Nederland het verzoek van Polen.
Tegelijk realiseert Nederland zich dat de Europese Commissie al veel doet
op dit vlak.
Motie inzake de consultatie over het GLB
In de motie van het lid Dijkgraaf c.s. (Kamerstuk 28 625, nr. 244) verzoekt
uw Kamer de regering om bij haar inbreng in de consultatie over de
modernisering en vereenvoudiging van het GLB (Kamerstuk 28 625,
nr. 242) duidelijk aan te geven dat dit het standpunt van het demissionaire
kabinet betreft en dat daarom voor de inbreng een strikt parlementair
voorbehoud geldt.
Ik zal in de toelichtende nota, die als onderdeel van de beantwoording van
de questionnaire aan de Europese Commissie zal worden verstuurd,
vermelden dat deze beantwoording in het licht dient worden gezien van
de demissionaire status van het kabinet en dat het parlement zich hier
inhoudelijk nog niet over heeft willen uitspreken.
Biodiversiteitswinst vergroening GLB
In mijn beantwoording van de schriftelijke vragen over de voorgenomen
reactie op de consultatie over het GLB (Kamerstuk 28 625, nr. 243) heb ik
uw Kamer reeds geattendeerd op het eerste evaluatierapport over de
vergroening in Nederland. Met dit rapport geef ik invulling aan de motie
van het lid Ouwehand, waarmee de regering is verzocht de ambities met
betrekking tot de biodiversiteitswinst van de vergroening van het GLB om
te zetten in meetbare en afrekenbare doelen, en de Kamer jaarlijks te
rapporteren over de voortgang van het behalen van deze doelen
(Kamerstuk 28 625, nr. 202). Ten behoeve van deze jaarlijkse rapportage
heeft Alterra Wageningen UR eerder een monitoring opgezet en een
nulmeting gedaan. Dit is aan uw Kamer gemeld op 29 mei 2015
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 843).
U treft het evaluatierapport aan op de website van de WUR: http://
edepot.wur.nl/410351. Dit rapport laat onder andere zien dat in Nederland
de doelstelling voor ecologisch aandachtsgebied wat betreft areaal ruim is
gehaald. Het rapport stelt verder dat deze maatregel in potentie kan
zorgen voor een flinke toename van het semi-natuurlijke areaal, maar dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 1015

4

de effecten voor de biodiversiteit momenteel nog beperkt zijn omdat veel
boeren hebben gekozen voor een productiegerelateerde invulling van de
vergroening (met name vanggewassen).
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 1015

5