Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1556
Vragen van het lid Van den Berg (CDA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het aantal ziekenhuisopnames op het corona dashboard
(ingezonden 15 december 2020).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Minister voor Medische Zorg (ontvangen 4 februari 2021). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1224.
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitspraak van de voorzitter van het Landelijk Netwerk
Acute Zorg (LNAZ) tijdens de technische briefing over het coronavirus van
9 december 2020, waarbij hij aangeeft dat de ziekenhuisopnamegetallen die
op het dashboard staan, niet de getallen zijn vanuit de ziekenhuizen zelf?1
Antwoord 1
De heer Kuipers heeft tijdens de technische briefing van 9 december 2020
benoemd dat de ziekenhuisopnamegetallen die op het dashboard staan niet
overeen komen met die van LCPS. Zijn pleidooi was om de cijfers van LCPS
te gebruiken, omdat die actueel zijn en gaan over zowel de bezetting als de
instroom. De cijfers op het coronadashboard zijn afkomstig vanuit een andere
ziekenhuisbron: Stichting NICE. Dit wordt ook toegelicht onder het kopje
«Ziekenhuizen» onder de cijferverantwoording van het coronadashboard.
Naast Stichting NICE registreert ook LCPS cijfers over de druk op de zorg.
Beide organisaties ontvangen de cijfers van de ziekenhuizen. De cijfers van
zowel Stichting NICE als van LCPS worden ontsloten op het coronadashboard.
Voor een uitgebreide uitleg over het verschil tussen de twee databronnen, wil
ik u verwijzen naar de beantwoording van de Kamervragen D66 over de
cijfers van ziekenhuisopnames (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 999).
Vraag 2
Klopt het dat het werkelijke aantal ziekenhuisopnames structureel hoger ligt
dan wat er op het coronadashboard wordt gemeld?

1

ah-tk-20202021-1556
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, 9 december 2020, Technische Briefing update coronavirus,
(via https://debatgemist.tweedekamer.nl/debatten/update-coronavirus-14)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Stichting NICE ontvangt gegevens van alle ziekenhuizen over de IC. Over de
opname in de klinieken ontvangt Stichting NICE gegevens van 71 van de 74
ziekenhuizen. Eén ziekenhuis (het Flevoziekenhuis) levert nog niet de
dagelijkse gegevens over de klinieken aan Stichting NICE. Hierdoor is er in de
cijfers van Stichting NICE over de klinieken sprake van enige onderrapportage
en is dat ook het geval op het coronadashboard.
Daarnaast geldt dat LCPS en Stichting NICE de gegevens op verschillende
manieren rapporteren:
LCPS registreert het aantal bezette bedden. In combinatie met het aantal
overlijdens in de kliniek en op de IC leidt LCPS een «delta» af, die de facto de
netto instroom in de ziekenhuizen registreert.
Stichting NICE registreert van iedere patiënt wanneer deze in het ziekenhuis
komt, hoe lang deze behandeld wordt, en wanneer deze het ziekenhuis weer
verlaat of in het ziekenhuis overlijdt.
Het voordeel van de LCPS-cijfers is dat deze gericht zijn op de feitelijke
bezetting en de totale druk op de zorg. Immers, sommige patiënten liggen
veel langer in het ziekenhuis dan andere en daar houdt LCPS rekening mee.
Zo kan goed gestuurd worden op de allocatie van mensen en middelen;
benodigde personele inzet, de apparatuur en het aantal bedden. Sinds
oktober berekent het LCPS ook de instroomcijfers. Deze zijn inderdaad
actueler en completer dan de cijfers van Stichting NICE (vanwege de drie
ontbrekende ziekenhuizen voor wat betreft data over klinieken).
Het voordeel van de cijfers van Stichting NICE is dat deze veel gedetailleerder
de patiëntenpopulatie monitort (o.a. leeftijd en geslacht). Dit zijn cijfers die
belangrijk zijn voor het RIVM om te kunnen modelleren, prognoses te maken
en te adviseren. Deze cijfers geven dus beter inzicht in de verspreiding van
het virus. Daarnaast zijn de cijfers van Stichting NICE uit te splitsen op het
niveau van Veiligheidsregio’s, ofwel per Veiligheidsregio kan worden
berekend hoeveel patiënten naar een ziekenhuis gaan, ook als een ziekenhuis
zich in een andere regio bevindt. Sinds 17 december worden deze regionale
gegevens op metaniveau het coronadashboard ontsloten.
Om zowel de omvang van de druk op de zorg in beeld te hebben als het zicht
in de feitelijke verspreiding en daarmee de grondslag van de modellering
goed op orde te hebben, is het belangrijk dat zowel de instroom als de
bedbezetting worden bijgehouden. Een toename van de bezetting zegt
namelijk maar voor een deel iets over het aantal nieuwe patiënten. Zo is de
bezetting afhankelijk van zowel het aantal nieuwe patiënten als het aantal
patiënten dat wordt ontslagen of overlijdt. De twee bronnen kunnen dus niet
1 op 1 met elkaar worden vergeleken.
Vraag 3
Klopt het dat de drempelwaarde van 40 ziekenhuisopnames per dag in de
praktijk op 17 september werd gepasseerd, maar dat dit volgens het
dashboard pas rond 9 oktober werd bereikt? Klopt het dat we rond die datum
in werkelijkheid rond de 150 opnames per dag zaten?
Antwoord 3
Nee, de signaalwaarde van veertig ziekenhuisopnames per dag (uitgaande
van een 3-daags gemiddelde per dag) is op 30 september overschreden,
volgens de ziekenhuisgegevens van OSIRIS de toenmalige bron voor
ziekenhuisopnames op het dashboard. Volgens de ziekenhuisgegevens van
Stichting NICE was dit op 17 september het geval. Echter, deze cijfers zijn in
die periode bijgesteld, met terugwerkende kracht. Destijds (op 17 september)
was dit ook voor de cijfers van Stichting NICE nog niet het beeld en bereikte
het aantal ziekenhuisopnames nog niet de signaalwaarde van veertig.
Voor een uitgebreider antwoord verwijs ik u naar de beantwoording van de
Kamervragen D66 over incorrecte cijfers van ziekenhuisopnames (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 999).
Vraag 4
Deelt u de mening dat het van groot belang is dat met de juiste, actuele
cijfers wordt gewerkt, omdat anders het gebruik van de drempelwaarden
weinig zin heeft?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Ja. Voor een uitgebreid antwoord verwijs ik u naar de beantwoording van de
Kamervragen D66 over incorrecte cijfers van ziekenhuisopnames (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 999). Daarnaast wordt er in principe
niet gewerkt met dagcijfers, maar wordt er gekeken naar de tendens van de
cijfers en wordt de context van de cijfers meegewogen in besluitvorming
omtrent maatregelen. Het OMT advies is hier altijd de basis voor.
Vraag 5
Waarom worden op het dashboard niet de dagelijkse getallen gebruikt die
vanuit de ziekenhuizen iedere ochtend worden aangeleverd? Wie of wat
verhindert dat er met de actuele cijfers wordt gewerkt?
Antwoord 5
De gegevens van beide databronnen worden al ontsloten op het coronadashboard en worden door de ziekenhuizen aangeleverd. Zoals ik al bij mijn
antwoord op vraag 2 heb aangegeven, dienen de cijfers van LCPS en
Stichting NICE ieder een ander doel. De cijfers van LCPS over bedbezetting
tonen we op het dashboard om meer inzicht in de druk op de ziekenhuizen te
krijgen. Met behulp van de cijfers van Stichting NICE krijgt het RIVM meer
inzicht op patiëntniveau in het (deels retrospectief) virologisch beeld.
Vraag 6
Bent u bereid om de cijfers op het corona dashboard zo spoedig mogelijk
met de juiste cijfers te laten updaten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
De gegevens van beide databronnen worden al ontsloten op het coronadashboard: voor de instroom en om zicht te houden op de epidemie worden
cijfers gebruikt van Stichting NICE, voor de bezetting en om zicht te houden
op de druk op de zorg worden cijfers gebruikt van LCPS. Voor deze doeleinden zijn deze twee databronnen het meest accuraat. Daarnaast blijven we
voortdurend werken aan het verbeteren van de data en weergave van data op
het coronadashboard. Daarom hebben we inmiddels ook de kernindicator van
ziekenhuisopnames aangepast. Nu wordt bij het aantal nieuwe ziekenhuisopnames, het aantal nieuwe ziekenhuisopnames dat die dag gemeld is getoond,
in plaats van het aantal mensen dat die dag ook daadwerkelijk is opgenomen.
Hierdoor wordt de vertekening van de cijfers door na-rapportages verkleind
en wordt ook het verschil tussen de LCPS en NICE data m.n. over de
afgelopen 24 uur kleiner. Voor een uitgebreide uitleg wil ik u verwijzen naar
de cijferverantwoording op het dashboard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3