Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 637

Bedrijfslevenbeleid

Nr. 271

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2016
Op 8 januari jl. heb ik u de eerste Monitor Vestigingsklimaat aangeboden
(Kamerstuk 32 637, nr. 222).
Hierbij bied ik u de tweede versie van de Monitor aan1.
Deze monitor is een integraal instrument om het inzicht in de kwaliteit van
het Nederlandse vestigingsklimaat voor met name buitenlandse bedrijven
en investeerders te vergroten. Daarbij is het vestigingsklimaat van belang
voor het Nederlandse bedrijfsleven om concurrerend te zijn op de
mondiale markten.
De monitor is opgesteld door de Netherlands Foreign Investment Agency
(NFIA), onderdeel van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland van
het Ministerie van Economische Zaken. Dit is gedaan in samenspraak met
de regionale ontwikkelingsmaatschappijen, de meest betrokken departementen en koepelorganisaties zoals VNO-NCW/MKB Nederland en de
American Chamber of Commerce.
De monitor is besproken en vastgesteld in de Werkgroep Vestigingsklimaat, die valt onder de Dutch Trade and Investment Board. Deze biedt
een integraal overzicht van het vestigingsklimaat op basis van objectieve
internationale bronnen en laat zien hoe het Nederlandse investeringsklimaat ervoor staat in vergelijking met onze belangrijkste concurrenten.
Het gaat om zeven landen: België, Duitsland, Frankrijk, Ierland,
Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland.
De monitor wordt tweemaal per jaar geactualiseerd. De monitor is
bedoeld voor beleidsmakers en uitvoeringsorganisaties binnen het Rijk,
provincies en gemeenten, die invloed hebben op de diverse locatiefactoren. De monitor bevat geen aanbevelingen, maar geeft slechts aan op
welke locatiefactoren de omliggende landen aantrekkelijker zijn en waar
Nederland zich dus mogelijk kan verbeteren.
1

kst-32637-271
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 637, nr. 271

1

Resultaten voorjaar 2016
Uit de monitor blijkt dat het Nederlandse vestigingsklimaat concurrerend
en onderscheidend is ten opzichte van de ons omringende landen.
Nederland scoort vooral gemiddeld sterk.
• Op infrastructuur stonden we al op nummer één, sinds dit voorjaar
geldt dat ook voor de factor locatie en ligging.
• Naast onze uitstekende fysieke en digitale infrastructuur presteren wij
goed op betrouwbaarheid en beheer van de overheid (governance).
• Andere landen scoren beter op fiscaliteit, de beschikbaarheid van
onderzoekers en talent, sociale premiedruk, investeringsbescherming,
ontslagbescherming en regeldruk bij de bouw van onroerende zaken.
Thema: Opzet en inrichting van onroerende zaken
Als themaonderwerp is in deze monitor de opzet en inrichting van
onroerende zaken geanalyseerd. Uit die analyse blijkt onder meer dat de
regelgeving met betrekking tot het verkrijgen van een bouwvergunning in
Nederland een langdurig en kostbaar proces is. Een duur onderdeel in dat
proces betreft het onderzoek naar de grondkwaliteit.
Om het lange proces te vereenvoudigen is het in Nederland gebruikelijk
om bij de bouw van onroerend goed met de lokale autoriteiten een
startgesprek te voeren over het gehele proces. In dit gesprek kunnen
afspraken worden gemaakt om stappen niet volgtijdelijk, maar gelijktijdig
uit te voeren. Dit levert in de praktijk veel tijdswinst op. Helaas wordt deze
tijdswinst niet meegenomen in de scores van de Ease of Doing Business
van de Wereldbank; daarin wordt de maximale lengte van het proces als
indicator gebruikt.
Follow up
Als follow-up zullen de conclusies van de monitor worden gespiegeld aan
de ambities en de uitkomsten van de Wet Algemene Bepalingen
Omgevingsrecht. Daarnaast wordt bekeken waar mogelijkheden zijn om
bestaande drempels tijdens het vergunningstraject weg te nemen. Tot slot
wordt bezien of de Nederlandse werkwijze rond het startgesprek kan
worden meegewogen in de Ease of Doing Business-survey.
Vervolg
Voor de volgende editie van de monitor is themaonderwerp «Behoud van
en aantrekkelijkheid voor talent». Hiervoor worden de aspecten geanalyseerd die de aantrekkelijkheid van een land voor hoogopgeleide buitenlandse medewerkers vormen en in welke mate Nederland daarin verschilt
van de landen om ons heen, uiteraard met de bedoeling om de Nederlandse prestaties op dit gebied te verbeteren. Ik zal uw Kamer in het
voorjaar van 2017 over deze derde editie informeren.
Internationaal onderwijs
Het themaonderwerp in de eerste monitor was het internationaal
onderwijs in Nederland in vergelijking met omringende landen. Zoals
toegezegd hebben OCW en EZ onderzoek laten doen naar kwaliteit en
kwantiteit van het internationaal onderwijs in Nederland. Hieruit blijkt dat
de concurrentiepositie van Nederland goed is; er is een relatief breed
aanbod van curricula en het onderwijs kan als relatief goedkoop worden
aangemerkt. Het onderzoek heeft daarnaast aangetoond dat er een
capaciteitsprobleem is in het internationaal onderwijs. Met name in de
regio’s Amsterdam en Den Haag kampen veel scholen met een wachtlijst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 637, nr. 271

2

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en ik zullen
het volledige rapport binnenkort aan u toesturen. We doen dat samen met
het advies van de Onderwijsraad over de internationalisering van het
onderwijs in Nederland.
Brexit
Vanwege de voorgenomen Brexit stellen veel bedrijven en instellingen die
in het Verenigd Koninkrijk zijn gevestigd zich de vraag of verplaatsen naar
een ander land binnen de Europese Unie zinvol is. Om de extra vragen
naar aanleiding van de voorgenomen Brexit op te pakken heeft de NFIA
tijdelijk extra formatie gekregen. Dit werpt zijn vruchten af. Het afgelopen
jaar zijn de eerste contracten voor een verplaatsing naar Nederland al
gesloten. We blijven ons ervoor inspannen dat zich de komende jaren nog
meer bedrijven en instellingen in Nederland zullen vestigen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 637, nr. 271

3