English translation of the main conclusions of the parliamentary opinion:
Access to Council documents seen from a European transparency law perspective

To
From

:
:

President of the House of Representatives of the Netherlands
De Brauw Blackstone Westbroek N.V.

Re
Date

:
:

Nicolien van den Biggelaar (parliamentary attorney), Erik Pijnacker Hordijk, Clio Zois
Access to Council documents seen from a European transparency law perspective
6th of March 2017

1

INTRODUCTION AND CONCLUSIONS 1

1.1

Context of this parliamentary opinion

1.1.1

The House of Representatives of the Netherlands has asked De Brauw to prepare a legal
analysis on whether the instruments and practices that govern access to Council documents,
in particular the Guidelines for the handling of documents internal to the Council
("Guidelines") 2 and the Rules of Procedure of the Council ("Rules of Procedure"), 3 are
compatible with European treaties, legislation and case law in the field of transparency
("European transparency law").

1.1.2

This request for a parliamentary opinion should be seen in light of the four proposals put
forward by Mr. Omtzigt in his position paper of November 2016 4 to enhance the transparency
of the Dutch government towards the House of Representatives with regard to the decisionmaking in the European Union ("EU"), in particular within the Council of Ministers of the EU
("Council").

1.2

Questions examined

1.2.1

This parliamentary opinion has examined the following six questions, which were approved
by the Presidium of the House of Representatives:
I.

Are the Guidelines fully compatible with European transparency law?

II.

Are the Rules of Procedure fully compatible with European transparency law?

III.

What is the legal basis for the "citation ban" that applies to members of the House of
Representatives with regard to Council documents marked as "LIMITE"? How does
this "citation ban" relate to European transparency law and to Article 68 of the Dutch
Constitution?

IV.

Does European transparency law impose an active disclosure obligation on the
Council, in the sense that the Council has a general obligation to disclose documents
on its own initiative and not only in response to a disclosure request?

1

The English version of this parliamentary opinion is a translation of the Dutch original and has been construed for
information purposes only. In the case of any discrepancy between the Dutch and the English versions, the Dutch
original version prevails.
2
Guidelines for the handling of documents internal to the Council, Council document dated 09.06.11, nr. 11336/11.
3
Council decision of 01.12.09 adopting the Council's Rules of Procedure, OJEU, 11.12.09, L 325/25.
4
Pieter Omtzigt, 'Vier voorstellen voor meer transparantie van de regering richting het parlement over besluitvorming
in de Europese Unie' ['Four proposals for more transparency of the government towards the parliament with regard to
the decision-making in the European Union'], November 2016.

Our ref. M27181119/2/20664826/czOur ref. M27203009/2/20664826/cz

1/3

English translation of the main conclusions of the parliamentary opinion:
Access to Council documents seen from a European transparency law perspective

V.

Do the formal European legal transparency frameworks apply to the decision-making
procedures within informal Council forums, such as the Eurogroup, the Euro summits,
trilogue meetings or the EU-27?

VI.

If it is established that all or part of the Guidelines, the Rules of Procedure or the
"citation ban" are incompatible with European transparency law, what are the
procedural possibilities for members of the House of Representatives to seek direct
legal redress?

1.3

Summary of the main conclusions

1.3.1

In this opinion, a legal analysis was made of whether the instruments and practices that
govern access to Council documents, in particular the Guidelines and the Rules of
Procedure, are compatible with European transparency law.

1.3.2

The main conclusions of this opinion can be summarised as follows:
I.

In our opinion, the principal rule of the Guidelines, requiring all internal Council
documents to be marked as "LIMITE", 5 is incompatible with European transparency
law, in particular with the case law of the Court of Justice of the EU regarding
Regulation 1049/2001. 6

II.

In our opinion, the grounds that limit the disclosure of Council documents, set out in
Article 11, clauses 4 and 6 of Annex II of the Rules of Procedure, are incompatible
with European transparency law.

III.

The "citation ban" seeks to ensure that the principal rule of the Guidelines, mentioned
under I., is adhered to. As this principal rule is at odds with European transparency
law, the "citation ban" hinders access to Council documents more than can be
justified from a European law perspective. However, considering that the Guidelines
constitute a Council decision which the Netherlands, as an EU Member State, has
consented to, the Dutch government does not, in our opinion, have the freedom to
unilaterally revoke the "citation ban" without prior consultation with the Council.

IV.

European transparency law does not at this moment offer an explicit basis for an
active disclosure obligation of the Council with regard to all types of documents.
Nevertheless, we believe that Regulation 1049/2001 does offer some support for the
proposition that the Council has an active disclosure obligation with regard to
legislative documents.

V.

Unless informal forums such as the Eurogroup, the Euro summits, trilogue meetings
or the EU-27 have voluntarily declared that European transparency law applies to
their activities, these forums are, in our opinion, not bound to European transparency
law. Questions whether the applicability of European transparency law to these
forums is desirable or whether it is possible to bring these forums within the scope of
European transparency law fall outside the scope of this opinion. We believe that a
further examination of these questions might be of value.

5

See points 4 and 20 of the Guidelines.
Regulation 1049/2001 of the European Parliament and the Council of 30.05.01 regarding public access to European
Parliament, Council and Commission documents, OJEU, 31.05.01, L 145/43.

6

Our ref. M27181119/2/20664826/czOur ref. M27203009/2/20664826/cz

2/3

English translation of the main conclusions of the parliamentary opinion:
Access to Council documents seen from a European transparency law perspective

VI.

The procedural possibilities for members of the House of Representatives to seek
legal redress for the incompatibilities found in this opinion are limited. It is impossible,
both for members of the House of Representatives and for the Dutch government, to
institute direct annulment proceedings against the Guidelines or the Rules of
Procedure, quite apart from the fact that the time limit for bringing such proceedings
has long expired.
We do, however, see the following possibilities for members of the House of
Representatives to further the disclosure of Council documents, and of legislative
documents in particular:
(i)

(Individual) members of the House of Representatives can (regularly)
request the disclosure of Council documents based on Regulation
1049/2001 and can institute legal proceedings before the Court of Justice
of the EU against a possible rejection decision;

(ii)

The House of Representatives can call upon the Dutch government to
confirm that the categorical disclosure prohibition for all internal Council
documents is incompatible with European transparency law and to insist
that the Council amends the Guidelines and the Rules of Procedure in order
to remove their – increasingly discernible – incompatibilities with European
transparency law;

(iii)

The House of Representatives can call upon the Dutch government to enter
into consultations with the Council in order to amend the "citation ban" in
light of the Guidelines' incompatibility with European transparency law;

(iv)

The House of Representatives can call upon the Dutch government to – if
appropriate in consultation with the Council – cease applying the "citation
ban" in specific cases where internal Council documents clearly do not fall
under one of the non-disclosure exceptions of Regulation 1049/2001;

(v)

Members of the House of Representatives can raise these issues with their
colleagues in the European Parliament. Considering that the European
Parliament plays an important role in the European legislative process and
is jointly responsible for this legislative process' compliance with the
requirements of European transparency law, the European Parliament
could confront the Council with what can be regarded as a systematic
violation of European transparency law;

(vi)

Members of the House of Representatives can raise the issue of the
incompatibility of the Guidelines and the Rules of Procedure with European
transparency law with the European Ombudsman.

Our ref. M27181119/2/20664826/czOur ref. M27203009/2/20664826/cz

3/3

Parlementair Advies Commissie EUZA:
Toegang Raadsdocumenten bezien vanuit Europese transparantierecht

1

RELEVANTE VERDRAGSBEPALINGEN

−

Artikel 1 VEU
[…]
Dit Verdrag markeert een nieuwe etappe in het proces van totstandbrenging van een steeds
hechter verbond tussen de volkeren van Europa, waarin de besluiten in zo groot mogelijke
openheid en zo dicht mogelijk bij de burger worden genomen.

−

Artikel 15 VWEU
1. Om goed bestuur te bevorderen en de deelneming van het maatschappelijk middenveld te
waarborgen, werken de instellingen, organen en instanties van de Unie in een zo groot
mogelijke openheid.
2. Het Europees Parlement, en de Raad wanneer hij beraadslaagt en stemt over een ontwerp
van wetgevingshandeling, vergaderen in het openbaar.
3. Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of
statutaire zetel in een lidstaat heeft recht op toegang tot documenten van de instellingen,
organen en instanties van de Unie, ongeacht de informatiedrager waarop zij zijn vastgelegd,
volgens de beginselen en onder de voorwaarden die overeenkomstig het huidige lid worden
bepaald.
Het Europees Parlement en de Raad bepalen bij verordeningen volgens de gewone
wetgevingsprocedure de algemene beginselen en de beperkingen op grond van openbare of
particuliere belangen betreffende dit recht op toegang tot documenten.
Elke instelling, elk orgaan of elke instantie zorgt voor transparantie in zijn of haar
werkzaamheden en neemt in zijn of haar eigen reglement van orde specifieke bepalingen
betreffende de toegang tot zijn of haar documenten op, overeenkomstig de in de tweede alinea
bedoelde verordeningen.
Ten aanzien van het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Europese Centrale Bank en
de Europese Investeringsbank, geldt het onderhavige lid alleen voor de uitoefening van hun
administratieve taken.
Het Europees Parlement en de Raad zorgen voor de openbaarmaking van de stukken
betreffende de wetgevingsprocedures overeenkomstig de voorwaarden van de in de tweede
alinea bedoelde verordeningen.

−

Artikel 339 VWEU
De leden van de instellingen van de Unie, de leden van de comités, alsmede de ambtenaren
en personeelsleden van de Unie zijn gehouden, zelfs na afloop van hun functie, de inlichtingen
die naar hun aard vallen onder de geheimhoudingsplicht en met name de inlichtingen
betreffende de ondernemingen en hun handelsbetrekkingen of de bestanddelen van hun
kostprijzen, niet openbaar te maken.

−

Artikel 42 EU-Handvest
Recht van inzage in documenten
Iedere burger van de Unie en iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire
zetel in een lidstaat heeft een recht van inzage in de documenten van de instellingen, organen
en instanties van de Unie, ongeacht het medium waarop zij zijn vastgelegd.

Onze ref. M27115887/2/20664826/cz

1/4

2

RELEVANTE PASSAGES UIT VERORDENING 1049/2001 ("EUROWOB")

2.1

Relevante consideransen
(1) In artikel 1, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie vindt het begrip
„openheid” zĳn verankering: het Verdrag markeert een nieuwe etappe in het proces van
totstandbrenging van een steeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa, waarin de
besluiten in zo groot mogelĳke openheid en zo dicht mogelĳk bĳ de burger worden genomen.
(2) Deze openheid maakt een betere deelneming van de burgers aan het
besluitvormingsproces mogelĳk en waarborgt een grotere legitimiteit en meer doelmatigheid
en verantwoordelĳkheid van de administratie ten opzichte van de burgers binnen een
democratisch systeem. Zĳ draagt bĳ aan de versterking van de beginselen van democratie en
eerbiediging van de grondrechten, zoals vervat in artikel 6 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie en in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
(4) Deze verordening heeft tot doel het recht van toegang van het publiek tot documenten
maximaal zĳn beslag te geven en de voorwaarden en beperkingen van dat recht vast te leggen
in overeenstemming met artikel 255, lid 2, van het EG-Verdrag.
(6) Ruimere toegang tot documenten dient te worden verleend in gevallen waarin de
instellingen optreden in hun hoedanigheid van wetgever, inbegrepen in het geval van
gedelegeerde bevoegdheden, waarbĳ tegelĳkertĳd de doeltreffendheid van het
besluitvormingsproces van de instelling behouden moet blĳven. Dergelĳke documenten dienen
zo veel mogelĳk rechtstreeks toegankelĳk te worden gemaakt.
(11) In beginsel dienen alle documenten van de instellingen voor het publiek toegankelĳk te
zĳn. Dit neemt niet weg dat de bescherming van bepaalde openbare en particuliere belangen
door een uitzonderingenregeling dient te worden gewaarborgd. De instellingen dienen het
recht te hebben om hun interne raadplegingen en beraadslagingen te beschermen, wanneer
dat voor het behoud van hun vermogen om hun taken uit te voeren, noodzakelĳk is. Bĳ het
beoordelen van de uitzonderingen dienen de instellingen rekening te houden met de
beginselen van de communautaire wetgeving betreffende de
persoonsgegevens, op alle terreinen van de activiteiten van de Unie.

bescherming

van

(12) Alle regels inzake toegang tot de documenten van de instellingen dienen in
overeenstemming te zĳn met deze verordening.

2.2

Relevante artikelen
−

Artikel 1
Doel
Deze verordening beoogt:
a) de bepaling van de beginselen, voorwaarden en beperkingen op grond van openbare of
particuliere belangen betreffende het in artikel 255 van het EG-Verdrag neergelegde recht van
toegang tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (hierna „de
instellingen”), en wel zodanig, dat een zo ruim mogelĳke toegang tot documenten wordt
gewaarborgd,
b) de vaststelling van regels die een zo gemakkelĳk mogelĳke uitoefening van dit recht
verzekeren, en
c) de bevordering van goede administratieve praktĳken met betrekking tot de toegang tot
documenten.

Onze ref. M27115887/2/20664826/cz

2/4

−

Artikel 2
Toegangsgerechtigden en toepassingsgebied
1. Iedere burger van de Unie en iedere natuurlĳke of rechtspersoon met verblĳfplaats of
statutaire zetel in een lidstaat heeft een recht van toegang tot documenten van de instellingen,
volgens de beginselen en onder de voorwaarden en beperkingen, die in deze verordening
worden bepaald.
2. De instellingen kunnen toegang tot documenten verlenen, volgens dezelfde beginselen, en
onder dezelfde voorwaarden en beperkingen, aan natuurlĳke of rechtspersonen die geen
verblĳfplaats of geen statutaire zetel hebben in een lidstaat.
3. Deze verordening is van toepassing op alle bĳ een instelling berustende documenten, dit
wil zeggen documenten die door de instelling zĳn opgesteld of ontvangen en zich in haar bezit
bevinden, op alle werkterreinen van de Europese Unie.
4. Onverminderd de artikelen 4 en 9 worden documenten voor het publiek toegankelĳk
gemaakt hetzĳ na een schriftelĳk verzoek, hetzĳ direct in elektronische vorm, hetzĳ via een
register. In het bĳzonder worden documenten die in het kader van een wetgevingsprocedure
zĳn opgesteld of ontvangen direct toegankelĳk gemaakt overeenkomstig artikel 12.
5. Voor gevoelige documenten in de zin van artikel 9, lid 1, geldt overeenkomstig dat artikel
een bĳzondere behandeling.
6. Deze verordening doet niet af aan een eventueel recht van toegang van het publiek tot
documenten die bĳ de instellingen berusten, dat voortvloeit uit instrumenten van internationaal
recht of besluiten van de instellingen ter uitvoering daarvan.

−

Artikel 4
Uitzonderingen
1. De instellingen weigeren de toegang tot een document wanneer de openbaarmaking ervan
zou leiden tot ondermĳning van de bescherming van:
a) het openbaar belang, wat betreft:
— de openbare veiligheid,
— defensie en militaire aangelegenheden,
— de internationale betrekkingen,
— het financieel, monetair of economisch beleid van de Gemeenschap of van een lidstaat;
b) de persoonlĳke levenssfeer en de integriteit van het individu, in het bĳzonder gelet op de
Gemeenschapswetgeving inzake de bescherming van persoonsgegevens.
2. De instellingen weigeren de toegang tot een document wanneer de openbaarmaking ervan
zou leiden tot ondermĳning van de bescherming van:
— de commerciële belangen van een natuurlĳke of rechtspersoon, met inbegrip van
intellectuele eigendom,
— gerechtelĳke procedures en juridisch advies,
— het doel van inspecties, onderzoeken en audits,
tenzĳ een hoger openbaar belang openbaarmaking gebiedt.

Onze ref. M27115887/2/20664826/cz

3/4

3. De toegang tot een document dat door een instelling is opgesteld voor intern gebruik of
door een instelling is ontvangen, en dat betrekking heeft op een aangelegenheid waarover de
instelling nog geen besluit heeft genomen, wordt geweigerd, indien de openbaarmaking ervan
het besluitvormingsproces van de instelling ernstig zou ondermĳnen, tenzĳ een hoger
openbaar belang openbaarmaking gebiedt.
De toegang tot een document met standpunten voor intern gebruik in het kader van
beraadslagingen en voorafgaand overleg binnen de betrokken instelling wordt ook geweigerd
nadat het besluit genomen is, indien de openbaarmaking van het document het
besluitvormingsproces van de instelling ernstig zou ondermĳnen, tenzĳ een hoger openbaar
belang openbaarmaking gebiedt.
4. Wanneer het gaat om documenten van derden, wordt de derde door de instelling
geraadpleegd om te kunnen beoordelen of een uitzondering van de leden 1 of 2 van
toepassing is, tenzĳ het duidelĳk is dat het document wel of niet openbaar moet worden
gemaakt.
5. Een lidstaat kan de instelling verzoeken, een van deze lidstaat afkomstig document niet
zonder zĳn voorafgaande toestemming openbaar te maken.
6. Indien het gevraagde document slechts ten dele onder de uitzonderingen valt, worden de
overige delen ervan wel vrĳgegeven.
7. De uitzonderingen van de leden 1 tot en met 3 zĳn slechts van toepassing gedurende de
periode waarin bescherming op grond van de inhoud van het document gerechtvaardigd is.
De uitzonderingen gelden voor ten hoogste 30 jaar. In geval van documenten die vallen onder
de uitzonderingen op grond van de persoonlĳke levenssfeer of van commerciële belangen en
in geval van gevoelige documenten, kunnen de uitzonderingen zo nodig na afloop van deze
periode van toepassing blĳven.

−

Artikel 12
Rechtstreekse toegang in elektronische vorm of via een register
1. Voorzover mogelĳk maken de instellingen de documenten rechtstreeks toegankelĳk voor
het publiek, in elektronische vorm of via een register, overeenkomstig de regels van de
betrokken instelling.
2. In het bĳzonder wetgevingsdocumenten, dat wil zeggen documenten die zĳn opgesteld of
ontvangen in de loop van procedures tot aanneming van in of voor de lidstaten bindende
besluiten, dienen, met inachtneming van de artikelen 4 en 9, rechtstreeks toegankelĳk te
worden gemaakt.
3. Indien mogelĳk dienen andere documenten, met name documenten die verband houden
met de ontwikkeling van beleid of strategie, rechtstreeks toegankelĳk te worden gemaakt.
4. Biedt het register geen rechtstreekse toegang, dan dient het aan te geven waar het
document gelokaliseerd is.

Onze ref. M27115887/2/20664826/cz

4/4

RAAD VAN
DE EUROPESE UNIE

Brussel, 9 juni 2011 (10.06)
(OR. en)
11336/11

POLGEN 99
CSC 39
CAB 38
NOTA I/A-PUNT
van:
de Groep Antici
aan:
het Comité van permanente vertegenwoordigers / de Raad
Betreft:
Behandeling van interne Raadsdocumenten

Inleiding
1.

Op verzoek van het Coreper heeft Beveiligingscomité van de Raad op 29 september en
16 november 2010 en op 17 februari 2011, gesproken over de behandeling van gevoelige,
niet-gerubriceerde informatie binnen de Raad, met als doel daarover aan de Groep Antici
verslag uit te brengen (zie doc. 12204/10 van 14 juli 2010).

2.

De Groep Antici heeft dit onderwerp op 16 en 30 mei 2011 besproken en de laatste hand
gelegd aan de ontwerprichtsnoeren die in de bijlage staan.

3.

Bij de bespreking van dit onderwerp is ten volle rekening gehouden met de eerder door het
Coreper geuite wens dat richtsnoeren licht en evenredig moeten zijn zodat zij de soepele
werking van de Raad niet belemmeren.

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

1

NL

4.

Uit de debatten is in dit stadium een algemene benadering naar voren gekomen ten aanzien
van de behandeling van gevoelige, niet-gerubriceerde informatie binnen de Raad. De huidige
richtsnoeren over de behandeling van interne Raadsdocumenten die niet automatisch
openbaar worden gemaakt ("LIMITE") moeten enigermate verder worden uitgewerkt en
duidelijker zichtbaar worden gemaakt, zodat de aspecten bescherming, opslag en verwijdering
van de behandelingsprocedures versterkt worden. Voorts moeten de nieuwe richtsnoeren door
de Raad worden bekrachtigd.

5.

Behoudens bevestiging door het Coreper, wordt de Raad verzocht de bijgaande richtsnoeren
goed te keuren.
____________________

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

2

NL

BIJLAGE

RICHTSNOEREN
voor de behandeling van interne Raadsdocumenten

I.

Inleiding

1.

In dit document staan specifieke vereisten vermeld inzake de behandeling van nietgerubriceerde Raadsdocumenten voor interne verspreiding in de Raad, onder de leden van de
Raad, bij de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en, afhankelijk
van het beleidsterrein, bepaalde andere EU-instellingen en (zoals het Europees Parlement, het
Hof van Justitie, de Europese Centrale Bank) en EU-organen (zoals het Comité van de regio's,
het Europees Economisch en Sociaal Comité). Wanneer deze documenten te vroeg bekend
worden gemaakt, kan dat de besluitvormingsprocedures van de Raad nadelig beïnvloeden.

2.

Deze specifieke vereisten gelden voor de werking van de Raad en dienen bijgevolg te worden
geëerbiedigd door de lidstaten, in de mate waarin zij lid zijn van de Raad, overeenkomstig het
beginsel van loyale samenwerking dat de betrekkingen tussen de instellingen en de lidstaten
regelt.

3.

De richtsnoeren in dit document vervangen de richtsnoeren in document 5847/06 van
16 maart 2006 over de behandeling van documenten met de code LIMITE.

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

3

NL

II.

Code en toepasselijke wetgeving

4.

Op de eerste bladzijde en in de footer van alle daaropvolgende bladzijden van alle taalversies
van interne Raadsdocumenten moet de code LIMITE staan. LIMITE is een verspreidingscode
en geen rubriceringsniveau in de zin van de beveiligingsvoorschriften van de Raad1.

5.

Documenten met de code LIMITE worden geacht onder de geheimhoudingsplicht te vallen
overeenkomstig artikel 339 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en
artikel 6, lid 1 van het reglement van orde van de Raad2. Bovendien dienen zij te worden
behandeld overeenkomstig de EU-wetgeving in kwestie, en met name
(i)

Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei
2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de
Raad en de Commissie 3;

(ii)

Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december
2000 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens4;

(iii) Verordening (EEG, EURATOM) nr. 354/83 van de Raad van 1 februari 1983 inzake het
voor het publiek toegankelijk maken van de historische archieven van de Europese
Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie5.
6.

Niet-gerubriceerde documenten zonder de code LIMITE zijn automatisch toegankelijk voor
het publiek. Dat geldt voor de meeste Raadsdocumenten6.

1
2
3
4
5
6

Besluit van de Raad van 31 maart 2011 betreffende de beveiligingsvoorschriften voor de
bescherming van gerubriceerde EU-informatie (PB L 141, 27.05.2011, blz. 17-65).
Besluit 2009/937/EU van de Raad van 1 december 2009 houdende vaststelling van zijn
reglement van orde (PB L 325 van 11.12.2009, blz. 35-61).
PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43-48.
PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1-22.
PB L 43 van 15.2.1983, blz. 1-3.
In 2010 gold dat voor 75,5% van alle officiële Raadsdocumenten.

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

4

NL

III. Minimum beschermingsmaatregelen voor documenten met de markering LIMITE
7.

LIMITE-documenten moeten, wanneer dat mogelijk is, in officiële gebouwen worden
opgeslagen. Functionarissen van de EU en van de lidstaten mogen LIMITE-documenten niet
zichtbaar op hun bureau laten liggen wanneer zij hun kamer verlaten zonder die af te sluiten
of wanneer zij externe bezoekers ontvangen. Wanneer dergelijke documenten niet worden
gebruikt, moeten zij in afgesloten meubilair worden bewaard.

8.

De functionaris moet LIMITE-documenten, wanneer hij die uit officiële gebouwen
meeneemt, altijd bij zich hebben of in afgesloten meubilair leggen.

9.

EXTRANET is het elektronisch verspreidingssysteem voor officiële Raadsdocumenten, dus
ook de documenten met de code LIMITE. Indien LIMITE-documenten bij wijze van
uitzondering per post, niet-versleutelde fax of e-mail moeten worden verzonden, moet erop
worden toegezien dat zij pas worden verstuurd nadat een daarvoor bevoegde functionaris er
toestemming voor heeft gegeven en uitsluitend naar personen die de documenten mogen
ontvangen7.

10.

Wanneer LIMITE-documenten per post worden verstuurd, moeten de enveloppen en pakjes
worden gericht aan een persoon en/of functie en moet er een afzender worden vermeld, maar
niet de vermelding LIMITE.

11.

Voor communicatie- en informatiesystemen (CIS) waarin LIMITE-documenten omgaan
hoeven geen specifieke technische beschermingsmaatregelen te worden genomen naast de
standaardmaatregelen ter bescherming van het netwerk.

12.

Extra oplettendheid is vereist wanneer grote aantallen LIMITE-documenten worden
opgeslagen op media met opnamecapaciteit (zoals verwijderbare harde schijven, geheugensticks, cd's), aangezien de collectieve schade die optreedt wanneer zo'n medium wordt
verloren en de inhoud ervan ongeoorloofd wordt bekendgemaakt, veel ernstiger is voor het
besluitvormingsproces van de Raad dan de ongeoorloofde bekendmaking van één LIMITEdocument.

7

Met EXTRANET kunnen gebruikers officiële Raadsdocumenten met de code LIMITE,
minder dan een uur nadat deze documenten zijn uitgekomen, op hun persoonlijke computer
krijgen. Voorts worden de gebruikers middels de functie "e-kennisgeving" van het systeem
snel op de hoogte gebracht van de beschikbaarheid van documenten. In uitzonderlijke
omstandigheden kunnen LIMITE-documenten echter via e-mail worden verspreid, zodat de
debatten tijdig kunnen worden voorbereid.

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

5

NL

13.

Wanneer LIMITE-documenten niet meer nodig zijn en naar behoren zijn gearchiveerd,
moeten alle resterende exemplaren ervan worden versnipperd of op soortgelijke wijze worden
vernietigd. Wanneer dat niet kan moeten de documenten worden verscheurd. Er zijn geen
speciale vereisten nodig voor het wissen van LIMITE-documenten op herbruikbare digitale
opslagmedia.

IV.

Verspreiding van LIMITE-documenten

14.

Als LIMITE gecodeerde Raadsdocumenten mogen worden verstuurd naar iedere functionaris
bij een nationale overheid van een lidstaat, bij de Europese Raad, de Raad, de Europese
Commissie en de EDEO. LIMITE-documenten mogen ook worden gezonden naar
onderdanen van een lidstaat die uit hoofde van hun functie naar behoren bevoegd zijn om
dergelijke documenten in te zien.

15.

Bepaalde LIMITE-documenten mogen ter beschikking worden gesteld van toetredende
landen8 en andere EU-instellingen en -organen, naargelang de onderwerpcode op de eerste
bladzijde van het document.

16.

Particuliere contractanten kunnen een bevoorrechte toegang tot LIMITE-documenten krijgen
overeenkomstig de contractuele verplichtingen, die moeten stroken met dit beleid, met name
op het punt van het beroepsgeheim en de niet-openbaarmaking.

17.

LIMITE-documenten mogen niet zonder voorafgaande (bij voorkeur schriftelijke)
toestemming van een ter zake bevoegde functionaris onder andere entiteiten of personen, de
media of het grote publiek worden verspreid (zie ook de punten 18 en 19).

18.

Na schriftelijk verzoek aan het secretariaat-generaal van de Raad (SGR) en na toestemming
van daartoe bevoegde Raadsfunctionarissen kunnen bij wijze van uitzondering LIMITEdocumenten op papier ter beschikking worden gesteld van de voorzitters van commissies van
het Europees Parlement, met dien verstande dat het Europees Parlement de documenten
behandelt op een wijze die strookt met dit beleid en het deze documenten, of gedeelten ervan,
niet zonder voorafgaande toestemming openbaar maakt.

8

De Raad heeft overeenstemming bereikt over uitvoerige interne regelingen voor de uitvoering
van de informatie- en overlegprocedure met toetredende landen (zie doc. 16326/04 van
6 januari 2005, Interne uitvoeringsregelingen van de EU voor de interimperiode).

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

6

NL

19.

LIMITE-documenten mogen alleen worden vrijgegeven aan derde landen of internationale
organisaties op grond van een besluit van de Raad, dan wel door personen die op grond van
een besluit van de Raad naar behoren tot vrijgave van dergelijke documenten zijn gemachtigd.
Derde partijen wordt verzocht deze documenten te behandelen op een wijze die strookt met
dit beleid en de documenten niet zonder voorafgaande toestemming openbaar te maken.

V.

Toegang van het publiek tot LIMITE-documenten

20.

LIMITE-documenten worden niet openbaar gemaakt tenzij daartoe bevoegde Raadsfunctionarissen, de rijksoverheid van een lidstaat (zie punt 21) of, indien van toepassing, de
Raad, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1049/2001 en zijn reglement van orde, daartoe
hebben besloten.

21.

Personeel in een andere EU-instelling of een ander EU-orgaan dan de Raad mag zelf niet
besluiten LIMITE-documenten openbaar te maken, zonder voordien het SGR te hebben
geraadpleegd. Rijksoverheidspersoneel van een lidstaat raadpleegt het SGR alvorens een
dergelijk besluit te nemen, tenzij duidelijk is dat het document openbaar gemaakt kan worden,
overeenkomstig artikel 5 van Verordening (EG) nr. 1049/2001.

22.

De inhoud van LIMITE-documenten mag alleen bekend worden gemaakt op veilige
internetsites of op het web gebaseerde platforms (zoals EXTRANET-L) die door de Raad zijn
goedgekeurd of toegangsbescherming hebben.
_________________

11336/11

ons/LEP/sv
DG A

7

NL

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschĳnt buiten de verantwoordelĳkheid van de instellingen

►B

BESLUIT VAN DE RAAD
van 1 december 2009
houdende vaststelling van zijn reglement van orde
(2009/937/EU)
(PB L 325 van 11.12.2009, blz. 35)

Gewĳzigd bĳ:
Publicatieblad

►M1
►M2
►M3
►M4
►M5
►M6
►M7
►M8

Besluit 2010/594/EU van de Europese Raad van 16 september 2010
Besluit 2010/795/EU van de Raad van 14 december 2010
Besluit 2011/900/EU van de Raad van 19 december 2011
Besluit 2013/37/EU van de Raad van 14 januari 2013
Besluit 2013/345/EU van de Raad van 1 juli 2013
Besluit 2013/746/EU van de Raad van 10 december 2013
Besluit 2014/692/EU van de Raad van 29 september 2014
Besluit 2014/900/EU van de Raad van 9 december 2014

Gerectificeerd bĳ:
►C1
►C2

Rectificatie PB L 55 van 5.3.2010, blz. 83 (2009/937/EU)
Rectificatie PB L 175 van 10.7.2010, blz. 38 (2009/937/EU)

nr.

blz.

L 263
L 338
L 346
L 16
L 183
L 333
L 289
L 358

12
47
17
16
11
77
18
25

datum
6.10.2010
22.12.2010
30.12.2011
19.1.2013
2.7.2013
12.12.2013
3.10.2014
13.12.2014

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 2
▼B
BESLUIT VAN DE RAAD
van 1 december 2009
houdende vaststelling van zijn reglement van orde
(2009/937/EU)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en
met name op artikel 240, lid 3,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)

Door het Verdrag van Lissabon worden de werking, het voor­
zitterschap en de structuur van de Raad op verschillende punten
gewijzigd, en komen er wijzigingen in het stelsel van rechtshan­
delingen van de Unie en in het verloop van de vaststellingspro­
cedure van de besluiten, waarbij met name onderscheid wordt
gemaakt tussen wetgevingshandelingen en overige besluiten.

(2)

Het reglement van orde dat op 15 september 2006 (1) is vast­
gesteld, dient derhalve te worden vervangen door een reglement
van orde dat de wijzigingen bevat die nodig zijn voor de uitvoe­
ring van het Verdrag van Lissabon.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT AANGENOMEN:

Artikel 1
Het reglement van orde van de Raad van 15 september 2006 wordt
vervangen door de bepalingen in de bijlage.
In afwijking van artikel 2, lid 2, van Bijlage III van het reglement van
orde van de Raad zijn de bevolkingscijfers die bij het onderhavige
besluit worden toegevoegd aan artikel 1 van de genoemde bijlage van
toepassing voor de periode van 1 december 2009 tot en met 31 december
2010.

Artikel 2
Overeenkomstig het Protocol betreffende de rol van de nationale parle­
menten in de Europese Unie is artikel 3, lid 3, van het reglement van
orde van de Raad zoals vastgesteld bij het onderhavige besluit van
toepassing op de ontwerp-wetgevingshandelingen die vanaf de dag
van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon worden vastgesteld
en doorgestuurd.

Artikel 3
Dit besluit wordt van kracht op de dag waarop het wordt vastgesteld.
Het wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.
(1) Besluit 2006/683/EG, Euratom van de Raad van 15 september 2006 hou­
dende vaststelling van zijn reglement van orde (PB L 285 van 16.10.2006,
blz. 47).

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 3
▼B
BIJLAGE
REGLEMENT VAN ORDE VAN DE RAAD
Artikel 1
Algemene bepalingen, convocatie en vergaderplaatsen
1.
De Raad wordt door zijn voorzitter, op diens initiatief, op initiatief van een
van zijn leden of van de Commissie, in vergadering bijeengeroepen (1).
2.
Zeven maanden vóór de aanvang van het betrokken halfjaar doet het voor­
zitterschap voor elke Raadsformatie en na passend overleg, mededeling van de
beoogde data voor de zittingen die de Raad moet houden om zijn wetgevings­
werkzaamheden te verrichten of operationele besluiten te nemen. Deze data
worden opgenomen in één document dat voor alle Raadsformaties geldt.
3.
De Raad heeft zijn zetel te Brussel. In de maanden april, juni en oktober
houdt de Raad zijn zittingen in Luxemburg (2).
In uitzonderlijke omstandigheden kan de Raad of het Comité van permanente
vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten (Coreper), met eenparig­
heid van stemmen, op deugdelijke gronden besluiten dat een zitting op een
andere plaats wordt gehouden.
Het voorzitterschap van de Raad, met uitzondering van de formatie
4 (3).
Buitenlandse Zaken, wordt gedurende 18 maanden door vooraf bepaalde groepen
van drie lidstaten vervuld. Deze groepen worden volgens een toerbeurtsysteem
op basis van gelijkheid van de lidstaten samengesteld, waarbij rekening wordt
gehouden met de verscheidenheid van de lidstaten en het geografisch evenwicht
binnen de Unie.
Ieder lid van de groep zit bij toerbeurt gedurende een periode van zes maanden
alle Raadsformaties voor, met uitzondering van de formatie Buitenlandse Zaken.
De andere leden van de groep staan het voorzitterschap in al zijn verantwoorde­
lijkheden bij op basis van een gemeenschappelijk programma. De leden van de
groep kunnen onderling tot andere regelingen besluiten.
5.
De besluiten van de Raad of het Coreper uit hoofde van dit reglement van
orde worden aangenomen met gewone meerderheid van stemmen, tenzij dit
reglement in een andere stemprocedure voorziet.
In dit reglement van orde gelden, behoudens specifieke bepalingen, verwijzingen
naar het voorzitterschap of de voorzitter als verwijzingen naar iedere persoon die
het voorzitterschap van een Raadsformatie of, in voorkomend geval, van een
voorbereidende instantie van de Raad vervult.

Artikel 2
►C2 Raadsformaties, rol van de formatie Algemene Zaken en van de
formatie Buitenlandse Zaken en programmering ◄
1.
De Raad komt in verschillende formaties bijeen, afhankelijk van de bespro­
ken aangelegenheden. De lijst van Raadsformaties andere dan die van Algemene
Zaken en van Buitenlandse Zaken, wordt door de Europese Raad vastgesteld met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen (4). De lijst van Raadsformaties staat
in bijlage I.
(1) Dit lid is de letterlijke weergave van artikel 237 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie (hierna het „VWEU” te noemen).
(2) Dit lid is de letterlijke weergave van punt b) van het enig artikel van het Protocol
betreffende de plaats van de zetels van de instellingen, van bepaalde instanties, organen,
organisaties en diensten van de Europese Unie.
(3) Dit lid is de letterlijke weergave van artikel 1 van het besluit van de Europese Raad van
1 oktober 2009 betreffende de uitoefening van het voorzitterschap van de Raad (PB
L 315 van 2.12.2009, blz. 50).
(4) Deze twee zinnen zijn een aangepaste weergave van artikel 16, lid 6, van het Verdrag
betreffende de Europese Unie (hierna het „VEU” te noemen) en van artikel 236, onder
a), van het VWEU.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 4
▼B
2.
De Raad Algemene Zaken zorgt voor de samenhang van de werkzaamhe­
den van de verschillende Raadsformaties. De Raad Algemene Zaken bereidt de
bijeenkomsten van de Europese Raad voor en volgt deze op, in samenspraak met
de voorzitter van de Europese Raad en de Commissie (1). Hij is verantwoordelijk
voor de algehele coördinatie van het beleid, voor institutionele en administratieve
vraagstukken, horizontale dossiers die gevolgen hebben voor verschillende be­
leidsterreinen van de Europese Unie zoals het meerjarig financieel kader en de
uitbreiding, alsmede voor elk dossier waarmee hij door de Europese Raad wordt
belast, met inachtneming van de regels betreffende de werking van de Economi­
sche en Monetaire Unie.
3.
De wijze waarop de bijeenkomsten van de Europese Raad worden voor­
bereid is geregeld bij artikel 3 van het reglement van orde van de Europese Raad,
als volgt:
a) Met het oog op de in artikel 2, lid 2, van het reglement van orde van de
Europese Raad bedoelde voorbereiding, legt de voorzitter ten minste vier
weken voor elke in artikel 1, lid 1, van het reglement van orde van de
Europese Raad bedoelde gewone bijeenkomst van de Europese Raad, in
nauwe samenwerking met het lid van de Europese Raad dat de lidstaat ver­
tegenwoordigt die het halfjaarlijks voorzitterschap van de Raad bekleedt, en
met de voorzitter van de Commissie, de Raad Algemene Zaken een geanno­
teerde ontwerp-agenda voor.
Bijdragen van andere Raadsformaties aan de werkzaamheden van de Europese
Raad worden uiterlijk twee weken voor de bijeenkomst van de Europese Raad
toegezonden aan de Raad Algemene Zaken.
De voorzitter van de Europese Raad bereidt in nauwe samenwerking zoals
bedoeld in de eerste alinea, de ontwerp-beleidslijnen voor de conclusies van
de Europese Raad en, in voorkomend geval, de ontwerp-conclusies en ont­
werp-besluiten van de Europese Raad voor, die worden besproken in de Raad
Algemene Zaken.
Binnen vijf dagen voorafgaand aan de bijeenkomst van de Europese Raad
wordt een laatste zitting van de Raad Algemene Zaken gehouden. De voor­
zitter van de Europese Raad stelt in het licht van deze laatste besprekingen de
voorlopige agenda op.
b) Behalve om dwingende en onvoorziene redenen, bijvoorbeeld in verband met
de internationale actualiteit, mag tussen de zitting van de Raad Algemene
Zaken na afloop waarvan de voorlopige agenda van de Europese Raad wordt
opgesteld, en de bijeenkomst van de Europese Raad, geen enkele andere
Raadsformatie of voorbereidende instantie een aan de Europese Raad voor­
gelegde aangelegenheid bespreken.
c) De Europese Raad stelt bij het begin van zijn bijeenkomst zijn agenda vast.
In de regel moeten de in de agenda opgenomen aangelegenheden op voorhand
zijn bestudeerd, overeenkomstig de bepalingen van dit lid.
4.
De Raad Algemene Zaken draagt in samenwerking met de Commissie in
het kader van een meerjarenprogrammering overeenkomstig lid 6, zorg voor de
samenhang en de continuïteit van de werkzaamheden van de verschillende
Raadsformaties (2).
5.
De Raad Buitenlandse Zaken werkt het externe optreden van de Unie uit
volgens de door de Europese Raad vastgestelde strategische lijnen en zorgt voor
de samenhang in het externe optreden van de Europese Unie (3). Hij is verant­
woordelijk voor het gehele externe optreden van de Unie, namelijk het gemeen­
schappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, het gemeenschappelijk veiligheidsen defensiebeleid, de gemeenschappelijke handelspolitiek, alsmede ontwikke­
lingssamenwerking en humanitaire hulp.
(1) Deze twee zinnen zijn een letterlijke weergave van artikel 16, lid 6, tweede alinea, van
het VEU.
(2) Dit lid is de weergave van artikel 3, eerste zin, van het besluit van de Europese Raad van
1 oktober 2009 betreffende de uitoefening van het voorzitterschap van de Raad.
(3) Deze zin is de letterlijke weergave van artikel 16, lid 6, derde alinea, van het VEU.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 5
▼B
De Raad Buitenlandse Zaken wordt voorgezeten door de hoge vertegenwoordiger
van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, die zich, indien nodig
kan laten vervangen door het lid dat in deze formatie de lidstaat vertegenwoor­
digt die het halfjaarlijks voorzitterschap van de Raad bekleedt (1).

6.
Om de 18 maanden wordt door de vooraf bepaalde groep van drie lidstaten
die overeenkomstig artikel 1, lid 4, tijdens deze periode het voorzitterschap van
de Raad bekleden, een ontwerp-programma van de Raadswerkzaamheden voor
de betreffende periode opgesteld. Voor werkzaamheden die in die periode ver­
band houden met buitenlandse zaken wordt dit ontwerp opgesteld met de voor­
zitter van die Raadsformatie. Dit ontwerp-programma wordt opgesteld in nauwe
samenwerking met de Commissie en de voorzitter van de Europese Raad, na
passend overleg. Het wordt in één document, uiterlijk een maand vóór de be­
treffende periode ingediend, zodat het door de Raad Algemene Zaken kan wor­
den goedgekeurd (2).

7.
Het voorzitterschap van de betreffende periode stelt, na passend overleg,
voor elke Raadsformatie ontwerp-agenda's van de voor de komende zes maanden
geplande Raadszittingen op, waarin ter indicatie de beoogde wetgevingswerk­
zaamheden en operationele besluiten worden vermeld. Deze ontwerpen worden
uiterlijk één week voor het betreffende halfjaar opgesteld op basis van het 18maandenprogramma van de Raad en na raadpleging van de Commissie. Zij
worden opgenomen in één document dat voor alle Raadsformaties geldt. Indien
nodig, kunnen meer Raadszittingen dan de aanvankelijk beoogde worden ge­
pland.

Indien in de loop van een halfjaar blijkt dat een voor die periode geplande zitting
niet meer gerechtvaardigd is, roept het voorzitterschap deze niet bijeen.

Artikel 3 (3)
Agenda
1.
De voorzitter stelt voor iedere zitting de voorlopige agenda op, rekening
houdend met het 18-maandenprogramma van de Raad. De agenda wordt ten
minste veertien dagen voor de aanvang van de zitting aan de overige leden
van de Raad en aan de Commissie toegezonden. Hij wordt op hetzelfde tijdstip
naar de nationale parlementen van de lidstaten gezonden.
(1) Zie verklaring onder a):
a) Ad artikel 2, lid 5, tweede alinea:
„Wanneer de Raad Buitenlandse Zaken wordt bijeengeroepen om aangelegenheden be­
treffende de gemeenschappelijke handelspolitiek te bespreken, de HV zich laat vervangen
door het halfjaarlijks voorzitterschap overeenkomstig artikel 2, lid 5, tweede alinea.”.
(2) Zie de verklaring onder b):
b) Ad artikel 2, lid 6:
„Het 18-maandenprogramma omvat een algemeen inleidend gedeelte, waarin het pro­
gramma in de context van de strategische langetermijnrichtsnoeren van de Europese Unie
wordt geplaatst. Over dit gedeelte wordt door de drie voorzitterschappen die het ontwerp
van het 18-maandenprogramma opstellen, overleg gepleegd met de drie volgende voor­
zitterschappen, in het kader van het in de derde zin van lid 6 bedoelde „passend
overleg”. In het ontwerp van het 18-maandenprogramma moet onder meer ook plaats
worden ingeruimd voor belangrijke punten die voortkomen uit de op initiatief van de
Commissie gevoerde dialoog over de politieke jaarprioriteiten.”.
(3) Zie de verklaringen onder c) en d):
c) Ad artikel 3, leden 1 en 2:
„Het voorzitterschap tracht te bewerkstelligen dat de leden van de Raad de voorlopige
agenda van elke Raadszitting die gewijd is aan de toepassing van de bepalingen van de
titel van het VWEU met betrekking tot de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht,
alsmede de documentatie die betrekking heeft op de agendapunten, in beginsel ten minste
21 dagen voor het begin van die zitting ontvangen.”
d) Ad de artikelen 1 en 3:
„Onverminderd artikel 30, lid 2, van het VEU, waarin wordt bepaald dat, in gevallen
waarin snelle besluitvorming is vereist, op zeer korte termijn een buitengewone zitting
van de Raad kan worden bijeengeroepen, is de Raad zich ervan bewust dat vraagstukken
in verband met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid snel en efficiënt
moeten worden behandeld. De bepalingen van artikel 3 staan zulks niet in de weg.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 6
▼B
2.
De voorlopige agenda bevat de punten waarvoor het door een lid van de
Raad of door de Commissie ingediende verzoek tot agendering en, in voor­
komend geval, de daarop betrekking hebbende documentatie, ten minste zestien
dagen voor de aanvang van de zitting op het secretariaat-generaal zijn ontvangen.
Op de voorlopige agenda wordt tevens door middel van een asterisk aangegeven
over welke punten het voorzitterschap, een lid van de Raad of de Commissie een
stemming kunnen vragen. Een punt wordt aldus aangeduid zodra aan alle pro­
cedurele vereisten van de Verdragen is voldaan.
3.
Indien de periode van acht weken genoemd in het Protocol betreffende de
rol van de nationale parlementen in de Europese Unie en het Protocol betreffende
de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid van toepas­
sing is, worden de punten betreffende de aanneming van een wetgevingshan­
deling of een standpunt in eerste lezing in het kader van een gewone wetgevings­
procedure pas met het oog op een besluit op de voorlopige agenda geplaatst
nadat de genoemde periode van acht weken is verstreken.
De Raad kan van de in de eerste alinea genoemde periode van acht weken
afwijken ten aanzien van het agenderen van een punt waarvoor de in artikel 4
van het Protocol betreffende de rol van de nationale parlementen in de Europese
Unie bedoelde uitzondering in spoedeisende gevallen geldt. De Raad spreekt zich
uit overeenkomstig de stemprocedure die geldt voor het aannemen van het be­
treffende besluit of standpunt.
Behalve in naar behoren gemotiveerde dringende gevallen moeten tussen de
plaatsing van een ontwerp van wetgevingshandeling op de voorlopige agenda
van de Raad en de vaststelling van een standpunt tien dagen verstrijken (1).
4.
Op de voorlopige agenda kunnen slechts de punten worden geplaatst waar­
voor de documentatie uiterlijk op de verzenddatum van deze agenda aan de leden
van de Raad en aan de Commissie wordt toegezonden.
5.
Het secretariaat-generaal doet aan de leden van de Raad en aan de Com­
missie de verzoeken tot agendering van punten en de documentatie toekomen
waarvoor de bovengenoemde termijnen niet in acht zijn genomen.
Tenzij de urgentie gebiedt anders te handelen en onverminderd lid 3, worden
punten die betrekking hebben op ontwerp-wetgevingshandelingen waarvan het
Coreper de behandeling niet uiterlijk aan het einde van de week voorafgaand aan
de week vóór de zitting heeft voltooid, door het voorzitterschap van de voor­
lopige agenda afgevoerd.
6.
De voorlopige agenda wordt gesplitst in twee delen, die gewijd zijn aan
beraadslagingen over wetgevingshandelingen respectievelijk niet-wetgevings­
werkzaamheden. Het eerste deel wordt „Wetgevingsberaadslagingen” genoemd
en het tweede deel „Niet-wetgevingswerkzaamheden”.
De punten in de respectieve delen van de voorlopige agenda, worden gesplitst in
A- en B-punten. Als A-punt worden de punten opgenomen die de Raad zonder
debat kan goedkeuren, met dien verstande dat ieder lid van de Raad, alsmede de
Commissie, bij de goedkeuring ervan zijn mening kenbaar kan maken en ver­
klaringen in de notulen kan laten opnemen.
7.
De agenda wordt bij de aanvang van iedere zitting door de Raad vast­
gesteld. Punten die niet op de voorlopige agenda voorkomen, kunnen slechts
met eenparigheid van stemmen op de agenda worden geplaatst. Aldus geagen­
deerde punten kunnen in stemming worden gebracht indien aan alle procedurele
vereisten van de Verdragen is voldaan.
8.
Indien een standpuntbepaling ten aanzien van een A-punt evenwel aanlei­
ding kan geven tot een nieuw debat of indien een lid van de Raad of de Com­
missie hierom verzoekt, wordt dit punt van de agenda afgevoerd, tenzij de Raad
anders beslist.
9.
Elk verzoek om een punt onder „diversen” op te nemen, gaat vergezeld van
een schriftelijke toelichting.
(1) Deze alinea is een letterlijke weergave van artikel 4 van het Protocol betreffende de rol
van de nationale parlementen.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 7
▼B
Artikel 4
Vertegenwoordiging van een lid van de Raad
Behoudens de bepalingen van artikel 11 inzake de overdracht van stemrecht, kan
een lid van de Raad dat verhinderd is een zitting bij te wonen, zich laten ver­
tegenwoordigen.

Artikel 5
Zittingen
1.
De Raad beraadslaagt en stemt in openbare zitting over een ontwerp van
wetgevingshandeling (1). In andere gevallen, behalve die genoemd in artikel 8,
zijn de zittingen van de Raad niet openbaar.
2.
De Commissie wordt uitgenodigd deel te nemen aan de zittingen van de
Raad. Hetzelfde geldt voor de Europese Centrale Bank in de gevallen waarin
deze van haar initiatiefrecht gebruikmaakt. De Raad kan echter besluiten te
beraadslagen buiten tegenwoordigheid van de Commissie of de Europese Cen­
trale Bank.
3.
De leden van de Raad en van de Commissie kunnen zich laten vergezellen
door ambtenaren die hen bijstaan. De namen en functies van deze ambtenaren
worden vooraf aan het secretariaat-generaal meegedeeld. Het maximale aantal
personen per delegatie dat zich tegelijkertijd in de vergaderzaal bevindt, de leden
van de Raad daaronder begrepen, kan door de Raad worden vastgesteld.
4.
Toegang tot de zittingen van de Raad wordt uitsluitend verleend op vertoon
van een door het secretariaat-generaal uitgereikte pas.

Artikel 6
Geheimhoudingsplicht en overlegging van documenten in rechte
1.
Onverminderd de artikelen 7, 8 en 9 alsmede de bepalingen betreffende de
toegang van het publiek tot documenten, zijn de beraadslagingen van de Raad
aan geheimhouding onderworpen, voor zover de Raad niet anders besluit.
2.
De Raad of het Coreper kan toestemming verlenen tot het in rechte over­
leggen van afschriften van of uittreksels uit Raadsdocumenten die nog niet over­
eenkomstig de bepalingen betreffende de toegang van het publiek tot documenten
voor het publiek beschikbaar zijn gesteld.

Artikel 7
Wetgevingsprocedure en openbaarheid
1.
De Raad beraadslaagt en stemt in openbare zitting over een ontwerp van
wetgevingshandeling. Daartoe bevat de agenda een deel genaamd „Wetgevings­
beraadslagingen”.
2.
De aan de Raad voorgelegde documenten die zijn vermeld onder een agen­
dapunt van het deel „Wetgevingsberaadslagingen” worden openbaar gemaakt,
evenals de delen van de notulen van de Raad die op dat agendapunt betrekking
hebben.
3.
De openbare zittingen van de Raad met betrekking tot het deel „Wetge­
vingsberaadslagingen” van zijn agenda, worden met audiovisuele middelen voor
het publiek toegankelijk gesteld, met name in een luisterzaal, en via videostre­
aming in alle officiële talen van de instellingen van de Europese Unie uitgezon­
den. Een opname ervan moet minstens een maand lang op de internetsite van de
Raad beschikbaar zijn. Het resultaat van de stemming wordt visueel weergege­
ven.
Het secretariaat-generaal draagt er zorg voor het publiek vooraf op de hoogte te
brengen van de dagen en - bij benadering - het uur waarop deze audiovisuele
uitzendingen plaatsvinden en treft alle praktische maatregelen om voor een be­
hoorlijke toepassing van dit artikel te zorgen.
(1) Letterlijke weergave van artikel 16, lid 8, eerst zin, van het VEU.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 8
▼B
4.
De uitslag van de stemmingen en de stemverklaringen van de leden van de
Raad of hun vertegenwoordigers in het bemiddelingscomité in kader van de
gewone wetgevingsprocedure, alsmede de verklaringen in de Raadsnotulen en
de punten van deze notulen betreffende de vergadering van het bemiddelings­
comité, worden openbaar gemaakt.
5.
Wanneer hem wetgevingsvoorstellen of -initiatieven worden voorgelegd,
onthoudt de Raad zich ervan instrumenten aan te nemen waarin de Verdragen
niet voorzien, zoals resoluties, conclusies of andere verklaringen dan die welke
de aanneming van de handeling vergezelden en voor opneming in de notulen van
de Raad bestemd zijn.

Artikel 8
Andere gevallen van openbare beraadslagingen van de Raad en openbare
debatten
1.
Indien de Raad een niet-wetgevend voorstel wordt voorgelegd met betrek­
king tot de aanneming van in of voor de lidstaten bindende rechtsregels in de
vorm van verordeningen, richtlijnen of besluiten, op grond van de desbetreffende
bepalingen van de Verdragen - met uitzondering van administratieve of budget­
taire handelingen, handelingen die verband houden met interinstitutionele of
internationale betrekkingen of niet-bindende handelingen (zoals conclusies, aan­
bevelingen of resoluties) - is de eerste beraadslaging van de Raad over belang­
rijke nieuwe voorstellen openbaar. Het voorzitterschap bepaalt welke nieuwe
voorstellen belangrijk zijn, maar de Raad of het Coreper kan in voorkomende
gevallen anders besluiten.
Het voorzitterschap kan per geval besluiten dat de daaropvolgende beraadslagin­
gen van de Raad over een in lid 1 bedoeld voorstel openbaar zijn, maar de Raad
of het Coreper kan anders besluiten.
2.
Op grond van een door de Raad of het Coreper met gekwalificeerde meer­
derheid van stemmen genomen besluit houdt de Raad openbare debatten over
gewichtige aangelegenheden die de belangen van de Europese Unie en haar
burgers betreffen.
De aangelegenheden of specifieke thema's voor een dergelijk debat worden door
het voorzitterschap, de leden van de Raad of de Commissie voorgesteld, met
inachtneming van het gewicht ervan en van hun belang voor de burger.
3.
De Raad Algemene Zaken voert een openbaar oriënterend debat over het
18-maandenprogramma van de Raad. De oriënterende debatten die andere Raads­
formaties over hun prioriteiten voeren, zijn eveneens openbaar. De presentatie
door de Commissie van haar vijfjarenprogramma, haar jaarlijkse werkprogramma
en haar jaarlijkse beleidsstrategie, alsmede het daaropvolgende debat in de Raad,
zijn openbaar.
4.
Vanaf het tijdstip waarop de voorlopige agenda overeenkomstig artikel 3
wordt toegezonden:
a) worden de in overeenstemming met lid 1 openbare agendapunten van de Raad
aangeduid met de woorden „openbare beraadslaging”;
b) worden de in overeenstemming met de leden 2 en 3 openbare agendapunten
van de Raad aangeduid met de woorden „openbaar debat”.
De beraadslagingen en debatten van de Raad die in overeenstemming met dit
artikel openbaar zijn, worden voor het publiek toegankelijk gesteld met audio­
visuele middelen als bedoeld in artikel 7, leden 2 en 3.

Artikel 9
Openbaarheid van stemmingen, stemverklaringen en notulen in andere
gevallen
1.
Indien de Raad, niet-wetgevingshandelingen als bedoeld in artikel 8, lid 1,
aanneemt, worden de uitslag van de stemming en de stemverklaringen van de
leden van de Raad, alsmede de verklaringen in de Raadsnotulen en de punten
van deze notulen betreffende de aanneming van deze handelingen, openbaar
gemaakt.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 9
▼B
2.

De uitslag van de stemmingen wordt voorts openbaar gemaakt:

a) indien de Raad optreedt in het kader van titel V van het VEU, bij eenparig
besluit dat de Raad of het Coreper op verzoek van een van zijn leden heeft
genomen;
b) in de andere gevallen, bij besluit dat de Raad of het Coreper op verzoek van
een van zijn leden heeft genomen.
In de gevallen waarin de uitslag van een stemming in de Raad overeenkomstig
de eerste alinea, onder a) en b), openbaar wordt gemaakt, worden op verzoek van
de betrokken leden van de Raad de stemverklaringen eveneens openbaar ge­
maakt, met inachtneming van dit reglement van orde, van de rechtszekerheid
en van de belangen van de Raad.
De verklaringen in de Raadsnotulen en de punten van deze notulen betreffende
de aanneming van de in de eerste alinea, onder a) en b), bedoelde handelingen,
worden openbaar gemaakt bij besluit dat de Raad of het Coreper op verzoek van
een van zijn leden heeft genomen.
3.
Tenzij de beraadslagingen van de Raad overeenkomstig de artikelen 7 en 8
openbaar zijn, wordt de uitslag van de stemming niet openbaar gemaakt in het
geval van beraadslagingen die leiden tot een indicatieve stemming of tot de
aanneming van voorbereidende handelingen.

Artikel 10
Toegang van het publiek tot de documenten van de Raad
De specifieke bepalingen inzake de toegang van het publiek tot de documenten
van de Raad staan in bijlage II.

Artikel 11
Stemprocedure en quorum
1.

De Raad stemt op initiatief van zijn voorzitter.

Voorts is de voorzitter verplicht te laten stemmen op initiatief van een lid van de
Raad of van de Commissie, voor zover een meerderheid van de leden van de
Raad zich in die zin uitspreekt.
2.
De leden van de Raad stemmen in de volgorde die voor de lidstaten is
vastgesteld overeenkomstig de lijst van de opeenvolgende voorzitterschappen, te
beginnen met het lid dat volgt op het lid dat het voorzitterschap uitoefent.
3.
Ieder lid van de Raad kan slechts door één ander lid worden gemachtigd
om namens hem te stemmen (1).
4.
Er kan slechts worden gestemd indien ten minste de meerderheid van de
leden van de Raad die op grond van de Verdragen aan de stemming kunnen
deelnemen, aanwezig is. Op het tijdstip van de stemming controleert de voor­
zitter, bijgestaan door het secretariaat-generaal, of het quorum is bereikt.

▼M7
5.
Bij de aanneming van een besluit door de Raad met gekwalificeerde meer­
derheid van stemmen wordt 65 % van de bevolking van de Unie of, indien niet
alle lidstaten aan de stemming deelnemen, van de bevolking van de deelnemende
lidstaten, en het minimum aantal van de leden van de Raad die meer dan 35 %
van de bevolking van de deelnemende lidstaten vertegenwoordigen, berekend aan
de hand van de bevolkingscijfers in bijlage III. Deze cijfers zijn ook van toe­
passing tussen 1 november 2014 en 31 maart 2017 wanneer, overeenkomstig
artikel 3, lid 2, van het aan het Verdrag betreffende de Europese Unie, het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot op­
richting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie gehechte Protocol
nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen, een lid van de Raad verzoekt dat het
besluit wordt genomen met de in lid 3 van dat artikel omschreven gekwalifi­
ceerde meerderheid en een lid van de Raad verzoekt na te gaan of de lidstaten
welke de gekwalificeerde meerderheid vormen, ten minste 62 % van de totale
bevolking van de Unie vertegenwoordigen.
(1) Dit lid is de letterlijke weergave van artikel 239 van het VWEU.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 10
▼M7
6.
Met ingang van 1 januari van elk jaar wijzigt de Raad, overeenkomstig de
gegevens waarover het Bureau voor de statistiek van de Europese Unie op
30 september van het voorgaande jaar beschikt, de in bijlage III vermelde cijfers.
Dat besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

▼B
Artikel 12
Gewone schriftelijke procedure en stilzwijgende procedure
1.
De besluiten van de Raad over een dringende aangelegenheid kunnen wor­
den aangenomen door middel van een schriftelijke stemming, indien de Raad of
het Coreper met eenparigheid van stemmen besluit van deze procedure gebruik te
maken. Ook de voorzitter kan, in bijzondere omstandigheden, voorstellen van
deze procedure gebruik te maken, in welk geval de schriftelijke stemming kan
plaatsvinden indien alle lidstaten deze procedure aanvaarden.
In de gevallen waarin de schriftelijke stemming een onderwerp betreft dat de
Commissie bij de Raad aanhangig heeft gemaakt, is de toepassing van de schrif­
telijke procedure afhankelijk van het akkoord van de Commissie.
Het secretariaat-generaal stelt elke maand een overzicht op van de volgens de
schriftelijke procedure aangenomen besluiten. Dat overzicht bevat de eventuele in
de notulen van de Raad op te nemen verklaringen. De delen van dat overzicht die
betrekking hebben op de aanneming van wetgevinghandelingen worden openbaar
gemaakt.
2.
Op initiatief van het voorzitterschap kan de Raad volgens een vereenvou­
digde schriftelijke procedure, „stilzwijgende procedure” genaamd:
a) de tekst van het antwoord op een schriftelijke vraag of, in voorkomend geval,
een mondelinge vraag van een lid van het Europees Parlement vaststellen,
nadat het ontwerp-antwoord door het Coreper is behandeld (1);
b) de leden van het Economisch en Sociaal Comité en de leden en plaatsver­
vangende leden van het Comité van de Regio's benoemen, nadat het ontwerpbesluit door het Coreper is behandeld;
c) besluiten andere instellingen, organen of instanties te raadplegen, in de ge­
vallen waarin dit bij de Verdragen is voorgeschreven;
d) handelen ter uitvoering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheids­
beleid, via het Coreu-netwerk („stilzwijgende Coreu-procedure”) (2).
In dat geval wordt de tekst, na het verstrijken van de door het voorzitterschap
naar gelang van de urgentie gestelde termijn, geacht te zijn aangenomen, tenzij
een lid van de Raad bezwaar maakt.
3.
De voltooiing van de schriftelijke procedures wordt door het secretariaatgeneraal geconstateerd.

Artikel 13
Notulen
1.
Van iedere zitting worden notulen gemaakt, die na goedkeuring worden
ondertekend door de secretaris-generaal. Hij kan zijn ondertekeningsbevoegdheid
delegeren aan directeuren-generaal van het secretariaat-generaal.
In de notulen worden in de regel voor elk agendapunt vermeld:
— de aan de Raad voorgelegde documenten;
(1) Zie de verklaring onder e):
e) Ad artikel 12, lid 2, onder a), b) en c):
„Conform de gangbare praktijk van de Raad zal de termijn doorgaans op drie werkdagen
worden bepaald.”.
2
( ) Zie de verklaring onder f):
f) Ad artikel 12, lid 2, onder d):
„De Raad herinnert eraan dat het Coreu-systeem moet worden gebruikt overeenkomstig
de conclusies van de Raad van 12 juni 1995 (doc. 7896/95) betreffende de werkmetho­
den van de Raad.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 11
▼B
— de besluiten of conclusies van de Raad;
— de verklaringen van de Raad en de verklaringen die een lid van de Raad of
de Commissie wil laten notuleren.
2.
De ontwerp-notulen worden binnen twee weken door het secretariaat-gene­
raal opgesteld en ter goedkeuring aan de Raad of aan het Coreper voorgelegd.
3.
Ieder lid van de Raad, of de Commissie, kan vóór de goedkeuring van de
notulen verzoeken om de besprekingen over een bepaald agendapunt uitvoeriger
weer te geven. Het verzoek kan in het Coreper worden gedaan.
4.
De notulen van het deel „Wetgevingsberaadslagingen” van de zittingen van
de Raad worden na goedkeuring rechtstreeks aan de nationale parlementen ge­
zonden, op hetzelfde tijdstip als aan de regeringen van de lidstaten.

Artikel 14
Beraadslagingen en besluiten op basis van documenten en ontwerpen die
zijn gesteld in de bij de geldende talenregeling voorgeschreven talen
1.
Behoudens een andersluidend besluit dat de Raad, met eenparigheid van
stemmen, op grond van de urgentie neemt, beraadslaagt en besluit de Raad alleen
op de grondslag van documenten en ontwerpen die gesteld zijn in de door de
geldende regeling van het taalgebruik voorgeschreven talen.
2.
Ieder lid van de Raad kan zich tegen beraadslaging verzetten indien de tekst
van een amendement niet is gesteld in die van de in lid 1 bedoelde talen welke
het lid van de Raad aanwijst.

Artikel 15
Ondertekening van de handelingen
De tekst van de door het Europees Parlement en de Raad overeenkomstig de
gewone wetgevingsprocedure aangenomen handelingen, alsmede van de door de
Raad aangenomen handelingen, wordt voorzien van de handtekening van de
voorzitter die op het ogenblik van de aanneming ervan in functie is, en van
die van de secretaris-generaal. De secretaris-generaal kan zijn tekenbevoegdheid
delegeren aan directeuren-generaal van het secretariaat-generaal.

Artikel 16 (1)
Ontbreken van het recht om aan de stemming deel te nemen
Bij de toepassing van dit reglement van orde zal overeenkomstig bijlage IV naar
behoren rekening worden gehouden met de gevallen waarin een of meer leden
van de Raad, op grond van de Verdragen, niet aan de stemming mogen deel­
nemen.

Artikel 17
Bekendmaking van de handelingen in het Publicatieblad
1.
De volgende handelingen worden door de secretaris-generaal in het Publi­
catieblad van de Europese Unie (hierna: „het Publicatieblad” genoemd) bekend­
gemaakt:
a) de in artikel 297, lid 1 en lid 2, tweede alinea, van het VWEU bedoelde
handelingen;
(1) Zie de verklaring onder g):
g) Ad artikel 16 en bijlage IV
„De Raad komt overeen dat de bepalingen van artikel 16 en van bijlage IV van toepas­
sing zijn op handelingen voor de aanneming waarvan bepaalde leden van de Raad,
overeenkomstig de Verdragen, niet aan de stemming mogen deelnemen. De toepassing
van artikel 7 van het VEU valt echter niet onder deze bepalingen. Bij de eerste toepas­
sing van de bepalingen betreffende nauwere samenwerking, zal de Raad, in het licht van
de ervaring die op andere gebieden is opgedaan, bezien of artikel 16 en bijlage IV van
dit reglement van orde aanpassing behoeven.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 12
▼B
b) de door de Raad volgens de gewone wetgevingsprocedure in eerste lezing
vastgestelde standpunten, alsmede de motivering van deze standpunten;
c) de overeenkomstig artikel 76 van het VWEU bij de Raad ter aanneming van
een wetgevingshandeling ingediende initiatieven;
d) de door de Unie gesloten internationale overeenkomsten.
In het Publicatieblad wordt melding gemaakt van de inwerkingtreding van
deze overeenkomsten;
e) de door de Unie gesloten internationale overeenkomsten op het gebied van het
gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, behalve in de gevallen
waarin de Raad anders besluit op grond van de artikelen 4 en 9 van Ver­
ordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad inzake
de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de
Raad en de Commissie (1).
In het Publicatieblad wordt melding gemaakt van de inwerkingtreding van de
in het Publicatieblad bekendgemaakte overeenkomsten.
2.
Behoudens andersluidend besluit van de Raad of het Coreper, worden de
volgende teksten door de secretaris-generaal in het Publicatieblad bekendge­
maakt:
a) de overeenkomstig artikel 76 van het VWUE bij de Raad ingediende initia­
tieven in andere dan in lid 1, onder c) genoemde gevallen;
b) de in artikel 297, lid 2, derde alinea, van het VWEU bedoelde richtlijnen en
besluiten, de aanbevelingen en adviezen, met uitzondering van de in lid 3
bedoelde besluiten.
3.
De Raad of het Coreper beslist per geval, met eenparigheid van stemmen,
omtrent de bekendmaking in het Publicatieblad door de secretaris-generaal, van
de in artikel 25 van het VEU bedoelde besluiten.
4.
De Raad of het Coreper beslist per geval, rekening houdend met de even­
tuele bekendmaking van de basishandeling, omtrent de bekendmaking in het
Publicatieblad door de secretaris-generaal van de volgende handelingen:
a) de uitvoeringsbesluiten voor de in artikel 25 van het VEU bedoelde besluiten;
b) de overeenkomstig artikel 31, lid 2, eerste en tweede streepje, van het VEU
aangenomen besluiten;
c) de overige handelingen van de Raad, zoals conclusies of resoluties.
5.
Bij de sluiting van een overeenkomst tussen de Unie of de Europese Ge­
meenschap voor Atoomenergie en een of meer staten of internationale organisa­
ties op grond waarvan een orgaan wordt ingesteld dat bevoegd is tot het nemen
van besluiten, beslist de Raad of de besluiten van dat orgaan in het Publicatieblad
zullen worden bekendgemaakt.

Artikel 18
►C2 Kennisgeving van de handelingen ◄
1.
De in artikel 297, lid 2, derde alinea, van het VWEU bedoelde richtlijnen
en besluiten, worden door de secretaris-generaal of namens hem door een direc­
teur-generaal ter kennis gebracht van de adressaten.
2.
De hieronder bedoelde handelingen worden, voor zover zij niet in het
Publicatieblad worden bekendgemaakt, door de secretaris-generaal of namens
hem door een directeur-generaal ter kennis gebracht van de adressaten:
a) de aanbevelingen;
b) de in artikel 25 van het VEU bedoelde besluiten;
3.
De secretaris-generaal of namens hem een directeur-generaal zendt aan de
regeringen van de lidstaten en aan de Commissie een voor eensluidend gewaar­
merkt afschrift van de in artikel 297, lid 2, derde alinea, van het VWEU bedoelde
richtlijnen en besluiten van de Raad, alsmede van de aanbevelingen van de Raad.
(1) PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 13
▼B
Artikel 19 (1)
Coreper, comités en werkgroepen
1.
Het Coreper heeft tot taak de werkzaamheden van de Raad voor te bereiden
en de door de Raad verstrekte opdrachten uit te voeren. Hij ziet in elk geval (2)
toe op de samenhang van het beleid en het optreden van de Europese Unie,
alsmede op de inachtneming van de volgende beginselen en regels:
a) de beginselen van wettigheid, subsidiariteit, evenredigheid en motivering van
de handelingen;
b) de regels tot vaststelling van de bevoegdheden van de instellingen, organen en
instanties van de Unie;
c) de begrotingsvoorschriften;
d) de voorschriften ten aanzien van procedures, transparantie en redactionele
kwaliteit.
2.
Alle agendapunten van een Raadszitting worden vooraf behandeld door het
Coreper, tenzij dit anders besluit. Gepoogd wordt op het niveau van het Coreper
een akkoord te bereiken, dat ter aanneming aan de Raad wordt voorgelegd. Het
Coreper zorgt ervoor dat de dossiers in adequate vorm aan de Raad worden
voorgelegd en reikt in voorkomend geval oriëntaties, keuzemogelijkheden of
voorstellen tot oplossing aan. In spoedgevallen kan de Raad met eenparigheid
van stemmen besluiten te beraadslagen en te beslissen zonder dat de voor­
afgaande behandeling heeft plaatsgevonden.
3.
Er kunnen door, of met goedkeuring van het Coreper comités of werk­
groepen worden ingesteld voor het verrichten van bepaalde vooraf omschreven
voorbereidende werkzaamheden of studies.
Het secretariaat-generaal draagt zorg voor de bijwerking en de openbaarmaking
van de lijst van de voorbereidende instanties. Alleen de comités en werkgroepen
die op deze lijst zijn vermeld, kunnen als voorbereidende instantie van de Raad
bijeenkomen.
4.
Het Coreper wordt, naar gelang van de onderwerpen op de agenda, voor­
gezeten door de permanent vertegenwoordiger of de plaatsvervangend permanent
vertegenwoordiger van de lidstaat die het voorzitterschap van de Raad Algemene
Zaken bekleedt.
Het Politiek en veiligheidscomité wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger
van de Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veilig­
heidsbeleid.
De andere voorbereidende instanties van de diverse Raadsformaties, met uitzon­
dering van de formatie Buitenlandse Zaken, worden voorgezeten door een afge­
vaardigde van de lidstaat die het voorzitterschap van de bedoelde formatie be­
kleedt, tenzij de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen anders
besluit. De in lid 3, tweede alinea, bedoelde lijst bevat ook de voorbereidende
instanties waarvoor de Raad, overeenkomstig artikel 4 van het besluit van de
Europese Raad betreffende de uitoefening van het voorzitterschap van de Raad,
tot een ander soort voorzitterschap besloten heeft.
5.
Voor de voorbereiding van de zittingen van de Raad in formaties die een­
maal per halfjaar bijeenkomen en die in de eerste helft van het halfjaar worden
gehouden, kunnen de vergaderingen van andere comités dan het Coreper en van
werkgroepen die in het voorafgaande halfjaar worden gehouden, worden voor­
gezeten door een afgevaardigde van de lidstaat die het voorzitterschap van de
bedoelde Raadszittingen zal bekleden.
(1) Deze bepalingen laten de rol van het Economisch en Financieel Comité, zoals deze
voortvloeit uit artikel 134 van het VWEU en de bestaande desbetreffende besluiten
van de Raad (PB L 358 van 31.12.1998, blz. 109, ►C1 en PB L 5 van 9.1.1999,
blz. 71), onverlet. ◄
2
( ) Zie de verklaring onder h):
h) Ad artikel 19, lid 1:
„Het Coreper ziet toe op de samenhang en op de eerbiediging van de in lid 1 genoemde
beginselen, met name voor de dossiers die inhoudelijk in een ander kader worden
behandeld.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 14
▼B
6.
Onder voorbehoud van de gevallen waarin een ander soort voorzitterschap
geldt, kan, indien een dossier hoofdzakelijk in een bepaald halfjaar moet worden
behandeld, een afgevaardigde van de lidstaat die het voorzitterschap tijdens dat
halfjaar zal bekleden, tijdens het voorgaande halfjaar de vergaderingen van de
voorbereidende instanties van de Raad voorzitten waarin dat dossier wordt be­
sproken. ►C2 De praktische toepassing van deze alinea geschiedt op basis van
een akkoord tussen de twee betrokken voorzitterschappen. ◄
In het specifieke geval van de behandeling van de begroting van de Unie voor
een bepaald begrotingsjaar, worden de vergaderingen van de voorbereidende
instanties van de Raad, behalve het Coreper, over de voorbereiding van punten
op de agenda van de Raad inzake de behandeling van de begroting, voorgezeten
door een afgevaardigde van de lidstaat die het voorzitterschap van de Raad zal
bekleden in de tweede helft van het jaar dat aan het betrokken begrotingsjaar
voorafgaat. Hetzelfde geldt, mits het andere voorzitterschap daarmee instemt,
voor de uitoefening van het voorzitterschap van de Raadszittingen op het mo­
ment waarop de begrotingspunten in kwestie worden behandeld. De betrokken
voorzitterschappen plegen overleg over de praktische regelingen.
7.
Overeenkomstig de hierna genoemde toepasselijke bepalingen, kan het Co­
reper de volgende procedurebesluiten aannemen, mits de desbetreffende punten
ten minste drie werkdagen vóór de vergadering op de voorlopige agenda zijn
geplaatst. Om van die termijn af te wijken is eenparigheid van stemmen van het
Coreper vereist (1):
a) besluit om een zitting van de Raad op een andere plaats dan Brussel of
Luxemburg te houden (artikel 1, lid 3);
b) machtiging om een afschrift van of een uittreksel uit een Raadsdocument in
rechte over te leggen (artikel 6, lid 2);
c) besluit om een openbaar debat van de Raad te houden of om een bepaalde
beraadslaging van de Raad niet in het openbaar te houden (artikel 8, leden 1,
2 en 3);
d) besluit tot openbaarmaking van de uitslag van de stemmingen en de ver­
klaringen in de Raadsnotulen in de in artikel 9, lid 2, bedoelde gevallen;
e) besluit om de schriftelijke procedure te volgen (artikel 12, lid 1);
f) goedkeuring of wijziging van de notulen van de Raad (artikel 13, leden 2 en
3);
g) besluit om een tekst of een besluit al dan niet in het Publicatieblad bekend te
maken (artikel 17, leden 2, 3 en 4);
h) besluit om een instelling of orgaan te raadplegen, in de gevallen waarin deze
raadpleging door de Verdragen niet is voorgeschreven;
i) besluit tot vaststelling of verlenging van een termijn om een instelling of
orgaan te raadplegen;
j) besluit om de in artikel 294, lid 14, van het VWEU bedoelde termijnen te
verlengen;
k) goedkeuring van de tekst van een aan een instelling of orgaan gerichte brief.

Artikel 20
Het voorzitterschap en het goede verloop van de werkzaamheden
1.
Het voorzitterschap draagt zorg voor de toepassing van dit reglement van
orde en ziet toe op het goede verloop van de besprekingen. Met name ziet het
voorzitterschap toe en doet het toezien op de eerbiediging van de bepalingen van
bijlage V over de werkmethoden van de Raad.
(1) Zie de verklaring onder i):
i) Ad artikel 19, lid 7
„Indien een lid van de Raad van mening is dat met een ontwerp-procedurebesluit dat
overeenkomstig artikel 19, lid 7, aan het Coreper ter aanneming is voorgelegd, een
inhoudelijke kwestie aan de orde wordt gesteld, wordt het ontwerp-besluit aan de
Raad voorgelegd.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 15
▼B
Voor een goed verloop van de debatten kan het voorzitterschap voorts, tenzij de
Raad anderszins besluit, elke maatregel nemen die ertoe strekt dat de beschikbare
tijd tijdens de zittingen optimaal wordt gebruikt, meer in het bijzonder:

a) het aantal personen per delegatie dat tijdens de zitting in de vergaderzaal
aanwezig is, voor de behandeling van een bepaald punt beperken, en besluiten
om al dan niet een luisterzaal te openen;

b) de volgorde bepalen waarin de punten zullen worden behandeld en de duur
vaststellen van de bespreking die aan elk punt wordt gewijd;

c) de tijd die aan de bespreking van een bepaald punt besteed kan worden,
indelen, in het bijzonder door de spreektijd van de deelnemers te beperken
en de volgorde te bepalen waarin zij het woord kunnen nemen;

d) de delegaties verzoeken hun voorstellen tot wijziging van de te bespreken
tekst vóór een bepaalde datum schriftelijk in te dienen, in voorkomend geval
met een beknopte toelichting;

e) de delegaties die over een bepaald punt, een bepaalde tekst of een gedeelte
daarvan een identiek of vergelijkbaar standpunt innemen, verzoeken een
woordvoerder aan te wijzen die tijdens de zitting of vooraf schriftelijk hun
gezamenlijke standpunt presenteert.

2.
Onverminderd de bepalingen van artikel 19, leden 4 tot en met 6, alsmede
zijn bevoegdheden en algemene politieke verantwoordelijkheid, wordt het half­
jaarlijks voorzitterschap op basis van het 18-maandenprogramma of andere on­
derling gemaakte afspraken in al zijn verantwoordelijkheden bijgestaan door de
overige leden van de vooraf bepaalde groep van drie lidstaten als bedoeld in
artikel 1, lid 4. Eventueel wordt het ook bijgestaan door de vertegenwoordiger
van de lidstaat die het volgende voorzitterschap zal bekleden. Deze laatste, of een
lid van de genoemde groep, handelend op verzoek en volgens de instructies van
het voorzitterschap, vervangt het voorzitterschap wanneer dat nodig is, neemt zo
nodig een deel van zijn taken over en waarborgt de continuïteit van de werk­
zaamheden van de Raad.

Artikel 21 (1) (2)
Verslagen van comités en werkgroepen
Ongeacht de andere bepalingen van dit reglement van orde organiseert het voor­
zitterschap de vergaderingen van de verschillende comités en werkgroepen zo­
danig dat hun verslagen beschikbaar zijn vóór de vergadering van het Coreper
waarop ze worden behandeld.

Tenzij de urgentie gebiedt anders te handelen, worden de punten die betrekking
hebben op wetgevingshandelingen waarvoor het comité of de werkgroep de
werkzaamheden niet ten minste vijf werkdagen voor de vergadering van het
Coreper heeft voltooid, door het voorzitterschap verschoven naar een volgende
vergadering van het Coreper.
(1) Deze bepalingen laten de rol van het Economisch en Financieel Comité, zoals deze
voortvloeit uit artikel 134 van het VWEU en de bestaande desbetreffende besluiten
van de Raad (PB L 358 van 31.12.1998, blz. 109, ►C1 en PB L 5 van 9.1.1999,
blz. 71), onverlet. ◄
2
( ) Zie de verklaring onder j):
j) Ad artikel 21
„De verslagen van de werkgroepen en de andere documenten die als basis dienen voor
de beraadslagingen van het Coreper moeten tijdig aan de delegaties ter bestudering
worden toegezonden.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 16
▼B
Artikel 22
Redactionele kwaliteit (1)
Om de Raad bij te staan in zijn taak toe te zien op de redactionele kwaliteit van
de wetgevingshandelingen die hij aanneemt, dient de Juridische dienst tijdig de
redactionele kwaliteit van de voorstellen voor of ontwerpen van handelingen na
te gaan en, overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord van 22 december
1998 betreffende de gemeenschappelijke richtsnoeren voor de redactionele kwa­
liteit van de communautaire wetgeving (2), de Raad en zijn instanties redactionele
voorstellen te doen.
Gedurende het gehele wetgevingsproces besteden degenen die in het kader van
de werkzaamheden van de Raad teksten voorleggen bijzondere aandacht aan de
redactionele kwaliteit daarvan.

Artikel 23
De secretaris-generaal en het secretariaat-generaal
1.
De Raad wordt bijgestaan door een secretariaat-generaal onder leiding van
een secretaris-generaal. De secretaris-generaal wordt door de Raad met gekwali­
ficeerde meerderheid van stemmen benoemd.
2.

De Raad beslist over de organisatie van het secretariaat-generaal (3).

Onder gezag van de Raad neemt de secretaris-generaal alle maatregelen die nodig
zijn om de goede werking van het secretariaat-generaal te waarborgen.
3.
Het secretariaat-generaal wordt voortdurend nauw betrokken bij de organi­
satie, de coördinatie en het zorgen voor samenhang van de werkzaamheden van
de Raad en de uitvoering van het 18-maandenprogramma van de Raad. Onder
verantwoordelijkheid en leiding van het voorzitterschap verleent het secretariaatgeneraal het voorzitterschap assistentie bij het zoeken naar oplossingen.
4.
De secretaris-generaal legt de ontwerp-raming van de uitgaven van de Raad
op een zodanig tijdstip aan de Raad voor dat de in de financiële voorschriften
gestelde termijnen in acht kunnen worden genomen.
5.
De secretaris-generaal draagt de volledige verantwoordelijkheid voor het
beheer van de kredieten van afdeling II — Europese Raad en Raad — van de
begroting en neemt alle voor een goed beheer ervan vereiste maatregelen. Hij
voert deze kredieten uit overeenkomstig de bepalingen van het financieel regle­
ment dat van toepassing is op de begroting van de Unie.

Artikel 24
Beveiliging
De voorschriften betreffende de beveiliging worden door de Raad met een ge­
kwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen.
(1) Zie de verklaring onder k):
k) Ad artikel 22
„De Juridische dienst van de Raad heeft tevens tot taak, de lidstaten die een initiatief in
de zin van artikel 76, onder b), van het VWEU nemen, op hun verzoek assistentie te
verlenen, onder meer bij het toetsen van de redactionele kwaliteit van het initiatief.”
Zie de verklaring onder l):
l) Ad artikel 22
„De leden van de Raad formuleren hun opmerkingen over een voorstel tot officiële
codificatie van wetteksten binnen dertig werkdagen na de verspreiding van het voorstel
door het secretariaat-generaal. De leden van de Raad dragen er zorg voor dat de bepa­
lingen van een voorstel tot herschikking van wetteksten die zonder inhoudelijke wijzi­
ging uit de voorgaande handeling zijn overgenomen, worden behandeld volgens de
beginselen die voor de behandeling van codificatievoorstellen gelden.”
(2) PB C 73 van 17.3.1999, blz. 1.
(3) Lid 1 en lid 2, eerste alinea, zijn overgenomen uit artikel 240, lid 2, van het VWEU.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 17
▼B
Artikel 25
Taken van depositaris van overeenkomsten
In de gevallen waarin de secretaris-generaal wordt aangewezen als depositaris
van een overeenkomst tussen de Unie of de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie en een of meer staten of internationale organisaties, worden de akten van
bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van deze overeenkomsten op de zetel
van de Raad neergelegd.
In die gevallen vervult de secretaris-generaal de taak van depositaris en ziet hij er
tevens op toe dat de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomsten in het
Publicatieblad wordt bekendgemaakt.
Artikel 26
Vertegenwoordiging voor het Europees Parlement
De Raad wordt voor het Europees Parlement en zijn commissies vertegenwoor­
digd door het voorzitterschap of, met instemming van het voorzitterschap, door
een lid van de vooraf bepaalde groep van drie lidstaten als bedoeld in artikel 1,
lid 4, door het volgende voorzitterschap of door de secretaris-generaal. In op­
dracht van het voorzitterschap kan de Raad zich voor de commissies van het
Europees Parlement ook laten vertegenwoordigen door hoge ambtenaren van het
secretariaat-generaal.
Wat de Raad Buitenlandse Zaken betreft wordt de Raad voor het Europees
Parlement en zijn commissies vertegenwoordigd door zijn voorzitter. Hij kan
zich, wanneer dat nodig is, laten vervangen door het lid van deze formatie dat
de lidstaat vertegenwoordigt die het halfjaarlijks voorzitterschap van de Raad
bekleedt. In opdracht van het voorzitterschap kan de Raad Buitenlandse Zaken
zich voor de commissies van het Europees Parlement ook laten vertegenwoordi­
gen door hoge ambtenaren van de Europese dienst voor extern optreden of, in
voorkomend geval, van het secretariaat-generaal.
De Raad kan zijn opvattingen ook schriftelijk ter kennis van het Europees Parle­
ment brengen.
Artikel 27
Bepalingen betreffende de vorm van de handelingen
De bepalingen betreffende de vorm van de handelingen staan in bijlage VI.
Artikel 28
Voor de Raad bestemde briefwisseling
De voor de Raad bestemde briefwisseling wordt gericht aan de voorzitter, ten
kantore van de Raad, op het volgende adres:
Raad van de Europese Unie
Wetstraat 175
B-1048 Brussel

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 18
▼B
BIJLAGE I
Lijst van Raadsformaties
1. Algemene Zaken (1);
2. Buitenlandse Zaken (2);
3. Economische en Financiële Zaken (3);
4. Justitie en Binnenlandse Zaken (4):
5. Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken;
►M1 6. Concurrentievermogen (Interne Markt, Industrie, Onderzoek en de
Ruimte) ◄ (5);
7. Vervoer, Telecommunicatie en Energie;
8. Landbouw en Visserij;
9. Milieu;
►M1 10. Onderwijs, Jeugdzaken, Cultuur en Sport ◄ (6).
Iedere lidstaat bepaalt hoe hij overeenkomstig artikel 16, lid 2, van het VEU in
de Raad wordt vertegenwoordigd.
Verscheidene ministers kunnen als lid aan dezelfde Raadsformatie deelnemen; de
agenda en de regeling van de werkzaamheden worden dienovereenkomstig aan­
gepast (7).

(1) Deze formatie is vastgesteld krachtens artikel 16, lid 6, tweede alinea, van het VEU.
(2) Deze formatie is vastgesteld krachtens artikel 16, lid 6, tweede alinea, van het VEU.
(3) Met inbegrip van begroting.
(4) Met inbegrip van civiele bescherming.
(5) Met inbegrip van toerisme.
(6) Met inbegrip van de audiovisuele sector.
(7) Zie de verklaring onder m):
m) Ad bijlage I, tweede alinea
„Het voorzitterschap zal bij de opstelling van de agenda van Raadszittingen onderling
samenhangende agendapunten koppelen, zodat de aanwezigheid van de bevoegde na­
tionale vertegenwoordigers wordt vergemakkelijkt, in het bijzonder wanneer een be­
paalde Raadsformatie duidelijk verschillende onderwerpen moet behandelen.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 19
▼B
BIJLAGE II
Specifieke bepalingen betreffende de toegang van het publiek tot
documenten van de Raad

Artikel 1
Werkingssfeer
Iedere natuurlijke of rechtspersoon heeft toegang tot Raadsdocumenten volgens
de beginselen en onder de voorwaarden en beperkingen die zijn neergelegd in
Verordening (EG) nr. 1049/2001 en de specifieke bepalingen van deze bijlage.

Artikel 2
Raadpleging in verband met documenten van derden
1.
Met het oog op de toepassing van artikel 4, lid 5, en artikel 9, lid 3, van
Verordening (EG) nr. 1049/2001 en tenzij het na bestudering van het document
in het licht van artikel 4, leden 1 tot en met 3, van Verordening (EG) nr.
1049/2001 duidelijk is dat het niet mag worden vrijgegeven, wordt de betrokken
derde geraadpleegd indien:
a) het een gevoelig document in de zin van artikel 9, lid 1, van Verordening
(EG) nr. 1049/2001 betreft;
b) het document afkomstig is van een lidstaat en
— vóór 3 december 2001 aan de Raad is toegezonden, of
— de betrokken lidstaat verzocht heeft het document niet zonder zijn voor­
afgaande toestemming vrij te geven.
2.
In alle andere gevallen waarin de Raad een verzoek ontvangt betreffende
een document van een derde dat in zijn bezit is, wordt de betrokken derde met
het oog op de toepassing van artikel 4, lid 4, van Verordening (EG) nr.
1049/2001 door het secretariaat-generaal geraadpleegd, tenzij het na bestudering
van het document in het licht van artikel 4, leden 1 tot en met 3, van Ver­
ordening (EG) nr. 1049/2001 duidelijk is dat het moet of niet mag worden
vrijgegeven.
3.
De derde wordt schriftelijk (eventueel via e-mail) geraadpleegd en krijgt
een redelijke termijn om te antwoorden, rekening houdend met de in artikel 7
van Verordening (EG) nr. 1049/2001 vastgestelde termijn. In de in lid 1 bedoelde
gevallen wordt de derde verzocht schriftelijk zijn standpunt kenbaar te maken.
4.
Indien een document niet onder het bepaalde in lid 1, onder a) en b), valt
en het secretariaat-generaal in het licht van het negatieve advies van de derde er
niet van overtuigd is dat artikel 4, lid 1, of lid 2, van Verordening (EG) nr.
1049/2001 van toepassing is, wordt de kwestie aan de Raad voorgelegd.
Indien de Raad voornemens is het document vrij te geven, wordt de derde
onmiddellijk schriftelijk op de hoogte gebracht van het voornemen van de
Raad om het document na ten minste tien werkdagen vrij te geven. Tegelijkertijd
wordt de derde opmerkzaam gemaakt op artikel 279 van het VWEU.

Artikel 3
Van een andere instelling of een lidstaat ontvangen verzoek om raadpleging
Een verzoek van een andere instelling of een lidstaat om raadpleging van de
Raad betreffende een verzoek om een Raadsdocument worden via e-mail gericht
aan access@consilium.europa.eu of per fax aan (+32-(0)2) 2 281 63 61.
Rekening houdend met de voor een besluit van de betrokken instelling of lidstaat
vereiste termijn, brengt het secretariaat-generaal onverwijld, en uiterlijk binnen 5
werkdagen, namens de Raad advies uit.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 20
▼B
Artikel 4
Van een lidstaat afkomstige documenten
Elk verzoek van een lidstaat overeenkomstig artikel 4, lid 5, van Verordening
(EG) nr. 1049/2001 wordt schriftelijk bij het secretariaat-generaal ingediend.

Artikel 5
Doorgeleiding van een verzoek van een lidstaat
Een verzoek van een lidstaat aan de Raad dat wordt doorgeleid, wordt behandeld
overeenkomstig de artikelen 7 en 8 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 en de
desbetreffende bepalingen van deze bijlage. In geval van volledige of gedeel­
telijke afwijzing van toegang, wordt de verzoeker medegedeeld dat een eventueel
confirmatief verzoek rechtstreeks aan de Raad moet worden gericht.

Artikel 6
Adres voor het verzoek
Het verzoek om toegang tot een document wordt schriftelijk gericht aan de
secretaris-generaal, Wetstraat 175, B-1048 Brussel, via e-mail aan access@con­
silium.europa.eu of per fax aan (+32-(0)2) 2 281 63 61.

Artikel 7
Behandeling van een initieel verzoek
Onverminderd artikel 9, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 1049/2001
wordt een verzoek om toegang tot een document van de Raad door het secreta­
riaat-generaal behandeld.

Artikel 8
Behandeling van een confirmatief verzoek
Onverminderd artikel 9, leden 2 en 3, van Verordening (EG) nr. 1049/2001
wordt over een confirmatief verzoek door de Raad beslist.

Artikel 9
Kosten
De kosten van het maken en verzenden van kopieën van Raadsdocumenten
worden door de secretaris-generaal vastgesteld.

Artikel 10
Openbaar register van Raadsdocumenten
1.
Het secretariaat-generaal is verantwoordelijk voor het toegankelijk stellen
van het register van Raadsdocumenten voor het publiek.
2.
Naast de referenties aan documenten wordt in het register aangegeven
welke na 1 juli 2000 opgestelde documenten reeds voor het publiek zijn vrijge­
geven. Onverminderd Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement
en de Raad van 18 december 2000 betreffende de bescherming van natuurlijke
personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de com­
munautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die
gegevens (1) en artikel 16 van Verordening (EG) nr. 1049/2001, wordt de inhoud
ervan op internet beschikbaar gesteld.
(1) PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 21
▼B
Artikel 11
Voor het publiek rechtstreeks toegankelijke documenten
1.
Dit artikel is van toepassing op alle documenten van de Raad, mits niet
gerubriceerd en onverminderd de mogelijkheid een schriftelijk verzoek in te
dienen overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1049/2001.
2.

In dit artikel wordt verstaan onder:

— „verspreiding”: verspreiding van de definitieve versie van een document
onder de leden van de Raad, hun vertegenwoordigers of gedelegeerden;
— „wetgevingsdocument”: elk document betreffende de behandeling en de aan­
neming van wetgevingshandelingen.
3.
Het secretariaat-generaal stelt de volgende documenten onmiddellijk na hun
verspreiding ter beschikking van het publiek:
a) niet door de Raad of een lidstaat opgestelde documenten die door de auteur,
of met diens toestemming, openbaar gemaakt zijn;
b) voorlopige agenda's voor de zittingen van de verschillende Raadsformaties;
c) elke door de Raad aangenomen tekst die bestemd is om te worden bekend­
gemaakt in het Publicatieblad.
4.
Onder de voorwaarde dat zij duidelijk niet vallen onder een van de uit­
zonderingen van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1049/2001, kan het secre­
tariaat-generaal tevens de volgende documenten onmiddellijk na hun verspreiding
ter beschikking stellen van het publiek:
a) voorlopige agenda's voor de vergaderingen van comités en werkgroepen;
b) andere documenten, zoals informatieve nota's, verslagen, voortgangsverslagen
en verslagen over de stand van de besprekingen in de Raad of in een van zijn
voorbereidende instanties die geen individuele standpunten van delegaties
bevatten, met uitzondering van adviezen en bijdragen van de Juridische
dienst.
5.
Naast de in de leden 3 en 4 bedoelde documenten stelt het secretariaatgeneraal de volgende wetgevings- en andere documenten onmiddellijk na hun
verspreiding ter beschikking van het publiek:
a) de begeleidende nota's en de afschriften van brieven in verband met wetge­
vingshandelingen en handelingen als bedoeld in artikel 8, lid 1, van het
reglement van orde die door andere instellingen of organen van de Europese
Unie, dan wel door een lidstaat, onder voorbehoud van artikel 4, lid 5, van
Verordening (EG) nr. 1049/2001, aan de Raad zijn toegezonden;
b) de aan de Raad voorgelegde documenten die zijn vermeld onder een agen­
dapunt van het deel „Wetgevingsberaadslagingen” of waaraan overeenkomstig
artikel 8 van dit reglement de woorden „openbare beraadslaging” of „open­
baar debat” zijn toegevoegd;
c) de ter goedkeuring aan het Coreper en/of aan de Raad voorgelegde nota's
(nota's betreffende I/A- en A-punten) betreffende wetgevingshandelingen en
handelingen als bedoeld in artikel 8, lid 1, van het reglement van orde, alsook
de ontwerpen van wetgevingshandelingen en van handelingen als bedoeld in
artikel 8, lid 1, van genoemd reglement, waarnaar zij verwijzen;
d) de handelingen die door de Raad volgens een gewone of bijzondere wetge­
vingsprocedure zijn aangenomen, en de gemeenschappelijke teksten die door
het bemiddelingscomité in het kader van de gewone wetgevingsprocedure zijn
goedgekeurd.
6.
Na de aanneming van een in lid 5, onder d), bedoelde handeling of na de
definitieve aanneming van de betrokken handeling, stelt het secretariaat-generaal
alle documenten in verband met deze handeling die vóór een van deze handelin­
gen zijn opgesteld, zoals informatieve nota's, verslagen, voortgangsverslagen en
verslagen over de stand van de besprekingen in de Raad of in een van zijn
voorbereidende instanties („resultaat besprekingen”), met uitzondering van advie­
zen en bijdragen van de Juridische dienst en documenten die vallen onder de
uitzonderingen van artikel 4, leden 1 tot en met 3, van Verordening (EG) nr.
1049/2001, ter beschikking van het publiek.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 22
▼B
Op verzoek van een lidstaat worden documenten die onder de eerste alinea vallen
en die het individuele standpunt van de delegatie van die lidstaat in de Raad
bevatten, niet aan het publiek beschikbaar gesteld.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 23
▼M8
BIJLAGE III
Cijfers betreffende de bevolking van de Unie en de bevolking van elke lidstaat
voor de toepassing van de voorschriften inzake het stemmen met gekwalificeerde
meerderheid in de Raad
Voor de toepassing van artikel 16, lid 4, VEU, artikel 238, leden 2 en 3, VWEU,
en artikel 3, lid 2, van Protocol nr. 36 zijn de bevolking van de Unie en de
bevolking van elke lidstaat, alsmede het percentage van de bevolking van elke
lidstaat in verhouding tot de bevolking van de Unie, voor de periode van 1 januari
2015 tot en met 31 december 2015 als volgt:

Bevolking (× 1 000)

Percentage van de bevol­
king van de Unie

Duitsland

80 704,691

15,91

Frankrijk

66 076,909

13,02

Verenigd Koninkrijk

64 105,654

12,63

Italië

61 152,798

12,05

Spanje

46 507,760

9,17

Polen

38 018,000

7,49

Roemenië

19 942,642

3,93

Nederland

17 082,000

3,37

België

11 203,992

2,21

Griekenland

10 992,783

2,17

Portugal

10 427,301

2,06

Tsjechië

10 398,697

2,05

Hongarije

9 877,365

1,95

Zweden

9 644,864

1,90

Oostenrijk

8 511,000

1,68

Bulgarije

7 245,677

1,43

Denemarken

5 621,607

1,11

Finland

5 451,270

1,07

Slowakije

5 400,598

1,06

Ierland

4 604,029

0,91

Kroatië

4 246,809

0,84

Litouwen

2 943,472

0,58

Slovenië

2 061,085

0,41

Letland

2 001,468

0,39

Estland

1 315,819

0,26

Cyprus

858,000

0,17

Lidstaat

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 24
▼M8
Bevolking (× 1 000)

Percentage van de bevol­
king van de Unie

Luxemburg

549,680

0,11

Malta

425,384

0,08

Lidstaat

Totaal

507 371,354

Drempel (62 %)

314 570,239

Drempel (65 %)

329 791,380

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 25
▼B
BIJLAGE IV
Ad artikel 16
1.
Bij de toepassing van de volgende bepalingen van het reglement van orde
wordt voor de besluiten ten aanzien waarvan een of meer leden van de Raad of
van het Coreper op grond van de Verdragen niet aan de stemming mogen deel­
nemen, met de stem van deze leden geen rekening gehouden:
a) artikel 1, lid 3, tweede alinea (zitting op een andere plaats dan Brussel of
Luxemburg);
b) artikel 3, lid 7 (op de agenda plaatsen van een punt dat niet voorkomt op de
voorlopige agenda);
c) artikel 3, lid 8 (handhaven, als B-punt op de agenda, van een A-punt dat men
anders van de agenda had moeten afvoeren);
d) artikel 5, lid 2, wat de aanwezigheid van de Europese Centrale Bank betreft
(beraadslagen buiten tegenwoordigheid van de Europese Centrale Bank);
e) artikel 9, lid 2, eerst alinea, onder b), en tweede en derde alinea (openbaar­
making van de uitslag van de stemming, de stemverklaringen, de verklaringen
in de Raadsnotulen en van de punten van die notulen die betrekking hebben
op andere gevallen dan die bedoeld in lid 1);
f) artikel 11, lid 1, tweede alinea (besluit om te laten stemmen);
g) artikel 12, lid 1 (besluit gebruik te maken van de schriftelijke procedure);
h) artikel 14, lid 1 (besluit om bij wijze van uitzondering, te beraadslagen en te
besluiten op basis van documenten en ontwerpen die niet in alle talen zijn
gesteld) (1);
i) artikel 17, lid 2, onder a) (niet bekendmaken in het Publicatieblad van een
initiatief dat door een lidstaat wordt ingediend op grond van artikel 76 van het
VWUE);
j) artikel 17, lid 2, onder b) (niet bekendmaken in het Publicatieblad van be­
paalde richtlijnen, besluiten, aanbevelingen en adviezen);
k) artikel 17, lid 5 (al dan niet bekendmaken in het Publicatieblad van besluiten
van een bij een internationale overeenkomst ingesteld orgaan).
2.
Een lid van de Raad of van het Coreper kan zich niet beroepen op de
volgende bepalingen van dit reglement van orde in verband met besluiten ten
aanzien waarvan hij, overeenkomstig de Verdragen, niet aan de stemming mag
deelnemen:
a) artikel 3, lid 8 (mogelijkheid voor een lid van de Raad om te verzoeken dat
een A-punt van de agenda wordt afgevoerd);
b) artikel 11, lid 1, tweede alinea (mogelijkheid voor een lid van de Raad om
over een bepaalde kwestie een stemming te vragen);
c) artikel 11, lid 3 (mogelijkheid voor een lid van de Raad om gemachtigd te
worden namens een ander lid te stemmen);
d) artikel 14, lid 2 (mogelijkheid voor elk lid van de Raad om zich tegen
beraadslaging te verzetten indien de tekst van een amendement niet is gesteld
in de taal die hij aangeeft).

(1) Zie de verklaring onder n):
n) Ad bijlage IV, punt 1, onder h):
„De Raad bevestigt dat de huidige regeling, waarbij de teksten die als basis dienen voor
zijn besprekingen in alle talen zijn gesteld, van toepassing blijft.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 26
▼B
BIJLAGE V
Werkmethoden van de Raad
Voorbereiding van de zittingen
1.
Het voorzitterschap zorgt ervoor dat een werkgroep of een comité alleen
een dossier naar het Coreper stuurt als er een gerede kans is dat daar vooruitgang
wordt geboekt of de standpunten worden verduidelijkt. Omgekeerd worden dos­
siers alleen naar een werkgroep of een comité teruggestuurd wanneer dat nood­
zakelijk is, en altijd met de opdracht om specifieke, welomschreven problemen
aan te pakken.
2.
Het voorzitterschap neemt de nodige maatregelen om tussen de vergaderin­
gen vorderingen te maken. Het kan bijvoorbeeld met instemming van een werk­
groep of comité, op een zo efficiënt mogelijke manier het nodige overleg voeren
over specifieke problemen met de bedoeling aan die groep of dat comité te
rapporteren over mogelijke oplossingen. Ook kan het schriftelijk overleg plegen
door de delegaties te verzoeken vóór de volgende vergadering van een groep of
comité schriftelijk op een voorstel te reageren.
3.
De delegaties zetten, waar dit zinvol is, de standpunten die zij in een
komende vergadering waarschijnlijk zullen innemen, vóór de vergadering schrif­
telijk uiteen. Indien deze informatie voorstellen voor tekstwijzigingen bevat,
stellen de delegaties een nauwkeurig geformuleerde tekst voor. Waar mogelijk
dienen delegaties die hetzelfde standpunt innemen hun schriftelijke inbreng ge­
zamenlijk in.
4.
Het Coreper vermijdt om zaken die al in het kader van de voorbereiding
van zijn werkzaamheden zijn besproken, opnieuw te behandelen. Dit geldt met
name voor I-punten, informatie over de organisatie en volgorde van zijn werk­
zaamheden en informatie over de agenda en de organisatie van komende Raads­
zittingen. Waar mogelijk stellen de delegaties de punten onder „Diversen” aan de
orde in het kader van de voorbereiding van de werkzaamheden van het Coreper
en niet in het Coreper zelf.
5.
Het voorzitterschap verstrekt de delegaties zo spoedig mogelijk in het kader
van de voorbereiding van de werkzaamheden van het Coreper alle informatie om
een degelijke voorbereiding van het Coreper mogelijk te maken, waaronder
informatie over hetgeen het voorzitterschap met de bespreking van elk agen­
dapunt hoopt te bereiken. Omgekeerd spoort het voorzitterschap waar nodig de
delegaties aan om aan de overige delegaties, in het kader van de voorbereiding
van de werkzaamheden van het Coreper, informatie mee te delen over de stand­
punten die zij in het Coreper zullen innemen. Tegen deze achtergrond geeft het
voorzitterschap de agenda van het Coreper een definitieve vorm. Het voorzitter­
schap kan de groepen die de werkzaamheden van het Coreper voorbereiden vaker
bijeenroepen als de omstandigheden dit vereisen.
Verloop van de zittingen
6.
Punten die alleen door de Commissie of leden van de Raad gepresenteerd
hoeven te worden, worden niet meer op de agenda van de Raad geplaatst, tenzij
een debat over belangrijke nieuwe initiatieven wordt verwacht.
7.
Het voorzitterschap plaatst geen punten op de agenda van het Coreper die
alleen ter informatie dienen. Die informatie, zoals de resultaten van vergaderin­
gen in een ander forum of met een derde staat of een andere instelling, pro­
cedurele of organisatorische kwesties, enz., wordt in plaats daarvan in het kader
van de voorbereiding van de werkzaamheden van het Coreper aan de delegaties
meegedeeld, zo mogelijk schriftelijk, en wordt in het Coreper niet meer herhaald.
8.
Bij het begin van een vergadering verstrekt het voorzitterschap alle nodige
verdere informatie over het verloop van de vergadering en geeft het met name
aan hoeveel tijd naar verwachting aan elk onderwerp zal worden besteed. Het
voorzitterschap vermijdt lange inleidingen en herhaalt geen informatie die de
delegaties reeds bekend is.
9.
Afhankelijk van het soort bespreking dat nodig is, deelt het voorzitterschap
bij het begin van de besprekingen over een belangrijk punt de delegaties mee
hoeveel tijd hun opmerkingen over dat punt maximaal in beslag mogen nemen.
In de meeste gevallen bedraagt de toegemeten tijd maximaal twee minuten.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 27
▼B
10.
Volledige rondvragen zijn in beginsel niet toegestaan; er mag alleen bij
uitzondering voor specifieke kwesties gebruik van worden gemaakt. Het voor­
zitterschap beperkt de spreektijd.
11.
Het voorzitterschap geeft zoveel mogelijk richting aan de besprekingen,
met name door de delegaties te verzoeken om te reageren op compromisteksten
of specifieke voorstellen.
12.
Tijdens en aan het eind van de vergaderingen geeft het voorzitterschap
geen lange samenvattingen van de besprekingen en beperkt het zich bij zijn
conclusies tot een korte weergave van de resultaten met betrekking tot de inhoud
en/of een conclusie betreffende de procedure.
13.
De delegaties herhalen geen argumenten van een vorige spreker. Hun
bijdragen zijn kort, doelgericht en zakelijk.
14.
Delegaties die op dezelfde lijn zitten worden aangespoord om overleg te
plegen zodat een gemeenschappelijk standpunt over een specifiek punt door één
spreker kan worden vertolkt.
15.
Bij de bespreking van teksten stellen de delegaties concrete ontwerpen
voor, die schriftelijk worden ingediend, in plaats van alleen te verklaren dat zij
het niet eens zijn met een bepaald voorstel.
16.
Tenzij het voorzitterschap anders aangeeft, nemen de delegaties niet het
woord wanneer zij het eens zijn met een bepaald voorstel; in dat geval wordt
stilzwijgen geïnterpreteerd als een beginselakkoord.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 28
▼B
BIJLAGE VI
Bepalingen betreffende de vorm van de besluiten
A. Vorm van de verordeningen
1. De door het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk vastgestelde
verordeningen alsmede de verordeningen van de Raad bevatten:
a) in de titel het woord „verordening”, een volgnummer, de datum van
aanneming en de aanduiding van het onderwerp; een door de Raad
overeenkomstig artikel 291, lid 2, van het TWEU aangenomen uitvoe­
ringsverordening, draagt de titel „uitvoeringsverordening”;
b) respectievelijk de woorden „het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie” of de woorden „de Raad van de Europese Unie”;
c) de aanduiding van de bepalingen op grond waarvan de verordening
wordt vastgesteld, voorafgegaan door de woorden „Gelet op”;
d) de vermelding van de voorstellen die zijn ingediend en de adviezen die
zijn gevraagd;
e) de motivering van de verordening, voorafgegaan door de formule
„Overwegende hetgeen volgt:”, waarbij de overwegingen genummerd
zijn;
f) respectievelijk de formule „hebben de volgende verordening vast­
gesteld” of de formule „heeft de volgende verordening vastgesteld”,
gevolgd door de tekst van de verordening.
2. De verordeningen worden ingedeeld in artikelen, die samen hoofdstukken
en afdelingen kunnen vormen.
3. Het laatste artikel van een verordening bevat de datum van inwerking­
treding indien deze eerder of later valt dan de twintigste dag volgende op
die van de bekendmaking.
4. Het laatste artikel van een verordening wordt gevolgd:
a) i) door de formule: „Deze verordening is verbindend in al haar onder­
delen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.”,
of
ii) door de formule: „Deze verordening is verbindend in al haar onder­
delen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig
de verdragen” in het geval van een verordening die niet van toe­
passing is op en in alle lidstaten (1);
b) door de formule „Gedaan te …,”, gevolgd door de datum waarop de
verordening is vastgesteld,
en
c) in het geval van
i) een door het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk vast­
gestelde verordening, door de formule:

„Voor het Europees Parlement

„Voor de Raad

De voorzitter”

De voorzitter”

gevolgd door de naam van de voorzitter van het Europees Parle­
ment en de naam van de fungerend voorzitter van de Raad op het
ogenblik van de aanneming van de verordening;
(1) Zie de verklaring onder o):
o) Ad bijlage VI, punt A, 4, onder a), ii)
„De Raad herinnert eraan dat het, in de in de Verdragen genoemde gevallen waarin een
besluit niet van toepassing is op of in alle lidstaten, nodig is de territoriale toepassing
ervan duidelijk te doen uitkomen in de motivering en de inhoud van dat besluit.”.

2009D0937 — NL — 01.01.2015 — 008.001 — 29
▼B
ii) een verordening van de Raad, door de formule:
„Voor de Raad
De voorzitter”
gevolgd door de naam van de fungerend voorzitter van de Raad op
het ogenblik van de aanneming van de verordening.
B. Vorm van de richtlijnen, besluiten, aanbevelingen en adviezen
1. De door het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk vastgestelde
richtlijnen en besluiten, alsmede de richtlijnen en de besluiten van de
Raad dragen de titel „richtlijn” of „besluit”;
een door de Raad overeenkomstig artikel 291, lid 2, van het TWEU
aangenomen richtlijn of uitvoeringsbesluiten, draagt de titel „uitvoerings­
richtlijn” of „uitvoeringsbesluit”.
2. De door de Raad opgestelde aanbevelingen en adviezen dragen de titel
„aanbeveling” of „advies”.
3. Het in punt A voor de verordeningen bepaalde is, met inachtneming van
de desbetreffende bepalingen van de verdragen, van overeenkomstige toe­
passing op de richtlijnen en besluiten.
C. Vorm van de in artikel 25 van het VEU bedoelde besluiten
Deze besluiten dragen de titel „Besluit van de Raad”, een volgnummer (jaar/
nummer/GBVB), de datum van aanneming en de aanduiding van het onder­
werp.