Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 883

Arbeidsomstandigheden

Nr. 327

STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 mei 2018
Hierbij stuur ik u mijn reactie op het onderzoek «Praktijkbeeld van de
omgang met arbeidsgerelateerde (medische) gezondheidsgegevens en
gegevens over beroepsmatige blootstelling aan gezondheidsrisico’s»1. Het
onderzoek gaat in op de werking van de registratie, ontsluiting,
overdracht, toegang en bewaring van die gegevens in de praktijk. Ik kom
hiermee tegemoet aan het verzoek van uw Kamer2 om een brief naar
aanleiding van de berichtgeving in de media bij de publicatie van dit
onderzoek, dat werkgevers nauwelijks registraties bijhouden van
werknemers die (kunnen) worden blootgesteld aan kankerverwekkende
stoffen.
Het onderzoek is uitgevoerd om meer inzicht te verkrijgen in de manier
waarop de verplichtingen tot registraties van gezondheidsgegevens en
gezondheidsrisico’s in de praktijk vorm krijgen. Registraties kunnen onder
voorwaarden en bij goed gebruik een bijdrage leveren aan preventie,
gezonde werkomstandigheden en eigen regie van werknemers. Dit
verkennende onderzoek biedt ook inzicht in de achtergronden bij de
praktijk. Waar lopen arboprofessionals en werkgevers in de praktijk tegen
aan, wat belemmert de samenwerking, de werking van de arbobeleidscyclus en de naleving? In deze brief vat ik allereerst de wettelijke
verplichtingen op het gebied van registratie samen, ga ik daarna in op de
hoofdconclusies van het onderzoek en geef ik vervolgens aan wat dat
betekent voor het beleid en de acties die ik daaraan koppel.
Kader
In het arbeidsomstandighedenstelsel ligt de primaire verantwoordelijkheid voor een veilige en gezonde werkomgeving bij de werkgever.3 De
werkgever doet dit door de risico’s op de werkplek te inventariseren, te
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
De heer van Kent (SP) op 6 februari jl.; Handelingen II 2017/18, nr. 48, item 30.
3
Art. 3 Arbeidsomstandighedenwet.
2

kst-25883-327
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

1

wegen en te prioriteren en door het nemen van doeltreffende beschermende maatregelen en vervolgens te evalueren of op deze wijze een
veilige en gezonde werkomgeving is gerealiseerd.
Ten behoeve van het goed functioneren van deze arbobeleidscyclus
bestaan drie verplichte instrumenten waarin individuele of generieke
arbeidsgerelateerde blootstellings- en gezondheidsgegevens worden
vastgelegd:4
1. De Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E): een inventarisatie van de
mogelijke gevaren binnen een bedrijf met betrekking tot de veiligheid,
de gezondheid en het welzijn van de werknemers. Van deze gevaren
wordt een risico-inschatting gemaakt. In de RI&E moet ook een Plan
van Aanpak worden opgenomen waarin is aangegeven welke
maatregelen de werkgever binnen welke termijn gaat nemen in
verband met de geconstateerde risico’s5.
2. Het individueel blootstellingsregister: dit betreft een registratie op
persoonsniveau van werknemers die (kunnen) worden blootgesteld
aan kankerverwekkende of mutagene stoffen, asbeststof, biologische
agentia van categorie 3 of 4 en ioniserende straling6, voorzien van de
blootstelling die zij hebben ondergaan.
3. Het arbeidsgerelateerde gezondheidsdossier: dit is het dossier dat
door een bedrijfsarts wordt bijgehouden van de contacten met
betrekking tot de individuele werknemer, zowel in het kader van
preventie als van sociaal medische (verzuim)begeleiding. Ook
gegevens die worden verzameld bij Periodiek ArbeidsGezondheidskundig Onderzoek (PAGO)7 dienen te worden opgenomen
in de gezondheidsdossiers.
De werkgever is verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden bij
het door hem opgedragen werk. Een goed functionerende arbobeleidscyclus is daarbij van belang. Bij specifieke taken op het gebied van
preventie en bescherming, zoals het toetsen van de RI&E en het uitvoeren
van het PAGO, dient de werkgever zich bij te laten staan door één of
meerdere kerndeskundigen met ieder een eigen expertisegebied
(bedrijfsarts, arbeidshygiënist, hogere veiligheidskundige en/of arbeids- &
organisatiedeskundige). Daarnaast zijn er ook andere arboprofessionals
en de preventiemedewerker die een werkgever kunnen ondersteunen. De
ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op onder meer de RI&E, het
plan van aanpak dat onderdeel is van de RI&E, het kiezen van een
arbodienstverlener en de afspraken met deze partij. Samenwerking en
4

Wanneer er sprake is van het verwerken/delen van (medische) persoonsgegevens zijn de Wet
Bescherming Persoonsgegevens (Wbp), vanaf 25 mei 2018 Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), en de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst (WGBO) van
toepassing.
5
Werkgevers moeten als onderdeel van de RI&E ook de luchtkwaliteit beoordelen van de in te
ademen lucht, indien uit de inventarisatie blijkt dat luchtkwaliteit een mogelijk risico is. Deze
beoordelingen geven informatie over de blootstelling bij bepaalde werkzaamheden, maar zijn
niet gekoppeld aan de blootstelling van individuele werknemers.
6
Voor straling worden de dosisgegevens van blootgestelde werknemers zoals gedefinieerd in
artikel 7.3 van het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Bbs) in het dosisregistratiesysteem zoals bepaald in artikel 7.17 van het Bbs bewaard. Daartoe is het Nationaal Dosis
Registratie- en Informatie Systeem (NDRIS) ingesteld (Bbs artikel 7.17, MR stralingsbescherming beroepsmatige blootstelling 2018). Het systeem bestond ook onder de voorgaande
regelgeving.
7
In de Arbeidsomstandighedenwet art. 18 is geregeld dat de werkgever de werknemers
periodiek in de gelegenheid stelt een onderzoek te ondergaan, dat erop is gericht de risico’s die
de arbeid voor de gezondheid van de werknemers met zich meebrengt zoveel mogelijk te
voorkomen of te beperken. Voor een aantal risico’s zijn aanvullende verplichtingen op art. 18
Arbowet in het Arbobesluit opgenomen. Dit betreft: jeugdigen, nachtdienst, toxische stoffen,
kankerverwekkende/mutagene stoffen/processen, biologische agentia, beeldschermwerk,
geluid, trillingen, duikarbeid/caisson/overdruk, kunstmatige optische straling, elektromagnetische velden, ioniserende straling (Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

2

informatie-uitwisseling tussen de werkgever, werknemers en arboprofessionals en tussen de arboprofessionals onderling, zijn belangrijke
voorwaarden voor het functioneren van de arbobeleidscyclus.
Resultaten onderzoek
Het onderzoek naar de omgang met arbeidsgerelateerde (medische)
gezondheidsgegevens en gegevens over beroepsmatige blootstelling aan
gezondheidsrisico’s is kwalitatief en exploratief van aard. Daarom is geen
uitspraak te doen over de representativiteit van het onderzoek voor de
situatie in heel Nederland. Door middel van gesprekken met werkgeversvertegenwoordigers, kerndeskundigen en een enquête onder werknemers
in vijf sectoren (Bouw, Metaal, Chemie, Transport & Logistiek en de Zorg)
is nagegaan hoe in de praktijk wordt omgegaan met verantwoordelijkheden ten aanzien van registratie, ontsluiting, overdracht, toegang en
bewaring van registraties. Het onderzoek vond plaats vanaf de zomer van
2017.
Hoofdconclusie
De hoofdconclusie die de onderzoekers trekken, is dat het preventieve
effect van de registraties op de gezondheidsbescherming op geaggregeerd en individueel niveau in de praktijk niet tot stand komt en dat
daarmee de werking van de arbobeleidscyclus hapert. De verzuimbegeleiding en re-integratie op individueel niveau door bedrijfsartsen, de
daartoe bijgehouden arbeidsgerelateerde (medische) gezondheidsdossiers en individuele adviezen richting werkgever vinden volgens de
onderzoekers plaats. Maar de meer preventieve instrumenten zoals de
RI&E, het individueel blootstellingregister en het PAGO worden vaak niet
of niet adequaat ingezet en benut om de werkgever informatie te
verschaffen over de veiligheids- en gezondheidsrisico’s.
Daarnaast blijkt dat de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen
de werkgever, medezeggenschap, preventiemedewerker en kerndeskundigen en tussen de kerndeskundigen onderling beperkt plaatsvindt. De
RI&E, het blootstellingsregister en het arbeidsgerelateerde gezondheidsdossier worden veelal geïsoleerd van elkaar in plaats van in samenhang
gehanteerd. Dit zorgt ervoor dat de afzonderlijke kerndeskundigen deze
instrumenten, indien aanwezig, onvoldoende kunnen benutten en
mogelijk geen volledig beeld hebben van de aanwezige veiligheids- en
gezondheidsrisico’s binnen het bedrijf.
Zo leidt de RI&E bijvoorbeeld nauwelijks tot het opstellen of aanvullen van
blootststellingsregisters. Ook delen werkgevers de RI&E niet vanzelfsprekend met de bedrijfsarts. In deze situaties kan de bedrijfsarts de RI&E
niet gebruiken om nadere oorzaken voor verzuim- en gezondheidsklachten te duiden. Ook blootstellingsgegevens zijn, indien aanwezig,
nauwelijks aanleiding om de RI&E aan te scherpen of aan te vullen en
worden door de bedrijfsarts zelden betrokken bij verzuim- en gezondheidsklachtenanalyses. Hierdoor boeten adviezen over beschermende
maatregelen aan de werkgever aan kwaliteit in, aldus het onderzoek. De
onderzoekers concluderen dat er veel te winnen is als registratieverplichtingen beter nageleefd worden, de werkgever meer integraal advies krijgt
van de verschillende deskundigen samen en als informatie over risico’s en
maatregelen met elkaar in samenhang wordt bezien.
Daarnaast blijken werknemers onbekend met hun rechten bijvoorbeeld op
inzage en afschrift van hun arbeidsgerelateerde gezondheidsdossier.
Overdracht van arbeidsgerelateerde gezondheidsdossiers vindt nauwelijks
plaats. De kosten van overdracht, de complexiteit van systemen die niet
op elkaar zijn afgestemd en de geldende privacyregels ten aanzien van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

3

koppelen van gegevens8 spelen hierbij een rol. De versnippering van de
gezondheidshistorie van een werknemer kan leiden tot informatieverlies.
Monitorings- en nalevingscijfers
De onderzoeksresultaten bevestigen het beeld ten aanzien van de
naleving dat reeds bekend is uit de monitorings- en nalevingscijfers.9
Volgens deze cijfers heeft van alle bedrijven 45% een RI&E en 27%
een RI&E waarin volgens de Inspectie SZW alle belangrijke risico’s
zijn geïnventariseerd. Van alle bedrijven heeft 36% een op schrift
gesteld plan van aanpak. Bij acht op de tien bedrijven waar met
kankerverwekkende stoffen (exclusief asbest) wordt gewerkt, vindt
geen beoordeling van de blootstelling plaats. 14% heeft een
gedeeltelijke blootstellingsbeoordeling gedaan. Verder is in 24% van
de contracten met een arbodienstverlener het PAGO opgenomen en
27% van ondervraagde werknemers zegt de mogelijkheid te hebben
periodiek deel te nemen aan een PAGO/PMO10 11.
Wel blijkt dat 94% van de bedrijven maatregelen neemt ter
bescherming van hun werknemers. Zo neemt 80% van de bedrijven
waar werknemers kunnen worden blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen maatregelen tegen dit arbeidsrisico. Verder blijkt dat,
omdat grote bedrijven vaker een RI&E hebben, de meeste
werknemers (60%) bij bedrijven werken die beschikken over een
RI&E waarin volgens de Inspectie SZW alle belangrijke risico’s zijn
geïnventariseerd.
Er worden in het onderzoek verschillende achterliggende oorzaken
genoemd voor het niet voldoende functioneren van de beoogde arbobeleidscyclus.
Allereerst is de intrinsieke motivatie, de wil, van leidinggevenden om
goed arbobeleid te voeren een randvoorwaarde. Over het nut van het
opstellen van een RI&E en het bijhouden van individuele blootstellingregistraties lijken sommige werkgevers hun twijfels te hebben. Het wordt
ervaren als een papieren werkelijkheid die de werksituatie niet veiliger zou
maken en die door de frequente verandering van werkwijzen en
processen moeilijk vast te leggen is. Zij stellen daarom andere prioriteiten.
De inschatting van de kosten van het toepassen van de wettelijk verplichte
instrumenten beïnvloeden de naleving negatief. Zo noemt het onderzoek
de kosten van het PAGO, de kosten van inhuur van specialisten zoals de
arbeidshygiënist en de kosten van het doen van metingen.
Een ander element dat naar voren komt is dat de focus van het arbobeleid
in bedrijven veelal ligt op verzuimbegeleiding en minder op preventie.
Daarnaast is de aanstelling of inhuur van (kern)deskundigen versnipperd.
Doordat de inzet van de arboprofessionals vaak plaats vindt vanuit
verschillende afdelingen (Afdeling Safety voor veiligheidskundigen en
arbeidshygiënisten en de Human Resources-afdeling voor de bedrijfsarts)
wordt de afstemming in de praktijk belemmerd. Andere factoren die
genoemd worden zijn het ontbreken van kennis bij werkgevers over de
8

En een automatische koppeling tussen de blootstellingregisters en gezondheidsdossiers,
waarbij de persoonsgegevens worden uitgewisseld, is niet toegestaan.
9
Arbo in bedrijf 2016.
10
PAGO (Periodiek Arbeids Gezondheidskundig Onderzoek) en PMO (Preventief Medisch
Onderzoek) zijn beide medische onderzoeken bedoeld voor werknemers. Het PAGO (wettelijk
verplicht) is bedoeld om arbeidsgebonden gezondheidsrisico’s in kaart te brengen en het PMO
(niet wettelijk verplicht) is een algemeen gezondheidskundig onderzoek; het brengt de
algehele lichamelijke en geestelijke gezondheid en de leefgewoonten van de werknemer in
kaart. Het PMO is een aanvulling op het PAGO.
11
Panteia (2016). Inventarisatie van de stand van zaken arbeidsgerelateerde zorg 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

4

wettelijke verplichtingen en de manier waarop ze de blootstelling moeten
beoordelen. Het blijkt bijvoorbeeld dat de inventarisatie van gevaarlijke
stoffen die in het bedrijf aanwezig zijn wel wordt uitgevoerd, maar dat
bedrijven vastlopen als het gaat om het in kaart brengen van de handelingen die met die stoffen plaatsvinden en de blootstelling die dat
oplevert. Ook vinden partijen het toepassen van de individuele blootstellingsregistratie carcinogene en mutagene stoffen moeilijk.
Beleidsreactie
Dit beleidsvoorbereidende onderzoek bevestigt dat de registratie van
arbeidsgerelateerde (medische) gezondheidsgegevens en gegevens over
beroepsmatige blootstelling aan gezondheidsrisico’s beter kan en beter
moet. Werkgevers dienen te zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, en zo gezondheidsschade door het werk te voorkomen. De
wettelijke voorschriften en de verplichte instrumenten helpen hen bij het
identificeren van gezondheids- en veiligheidsrisico’s en bij het nemen van
de doeltreffende maatregelen om die risico’s te vermijden. De registraties
kunnen bij adequate inzet een belangrijke bijdrage leveren aan het goed
functioneren van de arbobeleidscyclus en daarmee aan preventie,
duurzame inzetbaarheid en het voorkomen van ziekteverzuim en
beroepsziekten. Financiële overwegingen voor de korte termijn mogen
geen reden zijn om wettelijke verplichtingen ter bescherming van
werknemers niet na te komen.
Betere inzet van de registraties, betere samenwerking en meer
samenhang in het gebruik daarvan wordt niet bewerkstelligd door
uitbreiding van de huidige verplichtingen. Het beter toepassen van de
huidige verplichtingen vergt inzet van alle betrokkenen. Ik breng daarom
de onderzoeksresultaten onder de aandacht van alle betrokken partijen en
roep hen op een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de praktijk. Ik
organiseer dit jaar een bijeenkomst over de inzet van de drie instrumenten
waarin arbeidsgerelateerde blootstellings- en gezondheidsgegevens
worden vastgelegd en hoe daarbij kan worden samengewerkt. Ik nodig
daar alle betrokken partijen voor uit. Indien partijen met concrete
verbetervoorstellen komen, ben ik daar waar passend, bereid in het kader
van lopende programma’s te ondersteunen. Hieronder licht ik mijn inzet
die zich richt op bewustwording, het versterken van de samenwerking aan
preventie in de praktijk, ondersteuning van werkgevers middels
voorlichting en kennisdeling en handhaving en toezicht door de Inspectie
SZW nader toe.
Daarnaast zal ik me de komende maanden beraden over de vraag of
bijsturing op huidige activiteiten en/of aanvullende activiteiten nodig zijn
op grond van de uitkomsten van het onderzoek. Ik zal hierover met
partijen in gesprek gaan.
Bewustwording
Aan de basis van een betere naleving staat het bewustzijn bij werkgevers
en werknemers over de risico’s die er zijn bij het werk. Ik heb 14 mei j.l.
het eerder aangekondigde vierjarige programma gelanceerd dat gericht is
op het voorkomen van beroepsziekten. Het programma richt zich in ieder
geval de eerste twee jaar op gevaarlijke stoffen. Met dit programma
beoog ik naast het vergroten van bewustzijn ook het versterken van de
aanpak van risico’s bij bedrijven. Het programma bestaat uit onder meer
een communicatiecampagne, ontwikkeling van concrete interventies
(waarbij branches en beroepsgroepen samen concrete maatregelen
ontwikkelen) en een kennis-, en innovatiespoor. Het programma is gestart
afgetrapt met een brede campagne om bij werkgevers en werknemers
aandacht te vragen voor dit onderwerp. Hierbij wordt extra aandacht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

5

besteed aan het bereiken van het MKB. Ik heb uw Kamer bij separate
brief12 geïnformeerd over dit programma.
Samenwerken aan preventie
Een andere belangrijke voorwaarde voor een goed functionerende
arbobeleidscyclus is een sterke positie en een goede samenwerking en
informatie-uitwisseling tussen kerndeskundigen onderling en tussen
kerndeskundige, preventiemedewerker, werkgever en medezeggenschap.
De wijzigingen in de Arbowet per 1 juli 2017 ondersteunen de hierboven
geschetste doelen. Zo is nu vastgelegd dat de kerndeskundigen zoals de
bedrijfsarts de taak hebben de werkgever te adviseren over het toepassen
van preventieve maatregelen (preventieadvies) voor gezond en veilig
werken van de werknemers. Het verschaffen van preventieadvies door de
bedrijfsarts aan de werkgever moet als taak zijn opgenomen in het
basiscontract.13 Daarnaast moet de bedrijfsarts iedere werkplek kunnen
bezoeken om zo goed inzicht in de arbeidsomstandigheden en de
belasting in het werk te verkrijgen. Ter versterking van de positie van de
preventiemedewerker is vastgelegd dat deze adviseert aan en nauw
samenwerkt met de kerndeskundigen.14 Ten tijde van het onderzoek
(tweede helft 2017) waren de effecten van de wetswijziging echter nog
niet meetbaar. In 2020 worden de effecten van de maatregelen in de
eindevaluatie in kaart gebracht.
Voorlichting en kennisdeling
Om ervoor te zorgen dat de (nieuwe) wettelijke verplichtingen bij
werkgevers goed bekend zijn, geef ik ook in 2018 voorlichting over de
Arbowet door het beschikbaar stellen van informatie over de rol van
kerndeskundigen, bijvoorbeeld via een recent ontwikkelde animatie15, via
eigen kanalen zoals het arboportaal, maar ook via de Inspectie SZW, via
sociale partners en beroepsverenigingen. Daarnaast verleen ik subsidie
aan projecten ter ondersteuning van de implementatie van de wetswijziging. Zo loopt er momenteel een subsidieproject waarbij in de praktijk
van een onderneming gewerkt wordt aan het ontwikkelen van een nieuw
informatiesysteem dat onder andere is gericht op een betere ondersteuning bij de uitwisseling van gegevens tussen alle bij preventie
betrokken deskundige partijen en personen. Deze ervaring wordt actief
onder de aandacht gebracht van anderen. Ook heb ik de NVAB in 2017 een
subsidie toegekend om het PAGO met betrekking tot stoffen beter in te
richten. Ze besteden daarbij ook aandacht aan de samenwerking met
andere deskundigen. Daarnaast heb ik naar aanleiding van eerder uit het
veld ontvangen signalen in gesprekken met partijen als de Nederlandse
Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), Nederlandse
Vereniging voor Arbeidshygiëne (NVvA), Organisatie Vitaliteit Activering
en Loopbaan (OVAL) en Contactgroep Gezondheid en Chemie (CGC)
gesproken over mogelijkheden te komen tot een betere samenwerking
tussen kerndeskundigen. Deze partijen spelen een belangrijke rol bij het
bewaken en verbeteren van de arbeidsomstandigheden.

12

Brief regering – Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, T. van Ark – 14 mei
2018, Programma preventie beroepsziekten, blootstelling gevaarlijke stoffen – Kamerstuk
25 883, nr. 326.
13
Artikel 14 lid 2 sub j Arbeidsomstandighedenwet juncto artikel 3 Arbeidsomstandighedenwet.
14
Artikel 13 lid 7 sub b Arbeidsomstandighedenwet juncto artikel 14 lid 1 Arbeidsomstandighedenwet. Zie ook: memorie van toelichting op de Wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet
deel II Artikelsgewijze toelichting.
15
Animatie is te vinden op het Arboportaal via: https://www.arboportaal.nl/documenten/videos/
2017/12/22/animatie-kerndeskundigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

6

Handhaving en toezicht
Het is belangrijk dat opgetreden wordt als werkgevers hun verplichtingen
niet nakomen. Ik heb het onderzoek daarom gedeeld met de Inspectie
SZW, zodat zij de resultaten kan betrekken bij haar inspectiewerk. Naast
handhaving van bewuste en notoire overtreders zet de Inspectie SZW in
op preventie en bewustwording voor de «gelegenheidsovertreders».
Hierbij is samenwerking met branches, beleidsmakers, sociale partners en
andere diensten essentieel. Vanuit haar eigen rol en bevoegdheden
motiveert de Inspectie SZW de juiste spelers en wijst hen op de mogelijkheden om hun verantwoordelijkheid te pakken. In dit licht vraagt de
Inspectie SZW ook aandacht voor de veiligheidscultuur bij bedrijven,
onder andere door gedragsinterventies.
De Inspectie SZW ziet onder andere toe op het nakomen van de registratieverplichtingen, zoals de aanwezigheid en toepassing van een RI&E. Op
de nieuwe verplichtingen uit de Arbowet van 1 juli 201716, die zien op het
verplichte basiscontract en de rol en positie van de bedrijfsarts en
preventiemedewerker, kan door de Inspectie SZW worden gehandhaafd,
maar besluitvorming over de inzet van inspectiecapaciteit hierop moet
nog plaatsvinden. In 2018 is een kwalitatief onderzoek voorzien naar de
implementatie en uitvoering van de nieuwe wetgeving op het gebied van
arbeidsgerelateerde zorg.
Het ontbreken van individuele registers voor blootstelling aan kankerverwekkende stoffen kreeg naar aanleiding van dit onderzoek in de media
bijzondere aandacht. De Inspectie SZW voert op gevaarlijke stoffen
momenteel een programma uit op het gebied van de naleving van de
verplichtingen op het gebied van gevaarlijke stoffen. In het programma
«Bedrijven met gevaarlijke stoffen» vinden zowel inspecties als andere
interventies (communicatie, agendering, instrumentontwikkeling) plaats.
De Inspectie wijst partijen op de noodzaak chronische en acute blootstelling terug te dringen om gezondheidsschade te voorkomen en zal
waar mogelijk ondersteuning bieden om dit doel te realiseren. Ook wordt
bij integraal toezicht op dertig grote en complexe bedrijven aandacht
besteed aan blootstelling aan zogenaamde CMR-stoffen (carcinogene
mutagen en reprotoxische stoffen) en zal indien nodig handhavend
worden opgetreden.
In relatie tot de lessen van DuPont17 heeft mijn voorganger aangegeven
dat versterking van de inzet op blootstelling aan stoffen nodig is. Ik ben
voornemens een gespecialiseerd team blootstelling aan gevaarlijke
stoffen in te zetten.18 Ook extra inzet op handhaving van de algemene
arboverplichtingen is mogelijk. Deze heeft de afgelopen jaren onder druk
gestaan door de groeiende inzet op reactief onderzoek in het kader van
arbeidsongevallen. De besluitvorming over de invulling van een blootstellingsteam en andere extra inzet vanuit de in dit regeerakkoord vrijgemaakte middelen voor de versterking van de handhavingsketen, conform
het Inspectie Control Framework, vindt plaats in het derde kwartaal. Dit
wordt meegenomen in de besluitvorming bij het meerjarenplan
2019–2022 van de Inspectie SZW.
De Inspectie SZW heeft daarnaast de geactualiseerde zelfinspectietool
gevaarlijke stoffen voor bedrijven gelanceerd met daarin meer aandacht
voor CMR-stoffen en specifieke eisen die de Inspectie SZW daaraan stelt.
Ook heeft de Inspectie samen met de vakbonden een app ontwikkeld voor
16

De overgangstermijn loopt tot 1 juli 2018.
Brief regering – Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, L.F. Asscher – 5 juli 2017,
Feitenonderzoek DuPont en lessen voor de toekomst – Kamerstuk 25 883, nr. 294.
18
Kamerstuk 34 550 XV, nr. 74.
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

7

werknemers ten behoeve van het bevorderen van bewustwording, de
zogenaamde stoffencheck. Deze app is op 17 april gelanceerd tijdens de
conferentie over de Staat van Arbeidsveiligheid.
Tot slot
Werkenden moeten gezond en veilig kunnen werken. Dat zijn doelen waar
werkgevers, werknemers, deskundigen en overheid zich samen voor
inzetten. Dit doel is wettelijk verankerd en vergt blijvende inzet van alle
betrokkenen. De kaders zijn helder en moeten worden nageleefd. Het zijn
daarbij vooral bewustzijn en verantwoord gedrag op de werkvloer, in de
routine van elke dag, die uiteindelijk leiden tot gezond en veilig werken.
Gezien de verantwoordelijkheidsverdeling is het aan partijen zelf om hier
nadere invulling aan te geven. Ik spreek werkgevers aan op deze
verantwoordelijkheid. Arboprofessionals kunnen werkgevers en
werknemers ondersteunen bij de inzet van de wettelijk vereiste instrumenten en door goede samenwerking. Waar nodig en effectief zal ik
initiatieven op dit vlak ondersteunen. Ik zal de ontwikkeling kritisch blijven
volgen, aanjagen, waar nodig bijsturen en handhaven op niet-naleving.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
T. van Ark

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 883, nr. 327

8