Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1749

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 november 2013
Tijdens het debat van 12 maart 2013 met uw Kamer (Handelingen II
2012/13, nr. 60, item 26, blz. 73–103) over de Regeling langdurig verblijvende kinderen is onder andere gesproken over een groep van de
Regeling uitgezonderde kinderen. In dit verband is gesproken over de
groep jongeren die niet in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning
op grond van deze regeling vanwege contra-indicaties van de gezinsleden.
Naar aanleiding van een motie van het lid Schouw1 heb ik toegezegd uw
Kamer per brief te informeren over de implicaties van artikel 8 van het
Europees Verdrag inzake de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM), bijvoorbeeld op het punt van gezinshereniging en
daarbij onderzoek te doen naar de jurisprudentie rondom artikel 8 EVRM.
Met deze brief kom ik deze toezegging na en voldoe ik tevens aan uw
verzoek als bedoeld in de brief van de commissie voor Veiligheid en
Justitie d.d. 13 september 2013.
Bij het jurisprudentie-onderzoek dat aan uw Kamer is toegezegd, is
gekeken naar jurisprudentie op verschillende niveaus, zowel van het
EHRM als jurisprudentie op nationaal niveau. De jurisprudentie schrijft
een individuele belangenafweging voor, waarbij de balans zowel naar de
kant van de vreemdeling als naar de kant van de Staat kan doorslaan,
afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het geval.
Voorop staat dat in internationaal recht de Staat binnen de kaders van de
verdragsverplichtingen het recht heeft om toelating, verblijf en uitzetting
te reguleren2. Artikel 8 EVRM beoogt het recht op respect voor het gezinsen familieleven te verzekeren. Uit dit artikel vloeit echter geen recht op
1
2

kst-19637-1749
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Kamerstuk 19 637, nr. 1627
Zie o.a. EHRM van 28 mei 1985, Abdulaziz, Cabales en Balkandali tegen VK, zaaknr. 9214/80,
9473/81, 9474/81; EHRM van 21 oktober 1997, Boujlifa tegen Frankrijk, zaaknr. 122/1996/741/940;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1749

1

domiciliekeuze, ofwel geen direct recht om hier te lande te verblijven
voort3. Artikel 8 EVRM schept aldus geen individueel recht aan het kind te
worden opgenomen in de Regeling voor het verkrijgen van een
verblijfsvergunning.
Bescherming van het recht op respect voor gezinsleven onder dit artikel is
in beginsel pas aan de orde indien er gezinsleden zijn die rechtmatig in
Nederland verblijven, terwijl aan een ander gezinslid geen verblijf (meer)
wordt toegestaan.4 Hiervan zal bij aanvragen op grond van de Regeling
langdurig verblijvende kinderen slechts zelden sprake zijn, aangezien aan
zowel de kinderen als de ouders geen verblijf wordt toegestaan wanneer
er sprake is van contra-indicaties van gezinsleden.
Indien wel verblijf zou worden toegestaan aan het kind, dan vormt niet
meer voornoemd arrest Mawaka het uitgangspunt voor de beoordeling
van artikel 8 EVRM, maar dient altijd een nadere belangenafweging te
worden gemaakt waarvan de uitkomst afhankelijk is van de individuele
omstandigheden van het geval.
De omvang van de verplichtingen van een staat om een vreemdeling toe
te laten tot zijn grondgebied, indien daar familieleden rechtmatig
verblijven, is afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het
individuele geval5. Factoren waar in de belangenafweging veel gewicht
aan wordt toegekend zijn onder andere de mate waarin het gezinsleven
effectief wordt verbroken, de omvang van de banden met Nederland, of er
onoverkomelijke obstakels zijn terugkeer naar het land van herkomst te
verlangen of overwegingen van openbare orde6. Een andere belangrijke
overweging is of het gezinsleven werd opgericht op een moment dat de
betrokken personen op de hoogte waren dat het voortbestaan van het
gezinsleven in het gastland vanaf het begin onzeker zou zijn7. Indien de
vreemdeling nimmer rechtmatig verblijf in Nederland heeft gehad blijft bij
deze belangenafweging het uitgangspunt dat de uitzetting van de
vreemdeling slechts in exceptionele omstandigheden in strijd zal zijn met
artikel 8 EVRM.8
Bij de in dat kader te verrichten belangenafweging komt eveneens een
belangrijke plaats toe aan de belangen van in Nederland verblijvende
kinderen van Nederlandse nationaliteit van de desbetreffende vreemdeling9. Van het enerzijds toestaan van verblijf aan een kind en het
anderzijds in het kader van artikel 8 EVRM overwegen dat het gezinsleven
met zijn ouders ook in het land van herkomst kan worden uitgeoefend,
gaat een tegenstrijdig signaal uit. Het ligt veeleer voor de hand in dat
geval het hele gezin geen verblijf toe te staan en te verlangen dat ze het
gezinsleven in het land van herkomst voortzetten.

3

Zie o.a. EHRM van 28 juni 2011, Nunez tegen Noorwegen, zaaknr. 55597/09; EHRM,van
1 februari 1998 Gül tegen Zwitserland, zaaknr. 23218/94; en EHRM van 31 januari 2006,
Rodrigues da Silva and Hoogkamer tegen Nederland, zaaknr. 50435/99.
4
Zie EHRM van 1 juni 2010, Mawaka tegen Nederland, zaaknummer 29031/04
5
Zie o.a. Gül en Rodrigues da Silva en Hoogkamer, reeds aangehaald onder noot 3
6
Zie Rodrigues da Silva en Hoogkamer, reeds aangehaald; EHRM van 22 juni 1999, Ajayi e.a.
tegen het VK, zaaknr. 27663/95; EHRM van 5 september 2000, Salomo tegen Nederland, zaaknr.
44328/98;
7
Zie o.a. EHRM van 26 januari 1999, Jerry Olajide Sarumi tegen het VK, zaaknr. 43279/98
8
Zie o.a. Nunez, hierboven aangehaald, Abdulaziz, Cabales and Balkandali, hierboven aangehaald; EHRM van 24 november 1998, Mitchell tegen de VK, zaaknr. 40447/98, Ajayi e.a.hierboven aangehaald en Rodrigues da Silva en Hoogkamer, hierboven aangehaald).
9
Zie o.a. AbRvS van 17 november 2011, JV 2012/48; AbRvS van 30 maart 2010, nr. 200809182/1
(www.raadvanstate.nl), EHRM van 21 december 2001, Sen tegen Nederland, zaaknr. 31465/96,
EHRM van 1 december 2005, Tuquabo-Tekle tegen Nederland zaaknr. 60665/00 en EHRM van
23 juni 2008, Maslov tegen Oostenrijk, zaaknr. 1638/03

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1749

2

Ingeval sprake is van een gezinslid dat rechtmatig verblijf heeft dan wel
heeft gehad, wordt bij kwesties verband houdend met openbare orde
ingevolge jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens (hierna EHRM)10 onder artikel 8 EVRM een aantal «guiding
principles» gehanteerd. Deze zijn:
• de aard en ernst van het gepleegde misdrijf;
• de duur van het verblijf in het gastland;
• het tijdsverloop sinds het misdrijf en de gedragingen van de betrokkene gedurende die tijd;
• de nationaliteiten van alle betrokkenen;
• de gezinssituatie van de vreemdeling, zoals de duur van het huwelijk;
en andere factoren die uitdrukking geven aan de feitelijke invulling van
het huwelijk;
• de vraag of de (huwelijks)partner op de hoogte was van het misdrijf
toen hij/ zij met de vreemdeling in het huwelijk trad of de relatie
aanging;
• de vraag of er kinderen uit het huwelijk zijn geboren en, als dit het
geval is, hun leeftijd;
• de ernst van de moeilijkheden die de echtgeno(o)t(e) zal ondervinden
als hij/ zij de vreemdeling zou volgen naar het land van herkomst,
waarbij van belang is dat het enkele feit dat hij/zij meegaat zekere
problemen met zich zal brengen op zichzelf de uitzetting niet kan
stuiten;
• de belangen en het welzijn van de kinderen en in het bijzonder de
moeilijkheden die zij zullen ondervinden in het land waarnaar de
betrokken vreemdeling wordt uitgezet;
• de intensiteit van de sociale, culturele, en familiebanden met het
gastland en het land waarnaar de betrokken vreemdeling wordt
uitgezet.
Deze guiding principles dienen in dat geval te worden meegewogen in de
door de Staat te maken belangenafweging in de individuele situatie.
Uit jurisprudentie van het EHRM komt naar voren dat naarmate de
openbare orde-feiten ernstiger11 zijn deze zwaarder wegen. Daarnaast
blijkt dat de duur van het verblijf in het gastland van belang wordt geacht.
Dit speelt een rol bij de beoordeling van de banden met het gastland en
die met het land van herkomst12. Hierbij is ook van belang of de vreemdeling die periode legaal verblijf heeft gehad of slechts illegaal in het
gastland heeft verbleven. Wanneer sprake is van gezinsleven met
minderjarige kinderen hecht het EHRM in sterke mate aan het belang van
het kind om in het bijzijn van beide ouders op te kunnen groeien.
Daarnaast beoordeelt het EHRM of van het gehele gezin kan worden
gevergd het gezinsleven uit te oefenen in het land van herkomst. Hierbij
betrekt het EHRM de vraag of sprake is van een objectieve belemmering
om het gezinsleven in het land van herkomst uit te oefenen en de
aanwezigheid van banden met het land van herkomst13.
Wanneer gezinsleden van het gezin rechtmatig verblijf hebben, betekent
dit niet direct dat op grond van artikel 8 EVRM tevens aan het gezinslid
met openbare orde antecedenten verblijf dient te worden toegestaan.
Telkenmale zal op basis van de individuele feiten en omstandigheden van
10

Zie o.a. EHRM van 2 augustus 2001, Boultif tegen Zwitserland, zaaknr. 54273/00, EHRM van
18 oktober 2006, Üner tegen Nederland, zaaknr. 46410/99
11
M.n. drugsgerelateerde misdrijven (EHRM van 12 januari 2010, Khan tegen VK, zaaknr.
47486/06), geweldsmisdrijven (EHRM Boultif en Uner, eerder aangehaald), zedenmisdrijven
(EHRM van 22 juni 2006, Ndangoya tegen Zweden, zaaknr. 17868/03) en veelvuldige recidive.
12
Zie o.a. EHRM van 18 oktober 2006, Uner tegen Nederland, zaaknr. 46410/99
13
Zie o.a. EHRM van 15 november 2012, Shala tegen Zwitserland, zaaknr. 52873/09, EHRM van
31 juli 2008, Darren Omogie e.a. tegen Noorwegen, zaaknr. 265/07.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1749

3

het geval dienen te worden beoordeeld of artikel 8 EVRM noopt tot
verblijfsaanvaarding van de onrechtmatig verblijvende met openbare orde
antecedenten.
De Regeling voor langdurig verblijvende kinderen is een begunstigende
regeling voor kinderen die reeds lange tijd in Nederland verblijven. Bij de
afweging van de te stellen voorwaarden heb ik het belang van het kind
afgewogen tegen andere belangen, zoals het belang van bescherming van
de openbare orde. Daarbij is de keuze gemaakt om geen vergunning te
verlenen in het geval van openbare orde aspecten. Door het vaststellen
van voorwaarden voor verlening van een verblijfsvergunning op grond
van de Regeling, maak ik gebruik van mijn bevoegdheid daartoe.
Dit is mijns inziens niet in strijd met artikel 8 EVRM, nu uit dit artikel geen
verplichting voortvloeit tot het opstellen of ten aanzien van de inhoud van
deze regeling. Evenmin geeft artikel 8 EVRM individueel recht op
aanspraak door het kind op verlening van een verblijfsvergunning op
grond van de Regeling.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1749

4