5
Vragenuur: Vragen Sjoerdsma
Vragen van het lid Sjoerdsma aan de minister van Economische Zaken, bij afwezigheid van de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, over het
bericht "De hulp stokt in de 'logistieke nachtmerrie' van
Nepal".
De voorzitter:
Dit betreft de vreselijke ramp die in Nepal heeft plaatsgevonden.

De heer Sjoerdsma (D66):
Voorzitter. Een verwoestende aardbeving in Nepal. De
zwaarste in 80 jaar: 4.500 doden, 8.000 gewonden en 8
miljoen mensen in nood. Onze gedachten gaan natuurlijk
naar hen uit. We zagen de afgelopen dagen de meest verschrikkelijke beelden: duizenden mensen in dorpen afgesloten van de buitenwereld, een volledig overlopen vliegveld,
mensen wachtend op de startbaan, hulpverleners die niet
weten waar ze moeten beginnen en bergbeklimmers
gestrand op de Mount Everest. De fractie van D66 ziet dat
de internationale gemeenschap in actie komt, maar Nepal
snakt nog steeds naar voedsel, water, medicijnen, artsen,
tenten en reddingswerkers. De schade is groter dan het bnp
van Nepal zelf.
D66 denkt graag mee met het kabinet. Het kabinet heeft
overigens al 4 miljoen vrijgemaakt en een zoek- en reddingsteam gestuurd. Waarvoor mijn dank. De vraag is echter wel
— zoals Trouw vanmorgen schreef — hoe wij ervoor zorgen
dat die logistieke nachtmerrie in Nepal die aankomst van
hulpverleners bemoeilijkt, wordt opgelost. De Nepalese
regering klaagt over medewerkers van elektriciteitsbedrijven
en wegwerkers die er simpelweg niet zijn, waardoor wegen
geblokkeerd blijven. Er staan nu hulporganisaties aan de
grens te wachten omdat er geen ambtenaren zijn die toestemming geven voor het vervoer. Op het vliegveld kunnen
niet meer vliegtuigen met hulp landen omdat men dit
logistiek niet aankan. De menskracht en de expertise om
dat te doen, ontbreken.
Mijn vraag aan de minister is dan ook of Nederland bereid
is om naast de bijdrages die het kabinet al heeft gedaan,
hulp te overwegen om dat vliegveld logistiek te ontzien en
sterker te maken. Is het kabinet bovendien bereid om ook
een bijdrage te leveren aan de gezondheidszorg — daar
gaat het nu bijna fout — om te voorkomen dat er ziektes
uitbreken en om ervoor te zorgen dat de vele gewonden
kunnen rekenen op onze steun? Is Nederland bereid om de
hulp uit te breiden als de ramp nóg groter blijkt te zijn dan
deze nu al is? Daar heeft het namelijk alle schijn van; we
zien nu alleen nog maar de beelden uit Kathmandu, maar
alle dorpen waar nu nog geen beelden van zijn, die onbereikbaar zijn, blijven op dit moment buiten beeld.

Minister Kamp:
Voorzitter. De heer Sjoerdsma heeft absoluut niet overdreven met zijn bewoordingen voor de afschuwelijke ramp die
daar heeft plaatsgevonden. De premier van dat land houdt

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Sjoerdsma

al rekening met mogelijk nog meer dan 10.000 doden. De
Verenigde Naties hebben gezegd dat 8 miljoen mensen hun
leven ontwricht zien op dit moment. 1,4 miljoen van hen
hebben tekort aan voedsel. De wegen in dat land zijn
onbegaanbaar, gebouwen zijn ingestort en de communicatielijnen zijn onbruikbaar. De regering kan absoluut niet aan
wat daar gebeurt.
De allereerste zorg is natuurlijk de Search and Rescue die
nu plaats moet vinden voor alle mensen die er niet zijn en
van wie je hoopt dat sommigen nog in leven zijn. Search
and Rescue moet dus als allereerste gebeuren. Zaterdag
was de ramp. Zondag heeft Nederland er een team naartoe
gestuurd, bestaande uit 62 personen. Dit is een deskundig
team, dat gevraagd is door de Verenigde Naties om de
coördinatie voor de gehele SAR-operatie voor zijn rekening
te nemen. Dat betekent dat wat er op dit moment gebeurt
aan SAR-activiteiten in Nepal onder Nederlandse coördinatie staat. Wij richten ons daar helemaal op en proberen
tegelijkertijd te faciliteren dat landgenoten daar die terug
wensen te gaan, ook weg kunnen. Wij hebben al 47 mensen
terug kunnen laten komen met een eerste vlucht. Particuliere bedrijven hebben al 72 mensen teruggehaald. We zijn
nu met een volgende vlucht bezig, voor 80 mensen. Ook
zijn we een derde vlucht aan het voorbereiden. We proberen
dus zowel de Nederlanders daarginds terug te halen als
noodzakelijke hulp het gebied in te brengen.
De Verenigde Naties zullen wellicht zo snel mogelijk de
coördinatie over de Search and Rescue naar zich toetrekken.
Wij zijn daar natuurlijk heel graag toe bereid; zolang het
nodig is, doen wij het, maar zodra het overgenomen kan
worden, werken wij ook daar volledig aan mee. De Verenigde Naties zijn ook bezig om een wat bredere capaciteit
op te bouwen, voor de vervolgfases van wat er daar allemaal moet gebeuren. Dat zal een grote operatie zijn, waarbij
niet alleen de Verenigde Naties maar ook allerlei landen
intensief zullen zijn betrokken. Die landen zullen de bereidheid moeten hebben om hun bijdrage te leveren.
De Nederlandse regering is graag bereid om de houding
te laten zien die door de heer Sjoerdsma is gevraagd. Wat
wij kunnen doen, doen wij. Het is ook goed om vast te
stellen dat de Nederlandse particuliere hulporganisaties
die juist afgelopen vrijdag zich hadden verenigd om in dit
soort situaties te kunnen optreden, nu onmiddellijk hun
activiteiten daar aan het uitbreiden zijn. Er zijn vele tientallen
Nederlandse vertegenwoordigers van die organisaties in
het land aanwezig, maar ze hebben nog grotere aantallen
Nepalezen als lokale staf aan zich gebonden. Wij zijn op die
manier ook bezig om onze bijdrage vanaf het begin optimaal
te laten zijn.
De heer Sjoerdsma (D66):
Dank aan de minister voor de beantwoording. Ik zei al dat
ik graag met de minister wil meedenken. Als ik hem zo hoor,
beluister ik bij hem dezelfde urgentie die ik voel. Dat vind
ik positief. Ik had hem echter wel om twee specifieke dingen
gevraagd. Ten eerste. De minister zegt: wat we kunnen,
doen wij. Dat verwelkom ik; dat is een heel goede basishouding. Ik heb de minister echter ook gevraagd of Nederland
kan onderzoeken of er op het gebied van medische ondersteuning — de ziekenhuizen worden nu overlopen — en op
het gebied van logistieke ondersteuning — het vliegveld
kan de aanvoer van de hulp niet aan — eventueel expertise,

28 april 2015
TK 81

81-5-1

kennis en mensen beschikbaar zijn om bij te dragen aan
het beter het hoofd bieden aan deze ramp.
Ten tweede. De minister ging zojuist in op de Nederlanders
in het gebied. Ik begrijp dat er 500 Nederlanders zaten. De
minister zegt dat 47 van hen al terug zijn evenals 72 via
particuliere kanalen. Kan hij iets uitgebreider ingaan op de
stand van zaken en op de ondersteuning die de Nederlanders in het gebied krijgen? Is de ambassadeur bijvoorbeeld
ter plekke in het gebied? Is er een ambassadeteam ter
ondersteuning? Wellicht kan de minister de laatste stand
van zaken geven met betrekking tot de ondersteuning, ook
voor de Nederlanders die zich op dit moment in dit lastige
rampgebied bevinden?
Minister Kamp:
Ten behoeve van de medische hulpverlening en van de
logistieke activiteiten die onder andere op het vliegveld
moeten plaatsvinden, is de VN bezig met het opzetten van
een organisatie. Daarbij vraagt zij ook hulp van landen.
Nederland is bereid om op beide onderdelen mensen en
materieel te leveren. We hebben dat ook kenbaar gemaakt
aan de VN. We wachten de verzoeken af. We realiseren ons
dat er wat het logistiek runnen van vliegvelden betreft, nog
vele andere landen zijn die expertise beschikbaar hebben.
Het is aan de VN om daaruit een keuze te maken. We zijn
echter zeker beschikbaar om een bijdrage te leveren.
Ik heb gesproken over 500 Nederlanders. Met bijna 400 is
op een of andere manier contact geweest. Met de overige
Nederlanders wordt nog contact gezocht.
De laatste vraag ben ik even kwijt. Misschien kan de heer
Sjoerdsma mij helpen?
De heer Sjoerdsma (D66):
Die ging over de consulaire ondersteuning. Is de ambassadeur of de ambassade ter plekke aanwezig ter ondersteuning?
Minister Kamp:
De heer Sjoerdsma, die zeer is ingevoerd in die wereld,
weet dat we geen ambassade hebben in Nepal. Vanuit New
Delhi hebben we een consulaire staf ernaartoe gestuurd
om ook vanuit die invalshoek de noodzakelijke hulp te bieden.
Samenvattend: wat we konden doen op de heel korte termijn, hebben we gedaan. We hebben binnen één dag
gereageerd. De VN heeft ons gevraagd om een en ander
mondiaal te coördineren. We blijven zeker bereid om onder
VN-paraplu op allerlei manieren onze bijdrage te leveren
om de enorme gevolgen van deze vreselijke ramp op te
vangen.
De heer Sjoerdsma (D66):
Rest mij niets anders te zeggen dan: veel dank, met name
ook voor de bereidwilligheid van het Nederlandse kabinet
om welwillend te kijken naar VN-verzoeken op het gebied
van logistieke en medische ondersteuning. Ik hoop dat niet
alleen voor de Nepalezen, maar ook voor de Nederlanders
ter plekke de hulp zo snel mogelijk zal arriveren.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Sjoerdsma

De heer Van Laar (PvdA):
Nog geen maand geleden stond ik op de negende verdieping van een monumentale toren midden in Kathmandu.
Ik keek uit over de stad. Het is moeilijk te geloven dat niet
alleen die toren, maar ook zo veel van die stad weg is. Ik
was daar om te spreken over de positie van kinderen in
Nepal en in Zuid-Azië in brede zin. Die situatie is niet makkelijk. Meer dan de helft van de kinderen in Nepal, in het
bijzonder in het gebied dat nu is getroffen, is ondervoed.
Dat was dus al voor de aardbeving het geval. Er is een hoop
mis. Veel scholen zijn ingestort, zo horen wij. Er zijn geen
plekken waar kinderen naartoe kunnen gaan. Wij weten wat
er gebeurt als kinderen kwetsbaar zijn: dan lopen ze risico.
Denk aan trafficking naar India, kindhuwelijken et cetera. Ik
wil het kabinet dan ook dringend vragen om bij het kijken
naar de noden ook oog te hebben voor de situatie van kinderen in Nepal en erop aan te dringen dat er voor hen snel
voldoende hulp op gang komt. Er moet niet alleen worden
gekeken naar de eerste behoeften zoals voedsel en onderdak, maar ook naar de behoeften van kinderen en hun
specifieke noden.
Minister Kamp:
De boodschap van de heer Van Laar is duidelijk. We hebben
kunnen vaststellen dat ook UNICEF er inmiddels op gedoken
is. Men heeft vastgesteld dat op dit moment 900.000 kinderen in Nepal in behoeftige omstandigheden verkeren als
gevolg van de ramp. Die ramp betekent een extra verslechtering voor kinderen die het al moeilijk hadden. Ook kinderen met wie het redelijk ging, zijn nu in de problemen
gekomen. Wij zullen van nabij volgen wat UNICEF doet en
ook bezien welke mogelijkheden wij hebben om een substantiële bijdrage te leveren.
De heer Smaling (SP):
De minister en ik praten vaker over aardbevingen. Dit is
een heel ernstige. Ik kan me zo voorstellen dat er nare dingen zijn gebeurd met de kleine dorpjes in de buurt van die
steile heuvels in de buurt van Kathmandu. Ik wil de regering
een compliment maken voor de snelle actie ter plekke.
Vanmorgen hoorde ik op Radio 1 een moeder zich beklagen
over het feit dat zij geen contact kan krijgen met twee van
haar kinderen die ergens in die bergen zitten en dat zij ook
bij Buitenlandse Zaken geen gehoor vindt. Is dit een incident, of is het contact van familieleden van mensen die
daar zitten met Buitenlandse Zaken structureel niet in orde?
Als dat zo is, kan de minister dan zo vriendelijk zijn om
hierin verbetering aan te brengen of zijn collega hiervan te
verwittigen?
Minister Kamp:
Ik gaf aan dat wij een beeld hebben van 500 Nederlanders
die in Nepal verblijven. Met bijna 400 van hen is op een of
andere manier contact geweest. Met de overige 100 wordt
contact gezocht. Ik krijg graag de gegevens van het speciale
geval waarvoor de heer Smaling aandacht vraagt. Wij zullen
daaraan dan de aandacht schenken waar hij om vraagt. Wij
bekijken nu wat wij moeten doen om de situatie van de
overige Nederlanders in beeld te krijgen.

28 april 2015
TK 81

81-5-2

De heer Van Ojik (GroenLinks):
Het is goed dat het kabinet snel heeft gehandeld en het is
ook goed dat het aansluit bij de VN-coördinatie. Het is
belangrijk dat een en ander centraal wordt geregeld. Wij
kunnen er helaas van uitgaan dat er straks opnieuw een
beroep zal worden gedaan op donoren om met extra geld
over de brug te komen. Is het Nederlandse kabinet bereid
en heeft het de ruimte om daar positief op te reageren?
Minister Kamp:
Nederland en minister Ploumen blinken niet uit in niet thuis
geven bij dit soort situaties. Integendeel, wij plegen voorop
te lopen. Dat je binnen een dag een Search and Rescue
team van 62 mensen naar de locatie kunt sturen en dat de
VN ons vervolgens vraagt om de coördinatie van het geheel
op ons te nemen, is daar een voorbeeld van. Die houding
van Nederland is gebruikelijk in dit soort omstandigheden.
Ik heb geen enkele reden om eraan te twijfelen dat dit zo
zal blijven in de nabije toekomst met betrekking tot deze
ramp, maar ook met betrekking tot andere rampen die zich
in de komende tijd kunnen voordoen. Dit gebeurt in de
wereld en wij dragen als wereldgemeenschap verantwoordelijkheid in dergelijke situaties. Nederland is een van de
pijlers onder de wereldgemeenschap en moet zich ook als
zodanig gedragen.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik kan me indenken dat mensen die naar het vragenuurtje
kijken, gemotiveerd zijn om te geven. Misschien kan de
minister aangeven hoe zij dat kunnen doen, via welk gironummer? Anders help ik hem daar graag bij.
Minister Kamp:
Ik kan niet genoeg geholpen worden door de heer Voordewind. Als hij het gironummer nog even noemt, doet hij mij
een plezier.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dat is het algemene nummer van de Samenwerkende
Hulporganisaties: 555 ten name van Nepal.
Minister Kamp:
De heer Voordewind haalt mij de woorden uit de mond.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor zijn antwoorden en voor zijn komst
naar de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Sjoerdsma

28 april 2015
TK 81

81-5-3