Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 260

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 december 2010
Mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie informeer ik u over de
aanpak van personen die, ondanks een ontzegging van de rijbevoegdheid,
toch aan het verkeer blijven deelnemen.
Ik heb twee onderzoeken uit laten voeren. Eén naar de mate waarin
zonder geldig rijbewijs gereden wordt1 en een ander naar de maatregelen
die genomen kunnen worden om doorrijders aan te pakken1. Bijgaand
stuur ik u de rapporten van beide onderzoeken, waarvan ik de resultaten
hieronder samenvat.
De SWOV heeft onderzoek uitgevoerd naar de mate waarin zonder geldig
rijbewijs wordt gereden. Hieruit blijkt dat jaarlijks gemiddeld 5% van de
mensen met een rijontzegging toch wordt aangehouden tijdens het
besturen van een motorvoertuig. Bovendien gaf bij een enquête die begin
2010 in opdracht van het Landelijk Parket is uitgevoerd in het kader van
het onderzoek Effectmeting regioplannen 2010, 12% van de ondervraagden aan wel eens een motorvoertuig te hebben bestuurd terwijl het
rijbewijs op dat moment ingenomen was. Het werkelijke aandeel
doorrijders na rijontzegging ligt mogelijk hoger dan 12%, omdat men naar
verwachting terughoudend is bij het geven van dergelijke gevoelige
informatie.
Tevens zijn de effecten van de doorrijders op de verkeersonveiligheid
geïnventariseerd, waarbij is gekeken naar alle vormen van rijden zonder
geldig rijbewijs. Zij vonden dat bestuurders zonder geldig rijbewijs relatief
vaker betrokken zijn bij ongevallen dan bestuurders met een geldig
rijbewijs. Hoewel de onderzoekers aangeven dat het exacte effect zeer
moeilijk in te schatten is, is het risico mogelijk 2,5 maal zo hoog.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

Het tweede onderzoek, dat is uitgevoerd door AEF, noemt een aantal
mogelijke maatregelen om deze groep van doorrijders aan te pakken. De
kern van deze maatregelen is dat de bestuurder daadwerkelijk merkt dat
hij bij de handhavers in beeld is. Daardoor zal betrokkene de pakkans

kst-29398-260
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 398, nr. 260

1

groter inschatten en de conclusie trekken dat het zeer onverstandig zou
zijn om toch weer te gaan rijden.
Op basis van het rapport van AEF, heb ik samen met mijn ambtgenoot van
Veiligheid en Justitie gekeken naar wat er gedaan kan worden aan de
aanpak van deze groep doorrijders. Het uitgangspunt daarbij is dat dit niet
in onevenredige mate ten koste gaat van de aanpak van andere verkeersovertreders. Dat leidt tot een aanpak die zich richt op een drietal
aandachtsgebieden. Dat zijn een actieve en gerichte communicatie
richting de bestuurder, een effectievere handhaving en een vergrote
pakkans door een bredere inzet van het systeem van automatische
nummerbord herkenning (ANPR).
Als toelichting daarop het volgende:
– Effectievere handhaving
Het Openbaar Ministerie onderzoekt momenteel de mogelijkheden om
te komen tot een verbeterde aanpak van doorrijders. Daarbij wordt
meegenomen welke manieren van handhaving het meest effectief zijn
bij het terugdringen van het aantal doorrijders. De resultaten van
gerichte controles worden gebruikt om meer te weten te komen over
de ernst, aard en omvang van deze problematiek. Dit levert een directe
impuls aan de handhaving en geeft een beter beeld van de wijze
waarop de aanpak van doorrijders een plaats zou kunnen krijgen in de
handhavingspraktijk van de politie.
– Vergroten pakkans door bredere inzet ANPR
Zoals bekend wordt Automatic Numberplate Recognition (ANPR)
steeds breder toegepast. Korpsen zetten dit instrument in als hulpmiddel bij de uitvoering van de dagelijkse politietaak. Gescande kentekens
worden vergeleken met informatie over gesignaleerde personen,
gestolen voertuigen of openstaande boetes op basis waarvan kan
worden besloten de bestuurder staande te houden. Ook de gegevens
over ontzeggingen van de rijbevoegdheid en een schorsing of
ongeldigheid van het rijbewijs worden aan de vergelijkingsbestanden
toegevoegd. De RDW en het CBR leveren daarvoor de betreffende
gegevens aan de politie. Een vereiste bij het gebruik van ANPR is wel
dat de betrokkene een kenteken op zijn naam moet hebben staan.
Het kabinet streeft een verdere verbreding van de inzet van ANPR na
omdat voertuigherkenning bijdraagt aan de handhaving. In het
onderhavige geval zal een uitbreiding van het gebruik van ANPR ertoe
leiden dat meer mensen gepakt worden voor het rijden zonder geldig
rijbewijs. Het afschrikwekkende effect van deze verhoogde pakkans
leidt er naar verwachting bovendien toe dat minder bestuurders
zonder geldig rijbewijs de weg op gaan.
– Leasemaatschappijen inzicht geven in rijverboden
Aan deze maatregel is inmiddels invulling gegeven. Daardoor hebben
leasemaatschappijen nu toegang tot actuele informatie over de
geldigheid van rijbewijzen. Dit is eveneens een maatregel die bijdraagt
aan het «uit de anonimiteit halen» van personen met een rijverbod.
Evenals verhuurmaatschappijen kunnen leasemaatschappijen bij het
afsluiten van een contract de status van het rijbewijs van hun klant
controleren. De leasemaatschappijen zijn hier zeer alert op vanwege de
ernstige risico’s die aan het rijden zonder geldig rijbewijs verbonden
zijn.
– Actieve en gerichte communicatie richting de bestuurder
Een bestuurder die na een verkeersovertreding tijdelijk niet meer mag
rijden, ontvangt van de betrokken overheidsinstanties soms brieven
die erg juridisch of procesmatig van aard zijn. Het risico bestaat dat de
bestuurder daardoor onvoldoende kennis neemt van de status van zijn
rijbewijs. Daarom wordt vanaf voorjaar 2011 een folder verstrekt die in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 398, nr. 260

2

begrijpelijke taal duidelijk maakt wat een en ander concreet voor de
bestuurder betekent.
Ik verwacht dat bovenstaande acties leiden tot een verbetering van de
aanpak van deze groep doorrijders.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 398, nr. 260

3