Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 251

Wijziging van de Wet handhaving
consumentenbescherming ter uitvoering van
Verordening (EU) 2017/2394 van het Europees
Parlement en de Raad van 12 december 2017
betreffende samenwerking tussen de nationale
autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor
handhaving van de wetgeving inzake
consumentenbescherming en tot intrekking van
Verordening (EG) nr. 2006/2004

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 18 november 2019
I. Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij achten het van belang dat autoriteiten
die zijn bevoegd met het toezicht op consumentenrechten voldoende
mogelijkheden en bevoegdheden hebben om consumenten te
beschermen. Deze leden hebben hierbij nog enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Zij vinden het van belang om op Europees niveau samen te
werken om de rechten van consumenten, ook bij internetverkeer en
nieuwe vormen van handel, adequaat te kunnen beschermen. Zij hebben
enkele vragen en opmerkingen bij het wetsvoorstel, met name over de
inrichting van de procedures voor de inzet van de beide nieuwe bevoegdheden en de waarborgen daaromtrent.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige
wetsvoorstel. Het wetsvoorstel is ingrijpend voor ondernemingen en de
grondrechten van burgers. Het wetsvoorstel verdient daarom een
zorgvuldige behandeling. Deze leden hebben daarom een aantal vragen
voor de regering.
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de fracties van VVD, CDA en D66. Graag maak ik van de
gelegenheid gebruik erop te wijzen dat de verordening waaraan dit
wetsvoorstel uitvoering geeft op 17 januari 2020 van toepassing wordt.
Idealiter treedt dit wetsvoorstel, eenmaal wet, dan ook uiterlijk op die dag
in werking. Ik spreek de hoop uit dat de Kamer met mij wil werken aan
een vlotte behandeling van dit wetsvoorstel. Bij nota van wijziging is
voorzien in zo spoedig mogelijke inwerkingtreding in het geval

kst-35251-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

1

voornoemde datum onverhoopt niet wordt gehaald. Hiermee wordt
beoogd in dat geval de overschrijding zo beperkt mogelijk te houden.
1. Verordening samenwerking consumentenbescherming
1.1. Aanleiding
Vraag 1
De leden van de CDA-fractie lezen dat de Europese Commissie (EC)
signaleerde dat de oude verordening op een aantal punten moest worden
versterkt, met name als het gaat om de samenwerking tussen de
bevoegde autoriteiten. De EC constateerde een gebrek aan doorzettingsmacht bij de handhaving van grensoverschrijdende inbreuken op
consumentenrechten. Kan de regering een aantal praktijkvoorbeelden
geven van situaties waarin de samenwerking spaak liep, doorzettingsmacht ontbrak en consumentenrechten hierdoor onvoldoende konden
worden beschermd?
De Europese Commissie heeft de herziening van de Verordening
samenwerking consumentenbescherming (hierna: de verordening)
gebaseerd op een evaluatie uit 2014 (COM (2014) 439). Die liet zien dat de
oude verordening (Vo. (EG) 2006/2004) geleid heeft tot meer en betere
(samenwerking bij) handhaving van consumentenrechten. De evaluatie
noemt in dat verband enkele concrete voorbeelden, zoals gezamenlijke
controle en handhaving als het gaat om websites in een bepaald
onlinemarktsegment, zoals vliegtickets. Hoewel de evaluatie niet ingaat op
concrete situaties waarin deze samenwerking in controle en handhaving
niet tot stand kwam, benoemt zij enkele specifieke problemen, zoals
procedurele onduidelijkheden en ontbrekende minimale handhavingsbevoegdheden in sommige lidstaten. Daarom concludeert de evaluatie dat
de oude verordening niet toereikend is om op doeltreffende wijze de
handhavingsproblemen op de (digitale) interne markt aan te pakken. Deze
conclusie heeft uiteindelijk geleid tot de totstandkoming van de herziene
verordening (Vo. (EU) 2017/2394). Deze versterkt het samenwerkingsmechanisme uit de oude verordening en vereist uitgebreidere minimumbevoegdheden voor toezichthouders. Het voorliggende wetsvoorstel
voorziet in de implementatie van twee nieuwe bevoegdheden in de
Nederlandse wetgeving.
2. Inhoud wetsvoorstel
2.1. Toezicht met fictieve identiteit en hoedanigheid
Vraag 2
De leden van de VVD-fractie lezen dat toezichthouders voorafgaand aan
het uitoefenen van de bevoegdheid tot het gebruiken van een fictieve
identiteit een verslag moeten opstellen waarin wordt vermeld wat hem is
gebleken en wat er verder tijdens het onderzoek is voorgevallen. Dit
verslag dient te worden gemaakt zodat voor de rechter achteraf toetsbaar
is hoe de toezichthouder van haar bevoegdheid gebruik heeft gemaakt.
Deze leden vragen of het in dit opzicht niet beter is dit verslag aan te
vullen met daarin informatie over hoe de toezichthouder gebruik heeft
gemaakt van haar bevoegdheid in plaats van te vermelden wat haar is
opgevallen en wat er tijdens het onderzoek is voorgevallen.
Ik ben eveneens van mening dat het verslag kan bijdragen aan de
toetsbaarheid van de inzet van deze bevoegheid en daarom een
motivering dient te bevatten van zowel de dringende noodzaak van de
inzet ervan als de wijze waarop dit heeft plaatsgevonden. Het
wetsvoorstel voorziet daarom reeds in de door de leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

2

VVD-fractie voorgestelde verplichting. Schriftelijke verslaglegging op
voornoemde en andere onderdelen wordt voorgeschreven door de
voorgestelde artikelen 2.2a, tweede lid, en 3.3a, tweede lid, van de Wet
handhaving consumentenbescherming.
Vraag 3
De leden van de CDA-fractie lezen dat het gebruik van een fictieve
identiteit «nodig» en «proportioneel» moet zijn. Het ligt in de rede dat de
toezichthouders hiervoor een afwegingskader opstellen en dat de regering
het wenselijk vindt dat de handelwijze van een toezichthouder achteraf
toetsbaar is voor een rechter. De Afdeling advisering van de Raad van
State (hierna: de Afdeling) vindt een voorafgaande toetsing noodzakelijk,
die zou kunnen worden belegd bij een functionaris bij de toezichthouder
die niet is belast bij de uitoefening van het toezicht. Kan de regering
aangeven waarom niet is gekozen voor toetsing vooraf zoals de Afdeling
voorstelt? Is de regering bereid om, naar aanleiding van het advies van de
Afdeling, toetsing vooraf alsnog te regelen? Zo nee, waarom niet?
In het nader rapport is uiteengezet dat er een voorafgaande toetsing door
de toezichthouder zelf aan het geldende afwegingskader zal plaatsvinden.
Hoe de betreffende toezichthouders deze voorafgaande toetsing organiseren is aan de toezichthouders zelf. Het wetsvoorstel staat niet in de weg
aan het met deze toetsing belasten van een aparte functionaris binnen de
toezichthouder; ik zie evenwel geen aanleiding om dit wettelijk voor te
schrijven.
De toetsing zal zoals gebruikelijk is in het bestuursrecht door het
bestuursorgaan zelf plaatsvinden en eventueel achteraf kan rechterlijke
toetsing plaatsvinden. Hiermee wordt aangesloten bij de procedure die
geldt voor de toezichtsbevoegdheden die zijn geregeld in titel 5.2 van de
Algemene wet bestuursrecht.
Vraag 4
De leden van de CDA-fractie vragen wanneer de regering verwacht dat het
afwegingskader door de toezichthouders is opgesteld? Zijn hierover
afspraken gemaakt met de toezichthouders?
De ACM heeft het voortouw in het tot stand brengen van het afwegingskader en zal daar contact over zoeken met de andere betrokken toezichthouders. De ACM heeft mij aangegeven dit zo spoedig mogelijk in gang te
zetten. Vanwege het feit dat het gaat om een nieuwe bevoegdheid en
gezien het grote aantal partijen waar mee afgestemd moet worden, zal het
opstellen van dit kader naar verwachting binnen een jaar na inwerkingtreding van de wet afgerond kunnen worden. Tot die tijd kunnen de
betrokken toezichthouders overigens al wel gebruik maken van deze
bevoegdheid.
2.2. Beperkingen ten aanzien van online interfaces en
domeinnamen
Vraag 5
De leden van de VVD-fractie lezen dat toezichthouders de bevoegdheid
krijgen om een zelfstandige last op te leggen aan degene die in staat is
om de inhoud van een online interface te verwijderen, dan wel de
aanbieder van een hostingdienst om maatregelen te treffen om de
toegang tot online interface te deactiveren of een volledig gekwalificeerde
domeinnaam te schrappen. Zij lezen dat toezichthouders voor de inzet van
de bevoegdheid toestemming moeten vragen aan de rechtercommissaris. Deze leden onderschrijven het feit dat er voor de inzet van
deze bevoegdheid een proportionaliteitstoets moet plaatsvinden. Kan de
regering nader toelichten waarom er is gekozen deze taak bij de rechter-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

3

commissaris neer te leggen. Bestaan er vergelijkbare bevoegdheden
waarbij ook een toestemming van de rechter-commissaris vereist is, of dat
hier sprake is van een novum? Dit aangezien het bestuursrecht en het
strafrecht verschillende rechtssystemen zijn met verschillende straffen en
strafuitsluitingsgronden. Voorziet de regering hierbij problemen
aangezien er sprake is van verschillende rechtssystemen? Zijn er
voorbeelden waarbij rechter-commissaris ervaring heeft met een
proportionaliteitstoets in het kader van bestuursrechtelijke handhaving?
Zo nee, hoe wordt hierop ingespeeld naast het samenwerkingsprotocol
tussen het OM, Belastingdienst en de ACM?
Een rechter-commissaris is bij uitstek in staat om een onpartijdige en
zorgvuldige afweging tussen de verschillende belangen te maken in
handhavingskwesties, uiteraard waar het gaat om strafrechtelijke
vervolging, maar bijvoorbeeld ook in het kader van de uitoefening van
toezicht op de naleving van de consumentenregelgeving, wanneer de
ACM een woning zonder toestemming van de bewoner wil te betreden
(artikel 12d van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt). Er is
dan ook geenszins sprake van een novum. Daarnaast biedt de inzet van de
rechter-commissaris een wettelijke waarborg voor de afstemming tussen
het strafrecht en het bestuursrecht bij de inzet van voorgestelde
bevoegdheid.
Vraag 6
De leden van de CDA-fractie lezen dat aanbieders, indien zij als tussenpersoon zijn gekwalificeerd, zijn gevrijwaard van aansprakelijkheid voor
hun aandeel in het ontsluiten van materiaal dat in strijd is met regelgeving, wanneer zij op geen enkele wijze zijn betrokken bij de doorgegeven informatie. Bij wie ligt de bewijslast ten aanzien van «op geen
enkele wijze zijn betrokken»?
De in de memorie van toelichting aangehaalde regel waar de leden van de
CDA-fractie naar verwijzen, komt voort uit de artikelen 12, 13 en 14 van de
Europese richtlijn inzake elektronische handel.1 Deze bepalingen zijn in
het Nederlandse privaatrecht omgezet in artikel 6:196c van het Burgerlijk
Wetboek. In rechtszaken waarin deze bepaling een rol speelt, wordt de
bewijslastverdeling zoals in civiele procedures gebruikelijk is beheerst
door de relevante bepalingen uit het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering. Ten overvloede zij vermeld dat deze bepaling reeds in 2004 in
werking is getreden en geen onderdeel uitmaakt van het onderhavige
wetsvoorstel. In de memorie van toelichting werden voornoemde
richtlijnbepalingen aangehaald om te benadrukken dat zij geenszins in de
weg staan aan toepassing van de bevoegdheid geregeld in het voorgestelde artikel 2.7 van de Wet handhaving consumentenbescherming.
Vraag 7
De leden van de CDA-fractie lezen dat «van communicatiedienstverleners
redelijkerwijs mag worden verwacht dat zij op aanwijzing van een
bevoegde autoriteit meewerken aan het ontoegankelijk maken van
gegevensverkeer tussen een aanbieder en consumenten in Nederland».
Wat is de consequentie en/of het vervolg als zij niet meewerken?
Degene tot wie een zelfstandige last als bedoeld in het voorgestelde
artikel 2.7, eerste lid, van de Wet handhaving consumentenbescherming is
gericht, is verplicht overeenkomstig die last te handelen. Bij handelen in

1

Richtlijn nr. 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (PbEG L 178).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

4

strijd met die last kan op grond van het zevende lid van datzelfde artikel
een last onder dwangsom worden opgelegd.
Vraag 8
De leden van de CDA-fractie lezen verder dat het gebruik van deze
bevoegdheid op basis van de verordening afhankelijk gesteld kan worden
van voorafgaande rechterlijke toetsing. Nederland geeft daar invulling
aan. Hoe gaan andere lidstaten hiermee om? Zijn er verschillen? Ziet de
regering nog eventuele risico’s, bijvoorbeeld in de beperking van
vrijheden of in strategisch gedrag van communicatiedienstverleners,
indien dit in de lidstaten onderling verschillend wordt geregeld?
Aangezien ook de andere lidstaten op dit moment aan uitvoeringswetgeving werken, is nog niet duidelijk of en in hoeverre hier binnen de EU
verschillend mee wordt omgegaan. Wel duidelijk is dat de verordening
voor alle lidstaten geldt en dat ook in lidstaten waar geen rechterlijke
toetsing vooraf plaatsvindt, de toepassing van een bevoegdheid door een
belanghebbende in voorkomend geval aan een rechter ter toetsing kan
worden voorgelegd. Daarnaast werken de toezichthouders van de
verschillende lidstaten nauw met elkaar samen, waardoor de ervaringen
met de nieuwe bevoegdheid onderling gedeeld zullen worden.
Vraag 9
De leden van de CDA-fractie vragen of de regering vindt dat het expliciet
bepalen dat «geen zelfstandige last kan worden opgelegd die leidt tot het
blokkeren of filteren van internetverkeer in het voorgestelde artikel 2.7,
derde lid» voldoende waarborg?
Ja, deze bepaling vormt voldoende waarborg voor het voorkomen van het
blokkeren of filteren van internetverkeer. Hiermee wordt in de eerste
plaats aan de betrokken toezichthouders de verplichting opgelegd te
voorkomen dat een last leidt tot het blokkeren of filteren van internetverkeer. Deze bepaling is daarnaast onderdeel van de toets die de
rechter-commissaris uitvoert wanneer hij beslist over het verlenen van
een machtiging voor het opleggen van een zelfstandige last.
Vraag 10
De leden van de CDA-fractie vragen hoe zij de laatste alinea van paragraaf
4.2.3 van de memorie van toelichting moeten lezen, waarbij er naast het
bestuursrechtelijke karakter van de voorgestelde bevoegdheid op wordt
gewezen dat het strafrecht sinds 1 januari 2019 voorziet in een
bevoegdheid van de officier van justitie om aan een aanbieder van een
communicatiedienst het bevel te geven om kort gezegd alle maatregelen
te nemen om gegevens die worden opgeslagen of doorgegeven ontoegankelijk te maken.
Met deze alinea wordt de lezer als achtergrondinformatie meegegeven dat
verplichtingen om gegevens ontoegankelijk te maken ook op grond van
andere wetten dan het onderhavige wetsvoorstel kunnen worden
opgelegd.
Vraag 11
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de voorgestelde maatregel (met
een machtiging door een rechter-commissaris) zich verhoudt tot het
commentaar van de Raad van de Rechtstraak (RvdR), de Autoriteit
Consument & Markt (ACM) en Autoriteit Financiele Markten (AFM), die
constateren dat de mogelijkheid om een aanbieder en het Openbaar
Ministerie (OM) te horen niet goed past in het werk van de rechtercommissaris in het strafrecht (zie paragraaf 5.2.2 en 5.3.2 van de memorie
van toelichting)? Wil de regering op het bezwaar van de RvdR, ACM en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

5

AFM reageren? Ziet de regering alternatieven voor de voorafgaande
toetsing door de rechter-commissaris? Indien ja, welke? Indien niet, welke
toetsingswijzen zijn wel overwogen maar om redenen afgevallen (graag
onder vermelding van reden)?
De keuze voor de voorafgaande machtiging door de rechter-commissaris
en de mogelijkheid om het openbaar ministerie te horen, is in het
wetsvoorstel gehandhaafd vanwege aansluiting bij andere wetten met
een wat ingrijpendheid betreft vergelijkbare bevoegdheid (zoals art. 12d
van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt), vanwege de
mogelijke samenloop met strafbare feiten en vanwege de mogelijke
zwaarwegende beperking van grondrechten bij het opleggen van deze
zelfstandige last. Vanzelfsprekend zijn ook alternatieven overwogen. Zo
stelde de Raad voor de rechtspraak voor in plaats van de machtiging door
de rechter-commissaris een besluitbevoegdheid met uitgestelde werking
in het wetsvoorstel op te nemen. De zelfstandige last zou dan niet eerder
dan vijf dagen na bekendmaking in werking moeten treden, om belanghebbenden in de gelegenheid te stellen in die periode een voorlopige
voorziening bij de bestuursrechter te vragen. Naast voornoemde
argumenten om te kiezen voor een machtiging door de rechtercommissaris, en de gewenste snelheid van handelen bij gevaar van
ernstige schade aan de collectieve belangen van consumenten, speelt
mee dat dit alternatief de rechterlijke toetsing afhankelijk stelt van initiatief
door belanghebbenden. Het onderhavige wetsvoorstel garandeert
voorafgaande rechterlijke toetsing van iedere zelfstandige last op gond
van het voorgestelde artikel 2.7 van de Wet handhaving consumentenbescherming.
Vraag 12
De leden van de D66-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
beperking ten aanzien van online interfaces en domeinnamen primair
beoogt om de consumenten te beschermen. Deze leden vragen de
regering of producenten van (digitale) content deze bevoegdheid ter
bescherming van de verspreiding van hun content kunnen gebruiken?
De bescherming van de belangen van consumenten is niet alleen het
primaire doel waarvoor deze bevoegdheden kunnen worden ingezet, het
is ook het enige doel. Dit blijkt uit de aanhef van het voorgestelde
artikel 2.7, eerste lid, van de Wet handhaving consumentenbescherming.
Toepassing ervan ter bescherming van producenten tegen onrechtmatige
verspreiding van hun content is dan ook niet mogelijk.
Vraag 13
De leden van de D66-fractie lezen dat er op grond van het voorgestelde
artikel 2.7, derde lid, geen zelfstandige last kan worden opgelegd die leidt
tot het blokkeren of filteren van internetverkeer. Op grond van het
voorgestelde artikel 2.7, eerste lid, onderdeel c, is ingrijpen op het niveau
van «Domain Name System» (DNS)-systemen wel een optie. De Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) heeft in het rapport
«Beschermen van de publieke kern van het internet» te kennen gegeven
dat het ingrijpen in de kernstructuren van het internet, zoals het DNS,
ongewenst is. Deze leden vragen de regering toe te lichten hoe de
voorgestelde mogelijkheid tot ingrijpen op DNS-niveau zich verhoudt tot
het WRR-rapport dat ingrijpen op dit niveau als ongewenst beschouwd?
De verordening vereist dat autoriteiten belast met toezicht en handhaving
op Europees consumentenrecht de bevoegdheid krijgen tot het opleggen
van beperkingen ten aanzien van online interfaces en domeinnamen. Het
wetsvoorstel sluit op dit punt dan ook aan bij de verordening. Het
wetsvoorstel verduidelijkt (in het voorgestelde artikel 2.7, derde lid) dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

6

inzet van deze bevoegdheid niet mag leiden tot het blokkeren of filteren
van internetverkeer. De memorie van toelichting (Kamerstuk 35 251, nr. 3)
licht toe dat hiermee wordt bedoeld dat niet is toegestaan om een
ondernemer te verplichten om DNS- of IP-blokkades uit te voeren.
Dergelijke blokkades zijn relatief eenvoudig te omzeilen en daarmee niet
effectief. Bovendien zorgen IP- en DNS-protocollen voor een goede
technische werking van het internet, dat met blokkades of filtering kan
worden ondermijnd. De betrouwbaarheid van het DNS-verkeer wordt dus
met deze bevoegdheid niet aangetast. Dit strookt met het aangehaalde
WRR-rapport.
Vraag 14
De leden van D66-fractie constateren dat het Nederlandse register van
domeinnamen – conform de Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen – een aanbieder van essentiële dienst (AED) is. Deze leden vragen
de regering toe te lichten hoe de mogelijkheid tot ingrijpen op
DNS-niveau zich verhoudt tot de positie van het Nederlands register als
AED.
De verordening en daarom ook dit wetsvoorstel gaan uit van het opleggen
van een last inhoudende beperkingen ten aanzien van online interfaces en
domeinnamen aan degene die het in zijn macht heeft de overtreding op te
heffen. De achtergrond daarvan is dat het soms niet mogelijk is om de
overtreder zelf de last op te leggen (bijvoorbeeld omdat deze zich buiten
de EU bevindt), terwijl er wel sprake is van (gevaar voor) ernstige schade
aan de collectieve belangen van consumenten. In een uiterst geval kan dat
met zich meebrengen dat de last opgelegd wordt aan andere partijen,
waaronder ook het Nederlandse register van domeinnamen. Zoals
hiervoor verduidelijkt is, is dit uitsluitend aan de orde na rechterlijke
toetsing van de afweging van de betrokken autoriteit als het gaat om de
proportionaliteit en subsidiairteit, en mag de last niet zover gaan dat deze
leidt tot het blokkeren of filteren van het internetverkeer.
Vraag 15
De leden van de D66-fractie lezen dat op grond van artikel 2.7 een beroep
wordt gedaan op medewerking van derde partijen die niet primair
verantwoordelijk zijn voor het overtreden van wetgeving. Deze leden
vinden dat deze partijen niet onnodig voor extra werkzaamheden moeten
komen te staan. Deelt de regering deze opvatting van deze leden? Is de
regering het met de leden eens dat de toezichthouders bij een beroep op
artikel 2.7 idealiter gebruik maken van een eenduidig, gestandaardiseerd
en geharmoniseerd digitaal proces voor deze partijen?
Ik deel de opvatting dat derde partijen die meewerken aan het beëindigen
van overtredingen waarvoor andere partijen primair verantwoordelijk zijn,
niet onnodig voor extra werkzaamheden moeten komen te staan. De
toezichthouders nemen dit mee in hun proportionaliteits- en subsidiariteitsafweging. Ik ben het met de leden van de D66-fractie eens dat voor
zover mogelijk gestreefd moet worden naar standaardisatie en harmonisatie van de toepassing van deze bevoegdheid en zal hierover overleg
zoeken met de ACM.
3. Advisering en toetsing
3.1. Raad voor de Rechtspraak
Vraag 16
De leden van de CDA-fractie lezen dat de RvdR voorstelt om in plaats van
een voorafgaande machtiging door de rechter-commissaris een «besluitbevoegdheid met uitgestelde werking» in het wetsvoorstel op te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

7

Kan de regering aangeven waarom niet is gekozen voor een dergelijke
besluitbevoegdheid met uitgestelde werking? Hoe zou een dergelijke
besluitbevoegdheid er uit komen te zien? Welke consequenties heeft
deze?
Voor de beantwoording op deze vraag verwijs ik de leden van de
CDA-fractie naar het antwoord op vraag 11.
Vraag 17
De leden van de D66-fractie constateren dat de RvdR niet overtuigd is
door de argumenten van de regering voor de afgifte van een machtiging
voor het opleggen van een zelfstandige last door de rechter-commissaris.
Deze leden vragen een nadere toelichting van de regering op dit punt. Zij
vragen de regering nader uiteen te zetten welke alternatieven voor
rechtsbescherming voorhanden zijn en te motiveren waarom daar niet
voor gekozen is.
Voor de beantwoording op deze vraag verwijs ik de leden van de
D66-fractie naar het antwoord op vraag 11.
3.2. Toezicht met fictieve identiteit en hoedanigheid
Vraag 18
De leden van de VVD-fractie lezen dat de ACM voor het inzetten van de
bevoegdheid van toezicht door middel van handhaving met een fictieve
identiteit en hoedanigheid heeft gevraagd om het voor hen mogelijk te
maken om gebruik te kunnen maken van fictieve betaalgegevens,
waaronder een bankrekening. Zij lezen dat de AFM heeft aangegeven dat
zij het noodzakelijk vinden voor de effectieve toepassing van deze
bevoegdheid dat zij kunnen beschikken over een volwaardige fictieve
identiteit bijvoorbeeld door middel van een fictieve naam, een Burgerservicenummer en een postadres. Deze leden lezen dat de regering begrip
heeft voor deze verzoeken maar dat zij het wenselijk acht dit op Europees
niveau te regelen. Daarnaast geeft de regering aan dat het zaak is dat
eerst ervaring wordt opgedaan met de nieuwe door de verordening
voorgeschreven bevoegdheden. Deelt de regering de zorg van deze leden
dat hierdoor de mogelijkheid ontstaat dat toezichthouders hun taken niet
voldoende effectief kunnen uitvoeren? In hoeverre kan er volgens de
regering ervaring worden opgedaan met de nieuwe bevoegdheden indien
de bevoegdheden niet op een effectieve manier kunnen worden uitgeoefend? Is de regering het met deze leden eens dat het erg lang kan duren
voordat toezichthouders hun bevoegdheid volwaardig kunnen uitoefenen
als wordt gewacht totdat dit op Europees niveau is geregeld?
Ik verwacht dat de handhaving met de voorgestelde bevoegdheden
voldoende effectief en volwaardig kan plaatsvinden. In de praktijk zal
moeten blijken of daarnaast nog een verdere versterking van de toezichtsbevoegdheden wenselijk is. Nederland zal zich ervoor inzetten dat dit punt
expliciet onderdeel wordt van de evaluatie waar de verordening in
voorziet. Uiteraard is het ook denkbaar om op nationaal niveau te bezien
welke mogelijkheden er zijn voor aanvulling van de toezichtbevoegdheden. Aangezien consumenten en handelaren in toenemende mate
grensoverschrijdend handelen, zet ik in eerste instantie echter in op een
Europese aanpak. Dit vraagstuk gaat de reikwijdte van het onderhavige
wetsvoorstel, dat zich beperkt tot het uitvoering geven aan de verordening, te buiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

8

Vraag 19
De leden van de CDA-fractie lezen dat de ACM aangeeft dat het toezicht
met fictieve identiteit en hoedanigheid zou kunnen worden versterkt door
de mogelijkheid te introduceren van fictieve betaalgegevens, waaronder
een bankrekening. Zij lezen dat de regering het wenselijk vindt dit op
Europees niveau te regelen en hiervoor de wetsevaluatie in 2023 af te
wachten. Waarom is dit niet meteen EU-breed geregeld? Is deze
aanvulling op het toezicht met fictieve identiteit en hoedanigheid serieus
overwogen en welke argumenten hebben geleid tot het nu nog niet
opnemen van deze bevoegdheid?
De Europese wetgever heeft in zijn overwegingen bij onderhavige
verordening niet duidelijk gemaakt waarom de genoemde aanvullende
bevoegdheden geen onderdeel uitmaken van de verordening. Aangenomen moet worden dat hij de wel opgenomen toezichtsbevoegdheden
voldoende acht om effectief toezicht te kunnen houden. Wel voorziet de
verordening in een evaluatie van de toepassing ervan, inclusief een
beoordeling van de doeltreffendheid van de handhaving ter bescherming
van de consumentenbelangen, met name betreffende de door de
verordening verleende bevoegdheden. Dit biedt voldoende ruimte om de
wenselijkheid van een toekomstige verdere versterking van de toezichtsbevoegdheden in de verordening te overwegen.
3.3. Beperkingen ten aanzien van online interfaces en
domeinnamen
Vraag 20
De leden van de CDA-fractie lezen dat de ACM de uitoefening van de
bevoegdheid tot beperking van online interfaces en domeinnamen
namens de overige andere toezichthouders, waarin de ontwerpversie van
het wetsvoorstel voorzag, voor zichzelf niet uitvoerbaar achtte. Mede
hierom kunnen de overige toezichthouders als bevoegde autoriteiten nu
ook de bevoegdheid tot beperking van online interfaces en domeinnamen
uitoefenen. Heeft dit naar verwachting consequenties voor een
eenduidige uitvoering van deze bevoegdheid en/of voor een eenduidige
handhaving over de verschillende terreinen heen?
Het uitvoeren van dezelfde bevoegdheden door meerdere toezichthouders
is op het terrein van de handhaving van consumentenregelgeving nu al
gebruikelijk. De Wet handhaving consumentenbescherming kent dit
systeem nu al; dit wetsvoorstel voegt daar slechts twee nieuwe bevoegdheden aan toe. De Autoriteit Consument en Markt kan vanuit haar rol als
«verbindingsbureau» daarnaast een coördinerende rol tussen de
verschillende toezichthouders vervullen. Ook de rol van de rechtercommissaris bevordert eenduidige toepassing van de betreffende
bevoegdheid.
4. Internetconsultatie
4.1. Consequenties van last tot beperking toegankelijkheid vooraf
inventariseren
Vraag 21
De leden van de CDA-fractie lezen dat verschillende organisaties
aangeven dat bevoegde autoriteiten de mogelijke gevolgen van de
bevoegdheid en technische en praktische mogelijkheden niet overzien die
een aangesproken partij heeft om gehoor te geven aan de zelfstandige
last. Het kabinet geeft aan dat in artikel 2.7 een verplichting wordt
opgenomen om in het verzoek om een machtiging bij de rechtercommissaris een inschatting van de proportionaliteit en subsidiariteit,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

9

waaronder de gevolgen van de zelfstandige last, op te nemen. Zijn in het
wetsvoorbereidingstraject voorbeelden geïnventariseerd in het veld/bij
betrokkenen voor wat betreft mogelijke technische en/of praktische
(on)mogelijkheden? Hoe is/wordt geborgd dat bij de onderbouwing van
het verzoek bij de rechter-commissaris de inschatting van de gevolgen
van de zelfstandige last een realistische weergave is en gestoeld op de
desbetreffende praktijk?
Zoals de memorie van toelichting (Kamerstuk 35 251, nr. 3) aangeeft,
dienen autoriteiten vooraf zo veel mogelijk informatie te verzamelen over
de mogelijke gevolgen van een last tot het opleggen van beperkingen ten
aanzien van online interfaces en domeinnamen. De technische en
praktische onmogelijkheden van de uitvoering van de last moeten daarbij
uiteraard ook in ogenschouw genomen worden. Het gaat hier om een
nieuwe bevoegdheid waar de betrokken autoriteiten kennis over zullen
moeten opbouwen. De ACM is zich hier bewust van en zal die kennisopbouw vanuit haar coördinerende rol bevorderen. De waarborgen waar
deze bevoegdheid mee omkleed is zijn echter zodanig dat ik verwacht dat
dat een zorgvuldige voorbereiding van verzoeken tot oplegging van een
last daarmee geborgd is.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 251, nr. 6

10