Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 946

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 oktober 2016
Met deze brief informeer ik u over de uitkomsten van de Landbouw- en
Visserijraad die 10 oktober jl. plaatsvond in Luxemburg.
Daarnaast geef ik een aanvulling op de beantwoording van vragen van het
lid Lodders (VVD) over de tuinwallen op Texel (Aanhangsel Handelingen II
2015/16, nr. 3310). Ook ga ik in op mijn besluit met betrekking tot
voorschotten in kader van de directe betalingen GLB.
Onderwerpen Landbouw- en Visserijraad
Visvangstmogelijkheden Oostzee 2017
(politiek akkoord, ST13109/16)
De Raad heeft een politiek akkoord bereikt over de maximaal toegestane
vangstmogelijkheden (Total Allowable Catches, TAC’s) in de Oostzee voor
2017.
In lijn met het voorstel van de Europese Commissie en het advies van de
Internationale Raad voor het Onderzoek van de Zee (ICES) zijn de TAC’s
voor haring verhoogd (behalve in de Golf van Riga), evenals die voor
schol en zalm (behalve in de Golf van Finland). De ministers hebben
besloten tot een kleinere toename van de TAC voor sprot dan voorgesteld
door de Europese Commissie. Het akkoord bevat geen toename in de TAC
voor zalm in de Golf van Finland.
De Raad was verdeeld over de voorgestelde vermindering van de TAC’s
met 39% voor het oostelijke en 88% voor het westelijke kabeljauwbestand
van de Oostzee. Verscheidene lidstaten waren bezorgd over de sociaaleconomische gevolgen van deze verlaging, terwijl andere lidstaten juist
wezen op het belang van het bestandsbeheer. De TAC’s worden in het
akkoord verlaagd met respectievelijk 25% en 56%.

kst-21501-32-946
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

1

Nederland heeft geen visserijbelangen in de Oostzee. Het kabinet hecht
eraan dat het beheer van visserijbestanden in alle Europese wateren op
duurzame wijze wordt gerealiseerd.
Ik ben dan ook tevreden over de bereikte afspraken voor de vangstmogelijkheden voor 2017 waar deze gebaseerd zijn op wetenschappelijke
adviezen. Ik vind het positief dat de Europese Commissie de regionale
adviesraad voor de Oostzee heeft geraadpleegd bij het opstellen van het
voorstel.
De Europese Commissie verwelkomde het compromisvoorstel. De
Europese Commissie acht het evenwichtig en passend binnen het
meerjarenplan en de doelstellingen die de Europese Commissie heeft
gesteld.
Vangstmogelijkheden Europese Unie en Noorwegen 2017
(gedachtewisseling, ST12589/16)
De Raad heeft van gedachten gewisseld over de aanstaande jaarlijkse
bilaterale onderhandelingen tussen de EU en Noorwegen over de
visserij-overeenkomst voor 2017. De overeenkomst betreft de vangstmogelijkheden voor de gezamenlijk beheerde visbestanden in de Noordzee
en het Skagerrak en de ruil van vangstmogelijkheden tussen de EU en
Noorwegen. De eerste ronde van onderhandelingen zal plaatsvinden van
8 tot en met 10 november a.s. en de tweede ronde van 28 november tot
en met 2 december a.s. De Europese Commissie streeft ernaar de
onderhandelingen vóór de Raad van december a.s. af te ronden, zodat de
resultaten kunnen worden opgenomen in de EU-verordening met TAC’s
en quota.
Tijdens de gedachtewisseling hebben zowel het Verenigd Koninkrijk als
Nederland het belang van transparantie in de discussies met Noorwegen
onderstreept.
Nederland heeft gewezen op de tegenstrijdigheid die bestaat rond het
vaststellen van de toegestane vangsthoeveelheid voor schol. Indien wordt
gekozen voor het ICES-advies zal de TAC fors lager worden vastgesteld
dan wanneer wordt gekozen voor het volgen van het geldende
beheerplan. Nederland heeft gepleit voor een compromisvoorstel waarbij
dezelfde TAC als vorig jaar wordt aangehouden.
Verschillende lidstaten benadrukten dat er met betrekking tot de
pelagische bestanden moet worden gezocht naar een goede balans
tussen de verschillende belangen van lidstaten bij het uitwisselen van de
vangstmogelijkheden tussen Noorwegen en de EU. Jaarlijks wordt een
bepaalde hoeveelheid blauwe wijting door de EU aangeboden aan
Noorwegen in ruil voor vangstrecht arctische kabeljauw. Nederland heeft
gering belang bij arctische kabeljauw, maar wel een groot aandeel in het
quotum van blauwe wijting. Nederland heeft aangegeven dat niet alleen
het blauwe wijting-bestand maar ook andere bestanden in moeten
worden gezet voor deze ruil, zodat de landen die profiteren van de
arctische kabeljauw, ook de landen zijn die bijdragen aan die ruil.
De Europese Commissie heeft tot slot toegezegd bij de vaststelling van de
TAC’s rekening te houden met de aanlandplicht.
Jaarlijkse ICCAT-bijeenkomst
(gedachtewisseling, ST12591/16)
Van 14 tot en met 21 november a.s. vindt in Portugal de jaarvergadering
van ICCAT (Internationale Commissie ter bescherming van Atlantische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

2

Tonijn) plaats. De Europese Commissie vertegenwoordigt de Europese
Unie in deze vergadering.
Het wetenschappelijk comité van ICCAT dat de biologische adviezen
opstelt, komt in de eerste week van oktober bijeen en publiceert haar
advies over de bestandsbeoordelingen in de week erna. De inzet van de
Europese Commissie wordt daarom pas vanaf de derde week van oktober
verwacht.
De belangrijkste onderwerpen op de agenda van de ICCATjaarvergadering zijn de bestandsbeoordeling van de mediterrane
zwaardvis en geelvintonijn en de actualisering van de bestandsbeoordeling voor de oostelijke blauwvintonijn. De volledige bestandsbeoordeling voor dit laatstgenoemde bestand vindt volgend jaar plaats.
De Europese Commissie gaf aan dat het dermate slecht gaat met de
mediterrane zwaardvis, dat verder ingrijpen nodig is. De EU heeft een
aandeel van 80% in deze visserij. De Europese Commissie gaf aan tijdens
de jaarvergadering te willen oproepen een beheerplan voor zwaardvis op
te stellen om de bestanden de kans te geven zich te herstellen. Ook
moeten de vangsten voor zwaardvis volgens de Europese Commissie
worden verlaagd.
Meerdere lidstaten onderschreven dat er maatregelen moeten worden
genomen ter bescherming van de zwaardvis. Tegelijk waren er zorgen
over vermindering van de vangstmogelijkheden, vooral voor kleinschalige
visserij. Enkele lidstaten willen compensatie voor deze vermindering door
verhoging van de vangstmogelijkheden op blauwvintonijn.
Nederland heeft aangegeven dat zij waarde hecht aan het advies van het
wetenschappelijk comité van ICCAT over de zwaardvis, de geelvintonijn
en de blauwvintonijn. Nederland gaat ervan uit dat dit advies de basis zal
vormen van een non-paper dat de Europese Commissie hierover zal
opstellen en vervolgens met lidstaten zal bespreken.
Omnibusverordening
(informatie van de Europese Commissie en gedachtewisseling,
ST12187/16 +ADD1 +ADD2)
In het kader van de Midterm Review van het Meerjarig Financieel Kader
heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan voor een nieuw
Financieel Reglement. In deze Omnibusverordening wordt ook een aantal
vereenvoudigingen voorgesteld van de basisverordeningen van het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).
De bespreking richtte zich met name op deze vereenvoudigingen. De
Europese Commissie beoogt aanname van de verordening vóór 1 januari
2018.
De voorgestelde vereenvoudigingen werden over het algemeen
verwelkomd. Zo werd door veel lidstaten positief gereageerd op het
voorstel om de definitie van een actieve landbouwer facultatief te maken.
Veel lidstaten hadden echter kritiek op het voorstel om de rekening van
openstaande vorderingen op begunstigden voor 100% bij de lidstaat te
leggen. Men is voorstander van de huidige situatie, waarbij 50% voor
rekening van de lidstaat en 50% voor rekening van de Europese
Commissie komt (de zogenaamde 50/50-verrekening). Verder spraken
enkele lidstaten zorgen uit over de mogelijkheid dat de begrotingsmarges
van het GLB voor andere doeleinden dan voor het landbouwbeleid
worden ingezet. Verschillende lidstaten wezen op aanvullende mogelijkheden voor vereenvoudiging van de basisverordeningen, die in 2015 door
lidstaten bij de Europese Commissie zijn aangedragen. Veel lidstaten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

3

hebben ook schriftelijke inbreng geleverd op de voorstellen in de
Omnibusverordening.
Ook ik heb mij kritisch uitgesproken over de 50/50-verrekening. Ik heb
verder vraagtekens gezet bij het voorstel om gekoppelde steun tijdens
crisisperioden te ontkoppelen van productie. De steun moet naar mijn
mening uiteindelijk volledig van de productie worden ontkoppeld en
gericht worden ingezet voor maatschappelijke doelen met een focus op
innovatie. Tijdelijke ontkoppeling in tijden van crisis is een goed startpunt
voor de fundamentele discussie over volledige afschaffing van gekoppelde betalingen. Ik heb verder mijn zorgen uitgesproken dat aanpassing
van het inkomensstabilisatiemechanisme de marktwerking kan verhinderen, en dat het voorstel om de definitie actieve landbouwer facultatief te
maken kan leiden tot het geven van steun aan bedrijven die niet gericht
zijn op landbouw.
Tenslotte heb ik aangegeven dat besluiten over landbouwwetgeving die
de bevoegdheden van de Landbouw- en Visserijraad zijn, ook daar
moeten worden genomen, in coördinatie met de Raad Algemene Zaken
die over het totaalpakket beslist.
De Europese Commissie gaf aan dat de voorstellen zijn gericht op
vereenvoudiging van de wetgeving en geen inhoudelijke koerswijziging
betekenen. In reactie op vragen van enkele lidstaten gaf de Europese
Commissie aan te verwachten voor de zomer van 2017 met de eerste
beleidsopties voor bespreking van de toekomst van het GLB te zullen
komen. Het voorzitterschap stelde vast dat de Raad van mening is dat
besluitvorming over de onderdelen van de Omnibusverordening die
betrekking hebben op landbouwwetgeving in de Landbouw- en Visserijraad hoort. Het voorzitterschap zal zich beraden op verdere wijze van
behandeling van de Omnibusverordening.
Diversen
Marktsituatie en steunmaatregelen
(informatie van het voorzitterschap, ST12746/16)
De Europese Commissie gaf een stand van zaken van de marktsituatie en
van de implementatie van de marktmaatregelen. Eurocommissaris Hogan
gaf aan dat er nog geen plannen van lidstaten zijn ontvangen voor de
nationale enveloppes (350 miljoen euro) als onderdeel van het steunpakket van juli jl. Lidstaten hebben hiervoor nog de tijd tot 30 november
a.s.
Zuivelsector
Informatie van het Melkmarktobservatorium toont aan dat het aanbod in
de zuivelsector is gestabiliseerd en er sprake is van prijsstijging. De vraag
naar zuivel groeit, vooral in China. De prijs van magere melkpoeder ligt
ruim boven het interventieniveau en er vinden dan ook geen interventiebiedingen plaats. Er is veel belangstelling getoond voor de maatregel
voor vrijwillige melkproductiebeperking. Van de 150 miljoen euro is circa
98,9% opgenomen door ongeveer 52.000 melkproducenten. De tweede
ronde, voor de resterende 11.407 ton, sloot op 12 oktober.
Vleessectoren
Vanwege structurele problemen in de rundvleessector en de situatie op de
zuivelmarkt ontstaan problemen op de rundvleesmarkt. De export
ontwikkelt zich echter goed. Ook de grondstofprijzen zijn gunstig.
Eurocommissaris Hogan heeft 15 miljoen euro vrijgemaakt voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

4

promotie van de consumptie van rund-, lams- en varkensvlees. Hij zal zich
blijven inspannen voor het vinden van nieuwe exportmarkten.
De situatie op de varkensvleesmarkt is verbeterd. Er is sprake van meer
export (37% meer volume, 34% meer waarde) dan in juli 2015. De
afhankelijkheid van China houdt echter aan (48% van de export). De
Europese Commissie acht diversificatie daarom nodig. Het julipakket
bevat ook mogelijkheden tot ondersteuning van de varkens- en
rundvleessector.
Granen en groente- en fruitsector
Het volume en de kwaliteit van de graanoogst vallen tegen. De grote
hoeveelheden appels en peren in opslag drukken de prijzen, vooral in
Polen en België. De prijzen voor perziken en nectarines zijn goed.
Gedachtewisseling
De Raad onderschreef dat het marktherstel nog pril is en dat verdere actie
nodig zou kunnen zijn. Enkele lidstaten uitten zorgen over de rundvleessector en de graanoogst. Verschillende lidstaten gaven aan uit te kijken
naar de resultaten van de Agricultural Markets Taskforce (AMTF).
In reactie op vragen van enkele lidstaten stelde de Europese Commissie
dat het werk aan de mogelijke ophoging van de nationale plafonds voor
de minimis binnenkort wordt afgerond.
Ik heb gewezen op de positieve ontwikkeling in de zuivel- en varkensvleesmarkt, mede dankzij het steunpakket van juli jl. De effecten van het
melkreductiestelsel zullen pas na verloop van tijd zichtbaar worden. Ook
heb ik aangegeven het te vroeg te vinden om aanvullende maatregelen te
overwegen voor de rundvleessector, ook omdat het julipakket lidstaten de
mogelijkheid biedt van buitengewone aanpassingssteun voor de
veehouderij. Ik heb het belang van marktoriëntatie, gelijk speelveld en de
interne markt onderstreept. Ook heb ik aangegeven dat structurele
hervorming nodig is van sectoren, waaronder de varkenshouderij.
Toekomst van de suikersector
(informatie van de Poolse delegatie, ST12861/16)
Polen vroeg de Europese Commissie om marktvooruitzichten voor de
suikersector en een overzicht van de beschikbare instrumenten om de
marktsituatie te stabiliseren na het einde van het suikerquotumsysteem.
Ook vroeg Polen naar de mogelijkheden om het suikerquotumsysteem te
behouden.
Samen met enkele lidstaten heb ik kritisch gereageerd op de vraag om
verlenging van de suikerquota. De suikersector is concurrerend en kan
haar productie jaarlijks afstemmen op de marktsituatie. De wereldsuikerprijs is momenteel hoog. Ik heb daarom aangegeven het verzoek om het
suikerquotumstelsel voort te zetten niet te kunnen steunen.
Enkele lidstaten uitten steun voor het verkennen van andere instrumenten
voor marktstabilisatie en vroegen om een «soft landing». Ook was er
brede steun voor monitoring van de suikermarktontwikkelingen.
De Europese Commissie stelde dat het besluit tot afschaffing van de
suikerquota niet ter discussie staat. De Europese Commissie stelde dat de
sector, mede door de hervorming van 2006, toekomstbestendig is
geworden. Zij verwacht daarom slechts bescheiden effecten na
afschaffing van het quotumstelsel. Eurocommissaris Hogan wees op de
verschillende mogelijkheden die het GLB biedt om in te grijpen bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

5

ernstige marktverstoring. De Europese Commissie verwacht echter niet
dat de prijs zal instorten. De Europese Commissie en de expertgroep voor
suikermarktontwikkelingen monitoren de ontwikkelingen.
Steunprogramma voor de Poolse varkensvleessector
(informatie van de Poolse delegatie, ST12870/16)
Polen heeft gevraagd om gebruik te maken van alle mogelijke vormen van
Europese steunmaatregelen voor de varkenssector om de economische
schade ten gevolge van de uitbraken van Afrikaanse varkenspest
enigszins te compenseren. Er was algemene steun onder lidstaten voor
het verzoek van Polen.
De Europese Commissie stelde dat Afrikaanse varkenspest een groot
probleem is dat nog onvoldoende onder controle is. Na de uitbraken van
augustus heeft de Europese Commissie snel maatregelen genomen. De
Europese Commissie verwelkomde de voorstellen van Polen en gaf aan
financiële en technische bijstand te zullen leveren om de ziekte uit te
roeien.
Verklaring over het voorstel ter vereenvoudiging van de vergroening van
het GLB
(informatie van achttien delegaties die de verklaring hebben ondertekend,
ST12856/16)
Achttien lidstaten hebben de Europese Commissie opgeroepen drie
voorgenomen maatregelen in het voorstel voor vereenvoudiging van de
vergroening van het GLB in te trekken. Dit betreft het verbieden van het
gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op ecologische aandachtsgebieden (EFA), introductie van een verplichte minimumperiode van tien
weken voor de teelt van vanggewassen en de verlenging van de
minimumperiode voor het braakleggen van grond tot negen maanden.
De Europese Commissie legde uit dat het voorstel over het algemeen tot
vereenvoudiging leidt. De drie genoemde maatregelen hebben echter tot
doel de milieuprestatie op bedrijfsniveau te verbeteren en daarmee de
effectiviteit en geloofwaardigheid van de vergroening te vergroten.
Boeren ontvangen immers steun voor ecologische aandachtsgebieden om
de biodiversiteit te verbeteren, en deze verbetering is beperkt zolang er
geen verbod is op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Verder
wees de Europese Commissie er op dat sommige lidstaten al dergelijke
regels hebben en dat eiwithoudende gewassen buiten de EFA kunnen
worden geteeld met gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. De
Europese Commissie gaf in reactie op de oproep van de achttien lidstaten
aan bereid te zijn tot vier aanpassingen:
− De inwerkingtreding wordt uitgesteld tot 1 januari 2018 (met mogelijkheid van eerdere inwerkingtreding voor lidstaten die dat willen).
− De minimumduur van braaklegging blijft 6 maanden.
− De verplichte minimumteeltperiode van tien weken voor vanggewassen wordt teruggebracht tot acht weken.
− Het verbod op gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in EFA blijft
gehandhaafd maar de Europese Commissie is bereid mogelijkheden te
onderzoeken om de controlevoorschriften te versoepelen.
De Europese Commissie uitte zich ook bereid andere zorgpunten tegen
het licht te houden.
Er vond geen gedachtewisseling plaats.
Internationale financiële instellingen en dierenwelzijn
(informatie van de Oostenrijkse delegatie, ST12323/16)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

6

Oostenrijk vroeg tijdens de Raad aandacht voor de relatie tussen
dierenwelzijn en investeringen met leningen die worden verstrekt door
internationale financiële instellingen (IFI’s). Oostenrijk wees erop dat het
vóórkomt dat IFI’s leningen verstrekken voor investeringen in productiesystemen in derde landen die in de EU inmiddels verboden zijn. Dit
ondermijnt de doelstellingen van de EU op het gebied van dierenwelzijn
en komt gelijkwaardige concurrentieverhoudingen niet ten goede.
Oostenrijk wil dat de discussies op EU-niveau worden geïntensiveerd met
het oog op het verplicht stellen van minimaal aan de EU gelijkwaardige,
bindende dierenwelzijnsstandaarden als criterium bij investeringssteun
door IFI’s en bij exportkredietverzekeringen.
Er was brede steun voor het voorstel van Oostenrijk. Veel lidstaten wezen
op het belang van een gelijk speelveld. Ook vroegen enkele lidstaten om
bespreking van dit onderwerp in het toekomstige
EU-dierenwelzijnsplatform.
Het standpunt van Oostenrijk sluit goed aan bij de verklaring van Vught
(Kamerstuk 21501–32, nr. 818). Ik heb erop gewezen dat Nederland al
eerder de verwijzingen naar dierenwelzijnsstandaarden in de Goede
Praktijken Notitie van de Internationale Financierings Coöperatie gesteund
heeft. Verder is met steun van Nederland recent in de waarborgen van de
Wereldbank een verwijzing naar deze Notitie opgenomen. Ik ondersteun
de suggestie van lidstaten om dit onderwerp in het
EU-dierenwelzijnsplatform te bespreken.
De Europese Commissie gaf aan dat sinds 2014, mede op haar verzoek, bij
de Europese Bank voor Heropbouw en Ontwikkeling moet worden
voldaan aan EU-eisen voor dierenwelzijn en goede praktijken voor dieren,
al naar gelang welke het meest strikt zijn. De Europese Commissie wees
er wel op dat lidstaten zelf via kredietagentschappen meer invloed op IFI’s
hebben dan de Europese Commissie. De Europese Commissie beaamde
dat het platform voor dierenwelzijn er nu echt komt. Het platform zal
gericht zijn op informatie-uitwisseling en het vinden van oplossingen.
Gevolgen van een arrest van het Hof
(informatie van de Europese Commissie, ST12884/16)
De referentiedrempels voor het vaststellen van de openbare interventieprijzen zijn vastgesteld volgens de gewone wetgevingsprocedure.
Duitsland heeft hier beroep tegen aangetekend bij het Hof. Het Hof heeft
recent uitspraak gedaan en Duitsland in het gelijk gesteld, omdat het
vaststellen van referentiedrempels geen politieke keuze vergt. Het Hof
vernietigt daarom de artikelen waarin de openbare interventieprijzen zijn
vastgesteld. De gevolgen van de vernietigde bepalingen zijn voor een
periode van zes maanden gehandhaafd, tot 7 februari 2017. Binnen die
termijn moet de Europese Commissie gevolg geven aan de Hofuitspraak.
De Europese Commissie heeft een toelichting gegeven op het voorstel
voor aanpassing van de Raadsverordening dat zij op 6 oktober jl. heeft
gedeeld met de lidstaten. Het vernietigde artikel wordt hierin overgeheveld naar de Raadsverordening. Er wordt geen inhoudelijke wijziging
voorgesteld.
Enkele lidstaten gebruikten de gelegenheid om de Europese Commissie te
vragen om ook de interventieniveaus voor particuliere opslag en
openbare interventie te herzien. De Europese Commissie gaf echter aan
het voorstel gezien de urgentie van de zaak te willen beperken tot alleen
de noodzakelijke aanpassingen. Ik zal uw Kamer binnenkort een BNC-fiche
over dit voorstel toesturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

7

Conclusies van de 39e Betaalorganenconferentie
(informatie van de Nederlandse delegatie, ST12719/16)
Ik heb een terugkoppeling gegeven van de 39e Conferentie van de
directeuren van EU-betaalorganen, die van 25 tot en met 27 mei jl.
plaatsvond in Amsterdam. Het thema van de conferentie was: «Korte- en
langetermijnoplossingen voor meer proportionele GLB-controles».
Afgevaardigden van alle EU-lidstaten, Turkije, Macedonië, de Europese
Commissie en de Europese Rekenkamer namen deel aan de conferentie.
Ik heb gewezen op de conclusies van de conferentie, waaronder het
belang van het gebruik van satellietbeelden en het Single Audit Concept.
De Europese Commissie onderstreepte het belang van vermindering van
de complexiteit voor zowel lidstaten als begunstigden, en het nut van het
Single Audit Concept. Het voorzitterschap gaf aan dat de volgende
Betaalorganenconferentie plaatsvindt van 12 tot 14 oktober 2016. Er zal
worden gesproken over vereenvoudiging van het GLB na 2020/2017,
samenwerking tegen fraude en controles ter plaatse.
Ministeriële conferentie over consumenteninformatie
(informatie van de Sloveense delegatie, ST12666/16)
Slovenië gaf een terugkoppeling van de conferentie «De consumenten
hebben het recht te worden geïnformeerd». Deze conferentie vond op
19 augustus jl. plaats in Slovenië. Tijdens de bijeenkomst hebben 12
lidstaten een verklaring ondertekend over kwaliteitsbeleid voor landbouwproducten en herkomstetikettering.
Veel lidstaten uitten steun voor de verklaring of voor het verstrekken van
meer informatie aan consumenten. Meerdere lidstaten spraken hun
zorgen uit over de gevolgen van verdergaande etikettering voor de interne
markt, extra productiekosten en hogere consumentenprijzen. Consumenten lijken slechts beperkt bereid te betalen voor extra informatie.
Enkele lidstaten vroegen om een evaluatie van de Franse pilot op gebied
van (verplichte) herkomstetikettering. De meeste lidstaten stelden
voorstander te zijn van vrijwillige herkomstetikettering.
De Europese Commissie gaf aan in 2017 een verordening te zullen
presenteren waarin de regels voor herkomstetikettering worden geharmoniseerd.
Herkomstetikettering is al verplicht voor vlees van verschillende
oorsprong en pluimvee. Daarnaast maakt de verordening het mogelijk
verplichte etikettering in te voeren als dit gerechtvaardigd is en genotificeerd wordt. De Europese Commissie bracht de geografische aanduidingen nog eens onder de aandacht en riep lidstaten op hier gebruik van
te maken.
Tuinwallen op Texel
Na beantwoording van vragen van het lid Lodders (VVD) over de
tuinwallen op Texel (Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 3310) zijn er
nieuwe ontwikkelingen geweest. De Europese Commissie heeft op
verzoek van lidstaten een wijziging aangebracht in haar in juni gepresenteerde voorstel voor de vereenvoudiging van de vergroening van het GLB.
De minimale breedte van onder andere akkerranden wordt nu in het
voorstel teruggebracht van 2 meter naar 1 meter. Door deze wijziging
kunnen de tuinwallen op Texel beschouwd worden als akkerrand en
ingezet worden om te voldoen aan de verplichting om 5% van de
oppervlakte bouwland in te richten als ecologisch aandachtsgebied.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

8

Voorwaarde is dat de tuinwallen grenzen aan bouwland en ten minste een
meter breed zijn.
Geen voorschotbetaling 2016
Evenals in 2015 biedt de Europese Commissie lidstaten de mogelijkheid
om een verhoogd voorschot op de directe betalingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) te verstrekken. De betaling van een
voorschot vergroot het risico dat de eigenlijke betalingen vertraagd
worden. Mijn inzet is om de motie Geurts uit te voeren zoals aangegeven
in Kamerstuk 28 625, nr. 23 en te streven naar zo veel mogelijk betalingen
vanaf december. Om die reden zal ik geen voorschotten verstrekken.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-32, nr. 946

9