Motie Omtzigt aanpassing
reactietermijnen

Gevolgen:

20202 aangekondigd dat er bij “individuele vraagbrieven“ (brieven die handmatig door een medewerker
worden verzonden) eerst telefonisch contact wordt
opgenomen voordat een rappel wordt verstuurd. Gezien
de samenhang is dit ook meegenomen.

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt

Complexiteitsgevolgen

x

Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

 Dienstverlening

€

0

€

 Handhaving/toezicht

€

0

€

0

 Automatisering

€

0

€

0

Personele gevolgen:

Invoering mogelijk per:
Beslag portfolio:
Eindoordeel:

0

0

fte incidenteel

0

fte structureel

01 – 01 – 2022

beperkt
technisch uitvoerbaar, mits wordt
geaccepteerd dat het tegenovergestelde
effecten sorteert en procesverstoringen
plaatsvinden

Interactie burgers/bedrijven
Met de aangenomen motie krijgt de burger meer tijd om
informatie aan te leveren of om te reageren. De
verwachting is echter dat het hanteren van een langere
(aangekondigde) termijn een negatief effect heeft op
het responspercentage. Hoe langer de termijnen, hoe
minder urgentie namelijk wordt ervaren. Dit effect
wordt versterkt doordat ook bij een rappel de langere
termijn geldt. Het resultaat is langere doorlooptijden en
hogere terugvorderingen. Het telefonisch
contactmoment bij individuele vraagbrieven is in veel
gevallen al praktijk. Echter, Toeslagen beschikt slechts
in ongeveer de helft van de gevallen over de
telefoonnummers van toeslaggerechtigden. Met name
bij niet inwoners ontbreekt vaak het telefoonnummer.
Maakbaarheid systemen
Voor de uitvoering van de motie is een beperkte
systeemaanpassing nodig.
Handhaafbaarheid
Door het verwachte lagere responspercentage moeten
extra inspanningen worden geleverd om alsnog de
gevraagde informatie te verkrijgen. Omdat de langere
termijn ook geldt voor de rappelbrief, worden de
doorlooptijden (fors) langer, zeker gezien de stapeling
van maatregelen in het uitvraagproces. Het extra
telefonisch contactmoment is in veel gevallen al praktijk
en heeft weinig impact.
Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.

Beschrijving voorstel/regeling
Deze toets behandelt in hoofdzaak de aangenomen
motie Omtzigt van 11 november 20201. Concreet
betekent dit dat de standaard reactietermijnen voor
burgers voor vraag- en rappelbrieven wordt verlengd
van twee naar drie weken. De termijn voor brieven na
afloop van desbetreffend toeslagjaar zal, in navolging
van de motie Omtzigt, worden verlengd naar vier
weken. Verder is in een Kamerbrief van 4 december

1

Kamerstukken II 2020/21, 35572, nr. 53.

Complexiteitsgevolgen
Belastingdienst/Toeslagen signaleert rond het proces
van informatie-uitvragen bij de burger een
(aanzienlijke) stapeling. Het betreft onder andere het
(onder voorwaarden) kunnen geven van de zienswijze
en het niet meer versturen van vraagbrieven tijdens en
rond langere vakantieperioden. Elke maatregel op
zichzelf vergt geen grote verandering, maar bij elkaar
opgeteld hebben ze tot gevolg dat doorlooptijden
2

Kamerstukken II 2020/21, 31066, nr. 752.

aanzienlijk worden verlengd. In de meest ongunstige
gevallen kan dit oplopen tot 32 weken. Al deze tijd kan
Belastingdienst/Toeslagen geen actie ondernemen in de
vorm van correcties. Het gehele proces wordt hierdoor
complexer, en leidt bovenal tot meer onzekerheid voor
de burger omtrent zijn of haar toekenning.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot, vooral bij
proces bezwaar. Allereerst moet inmiddels in alle
gevallen ook schriftelijk worden gerappelleerd. Verder is
naar aanleiding van deze aangenomen motie gekeken
naar de gevolgen voor het kunnen voldoen aan de Awbtermijnen voor het afdoen van bezwaarschriften.
Doordat is gebleken dat de Awb-termijnen niet worden
opgeschort tijdens de wachttijd op een reactie van de
burger (op een vraag- of rappelbrief), blijft er in
voorkomende gevallen onvoldoende tijd over om een
bezwaar inhoudelijk te behandelen bij invoering van
de motie. Belastingdienst/Toeslagen wordt daarmee
voor de keuze geplaatst om een beslissing op bezwaar
af te geven op basis van onvolledige informatie, of een
(grootschalige) overschrijding van de Awb-termijn te
riskeren, met ingebrekestellingen tot gevolg.
De langere doorlooptijden betekenen verder een
verstoring voor het proces van Massaal Automatisch
Continueren (MAC) naar het volgend toeslagjaar: in
voorkomende gevallen zal de toeslagaanvraag voor het
nieuwe jaar ook starten met foutieve gegevens.
Uitvoeringskosten
De incidentele uitvoeringskosten zijn beperkt.
Personele gevolgen
Er zijn geen personele gevolgen.
Invoeringsmoment
Invoering is mogelijk per: 1 januari 2022.
Eindoordeel
Technisch uitvoerbaar, mits wordt geaccepteerd dat het
tegenovergestelde effecten sorteert en
procesverstoringen plaatsvinden.