Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1618
Vragen van de leden Ypma en Kuiken (beiden PvdA) aan de Staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de berichten dat veel
vluchtelingenkinderen nog steeds geen onderwijs ontvangen (ingezonden
14 januari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 22 februari 2016) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 1509
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten in diverse media die aangeven dat het
onderwijs aan vluchtelingenkinderen te wensen overlaat?
Antwoord 1
Ik ben bekend met deze berichtgeving. Voor leerplichtige asielzoekerskinderen
die op een bestaande opvanglocatie (AZC) terecht komen, is er al een
onderwijsvoorziening en kunnen kinderen snel naar school. Door de sterke
instroom van het aantal asielzoekers is het gebruik van noodopvanglocaties
echter noodzakelijk. Op deze nieuwe locaties is nog geen onderwijs voorhanden. Het kost tijd om een onderwijsvoorziening in te richten. Uitgangspunt is
dat dit gebeurt binnen de termijn van uiterlijk drie maanden na binnenkomst
in Nederland, conform de Europese Richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten.1
Vraag 2
Was u al op de hoogte van de situatie dat het voor scholen onduidelijk is
hoeveel kinderen onderwijs nodig hebben en zij zich hierdoor niet kunnen
voorbereiden op de komst van vluchtelingenkinderen? Kunt u aangeven
hoeveel kinderen op dit moment wachten op onderwijs en hoe lang zij al
wachten?
Antwoord 2
Ja, dat is mij bekend. Ik heb u toegezegd om u voor 1 april 2016 te informeren over het aantal asielzoekersjongeren op school in Nederland.2 Op dit
moment is de registratie van asielzoekerskinderen in de diverse opvangloca-

1
2

ah-tk-20152016-1618
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Richtlijn 2003/9/EG van de Raad van 27 januari 2003, artikel 10 lid 2.
Handelingen Tweede Kamer 2015–2016, nr. 40, item 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

ties van het COA niet gekoppeld aan de registratie van jongeren in het
onderwijs. Ik heb met de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie afgesproken dat deze koppeling, met inachtneming van de privacyregels, tot stand
wordt gebracht. Zodra dit gelukt is, komt in beeld welke kinderen naar school
gaan en welke nog niet.
Vraag 3
Bent u zich bewust van de problemen die deze onduidelijkheid kan geven?
Hoe gaat u het tekort aan ondersteuning op het gebied van traumaverwerking, onvoldoende NT23 docenten en te weinig of geen geschikt lesmateriaal
zo spoedig mogelijk oplossen?
Antwoord 3
Ik ben me ervan bewust dat onduidelijkheid over het aantal asielzoekerskinderen tot problemen kan leiden voor de scholen die het onderwijs moeten
verzorgen. Daarom streven de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie en ik
er naar om die gegevens zo snel mogelijk en structureel ter beschikking te
krijgen.
Voor traumaverwerking gelden specifieke afspraken. Gemeenten zijn in
principe vanuit de Jeugdwet verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan alle
kinderen. Dit geldt ook voor de jeugdhulp aan vluchtelingenkinderen. Voor de
hulp aan vluchtelingenkinderen die in een opvanglocatie van het COA
verblijven, is een afwijkende afspraak gemaakt. Het COA organiseert en
financiert in deze gevallen de jeugdhulp. Voor het onderwijs zijn er verschillende organisaties actief die leerkrachten kunnen helpen bij het herkennen
van trauma’s, het organiseren van veiligheid in de klas en bij eventuele
doorverwijzing.
Ik krijg ook signalen dat er te weinig bevoegde NT2-docenten zijn maar een
analyse ontbreekt. Ik heb het CAOP opdracht gegeven om te onderzoeken
hoe groot dit tekort nu en in de nabije toekomst is. Daarnaast heb een aantal
maatregelen in gang gezet.4 Ik laat uitzoeken of flexibele opleidingsroutes zijn
in te richten. Voorts zorgen we ervoor dat meer pabo-gediplomeerden met
bijscholing en een ontheffing in aanmerking komen om bevoegd les te geven
aan nieuwkomers.
Tot slot heb ik het LOWAN gevraagd om zowel voor het primair onderwijs als
het voortgezet onderwijs leskisten te ontwikkelen samen met de diverse
onderwijsorganisaties en leerkrachten. Dit lesmateriaal is dit voorjaar gereed
en beschikbaar voor de scholen.
Vraag 4
Welke mogelijkheden zijn er voor scholen en samenwerkingsverbanden om
signalen en vragen door te geven? Hoe gaat u naar scholen communiceren
hoe zij aan de aangekondigde ondersteuning kunnen komen en wanneer deze
beschikbaar is? Welke extra stappen bent u bereid te ondernemen als de
aangekondigde middelen onvoldoende blijken te zijn om scholen te ondersteunen?
Antwoord 4
Om te zorgen dat alle signalen en vragen over asielzoekersonderwijs mij
bereiken, zet ik sinds 1 februari negen ervaren accountmanagers in. De
accountmanagers informeren samen met LOWAN en de sectororganisaties
scholen en gemeenten over maatwerkfinanciering, geven voorlichting en
verspreiden kennis. Daarnaast hebben onderwijswethouders van de G37
onlangs van mij een informatiedocument over asielzoekersonderwijs
ontvangen. Ik verspreid dit document door middel van nieuwsbrieven en
websites nu breed. Tot slot heeft de PO-Raad een helpdesk ingericht. Samen
met de sectororganisaties, het LOWAN en de VNG bezie ik of deze maatregelen afdoende zijn of dat aanvullende activiteiten noodzakelijk zijn.

3
4

NT2: Nederlands als tweede taal
Kamerstukken 34 334 nr. 1 van 26 oktober 2015 en nr. 3 van 1 december 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 5
Kunt u aangeven hoe het staat met de uitwerking van motie Ypma betreffende duidelijke communicatie over maatwerkfinanciering voor onderwijs
zowel in opvangcentra als in reguliere scholen5 en met de motie Ypma
waarin vragen gesteld worden over het aantal peilmomenten en verstrekking
van financiering vanaf één kind in het basisonderwijs?6
Antwoord 5
De informatie over maatwerkfinanciering heb ik de afgelopen periode breed
verspreid door middel van nieuwsbrieven, websites en de aangestelde
accountmanagers. Bovendien wordt het informatiedocument regelmatig
geactualiseerd.
De scholen voor primair onderwijs kunnen maatwerkfinanciering aanvragen
voor het verzorgen van onderwijs aan asielzoekerskinderen. Op basis van de
ervaringen met de maatwerkfinanciering pas ik de huidige regelingen aan
waarbij ik het aantal peilmomenten en de drempels die nu in de bekostiging
zitten, kritisch zal bezien. Ik zal u hierover nader informeren in de eerstvolgende voortgangsrapportage asielzoekersonderwijs. Deze rapportage stuur ik
u voor de zomer van 2016 toe.

5
6

Kamerstuk 34 334, nr. 6
Kamerstuk 34 334, nr. 7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3