Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2077
Vragen van het lid Westerveld (GroenLinks) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het collegegeld bij deeltijdstudies in het hoger
onderwijs (ingezonden 28 februari 2023).
Antwoord van Minister Dijkgraaf (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 30 maart 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 1951.
Vraag 1 en 2
Is het wettelijk toegestaan dat onderwijsinstellingen voor deeltijdopleidingen
met een duur van twee jaar, twee keer het volledige tarief van het instellingscollegegeld vragen aan studenten?
Bent u het ermee eens dat het onwenselijk is dat onderwijsinstellingen twee
keer het instellingstarief vragen voor een deeltijdstudie en dat dit extra
onwenselijk is bij studies voor de tekortsectoren, zoals het onderwijs?
Antwoord 1 en 2
De wet bepaalt dat een student voor elk studiejaar dat die voor een opleiding
is ingeschreven collegegeld is verschuldigd (artikel 7.43 van de WHW). Het
bedrag (ongeacht of het instellingscollegegeld of wettelijk collegegeld betreft)
wordt jaarlijks vastgesteld. Deze systematiek geldt zowel voor voltijd- als
deeltijdopleidingen. Het bepalen van de hoogte van het instellingscollegegeld
is aan de hogeronderwijsinstellingen. Het is een zorgvuldig proces waarbij
ook de medezeggenschap betrokken is. Het instellingscollegegeld is
ingevoerd vanuit de gedachte dat instellingen op deze manier de kosten
kunnen dragen die zij maken voor het verzorgen van het onderwijs aan de
categorieën studenten voor wie de instelling geen studentafhankelijke
bekostiging ontvangt. Het is aan de instellingen om het kostendekkend tarief
te bepalen. Zij kunnen bij de hoogte van het instellingscollegegeld onderscheid maken tussen een voltijd- en een deeltijdopleiding. Ik ben van mening
dat de hoogte van het instellingscollegegeld voor een Nederlandse student
die een tweede studie volgt niet hoger zou moeten zijn dan het kostendekkende tarief. Dit komt ook overeen met de huidige praktijk waarbij instellingen, over het algemeen, de hoogte van het instellingscollegegeld bepalen
door de som van de hoogte van het wettelijk collegegeld en de fictieve,
studentafhankelijke bekostiging.

ah-tk-20222023-2077
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u ervan dat de hoogte van het instellingscollegegeld voor een
deeltijdlerarenopleiding van twee jaar kan oplopen tot € 28.000,–? Bent u
bereid om samen met opleidingen oplossingen te vinden?
Antwoord 3
Het bepalen van de hoogte van het instellingscollegegeld is aan de hogeronderwijsinstellingen. Het is een zorgvuldig proces waarbij ook de medezeggenschap betrokken is. Voor studenten die een tweede lerarenopleiding volgen
kan via de subsidieregeling tweede lerarenopleiding voor twee jaar subsidie
aan worden gevraagd. De subsidie bedraagt € 6.000,– per aanvrager per
studiejaar, of bij lager instellingscollegegeld ten hoogste dat bedrag.
De casus waarop het lid doelt (Master Pedagogische Wetenschappen van de
Vrije Universiteit Amsterdam (VU)) betreft overigens geen lerarenopleiding.
Voor lerarenopleidingen hanteert de VU een instellingscollegegeldtarief (ca.
€ 6.000) dat lager is dan het kostendekkende tarief.
Vraag 4
Kunt u toelichten hoe de motie Van Meenen/Westerveld, waarin de regering
wordt verzocht ervoor te zorgen dat het voor onderwijsinstellingen niet
mogelijk is om meer instellingscollegegeld dan de bekostiging van de
opleiding en het tarief ter hoogte van het wettelijk collegegeld te vragen, is
uitgevoerd?1
Antwoord 4
Deze motie maakt onderdeel uit van het wetsvoorstel Taal en Toegankelijkheid. Daar beraad ik mij op dit moment op. Het onderdeel instellingscollegegeld neem ik mee in mijn overwegingen.
Vraag 5
Heeft u in beeld of de centrale medezeggenschapsraad voldoende informatie
krijgt om hun adviesrecht, specifiek als het gaat om de hoogte van het
instellingscollegegeld, goed uit te voeren?
Antwoord 5
Uit de meest recente tweejaarlijkse medezeggenschapsmonitor2 blijkt dat
centrale medezeggenschapsleden over het algemeen positief zijn over de
overlegcultuur binnen instellingen, het krijgen van informatie die nodig is
voor de uitvoering van hun taken en over het krijgen van een reactie op
voorstellen. Het vroegtijdig betrekken van de medezeggenschap in het
beleidsproces, zoals bij het vaststellen van de hoogte van het instellingscollegegeld, kan beter. Bij meer dan de helft van de raden wordt de medezeggenschap altijd of meestal vroegtijdig betrokken en driekwart van de centrale
raden krijgt altijd of meestal een tijdige reactie op voorstellen. Het tijdig ter
beschikking hebben van goede en volledige informatie en het handelen
volgens afgesproken termijnen bevordert het gesprek op de inhoud. Het heeft
een positieve uitwerking op de relatie tussen medezeggenschap en bestuurder en op de uitvoering van de taken en verantwoordelijkheden van
medezeggenschapsraden binnen instellingen.
Vraag 6
In hoeverre wordt de hoogte van het instellingscollegegeld en de totstandkoming ervan ook bekeken door visitatiecommissies?
Antwoord 6
Visitatiecommissies oordelen niet over de hoogte of de totstandkoming van
het instellingscollegegeld. De visitatiecommissie kijkt naar de kwaliteit van de
opleiding, het instellingscollegegeld valt daarmee buiten de reikwijdte van de
accreditatiebeoordeling.

1
2

Kamerstuk 31 524, nr. 357.
https://open.overheid.nl/documenten/ronl-6229c2e6967fbad1f58cb1a5b6865cc1f044db22/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2