Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 395

EU-voorstellen: Circulaire economie COM (2015)
nr. 614/2, COM (2015) 595, COM (2015) 594 en
COM (2015) 593

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 februari 2016
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij drie fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Wijzigingsvoorstel Afval Richtlijnen
Fiche: Mededeling Sluiten van de kringloop – een EU actieplan voor de
Circulaire Economie (Kamerstuk 34 395/22 112, nr. 3)
Fiche: Verordening voor het duurzaam beheer van externe vissersvloten
(Kamerstuk 22 112, nr. 2061)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-34395-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

1

Fiche: Wijzigingsvoorstel Afval Richtlijnen
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
• Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van Richtlijn 2008/98/EG betreffende afvalstoffen;
• Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van Richtlijn 94/62/EG betreffende verpakking en
verpakkingsafval;
• Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van Richtlijn 1999/31/EG van de Raad betreffende het
storten van afvalstoffen;
• Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van de Richtlijnen 2000/53/EG betreffende autowrakken, 2006/66/EG inzake batterijen en accu’s, alsook afgedankte
batterijen en accu’s, en 2012/19/EU betreffende afgedankte
elektrische en elektronische apparatuur
b) Datum ontvangst Commissiedocument
2 december 2015
c) Nr. Commissiedocument
COM(2015) 595
COM(2015) 596
COM(2015) 594
COM(2015) 593
d) EUR-lex
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2015:0595:FIN
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2015:0596:FIN
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2015:0594:FIN
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2015:0593:FIN
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/en/ALL/?uri=CELEX:52014SC0208
en
http://eur-lex.Europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52015SC0259&from=NL
f) Behandelingstraject Raad
Milieuraad
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
h) Rechtsbasis
Artikel 192, lid 1, van het Verdrag voor de wijzigingen van de Richtlijnen 1999/31/EG, 2000/53/EG, 2006/66/EG, 2008/98/EG en 2012/19/EU.
Voor richtlijn 94/62/EG is de grondslag artikel 114 van het VWEU.
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing.
2. Essentie voorstel
• Inhoud voorstel
Dit voorstel, met wijzigingen in zes bestaande richtlijnen, is onderdeel van
het circulaire economie pakket dat voorts bestaat uit de Mededeling
«Maak de cirkel rond – Een EU-actieplan voor de circulaire economie»
COM(2015) 614/2.
Doel van het voorstel tot wijziging van Richtlijn 2008/98/EG is invulling te
geven aan de wettelijke verplichting tot herziening van de doelstellingen
voor afvalbeheer. Daarnaast hebben de wijzigingen van de zes richtlijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

2

tot doel te komen tot volledige toepassing van de afvalhiërarchie,
waarmee grondstoffenefficiëntie wordt gestimuleerd. Verder dragen de
voorstellen bij aan het vereenvoudigen van de rapportageverplichtingen
en het stroomlijnen en verduidelijken van definities.
De meeste voorgestelde wijzigingen hebben betrekking op Richtlijn
2008/98/EG. In Richtlijn 94/62/EG worden de definities en de berekeningsmethode gestroomlijnd met die in Richtlijn 2008/98/EG. Verder worden de
doelstellingen voor recycling en de rapportageverplichtingen aangepast.
Daanaast wordt ook de berekeningsmethode gelijk getrokken met die in in
Richtlijn 2008/98/EG. In Richtlijn 1999/31/EG wordt de stort-doelstelling
aangepast, evenals de rapportageverplichting. Voor de overige drie
richtlijnen (2000/53/EG, 2006/66/EG en 2012/19/EU) geldt dat alleen de
rapportageverplichtingen worden aangepast.
Zeven lidstaten1 wordt de mogelijkheid geboden om vijf jaar uitstel te
krijgen voor het voldoen aan de recyclingdoelen voor stedelijk afval en de
doelstelling voor de reductie van storten.
De belangrijkste elementen in het voorstel zijn:
• Onderlinge afstemming van definities in de verschillende richtlijnen;
• Verhoging van de doelstelling voor recycling van stedelijk afval naar
65% tegen 2030 in Richtlijn 2008/98/EG;
Verhoging van de doelstellingen voor recycling van verpakkingsafval
naar minimaal 65% in Richtlijn 94/62/EG;
Geleidelijke beperking van het storten van stedelijk afval naar 10%
tegen 2030 in Richtlijn 1999/31/EG;
• Harmonisering en vereenvoudiging van het wetgevingskader inzake
«bijproducten» en «einde-afvalfase»;
• Nieuwe maatregelen ter bevordering van preventie (waaronder
voedselverspilling) en hergebruik;
• Invoering van minimale operationele voorwaarden voor een uitgebreide verantwoordelijkheid voor producenten met aandacht voor
herbruikbaarheid en recycleerbaarheid van producten;
• Invoering van een systeem voor vroegtijdige waarschuwing om toe te
zien op naleving van de verhoogde doelstellingen;
• Afschaffen van de verplichting tot het opstellen van drie-jaarlijkse
uitvoeringsverslagen door de lidstaten;
• Aanpassing aan de artikelen 290 en 291 VWEU inzake gedelegeerde en
uitvoeringshandelingen. Deze gaan over het vastleggen van criteria,
indicatoren, standaarden en het vastleggen van methodes voor
rapportage.
Doelstellingen en definities
Stedelijk afval
De Commissie stelt een definitie voor stedelijk afval voor, met een
doelstelling voor recycling van 60% te behalen tegen 2025 en een
doelstelling van 65% te behalen tegen 2030. Nederland ondersteunt het
streven naar een eenduidige definitie waardoor gegevens tussen lidstaten
veel beter vergelijkbaar worden.
De voorgestelde definitie richt zich op afval van huishoudens, op afval uit
andere bronnen die in aard, samenstelling en hoeveelheid vergelijkbaar is
met huishoudelijk afval en op afval van het schoonmaken van markten en
afval van reinigingsdiensten.

1

Estland, Griekenland, Kroatië, Letland, Malta, Roemenië en Slowakije.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

3

De Commissie wil hergebruik en voorbereiding voor hergebruik stimuleren door aan te geven dat lidstaten passende maatregelen moeten
nemen ter bevordering van activiteiten op het gebied van voorbereiding
voor hergebruik, met name door het aanmoedigen van het opzetten en
ondersteunen van hergebruiks- en reparatienetwerken, het vergemakkelijken van de toegang van deze netwerken tot afvalinzamelpunten en het
stimuleren van de toepassing van economische instrumenten, aanbestedingscriteria, kwantitatieve doelstellingen of andere maatregelen.
Voorbereiding voor hergebruik
Voorbereiding voor hergebruik betreft elke handeling van nuttige
toepassing, elke terugwinningshandeling, bestaande uit het controleren,
schoonmaken of repareren, waarbij producten of componenten van
producten die zijn ingezameld door een erkende exploitant van installaties
voor voorbereiding voor hergebruik of statiegeldregeling worden
voorbereid zodat zij kunnen worden hergebruikt zonder dat verdere
voorbehandeling nodig is.
Het gaat hier bijvoorbeeld om producten die, nadat ze zijn gerepareerd,
geen afvalstof meer zijn en weer verkocht kunnen worden.
Opvulling
De Commissie stelt een aanpassing voor van de definitie voor opvulling
(backfilling) waarbij het gebruik van afval als grondstof in de bouw ook als
opvulling wordt gezien.
Bouw- en sloopafval
Voor bouw- en sloopafval blijft de doelstelling voor recycling van 70% in
2020 gehandhaafd.
Opvulling mag daarbij ook meegerekend worden voor het behalen van
deze doelstelling.
Verpakkingen
Voor alle verpakkingen wordt voor recycling voor 2025 een doelstelling
van 65% voorgesteld en voor 2030 een doelstelling van 75%.
Daarnaast worden voor de volgende specifieke materialen ook recyclingdoelstellingen voorgesteld:
− Kunststof 55% (2025)
− Hout 60% (2025) en 75% (2030)
− Ferro-metalen 75% (2025) en 85% (2030)
− Aluminium 75% (2025) en 85% (2030)
− Glas 75% (2025) en 85% (2030)
− Papier en karton 75% (2025) en 85% (2030)
Nieuw hierbij is dat onderscheid gemaakt wordt tussen ferro-metalen en
aluminium.
Storten
De Commissie stelt een doelstelling voor storten voor van maximaal 10%
stedelijk afval in 2030.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

4

Bio-afval
De definitie voor bio-afval wordt iets uitgebreid. Daarnaast moeten de
lidstaten ervoor gaan zorgen dat bio-afval gescheiden wordt ingezameld
waar dat technisch, milieuhygiënisch en economisch haalbaar is.
Berekeningsmethode
De Commissie stelt een nieuwe uniforme methode voor het berekenen
van voorbereiding voor hergebruik en recycling voor, te gebruiken voor
zowel de doelstellingen voor stedelijk afval als voor verpakkingen. Het
meetpunt voor recycling wordt hierbij verlegd naar het zogenaamde
eindproces van recycling. De hoeveelheid afval die het eindproces van
recycling in gaat telt mee voor de recyclingdoelstelling. In afwijking hierop
mag ook de output van sortering voor de recycling doelstelling meetellen
mits de uitval in het eindproces van recycling lager is dan 10%.
Ook geeft de Commissie aan hoe voorbereiding voor hergebruik via
erkende organisaties voor voorbereiding voor hergebruik of erkende
statiegeldregelingen meegerekend kan worden.
Preventie
Hergebruik stimuleren
Aan lidstaten wordt opgedragen maatregelen te nemen die het ontstaan
van afval tegengaan. Het gaat daarbij vooral om het bevorderen van
efficiënte, duurzame, repareerbare producten; het bevorderen van
producthergebruik met name van elektr(on)ische apparatuur, textiel en
meubels.
Voedselverspilling
De Commissie besteedt in haar voorstel aandacht aan het voorkomen van
voedselverspilling waarbij ze verwijst naar de 2030 Sustainable
Development Goals (SDGs) die in september 2015 in VN verband zijn
aangenomen. Een van de subdoelen is het halveren van de voedselverspilling in 2030.
In het voorstel geeft de Commissie aan dat lidstaten in het kader van
preventie maatregelen moeten nemen om het ontstaan van voedselverspilling tegen te gaan. De Commissie geeft aan dat het hierbij om de hele
keten gaat (van primaire productie tot en met huishoudens en restaurants). Daarnaast stelt de Commissie voor om voedselverspilling te
monitoren waarbij de lidstaten om de twee jaar moeten rapporteren. De
methode die hiervoor gebruikt gaat worden, wordt nog vastgesteld door
de Commissie en de lidstaten.
Naast de aandacht voor preventie stelt de Commissie voor het afvalstoffenrecht niet van toepassing te laten zijn op bepaalde stromen die vallen
onder de Europese marktverordening diervoeders.
Afvalstoffen, bijproducten en einde-afvalfase
De Commissie past de bepalingen inzake bijproducten en einde-afvalfase
aan. Hierbij worden de artikelen geharmoniseerd en versimpeld.
Daarnaast kunnen voor specifieke stoffen op basis van de voorwaarden in
de afvalstoffenrichtlijn criteria worden vastgesteld op zowel EU-niveau
door de Commissie als nationaal door de lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

5

Zwerfafval
In dit voorstel besteedt de Commissie aandacht aan het tegengaan van
zwerfafval, als onderdeel van gemeentelijk afval. Bij het opstellen van
Afvalbeheerplannen zou ook aandacht moeten worden besteed aan
maatregelen ter bestrijding van alle vormen van zwerfafvalproductie en
voor het opruimen van alle soorten zwerfafval. Daarop wordt ook in het
kader van handhaving specifiek gewezen.
Producentenverantwoordelijkheid
De Commissie komt met algemene eisen voor een uitgebreide
producenten-verantwoordelijkheid (EPR). Doel is een gelijk speelveld te
creëren bij het toepassen van producentenverantwoordelijkheid. De eisen
moeten verder leiden tot het stimuleren van producenten om beter
rekening te houden met recycleerbaarheid en hergebruik bij het ontwerp
van producten.
Monitoring en rapportage
In het voorstel worden de verplichting voor rapportage en monitoring
gestroomlijnd. Verder worden de uitvoeringsverslagen die de lidstaten om
de drie jaar moeten opstellen afgeschaft, omdat ze niet doeltreffend
bleken.
Administratieve lasten
Het voorstel biedt lidstaten de mogelijkheid kleine bedrijven die jaarlijks
niet meer dan 20 ton niet-gevaarlijke afvalstoffen inzamelen of vervoeren
vrij te stellen van het bijhouden van een register.
Verder wordt in het voorstel het opzetten van een elektronisch register
verplicht gesteld, om de gegevens over inzameling en vervoer van
gevaarlijke afvalstoffen te registreren, die het gehele geografische
grondgebied van de betrokken lidstaat bestrijken.
• Impact Assessment
In het impact assessment worden de belangrijkste milieu-, sociale en
economische effecten van verschillende beleidsopties geëvalueerd. Op
basis hiervan is gekozen voor een combinatie van beleidsopties die
volgens de Commissie zou moeten leiden tot:
• Vermindering van de administratieve lasten, met name voor kleine
inrichtingen of ondernemingen, en betere uitvoering;
• Werkgelegenheid – tegen 2035 kunnen rechtstreeks meer dan
170.000 banen worden gecreëerd (voornamelijk binnen de EU);
• Vermindering van de broeikasgasuitstoot – tussen 2015 en 2035 kan
meer dan 600 miljoen ton broeikasuitstoot worden vermeden;
• Positieve effecten voor het concurrentievermogen van de Europese
afvalbeheer- en recyclingsector alsmede voor de productiesector van
de EU;
• Verminderde afhankelijkheid van de EU van de invoer van grondstoffen.
Bij het voorstel is een analysenota ingediend als aanvulling op de
effectbeoordeling uit 2014. In die nota is een aantal aanvullende opties en
varianten geanalyseerd teneinde beter rekening te kunnen houden met de
verschillende uitgangsposities van de lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

6

3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het programma Van Afval Naar Grondstof – VANG2 is de inspanning van
dit kabinet om de transitie naar een circulaire economie te stimuleren.
Belangrijkste doelen van het programma zijn meer duurzame producten
op de markt te brengen, duurzamer te consumeren en meer en beter te
recyclen. Binnen VANG wordt gestreefd naar halvering van de
hoeveelheid te verbranden en te storten Nederlands afval. Ook is een
doelstelling opgenomen om meer huishoudelijk afval gescheiden in te
zamelen (75% in 2020). Verder wordt ingezet op het uitbreiden van de
Europese Richtlijn Ecodesign met als doel meer aandacht te schenken aan
duurzaam productontwerp.
In het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) wordt het beleid nader uitgewerkt.
Het LAP kent een voorkeursvolgorde (afvalhiërarchie)3 en bevat voor ruim
100 afvalstoffen hoe afvalbedrijven deze stoffen moeten verwerken
volgens de minimumstandaard.
Omdat de markt van afval en het gebruiken van afval als secundaire
grondstof een internationale is, is het ook van belang om op EU niveau
afspraken te maken over hoe we in dit verband omgaan met afval. Op
deze manier wordt voorkomen dat de afvalhiërarchie in verschillende
lidstaten anders wordt toegepast en er een ongelijk speelveld ontstaat
waardoor er teveel afval verdwijnt op stortplaatsen of verbrand wordt in
plaats van dat het gerecycled wordt. Het is immers niet wenselijk dat afval
niet gerecycled wordt omdat het in een andere lidstaat laagwaardiger
wordt verzet.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Algemeen
Dit voorstel geeft niet alleen invulling aan de wettelijke verplichting tot
herziening van de doelstellingen van drie richtlijnen omtrent afvalbeheer,
maar komt ook tegemoet aan de ambitie geformuleerd in het zevende
milieuactieprogramma4 en het EU-grondstoffeninitiatief5.
De algemene ambitie van de Commissie om preventie, voorbereiding
voor hergebruik en recycling te stimuleren en de hoeveelheid afval te
reduceren is geheel in lijn met het Nederlandse beleid zoals geformuleerd
in VANG. Daarom is het kabinet over het algemeen positief over de
voorstellen. Belangrijke meerwaarde van het voorstel is afstemming van
de definities in de verschillende richtlijnen, de stroomlijning van de
berekeningsmethoden naar één uniforme methode in plaats van de
bestaande vier, meer aandacht voor preventie en verduidelijking van het
toepassen van «bijproducten» en «einde-afvalfase». Hiermee wordt een

2

Kamerstuk 33 043, nr. 28, 2014 en Kamerstuk 33 043, nr. 41, 2015.
1. voorkomen of beperken; 2. voorbereiden voor hergebruik; 3. recyclen (vorm van nuttige
toepassing); 4. anders nuttig toepassen, bijvoorbeeld energieterugwinning en opvulling van
mijnen en groeves; 5. veilig verwijderen (verbranden waarbij energieterugwinning niet het
belangrijkste doel is en storten).
4
De afvalhiërarchie als leidend principe in alle lidstaten; reductie van de absolute hoeveelheid
afval en per hoofd van de bevolking; een alomvattende strategie voor het tegengaan van
voedselverspilling; het waarborgen van hoogwaardige recycling; beperken van energieterugwinning tot niet-recycleerbare materialen, en het beperken van storten tot niet terugwinbaar
afval.
5
COM(2013) 442.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

7

gelijk speelveld in de EU bevorderd en het past in de Nederlandse ambitie
om regelgeving te stroomlijnen.
Nederland vindt dat ambitieuze doelen nodig zijn om de transitie naar een
circulaire economie te stimuleren. Wel is het van belang reële doelen te
stellen en een afweging te maken tussen economische haalbaarheid en
milieubaten. Bij het huidige voorstel heeft de Commissie duidelijk gezocht
naar draagvlak bij de lidstaten door de haalbaarheid van het pakket te
vergroten. Dit is goeddeels gelukt, maar de voorgestelde doelen voor
recycling van verpakkingsafval van hout en aluminium zijn waarschijnlijk
niet haalbaar, ook voor Nederland niet.
Omdat de prestaties tussen de lidstaten erg verschillen op het gebied van
afvalbeheer lijkt het onvermijdelijk dat sommige lidstaten iets meer tijd
krijgen om de gestelde doelen te behalen. Daar houdt het voorstel
rekening mee. Nederland is verbaasd over de manier waarop dit wordt
toegepast, namelijk door op voorhand al de zeven lidstaten te noemen die
in aanmerking komen voor het uitstel. Het zou wellicht beter zijn de
criteria af te spreken op basis waarvan te zijner tijd kan worden besloten
wie voor uitstel in aanmerking komt. In ieder geval zou het voorgestelde
uitstel geen verstoring tot gevolg mogen hebben.
De doelstellingen in het voorstel van de Commissie voor stedelijk afval,
bouw- en sloopafval en verpakkingen gelden voor «voorbereiding voor
hergebruik én recycling». Om de leesbaarheid van het fiche te vergroten
wordt in het fiche gesproken over doelstellingen voor recycling.
Definities en doelstellingen
Stedelijk afval
Al kent de Wet Milieubeheer geen definitie voor stedelijk afval, toch sluit
de voorgestelde definitie redelijk goed aan bij de Nederlandse aanpak.
Binnen VANG richten we ons namelijk op zowel huishoudelijk afval als
soortgelijk afval uit andere bronnen (VANG Buitenshuis). Deze twee
stromen komen grotendeels overeen met de voorgestelde definitie voor
stedelijk afval.
De voorgestelde doelstellingen zijn haalbaar voor Nederland. De
inschatting is dat, wanneer we aan de Nederlandse doelstelling voor
huishoudelijk afval en VANG Buitenshuis van 75% afvalscheiding in 2020
voldoen, ook voldaan wordt aan de voorgestelde doelstellingen voor
recycling.
Voor een uniforme toepassing van deze definitie is de juiste afbakening
ervan van belang.
Nederland kan zich goed vinden in de aandacht die de Commissie vraagt
voor hergebruik en voorbereiding voor hergebruik. Het stimuleren hiervan
sluit goed aan bij onze nationale activiteiten in het kader van VANG op dit
gebied.
Verder is het kabinet tevreden met de nadruk die er gelegd wordt op het
toepassen van een doelstelling voor de hoeveelheid restafval per persoon
bij de evaluatie van de preventiemaatregelen door de lidstaten. Nederland
pleit hier al langere tijd voor. Met een dergelijke doelstelling kan worden
voorkomen dat alleen wordt gekeken naar het percentage recycling.
Hiermee richt de inzet zich op het daadwerkelijk verminderen van de
hoeveelheid afval, door na te gaan wat er uiteindelijk aan potentiële
grondstoffen de «cirkel» verlaat en verbrand of gestort wordt. Zo wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

8

ook het effect van afvalpreventie inzichtelijk gemaakt. Het sluit aan bij de
doelstelling zoals we die in Nederland binnen VANG hebben vastgelegd.
Daar hebben we naast de doelstelling van 75% afvalscheiding ook een
doelstelling van gemiddeld maximaal 100kg restafval per persoon per jaar
in 2020.
Tot slot wordt geconstateerd dat in Richtlijn 2008/98/EG de nadruk bij
afvalscheiding nog steeds bij bronscheiding ligt. Nederland vindt het van
belang toe te voegen dat nascheiding ook toepasbaar is als dat tot een
gelijkwaardige kwaliteit leidt.
Voorbereiding voor hergebruik
Het is van belang dat wordt verduidelijkt hoe voorbereiding van hergebruik, als handeling van nuttige toepassing van afvalstoffen, moet worden
afgebakend ten opzichte van preventie en hergebruik. Preventie en
hergebruik zijn immers geen handelingen met afvalstoffen, maar vinden
juist plaats ter voorkoming van het ontstaan van afvalstoffen. Met name
moet worden verduidelijkt in welke gevallen de controle, het schoonmaken of repareren van gebruikte goederen of voorwerpen in de
circulaire economie moet worden gekwalificeerd als handelingen met
afvalstoffen of handelingen die bijdragen aan preventie en hergebruik.
Opvulling
De consequentie van deze aanpassing kan er toe leiden dat het toepassen
van aggregaten uit bouw- en sloopafval als bouwmateriaal in de toekomst
wordt gezien als opvulling en niet als recycling. Nederland is van mening
dat het gebruik van afvalstoffen als secundaire grondstof in de bouw, ter
vervanging van primaire grondstoffen, als recycling beschouwd moet
worden en niet als opvulling. Opvulling staat een trede lager dan recycling
in de afvalhiërarchie.
Dit heeft ook gevolgen voor de berekening van ons nationale recyclingpercentage, dat hierdoor sterk zal dalen.
Bouw- en sloopafval
Nederland zit op dit moment al ruim boven de voorgestelde doelstelling.
Het Kabinet zal bij de Commissie aandringen meer ambitie te tonen bij het
creëren van een Europees level-playing field rond bouw- en sloopafval.
Hierdoor ontstaat voor Nederlandse bedrijven een nieuwe markt binnen
Europa waar zij hun ontwikkelde kennis rond hergebruik kunnen
verkopen.
Verpakkingen
Over het algemeen is het kabinet positief over de voorgestelde recyclingdoelstellingen, al moet wel goed gekeken worden naar de haalbaarheid6.
De huidige recyclingdoelen in Nederland zijn hoger dan de doelstellingen
die nu EU-breed gelden. Maar Nederland is van mening dat de doelen wel
realistisch moeten zijn. De doelstellingen voor hout en aluminium zijn
waarschijnlijk niet haalbaar. Voor hout geldt dat we in Nederland op dit
moment al moeite hebben met het behalen van onze nationaal vastgelegde doelstelling van 45%. Hier ligt een aantal oorzaken aan ten
grondslag, zoals de concurrentie met de doelstellingen voor de bij- en
meestook van biomassa voor energietoepassingen, de beperkte vraag
6

De gerapporteerde recyclingpercentages voor genoemde verpakkingsmaterialen in Nederland
over 2013 zijn: Kunststof 46%; Hout 22%; Glas 79%; Papier en karton 89%; Metaal 93%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

9

naar gerecycled hout en het feit dat de hoeveelheid houten pallets,
vanwege meervoudig gebruik ervan, moeilijk in kaart is te brengen. Voor
aluminium geldt dat het op dit moment samen met andere metalen wordt
gerecycled en niet apart wordt ingezameld. Mogelijk is dat wel nodig om
de doelstelling te behalen. In dat geval kan dat leiden tot substantiële
extra maatschappelijke kosten vanwege aanvullend gescheiden
inzameling.
Storten
Nederland behoort in de EU al tot de landen waar het minst gestort wordt
en heeft geen bezwaar tegen een ambitieuze doelstelling voor het
reduceren van storten. Nederland had graag gezien dat het voorgestelde
doel ambitieuzer zou zijn en zich vooral ook zou richten op het verbieden
van het storten van afval dat gerecycled kan worden. Daarmee zou de
recycling in de hele EU gebaat zijn. Uitgangspunt moet zijn dat alleen dat
deel dat technisch niet kan worden gerecycled of nuttig toegepast gestort
mag worden.
Bio-afval
Allereerst is volgens het kabinet de definitie voor bio-afval onvoldoende
afgebakend ten opzichte van andere definities, zoals stedelijk afval en
dierlijke bijproducten. Verder suggereert de aangepaste bepaling over het
scheiden van bio-afval dat composteren de enige toepassing is. Dat is
volgens Nederland een te beperkte benadering.
Gelet op de innovatieve ontwikkelingen in relatie tot de circulaire
economie moet het afvalstoffenkader het optimaal gebruik van «grondstoffen» uit bio-afval faciliteren. De formulering van de wijzigingsvoorstellen laat weinig ruimte voor nieuwe verwerkingsprocessen en
toepassingen. Nederland zal daarom aandringen op een innovatievriendelijke formulering en er tegelijkertijd op toezien dat het gebruik van deze
«grondstoffen» voor mens, dier en milieu veilig is, en dat hiervoor
voldoende garanties gegeven kunnen worden.
Berekeningsmethode
Haalbaarheid van de eerder genoemde doelstellingen hangt in belangrijke
mate af van de manier waarop percentages worden berekend. De door de
Commissie voorgestelde berekeningsmethode streeft eenduidigheid na in
het vaststellen van recyclingpercentages. Dat is positief, gezien de huidige
situatie waarin er bijvoorbeeld vier methoden zijn om de recycling van
stedelijk afval te berekenen. Daarnaast wordt ook een methode voorgesteld om voorbereiding voor hergebruik mee te rekenen. Ook dat is een
positieve ontwikkeling.
Nederland zal inzetten op het verkrijgen van duidelijkheid over de
voorgestelde berekeningsmethode en de toepassing ervan in de praktijk.
De vraag is bijvoorbeeld hoe om te gaan met stromen van verschillende
aanbieders die gemengd worden voordat ze het eindproces van recycling
in gaan. Verder zijn er vragen over het toepassen van de berekeningsmethode voor voorbereiding voor hergebruik. Een uitgebreide toelichting
van de Commissie bij dit deel van het voorstel vindt Nederland van groot
belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

10

Preventie
Hergebruik stimuleren
Het kabinet is positief over de nadruk die er in het voorstel wordt gelegd
op preventie. Dat is immers de hoogste trede in de afvalhiërarchie. Binnen
ons nationale VANG beleid zetten we ook in op het stimuleren van
hergebruik.
Voedselverspilling
Nederland is tevreden met de voorstellen van de Commissie op het
gebied van het tegengaan van voedselverspilling. Gelet op de negatieve
milieugevolgen die voedselverspilling met zich meebrengt vindt
Nederland het wenselijk dat, met het oog op een gelijk speelveld, er qua
monitoring en aanpak uniformering op EU niveau plaatsvindt. De
voorgestelde aanpak om maatregelen te nemen tegen voedselverspilling
is in lijn met het doel uit de SDGs.
Nederland is verheugd om te zien dat de Commissie de hele voedselproductieketen (van primaire producent tot en met consument) adresseert en
voorstelt om een gemeenschappelijke methode af te spreken voor
monitoren in de EU. Dit sluit hiermee aan bij de motie Geurts/Schouten
over voedselverspilling7.
Monitoring kan een belangrijke bijdrage leveren aan de reductie van
voedselverspilling en – verliezen en Nederland onderschrijft daarom het
voorstel om een uniforme methode op EU niveau te ontwikkelen en te
rapporteren over de verspilling. Daarbij zal Nederland zich ervoor
inspannen dat alle «voedselbij- en -zijstromen» in de voedselketen, ook
die niet direct bestemd zijn voor menselijke consumptie, gemonitord
worden. Door het geheel te monitoren (en niet bijvoorbeeld enkel de
verspilling) ontstaat een beter zicht op de efficiëntie in de voedselketen en
kan beter bepaald worden waarop gestuurd moet worden volgens de
afvalhiërarchie, waarin preventie de bovenste trede inneemt.
De link die de Commissie heeft gelegd met de Europese regelgeving voor
diervoeders vindt Nederland positief. Hiermee wordt voorkomen dat
bepaalde bruikbare stromen een onnodig afvalstempel krijgen. Het sluit
aan bij wat we in Nederland een aantal jaren geleden nationaal hebben
ingevoerd. Dit kan bovendien stimulerend werken voor bedrijven om
meer stromen, die nu nog als afval worden afgevoerd, als diervoeder te
gebruiken, waarmee de verspilling gereduceerd kan worden.
Afvalstoffen, bijproducten en einde-afvalfase
Nederland vindt het van groot belang dat op EU-niveau de afvalstatus op
eenduidige wijze aan een materiaal wordt toegekend. Belangrijke
elementen hierbij zijn de voorwaarden in de afvalstoffenrichtlijn op basis
waarvan kan worden bepaald of iets een bijproduct is of wanneer sprake
is van einde-afval. Nederland vindt deze aanpassingen een stap in de
goede richting, waarvoor we ons altijd hebben ingezet.
Het is voor lidstaten nu duidelijker waar men aan moet toetsen om
bijvoorbeeld de einde-afvalfase aan een afvalstof toe te kennen. De
belemmeringen zoals we die nationaal tegenkomen rond dit onderwerp
worden hiermee echter niet opgelost. Voor de Nederlandse context zullen
we nog steeds eigen oplossingen moeten vinden. Daaraan wordt gewerkt
7

Kamerstuk 34 087, nr. 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

11

zoals o.a. in de reactie op het Zespuntenplan van lid Dijkstra is aangegeven8.
In lijn met het Zespuntenplan van het lid Dijkstra voor meer hergebruik
van afval9, had Nederland graag gezien dat er meer duidelijkheid zou
worden gegeven over het toepassen van de afvaldefinitie overeenkomstig
de voorstellen die Nederland aan de Commissie heeft gedaan in onder
meer de EU-consultaties over het afvalpakket in het afgelopen jaar.
Verder vindt Nederland het belangrijk dat de Commissie voortvarend aan
de slag gaat met het vaststellen van criteria op EU-niveau voor het
toepassen van de voorwaarden voor bijproducten en de einde-afvalstatus
van stoffen ten behoeve van het creëren van een gelijk speelveld en het
stimuleren van het toepassen van secundaire grondstoffen. Zo zouden
einde-afval criteria op EU-niveau kunnen helpen om de belemmering voor
een Europese afzetmarkt weg te nemen voor bijvoorbeeld herwonnen
fosfaat.
Deze aanpak sluit aan bij de in het EU-actieplan voor de circulaire
economie (COM(2015) 614/2) genoemde industriële symbiose en de
mogelijke ontwikkeling van in de EU geldende kwaliteitsstandaarden voor
secundaire grondstoffen om zo het gebruik hiervan te stimuleren.
Zwerfafval
Nederland is redelijk tevreden over deze voorgestelde wijzigingen. Zoals
de Commissie terecht aangeeft, heeft zwerfafval een negatieve impact op
het milieu en het welbevinden van burgers en zijn er hoge kosten
verbonden aan het opruimen ervan. De aanpak die de Commissie
voorstelt is erop gericht dat overheden en bedrijfsleven hun verantwoordelijkheid nemen bij het tegengaan van zwerfafval. De Commissie wil
informatie-uitwisseling tussen partijen bevorderen. Nederland kan zich
voorstellen dat hierbij samenwerking wordt gezocht met het Clean Europe
Network.
De voorstellen sluiten voor het grootste deel goed aan bij de Landelijke
Aanpak Zwerfafval die in december 2015 naar de Tweede Kamer is
gestuurd. Wel mist nog een aantal elementen in de voorstellen. Door
zwerfafval te definiëren als onderdeel van gemeentelijk afval, kan het
overkomen alsof zwerfafval beperkt is tot een gemeente, of dat de
gemeente de enige beheerder is van de openbare ruimte. Zwerfafval komt
ook voor buiten gemeenten, bv bij snelwegen of bij de rivieren, en kent
daarmee ook andere partijen dan een gemeente die de openbare ruimte
schoon willen houden. De Commissie zou hiervoor aandacht moeten
hebben in haar voorstellen. Verder wordt de notie gemist dat zwerfafval
komt door onduurzaam gedrag. Kern van de bestrijding van zwerfafval is
dat duurzaam gedrag de sociale norm wordt, zowel in wat je thuis, op het
werk, als buitenshuis doet.
Dit vraagt om een integrale aanpak waarbij ook de burger betrokken
wordt, zowel qua verandering in (koop)gedrag, ten tijde van het nuttigen,
als bij het helpen opruimen. Er zou meer aandacht moeten zijn in de
voorstellen voor deze integrale aanpak en duurzaam gedrag als norm.
Tenslotte is het van belang dat organisaties en andere instellingen burgers
de gelegenheid geven dit gedrag te kunnen vertonen door de burger
daarbij te helpen.
8
9

Kamerstuk 33 043, nr. 201.
Gepresenteerd door het lid Dijkstra tijdens het Algemeen Overleg Grondstoffen en afval op
25 juni 2015 (Kamerstuk 33 043, nr. 44).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

12

Producentenverantwoordelijkheid
De voorgestelde algemene eisen lijken goed aan te sluiten op de
Nederlandse situatie. De verwachting is dat de eisen kunnen bijdragen
aan transparantie van EPR in alle lidstaten en resultaten die in tegenstelling tot nu goed met elkaar vergeleken kunnen worden.
Verder is Nederland positief over de stap die de Commissie hier zet om
via de EPR te proberen duurzaam ontwerp van producten te stimuleren.
Hiermee wordt een betere invulling van EPR nagestreefd die meer
overeenkomt met het oorspronkelijke doel. Het gaat onder andere om een
betere connectie tussen kosten en recyclebaarheid, om vanuit milieuoogpunt de kosten voor beter te recyclen producten lager te kunnen
maken.
Geprobeerd wordt de werkelijke kosten inzichtelijk te maken. Het idee
spreekt erg aan. De vraag is wel of het op de voorgestelde manier
werkbaar/haalbaar is in de praktijk en of het doel daarmee wordt bereikt.
Hierbij is het ook van belang om de effecten op de gehele keten van
producten in ogenschouw te nemen en die te optimaliseren. Belangrijk is
niet alleen te focussen op een deel van de keten, zoals alleen de afvalfase
of alleen de productiefase.
Voorts vraagt Nederland zich af wat het gebruik van geoptimaliseerde
kosten van de geleverde diensten in die gevallen waarin publieke
afvalbeheerders verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van operationele
taken voor gevolgen heeft in de praktijk, omdat dit mogelijk kan leiden tot
discussie en onduidelijkheid en tot het creëren van een ongelijk speelveld.
Aanpassingen aan het instrument EPR moeten ook bekeken worden in het
licht van de voorstellen over het verbeteren van de samenhang in het
Europese productenbeleid zoals deze worden aangekondigd in het
EU-actieplan voor de circulaire economie (COM(2015) 614/2).
Naleving EU-breed
Belangrijk voor het bereiken van milieudoelstellingen is dat EU milieuweten regelgeving niet alleen goed en tijdig wordt geïmplementeerd, maar
daarna ook wordt nageleefd. Prioritaire doelstelling 4 van het 7e Milieuactieprogramma10 met de aanduiding «het optimaliseren van de voordelen
van de milieuwetgeving van de Unie door de tenuitvoerlegging te
verbeteren» heeft hier betrekking op. De Commissie heeft in mei 2015 het
pakket Better Regulation uitgebracht op basis waarvan EU wet- regelgeving nog meer dan voorheen tot stand wordt gebracht door middel van
publieke consultaties, impact assessments en herziening van wetgeving
die verouderd is. Met name het REFIT programma speelt hierin een
belangrijke rol. Specifiek voor milieu werkt de Commissie aan een
systematiek die inzichtelijk maakt in welke mate lidstaten EU wetgeving
doorvoeren, en daarna ook naleven. De Milieuraad zou hierover op
gezette tijden, bijvoorbeeld jaarlijks, van gedachten kunnen wisselen. Op
Europees niveau is verbeterde uitvoerbaarheid van handhavingsbepalingen een van de aandachtspunten van het (door NL gestarte) lidstateninitiatief «Make it Work». Binnen dit initiatief zijn uitgangspunten voor
betere en consistentere handhavings- en inspectiebepalingen opgesteld
die worden gebruikt door de Commissie en de lidstaten.

10

Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

13

Dit programma is een gezamenlijk initiatief van Nederland, het Verenigd
Koninkrijk en Duitsland, waarbij inmiddels 15 lidstaten betrokken zijn en
waaraan is gerefereerd in de Commissiemededeling over Better
Regulation van 18 mei 2015. Het doel van het initiatief is om concrete
voorstellen voor vereenvoudiging en harmonisatie van het EU milieuacquis te doen met het oog op een meer efficiënte en effectieve uitvoering
en toepassing ervan. De Nederlandse inzet op het onderwerp monitoring
en rapportage zal mede worden gebaseerd op de Drafting principles on
Monitoring and Reporting, die momenteel worden ontwikkeld in het kader
van «Make it Work».
Administratieve lasten
Er dient een balans te zijn tussen het aanpakken van milieu- en voedselveiligheidsrisico’s en het beperken van de administratieve lasten voor
kleine ondernemingen.
Omdat 20 ton relatief weinig is zullen weinig inzamelaars of transporteurs
profiteren van deze administratieve lastenverlichting. Verder betreft het
hier voor de Nederlandse situatie de registratie op de VIHB-lijst waarvoor
de administratieve lasten al minimaal zijn geworden. Daarnaast kan een
dergelijke uitzondering, als die wel breder kan worden toegepast, leiden
tot een grotere handhavingslast.
De introductie van een verplicht elektronisch register en het gebruik ervan
kan extra lasten met zich mee brengen voor lidstaten en ondernemingen.
In Nederland kennen we al de verplichting voor alle actoren om gegevens
vast te leggen. De plicht voor alle actoren om deze ter beschikking te
stellen via een elektronisch register is een extra administratieve last. In
Nederland zijn nu namelijk alleen de ontvangers van (gevaarlijk) afval
verplicht de gegevens te melden. Dat gebeurt grotendeels al elektronisch.
Voor de ontvangers vormt het daarmee weinig tot geen extra lasten. Uit
evaluaties blijkt dat een dergelijke verplichting tot melden voor alle
actoren geen toegevoegde waarde heeft.
Ook de monitoringsverplichting voor voedselverspilling kan leiden tot
extra administratieve lasten voor lidstaten en het bedrijfsleven. In welke
mate is op dit moment nog niet te bepalen. Nederland zet zich er voor in
dat de monitoring zo wordt ingericht dat zo veel mogelijk gebruik wordt
gemaakt van reeds bestaande gegevens van bedrijven.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Over het algemeen is positief op dit voorstel van de Commissie gereageerd en steunen de lidstaten het op hoofdlijnen. De doelstellingen
vinden sommigen te ambitieus en anderen niet ambitieus genoeg. Veel
lidstaten hebben problemen met de manier waarop de mogelijkheid om
uitstel te krijgen om aan de doelstellingen te voldoen is ingevuld.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Nederland kan zich vinden in de rechtsgrondslag.
b) Subsidiariteit
De subsidiariteit wordt positief beoordeeld. De transitie richting een
circulaire economie is een mondiale opgave die niet alleen door
lidstaten afzonderlijk kan worden gerealiseerd. Dit vergt een overkoepelende, langetermijn visie en samenwerking op internationaal niveau.
De Europese richtlijnen vormen het kader voor nationaal afvalbeleid.
De transitie richting een circulaire economie in Europa moet dus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

14

worden aangejaagd vanuit Europese regelgeving. Het harmoniseren
van centrale begrippen in afvalbeheer is daarbij essentieel. Verder is er
nog een grote kloof tussen de effectiviteit van afvalbeheerssystemen in
verschillende Europese lidstaten. Ingrijpen vanuit de Europese Unie is
nodig om deze kloof zoveel mogelijk te dichten. Europese doelstellingen stimuleren lidstaten om te investeren in verbeterde infrastructuur
en beheersystemen. Tenslotte is de afvalmarkt in hoge mate internationaal georiënteerd, afvaltransport is grensoverschrijdend, dus een
Europees gelijk speelveld is cruciaal.
c) Proportionaliteit
Het kabinet is grotendeels positief over de proportionaliteit. De meeste
voorstellen leveren een verbetering van het afvalstoffenbeleid tegen
betrekkelijk lage kosten terwijl het aanzienlijke voordelen oplevert,
zowel voor de economie als het milieu. Echter dient het doel van deze
wijzigingsvoorstellen proportioneel te zijn met de daaraan verbonden
consequenties op administratieve lasten, regeldruk en financiële lasten
voor overheden, bedrijfsleven en burger. Op dit moment zijn deze nog
moeilijk in te schatten.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
Het voorstel heeft geen gevolgen voor de EU-begroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor overheid
Gezien de hoge ambities in het kader van VANG zal aanpassing van de
afvalrichtlijnen waarschijnlijk geen additionele kosten met zich
meebrengen voor overheden. Het opzetten van een elektronisch
register dat verplicht wordt gesteld kan financiële consequenties
hebben. De mate waarin hangt af van de exacte vorm die het register
gaat krijgen.
Eventuele gevolgen voor de nationale begroting worden ingepast op
de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform
de regels van de budgetdiscipline. Nederland is van mening dat
eventuele EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in de
Raad afgesproken financiële kaders en dat deze moeten passen bij een
prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Slim gebruik van grondstoffen is goed voor de werkgelegenheid: er
ontstaan extra banen in de maak- en repareerindustrie, in de recyclingen dienstensector. Tegelijkertijd zouden hogere recyclingdoelstellingen, bijvoorbeeld voor hout en aluminium, tot hogere maatschappelijke kosten kunnen leiden.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten
De administratieve lasten en regeldruk voor kleine ondernemingen
dient proportioneel te zijn met het doel van de milieu- en voedselveiligheidsrisico’s van de wijzigingsvoorstellen. Deze zijn nu nog moeilijk
te overzien. Het kabinet zal bij de Commissie aandringen op het
beperken van administratieve lasten en regeldruk.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
De Commissie voorziet positieve effecten voor het concurrentievermogen van de Europese afvalbeheer- en recyclingsector alsmede voor de
productiesector van de EU. Het Nederlandse bedrijfsleven kan profijt
hebben van de voorgestelde aanpassingen van de afvalstoffenrichtlijnen aangezien het al een koploperspositie heeft op het gebied van
recycling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

15

6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid
Het voorliggende voorstel wijzigt zes cruciale Europese afvalrichtlijnen
wat zal leiden tot de nodige wetgevingsmaatregelen op nationaal
niveau. Dit zal in ieder geval gevolgen hebben voor o.a. de Wet
Milieubeheer en onderliggende regelgeving, het Activiteitenbesluit
en/of de Omgevingswet en onderliggende regelgeving afhankelijk van
de vraag of implementatie van de richtlijnen nog voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet zijn geschied. Tevens zijn wijzigigen
van het Landelijk afvalbeheerplan (LAP) te voorzien.
Aanpassing van de definitie en berekening van stedelijk afval en de
verplichting voor gescheiden inzamelen van bio-afval zal ook gevolgen
hebben op decentraal niveau waarop vergunningen worden afgegeven.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Het kabinet staat neutraal tegenover gedelegeerde handelingen. In het
Interinstitutioneel Akkoord Beter Wetgeven is de betrokkenheid van
lidstaatexperts bij gedelegeerde handelingen beter geregeld. De inzet
hiervan is dat het vertrouwen van de Raad ten aanzien van delegatie
groeit.
Omwille van de haalbaarheid van het tot stand komen van EU-brede
criteria staat Nederland met name niet onwelwillend tegen het via
nadere regelgeving door de Commissie laten vaststellen van gedelegeerde handelingen met criteria voor bijproducten en einde-afval
(artikel 5 en 6 van Richtlijn 2008/98/EG).
Daar waar het om het vaststellen van een methode voor monitoring
gaat, zoals bij voedselverspilling, kan Nederland de keuze voor
uitvoeringshandelingen steunen. Op die manier wordt een gepaste
mate van betrokkenheid van de lidstaten gewaarborgd, wat vanwege
de grote gevolgen die een dergelijke methode heeft voor de lidstaten,
wenselijk is. Dit wordt in dit geval ook door de Commissie voorgesteld.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Een implementatietermijn van 18 maanden, zoals nu in het voorstel
opgenomen, is wat minimaal nodig lijkt. Waarschijnlijk moet de Wet
Milieubeheer (Wm) en/of de Omgevingswet worden aangepast, onder
andere voor het integreren van nieuwe definities. Voor dergelijke
wetswijzigingen is minimaal 18 maanden nodig. Het kabinet geeft
daarom de voorkeur aan een termijn van 24 maanden.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
De Commissie geeft aan de gestelde doelen voor 2030 in de afvalrichtlijn en de stortrichtlijn uiterlijk 31 december 2024 te zullen evalueren
om deze zo nodig te verhogen en om de vaststelling van doelen voor
andere afvalstromen te overwegen. Het kabinet vindt dit wenselijk.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
a) Uitvoerbaarheid
De algemene ambities van het voorstel komen overeen met VANG, en
in Nederland worden afvalgegevens al goed bijgehouden, dus op
hoofdlijnen zal het voorstel uitvoerbaar zijn.
b) Handhaafbaarheid
Eerder is al opgemerkt (onder 3b) dat de uitzonderingen voor kleine
ondernemingen de handhavingslast vergroot. Maar die is niet op te
vangen met meer toezicht. Door het geven van vrijstelling is toezicht
nauwelijks nog uit te oefenen. Aan betrokken ondernemers worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

16

immers nauwelijks nog verplichtingen opgelegd met behulp waarvan
overtredingen kunnen worden vastgesteld. Dit risico is extra groot
omdat vooral kleine ondernemers hun eigen wegen kennen om zich
van vervuiling te ontdoen die ontstaat bij de zuivering van afvalstoffen.
De handhaafbaarheid voor kleine bedrijven staat daarmee sterk onder
druk.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Verwezenlijking van de in de wetgevingsvoorstellen geformuleerde
doelen draagt bij aan het realiseren van de VN Sustainable Development
Goals, in het bijzonder doel 12 voor duurzame consumptie- en productiepatronen, en draagt daarbij mee aan een duurzame wereld met een goede
positie voor ontwikkelingslanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 395, nr. 2

17