Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 278

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 september 2016
Bij motie met Kamerstuk 32 847, nr. 259, ingediend door de leden De Vries
en Ronnes, heeft uw Kamer de regering opgeroepen om met de betrokken
woningcorporaties en zorginstellingen afspraken te maken om ervoor te
zorgen dat huishoudens met lage inkomens en een ondersteuningsbehoefte toegang hebben tot aangepaste woningen met huurkosten die
passen bij hun inkomen. Daarbij is verzocht om de Kamer voor 1 oktober
2016 over de gemaakte afspraken te informeren.
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de uitvoering van deze motie.
Allereerst spreek ik mijn waardering uit voor de steun van uw Kamer voor
mijn beleid ter stimulering van de betaalbaarheid van het wonen, met
name voor de huishoudens met de laagste inkomens, waaronder
uiteraard ook ouderen met een zorg- en ondersteuningsbehoefte.
De aangenomen motie is hier een goed voorbeeld van: deze getuigt van
oog voor zowel de wens van sommige ouderen om te verhuizen naar een
geclusterde woonvorm met (24-uurs) zorg in de directe nabijheid als voor
de betaalbaarheid van die woonvormen voor de laagste inkomensgroepen.
Zoals ik reeds heb uiteengezet in mijn brief van 23 mei 2016 (Kamerstuk
32 847, nr. 228) in reactie op het eindrapport van het Aanjaagteam langer
zelfstandig wonen, behoeven woningen die geschikt zijn voor zorgbehoevende ouderen niet per se duurder te zijn dan gewone woningen, ook niet
wanneer sprake is van geclusterde bouw. Tegenover de meerkosten in
verband met de in deze woon-zorgcomplexen aanwezige gemeenschappelijke ruimten en extra voorzieningen zoals brede deuren en automatische deuropeners, staat dat de privéruimten van deze geclusterde
woonruimten vaak een beperkte oppervlakte hebben, wat de totale kosten
weer matigt. Er zijn dan ook vele voorbeelden van dergelijke complexen
waar de huurprijzen wel betaalbaar zijn, dus niet hoger dan de aftoppingsgrens. Vaak zijn deze gerealiseerd in omgebouwd voormalig zorgvastgoed
of andere omgebouwd niet-woonvastgoed (zie bijvoorbeeld het rapport
All-inclusive van Platform31), maar ook betaalbare nieuwbouw komt voor.

kst-32847-278
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 847, nr. 278

1

Door deze zorgwoningen betaalbaar aan te bieden aan lage inkomens,
kunnen ook ouderen met alleen AOW en eventueel een klein pensioen een
reële keuze maken tussen blijven wonen in de eigen (huur)woning,
verhuizen naar een verzorgings- of verpleeghuis (ingeval van een hogere
zorgzwaarte) of verhuizen naar een woning in een woon-zorgcomplex met
zorg in de nabijheid. Woningcorporaties hebben uiteraard de mogelijkheid
om voor de woningen in deze woon-zorgcomplexen een hogere huurprijs
te vragen aan ouderen voor wie een hogere prijs geen beletsel is gezien
hun inkomen. Een dergelijk «twee-hurenbeleid» wordt inmiddels door
diverse woningcorporaties gehanteerd voor (delen van) hun woningvoorraad.
Deze passendheidsnorm heeft de eerdere, veel meer vrijblijvende
bepaling in het Besluit beheer sociale huursector vervangen, die stelde
dat woningen met een huurprijs tot aan de aftoppingsgrenzen bij
voorrang verhuurd dienen te worden aan huishoudens die in aanmerking
komen voor een huurtoeslag.
Met de herziene Woningwet is het een wettelijke verplichting geworden
voor de woningcorporatie om huishoudens met een laag inkomen
betaalbaar te huisvesten. Aangezien deze groep huishoudens bij uitstek
een doelgroep is waarop de woningcorporaties hun activiteiten dienen te
richten, heb ik er vertrouwen in dat de invoering van passendheidsnorm
geen nadelige gevolgen zal hebben voor de slaagkans van huishoudens
met potentieel recht op huurtoeslag op een voor hen passende en
betaalbare woning, ook niet wanneer het gaat om zorgwoningen.
Daarbij is het, zoals uw Kamer terecht stelt, van groot belang om over de
beschikbaarheid en betaalbaarheid van geschikte woningen voor ouderen
en gehandicapten goede afspraken te maken. Dergelijke afspraken dienen
uiteraard tot stand te komen met meeweging van de lokale vraag- en
aanbodsituatie, waaronder ook het prijsniveau van het lokaal beschikbare
aanbod. In verband daarmee ben ik van mening dat deze afspraken alleen
effectief tot stand kunnen komen op lokaal niveau. Dit past ook binnen de
structuur van de vorig jaar herziene Woningwet, waarin is vastgelegd dat
(onder meer) over de beschikbaarheid en betaalbaarheid van voldoende
woningen voor lagere inkomensgroepen prestatieafspraken worden
gemaakt tussen de gemeente, corporaties en huurdersorganisaties. Bij
voorkeur worden daar, als het gaat om zorgwoningen, ook de zorginstellingen bij betrokken, conform de aanbevelingen van het Aanjaagteam.
Om te bevorderen dat deze afspraken daadwerkelijk ook de problematiek
waar de motie op ziet betreffen, zijn in het kader van de Woningwet
expliciet de thema’s betaalbaarheid en beschikbaarheid voor de doelgroep
respectievelijk ouderenhuisvesting en wonen met zorg benoemd als
prioritaire thema’s voor de prestaties van de woningcorporaties in de
komende jaren.
Dit neemt uiteraard niet weg dat bij de gesprekken die met regelmaat
door mij en mijn ambtenaren worden gevoerd met woningcorporaties die
zich mede richten op wonen met zorg, ook uitvoerig het belang van
passend toewijzen en de daarbij behorende slaagkans voor lagere
inkomens op een passende woning, aan de orde komt.
De slaagkans van huishoudens met recht op huurtoeslag op een voor hen
betaalbare woning zal nauwlettend worden gemonitord; hierover zal
worden gerapporteerd in de Staat van de Volkshuisvesting, de eerste keer
in het voorjaar van 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 847, nr. 278

2

Bij signalen dat de effectuering van de passendheidsnorm leidt tot
ongewenste effecten op dit gebied, zal de regering zich beraden over
aanvullende maatregelen om de slaagkans van huishoudens binnen de
huurtoeslagdoelgroep te waarborgen.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 847, nr. 278

3