TER ONDERTEKENING

Aan de Staatssecretaris Mijnbouw

Programma DG Groningen en
Ondergrond
Directie Schadeherstel en
Gaswinning Groningen
Auteur

TER BESLISSING
Datum
13 september 2022

Nota naar aanleiding van het Verslag bij de novelle
op het wetsvoorstel Versterken

Kenmerk
PDGGO-DSGG / 22472830
Bhm: 22475741
WJZ bhm 22443808
Kopie aan

Parafenroute

Bijlage(n)
3

Aanleiding
De Tweede Kamer heeft vragen gesteld over de novelle bij het voorstel tot
wijziging van de Tijdelijke wet Groningen in verband met de versterking van
gebouwen in Groningen (wetsvoorstel Versterken). Tevens heeft de SP in het
kader van de behandeling van deze novelle een amendement ingediend dat u een
aanwijzingsbevoegdheid geeft voor het Instituut Mijnbouwschade Groningen
(IMG). Met deze nota wordt de beantwoording ter ondertekening aan u
voorgelegd.
Geadviseerd besluit
•
U kunt de nota naar aanleiding van het verslag (bijlage 1) en de
aanbiedingsbrief aan de Kamer (bijlage 2) ondertekenen. U kunt instemmen
met de daarin opgenomen appreciatie van het amendement, waarin de
relevante overwegingen ten aanzien van het toepassen van de
aanwijzingsbevoegdheid zijn geschetst, maar nog niet vooruitgelopen wordt
op een oordeel voorafgaand aan het debat met de Kamer. Deze wordt
gegeven na ommekomst van de evaluatie van de Tijdelijke wet Groningen
(TwG).
•
U kunt de toelichting van de nota van wijziging (bijlage 3) ter correctie van
een door de Kamer geconstateerde onjuiste verwijzing ondertekenen.
Kernpunten
Nota n.a.v. het verslag
•
De vragen zien onder meer op de onafhankelijkheid van het IMG in algemene
zin, met verwijzing naar bovengenoemd amendement, en zijn kritisch op het
proces dat aan deze novelle vooraf is gegaan.
•
Met betrekking tot de inhoud van de novelle, worden vragen gesteld over de
uitwerking van de regeling die door de Raad voor Rechtsbijstand (RvR) wordt
opgesteld, de mogelijkheden die bewoners hebben om in het geweer te
komen tegen het IMG en Nationaal Coördinator Groningen (NCG), de
Pagina 1 van 3

•

communicatie aan bewoners over (de gevolgen van) de wet en de
mogelijkheden om versterking in eigen beheer uit te voeren.
In de beantwoording van de vragen wordt niet afgeweken van de in de
novelle gekozen lijn t.a.v. deze punten. Het belangrijkste aandachtspunt
betreft het innemen van een standpunt over het amendement (zie hierna). De
beantwoording is afgestemd met het IMG, de NCG en de RvR.

Programma DG Groningen en
Ondergrond
Directie Schadeherstel en
Gaswinning Groningen
Kenmerk
PDGGO-DSGG / 22472830

Geschetste overwegingen t.a.v. de aanwijzingsbevoegdheid
•
Bij consultatie van de TwG (in werking getreden op 1 juli 2020) kwam van
gemeenten en maatschappelijke organisaties de wens om het IMG zo
onafhankelijk mogelijk in te richten. Daarbij werd de aanwijzingsbevoegdheid
van de minister als problematisch gezien. Daarom is de
aanwijzingsbevoegdheid die standaard geldt op grond van de Kaderwet zbo’s
(artikel 21) buiten werking gesteld voor het IMG.
•
Bij wijziging van de wet met het ingediende amendement, zou de
aanwijzingsbevoegdheid alsnog in werking worden gesteld. Dit zou betekenen
dat beleidsregels kunnen worden opgelegd aan het IMG.
•
Daarmee kunnen alleen algemene aanwijzingen worden gegeven en is geen
inmenging in individuele gevallen mogelijk. Onafhankelijke besluitvorming
over individuele dossiers door het zbo blijft zo geborgd. Vanuit formeel
juridisch oogpunt is er dan ook geen aanleiding deze uitzondering te
handhaven.
•
Wel is daarbij de overweging van belang, dat ook algemene aanwijzingen een
inmenging betreffen van de overheid op de schadeafhandeling door het IMG.
Dit terwijl het uitgangspunt van de instelling van het IMG was om de
schadeafhandeling geheel op afstand te plaatsen van zowel NAM als de Staat
(die 100% aandeelhouder is van EBN, die ook als exploitant van het
Groningenveld is aangemerkt).
•
Mogelijk verwacht de Kamer met de aanwijzingsbevoegdheid meer invloed te
kunnen uitoefenen op het IMG, bijvoorbeeld op afhandelingsprocedures of de
wijze waarop het bewijsvermoeden wordt toegepast. Dit is echter niet
mogelijk. Daarmee bestaat het risico dat het van toepassing verklaren van
deze bevoegdheid leidt tot teleurstelling.
•
Uit de op 2 september jl. ontvangen evaluatie van de TwG die op korte
termijn aan de Kamer wordt aangeboden volgt de aanbeveling niet te tornen
aan de onafhankelijkheid van het IMG. Momenteel wordt gewerkt aan een
appreciatie van dit rapport. Deze evaluatie weegt mee in het oordeel over het
amendement.
Toelichting
Onafhankelijkheid IMG
•
De Kaderwet zbo’s kent de mogelijkheid voor de verantwoordelijke minister
om een zbo algemene aanwijzingen te geven in de vorm van beleidsregels.
Doordat dit alleen algemeen kan, is er geen beperking van de
onafhankelijkheid in besluiten over individuele gevallen.
•
De Algemene wet bestuursrecht regelt specifiek waarvoor een beleidsregel
kan worden gebruikt en dat biedt beperkte mogelijkheden (zie hieronder).
•
Bij de totstandkoming van de TwG is gesteld dat de aanwijzingsbevoegdheid
zich niet goed houdt tot de “semi-rechterlijke positie van het IMG”.

Pagina 2 van 3

•

Vanuit juridisch oogpunt bestaat er echter geen doorslaggevend bezwaar
tegen het alsnog in werking stellen van de aanwijzingsbevoegdheid: zbo’s
worden meestal ingesteld vanwege de wens/noodzaak van onafhankelijke
besluitvorming en de aanwijzingsbevoegdheid wordt daarbij normaal
gesproken niet gezien als een belemmering van die onafhankelijkheid.

Programma DG Groningen en
Ondergrond
Directie Schadeherstel en
Gaswinning Groningen
Kenmerk
PDGGO-DSGG / 22472830

Wat kan er (niet) met aanwijzingsbevoegdheid?
•
Met de aanwijzingsbevoegdheid zou u algemene aanwijzingen kunnen geven
aan het IMG over de taakuitvoering in de vorm van beleidsregels.
•
Onder beleidsregel wordt verstaan: een bij besluit vastgestelde algemene
regel, niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent: (1) de
afweging van belangen, (2) de vaststelling van feiten of (3) de uitleg van
wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid van een
bestuursorgaan (artikel 1:3, vierde lid van de Algemene wet bestuursrecht).
•
Alles wat daarbuiten valt - denk aan aanwijzingen over de werkwijze van het
IMG m.b.t. de afhandeling van schade, specifieke voorschriften m.b.t. het
effectgebied voor de toepassing van het bewijsvermoeden of bemoeienis met
individuele gevallen - kan niet in een beleidsregel worden opgenomen.

Pagina 3 van 3