Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2352
Vragen van het lid Karabulut (SP) aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over het bericht dat slechts vijftien procent van de
mensen die aankloppen bij de schuldhulpverlening daadwerkelijk wordt
geholpen (ingezonden 13 mei 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 25 juni 2014)
Vraag 1
Wat is uw reactie op de bevinding in het rapport «Prestatie-analyse schuldhulpverlening versus wettelijke schuldsanering» dat slechts 15% van de
mensen die met problematische schulden aankloppen bij de schuldhulpverlening ook daadwerkelijk geholpen zou worden?1
Antwoord 1
De opsteller van het door u aangehaalde rapport gaat er vanuit dat enkel
indien er sprake is van een geslaagde schuldregeling, gezegd kan worden dat
de betrokkene ook daadwerkelijk is geholpen. Schuldhulpverlening bestaat
echter uit meer dan schuldregelen alleen. Er is – zeker de laatste jaren – een
groot aantal andere producten ontwikkeld om mensen met schulden te
ondersteunen. De schuldhulpverlening is immers maatwerk. De ene keer
vormt de schuldregeling een veel te zwaar middel en is iemand op een
andere wijze afdoende geholpen, terwijl de andere keer het daadwerkelijk
realiseren van een schuldregeling geen reëel perspectief is en andere
hulpverlening wel soelaas biedt. Het door u aangehaalde onderzoek houdt
hier geen rekening mee, maar gaat er vanuit dat betrokkene zonder schuldregeling niet daadwerkelijk geholpen is.
Vraag 2
Klopt het dat jaarlijks 150.000 tot 200.000 mensen met problematische
schulden tevergeefs aankloppen bij de schuldhulpverlening, alsmede dat 1
miljoen huishoudens met dergelijke schulden niet geregistreerd staan bij de
schuldhulpverlening en slechts een op de zes mensen die zich aan het
schuldhulploket vervoegen ook daadwerkelijk wordt geholpen? Zo nee, hoe
zit het dan wel?

1

ah-tk-20132014-2352
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.groene.nl/artikel/stelsel-schuldhulpverlening-is-failliet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ik beschik niet over de gevraagde cijfers. De in het rapport aangehaalde
aantallen worden door de onderzoeker zelf aangemerkt als grove schattingen,
die bij nadere bestudering onderbouwing missen. Uit het onderzoek
«Huishoudens in de rode cijfers 2012» blijkt dat een groot aantal personen
met problematische schulden niet bekend is binnen de schuldhulpverlening
(minimaal 54% tot maximaal 68% van de totale groep personen met
problematische schulden). De redenen daarvoor zijn uiteenlopend. Het
onderzoek wijst onder meer op het feit dat betrokkenen zich niet melden bij
schuldhulpverlening omdat zij van mening zijn dat de eigen situatie nog niet
erg genoeg is om voor schuldhulpverlening in aanmerking te komen. Daarbij
moet ook worden gedacht aan de situaties waarin oplossingen binnen de
eigen kring tot de mogelijkheden behoren. Daarnaast blijkt de wil om zelf de
regie over de financiën te houden mensen te weerhouden om de schuldhulpverlening in te schakelen en speelt schaamte een rol van betekenis.
Vraag 3
Wat is uw reactie op de bewering dat de schuldhulpverlening de resultaten
moedwillig oppoetst door statistieken aan te passen, definities te verruimen
en creatief jargon te gebruiken om verbeterde resultaten te suggereren? Deelt
u de mening dat het stelsel van schuldhulpverlening failliet is en geen enkele
gemeente weet hoeveel kwantiteit de schuldhulpverlening of de Gemeentelijke Kredietbank werkelijk levert? Zo nee, bent u bereid de kwaliteit en
kwantiteit van de gemeentelijke schuldhulpverlening inzichtelijk te maken?
Antwoord 3
Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) hebben
gemeenten de opdracht invulling te geven aan de integrale schuldhulpverlening. Het is aan gemeenten om hierover afspraken met de eventuele
aanbieder van schuldhulpverlening te maken, ook als het gaat om de
aanlevering van cijfers over geleverde prestaties. Het is binnen die verantwoordelijkheidsverdeling niet aan mij om uitvoerende partijen te verplichten
tot aanlevering van specifieke informatie.
Op landelijk niveau beschik ik wel over de in het jaarverslag van de Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) gepresenteerde
gegevens. Het gaat hier om cijfers van verschillende onderdelen binnen de
schuldhulpverlening. De aanlevering van deze informatie berust op afspraken
die de NVVK met haar leden heeft gemaakt. De NVVK heeft er in 2011 bewust
voor gekozen de beschrijving van het slagingspercentage te wijzigen. De
nieuwe omschrijving sluit beter aan bij de binnen de Wet schuldsanering
natuurlijke personen (WSNP) gehanteerde definitie en maakt aldus een
vergelijking met de WSNP beter mogelijk. In de verschillende jaarverslagen
van de NVVK is hierover ook steeds transparant gecommuniceerd.
Tenslotte wil ik u wijzen op de vóór juli 2016 gepland staande evaluatie van
de Wgs. Binnen deze evaluatie wordt gekeken naar het effect van de wet op
de kwaliteit en effectiviteit van de schuldhulpverlening.
Vraag 4
Hoeveel mensen melden zich bij de gemeente voor schuldhulpverlening?
Hoeveel aanvragen worden afgewezen, hoeveel in behandeling genomen en
hoeveel oplossingen worden gerealiseerd volgens welke definitie(s)? Zijn er
wachtlijsten bij gemeenten?
Antwoord 4
Met de komst van de Wgs is de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van
de schuldhulpverlening expliciet bij de gemeente belegd. Ik beschik dan ook
niet over deze gegevens.
Vraag 5
Voelt u iets voor een landelijk meldpunt voor mensen die tegen de grenzen
van hulpverlening bij schulden aanlopen?
Antwoord 5
Voor mensen die aanlopen tegen de grenzen van schuldhulpverlening kent de
schuldhulpverlening de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij de
organisatie. Daarnaast kunnen mensen indien hen de toegang tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

schuldhulpverlening wordt geweigerd hier tegen bezwaar en eventueel
beroep aantekenen. Met deze twee mogelijkheden is de rechtsbescherming
van mensen voldoende geborgd en hebben gemeenten ook voldoende
mogelijkheden om de toegankelijkheid en kwaliteit van hun schuldhulpverlening te monitoren en zo nodig bij te sturen. Voor het instellen van een
landelijk meldpunt zie ik geen aanleiding.
Vraag 6
Hoeveel gemeenten gebruiken bijzondere bijstand voor betaling van
bewindvoering? Welk bedrag is hiermee gemoeid?
Antwoord 6
Indien de goederen van iemand onder bewind zijn gesteld, zijn de daaruit
voortvloeiende kosten (kosten beschermingsbewind) aan te merken als uit
bijzondere omstandigheden voortvloeiende noodzakelijke kosten. Dit houdt in
dat de betrokkene, indien hij een te beperkte draagkracht heeft om de kosten
zelf te kunnen betalen, hiervoor bijzondere bijstand kan aanvragen bij de
gemeente. Om een beter zicht te krijgen op onder meer de ontwikkeling van
deze kosten laat ik samen met het Ministerie van Veiligheid en Justitie een
onderzoek uitvoeren door Stichting Stimulansz. Wij berichten u deze zomer
over de uitkomsten van dit onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3