Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 790

Wijziging van onder meer de Wet
studiefinanciering 2000 en de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in
verband met de verhoging van het collegegeld
en de aanpassing van het aflossingssysteem
studieschulden

Nr. 15

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 maart 2009
Tijdens de plenaire behandeling van het voorstel van wet tot wijziging van
onder meer de Wet studiefinanciering 2000 en de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de verhoging van het
collegegeld en de aanpassing van het aflossingssysteem studieschulden
(31 790) op donderdag 12 maart 2009 jl. heb ik toegezegd vóór de stemmingen van 17 maart a.s. een antwoord te geven op de volgende twee
vragen:
–

–

Kan een inzicht worden gegeven in de kosten die samenhangen met
het afschaffen van de leeftijdsgrens van 30 jaar in de Wet studiefinanciering 2000;
is het mogelijk om voor de zittende groep debiteuren de vijf jokerjaren
uit het nieuwe systeem in te voeren.

In deze brief treft u het antwoord op bovenstaande vragen aan.
Kosten van het afschaffen van de leeftijdsgrens
studiefinanciering
Ik heb in het debat met klem het amendement van de heer Dibi (GL)
ontraden om de leeftijdsgrens in de studiefinanciering af te schaffen. Wel
heb ik de heer Dibi toegezegd feitelijk na te willen gaan wat een verhoging
van de leeftijdsgrens zou kosten. Hieronder geef ik een indicatie.
Voor de berekening van de kosten is slechts een grove indicatie mogelijk.
Er is gekeken naar de potentiële doelgroep die in aanmerking zou kunnen
komen voor de maatregel. Deze is als volgt gedefinieerd: ouder dan 30
jaar (huidige leeftijdsgrens studiefinanciering) en jonger dan 65 jaar, een
inkomen beneden de bijverdiengrens en een nog niet voltooide mbo- of
ho-opleiding. De groep telt bij benadering 13 000–26 000 mensen. Als
deze groep een volledige mbo- of ho-opleiding zou gaan doen, komen de
kosten neer op 54–108 miljoen euro. Ik licht dit hieronder toe.

KST128838
0809tkkst31790-15
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 790, nr. 15

1

De leeftijdscategorie 30–65 jaar binnen Nederland telt circa 8 miljoen
mensen. Circa 5 miljoen hiervan kunnen worden gerekend tot de mensen
met een inkomen uit loonarbeid of met een inkomen als zelfstandige.
Deze vallen af, omdat zij waarschijnlijk boven de bijverdiengrens in de
studiefinanciering uitkomen. Voor de eenvoud is geabstraheerd van
mogelijke gedragseffecten (groep die net boven de grens zit). Blijft
derhalve 3 miljoen potentiële gegadigden over. Slechts een klein percentage zal daadwerkelijk gebruik maken van studiefinanciering. Bij de berekening van de uitgaven is dit percentage geschat op 0,5% tot 1,0%.
Invoering vijf jokerjaren voor zittende groep debiteuren
Mijn standpunt, zoals ook in Uw Kamer verwoord, is dat voor de nieuwe
groep het nieuw regime geldt en voor de oude groep het oude. Op
verzoek van de heer Jasper van Dijk (SP) heb ik toegezegd om als uitzondering op dit principe te onderzoeken of ook de zittende groep debiteuren
gebruik kan maken van de vijf jokerjaren uit het nieuwe systeem. Dit
onder de voorwaarde dat hier geen grote uitvoeringsconsequenties aan
vastzitten of budgettaire consequenties.
Het doet me genoegen u te kunnen melden dat de IB Groep in staat is ook
voor de zittende groep debiteuren de vijf jokerjaren uit te voeren. De
maatregel is uitvoerbaar onder de conditie dat de wijziging meeloopt met
het tijdpad van invoering van het nieuwe systeem. Daarbij is als volgt
gerekend: de groep studenten die voor het eerst gaat aflossen onder het
nieuwe systeem start hiermee op zijn vroegst per 1 januari 2012. Vanaf dat
moment is gebruik van de vijf jokerjaren mogelijk. Met andere woorden:
de jokerjaren komen vanaf 1 januari 2012 beschikbaar voor alle debiteuren. Budgettair zie ik geen problemen. Er is alleen sprake is van een
verschuiving van ontvangsten. Immers, de aflostermijn schuift met de
opgenomen jokerperiode op.
Parallel aan deze brief ontvangt u een Nota van Wijziging die het bovenstaande regelt.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 790, nr. 15

2