Gespreksnotitie over verduurzaming van de woningvoorraad en energiearmoede, ten
behoeve van het rondetafelgesprek d.d. 14 september 2023
Door de vaste commissie van Binnenlandse Zaken van de Tweede kamer zijn wij uitgenodigd
vanwege onze expertise op het gebied van huurrecht en de kwestie in Groningen met betrekking tot
foutieve energielabels. In deze gespreksnotitie zal ik kort ingaan op de volgende onderwerpen:
- De invloed van het energielabel op de huursector;
- Ongelijkheid bij de energieprestatie en woonlasten;
- Kwaliteitsborging en schijnverduurzaming.

De invloed van het energielabel op de huursector
Zoals u allen weet, verandert het woningwaarderingsstelsel (hierna: WWS) op 1 januari 2024.
Energiezuinige woningen krijgen meer punten, het middenveld blijft gelijk en onzuinige woningen
krijgen minpunten. Hiermee neemt de stimulans voor woningeigenaren verder toe om te willen
investeren in energiebesparende maatregelen. Met ingang van 1 januari 2021 geldt een nieuw
energielabel conform de NTA 8800, dat de energieprestatie bepaald op basis van primair fossiel
energieverbruik (BENG 2). Dit energielabel is net als de energie-index (periode 1 januari 2015 tot 1
januari 2021) en het vereenvoudigd energielabel (periode vóór 1 januari 2015) geldig voor het WWS.
De overgang naar de NTA 8800 heeft voor het merendeel van de woningen één of meerdere
labelsprongen tot gevolg. Uitgangspunt is niet meer de gemiddelde isolatiekwaliteit per m2
verliesoppervlakte maal de invloed van de technische installaties (lees: cv-ketel, boiler etc.), maar
het gemiddelde energieverbruik per m2 in kWh waarbij de hoeveelheid verliesoppervlakte alles
bepalend is. In de praktijk merken wij dat rijtjeshuizen en vrijstaande woningen met deze methode
veelal slechter scoren omdat ze veel verliesoppervlakte hebben en de isolatie vaak niet op alle
plaatsen optimaal is. Dit type woning wordt weinig verhuurd aan sociale huurders en is voornamelijk
koop of vrije sectorhuur. Het merendeel van de appartementen scoort een beter energielabel
vanwege de geringe hoeveelheid verliesoppervlakte en gunstige ligging. Appartementen met één
ongeïsoleerde buitengevel scoren als snel een C-label terwijl dit voorheen E of F was. De labelsprong
van E naar C is momenteel 10 punten en vertaalt zich in ongeveer €60,- huurprijsverschil per maand.
Het zorgwekkende hieraan is dat dit het type woning is dat meestal wordt verhuurd in de sociale
sector. Het machtsmiddel ligt bij de verhuurder die eenzijdig kan beslissen een nieuw energielabel
op te maken als dit lucratiever is voor de maximale huurprijs. De prejudiciële beslissing van de Hoge
Raad (ECLI:NL:HR:2023:1005) staat toe dat alle energieprestaties (mits geen wijzigingen
aangebracht) omgerekend kunnen worden naar de nieuwe methode.

Papiermolenlaan 3-11, 9721 GR Groningen
KVK 73885495

De introductie van de NTA 8800 heeft dus voornamelijk prijsstijgingen tot gevolg voor de sociale
huursector. Hier maken we ons zorgen over. Minister De Jonge heeft per 1 juli 2023 het WWS met
10% geïndexeerd en ook de hoge WOZ-waardes zorgen voor steeds meer punten. Kleine woningen
worden hiermee bijna onbetaalbaar voor het gemiddelde huishouden.
Ongelijkheid bij de energieprestatie en woonlasten
Naast de energielabels, die soms voor een onredelijk puntenaantal zorgen, hebben we door de
verduurzamingsdrang ook te maken met woonruimtes die een gas- of elektra-aansluiting delen maar
niet dezelfde energieprestatie hebben. Woningen die de gasaansluiting delen en niet individueel
bemeterd zijn, krijgen het gasverbruik deels evenredig en grotendeels op basis van vierkante meters
doorberekend. Twee woningen van 40m2 met energielabel A en G krijgen beiden dezelfde energieafrekening, terwijl voor de ene woning per 1 januari 2024 circa €300,- meer aan kale huur
gerechtvaardigd is. Ditzelfde geldt voor gasloze woning die de elektra-aansluiting deelt met een nietgasloze woning. De gezamenlijke elektrarekening zal door het gasloze karakter van de ene woning
hoger uitvallen, maar beide woningen betalen zonder individuele bemetering een gelijk aandeel van
de elektrakosten. Ik ben benieuwd naar uw ideeën hoe we de te verwachten woonlasten beter kunnen
afstemmen op het energielabel (wat uitgaat van een te verwachten verbruik) en de huurprijs,
bijvoorbeeld door de weging van individuele bemetering te verwerken in het WWS.
Kwaliteitsborging en schijnverduurzaming
Bij het verduurzamen van de woningvoorraad is het van groot belang dat de cijfers met betrekking
tot de energieprestaties zo betrouwbaar mogelijk zijn. In het verleden is er meermaals gefraudeerd
met energielabels en ook de NTA 8800 blijkt geen waterdicht systeem. Wij spreken onze grote zorgen
uit over de niet-reguleerde energielabelsector. Er schort veel aan het toezicht en de bereidwilligheid
om te controleren ontbreekt. Gegronde klachten over energielabels worden genegeerd en er wordt
niet daadkrachtig opgetreden tegen slinkse epa-adviseurs die voortdurend de blinde vlek van het
controlesysteem bespelen.
Uit de documenten van het Woo-verzoek aan Binnenlandse Zaken (BZK) en de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO) blijkt dat bij de kwestie Groningen door een gebrek aan tijd en geld
nooit adequaat is opgetreden. BZK wilde duidelijkheid en heeft aan InstallQ (schemabeheerder)
verzocht onderzoek te doen, die op hun beurt bij certificerende instelling SKG-IKOB de opdracht
uitgezet hebben. InstallQ en SKG-IKOB hebben februari 2020 met de adviseur en woningeigenaar
gesproken om hen een verklaring van niet-frauduleus handelen te laten ondertekenen. SKG-IKOB
heeft vervolgens tot september 2020 dossieronderzoek gedaan en daarna geconstateerd dat de
dossiers nauwelijks onderbouwd waren en middels aannames aan elkaar hingen. De aanwezigheid
van isolatie stond op “onbekend’’ en gevels, vloeren en daken werd op basis van het verbouwjaar
2016 gelijkgesteld aan nieuwbouw terwijl dit duidelijk niet het geval was. Volgens de protocollen
hoefde er vervolgens niks te gebeuren want de herkomst van de klacht was een huurder en een
huurder moet naar de Huurcommissie. Het dossier is in 2020 gesloten en de foutieve energielabels
staan tot op de dag van vandaag nog in het register van de RVO. Dit terwijl vanuit BZK de opdracht
was gegeven de woningeigenaar in te lichten en de energielabels te vervangen. Het pand werd met
alle samenhangende problemen in 2022 verkocht aan een nieuwe vastgoedpartij die van niks wist
en voor miljoenen gedupeerd is, omdat InstallQ en SKG-IKOB hun werk niet goed hebben uitgevoerd.
De conclusie die wij trekken is dat het huidige controlesysteem niet functioneert of het functioneren
van de toezichthoudende partijen zeer kwalijk te noemen is. Graag zou ik met u in gesprek gaan
over de mogelijkheden om de rol van InstallQ en de certificerende instellingen te herzien en hoe we
foutieve energielabels kunnen uitbannen. Het is van belang dat de verduurzamingscijfers kloppen,
de balans tussen huur en energielasten voor de huursector in evenwicht is en conflicten hierover
gemeden kunnen worden.

Papiermolenlaan 3-11, 9721 GR Groningen
KVK 73885495