Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2829
Vragen van de leden Ploumen (PvdA) en Ellemeet (GroenLinks) aan de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het samengaan
van VBOK en Siriz (ingezonden 6 mei 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 mei 2019).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht dat de Vereniging ter Bescherming van
het Ongeboren Kind (VBOK) opgaat in Siriz?1
Antwoord 1
Ja, daar ben ik van op de hoogte.
Vraag 2
Hoe duidt u de passage op bladzijde 9 in het jaarbeleidsplan 2019 van VBOK
waarin aangegeven wordt dat een vorm gevonden moet worden om het werk
van Siriz voort te zetten terwijl tegelijkertijd recht wordt gedaan aan het
standpunt ten aanzien van de «beschermwaardigheid van het ongeboren
menselijk leven»?
Antwoord 2
Ik ben van mening dat het geven van een stem aan het ongeboren leven niet
betekent dat de keuzevrijheid van de vrouw niet wordt gerespecteerd. Een
stem geven aan het ongeboren leven betekent dat de organisatie zich ook
inzet om de vrouw, die dat wil, te ondersteunen om het kind te houden als
bepaalde belemmeringen daarvoor in de weg staan.
Om de kwaliteit van de keuzehulpgesprekken te borgen heb ik afgelopen
maanden gewerkt aan een set eisen waaraan de aanbieders moeten voldoen
en waar de Kamer ook mee heeft ingestemd. Daarin zijn eisen gesteld ten
aanzien van:
– de transparantie over de missie / visie en de levensbeschouwing van de
organisatie;
– het werken conform artikel 5.2 van de Wet afbreking zwangerschap;
– het volgen van een centraal georganiseerde opleiding;

1

ah-tk-20182019-2829
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Nederlands Dagblad, 3 mei 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Deze eisen borgen de kwaliteit van het hulpverleningsproces. De zorgaanbieder die een contract heeft via de open house moet zich hier aan houden. De
opleiding en de training wil ik centraal beleggen (bij een nog aan te besteden
partij) zodat hulpverleners worden opgeleid om de gesprekken professioneel
en niet sturend te voeren. Er is bijvoorbeeld vastgelegd dat er een gespreksleidraad keuzehulpgesprekken komt. Tevens komt er een informatiekaart met
onder andere een stapsgewijs schema om de besluitvorming te ondersteunen. Ook wordt er een geaccrediteerde training aangeboden met zowel
theorie als vaardigheidstraining. Met deze criteria wordt aan de voorkant
goed gestuurd op de wijze waarop de keuzehulpgesprekken moeten worden
ingezet en vormgegeven. Aan de achterkant wordt informatie verzameld om
van te leren en ter verbetering van de kwaliteit van keuzehulpgesprekken. Dit
doe ik via het bestaande landelijke kennisinstituut Fiom. Met deze aanpak
worden de keuzehulpgesprekken fors geprofessionaliseerd ten opzichte van
de afgelopen jaren.
Alle drie de partijen die meedoen met de open house per 1 juni (brief
16 april, Kamerstuk 32 279, nr. 153) hebben laten zien dat zij in staat zijn aan
de eisen te voldoen van de open house en tevens aan de motie van
Bergkamp en Tellegen (Kamerstuk 32 279, nr. 133).
Vraag 3
Hoe kan volgens u dit uitgangspunt samengaan met neutrale en niet sturende
keuzehulp? Kunt u dit uitgebreid toelichten?
Antwoord 3
Ik verwijs hierbij naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het duidelijke standpunt van VBOK ten aanzien van de
beschermwaardigheid van het ongeboren menselijk leven, en daarmee ten
aanzien van abortus, betekent dat de hulpverlening door Siriz niet onafhankelijk en niet sturend kán zijn als VBOK opgaat in Siriz? Zo nee, kunt u
uitgebreid beargumenteren waarom het standpunt van VBOK dan kennelijk
geheel losgelaten wordt en welke garantie u daartoe heeft? Zo ja, welke
gevolgen heeft dit voor de subsidieverstrekking voor keuzehulpgesprekken?
Antwoord 4
Voor het eerste deel van de vraag verwijs ik naar de beantwoording van
vraag 2. Ik heb u in mijn brief van 16 april 2019 (Kamerstuk 32 279, nr. 153)
geïnformeerd over de relatie tussen Siriz en VBOK en dat zij zich – in het
kader van het politieke en maatschappelijke debat van afgelopen maanden –
willen bezinnen op de toekomst. Uitgangspunt hierbij is dat zij hun best
willen doen eventuele twijfels – voor zover die nog bestaan – weg te nemen
door in een nieuwe structuur verder te gaan. Hiermee wordt beoogd beter
een balans te brengen in enerzijds de beschermwaardigheid van het leven te
borgen en anderzijds de keuzevrijheid van de vrouw te respecteren. Hoe dit
er organisatorisch precies uit zal zien, daar ga ik niet over. Het zijn private
organisaties. Op 3 mei hebben zij aan hun leden meer helderheid hierover
gegeven, zij het op hoofdlijnen.
Waar ik me wel verantwoordelijk voor voel, is hoe de organisatie die
gefinancierd wordt door het Rijk zich verhoudt tot de eisen die gesteld
worden aan de open house en de motie van Bergkamp en Tellegen. Daar zal
ik de partijen in de toekomst scherp op blijven beoordelen. Zoals ik u eerder
informeerde, zullen de onafhankelijk deskundigen die ik zal aanstellen gaan
beoordelen of dit ook werkelijk is gebeurd zoals ik nu met partijen heb
afgesproken. Indien er in de toekomst sprake is van een nieuwe structuur, zal
– zoals ik in het debat van 18 april heb aangegeven aan het lid Ploumen en
lid Dijkstra – ook deze organisatie net als elke andere rechtspersoon zich
moeten houden aan de kwaliteitseisen.
Tot slot wil ik nog aangeven dat het gebruiken van het woord subsidie in het
kader van de open house niet correct is. Via de open house procedure is
geen beschikking verleend, omdat er geen sprake is van een subsidieverlening, maar van een opdracht. De toegelaten partijen hebben een gunningsbrief ontvangen. Dit betekent dat zij pas geld uitgekeerd krijgen nadat zij de
diensten verleend hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 5
Bent u bereid een onafhankelijke instantie te laten beoordelen of subsidieverstrekking aan Siriz voldoet aan de criteria, als VBOK opgaat in Siriz? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Als beide organisaties in elkaar opgaan, zal uiteraard ook de nieuwe
organisatie moeten voldoen aan alle gestelde kwaliteitscriteria. Zie hiervoor
ook mijn antwoord op vraag 4.
Daarbij geldt dat keuzehulpverlening gezien kan worden als «andere zorg» in
de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Dit betekent
dat de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) via het meldpunt meldingen
kan binnenkrijgen over de kwaliteit van de door cliënten ontvangen hulpverlening. Deze signalen zal de IGJ doorgeven, zodat het Rijk als contractspartij
van de aanbieders van keuzehulpgesprekken toezicht kan houden op de
naleving van de kwaliteitscriteria. Zoals ik bij vraag 4 ook heb aangegeven,
zal een groep van onafhankelijke deskundigen worden aangesteld die na
ieder jaar kijkt of de zorgaanbieders de zaken goed hebben ingericht en
voldoen aan de gestelde criteria. Tijdens het debat op 18 april heb ik u
toegezegd u hier nader over te informeren. Deze werkwijze komt bovenop de
eisen die ik gesteld heb binnen de open house keuzehulpgesprekken.
Hiermee verwacht ik dat er voldoende aanknopingspunten zijn om eventuele
problemen te ondervangen en een aanbieder waar nodig aan te spreken op
eventuele misstanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3