2018D40286

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over de EU-voorstellen met betrekking tot het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (het Fiche MFK-pakket: Verordeningen
Toekomstig Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (2021–2027) (Kamerstuk
34 965, nr. 2) en de drie bijhorende, afzonderlijke EU-voorstellen).
De voorzitter van de commissie,
Kuiken
De adjunct-griffier van de commissie,
Bakker

nds-tk-2018D40286

1

Nr.
1

2

3

4
5
6
7
8
9
10

11

12

13

14

15
16

17

18

19

20
21

Vraag
Hoe waardeert u het feit dat het aandeel agrarische huishoudens
dat onder de lage-inkomensgrens zit, de afgelopen jaren (2010–
2016) bijna elk jaar is toegenomen, tot ruim 40% in 2016?
Wat betekenen de nieuwe Gemeenschappelijk landbouwbeleid
(GLB)-voorstellen en de beperking van het budget voor het aandeel
agrarische huishoudens dat onder de lage-inkomensgrens zit?
Welk deel van het budget voor de eerste pijler zou u, gegeven de
huidige voorstellen en de minimumvereisten voor directe
betalingen, willen besteden aan prestatiegerichte betalingen (via
eco-regelingen en/of overheveling naar pijler 2)?
Kunt u kort, maar duidelijk aangeven waarvoor het GLB bedoeld
is?
Kunt u toelichten in hoeverre de Kaderrichtlijn Water is verankerd
in het voorstel voor het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten in hoeverre de Vogel- en Habitatrichtlijn is
verankerd in het voorstel voor het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten in hoeverre de Nitraatrichtlijn is verankerd in het
voorstel voor het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten in hoeverre het Klimaatakkoord van Parijs is
verankerd in het voorstel voor het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten in hoeverre de Europese Landschapsconventie is
verankerd in het voorstel voor het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten in hoeverre het beschermen en versterken van
biodiversiteit in agrarisch gebied is verankerd in het voorstel voor
het hernieuwde GLB?
Kunt u toelichten of in het GLB-voorstel de mogelijkheid tot
«blended mechanisms» bestaat, waarbij het behalen van doelstellingen in het ene budget-programma een garantie is voor het
ontvangen van subsidie uit een ander budget-programma?
Kunt u toelichten wat de verhouding is tussen het voorstel voor het
hernieuwde GLB en het Europese natuurbudget (LIFE), en of de
mogelijkheid bestaat tot het ontvangen van subsidie uit LIFE, met
als doel om aan de doelstellingen te voldoen die aan het ontvangen van subsidie uit het GLB gesteld worden?
Kunt u toelichten in hoeverre het GLB-voorstel waarborgen bevat
om te voorkomen dat GLB-middelen worden uitgegeven aan
subsidies die schade aan het milieu, de natuur en het klimaat
veroorzaken?
Kunt u een overzicht geven van het bedrag en percentage van de
totale begroting, bestemd voor landbouw, over de twee voorafgaande periodes van het GLB?
Wat is de definitie van «plattelandsontwikkeling»?
Is het mogelijk om vanuit plattelandsontwikkeling financiële
middelen aan te vragen voor de aanleg van fietspaden, voetpaden,
sportgelegenheden, kerken of andere religieuze instellingen?
Kunt u toelichten hoe een Europees gelijk speelveld wordt
geborgd, ten opzichte van de nationale voorwaarden die gesteld
mogen worden aan de wijze waarop geproduceerd mag worden?
Welke waarborgen zijn er om een Europees gelijk speelveld na te
streven, nu als uitgangspunt geformuleerd is om meer ruimte aan
de lidstaten te geven?
Op welke manier gaat u borgen dat, nu de verantwoordelijkheid bij
de lidstaten ligt, ook daadwerkelijk een vereenvoudiging en
modernisering van het GLB plaatsvindt?
In hoeverre en voor welk geschat bedrag zal Nederland aanspraak
kunnen maken op de Horizon Europa gelden?
Kunt u toelichten wanneer Nederland de strategische plannen zal
indienen en welke partijen hier in Nederland bij zullen worden
betrokken?

2

Nr.
22

23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33

34
35

36
37
38
39

40

41
42

43

44

45

46
47

Vraag
Kunt u precies aangeven welke minimumvereisten als voorwaarden gaan gelden voor het ontvangen van areaalgebonden
betalingen?
Wat is het controlekader van de Europese Commissie (EC)?
Hoe hard zijn de streefcijfers?
Op welke manier kunnen streefcijfers bijgesteld worden als deze te
ambitieus blijken te zijn?
Op welke manier kan een lidstaat gehouden zijn/worden aan de
streefcijfers?
Welke ruimte is er bij onvoorziene invloeden zoals bijvoorbeeld
weersinvloeden?
Wat is de definitie van «concurrentieverstoring»?
Is concurrentieverstoring alleen aan de orde binnen de kaders van
de EU of ook daarbuiten?
Wat wordt bedoeld met de bestaande vergroeningsmaatregelen?
Hoe worden eco-regelingen opgesteld?
Hoe wordt geborgd dat dit geen maatregel van achter het bureau
is?
Kunt u een helder overzicht geven van de minimumvereisten voor
het ontvangen van betalingen aan individuele boeren, de
zogeheten conditionaliteitsverplichtingen?
Kunt u een lijst opstellen van bedrijfsadviesdiensten voor de
landbouw in Nederland?
Hoe is het mogelijk dat de Europese Commissie in de Meerjarig
Financieel Kader (MFK)-voorstellen voor zowel de eerste als de
tweede pijler een andere inschatting van de budgetontwikkeling
geeft dan in de GLB-voorstellen? Wat is volgens u de juiste
weergave?
Wanneer volgt de duidelijkheid over het exacte budget?
Wat is uw inzet om in relatie tot het budget tot een nadere precisie
te komen?
Welke lidstaten gaan profiteren van de steunbedragen per hectare?
Welke prikkels bevat het voorgenomen GLB om te waarborgen dat
lidstaten die onder het Europees gemiddelde liggen, beter gaan
presteren (anders dan directe inkomenssteun)?
Waarom kiest de Europese Commissie ervoor verdere convergentie te bewerkstelligen via inkomenssteun in plaats van het
stimuleren van innovatie?
In hoeverre worden de hectarepremies in Nederland verlaagd ten
opzichte van andere lidstaten?
Bent u bereid de verdere verduidelijking van de gehanteerde
systematiek en de financiële aspecten van het voorstel met de
Kamer te delen?
Bent u bereid de Europese Commissie een verklaring te vragen
voor de verschillen in duiding van krimp van het budget in de
tweede pijler en deze te delen met de Kamer?
Voorzag het vorig GLB ook in een plafonnering ten aanzien van de
inkomenssteun per hectare? Zo ja, in hoeverre wijken de
genoemde bedragen in het nieuwe GLB af van de bedragen in het
oude GLB?
Kunt u toelichten hoe onbetaalde arbeid wordt gedefinieerd en
hoeveel onbetaalde arbeid in Nederland op agrarische bedrijven
wordt verricht?
Kunt u toelichten wanneer het nieuwe plattelandsontwikkelingsprogramma (POP4) wordt gepresenteerd?
Welk mechanisme wil de Europese Commissie gaan hanteren om
ervoor te zorgen dat de strategische plannen van de verschillende
lidstaten op een gelijkwaardige manier beoordeeld worden, met
andere woorden: hoe gaat de Europese Commissie de scores van
lidstaten bij de verschillende lidstaten vergelijken en beoordelen?

3

Nr.
48
49
50

51
52
53

54

55

56
57

58

59

60

61
62
63
64
65
66
67

68

69
70
71

Vraag
Wat is de definitie van «duurzaamheid»?
Wat verstaat u onder duurzaamheid?
Valt een gangbare landbouw met daarbij de principes van goed
landbouwgebruik, efficiënt produceren en een zo laag mogelijke
milieubelasting, onder de definitie van duurzaamheid?
Welke mogelijkheden tot financiering zitten in de tweede pijler die
geen raakvlakken hebben met de landbouw of natuur?
Welke voorwaarden worden gesteld aan een monitoringscomité?
Hoe wordt geborgd dat het comité niet alleen uit maatschappelijke
organisaties en niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) zal
bestaan?
Hoe wordt geborgd dat de expertise van de boeren en tuinders en
(onafhankelijke) adviseurs een rol in dit monitoringscomité kan
vervullen?
Hoe wordt geborgd dat de landbouw en biodiversiteit op nummer
1 staan, ter voorkoming van een verdere afname van de biodiversiteit – die we nu in een aantal natuurgebieden zien ontstaan?
Wat is uw visie op de inzet van middelen voor Leader om zo meer
de nadruk te leggen op bottom-up innovatie?
Kunt u het Europese krachtenveld schetsen ten aanzien van
voorkeur voor de verschillende beleidsopties in het effectbeoordelingsverslag?
Kunt u toelichten welke organisaties en/of personen onderdeel
zullen uitmaken van het monitoringscomité en of al is begonnen
met de samenstelling van dit monitoringscomité?
Kunt u toelichten hoe wordt geborgd dat alle lidstaten en de
landbouwers in de verschillende lidstaten ook een prestatie
leveren die in verhouding staat met de prestaties in andere
lidstaten?
Kunt u toelichten wat het doorschuiven van onbenutte fondsen
naar het volgende jaar, in plaats van het jaarlijks terugsluizen van
ongebruikte gelden naar de lidstaten en het opnieuw aanleggen
van een reserve, precies betekent? Betekent het de facto geen
wijziging van het budgetbeslag?
Wat houdt een verplicht monitoringssysteem in?
Wat is anders in dit monitoringssysteem dan in de voorgaande
jaren?
Hoe verhoudt dit systeem zich met de beoogde reductie van
administratieve lasten?
Zijn alle lidstaten in voldoende mate ingesteld op de voorgestelde
systeemcontrole?
Wat betekent dit voor een verantwoorde besteding van
belastinggeld?
In hoeverre is dit voor de lidstaten te beoordelen?
Kunt u toelichten wat uw definitie is van een klein en een middelgroot landbouwbedrijf, en zo ja, hoeveel procent van de Nederlandse landbouwbedrijven op dit moment voldoen aan deze
definitie?
Kunt u toelichten of de doelstellingen die geformuleerd zullen
worden als gevolg van de verschuiving naar een prestatiegericht
beleid, gekoppeld zullen worden aan consequenties en/of sancties
indien deze doelstellingen niet gehaald worden? Zo ja, indien aan
het eind van de betaalperiode blijkt dat deze doelstellingen niet zijn
gehaald, wie draagt hier dan de (financiële) verantwoordelijkheid
voor?
Zijn de wijzigingen en modernisering van de wijnsector ook van
toepassing op de Nederlandse wijnsector?
Welke input heeft Nederland op dit onderwerp geleverd?
Hoe is het overleg met de Nederlandse wijnboeren vormgegeven?

4

Nr.
72

73

74
75
76
77
78
79
80
81
82

83

84
85
86
87
88
89

90

91
92

93
94
95

96

Vraag
Kunt u toelichten wat de mengvorm betekent? Betekent het dat
lidstaten nog voor een minimum- en maximumbedrag aan
hectarepremie gaan geven onder bepaalde voorwaarden en dat
lidstaten met het resterende bedrag de ruimte hebben om te kiezen
voor duurzaamheid, klimaat, biodiversiteit, et cetera?
Kunt u aangeven wat de kritiek van de Raad voor Regelgevingstoetsing (RSB) was met betrekking tot de inrichting van de
conditionaliteit van de directe betalingen?
Waarom heeft de EC in haar impactanalyse de innovatie niet
meegenomen?
In optie 3, 4 en 5 komt het woord «voedselproductie» (en «innovatie») niet voor, hoe kan dat?
Bent u van mening dat het GLB bedoeld is om op een verantwoorde manier voedsel te produceren?
Wat is de positie van Nederland ten aanzien van de kritiekpunten
van Raad van Regelgevingstoetsing?
Wat is de inzet van Nederland op dit punt?
Op welke manier wordt met dit GLB gewerkt aan gezamenlijke
uitdagingen?
Hoe wordt voorkomen dat lidstaten in hun beleid zorgen voor
weglekeffecten (op gebied van milieu en duurzaamheid)?
Hoe wordt gemonitord dat er geen weglekeffecten zijn?
Bent u voornemens het pleidooi voor substantiële bezuiniging op
het GLB in te trekken als blijkt dat het verder gelijktrekken van de
hectaresteun doorgezet zal worden?
Kunt u toelichten in hoeverre de genoemde specifieke doelstellingen overeen komen met de specifieke doelstellingen uit het vorig
GLB?
Waarom pleit u niet voor het behouden van het huidige GLBbudget zoals andere lidstaten?
Kunt u aangeven hoe het gelijk speelveld wordt geborgd?
Hoe en wanneer worden de streefcijfers opgesteld en vastgesteld?
Hoe wordt geborgd dat streefcijfers ambitieus zijn en tegelijkertijd
ook haalbaar?
De streefcijfers mogen een keer worden bijgesteld, daarna niet
meer: wat betekent dit voor de vaststelling van deze streefcijfers?
Hoe gaan we voorkomen dat we bij het vaststellen van deze
streefcijfers onszelf vastleggen en tot onhaalbare doelen komen
die, na een keer bijgesteld te zijn, in beton gegoten zijn?
Hoe gaan we ervaringen uit het verleden (het vastleggen van
ambitieuze doelstellingen die in de praktijk erg kostbaar blijken en
met invloeden van buitenaf ook niet altijd haalbaar bleken, zoals bij
Natura 2000), betrekken bij het vaststellen van streefcijfers?
Hoe wordt bij het vaststellen van streefdoelen gewerkt aan een
gelijk speelveld?
Kunt u toelichten of op Europees niveau wordt vastgesteld wat de
consequenties en/of sancties zijn indien niet aan deze doelen wordt
voldaan?
Kunt u aangeven waar de ecoregelingen aan moeten voldoen om
een volwaardige vervanging te zijn voor de tweede pijler?
Welke vragen heeft u over de voorgestelde Europese cofinancieringspercentages?
U geeft aan dat het kabinet wat betreft de vereenvoudiging inzet
op minder gedetailleerde EU-voorschriften inzake de inzet van
interventies, de conditionaliteit voor steun (onverlet de inzet van
het kabinet om het GLB meer te richten op de opgaven voor
klimaat, natuur, milieu en landschap), waarom wordt ook hier niet
ingezet op innovatie?
Welke controle op de output acht u wenselijk?

5

Nr.
97
98
99
100

101
102
103

104
105
106
107
108
109

110
111
112

113

114
115
116
117
118
119

120
121

Vraag
Komt er een tweedeling in de eerste pijler van hectarepremies en
middelen met andere doelen?
Welk percentage voor oormerking van budget voor leefomgeving
en voor klimaat acht u wenselijk?
Welke wijzigingen worden voorgesteld in de verschillende
definities?
Wordt in EU-verband bevestigd dat budgettaire onderhandelingen
over het MFK als geheel, waar het GLB een onderdeel van is, ook
daadwerkelijk voorbehouden is en blijft aan de Raad Algemene
Zaken en de Europese Raad?
Kunt u aangeven welke wijzigingen op de voorgestelde definities u
voornemens bent te doen in EU-verband?
Welk effect zal de lastenverzwaring hebben op de Nederlandse
begroting?
Welke mogelijkheden zijn er om klimaatmaatregelen zoals
onderwaterdrainage te ondersteunen met middelen vanuit de
eerste pijler?
Kunt u aangeven in welke mate de conditionaliteit in de eerste
pijler wordt vergroot?
Waarom wordt bij de eco-regelingen niet gerept over innovatie
terwijl dit een doelstelling uit het regeerakkoord is?
Kunt u bevestigen dat bij de inzet van eco-regelingen nog steeds
het uitgangspunt is dat er ook voedsel geproduceerd wordt?
Kunt u toelichten wat volgens u de definitie is van «landbouwgrond», «echte boer» (genuine farmer) en «jonge boer»?
Kunt u toelichten hoe u «publieke diensten» definieert?
Is het mogelijk om voor de brede weersverzekering de voorwaarde
op te nemen dat geen of een gelijke, lage assurantiënbelasting in
de Europese Unie over de verzekeringspremie betaald moet
worden?
Kunt u toelichten waarom u wilt dat er de mogelijkheid is om
cofinanciering geheel of gedeeltelijk privaat in te vullen?
Kunt u een overzicht geven van activiteiten die via LEADER-gelden
zijn gefinancierd?
Het kabinet is kritisch over de verregaande en gedetailleerde
middelvoorschriften ten aanzien van met name de invulling van
het beheers- en controlesysteem, die later nog uit te breiden zijn
met gedelegeerde en uitvoeringshandelingen; op welke wijze gaat
u de EC overtuigen dat dit anders moet en hoe gaat u voorkomen
dat Nederland zelf een groot controlesysteem gaat optuigen?
Kunt u aangeven of producentenorganisaties moeten kunnen
bijdragen aan gezamenlijke afzet? Welke mogelijkheden ziet u om
dat te bevorderen?
Kunt u aangeven waarom het kabinet niet overtuigd is van de
doelmatigheid van het instrument van openbare interventie?
Waarom kiest u voor een verruiming van de mogelijkheden voor
brancheorganisaties?
Aan welke verruiming denkt u?
Wat gaan de boeren en tuinders concreet merken van een
vereenvoudiging van het GLB?
Wat gaan boeren en tuinders concreet merken van een verlichting
van de administratieve lasten?
Kunt u voor de vereenvoudiging van het GLB en de verlichting van
de administratieve lasten een vergelijking maken tussen het
huidige GLB en het verwachte nieuwe GLB?
Kunt u de gewenste vereenvoudiging van het GLB ten opzichte van
het huidige GLB in een percentage uitdrukken?
Op welke manier worden de gevolgen voor de concurrentiekracht
voor de Nederlandse boer en tuinder gemeten?

6

Nr.
122
123
124

125

126

127

128

129

130

131

132

133
134

135

136
137
138
139

140

Vraag
Kunt u een onderbouwing geven van de wijze waarop de budgetten voor de diverse landen tot stand komen?
Kunt u ingaan op de bijdrage per lidstaat aan de efficiënte
voedselproductie, duurzaamheid, milieu, dierenwelzijn en klimaat?
Kunt u aangeven welke minimumvereisten in bijlage III van de
Verordening Voorschriften strategische plannen (COM (2018) 392)
nieuw, dan wel aangescherpt zijn ten opzichte van de huidige
cross-compliance eisen?
Is de veronderstelling juist dat de huidige vergroeningseisen
(gewasdiversificatie bouwland, ecologische aandachtsgebieden en
de eisen met betrekking tot behoud van blijvende grasland) min of
meer terugkomen als minimumvereisten in bijlage III van de
Verordening Voorschriften strategische plannen (COM (2018) 392)?
Kunt u toelichten wat dit voorstel voor het nieuwe GLB betekent
voor een melkveehouder met 100 koeien die een traditioneel
bedrijf runt?
Kunt u toelichten wat dit voorstel voor het nieuwe GLB betekent
voor een boer die met zijn bedrijf aan de rand van een Natura2000
gebied zit?
Kunt u toelichten wat dit voorstel voor het nieuwe GLB betekent
voor een boer wiens bedrijf sterk vergroend is, en die gebruik heeft
gemaakt van bijna alle beschikbare vergroeningsmaatregelen?
Kunt u toelichten of de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO) tijdig gaat investeren in ict-systemen en/of capaciteit om de
handhavingstaken van het nieuwe GLB voorstel aan te kunnen?
Kunt u toelichten of het nieuwe GLB voorstel ruimte biedt voor de
RVO om te versimpelen en daarmee de administratieve lasten van
boeren te verminderen?
Kunt u toelichten in hoeverre, indien dit voorstel wordt geïmplementeerd en subsidie in toenemende mate afhankelijk wordt van
randvoorwaarden en duurzame initiatieven, dit invloed heeft op de
administratieve druk en complexiteit voor de Nederlandse boeren?
Kunt u de bijlagen bij de Verordening «Voorschriften inzake steun
voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het
gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen» naar de Kamer
sturen?
Is in de eerste pijler sprake van (de mogelijkheid van) cofinanciering door lidstaten?
Bent u voornemens te pleiten voor ruimte om bij het opleggen van
administratieve sancties (korting inkomenssteun) bij overtreding
van de randvoorwaarden (cross-compliance) rekening te houden
met punitieve sancties die mogelijk ook opgelegd zullen worden
voor dezelfde overtreding?
In hoeverre is in de voorgestelde GMO-wijzigingsverordening
sprake van verruiming van de mogelijkheden voor agrarische
ondernemers om mogelijk mededingingsbeperkende afspraken te
maken?
In welke mate biedt het uitvoeringsmodel ruimte voor innovatie?
Wat is uw appreciatie van de effectbeoordeling van de RSB?
Hoe apprecieert u de punten van voorbehoud die de RSB geeft op
de aanvullingen op het effectbeoordelingsverslag?
Vallen Nederlandse landbouwbedrijven buiten de beoogde
doelgroep voor steun, als deze sterker gericht wordt op kleine en
middelgrote landbouwbedrijven en op gebieden met natuurlijke
beperkingen?
Waarin verschilt, en is het nieuwe prestatie-, monitoring-, en
evaluatiekader (PMEK) een verbetering ten opzichte van het
huidige gemeenschappelijke toezichts- en evaluatiekader?

7

Nr.
141
142

143

144
145

146

147

148

149
150
151
152

Vraag
Wat merken Nederlandse landbouwbedrijven van de vereenvoudiging van de beleidsuitvoering?
Op welk moment en hoe worden de uitgaven verlaagd wanneer
een lidstaat de outputs niet volgens de overeengekomen normen
heeft gegenereerd?
Hoe waarborgt de Europese Commissie dat er governance
systemen worden ingevoerd en outputs en resultaten worden
gehaald?
Hoe groot is de kostenbesparing, gefinancierd vanuit het GLB, voor
het nieuwe uitvoeringsmodel van controles?
Hoe hoog zijn de kosten voor Nederland voor wat betreft het
beheers- en controlesysteem in het nieuwe voorstel ten opzichte
van het huidige GLB?
Vindt er op nationaal niveau een toename aan GLB-uitgaven plaats
om uitvoering te kunnen geven aan het beoogde beheers- en
controlesysteem?
Kunt u aangeven of en hoe in de nieuwe GLB-voorstellen
waarborgen zijn ingebouwd om te voorkomen dat er GLB-geld
uitgegeven wordt aan bijvoorbeeld een project als het natuurcentrum in Gébérjen?
Hoe verhoudt het mechanisme, om de opbrengst van de vermindering van rechtstreekse betalingen in te zetten om herverdelingsbetalingen binnen dezelfde lidstaten te financieren, zich tot het
voornemen het nieuwe GLB te moderniseren?
Wat is het effect in opbouw en omvang van de herverdelingsbetalingen?
Met welk bedrag wordt de rechtstreekse steun aan de Nederlandse
landbouwer herverdeeld?
Met welk bedrag vindt in Nederland een herverdelingsbetaling
plaats?
Welke effecten in opbouw en omvang hebben de hervormingsvoorstellen in Nederland en voor de Nederlandse landbouwer?

8