Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

28 760

Meerjarenplan Alfabetisering

Nr. 114

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juli 2023
Te veel mensen in Nederland beheersen de basisvaardigheden onvoldoende. Dat geldt voor de vaardigheden in het initieel onderwijs1, maar
ook voor volwassenen. Daarom is voor de volwassen doelgroep in 2020
met de brief Samen aan de slag voor een vaardig Nederland reeds de
start van de Vervolgaanpak laaggeletterdheid 2020–20242 aangekondigd.
Deze aanpak heeft tot doel om de grote groep volwassenen die moeite
heeft met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden te bereiken
en ze te motiveren om met hun basisvaardigheden aan de slag te gaan. In
deze vervolgaanpak laaggeletterdheid zijn drie doelstellingen geformuleerd: meer mensen bereiken met een aanpak op maat, weten wat er
werkt, om te kunnen investeren in kwaliteit, en het versterken van de
samenwerking tussen betrokken partners. De Ministeries van OCW, BZK,
SZW en VWS werken in het actieprogramma Tel mee met Taal 2020–2024
samen met gemeenten, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers,
taalambassadeurs, scholen, bibliotheken en taalhuizen aan het realiseren
van deze doelstellingen.
De afgelopen periode is slagvaardig samengewerkt door al deze organisaties, professionals en vrijwilligers om de basisvaardigheden voor
volwassenen te versterken. Ondertussen is de helft van de looptijd van het
programma voorbij. In deze brief beschrijf ik, mede namens de Staatssecretaris van Cultuur en Media, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, de
Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering en de Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de bevindingen van de Tussen-

1
2

kst-28760-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Zie het Masterplan basisvaardigheden, Kamerstukken 31 293 en 31 322, nr. 620.
Kamerstuk 28 760, nr. 84.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

1

tijdse evaluatie Vervolgaanpak Laaggeletterdheid 2020–20243. Tevens
beschrijf ik hoe we de komende jaren verder werken aan het behalen van
de doelen. Dit doen we door verder te werken aan een zo groot mogelijk
bereik, inzicht in de behaalde doelen, een kwalitatief hoogwaardig aanbod
(paragraaf 1) en nieuwe impulsen voor werkgevers en betere verbinding
met de regionale arbeidsmarkt (paragraaf 2).
In deze brief geef ik ook alvast een doorkijk naar de fase na afloop van het
programma Tel mee met Taal. Ik begrijp van gemeenten en VNG dat
hieraan behoefte is. De tussenevaluatie laat zien dat de aanpak van
basisvaardigheden voor volwassenen een aanpak is en blijft van de lange
adem. Het is te vroeg om de regie voor de aanpak van basisvaardigheden
voor deze groep volledig bij gemeenten te leggen. Daarom is besloten om
de financiering via de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (de
WEB-middelen) voor de centrumgemeenten na 2024 te handhaven, in
plaats van overheveling van deze middelen naar het Gemeentefonds. In
deze brief wordt het proces beschreven, waarin ik met de betrokken
partners ga verkennen hoe de rol van gemeenten in de aanpak van
basisvaardigheden er na 2024 verder uit kan zien (paragraaf 3).
Met deze brief wordt ook uitvoering gegeven aan de motie van de leden
Simons en Gündogan, die oproept tot een landelijk dekkende en structurele aanpak.4 Tevens geeft deze brief invulling aan het verzoek van de
vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van
19 december 2022 om een reactie op een brief van Unescoleerstoelhouder Volwasseneneducatie (Maurice de Greef), waarin hij pleit
voor een toegankelijk aanbod, professionalisering van docenten en
aandacht en voldoende middelen voor uitvoering en coördinatie bij
gemeenten.
De term laaggeletterdheid
In de afgelopen jaren spraken we in het programma Tel mee met
Taal van laaggeletterdheid; het doel is steeds meer te spreken over
het versterken van de basisvaardigheden (taal, rekenen, burgerschap
en digitale vaardigheden). Het is positiever om te spreken over
basisvaardigheden en het maakt duidelijk dat het gaat om meer dan
alleen voldoende taalvaardigheid. Tevens sluit deze terminologie ook
goed aan bij de aanpak van basisvaardigheden in het initieel
onderwijs.5
1. Verder werken aan een zo groot mogelijk bereik, inzicht in de
behaalde doelen en een kwalitatief hoogwaardig aanbod
In de tussentijdse evaluatie van Tel mee met Taal concluderen de
onderzoekers dat de eerste hoofddoelstelling die zich richt op het
vergroten van het bereik, meer aandacht vraagt. Met name de
NT1-doelgroep blijft moeilijk te bereiken. Ten aanzien van de tweede
hoofddoelstelling over inzicht in de behaalde doelen wordt gesteld dat
een meerderheid van de respondenten tevreden is over het verbeterd
inzicht in kwaliteit van het aanbod. Voor de derde hoofddoelstelling, een
kwalitatief hoogwaardig aanbod, geldt dat een grote meerderheid van de
respondenten van mening is dat er in hun regio beter wordt samengewerkt tussen gemeenten, bibliotheken, aanbieders, welzijnsorganisaties
3

Tussentijdse evaluatie Vervolgaanpak Laaggeletterdheid 2020–2024, Tel mee met Taal,
22-12-2022. Uitgevoerd door ECBO en Ockham IPS. De tussenevaluatie is als bijlage bij deze
kamerbrief toegevoegd.
4
Kamerstuk 35 925 VIII, nr. 73.
5
Kamerstukken 31 293 en 31 322, nr. 620.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

2

en werkgevers dan voor het regionale programma laaggeletterdheid. Er
zijn ook veel acties ondernomen om de samenwerking te verbeteren.
De coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben in de afgelopen periode
veel aandacht en capaciteit van gemeenten en andere betrokken organisaties gevraagd. Dit heeft invloed gehad op het werk in het kader van de
aanpak van laaggeletterdheid. Het is belangrijk om te melden dat er
ondanks deze gebeurtenissen met veel flexibiliteit toch gewerkt is aan een
vaardiger Nederland.
Mede op basis van de uitkomsten van de tussenevaluatie zet ik de
komende periode in op de volgende onderdelen, als het gaat om
vergroten van het bereik, het krijgen van meer inzicht in behaalde doelen
en een kwalitatief hoog cursusaanbod.
Extra inzet vanuit coalitieakkoord (bijlage bij Kamerstuk 35 788, nr. 77)
voor het versterken van basisvaardigheden
In het coalitieakkoord zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor
gemeenten en hun rol in de aanpak van basisvaardigheden voor personen
van 18 jaar en ouder. Vanaf 2023 ontvangen gemeenten € 17 miljoen
extra.6 Hiermee is het structurele educatiebudget voor gemeenten
opgehoogd naar € 80 miljoen per jaar, waarmee zij opleidingen en
cursussen taal, rekenen en digitale vaardigheden aanbieden.7
Ook in het initieel onderwijs investeert het kabinet in basisvaardigheden
met het Masterplan Basisvaardigheden. Dit is onderdeel van de inzet op
het verbeteren van de onderwijskwaliteit waarvoor € 1 miljard is
vrijgemaakt.8 Daarnaast wordt met de aanpak basisvaardigheden mbo
met jaarlijks € 30 miljoen extra ingezet op versterking van basisvaardigheden van studenten en professionalisering van docenten in het mbo. In
de Kamerbrief over het stelsel openbare bibliotheken is uitgewerkt hoe
bibliotheken en culturele instellingen de leesbevordering verder gaan
versterken. Zo wordt er de komende jaren oplopend tot 58,7 miljoen per
jaar geïnvesteerd versterking van het bibliothekennetwerk, en wordt
daarnaast jaarlijks € 4 miljoen extra geïnvesteerd in ondersteunende
culturele instellingen die werken aan leesbevordering.9
Voor werkende Nederlanders stuurt dit kabinet aan op het versterken van
een Leven Lang Ontwikkelen voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt.
En voor het verbeteren van digitale vaardigheden is er in het coalitieakkoord10 tot en met 2026 in totaal € 10 miljoen extra vrijgemaakt vanuit de
doelstellingen in de Werkagenda Waardengedreven Digitaliseren.11
Verder krijgen gemeenten in 2023 € 15 miljoen om Oekraïense vluchtelingen op een laagdrempelige manier lessen Nederlands aan te bieden.12
Tot slot heeft laaggeletterdheid ook een relatie met Inburgering en
6

Deze extra investering komt uit bijdragen van OCW (€ 10 mln.) en SZW (€ 5 mln.) uit het
Coalitieakkoord. Het overige deel komt voort uit de indexatie van de middelen over 2022.
7
Burgerschap als vierde basisvaardigheid valt niet onder de bekostiging die via de Wet educatie
beroepsonderwijs loopt.
8
Kamerstukken 31 293 en 31 322, nr. 620.
9
Kamerstuk 33 846, nr. 70.
10
Zie budgettaire bijlage van het coalitieakkoord, p. 17: https://open.overheid.nl/documenten/
ronl-838b6d3a-15e0-48c7-9808-31d5ba9a1e32/pdf en bijlage bij Kamerstuk 35 788, nr. 77.
11
Zie de acties onder lijn 1, «Iedereen kan meedoen in het digitale tijdperk» in de Werkagenda
Waardengedreven Digitaliseren: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/11/
04/bijlage-1-werkagenda-waardengedreven-digitaliseren.
12
Kamerstukken 36 045 en 29 861, nr. 149.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

3

Statushouders aan het werk. De doelgroep van de WEB-middelen zijn
weliswaar niet-inburgeringsplichtigen, maar omvat ook voormalige
inburgeraars. Komende periode wordt bezien in hoeverre de aanpak van
de verschillende programma’s elkaar kan versterken ten behoeve van de
noodzakelijke verbetering van de taalvaardigheid van de statushouders.
Start vervolg landelijke communicatiecampagne
Om de NT1-doelgroep in de leeftijd van 20–49 jaar te bereiken, motiveren
en activeren om met basisvaardigheden aan de slag te gaan, is in
december 2021 een landelijke communicatiecampagne gestart onder de
noemer Doe meer met taal. Inmiddels zijn hiermee conform de
doelstelling ruim meer dan één miljoen mensen bereikt.13 Na evaluatie
van de campagne gaven significant meer respondenten aan actie te
hebben ondernomen door zich in te schrijven voor een cursus of gebruik
te maken van gratis online aanbod. In het derde kwartaal van 2023 start
een vervolgcampagne om nog meer mensen te bereiken. Hierin wordt
extra ingezet op mediakanalen waarvan de NT1 doelgroep (20–49 jaar)
gebruik maakt.
Realiseren landelijke monitor
Samen met het CBS, de VNG, de centrumgemeenten en de andere
betrokken bewindspersonen werkt OCW sinds 2021 aan de ontwikkeling
van een landelijke monitor – het Landelijk Beeld Volwasseneneducatie.
Daarmee krijgen we meer zicht op de ontwikkeling van het cursusaanbod
voor basisvaardigheden. Steeds meer gemeenten dragen daaraan bij en
leveren hun gegevens aan bij het CBS. Het doel om in 2023 een landelijk
dekkende monitor te realiseren komt hiermee in zicht. In lijn hiermee zal ik
voor de periode na 2024 het aanleveren van de gegevens door gemeenten
voor het Landelijk Beeld Volwasseneneducatie als voorwaarde stellen
voor het ontvangen van de WEB-middelen.14
Nieuwe ronde subsidieregeling werkgevers en ouders
De subsidieregeling Tel mee met Taal15 heeft onder andere tot doel om
werkgevers te stimuleren scholing aan te bieden en dit structureel in te
bedden. Uit de tussenevaluatie blijkt dat deelnemers de regeling met een
7.4 waarderen, er ruim 14 duizend werknemers zijn bereikt en
887 werkgevers hebben deelgenomen. Ook de andere doelgroep van de
subsidieregels, ouders, wordt goed bereikt en is goed geholpen met de
subsidieregeling.16 Tegen deze achtergrond zal de subsidieregeling in de
jaren 2023 en 2024 gecontinueerd worden. Hierbij zal ik ook de aanbevelingen uit de tussenevaluatie ter harte nemen om meer kennisuitwisseling
te faciliteren en aandacht te hebben voor de Nederlandstalige
werknemers.
Kwaliteit en effectiviteit van het aanbod
Om gemeenten te ondersteunen om de kwaliteit van het aanbod te
versterken, is de Handreiking Breed Kwaliteitsbeleid Laaggeletterdheid17
ontwikkeld. De komende periode zal het Expertisepunt Basisvaardigheden
13

Voor een uitgebreidere toelichting: Meer mensen aan de slag door campagne «Doe meer met
Taal» | Nieuwsbericht | Tel mee met Taal.
14
De gegevens van het Landelijk Beeld Volwasseneneducatie uit proefjaar 2022 zijn in maart
2023 gepubliceerd door het CBS.
15
wetten.nl – Regeling – Subsidieregeling Tel mee met Taal 2021–2024 – BWBR0044646
(overheid.nl).
16
Zie bijlage 2 voor een infographic over de regeling in de periode 2020–2022.
17
Handreiking Breed Kwaliteitsbeleid Laaggeletterdheid, 12 juli 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

4

inzetten op het verspreiden en zo groot mogelijk gebruik van de
handreiking.
Taalhuizen verder professionaliseren en certificeren
In Taalhuizen krijgen mensen die willen werken aan hun basisvaardigheden, laagdrempelige informatie en advies over een breed aanbod aan
cursussen. Om de ontwikkeling van de kwaliteitszorg en de organisatie
van laagdrempelige Taalhuizen te ondersteunen worden taalhuizen
gecertificeerd door de Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur
en Taal (CBCT). In de afgelopen periode zijn 67 taalhuizen door het
certificeringsproces gegaan en de inschatting is dat de doelstelling om
200 taalhuizen te certificeren in 2024 grotendeels gerealiseerd wordt. In
lijn met de aanbevelingen uit de tussenevaluatie onderzoeken we
daarnaast of het wenselijk en haalbaar is om een kennis- en loketfunctie
voor taalhuizen onder te brengen bij het Expertisepunt Basisvaardigheden.
Nieuwe taalambassadeurs en de stem van ervaringsdeskundigen
Taalambassadeurs zijn ervaringsdeskundigen en hebben aantoonbaar
meerwaarde in het bereiken en activeren van de doelgroep, maar worden
nog niet in alle gemeenten benut. Stichting ABC heeft ondertussen 126
nieuwe ambassadeurs geworven en opgeleid.18 We zetten daarom de
komende periode in op het realiseren van een duurzaam landelijk dekkend
netwerk en het behalen van de doelstelling van 200 taalambassadeurs.
Verder aan de slag met empowerment
Om mee te kunnen doen zijn behalve basisvaardigheden ook zelfvertrouwen en zelfinzicht essentieel. In de toolkit empowerment staan
cursussen, tips en voorbeelden om hiermee aan de slag te kunnen gaan.
De cursussen zijn primair gericht op vrouwen met een afstand tot de
arbeidsmarkt die hun positie in de maatschappij willen versterken,
bijvoorbeeld door te starten met een opleiding of door zich voor te
bereiden op (vrijwilligers)werk. Stichting Lezen en Schrijven kan
gemeenten die hiermee verder willen, verder ondersteunen in het gebruik
van de ontwikkelde handleiding.
Verdere inzet op digitale basisvaardigheden
Het verbeteren van digitale vaardigheden kan voor mensen een opstap
zijn naar het verbeteren van andere vaardigheden en maatschappelijke
participatie. In veel bibliotheken kunnen mensen in de (Digi)Taalhuizen
ondertussen terecht voor cursussen in basale digitale vaardigheden, zoals
Klik & Tik en Digisterker. Hierbij wordt samengewerkt met de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO’s), die zijn gevestigd in bibliotheken en
buurthuizen. Bij de meer dan 600 IDO’s kunnen mensen terecht met
vragen over publieke producten en diensten. IDO-medewerkers kunnen
mensen verwijzen naar het lokale cursusaanbod en omgekeerd kunnen
cursusaanbieders verwijzen naar de IDO’s. Zo zorgen we voor brede
ondersteuning voor mensen met onvoldoende basisvaardigheden.

18

Het project beoogt gemeentes te laten bouwen aan een lokaal en duurzaam netwerk van
ervaringsdeskundigen laaggeletterdheid. De ABC Beleidshulp is een van de resultaten van het
project.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

5

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat in 2021 16 procent van de afgenomen
cursussen binnen de aanpak laaggeletterdheid digitale vaardigheden
betrof, al dan niet in combinatie met taal of rekenen.19 De komende
periode zet ik in op verdere ontwikkeling van digitale basisvaardigheden
en verdere verbinding van het cursusaanbod en de IDO’s.
Beter benutten Expertisepunt basisvaardigheden
Uit de tussenevaluatie blijkt dat gebruikers positief zijn over de diensten
van het Expertisepunt Basisvaardigheden. Het Expertisepunt wordt met
name positief beoordeeld op hun deskundigheid in het leveren van
betrouwbare en onafhankelijke kennis, expertise en verdieping. In 2023
werkt het Expertisepunt aan drie ontwikkelpunten. Het Expertisepunt zal
zich meer ontwikkelen tot een netwerkorganisatie en een kennismakelaar,
brengt focus aan in thema’s en doelgroepen en zet in op het behalen van
impact, o.a. door monitoring en evaluatie met betrokkenheid van het
werkveld.
Leesbevordering
Leesbevordering van ouders speelt een belangrijke rol in het voorkomen
van laaggeletterdheid. Uit de tussenevaluatie blijkt dat de samenwerking
tussen bibliotheken, kinderopvang- en onderwijsinstellingen, consultatiebureaus en overheden goed op koers ligt.20 Dit wordt verder gestimuleerd
met onder andere met de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid
(2020–2024) en de Kwaliteitsimpuls laagtaalvaardige ouders. Met de
Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid zetten gemeenten in op de
verbinding met andere domeinen, waaronder jeugd en onderwijs. Ook is
er een belangrijke verbindende rol voor bibliotheken en de Stichting
Lezen. Op dit moment wordt de aanpak uitgerold in 25 gemeenten. De
komende periode wordt deze samenwerking verder geïntensiveerd door
naast de gezinsaanpak extra in te zetten op jonge kinderen (Boekstart voor
0–4-jarigen) en de Bibliotheek op School.
2. Nieuwe impulsen voor de gezinsaanpak, voor werkgevers en
betere verbinding met de regionale arbeidsmarkt en het mbo.
De afgelopen maanden is met gemeenten, de VNG, Divosa en Stichting
Lezen en Schrijven gewerkt aan een impulsaanpak voor de korte termijn.
Deze impulsen zijn bedoeld voor specifieke doelgroepen voor de periode
2023–2025: gezinnen, lerenden en werkenden. Deze impulsen komen
bovenop de extra middelen die het kabinet met het Coalitieakkoord
toevoegt aan het budget voor gemeenten voor cursussen.
Gemeentelijke impulsen
Om nog meer gemeenten aan te laten sluiten op de bestaande Gemeentelijke Gezinsaanpak, geven we een extra impuls van in totaal € 0,5 miljoen
in 2024 en 2025. Daarnaast wordt een extra impuls van in totaal € 0,5 mln.
in 2024 en 2025 beschikbaar gesteld om via sociaal ontwikkelbedrijven de
verbinding tussen taalbevordering en werk verder te bevorderen. Dit doen
zij bijvoorbeeld door taalcursussen op maat aan te bieden, zodat
medewerkers worden ondersteund in de stap naar de reguliere arbeidsmarkt

19
20

Monitor Laaggeletterdheid, proefjaar 2022 (cbs.nl).
Meer dan 75% van de openbare bibliotheekorganisaties is gericht bezig met educatieve
dienstverlening gericht op laagtaalvaardige gezinnen. Tevens heeft 78% van de po-scholen
een samenwerking heeft met een bibliotheek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

6

Het Nationaal Groeifonds geeft een stevige impuls aan de regionale inzet
om basisvaardigheden aan vakvaardigheden en werk te verbinden via het
project LLO Collectief Laagopgeleiden en Laaggeletterden (hierna: LLO
Collectief)21. Hiermee is sinds vorig jaar in totaal € 7,6 miljoen
beschikbaar voor twee pilotregio’s – Twente en Zuidoost-Brabant – om
deze mensen naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt of naar een
beroepsopleiding te begeleiden. In samenwerking met gemeenten,
onderwijsinstellingen, werkgevers en andere partijen wordt het
bewustzijn over basisvaardigheden in de beroepsgerichte vakken en op de
werkvloer verbeterd. Indien de eerste twee pilots succesvol verlopen zal er
vanuit het Nationaal Groeifonds nog eens een impuls volgen van
€ 43 miljoen, waarmee ongeveer 18 extra regio’s aan de slag kunnen met
hun LLO Collectief.
Werkgeversaanpak digitale vaardigheden
Om invulling te geven aan de aanbeveling uit de tussenevaluatie om in de
werkgeversaanpak meer aandacht te geven aan digitale vaardigheden,
worden de komende twee jaar minimaal 75 werkgevers ondersteund bij
het vormgeven van een duurzame aanpak binnen hun eigen organisatie.
Hierbij wordt samengewerkt met branches waar relatief veel beperkte
(digitale) basisvaardigheden voorkomen, zoals de schoonmaakbranche en
de bouw- en de technieksector. Zo wordt de verbinding gelegd met de
O&O-fondsen, zodat deze elkaar kunnen versterken.
3. Doorontwikkelen naar een structurele en duurzame aanpak,
ook na 2024
Hierboven zijn de extra impulsen in Tel mee met Taal voor de korte termijn
geschetst. Tegelijkertijd vraagt de vervolgaanpak om duidelijkheid voor de
periode na 2024, zodat gezorgd wordt voor een meer duurzame structurele aanpak van basisvaardigheden en om ingezette acties te borgen. In
de inleiding is al beschreven al dat het kabinet heeft besloten om de
financiering via de WEB voor de centrumgemeenten te handhaven. De
verwachting is dat dit bijdraagt aan het nog verder versterken van een
gecoördineerde regionale aanpak vanuit de 35 centrumgemeenten.
Daarnaast zullen de betrokken bewindspersonen en ik de komende
periode met de betrokken partners verkennen hoe de aanpak van
basisvaardigheden voor volwassenen er na 2024 uit kan zien. Daarbij is
voor gemeenten helderheid nodig over de inhoudelijke inzet die van hen
gevraagd wordt, hoe de resultaten in beeld gebracht worden en hoe
hierop gestuurd wordt. Hierbij kan worden voortgebouwd op de
ervaringen die worden opgedaan met de monitoring en sturing vanuit het
lopende programma Tel mee met Taal en in het LLO Collectief. In de
verkenning moet helder worden hoe de gemeentelijke regie en de
coördinatie op regionaal niveau er uit kunnen zien. Hierbij wordt ook
verkend of andere hulpstructuren, zoals het IDO, nauwer aangesloten
kunnen worden. Daarnaast is nodig om te verhelderen welke ondersteuning zij daarbij nodig hebben. Daarbij zullen de ervaringen met de
uitvoering van de regionale programma’s laaggeletterdheid worden
betrokken. Uw Kamer wordt in de eerste helft van 2024 geïnformeerd over
de beoogde aanpak na 2024.
Tot slot
De afgelopen periode hebben vrijwilligers, docenten, bibliotheekmedewerkers, gemeenten, opleiders, werkgevers en niet te vergeten mensen
21

www.llocollectief.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

7

die moeite hebben met hun basisvaardigheden keihard gewerkt aan het
verbeteren van (hun) basisvaardigheden. We zijn daarmee gezamenlijk op
de goede weg en tevens is er nog een wereld te winnen. Ik heb er
vertrouwen in dat we met de acties in deze brief weer een stap zetten om
zoveel mogelijk mensen te helpen om hun basisvaardigheden te
verbeteren.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R.H. Dijkgraaf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 28 760, nr. 114

8