Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2020Z04460
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Groothuizen (D66) aan de Minister
van Justitie en Veiligheid over de betrouwbaarheid en volledigheid van
zelfonderzoek door eigen advocaten van bedrijven (ingezonden 6 maart 2020).
Vraag 1
Kent u het artikel in FD over de zaak van de heer Clawer?1
Vraag 2
Wat zijn op dit moment de kaders van «zelfonderzoek» door eigen advocaten
van bedrijven die ergens van verdacht of beschuldigd worden?
Vraag 3
Wordt inmiddels bijgehouden in hoeveel strafrechtelijke onderzoeken
zelfonderzoek wordt aangedragen en in hoeveel gevallen dit heeft geleid tot
strafvermindering? Zo nee, waarom niet? Hoe kan dan zicht worden
gehouden op eventueel onwenselijke effecten van deze manier van werken
door het openbaar ministerie (OM)? Wat zijn de plannen van het OM op het
gebied van het overlaten van feitenonderzoek aan advocaten van bedrijven
zelf?
Vraag 4
Erkent u dat er grote risico’s zitten aan dit soort zelfonderzoek, tenminste het
risico dat de beschuldigde rechtspersoon zichzelf probeert vrij te pleiten
middels onderzoek door eigen advocaten, waarbij mogelijk niet de volledige
waarheid op tafel komt, doordat bijvoorbeeld geen adequate hoor en
wederhoor plaatsvindt, en mogelijk zelfs de schuld in de schoenen van
anderen geschoven kan worden?
Vraag 5
Ziet u ook dat, gelet op de omstandigheid dat advocaten een vertrouwensrelatie met hun cliënten hebben en dan ook per definitie partijdig zijn, dit op
gespannen voet kan staan met waarheidsvinding, omdat bedrijven en hun
bestuurders juist schadelijke publiciteit willen vermijden, en dat het dan ook
onwenselijk is dat het OM fraudeonderzoek overlaat aan de te onderzoeken
partij zelf? Zo nee, kunt u uitleggen waarom u dit wel wenselijk acht?

1

kv-tk-2020Z04460
’s-Gravenhage 2020

https://fd.nl/achtergrond/1336391/hoe-een-mkb-er-het-gevecht-aangaat-met-de-zuidas

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

1

Vraag 6
Vindt u het niet opzienbarend dat juist de advocaten die in deze kwestie (1)
bekritiseerd worden de aanjagers zijn van de ontwikkeling dat bedrijven juist
vaker zelfonderzoek door eigen advocaten uit zouden moeten laten voeren?2
Vraag 7
Deelt u de mening dat in het geval een feitenonderzoek door de verdachte
zelf deel uitmaakt van het dossier van het OM, de FIOD altijd moet verantwoorden op welke manier zij dit zelfonderzoek heeft gecontroleerd en op
bruikbaarheid heeft beoordeeld? Zo ja, hoe gaat u dit formeel vormgeven? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 8
Deelt u de mening dat, daar waar u in antwoord op eerdere vragen van de
leden Groothuizen en Van Nispen leek te bevestigen dat, wanneer iemand
meewerkt aan een onderzoek dit kan leiden tot strafvermindering, er een
verschil zit tussen «meewerken aan een onderzoek» en zelf onderzoek doen
en dat onderzoek dan aan het OM presenteren als de waarheid? Zo ja, kunt u
verduidelijken of voor dat laatste ook strafvermindering bedongen kan
worden en waarom u dat dan wenselijk acht?3
Vraag 9
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het Algemeen Overleg financieeleconomische criminaliteit?

2

https://fd.nl/ondernemen/1303100/justitie-laat-fraudeonderzoek-vaker-over-aan-advocaten-vanbedrijven-zelf
3
Aanhangsel van de Handelingen 2018–2019, nr. 3898. Specifiek in de antwoorden op vragen 6
en 8.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

2