Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 550 XV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2017

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
blz
A.

kst-34550-XV-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ BEGROTINGSWETSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1.

Leeswijzer

4

2.

Het beleid

7

2.1

Beleidsagenda

7

2.2

Beleidsartikelen
Artikel 1 Arbeidsmarkt
Artikel 2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Artikel 3 Arbeidsongeschiktheid
Artikel 4 Jonggehandicapten
Artikel 5 Werkloosheid
Artikel 6 Ziekte en zwangerschap
Artikel 7 Kinderopvang
Artikel 8 Oudedagsvoorziening
Artikel 9 Nabestaanden
Artikel 10 Tegemoetkoming ouders
Artikel 11 Uitvoering
Artikel 12 Rijksbijdragen
Artikel 13 Integratie en maatschappelijke samenhang

35
35
45
60
69
73
81
88
95
102
106
111
116
119

2.3

Niet-beleidsartikelen
Artikel 96 Apparaatsuitgaven kerndepartement
Artikel 97 Aflopende regelingen
Artikel 98 Algemeen
Artikel 99 Nominaal en onvoorzien

126
126
130
131
133

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

1

3.

Agentschappen

134

4.

Bijlagen
Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4
Bijlage 5
Bijlage 6
Bijlage 7
Bijlage 8

141
141
164
168
181
183
245
247

Bijlage 9

SZA-kader inclusief verdiepingshoofdstuk
Sociale fondsen SZW
Koopkracht en specifieke inkomenseffecten
ZBO’s en RWT’s
Moties en toezeggingen
Subsidieoverzicht
Evaluatie- en overig onderzoek
Horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid etnische minderheden
Lijst met afkortingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

259
261

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het wetsvoorstel strekt ertoe om de
onderhavige begrotingsstaat voor het jaar 2017 vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor het jaar 2017. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2017.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2017 vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).
Wetsartikel 2
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en de lasten, het
saldo van de baten en de lasten en de kapitaaluitgaven en -ontvangsten
van het Agentschap SZW voor het jaar 2017 vastgesteld. De in die
begroting opgenomen begrotingsartikelen worden toegelicht in onderdeel
B (de begrotingstoelichting) van deze memorie van toelichting en wel in
de paragraaf inzake de agentschappen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
HOOFDSTUK 1: LEESWIJZER
Opbouw begroting

De begroting van SZW is vormgegeven conform de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) en bestaat uit vier hoofdstukken. Na deze leeswijzer
volgen hoofdstukken over het beleid, het Agentschap SZW en de bijlagen.
2.1 Beleidsagenda
In de beleidsagenda worden in de paragraaf beleidsprioriteiten de
hoofdlijnen van het beleid van SZW in de huidige kabinetsperiode
beschreven. De paragraaf wordt afgesloten met een blik op de toekomst.
Daarna wordt een overzicht gegeven van indicatoren, zie voor een
toelichting de groeiparagraaf. Verder wordt ingegaan op de budgettaire
ontwikkelingen van de uitgaven die onder het SZA-kader vallen en zijn het
overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven, de meerjarenplanning
beleidsdoorlichtingen en het overzicht garanties opgenomen.
2.2 Beleidsartikelen
De beleidsdoelstellingen van SZW zijn in afzonderlijke beleidsartikelen
opgenomen. De begroting van SZW bestaat uit 13 beleidsartikelen. Alle
beleidsartikelen hebben dezelfde opbouw. Allereerst wordt de algemene
doelstelling en de rol en verantwoordelijkheid van de Minister toegelicht.
Daarna komen de beleidswijzigingen 2017 aan de orde. Vervolgens
worden de budgettaire gevolgen van beleid in tabelvorm vermeld. In zes
van de dertien beleidsartikelen is naast begrotingsgefinancierde uitgaven
sprake van premiegefinancierde uitgaven, welke eveneens in tabelvorm
worden weergegeven. Ten slotte wordt in elk artikel een toelichting
gegeven op de financiële instrumenten. Hierbij wordt gefocust op:
• Het doel van het financiële instrument;
• Wie er voor in aanmerking komen;
• De financiële regeling;
• De budgettaire ontwikkeling;
• De beleidsrelevante kerncijfers.
De begrotingsuitgaven en premiegefinancierde uitgaven luiden in
constante prijzen. In de Miljoenennota 2017 is een voorziening gecreëerd
voor de loon- en prijsbijstellingen op alle begrotingshoofdstukken. De
hiervoor gereserveerde middelen worden via de 1e suppletoire wetten
2017 naar de departementale begrotingen overgeboekt. Bij de premiegefinancierde uitgaven wordt het effect van deze loon- en prijsstijging op een
afzonderlijke regel «nominaal» in de tabellen van deze begroting
opgenomen.
2.3. Niet-beleidsartikelen
De begroting van SZW bevat vier niet-beleidsartikelen. Deze artikelen
bevatten de middelen die niet rechtstreeks aan een beleidsdoelstelling
kunnen worden gekoppeld.
3. Baten-lastenagentschappen
Onder het ministerie valt één baten-lastenagentschap, namelijk het
Agentschap SZW. Over dit agentschap is een technische paragraaf
opgenomen die bestaat uit een meerjarige begroting, het kasstroomoverzicht en een overzicht van doelmatigheidsindicatoren, met bij elk
onderdeel een toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

4

4. Bijlagen
De begroting van SZW bevat negen bijlagen. Een aantal van deze bijlagen
is op basis van de RBV verplicht. Dit betreft het Verdiepingshoofdstuk en
de bijlagen over de ZBO’s en RWT’s, de Moties en toezeggingen, het
Subsidieoverzicht en het overzicht Evaluatie- en overig onderzoek. De
Horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid etnische minderheden
bevat een interdepartementaal overzicht van doelstellingen op dit
beleidsterrein en is eveneens op de RBV gebaseerd. De bijlagen
SZA-kader (samengevoegd met het Verdiepingshoofdstuk), Sociale
fondsen SZW en Koopkracht en specifieke inkomenseffecten zijn niet op
de RBV gebaseerd.
Begrotingsgefinancierde en
premiegefinancierde regelingen en
SZA-kader

De Minister van SZW is beleidsverantwoordelijk voor de begrotingsgefinancierde regelingen zoals opgenomen in deze begroting. Hij is daarnaast
ook beleidsverantwoordelijk voor een aantal regelingen die niet
begrotings- maar (grotendeels) premiegefinancierd zijn. In de begrotingen
en de jaarverslagen van het Ministerie van SZW wordt daarom gerapporteerd over zowel begrotingsgefinancierde als premiegefinancierde
regelingen. In de beleidsartikelen waar premiegefinancierde uitgaven en
ontvangsten voorkomen zijn deze opgenomen in een afzonderlijke
budgettaire tabel. In de beleidsagenda en in de bijlage SZA-kader inclusief
verdiepingshoofdstuk wordt ingegaan op de ontwikkeling van het totaal
van deze uitgaven. De beleidsagenda is hierdoor enkele pagina’s langer
dan de norm die de RBV hieraan stelt.

Groeiparagraaf

In de brief Verbetering indicatoren begroting SZW van 11 november 2015
heeft de Minister van SZW voorstellen gedaan voor aanvullende
indicatoren om het inzicht in de resultaten van beleid te vergroten.
Vervolgens heeft de Minister van SZW in de brief Indicatoren in de
SZW-begroting van 3 juni 2016 concrete aanvullingen en een indeling
voorgesteld. Deze indicatoren zijn in de begroting 2017 in de beleidsagenda opgenomen na de paragraaf beleidsprioriteiten.
De beschrijving van de rol en verantwoordelijkheid van de Minister in
beleidsartikel 2 is geactualiseerd. Aanleiding hiervoor vormen opmerkingen van de Algemene Rekenkamer over de verduidelijking van de
verantwoordelijkheden van de bewindspersonen van SZW in relatie tot de
gedecentraliseerde taken en verantwoordelijkheden in het domein van
werk en inkomen. Hierover heeft de Tweede Kamer op 14 maart 2016 een
brief ontvangen (Tweede Kamer, 2015–2016, 32 352, nr. 12). Verder is de
titel van beleidsartikel 2 gewijzigd in «Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet». Met de invoering van de Participatiewet is het macrobudget Wsw structureel overgeboekt naar de integratie-uitkering sociaal
domein van het Gemeentefonds. Vanaf 2017 worden onder het financieel
instrument Wsw geen uitgaven meer geboekt.
In beleidsartikel 7 is het aantal kerncijfers over kinderopvang uitgebreid
met cijfers over het aantal uren per kind per inkomenscategorie en over
gemiddelde tarieven van kinderopvanginstellingen. Vanaf 2012 werden
deze cijfers opgenomen in de jaarbrief met cijfers over kinderopvang en
arbeidsparticipatie. De laatste jaarbrief, met cijfers over het jaar 2015, is
op 30 juni naar de Tweede Kamer gestuurd (Tweede Kamer, 2015–2016, 31
322, nr. 306). De brief bevatte voor kinderopvang veel overlap met de
kengetallen in de begroting en het jaarverslag. De tabellen met gegevens
over arbeidsparticipatie in de jaarbrief worden voortaan (grotendeels) in
de indicatorenparagraaf van de begroting opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

5

Tot slot is het gebruik van hyperlinks in deze begroting verder uitgebreid.
Budgetflexibiliteit

Op verzoek van de Tweede Kamer is in de begroting 2017, als aanvulling
op de informatie over de juridisch verplichte uitgaven in de beleidsartikelen, in de beleidsagenda een afzonderlijke verzameltabel opgenomen
over de niet-juridisch verplichte uitgaven.

Rol en verantwoordelijkheid:
taakverdeling Minister en
Staatssecretaris

In de Comptabiliteitswet (CW) is in artikel 19 geregeld dat de Minister
verantwoordelijk is voor het beheer van de begroting(en) van een
ministerie. Daarom wordt de begrotingswet ook ondertekend door de
Minister. Dit komt in de beleidsartikelen tot uitdrukking onder het kopje
«Rol en verantwoordelijkheid Minister». De Staatssecretaris wordt hier
niet genoemd. Het begrip Staatssecretaris komt in de CW niet voor. De
verhouding tussen Minister en Staatssecretaris is in de Grondwet (artikel
46) geregeld. De Staatssecretaris wordt belast met een deel van de taken
van de Minister. Minister en Staatssecretaris verdelen de taken onderling
op aanwijzing van de Minister. Voor SZW betekent dit dat de Staatssecretaris verantwoordelijk is voor een groot aantal beleidsinstrumenten die in
de begroting zijn opgenomen, zoals in de beleidsartikelen 2 (o.a. het
Macrobudget participatiewetuitkeringen), 4 (Wajong), 8 (AOW, pensioenbeleid), 9 (Anw) en 11 (uitvoeringskosten SVB). Dit ongeacht het feit dat
de verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris in de beleidsartikelen niet
expliciet bij «Rol en verantwoordelijkheid» wordt vermeld.

Bronvermelding tabellen met
kerncijfers

In tabellen waarin realisatiegegevens van kerncijfers zijn opgenomen
wordt in noten onder de tabel verwezen naar de bron van deze gegevens.
Ramingen van de kerncijfers komen – tenzij anders vermeld – voor
rekening van het Ministerie van SZW.

Wijze van verwerking Middellange
Termijnraming CPB

Het CPB heeft recent meerjarencijfers voor de jaren 2018–2021 geleverd.
Het betreft cijfers voor de macro-economische uitgangspunten zoals
nominale ontwikkelingen en de conjuncturele uitgaven voor de
werkloosheid. Deze uitgangspunten hebben effect op de uitgaven SZA.
Deze cijfers van het CPB zijn in de begroting technisch verwerkt. Het gaat
om cijfers voor de volgende kabinetperiode waarvoor nog kaders moeten
worden vastgesteld. Met een verwerking van deze MLT-cijfers in de
begroting zullen de kabinetscijfers beter aansluiten bij de gangbare cijfers
van het CPB die een rol spelen bij de verkiezingsprogramma’s voor de
kabinetperiode 2018–2021.

Motie Schouw

In juni 2011 is de motie Schouw (Tweede Kamer, 2010–2011, 21 501-220,
nr. 537) ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt er voor dat de
landenspecifieke aanbevelingen van de Europese Raad op grond van de
nationale hervormingsprogramma’s een eigenstandige plaats krijgen in
de departementale begrotingen. In de beleidsagenda wordt ingegaan op
de uitwerking van de aanbevelingen.

Afwijkingen van de RBV

In de beleidsagenda ontbreken de overzichtstabellen met de belangrijkste
beleidsmatige mutaties (RBV-model 1.32b). In plaats van deze tabellen
wordt in de beleidsagenda een analyse gegeven van de ontwikkeling van
het SZA-kader. De aansluitingstabellen tussen de voorgaande en de
huidige begroting zijn opgenomen in bijlage 1 van deze begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

6

HOOFDSTUK 2: HET BELEID
2.1 BELEIDSAGENDA
2.1.1 Beleidsprioriteiten
2.1.1.1 Breed gedragen herstel
Balans opmaken

In 2017 zijn er weer verkiezingen en spreekt Nederland zich uit over de
richting van een volgend kabinet. Het is nu een goed moment om de
balans op te maken van de afgelopen periode. Vier jaar geleden zat ons
land midden in een economische crisis die vrijwel iedereen heeft gevoeld.
De werk- en inkomenszekerheid van honderdduizenden Nederlanders
stond onder druk. Het kabinet nam de verantwoordelijkheid om enerzijds
de overheidsfinanciën op orde te krijgen en anderzijds de gevolgen van de
crisis te beperken, met een eerlijke verdeling van de lasten. Het kabinet
heeft belangrijke hervormingen doorgevoerd, zoals met de Wet werk en
zekerheid (Wwz) en de Participatiewet. Daarbij heeft het kabinet steeds
oog gehad voor de zwaksten in de samenleving, bijvoorbeeld met de
banenafspraak uit het sociaal akkoord en de extra middelen voor
armoedebestrijding.

Herstel

Mede dankzij dit kabinet staat Nederland er nu beter voor dan vier jaar
geleden. Mensen hebben weer meer vertrouwen in de toekomst en
vinden vaker een baan. Het aantal mensen dat een vaste baan krijgt, stijgt
voor het eerst sinds 2009. Maar we zijn er nog niet. De werkloosheid is
gedaald, maar is nog hoog. Méér werk en beter werk blijven belangrijke
uitdagingen voor de nabije toekomst. Met de Participatiewet en de
banenafspraak uit het sociaal akkoord heeft het kabinet stappen gezet om
de kansen voor mensen die niet goed kunnen meekomen, te vergroten. Zo
neemt het aantal mensen met een arbeidsbeperking dat een baan vindt bij
een reguliere werkgever toe. De komende jaren moeten we ervoor zorgen
dat ieders kansen op goed werk verder verbeteren. Daarbij moeten we
ook aandacht hebben voor al die werknemers die onzeker zijn over de
toekomst van hun baan. Discussies zoals recentelijk in Groot-Brittannië
rondom «Brexit» laten zien dat veel mensen bezorgd zijn over hun positie
op de Europese arbeidsmarkt.

Internationale context

Voor veel vraagstukken op SZW-terrein wordt internationale samenwerking steeds belangrijker. Afspraken over goed werk, eerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt en verbetering van arbeidsomstandigheden in
internationale productieketens moeten we op Europees of zelfs mondiaal
niveau maken. We kunnen ook veel van elkaars ervaringen leren,
bijvoorbeeld op het gebied van armoedebestrijding.

Vluchtelingencrisis

De opvang van asielzoekers heeft de afgelopen tijd veel gevraagd van
overheden op Europees, landelijk en lokaal niveau, maar ook van
duizenden vrijwilligers. Samen staan we voor de uitdaging om degenen
die mogen blijven volledig te laten integreren en participeren in onze
samenleving. We moeten daarbij voorkomen dat de recente reeks
terroristische aanslagen in Europa leidt tot angst die de integratie van
nieuwkomers ondermijnt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

7

2.1.1.2 Beleid 2017
Het beleid voor 2017 richt zich op twee kernwaarden: goed werk en
kansen voor iedereen. Voor het realiseren van deze kernwaarden is het
van belang dat de ingezette hervormingen en decentralisaties hun beslag
krijgen in de praktijk.
Goed werk
Verhoging minimumjeugdloon

Minimumloon
Goed werk begint bij een minimumloon waarvan je kunt rondkomen. Dat
geldt ook voor jongeren van 21 jaar die werken en geacht worden
financieel zelfstandig te zijn. De huidige vormgeving van het minimumjeugdloon, waarbij jongeren pas vanaf hun 23e recht krijgen op het
reguliere wettelijk minimumloon, past daar niet meer bij. Vanaf 2017
werkt het kabinet daarom toe naar een volwaardig minimumloon vanaf 21
jaar en een hoger minimumjeugdloon voor 18-, 19- en 20-jarigen.
Daarnaast onderzoekt het kabinet de mogelijkheid om een wettelijk
minimumuurloon in te voeren, zodat het minimumloon per gewerkt uur
niet meer afhankelijk is van de arbeidsduur. Zo lang er nog geen
minimumuurloon is, wordt alvast wettelijk geregeld dat wie meer dan 40
uur per week werkt (meerwerk), ook recht krijgt op evenredig meer dan
het wettelijke minimumloon. Verder blijft betaling op basis van stukloon
mogelijk, maar gaan werknemers die stukloon ontvangen, ook ten minste
het wettelijk minimumloon verdienen. Met deze aanpassingen ontstaat
een toekomstbestendige wet die recht geeft op een sociaal aanvaardbare
beloning. Een wet die bovendien heldere en eenduidige eisen stelt aan
werkgevers, waardoor deze ook beter te handhaven is door de Inspectie
SZW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

8

Oplossen van knelpunten

Werk en zekerheid
De Wet werk en zekerheid is een belangrijke stap naar een betere balans
tussen «flex» en «vast» op de arbeidsmarkt. Het kabinet heeft daarbij oog
voor knelpunten en onvoorziene effecten, en lost deze op. Bijvoorbeeld
door aanpassing van de ketenbepaling, waardoor de zogenoemde
tussenpoos van zes maanden bij cao kan worden teruggebracht naar drie
maanden indien sprake is van seizoensgebonden werk. En door
aanpassing van het Dagloonbesluit werknemersverzekeringen, waarmee
het verzekerd loon voor bijvoorbeeld flexwerkers eerlijker wordt berekend.
Ook bereidt het kabinet een wetsvoorstel voor waarmee werkgevers en
werknemers meer mogelijkheden krijgen om in cao’s afspraken te maken
over transitievoorzieningen, zoals omscholing en van-werk-naar-werkbegeleiding van werknemers, in geval van ontslag om bedrijfseconomische redenen. Tot slot werkt het kabinet aan een wetsvoorstel waardoor
werkgevers bij ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid
compensatie kunnen krijgen voor de wettelijke transitievergoeding. Het
kabinet acht dat gerechtvaardigd, gezien de kosten die werkgevers al
maken voor onder meer de re-integratie van hun zieke werknemer.
Komende tijd zijn vervolgens de cao-partijen aan zet om met elkaar
verdere afspraken te maken over flexibiliteit en zekerheid. Er kan op dit
gebied vaak meer dan werkgevers en werknemers denken, en maatwerk is
belangrijk. Iedere sector of bedrijfstak is immers anders, met verschillende
behoeftes bij werkgevers en werknemers.

Ziekte en arbeidsongeschiktheid

Re-integratie
Ook op andere terreinen blijft het kabinet kritisch kijken naar knelpunten
op de arbeidsmarkt. Zoals bij loondoorbetaling en re-integratie in geval
van ziekte van een werknemer. Het kabinet gaat de beoordeling van
re-integratietrajecten door het UWV, in het bijzonder de re-integratie bij
een nieuwe werkgever (het «tweede spoor»), begrijpelijker en voorspelbaarder maken. Hiermee wordt voorkomen dat re-integratietrajecten
alleen maar worden gestart om een loonsanctie te voorkomen. Daarnaast

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

9

moeten zowel werknemers als werkgevers straks het initiatief kunnen
nemen voor een vervroegde WIA-aanvraag ingeval een zieke werknemer
géén perspectief meer heeft op terugkeer op de arbeidsmarkt. De
werkgever kan de IVA-uitkering van zijn zieke werknemer verrekenen met
het loon, waardoor zijn financiële lasten omlaag gaan. Deze maatregelen
zorgen voor een eerlijkere verdeling van verantwoordelijkheden, en zieke
werknemers behouden de maximale kans op terugkeer naar werk. In het
najaar van 2016 start een interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) om
in kaart te brengen hoe de arbeidsparticipatie van WIA-verzekerden met
een arbeidsbeperking verder kan worden verhoogd.
Inzet op preventie

Gezond en veilig werken
Het voorkomen van ziekte blijft natuurlijk het beste. Daarom blijft het
kabinet inzetten op de preventie van beroepsgerelateerde ziekten en
ongevallen. Het meerjarige programma «Duurzame inzetbaarheid» richt
zich in 2017 op de aanpak van psychosociale arbeidsbelasting, waaronder
het voorkomen van ongewenste omgangsvormen op het werk. Met een
wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet wil het kabinet daarnaast de
onafhankelijke positie van de bedrijfsarts versterken, en de toegankelijkheid van de bedrijfsarts voor werknemers beter borgen. Het meerjarige
programma «Toekomst van de arbeidsgerelateerde zorg» zal parallel
hieraan worden ingezet om de maatschappelijke bewustwording van het
belang van preventie en goede arbeidsgerelateerde zorg te vergroten.
Kansen voor iedereen

Lage-inkomensvoordeel

Meer kansen voor de onderkant van de arbeidsmarkt
Om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een laag inkomen te
vergroten, is er vanaf 2017 het lage-inkomensvoordeel (LIV): een
financieel voordeel voor werkgevers die een werknemer in dienst nemen –
of houden – die het wettelijk minimumloon verdient of net iets meer. De
regeling is eenvoudig: werkgevers hoeven hiervoor geen aanvraag in te
dienen. De Belastingdienst betaalt het lage-inkomensvoordeel automatisch uit. In 2018 worden ook de premiekortingen die werkgevers krijgen
voor het in dienst nemen van ouderen en mensen met een arbeidsbeperking omgezet in eenvoudigere loonkostenvoordelen, die onafhankelijk
van de afgedragen premies worden uitbetaald. Ook kleine werkgevers
krijgen dan altijd de volledige tegemoetkoming in de loonkosten voor
deze doelgroepen.

Verbeteringen Participatiewet

Het kabinet wil dat mensen met een arbeidsbeperking zo veel mogelijk
participeren in regulier werk. De Participatiewet en de Wet banenafspraak
en quotum arbeidsbeperkten zijn belangrijke instrumenten waarmee het
kabinet dit stimuleert. Uit de monitor van de Participatiewet, uit signalen
uit de praktijk en uit overleg met de Tweede Kamer komt naar voren dat
onderdelen van deze wetten verder verbeterd kunnen worden. Naar
aanleiding hiervan zijn met betrokken partijen afspraken gemaakt om de
praktische uitvoering te verbeteren. Zo zijn vanaf 2016 een uniforme
no-riskpolis en een uniforme premiekorting geïntroduceerd voor iedereen
die onder de doelgroep van de banenafspraak valt, en kunnen leerlingen
die uit het voortgezet speciaal onderwijs komen direct worden
opgenomen in het doelgroepregister. Het wetsvoorstel ter vereenvoudiging en stroomlijning van de Participatiewet bevat een aantal maatregelen om de kansen voor mensen uit de doelgroep verder te vergroten
vanaf 2017. Zo kunnen zij straks sneller aan het werk bij een werkgever
met een loonkostensubsidie van de gemeente.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

10

Meer beschut werk

Het kabinet wil dat gemeenten meer beschutte werkplekken realiseren.
Beschutte werkplekken zijn bedoeld voor mensen die wel kunnen werken,
maar zoveel begeleiding en/of aanpassingen nodig hebben dat het niet
van een reguliere werkgever mag worden verwacht dat hij deze mensen
in dienst neemt. Het aantal beschutte werkplekken bij gemeenten blijft
sterk achter bij de doelstellingen: van de beoogde 1.600 nieuwe plekken
eind 2015 werden er slechts 44 gerealiseerd. Uit onderzoek van de
Inspectie SZW blijkt bovendien dat een kwart van de gemeenten helemaal
geen beschut werk aanbiedt. Daarom wil het kabinet gemeenten wettelijk
verplichten om werkplekken te realiseren voor mensen met een advies
beschut werk. Daarbij stelt het kabinet voor de periode 2016–2020 € 100
miljoen beschikbaar voor extra implementatieondersteuning, een bonus
voor gemeenten die beschut werk realiseren en uitbreiding van de
no-riskpolis naar de doelgroep beschut werk.

Banenafspraak

De eerste effectmeting van de banenafspraak laat zien dat zowel de
marktsector als de overheid de 9.000 afgesproken banen voor mensen uit
de doelgroep hebben gerealiseerd in 2015. Dat is mooi nieuws en vormt
een goede basis voor de toekomst. Het aantal nieuwe banen moet de
komende jaren echter nog stevig blijven groeien om het afgesproken
aantal van 125.000 extra plaatsen in 2025 te bereiken. Het zou bovendien
mooi zijn als meer mensen die op uitzend- of detacheringsbasis aan de
slag gaan, de komende jaren kunnen doorstromen naar een dienstverband bij de werkgever waar zij hun werkzaamheden verrichten.
Daarom blijft het belangrijk om te kijken waar de regels kunnen worden
vereenvoudigd en hoe belemmeringen voor het in dienst nemen van
mensen uit de doelgroep kunnen worden weggenomen.

Intensivering WW-dienstverlening

Soepele transities op de arbeidsmarkt
Werkzoekenden hebben er baat bij als zij zo snel mogelijk een andere
baan vinden. Met ingang van 2017 wordt het budget voor de
WW-dienstverlening van het UWV daarom verhoogd tot € 160 miljoen.
Hiermee kan het UWV een persoonlijkere dienstverlening gaan leveren
aan werkzoekenden met een WW-uitkering. Dit voorziet in een behoefte
van werkzoekenden en vergroot bovendien de kans op een snelle
werkhervatting. Doordat mensen sneller werk vinden, verdient deze
investering zichzelf terug.

Scholingsvouchers

Om de overgang van werk naar werk of van een uitkering naar werk
verder te ondersteunen, zijn er ook in 2017 scholingsvouchers
beschikbaar. Mensen met een baan of een WW-uitkering, en zelfstandigen,
kunnen zich hiermee omscholen naar een beroep met een beter
perspectief op werk. Zo worden werkzoekenden gestimuleerd om
inzetbaar te blijven en kunnen werkgevers gemakkelijker geschikte
mensen vinden in beroepen met veel vacatures. Voor deze scholingsvouchers is € 30 miljoen beschikbaar vanaf medio 2016. Daarnaast gaan
sociale partners projecten uitvoeren die zijn gericht op dienstverlening
aan werkzoekenden en op nauwere samenwerking in de regio. Het kabinet
stelt hiervoor € 40 miljoen beschikbaar.

Beperken langdurige werkloosheid
vijftigplussers

Vooral voor vijftigplussers kan de overgang naar ander werk of van een
uitkering naar werk nog beter. Hoewel vijftigplussers niet vaker werkloos
zijn dan andere leeftijdsgroepen, blijkt wel dat vijftigplussers meer moeite
hebben om weer aan het werk te komen áls ze werkloos worden. Hierdoor
is de langdurige werkloosheid onder deze groep ongewenst groot. Dit
wordt aangepakt met het actieplan «Perspectief voor vijftigplussers» dat
in 2017 van start gaat: een gemeenschappelijke campagne van het kabinet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

11

en sociale partners om het arbeidsmarktperspectief van vijftigplussers te
verbeteren. Kern van de aanpak is dat vijftigplussers worden ondersteund
bij het vinden van werk en dat werkgevers worden gestimuleerd om hen
aan te nemen. Sociale partners hebben hiervoor belangrijke sleutels in
handen, bijvoorbeeld het omvormen van generieke «ontziemaatregelen»
in cao’s (zoals extra vakantiedagen) die ouderen minder aantrekkelijk
maken voor werkgevers. Maar ook het kabinet draagt bij. Zo verlaagt het
kabinet de leeftijdsgrens van de no-riskpolis naar 56 jaar en stelt het extra
geld beschikbaar voor experimenten om de kansen bij werkgevers beter
te benutten. Voor het gehele actieplan (2017–2018) trekt het kabinet € 68
miljoen uit. Oud-voetbalinternational John de Wolf speelt een belangrijke
rol als boegbeeld van de aanpak van werkloosheid onder vijftigplussers.
Box ouderenwerkloosheid
De motie Schut-Welkzijn c.s. verzoekt de Minister van SZW om voor
het huidige en toekomstige beleid ten aanzien van ouderenwerkloosheid, zoveel als mogelijk is, vast te leggen hoeveel ouderen
worden bereikt, welke uitgaven ermee zijn gemoeid en hoe de
effectiviteit zal worden gemeten en hierover in de Begroting 2017 te
informeren.
Voor wat betreft het toekomstige beleid komt de evaluatieparagraaf
in het nieuwe actieplan «Perspectief voor vijftigplussers» al
tegemoet aan deze motie. Eind 2018 zal worden gekeken in hoeverre
de ingezette instrumenten een bijdrage leveren aan het behalen van
de doelstellingen uit het actieplan. Daardoor is gewaarborgd dat
informatie over het gebruik, de effecten en de effectiviteit zoveel
mogelijk beschikbaar komt. De Tweede Kamer wordt begin 2017
geïnformeerd over de eindresultaten van het «Actieplan
50pluswerkt», dat tot 1 oktober 2016 loopt. Hierbij zal, waar mogelijk,
ook ten aanzien van het huidige beleid (tot 2017) het verzoek in de
motie betrokken worden.
In tabel 2.1.1 zijn zoveel mogelijk de beoogde uitgaven en aantallen
deelnemers opgenomen van het huidige en toekomstige beleid ten
aanzien van ouderenwerkloosheid. Dit betreft de plaatsingsfees uit
het «Actieplan 50plus werkt» die in 2017 nog toegekend kunnen
worden. Verder zijn de uitgaven en het beoogde bereik van de
nieuwe instrumenten uit het actieplan «Perspectief voor vijftigplussers» opgenomen en de overige instrumenten die gericht zijn op
de re-integratie van werklozen (waaronder ouderen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

12

Vervolg: Box ouderenwerkloosheid
Tabel 2.1.1: beoogde uitgaven (€x 1.000) en aantallen deelnemers van het
huidige en toekomstige beleid ten aanzien van ouderenwerkloosheid.
Maatregel

Actieplan 50plus werkt
Plaatsingsfees

Perspectief voor vijftigplussers
2e loopbaan advies, training
leidinggevenden, centraal
aanspreekpunt
Intensieve ondersteuning aan
werkzoekenden
Werkgeversbenadering
Verlagen no-risk polis

Aantal
beoogde
deelnemers

Uitgaven
2017

5.000
plaatsingsfees

5.000

50.000 werknemers en leidinggevenden
10.000 werkzoekenden

13.000

500 werkzoekenden

Experimenten meer werk
Campagne
Overige instrumenten
Mobiliteitsbonus1
Proefplaatsingen2

10.000
7.000
65
3.000
1.000

Onbekend
Onbekend
Onbekend Budgetneutraal

1

Omdat de premiekorting niet alleen bestaat uit een stimulans om 56-plussers aan te
nemen maar zich ook richt op arbeidsgehandicapten, kunnen deze doelgroepen op dit
moment niet eenvoudig uit elkaar gehaald worden. Met ingang van 2018 wordt de mobiliteitsbonus vervangen door het loonkostenvoordeel en kan er ook inzicht geboden worden
in het aantal verstrekkingen.
2
Het instrument proefplaatsing is niet leeftijdsgebonden, waardoor het op dit moment
niet mogelijk is een onderscheid naar vijftigplussers te maken. In het actieplan
«Perspectief voor vijftigplussers» is aangekondigd dat de mogelijkheid van proefplaatsing
voor vijftigplussers verruimd wordt. SZW zal daarbij tevens bezien of de doelgroep beter
in beeld gebracht kan worden.

Hogere kinderopvangtoeslag

Goede en toegankelijke kinderopvang
Goede kinderopvang biedt kinderen een vertrouwde en veilige omgeving
waarin zij zich kunnen ontwikkelen en bevordert de arbeidsparticipatie van
ouders. Daarom investeert het kabinet vanaf 2017 € 200 miljoen per jaar
in de toegankelijkheid en kwaliteit van de kinderopvang. De kinderopvang
wordt financieel toegankelijker gemaakt door een verhoging van de
kinderopvangtoeslag. Daarnaast wordt de toegankelijkheid verbeterd door
de bestuurlijke afspraken met gemeenten over uitbreiding van het
gemeentelijk aanbod voor peuters van niet-werkende ouders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

13

Herijking kwaliteitseisen

Het breed gedragen akkoord «Innovatie en kwaliteit in de kinderopvang»
vormt de basis voor een herijking van de kwaliteitseisen. Het akkoord
behelst onder andere een verhoging van de kwaliteit van de babyopvang
door het aantal beroepskrachten per kind te verhogen van één op vier
naar één op drie, door coaching on the job voor alle medewerkers en een
mentor voor elk kind. De wetgeving hiertoe wordt in 2016 aan de Tweede
Kamer aangeboden. Daarnaast bereidt het kabinet wetgeving voor om de
verschillen in kwaliteitseisen en financiering van peuterspeelzaalwerk en
kinderopvang op te heffen, waardoor het stelsel overzichtelijker wordt
voor ouders.

Aanpassing financiering

Het kabinet wil de financiering van de kinderopvang wijzigen naar een
systeem van directe financiering. Dit systeem is gebaseerd op twee
geldstromen: de Rijksoverheid bekostigt kinderopvangorganisaties
rechtstreeks, en ouders betalen een eigen bijdrage afhankelijk van hun
inkomen. Het systeem komt in de plaats van de huidige kinderopvangtoeslag. De geldstromen van en naar ouders worden hiermee beperkt, wat
de risico’s van onverwachte nabetalingen en terugvorderingen verkleint.
De plannen zijn recentelijk getoetst en dit heeft aanleiding gegeven om
extra tijd uit te trekken voor een zorgvuldige voorbereiding. De beoogde
invoeringsdatum van (volledige) directe financiering is 2020; het
wetsvoorstel wordt nog deze kabinetsperiode aan de Tweede Kamer
aangeboden.

Belang van integratie

Een samenleving waarin iedereen meedoet
Het huidige tijdsgewricht kenmerkt zich door oplopende maatschappelijke
onrust. De spanningen elders in de wereld, de dreiging die uitgaat van
terroristische aanslagen en de maatschappelijke gevolgen van omvangrijke groepen vluchtelingen die hun thuisland hebben verlaten op zoek
naar een beter onderkomen, vragen om een stevige inzet op integratie. In
de Agenda Integratie heeft het kabinet hiertoe maatregelen ingezet. Deze
zijn, in reactie op de recente ontwikkelingen, uitgebreid. De maatregelen
zijn gericht op participatie van mensen met een migrantenachtergrond,
het uitdragen van de democratische kernwaarden als basis voor het
samenleven in Nederland, het stellen van grenzen waar nodig en het
creëren van een samenleving waarin er gelijke kansen zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

14

Bestrijding discriminatie

In onze samenleving moet iedereen mee kunnen doen en is er dus geen
plaats voor discriminatie. Het kabinet communiceert de normen die we
hierover met elkaar hebben afgesproken in Nederland. De campagne «Zet
een streep door discriminatie» wordt daartoe verder gevoerd in 2017 in
samenwerking met de Ministeries van OCW en V&J. Daarnaast wordt
actief lokaal beleid voor de aanpak van discriminatie gestimuleerd.
Maatschappelijke organisaties en sleutelfiguren uit verschillende
gemeenschappen hebben een belangrijke rol in het bespreekbaar maken
van discriminatie, het vergroten van de weerbaarheid van mensen
(bijvoorbeeld door ze te stimuleren melding te maken van discriminatie),
en het tegengaan van negatieve beeldvorming.

Integratie en participatie
nieuwkomers

Rijk en gemeenten geven gezamenlijk uitvoering aan de huisvesting en
integratie van vluchtelingen, zoals afgesproken in de bestuursakkoorden.
In 2017 wordt met een wijziging van de Wet inburgering de participatieverklaring van statushouders geïntroduceerd en wordt maatschappelijke
begeleiding vastgelegd als taak van gemeenten. Met de introductie van de
participatieverklaring komt er meer nadruk op de Nederlandse
kernwaarden: gelijkwaardigheid, vrijheid, solidariteit en participatie. De
participatieverklaring is een onderdeel van het inburgeringsexamen en is
verplicht voor alle inburgeringsplichtigen. Het niet afronden van het
participatieverklaringstraject kan leiden tot een boete en tot het niet
(tijdig) behalen van het inburgeringsexamen. Van nieuwkomers wordt
verlangd dat zij participeren. Dit wordt ook gestimuleerd, bijvoorbeeld
door vrijwilligerswerk mogelijk te maken. Vrijwilligerswerk kan een
waardevolle bijdrage leveren aan de Nederlandse samenleving en kan
tegelijkertijd als opstapje dienen naar een betaalde baan voor hen die
mogen blijven. Immers: blijven is meedoen. Nieuwe statushouders
worden zoveel mogelijk gehuisvest in een arbeidsmarktregio die op basis
van hun opleiding en werkervaring de beste kansen biedt. De wachttijd
voor huisvesting moet alvast zo nuttig mogelijk worden besteed,
bijvoorbeeld aan onderwijs of arbeidsmarktoriëntatie. Het kabinet zal
samen met gemeenten blijven kijken hoe de gemeenten hun lokale
regierol hierin het beste kunnen vervullen.

Hardere aanpak waar nodig

Werken aan een samenleving waarin iedereen meedoet betekent ook dat
mensen die er bewust voor kiezen om niet meer mee te doen, en die het
ook voor anderen willen verpesten, harder worden aangepakt. Als
onderdelen van het actieprogramma «Aanpak jihadisme» worden
gemeenten hierin ondersteund middels de versterkingsgelden en vanuit
de Expertise-unit Sociale Stabiliteit met advies op maat gericht op
preventie en het voorkomen van escalatie. Met het wetsvoorstel Beëindigingsgrond uitkeringen bij jihadisme wil het kabinet de uitkeringen,
toeslagen of studiefinanciering kunnen stopzetten van mensen die
uitreizen met het doel om zich aan te sluiten bij een terroristische
organisatie. Daarnaast wordt niet getolereerd dat mensen elkaars vrijheid
beperken. Sociale druk zet momenteel diverse geledingen van de Turkse
gemeenschap verder tegen elkaar op, terwijl we juist op zoek moeten naar
verbinding. Vanuit het integratiebeleid wordt stevig ingezet op dialoog
vanuit de landelijke en lokale overheden met de diverse geledingen
binnen de Turkse gemeenschap.

Armoedebestrijding

Ondersteuning bij armoede en schulden
Niet iedereen is financieel zelfredzaam. Het voorkomen en bestrijden van
armoede en problematische schulden is daarom van belang om mensen
kansen te bieden voor een betere toekomst. Gemeenten zijn primair
verantwoordelijk voor armoedebestrijding en dankzij de decentralisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

15

in het sociale domein kunnen zij armoede, schulden en andere problemen
integraler aanpakken. Het is daarbij van belang dat de schuldhulpverlening breed toegankelijk is en maatwerk biedt. In 2017 werkt het kabinet
op basis van de evaluatie van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
samen met betrokken partijen aan het verder verbeteren van de professionaliteit van de schuldhulpverlening, het doorontwikkelen en verspreiden
van innovatieve aanpakken en de registratie en beschikbaarheid van
noodzakelijke gegevens. Specifiek voor armoedebestrijding onder
ouderen met een bijstandsuitkering stelt het kabinet in 2017 en 2018 in
totaal € 7,5 miljoen beschikbaar via het Gemeentefonds.
Kansrijk opgroeien

Alle kinderen in Nederland moeten kansrijk kunnen opgroeien. Ook zij die
in een gezin leven met een hele kleine portemonnee. In 2014 leefden
421.000 kinderen in een huishouden met een laag inkomen waarvan
131.000 al 4 jaar of langer. Om ervoor te zorgen dat ook kinderen die
opgroeien in een gezin met een laag inkomen kansrijk kunnen opgroeien,
stelt het Rijk structureel € 100 miljoen beschikbaar voor benodigdheden
voor kinderen (0 tot 18 jaar) waardoor ze mee kunnen doen en die ze nu
missen door armoede. Het gaat bijvoorbeeld om schoolbenodigdheden,
sportattributen, zwemles, kleding of schoolreisje. Om er zeker van te zijn
dat de middelen direct bij de kinderen terecht komen, ontvangen de
kinderen deze benodigdheden in natura. De beschikbaarstelling van deze
middelen zal op een dusdanige wijze gebeuren dat er zo min mogelijk
administratieve lasten zijn.

Vereenvoudiging beslagvrije voet

Terugdringing van armoede- en schuldenproblematiek vraagt ook om een
eenvoudig en gecoördineerd proces van schuldinning. De beslagvrije voet
voorziet erin dat mensen aan hun financiële verplichtingen voldoen, maar
ook voldoende middelen overhouden om in de noodzakelijke kosten van
levensonderhoud te voorzien. Schuldeisers moeten de beslagvrije voet
dan ook te allen tijde in acht nemen. Dat gaat nog te vaak mis. Daarom
wordt het vaststellen van de beslagvrije voet gemakkelijker gemaakt met
het wetsvoorstel Vereenvoudiging beslagvrije voet. Het aantal gegevens
dat benodigd is voor de bepaling van de beslagvrije voet gaat omlaag en
bovendien worden alleen nog gegevens uit standaardregistraties gebruikt,
waardoor ook de schuldenaar ontlast wordt. Tegelijkertijd wordt het
proces van beslaglegging aangepast zodat beslagleggende partijen beter
van elkaars incassoactiviteiten hoogte zijn. Dit alles maakt het voor
schuldeisers gemakkelijker om rekening te houden met de beslagvrije
voet. Vanwege het grote belang voor mensen met schulden streeft het
kabinet naar implementatie in 2017. In het verlengde hiervan zal het
kabinet de Rijksincassovisie, die een betere samenwerking tussen
overheidsorganisaties beoogt, in 2017 verder concretiseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

16

Koopkracht

Evenwichtige inkomensontwikkeling
Het kabinet heeft en houdt ook in 2017 oog voor groepen die financieel op
achterstand dreigen te komen, werkenden en niet-werkenden. Voor 2017
leiden de lage dekkingsgraden van de pensioenfondsen tot een extra
uitdaging voor een evenwichtige koopkrachtontwikkeling, nu het ernaar
uitziet dat een groot aantal fondsen de pensioenen opnieuw niet kan
verhogen («indexeren») of misschien zelfs moet korten. Hoewel het niet
de rol is van de overheid om gepensioneerden hiervoor te compenseren,
neemt het kabinet wel een aantal maatregelen die de koopkracht van
gepensioneerden verbeteren. Het kabinet verhoogt vanaf 2017 de
zorgtoeslag, de huurtoeslag en het kindgebonden budget, wat gunstig is
voor de koopkracht van mensen met een laag inkomen. Daarnaast gaan
de algemene heffingskorting en de ouderenkorting structureel omhoog.
Met deze koopkrachtmaatregelen gaan bijna 80% van alle gepensioneerden en meer dan 90% van alle werkenden en uitkeringsgerechtigden
er volgend jaar in koopkracht op vooruit. Het kabinet zorgt er zo voor dat
werkenden, uitkeringsgerechtigden én gepensioneerden profiteren van
het economisch herstel in Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

17

2.1.1.3 Met de blik op de toekomst
Ook voor de jaren na 2017 zijn er uitdagingen op het terrein van de
arbeidsmarkt en de sociale zekerheid. Hierbij identificeren we een viertal
hoofdthema’s: een toekomstbestendig pensioenstelsel, sociale cohesie,
een arbeidsmarkt die steeds sneller verandert, en een arbeidsmarkt die
iedereen kansen biedt.
Overeenstemming over
uitgangspunten

Een toekomstbestendig pensioenstelsel
We staan de komende jaren voor de uitdaging om ons pensioenstelsel
aan te passen aan de manier waarop we werken en leven in de 21ste
eeuw. De breed gedragen wensen uit de Nationale Pensioendialoog zijn
daarbij richtinggevend: transparantie en heldere afspraken vooraf over
pensioenrechten en -risico’s; betere aanpasbaarheid van het pensioen aan
de individuele voorkeuren en omstandigheden van mensen; en een
pensioenstelsel dat aansluit op de moderne arbeidsmarkt met een
toereikende pensioenopbouw voor alle werkenden. Ook de Europese
Commissie beveelt Nederland aan om ons pensioenstelsel transparanter
en schokbestendiger te maken, en ervoor te zorgen dat jong en oud
kunnen vertrouwen op een eerlijke verdeling van de pot. Daarbij wil het
kabinet de sterke elementen van het huidige stelsel, zoals het collectief
delen van risico’s, behouden.

Zorgvuldige overgang noodzakelijk

Het kabinet heeft 2020 beoogd voor de overgang naar een nieuw stelsel
dat aan deze wensen tegemoetkomt. Een ambitieuze doelstelling, die
zorgvuldigheid en voortvarendheid vereist bij het verder uitwerken van
alternatieven. Ook de transitie naar het nieuwe stelsel moet zorgvuldig
worden uitgedacht, zodat de lusten en de lasten eerlijk worden verdeeld.
Het kabinet zal hierin de regie houden en nauw blijven samenwerken met
het pensioenveld en sociale partners. In de tussentijd worden alvast een
aantal verbeteringen aangebracht aan het huidige stelsel. Het nieuwe
Financieel toetsingskader (FTK) zorgt ervoor dat financiële schokken
geleidelijker doorwerken in de premies en de pensioenuitkeringen.
Daardoor hoeven pensioenfondsen hun uitkeringen nu minder te korten.
De Wet verbeterde premieregelingen maakt moderne premieregelingen
mogelijk die deelnemers een grotere kans bieden op een beter pensioenresultaat. En tot slot werkt het kabinet aan een voorstel voor de automatische overdracht van kleine pensioenen om het pensioenresultaat van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

18

mensen die regelmatig van baan wisselen te verbeteren en de uitvoeringskosten te verlagen.
AOW blijft basis

In het nieuwe stelsel blijft de AOW het fundament van onze oudedagsvoorziening. Het kabinet heeft de AOW toekomstbestendig gemaakt door
de AOW-leeftijd versneld te verhogen en vanaf 2022 te koppelen aan de
levensverwachting. Dankzij de AOW bouwt iedereen in Nederland een
welvaartsvaste basis op voor zijn oude dag, en is armoede onder ouderen
ook na de crisis relatief laag.

Tegengestelde ontwikkelingen

Sociale cohesie
Maatschappelijke veranderingen leiden tot verschillende tegengestelde
ontwikkelingen in onze samenleving. Dit is onder andere te zien bij de
houding ten aanzien van asielzoekers: vrijwilligers die bijdragen aan een
warme ontvangst en tegelijkertijd de angst bij veel mensen voor de
gevolgen van een te grote instroom. De tegengestelde ontwikkelingen
uiten zich ook in de stijgende opleidingsniveaus van de tweede generatie
niet-Westerse migranten versus de relatief hoge werkloosheid onder
diezelfde groep. Onder jongeren met een niet-Westerse migrantenachtergrond leeft het gevoel dat ze niet volledig deel zijn van onze samenleving:
zij voelen zich onvoldoende vertegenwoordigd in de media, politiek en
bestuur en voelen zich apart gezet in het publieke debat. Maar uitdagingen op het gebied van sociale cohesie betreffen niet alleen migranten.
Arm en rijk, hoger en lager opgeleiden leven steeds meer in gescheiden
werelden. Deze tegenstellingen kunnen de sociale cohesie onder druk
zetten en ervoor zorgen dat mensen niet meer meedoen in onze samenleving. Afbreuk van samenhang in de samenleving maakt ons minder
weerbaar tegen negatieve invloeden en daarmee vatbaarder voor crisis.
«Wij» en «zij»-denken kan leiden tot sociale spanningen en is in het ergste
geval de eerste stap naar radicalisering en extremisme.

Taal, onderwijs en werk

Alleen gezamenlijk kunnen we deze ontwikkelingen het hoofd bieden. Een
goed functionerende samenleving, waarin iedereen mee wil doen, vereist
dat iedereen kansen ziet voor zijn eigen toekomst. Taal, onderwijs en werk
spelen daarin een grote rol. Voor nieuwkomers is het belangrijk dat ze
snel de Nederlandse taal leren, een opleiding hebben die aansluit bij de
Nederlandse arbeidsmarkt en de kernwaarden van onze samenleving
internaliseren. Dit zijn immers belangrijke voorwaarden voor een goede
kans op werk en, in brede zin, voor deelname aan onze samenleving. De
werkvloer is ook bij uitstek de plek waar mensen uit verschillende groepen
elkaar ontmoeten en met elkaar samenwerken. Hierdoor zien mensen niet
alleen een toekomst voor zichzelf, maar ook een toekomst met elkaar.

Dialoog

Mensen kunnen hun talenten echter pas optimaal ontwikkelen en
benutten als de samenleving ook voor ze openstaat. Waar de samenleving
onvoldoende kansen biedt, door vooroordeel of stigma, moeten we met
elkaar de dialoog aangaan. Dat gaat niet altijd vanzelf. Daarom blijft het
belangrijk om te investeren in een goede verbinding tussen de overheid
en het maatschappelijk middenveld, en de dialoog met maatschappelijke
organisaties te versterken.

Een leven lang leren

Een arbeidsmarkt die steeds sneller verandert
Om te kunnen profiteren van snelle technologische ontwikkelingen
moeten mensen zijn toegerust op permanente verandering. Dit vereist dat
zij een leven lang leren en werken aan hun inzetbaarheid. Dit begint op
jonge leeftijd, met kwalitatief goede en toegankelijke kinderopvang en
scholen. Maar ook werknemers met een goede baan moeten zorgen dat ze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

19

blijven meegaan met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Vooral voor
mensen met een relatief hoog risico op (langdurige) werkloosheid, zoals
laagopgeleiden, flexwerkers of oudere werknemers, is het cruciaal dat ze
blijven werken aan hun duurzame inzetbaarheid. Een cultuuromslag ten
aanzien van leren is daarom belangrijk bij werkgevers én werknemers.
Beperken tweedeling op de
arbeidsmarkt

Een onvoorspelbare toekomst vraagt ook om een goed werkende
arbeidsmarkt met heldere spelregels. Een arbeidsmarkt waarin de aard
van het werk leidend is voor de contractvorm waaronder het werk wordt
verricht. Zo’n arbeidsmarkt is er nog niet. De keuze voor de contractvorm
wordt nog mede bepaald door institutionele factoren, zoals verschillen in
de fiscale behandeling van werknemers en zzp’ers. Mede hierdoor is het
aandeel zzp’ers in de beroepsbevolking sinds 1995 met 60% gestegen, en
het aandeel werknemers met tijdelijke contracten met 80%. Deze
ontwikkelingen leiden tot een tweedeling op de arbeidsmarkt: een groep
vaste werknemers met relatief veel bescherming, en een groeiende groep
flexwerkers met relatief weinig. Terwijl het soms gaat om mensen met
heel vergelijkbare voorkeuren en heel vergelijkbare werkzaamheden. Ook
de Europese Commissie beveelt Nederland aan om actie te ondernemen
om deze tweedeling op de arbeidsmarkt te beperken. Hier ligt de komende
jaren nog een belangrijke taak voor overheid en sociale partners.

Decentralisaties

Een arbeidsmarkt die iedereen kansen blijft bieden
In een snel veranderende omgeving is het belangrijk dat de overheid
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt blijft ondersteunen en
begeleiden naar werk. Met de decentralisaties naar gemeenten is een
grote stap gezet naar integraal beleid op het sociale domein (werk, sociale
zekerheid, schuldhulpverlening, armoedebestrijding, zorg en onderwijs).
Dit proces is nog niet voltooid. Rijk en gemeenten trekken samen op om
vervolgstappen uit te denken en in de praktijk te brengen, zodat nog beter
maatwerk kan worden geleverd vanuit een integrale blik op de belemmeringen en mogelijkheden van mensen.

Harmonisatie regelingen en
instrumenten

Belangrijk aandachtspunt is dat verschillende regelingen (bijvoorbeeld de
Participatiewet, Wajong en WIA) soms nog op verschillende manieren
ondersteuning bieden bij het vinden van werk. Om mensen in vergelijkbare situaties gelijke kansen te bieden, en om het stelsel voor werkzoekenden en werkgevers overzichtelijker te maken, is het van belang dat
regelingen en instrumenten verder worden geharmoniseerd. Hierbij zal
moeten worden gezocht naar een balans tussen noodzakelijke veranderingen versus tijd en ruimte voor uitvoerders, zoals gemeenten en UWV,
om hun veranderde taken optimaal ten uitvoer te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

20

2.1.2 Indicatoren
In de brief Verbetering indicatoren begroting SZW van 11 november 2015
heeft de Minister van SZW voorstellen gedaan voor aanvullende
indicatoren om het inzicht in de resultaten van beleid te vergroten.
Vervolgens heeft de Minister van SZW in de brief Indicatoren in de
SZW-begroting van 3 juni 2016 concrete aanvullingen en een indeling
voorgesteld. In onderstaande tabellen worden de in deze brieven
voorgestelde gegevens gezamenlijk gepresenteerd. De indeling volgt de
missie en visie van SZW, de koppeling met de beleidsartikelen in deze
begroting staat tussen haakjes vermeld:
• Werk voor iedereen (1, 7, 13);
• Kwalitatief goed en eerlijk werk (1);
• Bestaanszekerheid waar werken echt niet (meer) mogelijk of passend
is (2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 13).

Tabel 2.1.2.1 Netto arbeidsparticipatie1 (%, jaargemiddelde)

Indicatoren: Werk voor iedereen

1

2013

2014

2015

Totaal mannen en vrouwen 15 tot 75 jaar
15 tot 75 jaar
vrouwen
mannen
15 tot 25 jaar
vrouwen
mannen
25 tot 35 jaar
vrouwen
mannen
35 tot 45 jaar
vrouwen
mannen
45 tot 55 jaar
vrouwen
mannen
55 tot 65 jaar
vrouwen
mannen
65 tot 75 jaar
vrouwen
mannen

65,4
60,6
70,2
61
59,2
79,4
86
78,1
88,1
75,3
86,3
49,5
68,9
5,2
15,1

64,9
59,6
70,1
58,8
58,7
79
86,3
76,7
88,3
74,3
86,1
50,4
69,4
5,6
16,6

65,4
60,3
70,4
61,7
59,9
79,6
86,6
77,0
89,1
74,8
86,9
52,4
71,1
5,6
15,1

Moeders (lid van ouderpaar)

76,1

76,6

76,7

Vaders (lid van ouderpaar)

89,6

90,9

90,4

Alleenstaande moeders

62,2

59,7

59,5

Alleenstaande vaders

73,7

75,9

75,7

Moeders met jonge kinderen (0–11 jaar)

75,2

75,5

75,9

Vaders met jonge kinderen (0–11 jaar)

91,5

93,4

93

CBS.

Tabel 2.1.2.2 Ontwikkeling in gewerkte uren van vrouwen en moeders met jonge
kinderen1 (gemiddelde binnen de groep vrouwen met een baan van meer dan 1 uur,
jaarcijfers)

Vrouwen 15 tot 75 jaar
Moeders met jonge kinderen (0–11 jaar)
1

2013

2014

2015

25,1
25,1

25,3
25,2

25,3
25,5

CBS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

21

Tabel 2.1.2.3 Werkloosheid (%, jaargemiddelde)1
2013

2014

2015

7,3
13,2
21,7
6,3
6,0
647
8.266

7,4
12,7
21,7
6,3
6,6
660
8.214

6,9
11,3
19,9
5,6
6,5
614
8.294

2013

2014

2015

6.947

6.860

6.909

5.178

5.052

5.014

1.769
1.319

1.808
1.354

1.896
1.384

2013

2014

2015

Wet Werk en bijstand

Participatiewet

Werkloosheidspercentage
– 15 tot 25 jaar (jeugdwerkloosheid)
waarvan migrantenjongeren
– 25 tot 45 jaar
– 45 tot 75 jaar
Werkloze beroepsbevolking (x 1.000)
Werkzame beroepsbevolking (x 1.000)
1

CBS Statline.

Tabel 2.1.2.4 Positie in de werkkring1 (gemiddeld, x 1.000)

Werknemers
waarvan werknemers met vaste arbeidsrelatie
waarvan werknemers met flexibele
arbeidsrelatie
Zelfstandigen
1

CBS Statline.

Tabel 2.1.2.5 Kerncijfers re-integratie
2010

Aantal gestarte banen na re-integratievoorziening door
gemeenten (x 1.000)1
Werkenden met een voorziening Participatiewet, ultimo
jaar, x 1.0002
waarvan
personen met een loonkostensubsidie Participatiewet3
personen met beschut werk3
tijdelijke loonkostensubsidie voor werklozen of ID/WIW
Werknemersbestand Wsw (x 1.000)4
Aantal detacheringen als percentage van het totaal aantal
arbeidsplaatsen (%)4
Aantal gerealiseerde plaatsen in begeleid werken als
percentage van het totaal aantal arbeidsplaatsen (%)4
Aantal voorzieningen WWB/Participatiewet, ultimo jaar
(x 1.000) 2
Aantal personen met een voorziening
WWB/Participatiewet, ultimo jaar (x 1.000) 2

2011

2012

69

68

62

56

47

43

nb

nb

nb

35

37

333

nvt
nvt
21

nvt
nvt
15

nvt
nvt
10

nvt
nvt
9

nvt
nvt
8

1,23
<0,13
5,23

103

102

102

102

103

96

25

25

27

30

30

36

5,6

6,1

6,2

6,2

6,5

6,6

nb

nb

nb

200

214

209

nb

nb

nb

162

170

166

1
CBS, uitstroom na re-integratie. Het cijfer vanaf 2014 is niet goed vergelijkbaar met eerdere jaren omdat in 2014 de populatieafbakening is
gewijzigd. Door een verbeterde berekeningswijze is het jaarcijfer vanaf 2015 niet geheel vergelijkbaar met 2014.
2
CBS, statistiek re-integratie gemeenten. Vanaf 2013 registreren gemeenten voorzieningen i.p.v. trajecten. Informatie over 2011 en 2012 is daarom
niet beschikbaar.
3
Instrumenten worden met ingang van de Participatiewet per 2015 toegepast, daarom is realisatie 2013 en 2014 niet beschikbaar.
4
Panteia, Wsw-statistiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

23

2

1

maart
2016
65,9
493,1
508,6

Tranche 3, peilmaand

Totaal (excl. overhead)
Idem (incl. overhead)

354,2
367,7

oktober
2015
35,2
9,2
131,6
150,6
19,0
8,6

Na
bijstelling
beschikkingen

328,9
349,8

augustus
2016
nnb2

juli
2016
29,8
3,4
113,1
155,5
18,8
8,3

Na
bijstelling
beschikkingen

Er heeft sinds juni geen nieuwe uitvraag plaatsgevonden.
Over de uitvoering van de derde tranche is nog geen informatie beschikbaar.

Transities naar werk

Arbeidsmobiliteit
Behoud vakkrachten
Scholing
Bevordering instroom
Bevordering gezondheid
Overig

maart
2015
67,8
16,3
145,3
168,3
21,6
7,9

Initiële
beschikkingen

Tranche 1 en 2, peilmaand

Thema

Financieel (x € 1 mln)

Tabel 2.1.2.6 Kerncijfers sectorplannen, financieel en aantallen deelnemers1

441.679
–

maart
2016
19.088

maart
2015
64.226
9.165
244.356
37.392
83.970
2.570

Initiële
beschikkingen

395.265
–

oktober
2015
39.843
7.565
228.295
36.987
80.005
2.570

Na
bijstelling
beschikkingen

387.551
–

augustus
2016
nnb2

juli
2016
41.901
1.812
224.244
41.277
77.891
426

Na
bijstelling
beschikkingen

146.890
–

oktober
2015
11.771
720
86.272
18.376
26.430
3.321

Realisatie

245.855
–

augustus
2016
nnb2

april
20161
24.369
989
145.881
30.945
43.286
385

Realisatie

Aantallen deelnemers

Voor de context van deze kerncijfers wordt verwezen naar de voortgangsbrief van 22 juni 2016 «Voortgang ontwikkelingen Doorstart naar nieuw
werk«. In de bijlagen van de voortgangsbrief wordt ingegaan op de reden
voor bijstellingen van de beschikkingen voor de sectorplannen uit de
eerste twee tranches en de verschuiving van inzet van de middelen tussen
verschillende maatregelen in veel sectorplannen. Zo neemt het aantal
maatregelen in het kader van behoud vakkrachten sterk af en dat voor
bevordering instroom toe.
Voor de realisatie is uitgegaan van de laatste meting / uitvraag die ook in
de brief van 22 juni is verwerkt. Bij deze kerncijfers zijn ook cijfers over
initiële beschikkingen toegevoegd voor de nieuwere derde tranche
sectorplannen. Deze plannen zijn beschikt in de periode oktober 2015 tot
en met maart 2016.

Tabel 2.1.2.7 Gecorrigeerde beloningsverschillen1 (%)

Indicatoren: Kwalitatief goed en
eerlijk werk

Verschil man-vrouw bedrijfsleven
Verschil man-vrouw overheid
1

Indicatoren: Bestaanszekerheid
waar werken echt niet (meer)
mogelijk of passend is

2008

2010

2012

–9
–7

–8
–6

–8
–4

CBS-rapport beloningsverschillen tussen vrouwen en mannen.

Informatie over de verschillende uitkeringen (aantallen en kosten),
alsmede een nadere uitwerking van cijfers rond fraude en handhaving per
wet staan verspreid over de diverse relevante beleidsartikelen, bij de
relevante materiewetten. Samenvattende cijfers rond fraude en
handhaving worden hieronder vermeld.
Tabel 2.1.2.8 met de kerncijfers opsporing laat een daling van het totaal
opgelegde boetebedrag zien voor zowel het UWV, de SVB als de
gemeente. Dat is het gevolg van de uitspraak van de Centrale Raad van
Beroep van 24 november 2014. Naar aanleiding van deze uitspraak is het
sanctiebeleid versoepeld, waardoor er minder hoge boetes zijn opgelegd.
Voor het UWV geldt dat het aantal geconstateerde overtredingen en het
totaal benadelingsbedrag zijn gedaald door de invoering van de inkomstenverrekening van de Wwz per 1 juli 2015 (zie ook de toelichting bij de
TW in beleidsartikel 2 en de WW in beleidsartikel 5).
De incassoratio’s in tabel 2.1.2.9 laten een stabiel beeld zien. De incassoratio zal de komende jaren nog verder toenemen omdat in de Fraudewet
is bepaald dat invordering van het benadelingsbedrag en de boete
gedurende 10 jaar kan plaatsvinden. Uit tabel 2.1.2.10 blijkt dat voor UWV,
SVB en gemeenten gezamenlijk na drie jaar 53% van de over 2013 terug te
vorderen uitkeringen en boetes is geïncasseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

24

Tabel 2.1.2.8 Kerncijfers opsporing, UWV, SVB en gemeenten
Aantal geconstateerde
overtredingen met financiële
benadeling (x 1.000)

Totaal benadelingsbedrag
(x € 1 mln)

Totaal opgelegde boetebedrag
(x € 1 mln)

2013

2014

2015

2013

2014

2015

2013

2014

2015

UWV1
SVB2
Gemeenten3

38,1
3,8
4,9

50,1
3,3
10,7

32,5
3,3
11,3

71,7
11,1
20,0

87,8
7,5
62,0

61,5
9,6
66,3

23,3
2,5
7,6

55,3
3,1
19,0

15,6
1,7
14,3

Totaal

46,8

64,1

47,1

102,8

157,3

137,4

33,4

77,4

31,6

2013

2014

2015

2013

2014

2013

na 1
jaar

na 1
jaar

na 1
jaar

na 2
jaar

na 2
jaar

na 3
jaar

UWV1
SVB2
Gemeenten3

28
33
16

22
23
13

30
21
14

50
56
22

48
40
16

61
62
23

Totaal

26

19

22

45

37

53

2013

2014

2015

2013

2014

2013

Geïnd bedrag (x € 1 mln)

na 1
jaar

na 1
jaar

na 1
jaar

na 2
jaar

na 2
jaar

na 3
jaar

UWV1
SVB2
Gemeenten3

26,6
4,5
4,4

31,1
2,5
10,5

22,9
2,4
11,3

47,5
7,6
6,1

68,6
4,3
13,0

57,8
8,4
6,3

Totaal

35,6

44,1

36,5

61,2

85,8

72,5

1

UWV, Jaarverslag.
SVB, Jaarverslag.
3
CBS, Bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.
2

Tabel 2.1.2.9 Kerncijfers incassoratio’s, UWV, SVB en gemeenten

Incassoratio (%)

1
2
3

UWV, Jaarverslag.
SVB, Jaarverslag.
CBS, Bijstandsdebiteuren- en fraudestatiestiek.

Tabel 2.1.2.10 Kerncijfers geïnd bedrag, UWV, SVB en gemeenten

1

UWV, Jaarverslag.
SVB, Jaarverslag.
3
CBS, Bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

25

2.1.3 Budgettaire ontwikkeling SZA-kader
2.1.3.1 Inleiding
De Minister van SZW is binnen het kabinet verantwoordelijk voor het
uitgavenkader SZA. In deze paragraaf wordt een beeld gegeven van de
ontwikkelingen binnen deze sector.
2.1.3.2 Uitgaven SZA-kader 2016–2021
De Minister van SZW is binnen het kabinet verantwoordelijk voor het
uitgavenkader SZA. In deze paragraaf wordt een beeld gegeven van de
ontwikkelingen binnen deze sector. De bewindspersonen van SZW
hebben op basis van het regeerakkoord en het aanvullende pakket
wetsvoorstellen uitgewerkt. Veel van deze voorstellen zijn al geïmplementeerd. Dit betreft bijvoorbeeld de Participatiewet, de Wwz en de
hervorming kindregelingen.
De SZA-sector is conjunctuurgevoelig doordat de werkloosheidsuitgaven
in dit kader zijn opgenomen. Het CPB raamt de werkloze beroepsbevolking op 6,2% in 2016 en 2017.
2.1.3.2 Uitgaven SZA-kader 2016-2021
In onderstaande tabel worden de ontwikkelingen in de SZA-uitgaven voor
2016–2021 per cluster van regelingen getoond. De uitgaven zijn gesaldeerd met de ontvangsten. De totale SZA-uitgaven van € 76,7 miljard in
2016 stijgen naar € 82,7 miljard in 2021. Dit is een toename van € 6,0
miljard in vijf jaar tijd. Deze stijging wordt veroorzaakt door de aanpassing
van de uitgaven SZA aan de loon- en prijsontwikkeling. Hiervoor is aan
het slot van de tabel een algemene post nominale ontwikkeling
opgenomen. Deze post bedraagt € 6,2 miljard in 2021. Gecorrigeerd voor
de nominale ontwikkeling dalen de uitgaven SZA met € 0,2 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

26

Tabel 2.1.3.1 SZA-uitgaven 2016–2021 (x € 1 mld)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Werkloosheid
WW-uitgaven (werkloosheid)
Bijstandsuitgaven

5,4
5,8

5,0
5,9

4,7
6,1

4,5
6,2

4,2
6,3

3,9
6,3

Arbeidsongeschiktheid / ziekte en zwangerschap / Wajong
WAO/WIA/WAZ
Wajong
ZW/WAZO/Transitievergoeding

9,2
3,1
2,6

9,2
3,1
2,6

9,3
3,1
3,3

9,4
3,2
2,8

9,6
3,2
2,8

9,7
3,2
2,7

Ouderdom / nabestaanden
AOW
Inkomensondersteuning AOW
Anw

36,1
0,9
0,4

36,1
0,9
0,4

36,3
1,0
0,4

36,1
1,0
0,4

36,1
1,0
0,4

36,2
1,0
0,4

Kinderopvang en kindregelingen
KOT
AKW/WKB

2,0
5,2

2,2
5,3

2,4
5,2

2,4
5,2

2,4
5,2

2,4
5,2

Re-integratie / participatie
Re-integratieuitgaven arbeidsongeschiktheid
Integratie-uitkering sociaal domein

0,3
2,7

0,2
2,6

0,2
2,4

0,2
2,3

0,2
2,2

0,2
2,3

Uitvoeringskosten en overige uitgaven
Uitvoeringskosten (UWV/SVB etc.)
Overige uitgaven

2,0
1,1

2,0
1,3

1,9
1,3

1,8
1,3

1,8
1,3

1,8
1,2

Nominale ontwikkeling

0,0

1,0

2,0

3,3

4,6

6,2

Totaal SZA-uitgaven

76,7

77,9

79,6

80,1

81,2

82,7

Werkloosheid

De werkloosheid is vanaf 2015 aan het dalen en stabiliseert in 2017, om de
jaren erna weer te dalen. Deze daling is ook zichtbaar in de ontwikkeling
van de werkloosheidsuitgaven van € 5,4 miljard in 2016 naar € 3,9 miljard
in 2021. De effecten van de maatregelen uit de Wwz op de WW-uitgaven
treden voornamelijk op langere termijn op en groeien vanaf 2016
geleidelijk in. De toename van de bijstandsuitgaven in de jaren 2016–2021
hangt samen met een aantal wetswijzigingen vanaf 2015, zoals de
invoering van de Participatiewet. Ook wordt de toename in de uitgaven
verklaard door de verhoogde asielstroom die leidt tot een extra beroep op
de bijstand.

Arbeidsongeschiktheid, ziekte en
zwangerschap, Wajong

De uitgaven aan arbeidsongeschiktheid (WAO/WIA/WAZ) laten in de
periode 2016–2021 een stijging zien. Deze wordt voornamelijk veroorzaakt
door de geleidelijke verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd waardoor
de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen langer doorlopen.
De uitgaven aan de ZW/WAZO blijven in deze periode naar verwachting
vrijwel gelijk. In de reeks voor de transitievergoeding (zie beleidsartikel 6)
is rekening gehouden met terugwerkende kracht tot 1 juli 2015. Dit
verklaart de piek in de uitgaven aan de ZW/WAZO/Transitievergoeding in
2018.
De uitgaven aan de Wajong stijgen in de periode 2016–2021 licht. Met de
invoering van de Participatiewet is de groei beheerst doordat de regeling
alleen nog zal gelden voor jonggehandicapten die duurzaam geen
arbeidsvermogen hebben.

Ouderdom en nabestaanden

De uitgaven aan de AOW en de inkomensondersteuning AOW blijven in
de periode 2016–2021 vrij constant. In deze ramingen is rekening
gehouden met de geleidelijke AOW-leeftijdsverhoging naar 67 jaar in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

27

2021. Voor de langere termijn wordt hiermee de automatische kostenstijging uit hoofde van de vergrijzing beheerst. De uitkeringslasten Anw
dalen in de periode 2016–2021 licht omdat de instroom in de Anw kleiner
is dan de uitstroom uit de Anw en de voorganger van de huidige Anw, de
Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW).
Kinderopvang en kindregelingen

De weergegeven ontwikkeling van de kinderopvangtoeslag betreft een
saldo van uitgaven en ontvangsten. Vanaf 2017 worden de uitgaven
kinderopvang met € 0,2 miljard geïntensiveerd. Het kabinet zet in op
verdere harmonisatie van peuterspeelzalen en kinderopvang, waarbij
verschillen tussen de twee voorzieningen worden weggenomen. Hierbij
wordt de financieringsstructuur voor werkende ouders vanaf 2018 gelijk
getrokken. Deze ontwikkelingen leiden tot een toename in de uitgaven
kinderopvang in de jaren 2016–2021. In 2017 stijgen de uitgaven aan
kindregelingen vanwege de verhoging van het eerste- en tweedekindbedrag in het kindgebonden budget. Het budgettair beslag van de
AKW en de WKB daalt in de jaren erna licht vanwege een afname van het
aantal kinderen onder de 18 jaar.

Re-integratie, participatie

In het kader van de Participatiewet zijn het macrobudget Wsw en het
Participatiebudget gemeenten structureel overgeboekt naar de integratieuitkering sociaal domein van het Gemeentefonds. Voor de periode 2015 –
2017 blijven deze middelen onderdeel uitmaken van het SZA-kader. De
Minister en Staatssecretaris van SZW blijven aanspreekbaar op het stelsel
en de omvang van dit budget.
Het budget voor de uitgaven aan re-integratie van arbeidsongeschikten is
in de komende jaren constant. Wel wordt een deel van dit budget 2017 (€
45 miljoen) reeds in 2016 aan het UWV betaald.

Uitvoeringkosten en overige
uitgaven

De uitvoeringskosten van het UWV en de SVB wijzigen gedurende de
jaren als gevolg van beleidswijzigingen en volumeontwikkelingen in de
onderscheiden wetten. De opgelegde taakstellingen zijn in de uitvoeringsbudgetten van de ZBO’s verwerkt. Mede hierdoor dalen de uitgaven tot en
met 2018. Vanaf 2018 tot en met 2021 dalen de uitgaven nog eens met
circa € 0,1 miljard, vooral veroorzaakt door de afloop van diverse tijdelijke
budgetten zoals de business case Handhaving van de SVB en de
herindeling van de Wajong bij het UWV.
2.1.3.3 Mutaties uitgaven SZA-kader 2016–2021
In het actuele uitgavenbeeld SZA ten opzichte van de vorige begroting zijn
meevallers opgetreden. Verwacht wordt dat de economische groei in 2017
uitkomt op 1,7%. Hierdoor verbeteren de overheidsfinanciën. De omvang
van de SZA-sector wordt thans geraamd op € 77,9 miljard in 2017 terwijl
in de vorige begroting nog werd uitgegaan van € 78,2 miljard. Dit wordt
hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere werkloosheidsuitgaven dan destijds
geraamd. Intensivering in de kinderopvangtoeslag en in de kinderbijslag
in het kader van aanpassingen in het belastingplan en de recente
intensivering van het kindgebonden budget, leiden tot hogere uitgaven.
Bij de AOW is sprake van hogere uitgaven met name omdat de geraamde
uitgaven aan de partnertoeslag in de AOW opwaarts zijn bijgesteld. In
2018 stijgen de uitgaven daarnaast ook omdat de ingeboekte besparing
van de kostendelersnorm in de AOW voor dat jaar is uitgeboekt. Bij ziekte
leidt met name de transitievergoeding in 2018 tot meerkosten. Bij de
nominalen zijn de bijstellingen relatief groot in latere jaren vanwege de
verwerking van de Middellange Termijnraming van het CPB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

28

Tabel 2.1.3.2 Mutaties SZA-uitgaven sinds vorige Ontwerpbegroting (x € 1 mld)
2016

2017

2018

2019

2020

SZA-uitgaven ontwerpbegroting 2016
Kinderopvangtoeslag
Kinderbijslag en WKB
Werkloosheid (WW en Bijstand)
AOW
Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Zwangerschap
Nominalen
Brutering
Overig

77,5
0,0
0,1
– 0,9
0,2
– 0,1
0,0
0,0
0,0

78,2
0,2
0,2
– 0,9
0,2
– 0,1
0,4
– 0,4
0,1

78,7
0,2
0,2
– 1,0
0,5
0,7
0,8
– 0,5
0,1

79,4
0,2
0,2
– 1,0
0,3
0,1
1,1
– 0,4
0,1

80,1
0,3
0,2
– 1,0
0,3
0,0
1,6
– 0,4
0,0

SZA-uitgaven ontwerpbegroting 2017

76,7

77,9

79,6

80,1

81,2

2021

82,7
82,7

2.1.3.4 Uitgavenplafond SZA-kader en toetsing aan uitgavenplafond
Uitgavenplafond en kadertoetsing

Het uitgavenplafond wordt jaarlijks conform de begrotingsregels
bijgesteld voor prijsontwikkelingen (op grond van prijs Nationale
Bestedingen), overboekingen en statistische correcties. Op basis van de
prijsontwikkeling is het SZA-kader met € 0,9 miljard verlaagd. Dit heeft
geleid tot een neerwaartse aanpassing van de ijklijn met € 0,9 miljard in
2017 ten opzichte van het uitgavenplafond in de vorige begroting.
Tabel 2.1.3.3 Mutaties ijklijn (uitgavenplafond) sinds vorige Ontwerpbegroting
(x € 1 mld)

Ijklijn SZA-kader ontwerpbegroting 2016
Correcties (met name bijstelling pNB-raming)
Ijklijn SZA-kader ontwerpbegroting 2017

2016

2017

78,1
– 0,7
77,4

78,5
– 0,9
77,6

De actuele uitgavenramingen, zoals deze zijn weergegeven in tabel
2.1.3.2, dienen volgens de regels budgetdiscipline te worden getoetst aan
het actuele kader SZA zoals weergegeven in tabel 2.1.3.3. Deze kadertoetsing wordt weergegeven in tabel 2.1.3.4. De SZA-uitgaven zijn in 2017
bijgesteld naar € 77,9 miljard, terwijl het kader uitkomt op € 77,6 miljard.
Hiermee wordt het kader SZA in 2017 overschreden, namelijk met
(afgerond) € 0,3 miljard.
Tabel 2.1.3.4 Toetsing SZA-uitgaven aan ijklijn (x € 1 mld)

Totale SZA-uitgaven
Ijklijn SZA-uitgaven
Over-/onderschrijding ijklijn SZA

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

2016

2017

76,7
77,4
– 0,7

77,9
77,6
0,3

29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

30

Arbeidsmarkt

Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Arbeidsongeschiktheid
Jonggehandicapten
Werkloosheid

Ziekte en zwangerschap
Kinderopvang

Oudedagsvoorziening
Nabestaanden
Tegemoetkoming ouders
Uitvoering
Rijksbijdragen
Integratie en maatschappelijke samenhang

1

2
3
4
5

6
7

8
9
10
11
12
13

Totaal niet-juridisch verplichte uitgaven

Naam beleidsartikel

Art.
nr.

7.450
2.577.457

14.460
6.787.976
787
3.239.793
171.570

(in
€ 1.000)

100,0
100,0
100,0
100,0
100,0
97,9

100,0
99,2

90,4
99,8
100,0
100,0
90,1

(in %)

Juridisch verplichte
uitgaven

24.887
24.887
1.253
1.253
5.560.635
5.560.635
434.478
434.478
13.957.930 13.957.930
323.351
316.606

7.450
2.597.959

15.992
6.802.144
787
3.239.793
190.345

(in
€ 1.000)

Uitgaven

Tabel 2.1.4 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven en bestemming (bedragen x € 1.000)

2.1.4 Overzicht niet-juridisch verplichte uitgaven

61.722

0
0
0
0
0
6.745

0
20.502

1.532
14.168
0
0
18.775

(in
€ 1.000)

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
2,1

0,0
0,8

9,6
0,2
0,0
0,0
9,9

(in %)

Niet-juridisch
verplichte uitgaven

Subsidies (€ 120 dzd en opdrachten (€ 1.412
dzd).
Opdrachten (€ 14.168 dzd).
–
–
Subsidies (€ 3.500 dzd en opdrachten
(€ 15.275 dzd).
–
Subsidies (€ 645 dzd) opdrachten (€ 2.269
dzd) en bijdrage agentschappen (€ 17.588
dzd).
–
–
–
–
–
Subsidies (€ 1.988 dzd) en opdrachten
(€ 4.757 dzd).

Bestemming niet-juridisch
verplichte uitgaven

Toelichting

De uitgaven op de begroting van SZW zijn voor 99,8% juridisch verplicht.
Dit komt doordat een groot deel van de SZW-begrotingsuitgaven
voortvloeien uit door het parlement aanvaarde afzonderlijke wetten. Dit
geldt bijvoorbeeld voor de inkomensoverdrachten uit hoofde van de
Participatiewet, de Wajong en de Wko, maar ook voor de rijksbijdragen.
De begroting geeft een beeld van de verwachte uitgaven in 2017 en de
komende jaren op grond van deze wetten. Een wijziging in deze uitgaven
vereist een wijziging van de desbetreffende wetten op grond waarvan
vervolgens de begroting zou kunnen worden aangepast. Deze uitgaven
kunnen dus niet worden aangepast door een wijziging van de begroting
van SZW.
Bovenstaande tabel heeft alleen betrekking op de begrotingsgefinancierde
uitgaven. De premiegefinancierde uitgaven zoals voor de AOW, WW en
WIA/WAO, die in de begroting van SZW worden toegelicht, zijn overigens
ook veelal juridisch verplicht omdat deze eveneens zijn gebaseerd op een
afzonderlijke wet los van de begroting.
In bovenstaande tabel is voor de begroting van SZW aangegeven in welke
mate de uitgaven naar verwachting per 1 januari 2017 nog niet juridisch
verplicht zijn. Hierin zijn inkomensoverdrachten op basis van een wettelijk
regeling als juridisch verplicht gerekend. Daarnaast zijn er de subsidies en
opdrachten. Een deel hiervan is ook juridisch verplicht, omdat het om
langlopende subsidieverstrekkingen of per ultimo 2016 reeds verplichte
opdrachten gaat. Een beperkt deel van de subsidies en opdrachten is
ultimo 2016 naar verwachting nog niet juridisch verplicht. In veel gevallen
liggen er wel bestuurlijke afspraken aan deze voornemens ten grondslag.
Hetzelfde geldt voor de bijdrage aan agentschappen (t.b.v. DUO) bij
beleidsartikel 7. De niet-juridisch verplichte uitgaven zijn dan ook niet te
beschouwen als middelen die zonder meer vrijelijk beschikbaar zijn voor
alternatieve aanwending. Op de totale begroting van SZW gaat het om
een bedrag van € 61,7 miljoen nog niet juridisch-verplichte uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

31

2.1.5 Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Tabel 2.1.5 Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
2015

20161

20172

2018

2019

1. Arbeidsmarkt

2020

2021

x

2. Bijstand, Participatiewet en
Toeslagenwet

Geheel
artikel?
Ja

x

Ja

3. Arbeidsongeschiktheid

x

Ja

4. Jonggehandicapten

x

Ja

5. Werkloosheid

x

6. Ziekte en zwangerschap
7. Kinderopvang

Ja
x

Ja

x

x

Ja

8. Oudedagsvoorziening

x

Ja

9. Nabestaanden

x

Ja

10. Tegemoetkoming ouders
11. Uitvoering

x
x

x

12. Rijksbijdragen3
13. Integratie en maatschappelijke
samenhang

Ja
Ja
nvt

x

Ja

1
De opzet en de vraagstelling van de beleidsdoorlichtingen die in 2016 worden opgeleverd (artikel 5 en 13) zijn medio 2015 naar de Tweede Kamer
gestuurd. Zie: Kamerbrief over de opzet beleidsdoorlichting van artikel 5 en artikel 13.
2
Oorspronkelijk stond de beleidsdoorlichting artikel 3 (arbeidsongeschiktheid) gepland in 2017. Uiterlijk 1 maart 2017 wordt het IBO (Interdepartementaal beleidsonderzoek) Arbeidsongeschiktheid opgeleverd. Voor wat betreft de onderwerpen die in het IBO aan de orde komen (WIA), komt het
IBO in plaats van de beleidsdoorlichting. Voor een aantal relatief kleine onderwerpen (onder andere WAZ) die niet in het IBO terugkomen is er voor
gekozen om deze in een aparte evaluatie aan de orde te laten komen.
De opzet en de vraagstelling van de beleidsdoorlichtingen van 4 is kort voor Prinsjesdag 2016 naar de Tweede Kamer gestuurd.
De opzet en de vraagstelling van de beleidsdoorlichting van artikel 6, die medio 2017 wordt opgeleverd, is in september 2015 naar de Tweede
Kamer gestuurd. Zie: Kamerbrief over de opzet beleidsdoorlichting van artikel 6.
3
Het artikel Rijksbijdragen is een technisch artikel. Er wordt op basis van dit artikel geen specifiek beleid gevoerd. Om die reden wordt dit artikel
niet doorgelicht. De evaluatie van het beleid waarvoor deze rijksbijdragen zijn bedoeld, vindt plaats wanneer de artikelen waar dit beleid onderdeel
van is worden doorgelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

33

Startende Ondernemers

Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
234

Uitstaande
garanties
2015

0

Geraamd
te
verlenen
2016

Startende Ondernemers

Omschrijving

221

Uitgaven
2015

0

Ontvangsten
2015

221

Saldo
2015

184

Geraamd
te
vervallen
2016

150

Uitgaven
2016

50

Uitstaande
garanties
2016

0

Ontvangsten
2016

0

Geraamd
te
verlenen
2017

150

Saldo
2016

50

Geraamd
te
vervallen
2017

50

Uitgaven
2017

0

Uitstaande
garanties
2017

0

Ontvangsten
2017

50

Garantieplafond

50

Saldo
2017

–

Totaal
plafond

In 2007 is de tijdelijke SZW-borgstellingsregeling startende ondernemers vanuit een uitkering van kracht geworden. Een garantie heeft een
maximale duur van zes jaar. Er worden geen nieuwe garanties meer verleend. De regeling beoogde te onderzoeken hoe starters voor krediet bij het
bankwezen terecht konden. Met de regeling konden starters (aanvankelijk alleen vanuit een uitkering) onder gedeeltelijke en aflopende borgstelling
van het rijk een bankkrediet voor hun bedrijf verwerven. De starter betaalde een rente en de bank liep een beperkt risico met weinig uitvoeringskosten. Onder invloed van nieuwe instrumenten is besloten de regeling te sluiten. De claims worden afgedekt op de SZW-begroting.

Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

Artikel

Tabel 2.1.6.2 Overzicht uitgaven en ontvangsten garanties (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

Artikel

Tabel 2.1.6.1 Overzicht verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)

2.1.6 Overzicht van risicoregelingen

Tabel 2.1.6.3 Overzicht verstrekte leningen (bedragen x € 1.000)
Artikel

Omschrijving

Integratie en maatschappelijke samenhang

Inburgering

Uitstaande
lening

Looptijd
lening

154.800

divers

Asielgerechtigde nieuwkomers die inburgeringplicht hebben, kunnen via
het sociaal leenstelsel een bijdrage krijgen om hun inburgeringonderwijs
te bekostigen. Slechts ingeval de nieuwkomers onvoldoende inspanningen hebben verricht om het inburgeringdiploma of NT2-diploma tijdig
te behalen dient de lening terugbetaald te worden.
Overige nieuwkomers kunnen een beroep doen op het sociaal leenstelsel
wanneer zij niet over voldoende middelen beschikken om hun inburgering
zelf te bekostigen. In tegenstelling tot de eerste groep dienen zij de lening
wel terug te betalen. De looptijd van deze leningen is divers.
Het leningenbudget neemt vanaf 2016 fors toe vanwege de vluchtelingenproblematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

34

2.2 BELEIDSARTIKELEN
Artikel

1. Arbeidsmarkt

Algemene doelstelling

De overheid draagt bij aan evenwichtige arbeidsverhoudingen en
-voorwaarden door kaders te stellen en waar van toepassing toe
te zien op de naleving daarvan. De overheid bevordert en
stimuleert gezonde en veilige arbeidsomstandigheden.
De overheid bevordert het functioneren van de arbeidsmarkt door
bescherming te bieden en de belangen van werknemers te waarborgen in
evenwicht met de belangen van de onderneming. De overheid voorziet
hierbij in een minimumniveau van arbeidsrechtelijke bescherming, onder
andere ten aanzien van de arbeidsomstandigheden, arbeidsverhoudingen
en arbeidsvoorwaarden, met inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Daarnaast draagt zij zorg voor
een op de arbeidsmarkt toegesneden arbeidsmigratiebeleid.
De overheid vindt het belangrijk dat werknemers en zelfstandigen hun
werk onder goede condities kunnen verrichten. Dit is ook van belang voor
het vergroten van de arbeidsparticipatie en de arbeidsproductiviteit, het
beperken van uitval door ziekte en arbeidsongeschiktheid, en het
bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van werknemers.
De overheid geeft invulling aan bovenstaand beleid door de vormgeving
van een stelsel van wet- en regelgeving. Ook ziet de overheid toe op de
naleving daarvan. Concreet gaat het daarbij om:
• Gezond en veilig werken, waaronder de Arbeidsomstandighedenwet
(Arbowet) en de Arbeidstijdenwet (ATW);
• Arbeidsverhoudingen, waaronder de Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst (cao), de Wet op het algemeen verbindend en het
onverbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten (avv) en de Wet op de ondernemingsraden (WOR);
• Arbeidsrechtelijke bescherming, waaronder de Wet minimumloon en
minimumvakantiebijslag (Wml), wet- en regelgeving met betrekking
tot gelijke behandeling en de Wet allocatie arbeidskrachten door
intermediairs (Waadi);
• Toelating van arbeidsmigranten, waaronder de Wet arbeid vreemdelingen (Wav);
• Maatregelen tegen schijnconstructies van werkgevers, waaronder de
Wet aanpak schijnconstructies (Was).
Bij het realiseren van deze doelstelling is een belangrijke taak weggelegd
voor sociale partners. Zij zijn verantwoordelijk voor het maken van
onderlinge afspraken over arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen
en het bieden van veilige en gezonde werkomstandigheden. De overheid
bevordert dat sociale partners hier vorm en uitvoering aan geven en voert
hiertoe overleg met hen.

Rol en Verantwoordelijkheid

De Minister stimuleert met financiële instrumenten initiatieven die
bijdragen aan gezonde en veilige arbeidsomstandigheden en aan goede
arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden. De Minister regisseert
met wet- en regelgeving het stelsel van minimumeisen. Hij is in deze
rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van dit stelsel;
• De vaststelling van de hoogte van het wettelijk minimumloon en het
maximumdagloon;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

35

•

•

•
•
•
•

Het bevorderen van goede arbeidsverhoudingen, onder andere door
het recht op onderhandeling door sociale partners te waarborgen en
het in stand houden van een adequate overlegstructuur met de sociale
partners;
Het bevorderen dat werkgevers en werknemers gezonde en veilige
arbeidsomstandigheden en een goed werktijden- en verzuimbeleid
realiseren;
Het bevorderen dat werkenden gezond en vitaal kunnen doorwerken
tot de pensioengerechtigde leeftijd;
Het zorgdragen voor gelijke kansen voor en tijdens arbeidsdeelname;
Het stimuleren en faciliteren van postinitiële scholing ten behoeve van
het optimaal functioneren van de arbeidsmarkt;
De handhaving van de wet- en regelgeving door de Inspectie SZW.

De Minister van Financiën is primair verantwoordelijk voor de fiscale weten regelgeving. Wanneer fiscale instrumenten worden ingezet om
doelstellingen in het kader van het arbeidsmarktbeleid te realiseren, is de
Minister van SZW hiervoor medeverantwoordelijk.
Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml)
Per 1 juli 2017 wordt de Wml gewijzigd. De leeftijdsgrens waarop recht
bestaat op het volwassenminimumloon wordt verlaagd van 23 naar 22
jaar. Een verdere verlaging naar 21 jaar is voorzien voor 2019. Ook
vindt verhoging plaats van de hiervan afgeleide percentages voor het
minimumjeugdloon van 18- t/m 21-jarigen. De stukloonregeling wordt
aangepast zodat ook bij betaling op basis van stukloon het minimumloon wordt betaald en de Inspectie SZW deze norm kan handhaven.
Tot slot wordt een expliciete juridische grondslag gecreëerd voor het
moeten betalen van minimumloon over de verrichte arbeid die de
normale voltijdse arbeidsduur te boven gaat. De noodzaak hiertoe
volgt uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State van 7 mei 2014 (ECLI:NL:RVS:2014:1622) waarin is
geoordeeld dat deze grondslag ontbreekt.
• Ketenaansprakelijkheid in de vervoerssector
In de Wet aanpak schijnconstructies is de civiele ketenaansprakelijkheid voor het aan werknemers verschuldigde loon geïntroduceerd. Een
werknemer kan op deze regeling een beroep doen wanneer hij (op
basis van een arbeidsovereenkomst) gewerkt heeft ter uitvoering van
een overeenkomst van opdracht of een overeenkomst van aanneming
van werk. Wanneer dat het geval is, kan hij ook de opdrachtgever(s)
van zijn werkgever aansprakelijk stellen als de werkgever zijn loon niet
heeft betaald. Per 1 januari 2017 geldt deze ketenaansprakelijkheid ook
in de transportsector.
• Wet op de ondernemingsraden (WOR)
Het wetsvoorstel tot wijziging van de WOR (Tweede Kamer, 2015–2016,
34 494, nr. 2) over de beloning van topbestuurders beoogt invoering
van de verplichting tot een jaarlijks gesprek tussen de bestuurder en
de ondernemingsraad. Dit gesprek gaat over de ontwikkeling van de
beloningsverhoudingen binnen bedrijven met honderd werknemers of
meer. Het gaat om het expliciteren van de verplichting om overleg te
voeren en de verplichting tot het verschaffen van informatie over de
ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden en beloning van verschillende groepen werknemers. De wetswijziging moet zorgen voor een
duidelijkere norm in de wet. De beoogde invoeringsdatum is 1 januari
2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

36

•

•

•

Stimulering kennismigratie
Ter stimulering van de Nederlandse kenniseconomie zullen in 2017
enkele maatregelen ingaan die de kennisgerelateerde migratie
bevorderen. Zo zal voor het internationale bedrijfsleven een regeling
worden ingevoerd die een flexibele toelating voor het verrichten van
werkzaamheden in Nederland door derdelanders mogelijk maakt.
Daarnaast zal het voor kennismigranten, wetenschappelijk personeel
en studenten mogelijk worden gemaakt om naast hun werkzaamheden
of studie activiteiten als ondernemer te ontplooien en deel te nemen in
innovatieve start-ups.
Implementatie wetsvoorstel Versterking Arbeidsgerelateerde Zorg
Naar verwachting zal in 2017 de wijziging van de arbeidsomstandighedenwet in werking treden. Belangrijke elementen hierbij zijn: de
versterking van de betrokkenheid van werkgevers en werknemers bij
de arbodienstverlening, de preventie van beroepsziekten en het
handelen van de bedrijfsarts. De implementatie zal worden gefaciliteerd door communicatieactiviteiten en stimulering van sectorale en
regionale initiatieven.
Duurzame inzetbaarheid/psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
In 2017 zal een Actieteam ingezet worden dat bedrijven faciliteert in de
aanpak van PSA, met een focus op het voorkomen van ongewenste
omgangsvormen zoals pesten op de werkvloer. De ervaringen en
goede voorbeelden worden gebruikt om de landelijke aanpak te
versterken.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 1.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 1 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

15.444
17.487

22.858
22.758

16.192
15.992
90,4%

19.819
20.819

20.349
20.349

20.469
20.469

20.469
20.469

0

6.580

320

0

0

0

0

Subsidies

3.558

2.938

3.009

2.920

2.225

2.345

2.345

Opdrachten

13.737

9.212

7.843

9.379

9.604

9.604

9.604

Bekostiging

192

203

203

203

203

203

203

Bijdrage aan andere begrotingen
Ministerie van EZ
Ministerie van VWS

0
0
0

50
50
0

842
150
692

4.542
3.850
692

4.542
3.850
692

4.542
3.850
692

4.542
3.850
692

Bijdrage aan agentschappen

0

3 775

3 775

3 775

3 775

3 775

3 775

22.203

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)
Inkomensoverdrachten

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn een gevolg van een uitspraak van de Hoge
Raad en derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft vergoedingen
aan werknemers die tijdens ziekte te weinig vakantiedagen hebben
opgebouwd.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 96% juridisch verplicht. Dit betreft verschillende
subsidies voor bijvoorbeeld de Diversiteitscharter, Fairwork en voor een
pilot identificatieplicht in de bouw. Daarnaast worden initiatieven van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

37

branches in het kader van de programma’s Zelfregulering Gezond en
Veilig Werken en Duurzame inzetbaarheid gesubsidieerd.
Opdrachten:
Het juridisch verplichte deel voor opdrachten bedraagt 82%. De middelen
worden ingezet voor het programma Zelfregulering Gezond en Veilig
Werken, het programma Duurzame inzetbaarheid, het Nederlands
Centrum voor Beroepsziekten (NCvB), de campagne Arbeid en Zorg en
een project op het gebied van de combinatie van werk en mantelzorg.
Daarnaast zijn middelen verplicht voor onderzoek.
Bekostiging:
Deze middelen dienen voor de bekostiging van de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen en zijn 100% juridisch verplicht.
Bijdragen aan andere begrotingen:
De bijdragen aan andere begrotingen zijn voor 100% juridisch verplicht.
Dit betreft de jaarlijkse bijdrage aan de Gezondheidsraad en het College
toelating gewasbestrijdingsmiddelen.
Bijdragen aan agentschappen:
De bijdragen aan agentschappen is voor 100% juridisch verplicht. Dit is de
jaarlijkse kennisvraag aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM).
Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
De hier gereserveerde middelen zijn bestemd voor het uitbetalen van
schadevergoedingen aan werknemers die tijdens ziekte tot 1 januari 2012
te weinig vakantiedagen hebben opgebouwd. In 2016 zijn hier middelen
voor gereserveerd, in 2017 wordt nog een klein deel uitbetaald.
B. Subsidies
Aan het subsidiëren van de Diversiteitscharter wordt in 2017 ruim € 0,4
miljoen besteed. Voor het programma Zelfregulering Gezond en Veilig
Werken wordt € 0,7 miljoen ingezet voor het ondersteunen van branches
en bedrijven bij het ontwikkelen, implementeren en borgen van instrumenten van zelfregulering op het terrein van gezond en veilig werken. De
projecten zijn erop gericht partijen te stimuleren en te faciliteren om zelf
initiatieven te nemen om veilig en gezond werken blijvend te verbeteren.
Voor het programma Duurzame Inzetbaarheid wordt € 1,6 miljoen
besteed aan het project «Duurzame Inzetbaarheid in het mkb». Het doel is
te bewerkstelligen dat mkb-bedrijven aan de slag gaan met duurzame
inzetbaarheid en er binnen het mkb structureel aandacht komt voor
duurzame inzetbaarheid.
Voorts zijn er nog enkele subsidies tot een bedrag van circa € 0,2 miljoen.
Het gaat onder andere om subsidies voor projecten op het gebied van
arbeidsgerelateerde zorg en gevaarlijke stoffen, subsidie aan Fairwork en
een pilot identificatieplicht in de bouw.
C. Opdrachten
Het opdrachtenbudget is in 2017 ruim € 1 miljoen lager dan in 2016. In
2017 wordt € 0,6 miljoen besteed aan de campagne Arbeid en zorg. Deze
campagne zal zich richten op de maatschappelijke bewustwording van
rolpatronen en aandacht vragen voor de verdeling van arbeid- en
zorgtaken. Daarnaast wordt € 0,2 miljoen besteed aan een gezamenlijk
project met het Ministerie van VWS. De inzet is om werkgevers bewust te
maken van het belang werk en mantelzorg te combineren en zowel
werkgevers als werknemers daarbij te ondersteunen. Voor het programma
Zelfregulering Gezond en Veilig Werken ligt in 2017 de focus op implementatie en borging. Hiervoor wordt € 1,1 miljoen besteed. Er wordt
ingezet op kennisdeling tussen branches en bedrijven en het organiseren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

38

en overdragen van de opbrengsten van het programma Zelfregulering.
Verder wordt inzicht gegeven in de resultaten van de monitor van het
programma Zelfregulering op drie niveaus (programma / branche /
bedrijf).
In 2017 zal in het programma Duurzame inzetbaarheid ten aanzien van
psychosociale arbeidsbelasting de focus verschuiven van communicatie
via campagnes naar het stimuleren en faciliteren van organisaties. Er
wordt € 0,5 miljoen aan een actieteam besteed, met specifieke aandacht
op ongewenste omgangsvormen. Daarnaast wordt € 0,5 miljoen besteed
aan diverse (communicatie)activiteiten en bijeenkomsten gericht op
duurzame inzetbaarheid, in het bijzonder werkstress. Voor de jaarlijkse
uitvoeringsovereenkomst met het NCvB is een bedrag van € 0,6 miljoen
beschikbaar. Een bedrag van € 0,5 miljoen is bestemd voor het
Arboportaal. Dit portaal dient als startpunt voor werkgevers, werknemers
en preventiemedewerkers voor informatie over arbeidsomstandigheden.
Een bedrag van € 0,6 miljoen wordt besteed aan het onderhoud van de
normalisatie infrastructuur en de beleidsintensivering certificatie.
Naast kleinere (onderzoeks)opdrachten tot een bedrag van ruim € 1
miljoen wordt circa € 0,5 miljoen besteed aan onderzoek en statistieken
door SCP en CBS.
D. Bekostiging
Het bedrag voor bekostiging betreft de jaarlijkse bijdrage aan de
SER-commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen.
E. Bijdrage aan andere begrotingen
Het Ministerie van SZW levert jaarlijks een bijdrage aan de begroting van
EZ van € 0,2 miljoen aan de financiering van het Ctgb. De bijdrage aan de
begroting van VWS (€ 0,7 miljoen) bestaat grotendeels uit een jaarlijkse
bijdrage in de kosten van de Gezondheidsraad.
F. Bijdrage aan agentschappen
Het Ministerie van SZW levert jaarlijks een bijdrage van € 3,8 miljoen aan
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
G. Ontvangsten
De realisaties van de boeteontvangsten laten niet de stijging zien die was
verwacht op grond van de Fraudewet van 2013. De raming van de
boeteontvangsten is daarom bijgesteld op basis van realisatiegegevens
over voorgaande jaren.
Kerncijfers

Gezond en veilig werken
In 2015 hebben veertien op de duizend werknemers een arbeidsongeval
gehad met ten minste een dag verzuim. Het ziekteverzuim is in de periode
2013–2015 vrijwel stabiel. Werknemers verzuimen gemiddeld bijna vier op
de honderd werkdagen.
Het aantal incidenten met gevaarlijke stoffen is in 2015 ten opzichte van
een jaar eerder gehalveerd. De naleving zorgplicht Arbowet is gebaseerd
op de zorgplicht van de werkgever zoals vermeld in artikel 3 van de wet en
geeft in één cijfer een beeld van in hoeverre op de werkvloer de Arbowet
door bedrijven wordt nageleefd.
Dit jaar wordt voor het eerst een kengetal over beroepsziekten gepresenteerd. Daarin wordt de jaarlijkse incidentie van beroepsziekten uitgedrukt
als het percentage werknemers dat naar eigen zeggen een door een arts
vastgestelde beroepsziekte heeft opgelopen. Dertig op de duizend
werknemers zeggen in 2014 een dergelijke ziekte te hebben opgelopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

39

Tabel 1.2 Kerncijfers gezond en veilig werken

Arbeidsongevallen onder werknemers dat verzuim tot gevolg heeft (%)1 2
Ziekteverzuim (%)3
Aantal incidenten met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen4
Naleving zorgplicht Arbowet (%)5
Beroepsziekten onder werknemers als volgens henzelf door een arts vastgesteld
(%)6

Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

2,7
3,9
3
–

1,7
3,8
4
79

1,4
3,9
2
–

–

3,2

–

1

CBS/TNO, nationale enquête arbeidsomstandigheden.
Door gewijzigde opzet en vraagstelling van de enquête is het percentage vanaf 2014 niet goed vergelijkbaar met eerdere jaren. In 2015 is de
meting van arbeidsongevallen verbeterd. Er wordt een extra controle uitgevoerd of het arbeidsongeval wel in de afgelopen 12 maanden heeft
plaatsgevonden. Hierdoor valt het aandeel werknemers met een arbeidsongeval in 2015 iets lager uit. Wanneer deze verbetering niet was doorgevoerd zou het percentage in 2015 zijn uitgekomen op 1,6%. Deze verbetering wordt voor het jaar 2015 en latere jaren toegepast.
3
CBS, kwartaalenquête ziekteverzuim.
4
Inspectie SZW, administratie.
5
Inspectie SZW, monitor Arbo in bedrijf. De monitor wordt tweejaarlijks uitgevoerd.
6
CBS/TNO, nationale enquête arbeidsomstandigheden. In deze enquête wordt tweejaarlijks gevraagd naar beroepsziekten.
2

Arbeidsverhoudingen en voorwaarden
De ontwikkeling van het aantal werknemers dat onder een cao valt kan
deels worden toegeschreven aan cao’s die in het ene jaar wel, en het
andere jaar geen actuele looptijd kennen, en deels aan cao’s waaronder
het ene jaar meer dan wel minder werknemers vallen dan in het andere
jaar.
Tabel 1.3 Kerncijfers arbeidsverhoudingen en -voorwaarden

Aantal werknemers onder cao1 (x 1.000, ultimo)
• waarvan direct gebonden bedrijfstak- en ondernemings-cao’s
• waarvan gebonden door algemeen verbindend verklaring
Aantal verleende tewerkstellingsvergunningen (twv) (x 1.000, ultimo)2 3

Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

5.895
5.260
635
8,8

5.486
4.850
636
7,2

5.500
4.743
757
7,0

1

SZW, rapportage cao-afspraken (2013 en 2014) en SZW-administratie (2015).
UWV, jaarverslag.
3
Voor de jaren 2014 en 2015 geldt: Inclusief de gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid die sinds 1 april 2014 een deel van de twv’s
vervangt.
2

Handhaving
De Inspectie SZW is de toezichthouder op het terrein van het Ministerie
van SZW. Zij werkt aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen. Op basis van risico- en omgevingsanalyses zet de
Inspectie toezicht en opsporing in waar de meest hardnekkige problemen
voorkomen en waar de kans op effect groot is. De Inspectie bestrijkt het
gehele SZW-terrein: arbeidsomstandigheden, arbeidsmarkt, arbeidsverhoudingen en sociale zekerheid. Hiernaast is de Inspectie ook aangewezen
als opsporingsorganisatie voor het Ministerie van VWS voor Pgb-fraude
en declaratiefraude.
De Inspectie heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in risicogestuurd en
effectgericht programmatisch werken. Bij de uitvoering wordt daarbij
gebruik gemaakt van een breed instrumentarium. In het Inspectiejaarplan
voor 2017 (dat in november 2016 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden) wordt dit nader toegelicht. Tabel 1.4 geeft ter illustratie een
overzicht van de risico’s die de Inspectie in 2017 gaat aanpakken, de
doelgroepen die daarbij in beeld komen en de interventies die in
programma’s gehanteerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

40

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

41

Doelgroepen

X

X

X

X

X

X

X
X

X

X

X
X
X

X

Zorg Schoonen
maak
Welzijn

X

X
X

Transport
en
Logistiek

X

X

X
X
X

Horeca/Detailhandel

X

X

X

X

X

X

X

Bouw

X

X

X

X

X

X
X
X

Landen
Tuinbouw

X

X

X

X

X

X

X
X

Metaal

1
Legenda:
A Inspecties
B Voorlichting/Handhavingcommunicatie
C Samenwerking ketenpartners bevorderen
D Branchebeinvloeding
E Opsporingsonderzoek
F Onderzoek
G Nudging
H Bestuurlijk overleg SUWI/Signalering
2
Met deze risico’s pakt de Inspectie SZW eveneens schijnconstructies en niet-cao-naleving aan.
3
Psychosociale en cognitieve overbelasting wordt tevens als aspect bij arbeidsuitbuiting betrokken.

Illegale tewerkstelling2
Onderbetaling2
Arbeidsuitbuiting2
Schending rechtspositie
werknemers
Fysieke overbelasting
Ongezonde fysieke
werkomgeving
Gezondheidsschade
door gevaarlijke stoffen
Gezondheidsschade
door biologische agentia
Psychosociale en
cognitieve overbelasting3
Overbelasting als gevolg
van werkduur2
Onveiligheid op de
werkplek
Zware ongevallen
Onveilig ontwerp
arbeidsmiddelen
Ioniserende straling
Onvoldoende arbozorg2
Fraude en misbruik
regelingen en
voorzieningen
Participatie en financiële
zelfredzaamheid

Risico’s

Tabel 1.4 Overzicht van risico’s, doelgroepen en interventies Inspectie SZW in 2017

X

X
X
X

Uitzendbureaus

X

X

X
X

X

Grond-,
(Brzo)
Weg Bedrijven
en
met
Water- gevaarbouw
lijke
stoffen

X

Certificerende
instellingen

X

C,F,H,E
F,H

X

A,B,D,E,F
A,B
A,B,C,D

A,B,C,D
A,C,F,E

A,B,C,D

A,C,D,F

A,B,D

A,B,C,D,E,F

A,B,C,D

A,C
A,B,C,D,G

A,B,C,D,E
A,B,C,D,E
A,B,C,D,E

Interventies1

X

X

ProduUWV,
Nucl.
centen,
SVB
instelimporen
lingen
teurs gemeenen
en
ten
nucl.
distriinstalbuteurs
laties
arbeidsof
middelen
bronnen

Naast de risicogerichte aanpak in programma’s gaat een aanzienlijk deel
van de inzet van de Inspectie naar onderzoek naar ongevallen, klachten en
andere meldingen en behandelt zij verzoeken tot ontheffing van bepaalde
specifieke wettelijke verplichtingen. Verder voert de Inspectie stelselonderzoek uit naar de werking van het stelsel van Werk en Inkomen en zet zij
deze capaciteit in voor opsporing op basis van afspraken met het OM.
De tabel laat zien dat de Inspectie haar inzet focust naar risico en
doelgroep/thema/sector en dat haar toezichtsaanpak kan bestaan uit een
mix van verschillende interventies, o.a. inspecteren, (opsporings)onderzoek doen, communiceren, druk zetten op opdrachtgevers en waar
mogelijk een ketenaanpak en samenwerking bevorderen. De Inspectie
stuurt daarbij op het behalen van effecten. Het effect van interventies van
de Inspectie kan bestaan uit:
• Het verkleinen van de kans dat het risico zich voordoet;
• Het verkleinen van de omvang van de groep mensen die met het risico
in aanraking kan komen;
• Het verminderen van de kwalijke gevolgen van de risico’s.
De Inspectie SZW wil deze aanpak de komende jaren verder ontwikkelen.
Het causale verband tussen interventies en effecten kan lang niet altijd
wetenschappelijk vastgesteld kan worden. Daarom richt de Inspectie zich
vooral op die indicatoren die plausibel kunnen maken wat het effect is, op
het expliciet formuleren van het beoogde maatschappelijk effect en het
meten van de resultaten. De ontwikkelde indicatoren per programma
worden in de begroting voor 2018 gepresenteerd.
Deze focus is ingezet omdat de reguliere indicatoren van het verleden,
zoals aantallen inspecties, te weinig inzicht bieden in het maatschappelijk
effect van de Inspectie en als risico in zich dragen dat kwantiteit voorgaat
op kwaliteit. Een inspectie kan staan voor een bezoek van enkele uren of
juist voor een diepgaand onderzoek van dagen of weken, waarbij de
Inspectie een constructie ontrafelt. Sturing louter gebaseerd op aantallen
inspecties zou leiden tot een tendens om korte interventies te doen, terwijl
juist maximering van effect nuttig is.
De Inspectie blijft aantallen inspecties, boeterapporten, rechercheonderzoeken en onderzoeksrapporten hanteren als belangrijke kengetallen in de
aanpak om maatschappelijk effect te behalen, zij het niet als doel op zich.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

42

Tabel 1.5 Kerncijfers handhaving1

Aantal inspecties en onderzoeken arbeidsomstandigheden

Raming
2016

Raming
2017

16.288

13.500 –
14.500
50

Percentage inspecties waarbij overtreding arbeidsomstandigheden is vastgesteld

49

14.500 –
15.500
57

Aantal inspecties en onderzoeken binnen bedrijven die vallen onder het Besluit
risico’s zware ongevallen 2015 (Brzo)
Percentage inspecties waarbij overtreding Brzo is vastgesteld

350

380 – 420

250 – 300

43

40

40

4.500

2.500 –
3.500
> 30

Aantal inspecties Wav, Wml of Waadi

1

Realisatie
2015

Percentage inspecties waarbij overtreding Wav, Wml of Waadi is vastgesteld

26

2.500 –
3.500
> 30

Aantal programmarapportages Werk en Inkomen

5

6

3

Aantal overige producten Werk en Inkomen

17

18

6

Opsporing: aantal afgeronde opsporingsonderzoeken
Opsporing: aantal bij het OM aangemelde verdachten
Opsporing: vastgesteld nadeel (mln. €)

61
169
66

56
130 – 170
25 – 35

50 – 60
130 – 150
10 – 20

Inspectie SZW, jaarverslag.

De voorgenomen aanpak zal in het jaarplan nader worden toegelicht.
Daarin wordt ook een kwalitatieve uitleg opgenomen als toelichting op de
bijstelling van de raming over 2016 en de doorwerking naar latere jaren.
De bijstelling betreft zowel het effect van exogene factoren, zoals een
toenemend aantal te onderzoeken ongevallen als eigen bewuste keuzes in
de inspectiewijze, zoals een toegenomen focus op onderbetaling hetgeen
uitgebreider administratief onderzoek bij bedrijven vergt.
Budgettair belang buiten de
begroting

Premiekortingen arbeidsgehandicapten en oudere uitkeringsgerechtigden
Om duurzame inzetbaarheid te vergroten en te zorgen dat minder mensen
aan de kant blijven staan, zijn er premiekortingen voor het in dienst
houden en in dienst nemen van oudere uitkeringsgerechtigden en
arbeidsgehandicapten. Per 1 januari 2018 worden deze premiekortingen
omgevormd naar loonkostenvoordelen. Hiermee wordt de verzilveringsproblematiek voor kleine werkgevers opgelost en wordt de systematiek
eenvoudiger, robuuster en fraudebestendiger. De omvorming is geregeld
in de Wet tegemoetkomingen loondomein, waarin ook de introductie per
1 januari 2017 van het lage-inkomensvoordeel is opgenomen. Dit is een
gericht loonkostenvoordeel dat het voor werkgevers aantrekkelijker maakt
om mensen met lage inkomens in dienst te nemen of te houden.
Premiekorting jongeren
In 2014 is de premiekorting jongeren geïntroduceerd. Met deze maatregel
is uitwerking gegeven aan de afspraak uit de Begrotingsafspraken 2014
om de arbeidsmarkt voor jongeren te versterken met een premiekorting.
De premiekorting geldt, onder bepaalde voorwaarden, voor werkgevers
die tussen 1 januari 2014 en 31 december 2015 een uitkeringsgerechtigde
tussen de 18 en 27 jaar hebben aangenomen. De premiekorting mag
maximaal twee jaar toegepast worden. Vanaf 2018 zijn de uitgaven als
gevolg van deze regeling nul.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

43

Werkbonus
Oudere werknemers en zzp’ers kunnen onder bepaalde voorwaarden
aanspraak maken op een werkbonus. Per 2015 is de werkbonus voor
nieuwe gevallen afgeschaft. Per 1 januari 2018 wordt de werkbonus
helemaal afgeschaft.
Overgangsregeling voor de levensloopregeling
De levensloopregeling is per 1 januari 2012 afgeschaft. Er is een
overgangsregeling die loopt tot 1 januari 2022 voor deelnemers die
minimaal € 3.000 hebben gespaard en hun tegoed nog niet opnemen.
Deze deelnemers kunnen doorsparen tot 1 januari 2022. Hiervoor is een
budget beschikbaar van € 15 miljoen per jaar.
Levensloopverlofkorting
Om de aantrekkelijkheid van de levensloopregeling als alternatief voor het
spaarloon te vergroten, konden werknemers een tegemoetkoming in de
vorm van een levensloopverlofkorting van maximaal € 201 per gespaard
jaar ontvangen. De levensloopregeling is per 1 januari 2012 voor nieuwe
gevallen afgeschaft. Voor deelnemers aan de levensloopregeling die op
31 december 2011 een aanspraak op basis van een levensloopregeling
hebben opgebouwd waarvan de waarde in het economische verkeer op
31 december 2011 minimaal € 3.000 bedroeg geldt een overgangsregeling. Deze deelnemers kunnen tot 31 december 2021 doorgaan met het
sparen overeenkomstig de op 31 december 2011 geldende voorwaarden.
Een uitzondering geldt voor de levensloopverlofkorting. Sinds 1 januari
2012 wordt bij inleg in de levensloopregeling geen levensloopverlofkorting meer opgebouwd. De op 31 december 2011 opgebouwde rechten
op de levensloopverlofkorting vervallen niet en worden verzilverd bij de
opname van het levenslooptegoed.
Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid
Om de arbeidsparticipatie van gedeeltelijk arbeidsongeschikten te
bevorderen mag de stap naar ondernemerschap niet fiscaal belemmerd
worden. Door handicap of ziekte kunnen gedeeltelijk arbeidsongeschikten
veelal niet voldoen aan het gebruikelijke urencriterium dat geldt voor de
startersaftrek. Daarom kunnen zij in de eerste drie jaren van hun onderneming een beroep doen op de regeling «startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid», waarbij een verlaagd urencriterium geldt.
Laag BTW-tarief arbeidsintensieve diensten
Om de werkgelegenheid binnen sectoren met arbeidsintensieve diensten
te ondersteunen geldt binnen de omzetbelasting een verlaagd BTW-tarief
van 6% voor arbeidsintensieve diensten (onder andere kappers en
fietsenmakers).
Tabel 1.6 Fiscale uitgaven1 (lopende prijzen x € 1 mln)

Premiekortingen arbeidsgehandicapten en oudere uitkeringsgerechtigden
Premiekorting jongeren
Werkbonus
Overgangsregeling voor de levensloopregeling
Levensloopverlofkorting
Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid
Laag BTW-tarief arbeidsintensieve diensten
1

2015

2016

2017

322
18
47
15
17
2
765

315
18
27
15
11
1
485

311
5
14
15
11
2
497

Ministerie van Financiën, Belastingdienst. Zie ook bijlage 5 van de Miljoenennota 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

44

Artikel

2. Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

Algemene doelstelling

De overheid ondersteunt bij het vinden van werk en biedt
inkomensondersteuning en aangepaste arbeid aan hen die dat
nodig hebben.
Wie kan werken, moet dat ook doen. Dit is in de eerste plaats in het
belang van de betrokkene zelf: werk zorgt voor economische en financiële
zelfstandigheid, draagt bij aan het gevoel van eigenwaarde en biedt
kansen om volop mee te doen in de samenleving. De overheid streeft naar
een transparant en activerend sociaalzekerheidsstelsel dat mensen
enerzijds ondersteunt en prikkelt om (weer) aan het werk te gaan als dat
kan en dat hen anderzijds de zekerheid biedt van een adequaat vangnet
als dat echt nodig is.
Mensen hebben de verantwoordelijkheid om in het eigen inkomen te
voorzien en nemen daartoe zelf het initiatief. Alleen als het vinden van
werk op eigen kracht niet lukt, helpt de overheid hierbij door ondersteuning bij re-integratie of beschut werk aan te bieden. Aan mensen die
(tijdelijk) niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien biedt de
overheid een sociaal vangnet in de vorm van bijstand. Daarbij streeft de
overheid er naar om het aantal loketten waar uitkeringsgerechtigden mee
te maken hebben te beperken.
De overheid biedt inwoners van Caribisch Nederland waar nodig
re-integratieondersteuning en inkomensondersteuning op grond van de
Onderstandsregeling.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister heeft een systeemverantwoordelijkheid. In dit kader stimuleert de Minister het vinden van werk door middelen beschikbaar te
stellen aan gemeenten ten behoeve van re-integratieinspanningen, sociale
werkvoorziening en loonkostensubsidies, en financiert hij de inkomensondersteuning en de loonkostensubsidies.
De Minister is verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van de hoogte van de algemene bijstandniveaus;
• Het ter beschikking stellen aan en verdelen van middelen onder
gemeenten voor de inkomensvoorziening en de loonkostensubsidies
vanuit de Participatiewet, waarin begrepen zijn de IOAW, IOAZ en
algemene bijstand voor startende zelfstandigen;
• Het ter beschikking stellen aan en verdelen van middelen onder
gemeenten voor de uitvoering van het Besluit bijstandverlening
zelfstandigen 2004;
• Het houden van systeemtoezicht en het toepassen van interbestuurlijke toezichtinstrumenten indien de medeoverheden op ernstige wijze
onrechtmatig handelen of nalaten rechtmatig te handelen. Het
verzamelen van informatie om op landelijk geaggregeerd niveau te
kunnen beoordelen of het systeem werkt en of, en zo ja, wanneer en in
welke vorm aanpassingen van dat systeem wenselijk zijn;
• De budgetmutaties en de extrapolatie van de meerjarenraming van het
in de integratie-uitkering sociaal domein opgenomen SZW-aandeel en
de verdeling daarvan die aansluit bij de gedecentraliseerde taak;
• Het terugvorderen van onrechtmatig bestede middelen van het
participatiebudget en het terugvorderen van middelen van nietgerealiseerde plekken in de Wsw over de uitvoeringsjaren tot en met
2014;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

45

•

•

De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB (AIO, bijstand buitenland) en het
UWV (TW);
De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Het Rijk verschaft gemeenten middelen voor de uitvoering en geeft de
wet- en regelgeving vorm waarbinnen deze uitvoering plaatsvindt. Het
Rijk stelt een toereikend macrobudget aan de gemeenten beschikbaar om
loonkostensubsidies en bijstanduitkeringen te betalen. Dit budget wordt
zoveel mogelijk op basis van objectieve factoren onder de gemeenten
verdeeld. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de rechtmatige en
doeltreffende uitvoering van de Participatiewet en aan genoemde wet
verwante wetten en voorzieningen. Gemeenten zijn hiermee onder meer
verantwoordelijk voor de handhaving van de naleving van verplichtingen
door personen die een beroep doen op deze wetten. Bij ernstig onrechtmatig handelen of nalaten rechtmatig te handelen in de gemeentelijke
uitvoering van de Participatiewet kan de Minister een aanwijzing geven
aan een college, overgaan tot het optreden namens een nalatige
gemeente dan wel een besluit tot vernietiging door de Kroon voordragen.
De interbestuurlijke interventie heeft geen betrekking op de doelmatigheid
en doeltreffendheid van de uitvoering, die een louter gemeentelijke
aangelegenheid zijn.
Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Wetsvoorstel vereenvoudiging en stroomlijning Participatiewet en Wet
banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten (bqa)
Op grond van afspraken met de partners van de Werkkamer (VNG,
gemeenten, sociale partners en UWV) en op basis van debatten in de
Tweede Kamer worden wijzigingen voorbereid van wet- en regelgeving van de Participatiewet en de Wet bqa, die naar verwachting vanaf
2017 in werking zullen treden. Het gaat om de volgende aanpassingen:
C Een forfaitaire loonkostensubsidie van 50% van het wettelijk
minimumloon gedurende maximaal het eerste halfjaar van een
dienstbetrekking voorafgaand aan de loonwaardemeting;
C Een flexibele termijn voor het herbeoordelen van de loonwaarde op
de werkplek;
C Een loonkostensubsidie ook mogelijk maken voor jongeren die al
werken;
C De harmonisering van de mobiliteitsbonus voor mensen met
scholingsbelemmeringen met de premiekorting voor mensen uit de
doelgroep banenafspraak;
C De beoordelingscriteria voor de doelgroep banenafspraak worden
vereenvoudigd en, waar mogelijk, geüniformeerd.
Verder vindt in 2016 een onderzoek plaats naar de zogenaamde
Praktijkroute. Dit betekent dat als de gemeente via een gevalideerde
loonwaardemethodiek heeft vastgesteld dat iemand op een concrete
werkplek niet het wettelijk minimumloon kan verdienen, deze persoon
tot de doelgroep van de banenafspraak behoort en opgenomen wordt
in het doelgroepregister. Bij een positief resultaat van dit onderzoek
neemt de Staatssecretaris in het najaar een besluit om wetgeving
daartoe bij het parlement in te dienen. De voorbereiding van wetgeving is in gang gezet. In april en juni 2016 is de Tweede Kamer
geïnformeerd over de voortgang van de vereenvoudiging van de
banenafspraak.
• Verplichting beschut werk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

46

•

•

•

•

De realisatie van beschut werkplekken door gemeenten komt moeizaam van de grond, terwijl de gemeenten hiervoor vanaf de invoering
van de Participatiewet wel middelen ontvangen. Om het creëren van
beschutte werkplekken te stimuleren heeft het kabinet voor de jaren
2016–2020 extra middelen van in totaal € 100 miljoen beschikbaar
gesteld. Deze middelen worden ingezet voor drie tijdelijke maatregelen. Zo is de uniforme no-riskpolis door het UWV ook beschikbaar
gekomen voor de doelgroep beschut werk, komt er een financiële
stimulans beschikbaar voor gemeenten om beschut werkplekken te
realiseren (bonus beschut werk) en is er extra implementatieondersteuning voor gemeenten. Uit recent onderzoek van de Inspectie SZW
blijkt dat ondanks de stimuleringsmaatregelen beschut werk nog
steeds niet voldoende wordt gerealiseerd. Het kabinet voelt zich
verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat alle gemeenten beschut
werkplekken organiseren en maatwerk bieden. Om dit te realiseren
wordt een wetsvoorstel voorbereid, waarin wordt voorgesteld dat de
gemeenten het aantal beschut werkplekken moeten realiseren dat
aansluit bij de behoefte en waarvoor zij vanaf de totstandkoming van
de Participatiewet middelen krijgen. Inwerkingtreding van het
wetsvoorstel is voor 2017 voorzien.
Experimenten Participatiewet
Er is momenteel een AMvB in voorbereiding waardoor gemeenten de
mogelijkheid krijgen om te experimenteren met bepaalde onderdelen
van de Participatiewet. Indien deze AMvB tot stand komt krijgen
verschillende gemeenten de mogelijkheid om het effect van verschillende interventies op de uitstroom uit de bijstand te onderzoeken. Het
is de bedoeling dat de experimenteermogelijkheid in 2017 van kracht
wordt.
Kansrijk opgroeien
Kinderen in Nederland moeten kansrijk kunnen opgroeien. Ook
kinderen in gezinnen met een hele kleine portemonnee. In 2014
leefden 421.000 kinderen in een huishouden met een laag inkomen,
waarvan 131.000 al 4 jaar of langer. Het Rijk stelt structureel € 100
miljoen beschikbaar om de kansen van deze kinderen te verbeteren.
Het geld wordt besteed aan benodigdheden zoals schoolspullen,
sportattributen, zwemles, kleding of schoolreisje. Om er zeker van te
zijn dat de middelen direct bij de kinderen terechtkomen, ontvangen de
kinderen deze benodigdheden in natura. De beschikbaarstelling van
deze middelen zal zo worden vormgegeven dat de administratieve
lasten worden geminimaliseerd.
Invoering Breed Wettelijk Moratorium
Met de invoering van de Wet gemeenschappelijke schuldhulpverlening
(Wgs) hebben de gemeenten de mogelijkheid gekregen bij de rechter
een moratorium (opschorting) op de inning door schuldeisers van
maximaal 6 maanden aan te vragen. Indien de hulpverlening in het
kader van de schuldhulpverlening wordt gefrustreerd door de
incassoactiviteiten van een of enkele schuldeisers, heeft de gemeente
dan de gelegenheid om tussen schuldeisers en schuldenaar «in rust»
tot een regeling van de schulden te komen, zonder druk van deurwaarders en incassoactiviteiten. Om dit onderdeel van de wet in werking te
kunnen laten treden is een AMvB nodig waarin de voorwaarden
worden geformuleerd. Deze AMvB treedt per 2017 in werking.
Vereenvoudiging beslagvrije voet
De beslagvrije voet – het absolute minimum inkomen waarover een
schuldenaar moet kunnen blijven beschikken – staat reeds jaren onder
druk. De complexiteit van de berekening alsmede het feit dat de
schuldenaar te maken kan krijgen met verschillende los van elkaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

47

•

ingezette incassomaatregelen, leidt er toe dat een grote groep
schuldenaren onder de beslagvrije voet zakt en daarmee te weinig geld
overhoudt om in de meest basale levensbehoeften te kunnen voorzien.
Met het wetsvoorstel tot vereenvoudiging van de beslagvrije voet
worden de genoemde knelpunten van de huidige regeling ondervangen. De wet wijzigt:
C De berekeningswijze van de beslagvrije voet;
C De gegevens die daarvoor met verschillende instanties dienen te
worden uitgewisseld;
C Het uiteindelijke proces tot vaststelling van de beslagvrije voet.
Dit vraagt daarom om een gedegen implementatieproces dat in 2017
vorm zal krijgen. Inwerkingtreding van het wetsvoorstel is voor 2018
voorzien.
Jeugdwerkloosheid
Ondanks het aantrekken van de economie en de dalende werkloosheid,
zijn sommige jongeren onnodig (lang) werkloos. Hierbij speelt vooral
mismatch een rol. Het onbenut laten van jong talent nu en in de
toekomst is sociaal en economisch onwenselijk. Daarom zet het
kabinet in het kader van de Aanpak Jeugdwerkloosheid ook in 2017 in
op een betere oriëntatie op opleiding en werk, de City Deal met
vernieuwende oplossingen voor (migranten)jongeren uit achterstandsbuurten en het matchen op werk door gemeenten en UWV van
jongeren met een uitkering en jongeren zonder startkwalificatie,
waarbij ook met landelijke, regionale en lokale werkgevers afspraken
worden gemaakt over instroommogelijkheden. Daarmee blijven
werkgevers gestimuleerd om vacatures open te stellen voor jongeren
van 18 tot 27 jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

48

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 2 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

913.002
– 338
6.506.062

6.614.331

6.703.093

6.936.650

7.028.161

7.113.127

7.179.669

6.708.734

6.802.144
99,8%

6.980.551

7.068.161

7.113.127

7.179.669

Inkomensoverdrachten
Macrobudget participatiewetuitkeringen en
intertemporele tegemoetkoming
Participatiebudget
WSW
TW
AIO
Bijstand zelfstandigen
Bijstand overig
Onderstand en re-integratie (Caribisch
Nederland)

6.427.252

6.572.752

6.642.731

6.880.066

7.004.717

7.088.438

7.154.980

5.623.935
1.394
17.459
484.700
234.062
62.311
1.513

5.776.569
560
21.384
487.809
231.717
51.046
1.600

5.897.767
0
0
470.329
232.254
35.857
1.600

6.100.139
0
0
499.291
237.959
35.857
1.600

6.224.586
0
0
494.009
243.146
35.857
1.600

6.307.192
0
0
492.181
248.017
35.857
1.600

6.369.036
0
0
490.973
253.598
35.857
1.600

1.878

2.067

4.924

5.220

5.519

3.591

3.916

Garanties

221

150

50

0

0

0

0

Subsidies

76.890

127.004

140.448

77.444

43.361

3.361

3.361

Opdrachten

1.238

7.720

17.710

20.822

17.814

19.442

19.869

Bekostiging
Nibud
ZonMw

354
304
50

872
304
568

992
0
992

2.026
0
2.026

2.096
0
2.096

1.726
0
1.726

1.297
0
1.297

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
ZonMw

107
107

236
236

213
213

193
193

173
173

160
160

162
162

62.676

36.865

2.572

2.572

2.572

0

0

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn 100% juridisch verplicht. De rijksbijdragen
aan de uitvoerende instellingen, de gemeenten, het UWV en de SVB
worden ruim voor het begrotingsjaar bekend gemaakt. Inkomensoverdrachten die worden gedeclareerd zijn gebaseerd op wet- en regelgeving
en derhalve ook voor 100% verplicht.
Garanties:
De geraamde uitgaven zijn voor verwachte claims op garanties van de
Tijdelijke SZW-borgstellingsregeling ondernemers 2009–2010 en dus 100%
juridisch verplicht.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 100% juridisch verplicht. De aanvragen in het kader
van de subsidieregelingen, zoals voor de sectorplannen, armoede en
schulden en Doorstart naar nieuw werk, zijn beschikt of nog in procedure.
Evenzo geldt voor kleinere subsidies, zoals de incidentele subsidies of de
subsidies aan SBCM, Nibud of de gesubsidieerde cofinanciering EFBM dat
deze voor meerdere jaren zijn toegezegd aan de desbetreffende organisaties.
Opdrachten:
De opdrachten zijn voor ca. 20% juridisch verplicht onder meer in verband
met overlopende verplichtingen die in het verleden zijn aangegaan rond
bevordering arbeidsparticipatie (o.a. project bevordering arbeidsinschakeling van mensen met psychosociale belemmeringen, aanpak jeugdwerkloosheid) en voor 50% bestuurlijk gereserveerd (o.a. bijdrage

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

49

Programmaraad, Impuls Vakmanschap, vervolgacties n.a.v. kabinetsreactie evaluatie wet gemeentelijke schulpverlening) en uitvoeringskosten
Wet bqa.
Bekostiging:
Met de goedkeuring in 2015 van het meerjarige Kennisprogramma, zoals
dat door ZonMw wordt uitgevoerd, is het budget 100% juridisch verplicht.
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s:
Analoog aan bij het instrument bekostiging is de bijdrage voor de
uitvoeringskosten van ZonMw ook voor 100% verplicht.
Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Macrobudget participatiewetuitkeringen
Op grond van artikel 69 Participatiewet verstrekt SZW jaarlijks aan
gemeenten een budget voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies.
Voor alle gemeenten tezamen wordt het macrobudget voor 2017 geraamd
op € 5,8 miljard. Hiervan wordt een bedrag van € 71 miljoen gereserveerd
voor de betaling in 2017 van de vangnetuitkeringen over 2015. Bij de
verdeling van het voorlopig macrobudget wordt hiermee al rekening
gehouden. De vangnetuitkering is bedoeld voor gemeenten van wie het
tekort op het budget op grond van artikel 69 Participatiewet de geldende
eigen-risicodrempel overstijgt. In het kader van het tijdelijk vangnet geldt
voor 2015 een eigen-risicodrempel van 5% en voor 2016 5% dan wel € 30
per inwoner. Over 2017 en verder zal naar verwachting het definitieve
vangnet gaan gelden. De wijze van bekostiging zal daarbij niet veranderen. In tabel 2.2 wordt de opbouw van het budget gespecificeerd.

Tabel 2.2 Extracomptabel overzicht Macrobudget participatiewetuitkeringen (x € 1.000)

Macrobudget participatiewetuitkeringen en
intertemporele tegemoetkoming
Macrobudget participatiewetuitkeringen
Algemene bijstand en loonkostensubsidies
IOAW
IOAZ
Correctie 2015
Intertemporele tegemoetkoming

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

5.623.935
5.623.935
5.308.470
258.906
27.784
28.774

5.776.569
5.691.569
5.336.390
326.349
28.829

5.897.767
5.807.767
5.432.590
344.893
30.283

6.100.139
6.110.764
5.725.151
354.028
31.585

6.224.586
6.246.461
5.853.224
359.948
33.289

6.307.192
6.329.067
5.932.472
361.391
35.203

6.369.036
6.390.911
6.001.368
352.354
37.189

85.000

90.000

– 10.625

– 21.875

– 21.875

– 21.875

Algemene bijstand en loonkostensubsidies
De Participatiewet voorziet in een sociaal vangnet voor personen die niet
zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien. Het Macrobudget participatiewetuitkeringen voorziet in de middelen voor bijstanduitkeringen en
loonkostensubsidies, waaronder de middelen voor bijstanduitkeringen
aan startende ondernemers. Dit budget wordt samen met de middelen
voor IOAW en IOAZ over de gemeenten verdeeld. Bijstand voor levensonderhoud van startende ondernemers bedraagt in 2017 € 32,3 miljoen en
maakt onderdeel uit van het Macrobudget participatiewetuitkeringen.
Wie komt er voor in aanmerking?
Iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft en woont kan in
aanmerking komen voor bijstand.
Hoe hoog is de bijstand?
De hoogte van de bijstandsuitkering is afhankelijk van leeftijd en
leefsituatie. In tabel 2.3 zijn de bijstandsnormen opgenomen voor
gehuwden/samenwonenden en alleenstaanden en alleenstaande ouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

50

van 21 jaar tot de AOW-gerechtigde leeftijd die niet samenwonen met
meerderjarige medebewoners. Voor gehuwden en alleenstaanden van 21
jaar of ouder die samenwonen met één of meer meerderjarige personen
waarmee kosten kunnen worden gedeeld, geldt op grond van de
kostendelersnorm een lager bedrag. Bijstandsgerechtigden van 18 tot 21
jaar ontvangen een lagere uitkering.
Tabel 2.3 Netto bijstandsnormen van 21-jaar tot de AOW-gerechtigde leeftijd inclusief
vakantietoeslag per 1 juli 2016
€ 1.395,93
€ 977,15

Gehuwd / samenwonend
Alleenstaande (ouder)

Budgettaire ontwikkelingen
Ondanks een daling van de werkloosheid stijgen de uitgaven aan
Algemene bijstand en loonkostensubsidies. De meerjarige oploop van de
uitgaven aan Algemene bijstand en loonkostensubsidies hangt samen
met de invoering van een aantal wetswijzigingen vanaf 2015, waaronder
de invoering van de Participatiewet en de Wet vrijlating lijfrenteopbouw
en inkomsten uit arbeid en bevordering vrijwillige voortzetting pensioenopbouw. Vanaf 2017 worden de toenemende uitgaven ook verklaard door
de verhoogde asielinstroom en het extra beroep op bijstand dat daaruit
volgt.
In het Bestuursakkoord Verhoogde Asielinstroom is een inter-temporele
tegemoetkoming in 2016 en 2017 afgesproken. Dit is bedoeld om de
feitelijke kosten voor gemeenten door de verhoogde asielinstroom te
dekken. De verrekening van de inter-temporele tegemoetkoming met de
gemeentelijke budgetten Participatiewetuitkeringen vindt plaats vanaf
2018.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.4 Kerncijfers Participatiewet1

Volume Participatiewet (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)
Volume Participatiewet (x 1.000 huishoudens, ultimo)
– waarvan verblijfsduur minder dan 1 jaar
– waarvan verblijfsduur 1 tot 5 jaar
– waarvan verblijfsduur 5 jaar of meer
1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

382
387
95
168
125

386
–2
–2
–2
–2

396
–2
–2
–2
–2

CBS, bijstandsuitkeringenstatistiek.
Dit cijfer wordt niet geraamd.

Wetten inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) en gewezen zelfstandigen
(IOAZ)
De IOAW-uitkering is een aanvulling op het (gezins)inkomen tot bijstandniveau voor oudere werkloze werknemers. Vermogen, zoals in een eigen
huis of spaargeld, blijft buiten beschouwing. Anders dan bij de Participatiewet hoeven werkloze ouderen, die vaak vermogen in spaargeld of eigen
huis hebben, in de IOAW hun vermogen niet aan te spreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

51

De IOAZ is een uitkering voor ouderen die noodgedwongen zijn gestopt
met hun werk als zelfstandige, omdat de inkomsten daaruit onvoldoende
waren. De IOAZ-uitkering vult het (gezins)inkomen aan tot het bijstandsniveau. In de IOAZ wordt rekening gehouden met de bijzondere positie
van zelfstandigen en hun (bedrijfs)vermogen.
Wie komt er voor in aanmerking?
De belangrijkste doelgroepen van de IOAW-regeling zijn:
• Werkloze werknemers die op het moment dat zij werkloos worden ten
minste 50 jaar zijn en geboren zijn voor 1 januari 1965, die recht
hebben op een uitkering op grond van de WW van meer dan drie
maanden en die de volledige uitkeringsduur daarvan hebben doorlopen;
• Werknemers die na hun 50e verjaardag recht hebben gekregen op een
loongerelateerde WGA-uitkering en van wie de WGA-uitkering is
beëindigd, omdat zij niet langer ten minste 35% arbeidsongeschikt zijn.
De IOAZ is bedoeld voor oudere zelfstandigen tussen de 55 jaar en de
AOW-gerechtigde leeftijd, die hun bedrijf of zelfstandig beroep na hun 55e
verjaardag hebben beëindigd. Om in aanmerking te komen voor een
uitkering moet de gewezen zelfstandige onder andere voldoen aan
voorwaarden betreffende het gemiddeld jaarinkomen in de drie jaren
voorafgaand aan de aanvraag, het verwachte inkomen uit beroep of
bedrijf bij voortzetting van het bedrijf en het aantal uren en de duur van
de werkzaamheden als zelfstandige.
Hoe hoog is de IOAW/IOAZ?
Per 1 juli 2015 geldt voor de IOAW en de IOAZ een kostendelersnorm. In
de IOAW en IOAZ geldt de kostendelersnorm alleen voor alleenstaande
kostendelers. Nieuwe aanvragers ontvangen 50% van de gehuwdennorm.
Voor huidige alleenstaanden en alleenstaande ouders wordt de norm
trapsgewijs afgebouwd. Vanaf 1 januari 2017 is de norm 60% van de
gehuwdennorm. Uiteindelijk, per 1 januari 2019, ontvangen alleenstaanden en alleenstaande ouders, indien zij samenwonen met één of
meer meerderjarige personen, 50%van de gehuwdennorm.
Tabel 2.5 Bruto bedragen IOAW/IOAZ per maand per 1 juli 2016, exclusief vakantietoeslag
Gehuwd / samenwonend
Alleenstaande (ouder) zonder meerderjarige medebewoners
Alleenstaande (ouder) met een of meer meerderjarige medebewoners

€ 1,489,34
€ 1.152,79
€ 1.050,36

Budgettaire ontwikkelingen
De IOAW-uitgaven nemen de komende jaren toe. Dit komt vooral omdat
de IOAW-instroom, die met vertraging de conjunctuur volgt, toeneemt. De
vertraging treedt op, omdat het grootste deel van de IOAW-instroom eerst
3 jaar WW-gerechtigd is geweest. Daarnaast zijn van invloed de verhoging
van de AOW-gerechtigde leeftijd, waardoor langer gebruik wordt gemaakt
van de IOAW, en de beperkende voorwaarde dat het IOAW-recht alleen
geldt voor personen geboren voor 1965, waardoor korter gebruik wordt
gemaakt van de IOAW.
De uitgaven aan de IOAZ en het volume nemen de komende jaren toe
door verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

52

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.6 Kerncijfers IOAW en IOAZ1

Volume IOAW (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)
Volume IOAZ (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

19
1,7

22
1,8

24
1,8

CBS, bijstandsuitkeringenstatistiek.

Banenafspraak
Iedereen verdient een kans op de arbeidsmarkt. In het sociaal akkoord van
2013 is met de sociale partners afgesproken 125.000 banen voor de
doelgroep van de banenafspraak te creëren. Afgesproken is dat de sector
markt ten opzichte van de nulmeting (1 januari 2013) tot en met eind 2015
6.000 banen realiseert en de sector overheid 3.000 banen. De cijfers van
de één-meting laten zien dat er eind 2015 ten opzichte van de nulmeting
voor mensen met een arbeidsbeperking 21.057 banen bij reguliere
werkgevers zijn gerealiseerd. Het gaat om 15.604 banen bij de sector
markt en 5.453 banen bij de sector overheid. Dit betekent dat werkgevers,
zowel in de sector markt als in de sector overheid, de doelstelling
ruimschoots hebben gehaald. Door dit resultaat is er geen aanleiding om
de quotumregeling te activeren. De cijfers laten zien dat we op de goede
weg zijn. Tegelijkertijd is de uitdaging voor de komende jaren groot. Het
aantal banen zal ten opzichte van de nulmeting jaarlijks moeten blijven
toenemen. Daarom blijft het noodzakelijk om te blijven kijken waar
belemmeringen kunnen worden weggenomen.
Tabel 2.7 Indicatoren banenafspraak

Cumulatief aantal extra banen arbeidsbeperkten marktsector t.o.v.
nulmeting op 1/1/2013
Cumulatief aantal extra banen arbeidsbeperkten overheidsector
t.o.v. nulmeting op 1/1/2013

Realisatie
20151

Streefwaarde
20152

Streefwaarde
20162

Streefwaarde
20172

15.604

6.000

14.000

23.000

5.453

3.000

6.500

10.000

1

Berekening SZW op basis van metingen UWV.
Streefwaarden afkomstig uit Memorie van Toelichting bij de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten.
Tweede Kamer, 2013–2014, 33 981, nr. 3, blz. 6, tabel «Aantal te realiseren banen voor beoordeling activering quotumheffing».
2

Handhaving
De cijfers op het gebied van fraude en handhaving in de
WWB/Participatiewet laten een stabiel beeld zien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

53

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.8 Kerncijfers WWB/Participatiewet (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

–2
–2

80
88

82
90

Opsporing3
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

4,9
20

11
62

11
66

Incassoratio4
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

16
–5
–5

22
13
–5

23
16
14

1

Ipsos »Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015».
Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
3
SZW-berekeningen op basis van CBS, bijstandsdebiteuren- en fraudestatistiek.
4
CBS onderzoek incassoratio 2015. Incassoratio’s 2014 en 2015 zijn aangepast aan door gemeenten met de uitkering verrekende bedragen. Incassoratio’s 2013 kunnen niet meer met terugwerkende kracht worden aangepast en zijn hiermee licht onderschat (ter illustratie 2015 is zonder deze
verrekening 12% ipv 14%).
5
Deze cijfers komen niet voor.
2

A2. Toeslagenwet (TW)
De TW vult uitkeringen op grond van de werknemersverzekeringen aan tot
het normbedrag voor het relevante sociaal minimum als het totale
inkomen (exclusief TW-uitkering) van de uitkeringsgerechtigde en diens
eventuele partner daaronder ligt.
Wie komt er voor in aanmerking?
Uitkeringsgerechtigden komen in aanmerking voor een toeslag als zij een
uitkering ontvangen op grond van één van de zogenoemde moederwetten. Dit zijn de WIA, WAO, WAZ, Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen, Wajong, IOW, WW, ZW en WAZO. Ook als een
werkgever in het tweede ziektejaar minder loon doorbetaalt dan het voor
de werknemer geldende sociaal minimum, komt de betrokkene in
aanmerking voor een toeslag.
De volgende personen kunnen recht hebben op een toeslag:
• Een gehuwde/samenwonende met een gezamenlijk inkomen dat lager
is dan het bruto minimumloon;
• Een alleenstaande met een inkomen dat lager is dan 70% van het netto
minimumloon.
Hoe hoog is de toeslag?
De toeslag vult de uitkering in beginsel aan tot het normbedrag-TW.
Indien het dagloon lager is dan het normbedrag-TW, dan vult de toeslag
aan tot dit lagere dagloon. Voor alleenstaanden van 21 jaar of ouder die
samenwonen met één of meer meerderjarige personen waarmee kosten
kunnen worden gedeeld, geldt op grond van de kostendelersnorm een
lager inkomen.
Tabel 2.9 Normbedragen TW per 1 juli 2016 bruto per maand, exclusief vakantietoeslag
Gehuwd / samenwonend
Alleenstaande (ouder) van 23 jaar en ouder

€ 1.537,20
€ 1.152,97

Alleenstaande (ouder) van 23 jaar en ouder met een of meer meerderjarige medebewoners

€ 1.050,55

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

54

Budgettaire ontwikkelingen
De TW-uitgaven hangen samen met de volumeontwikkelingen in de
moederwetten. In 2016 en 2017 daalt het volume in lijn met de ontwikkeling in de moederwetten. De TW-uitgaven stijgen in 2016 licht, omdat
de gemiddelde toeslag in 2016 op basis van uitvoeringsinformatie naar
verwachting iets hoger uitkomt. In 2018 treedt een toename op van de
TW-uitgaven, omdat vanaf 2018 de uitkering van de Wajongers met
arbeidsvermogen wordt verlaagd.
Beleidsrelevante kerncijfers
Per 1 juli 2016 is het aantal Wajongers met een toeslag op grond van de
TW met circa 77.000 gedaald. Als gevolg van de afbouw van de dubbele
heffingskorting in het referentieminimumloon is de Wajong-uitkering voor
alleenstaanden van 23 jaar en ouder per 1 juli 2016 even hoog als het
toetsbedrag voor de TW, waardoor deze groep niet langer in aanmerking
komt voor een toeslag. Dit leidt zowel in 2016 als in 2017 tot een daling in
het TW-volume in uitkeringsjaren.
De groep Wajongers die niet langer in aanmerking komt voor een toeslag
ontving een relatief lage toeslag; de gemiddelde toeslag van de resterende groep TW-ontvangers ligt aanzienlijk hoger. Dit leidt tot een stijging
van de gemiddelde toeslag in 2016 en 2017.
Tabel 2.10 Kerncijfers TW1

Gemiddeld jaarvolume TW (x 1.000 uitkeringsjaren)
Gemiddelde toeslag per jaar (x € 1)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

198
2.448

155
3.126

114
4.076

UWV, jaarverslag.

Handhaving
Door de inkomstenverrekening van de Wwz, sinds 1 juli 2015, vallen het
aantal geconstateerde overtredingen en het totaal benadelingsbedrag in
2015 lager uit dan in 2014. De incassoratio’s laten een stabiel beeld zien.
Tabel 2.11 Kerncijfers TW (fraude en handhaving)1

1
2

Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

Opsporing
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

2,5
9,1

2,6
7,2

1,9
5,8

Terugvordering
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

16
–2
–2

35
15
–22

47
39
18

UWV, jaarverslag.
Deze cijfers komen niet voor.

A3. Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO)
Ouderen met een onvolledig AOW-pensioen kunnen recht hebben op
algemene bijstand. Deze bijstand kan worden aangevraagd bij de SVB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

55

Wie komt er voor in aanmerking?
Personen die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben, rechtmatig in
Nederland wonen en niet genoeg inkomen of vermogen hebben om in
hun levensonderhoud te voorzien.
Hoe hoog is de AIO?
De AIO is een uitkering op huishoudenniveau en vult aan tot bijstandsniveau voor AOW-gerechtigden. De hoogte van de AIO-uitkering hangt af
van het inkomen en de leefsituatie. In onderstaande tabel zijn de normen
opgenomen voor gehuwden/samenwonenden en alleenstaanden zonder
meerderjarige medebewoners. Voor AIO-gerechtigden die samenwonen
met één of meer meerderjarige personen waarmee kosten kunnen worden
gedeeld, geldt op grond van de kostendelersnorm een lager bedrag.
Tabel 2.12 AIO netto maandbedragen (maximaal) per 1 juli 2016, exclusief vakantietoeslag
€ 1.424,58
€ 1.043,40

Gehuwd / samenwonend
Alleenstaande (ouder)

Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten AIO blijven de komende jaren naar verwachting
stijgen. De geraamde volumes blijven de komende jaren vrij constant. De
verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd heeft een neerwaarts effect op
het volume. Daar staat tegenover dat er sinds 2015 tevens personen de
AIO instromen vanwege de afschaffing van de partnertoeslag in de AOW,
wat een opwaarts effect heeft op het volume. Deze laatste groep heeft
naar verwachting recht op een relatief hogere uitkering in de AIO
vergeleken met de huidige populatie. Daarom is de verwachting dat de
gemiddelde AIO-uitkering de komende jaren zal stijgen.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal AIO-gerechtigden blijft voor de komende jaren vrij constant
door de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd. Deze verhoging
dempt de jaarlijkse instroom in de AIO.
Tabel 2.13 Kerncijfers AIO1

Aantal huishoudens AIO (x 1.000, jaargemiddelde)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

41

41

42

CBS, bijstandsuitkeringenstatistiek.

Handhaving
De kerncijfers voor preventie laten een stabiel beeld zien. Sinds 2013 vindt
themaonderzoek plaats naar buitenlands vermogen en buitenlands
verblijf. Dit onderzoek kan mogelijk een verklaring zijn voor de lichte
stijging van de gepercipieerde detectiekans en de kennis van de verplichtingen door het vergrote bewustzijn van mensen op deze thema’s. Daarbij
kan dit de stijging van het aantal geconstateerde overtredingen verklaren.
Terwijl het aantal overtredingen stijgt, daalt het gemiddelde benadelingsbedrag ten opzichte van 2013. Voor dit laatste is geen verklaring. Een rol
kan spelen dat bij in absolute zin kleine aantallen, zoals bij de AIO, enkele
gevallen met hoge bedragen grote invloed hebben gehad op het
gemiddelde. De incassoratio 2013 vertoont in het tweede jaar een mate
van stijging die bij de incassoratio 2014 in het tweede jaar niet te zien is.
Mogelijk speelt ook hier een rol dat bij kleine aantallen de aflossing van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

56

enkele grote terugvorderingen meer dan evenredige invloed heeft op de
incassoratio.
Tabel 2.14 Kerncijfers AIO (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

–2
–2

73
84

75
87

Opsporing3
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

0,2
1,9

0,3
1,7

0,5
2,2

Terugvordering3
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

12
–4
–4

42
9,2
–4

49
19
14

1

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015».
Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
3
SVB, jaarverslag.
4
Deze cijfers komen niet voor.
2

A4. Bijstand zelfstandigen (Bbz 2004)
Startende ondernemers en gevestigde zelfstandigen kunnen onder
voorwaarden voor financiële ondersteuning een beroep doen op het
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Met dit besluit wordt beoogd
kansrijke vanuit een uitkering startende ondernemers een steuntje in de
rug te geven en zelfstandigen met tijdelijke financiële moeilijkheden in
staat te stellen hun werkzaamheden voort te zetten. De bijstand kan
worden verstrekt om te voorzien in de kosten van levensonderhoud voor
gevestigde ondernemers of in bedrijfskredieten (starters en gevestigde
ondernemers).
Wie komt er voor in aanmerking?
Startende ondernemers vanuit een uitkering en gevestigde zelfstandigen,
die aan de voorwaarden van het Bbz voldoen, zoals wanneer hulp via een
andere weg niet meer mogelijk is, het inkomen onvoldoende is en de
onderneming levensvatbaar is.
Hoe hoog is de Bbz-uitkering en het krediet?
De uitkering voor levensonderhoud is in principe gelijk aan die van de
algemene bijstand (zie tabel 2.3) als aanvulling voor levensonderhoud. De
maximale hoogte van de bijstand voor bedrijfskredieten wordt in
onderstaande tabel vermeld. De bedragen worden jaarlijks aangepast
voor gestegen prijzen.
Tabel 2.15 Bbz-normen kredietverlening (maxima) 1 januari 2016
€ 35.549
€ 193.089

Startende zelfstandige
Gevestigde zelfstandige

Budgettaire ontwikkelingen
Voor de verstrekking van bedrijfskredieten en uitkeringen voor levensonderhoud van gevestigde zelfstandigen ontvangen gemeenten een
afzonderlijke specifieke uitkering Bbz. Deze uitgaven maken geen
onderdeel uit van het Macrobudget participatiewetuitkeringen en zijn voor
2017 geraamd op € 36 miljoen. De daling ten opzichte van 2016 wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

57

vertekend doordat de uitgaven op gemeentelijk niveau niet goed te ramen
zijn met als gevolg dat er achteraf nabetaald en terugontvangen wordt. De
hier geraamde uitgaven zijn de gesaldeerde uitgaven. Daarnaast kan een
rol spelen dat de ontvangsten op de verleende kredieten zijn gebudgetteerd, waardoor gemeenten selectiever geworden zijn bij het verlenen. In
overleg met de VNG is een onderzoek gestart naar de effecten van deze
budgettering.
Bijstand voor levensonderhoud van startende ondernemers bedraagt in
2017 € 32,3 miljoen en maakt onderdeel uit van het Macrobudget
participatiewetuitkeringen (zie tabel 2.2).
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.16 Kerncijfers Bbz1

Volume Bbz (x 1.000 huishoudens, jaargemiddelde)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

3,9

3,9

3,9

CBS, bijstandsuitkeringenstatistiek.

A5. Bijstand overig
Bijstand overig bestaat vrijwel volledig uit bijstand buitenland. Verlening
van bijstand aan een in het buitenland gevestigde Nederlander wordt
alleen nog voortgezet ingeval het recht op uitkering vóór 1 januari 1996 is
vastgesteld. Sinds 1996 zijn er dus geen nieuwe gerechtigden meer
toegelaten. Daarnaast zijn onder bijstand overig voor 2015 de uitgekeerde
middelen voor de repatriëringregeling opgenomen. Er worden voor 2017
geen uitgaven voor repatriëring voorzien.
Budgettaire ontwikkelingen
Er zijn geen noemenswaardige budgettaire ontwikkelingen ten aanzien
van bijstand overig.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.17 Kerncijfers bijstand overig1

Volume bijstand overig (x 1.000 gerechtigden, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

0,2

0,2

0,2

SVB, jaarverslag.

A6. Onderstand en re-integratie Caribisch Nederland
De overheid biedt aan inwoners van Caribisch Nederland inkomensondersteuning in de vorm van Onderstand en waar nodig ook
re-integratieondersteuning.
Budgettaire ontwikkelingen
De toename in de uitgaven aan Onderstand wordt verklaard door de
bredere toepassing van de Bijzondere Onderstand, de toegenomen
aandacht voor niet-gebruik (communicatie) en door de verhoging van de
AOV-gerechtigde leeftijd (zie ook beleidsartikel 8). Hierdoor kunnen de
uitkeringen aan Onderstandgerechtigden langer doorlopen. Verder wordt
voor armoedeprojecten in Caribisch Nederland in de periode 2016–2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

58

een bedrag van € 2,256 miljoen per jaar beschikbaar gesteld. Voor de
uitvoeringskosten daarvan wordt jaarlijks € 0,3 miljoen uitgetrokken. In
verband met de voorgenomen vaststelling van een bestaansminimum in
Caribisch Nederland worden de uitkeringen Onderstand in de jaren 2017
e.v. verhoogd. De uitgaven aan uitkeringen Onderstand nemen hierdoor
toe.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 2.18 Kerncijfers Caribisch Nederland1

Volume Onderstand Caribisch Nederland (x 1.000 huishoudens, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

0, 5

0,4

0,5

SZW unit RCN.

B. Garanties
De pilot borgstelling is een afgesloten regeling. De pilot beoogde te
onderzoeken hoe startende ondernemers voor krediet bij het bankwezen
terecht zouden kunnen. Het jaar 2017 is het laatste jaar waarin nog claims
worden verwacht.
C. Subsidies
In totaal is € 140,4 miljoen voor subsidies beschikbaar. Het overgrote deel
is bestemd voor de uitfinanciering van de sectorplannen, het armoede- en
schuldenbeleid en de subsidieregelingen in het kader van de Doorstart
naar nieuw werk. Verder maken incidentele subsidies, de cofinanciering
van het Europees Fonds voor Meest behoeftigden (EFMB) en (vanaf 2017)
de subsidies aan het Nibud en de Stichting Beheer Collectieve Middelen
(SBCM) onderdeel uit van het subsidiebudget.
D. Opdrachten
Deze middelen zijn bestemd voor bevordering arbeidsparticipatie (ca. € 11
miljoen), armoedebestrijding en schuldhulpverlening (ca. € 5 miljoen),
bevorderen ondernemerschap (ca. € 1 miljoen) en aanpak jeugdwerkloosheid (€ 0,5 miljoen). Naar aanleiding van de kabinetsreactie op de
evaluatie van de Wgs zijn middelen gereserveerd voor het bevorderen van
professionaliteit van de schuldhulpverlening, het doorontwikkelen van
innovatieve aanpakken en het verbeteren van de registratie en beschikbaarheid van gegevens binnen de gemeentelijke schuldhulpverlening.
E. Bekostiging
Voor de bekostiging van het kennisprogramma vakkundig aan het werk
door ZonMw is in 2017 bijna € 1,0 miljoen beschikbaar. De jaarlijkse
bijdrage aan het Nibud wordt vanaf 2017 onder de subsidies verantwoord.
F. Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Voor de uitvoering van het kennisprogramma vakkundig aan het werk is
voor uitvoeringskosten voor ZonMw in 2017 ruim € 0,2 miljoen
beschikbaar.
G. Ontvangsten
De ontvangsten hebben betrekking op de boedelscheiding van de
SVB-Nederlandse Antillen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

59

Artikel

3. Arbeidsongeschiktheid

Algemene doelstelling

De overheid beschermt werknemers tegen de inkomensgevolgen
van arbeidsongeschiktheid en stimuleert hen te blijven werken of
het werk te hervatten.
De overheid vindt dat werknemers die loon derven als gevolg van
arbeidsongeschiktheid verzekerd moeten zijn van een redelijk inkomen.
Daarom zijn werknemers verplicht verzekerd op grond van de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). De WIA omvat twee uitkeringsregimes: de Inkomensverzekering voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten (IVA) en de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). De Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
is bij de introductie van de WIA ingetrokken, maar geldt nog wel voor
mensen die vóór 1 januari 2004 door ziekte of gebrek arbeidsongeschikt
zijn geworden. Op grond van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) waren ondernemers verplicht verzekerd tegen
de inkomensgevolgen van arbeidsongeschiktheid. De WAZ is per
1 augustus 2004 ingetrokken, maar geldt nog wel voor zelfstandigen die
op dat moment een uitkering ontvingen.
Als het totale inkomen van de uitkeringsgerechtigde WIA, WAO of WAZ en
diens eventuele partner onder het sociaal minimum ligt, kan de uitkeringsgerechtigde een toeslag ontvangen tot dat sociaal minimum op grond van
de Toeslagenwet (TW), zie beleidsartikel 2.
De overheid stimuleert met behulp van financiële prikkels voor zowel
uitkeringsgerechtigden als werkgevers dat uitkeringsgerechtigden aan het
werk blijven of (op termijn) weer aan het werk gaan. Daarnaast biedt de
overheid gerichte re-integratieondersteuning aan uitkeringsgerechtigden
die ondersteuning nodig hebben. De overheid kent daarbij een groot
belang toe aan de eigen verantwoordelijkheid en het meewerken aan
re-integratie door de uitkeringsgerechtigde.
Aan werknemers in Caribisch Nederland wordt met de Ongevallenverzekering (OV) een inkomensvoorziening geboden in geval van arbeidsongeschiktheid door een bedrijfsongeval.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister stimuleert aan het werk blijven of het werk hervatten met
een bijdrage voor re-integratieinspanningen aan het UWV. De Minister
financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde
uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen
regisseert de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden regelingen;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door het UWV;
• De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Per 1 januari 2017 treedt de Wet verbetering hybride markt in werking.
Doel van dit wetsvoorstel is dat werkgevers zich bij de keuze voor een
WGA-verzekering meer richten op de effectiviteit van
re-integratieactiviteiten en activering van de verzekeraar. Daarom
wordt meer evenwicht in de hybride markt aangebracht. Het UWV zal
een meer marktconforme premie in rekening brengen bij (middel)grote

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

60

•

•

•

•

•

•

werkgevers die na een periode van eigenrisicodragerschap terugkeren
naar de publieke verzekering bij het UWV. De publieke staartlasten van
werkgevers die na een periode van publieke verzekering bij het UWV
eigenrisicodrager worden, vallen niet meer onder het eigen risico van
werkgevers (ongeacht hun grootte). Hierdoor is het voor werkgevers
makkelijker om een keuze te maken tussen de publieke en private
verzekeringen.
In het sociaal akkoord is afgesproken dat sociale partners met concrete
maatregelen komen die ervoor zorgen dat minder mensen een beroep
hoeven te doen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering uit de WIA.
Hiervoor is een taakstelling in de begroting van SZW ingeboekt die
structureel €150 miljoen bedraagt. Eind juni hebben de sociale
partners maatregelen aangekondigd. Deze zijn echter (nog) niet
concreet genoeg om vanaf 2017 een besparing op de WIA te realiseren.
In 2017 wordt de ao-tegemoetkoming verlaagd van € 212,06 netto per
jaar naar € 175,63 netto per jaar. Hiermee worden onder andere de
kosten voor herziening van de Wml en het besparingsverlies 2017 van
de WIA-taakstelling uit het sociaal akkoord gedekt.
Het wetsvoorstel waarmee het WIA claimcriterium wordt aangepast
voor mensen die met loonkostensubsidie werken in de Participatiewet
zal in het najaar van 2016 aan de Tweede Kamer worden aangeboden.
De beoogde inwerkingtredingsdatum is 1 januari 2018, dit is een jaar
later dan gepland. In de normale WIA-systematiek worden deze
werknemers met loonkostensubsidie bij ziekte vrijwel altijd volledig
arbeidsongeschikt verklaard, omdat zij geen regulier werk kunnen
verrichten op Wml-niveau. Met de Participatiewet is vastgelegd dat bij
het bepalen van het arbeidsongeschiktheidspercentage in de WIA
rekening wordt gehouden met de omstandigheid dat een werknemer
met loonkostensubsidie heeft gewerkt.
Wanneer een WGA-gerechtigde langer dan één jaar meer dan 65% van
zijn maatmaninkomen heeft verdiend, eindigt voor hem/haar het recht
op de WGA-uitkering na een WIA-beoordeling. Voor deze WIAbeoordeling is op dit moment de inzet van een verzekeringsarts en een
arbeidsdeskundige vereist. Bij deze beoordeling moet er slechts
bepaald worden dat een WGA-gerechtigde langer dan één jaar meer
dan 65% van zijn maatmaninkomen heeft verdiend. Dit is administratief vast te stellen op basis van de verstrekte inkomstengegevens,
waardoor er geen volledige WIA-beoordeling voor nodig is. De inzet
van een verzekeringsarts en een arbeidsdeskundige is daarom niet
noodzakelijk. De WIA zal worden aangepast zodat deze beoordeling
administratief afgehandeld kan worden.
In 2017 treedt een van de onderdelen van de Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters in werking. De WGA-vast
en WGA-flex worden samengevoegd. Het onderscheid naar de aard
van de dienstbetrekking in de WGA komt daarmee te vervallen.
Werkgevers kunnen vanaf 1 januari 2017 kiezen voor publieke
WGA-verzekering voor WGA-lasten van vast en tijdelijk personeel of
voor eigenrisicodragerschap. De publieke WGA-premie wordt
vastgesteld op basis van het gehele WGA-risico van de werkgever.
Oorspronkelijk stond de beleidsdoorlichting artikel 3 (arbeidsongeschiktheid) gepland in 2017. Uiterlijk 1 maart 2017 wordt het IBO
(Interdepartementaal beleidsonderzoek) Arbeidsongeschiktheid
opgeleverd. Voor wat betreft de onderwerpen die in het IBO aan de
orde komen (WIA), komt het IBO in plaats van de beleidsdoorlichting.
Voor een aantal relatief kleine onderwerpen (onder andere WAZ) die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

61

•

•

niet in het IBO terugkomen is er voor gekozen om deze in een aparte
evaluatie aan de orde te laten komen.
Het kabinet gaat de beoordeling van re-integratietrajecten door het
UWV, in het bijzonder de re-integratie in het zogeheten «tweede
spoor», begrijpelijker en voorspelbaarder maken. Hiermee wordt
voorkomen dat re-integratietrajecten alleen maar worden gestart om
een loonsanctie te voorkomen. De komende tijd zal deze maatregel
nader uitgewerkt worden.
Zowel werknemers als werkgevers moeten straks het initiatief kunnen
nemen voor een vervroegde IVA-aanvraag ingeval een zieke werknemer géén perspectief meer heeft op terugkeer op de arbeidsmarkt. De
werkgever kan de toegekende IVA-uitkering in mindering brengen op
het loon dat hij betaalt. De komende tijd zal deze maatregel nader
uitgewerkt worden.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 3 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

703
703

753
753

787
787
100%

809
809

832
832

867
867

902
902

Inkomensoverdrachten
Ongevallenverzekering
(Caribisch Nederland)

703
703

753
753

787
787

809
809

832
832

867
867

902
902

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten van de
Ongevallenverzekering Caribisch Nederland.

Tabel 3.2 Premiegefinancierde uitgaven artikel 3 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

Uitgaven

9.040.645

9.285.037

9.474.890

9.699.805

9.965.586 10.290.253 10.646.652

Inkomensoverdrachten
IVA
WGA
WGA eigen-risicodragers
WAO
WAZ

8.967.297
1.408.374
2.076.296
334.781
4.975.807
172.039

9.201.845
1.682.239
2.261.078
390.504
4.711.391
156.633

9.233.070
1.924.578
2.386.214
413.206
4.367.983
141.089

9.293.040
2.171.009
2.506.022
434.307
4.054.964
126.738

9.407.193
2.429.964
2.624.866
456.017
3.781.932
114.414

9.550.817
2.701.495
2.739.379
477.156
3.529.671
103.116

9.705.856
2.982.900
2.845.688
496.872
3.288.469
91.927

73.348
73.348

83.192
83.192

80.369
80.369

100.440
100.440

100.453
100.453

110.622
110.622

111.687
111.687

Nominaal

0

0

161.451

306.325

457.940

628.814

829.109

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW

2019

2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

2021

62

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Ongevallenverzekering (OV) (Caribisch Nederland)
Werknemers in Caribisch Nederland die door een bedrijfsongeval geheel
of gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn geraakt, krijgen op basis van de
Ongevallenverzekering een uitkering (ongevallengeld). De uitkering is
gekoppeld aan het laatst verdiende loon van de werknemer.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgavenontwikkeling van de Ongevallenverzekering (OV) wordt
verklaard door verhoging van de gerechtigde leeftijd voor de Algemene
Ouderdomsverzekering(zie ook beleidsartikel 8). Hierdoor lopen de
uitkeringen van de OV langer door.
Beleidsrelevante kerncijfers

Tabel 3.3 Kerncijfers Ongevallenverzekering (Caribisch Nederland)1

Volume uitkeringen Ongevallenverzekering (x 1.000, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

<0,1

<0,1

<0,1

SZW unit RCN.

A2. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)
De WIA geeft werknemers die na een wachttijd van twee jaar ten minste
35% arbeidsongeschikt zijn recht op een uitkering, mits aan de
voorwaarden daarvoor voldaan is. In de WIA staat werk voorop. Het
accent ligt op wat mensen wel kunnen. Tegelijkertijd is er sprake van
inkomensbescherming.
De WIA bestaat uit twee uitkeringsregimes. De IVA verstrekt een loondervingsuitkering aan werknemers die duurzaam volledig arbeidsongeschikt
zijn. Wie nog gedeeltelijk kan werken of van wie herstel op termijn nog
mogelijk is, krijgt een uitkering op basis van de WGA. De WIA wordt
uitgevoerd door het UWV.
Werkgevers kunnen daarbij eigenrisicodrager worden voor de WGA-lasten
van hun ex-werknemers. Dit betekent dat ze een lagere premie aan het
UWV betalen, omdat zij het gros van de verplichtingen van het UWV met
betrekking tot re-integratie en uitkeringsbetaling overnemen.
Wie komt er voor in aanmerking?
Werknemers die op of na 29 december 2005, na een wachttijd van twee
jaar, 35% of meer arbeidsongeschikt zijn als gevolg van ziekte.
Hoe hoog is de IVA-uitkering en wat is de duur?
Iemand die ten minste 80% arbeidsongeschikt is en niet meer kan
herstellen of een geringe kans op herstel heeft, komt op basis van de IVA
in aanmerking voor een uitkering van 75% van het laatstverdiende loon,
met een maximum van 75% van het maximumdagloon. Het maximumdagloon bedraagt per 1 juli 2016 € 203,85, dat is € 4.433,74 per maand. De
IVA-uitkering bedraagt maximaal € 3.325,30 bruto per maand. Daarnaast
ontvangen IVA-gerechtigden in 2016 een tegemoetkoming van netto
€ 212,06 mits zij op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op een
IVA-uitkering. Deze ao-tegemoetkoming is bedoeld om een arbeidsongeschikte tegemoet te komen in de kosten die hij/zij moet maken door
zijn/haar handicap. Het recht op uitkering wordt beëindigd bij het bereiken
van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

63

Hoe hoog is de WGA-uitkering en wat is de duur?
• Een arbeidsongeschikte die ten minste 35% arbeidsongeschikt is met
kansen op herstel komt in aanmerking voor een uitkering op basis van
de WGA. De eerste twee maanden bedraagt de uitkering 75%, daarna
70% van het loonverlies (oude maandloon minus eventueel inkomen).
Het totale inkomen neemt toe naarmate de betrokkene meer werkt.
• Indien het loonverlies meer dan 35% maar minder dan 80% bedraagt,
is er sprake van gedeeltelijke arbeidsgeschiktheid. Afhankelijk van het
arbeidsverleden heeft de gedeeltelijk arbeidsgeschikte minimaal 3 tot
maximaal 38 maanden recht op een loongerelateerde uitkering. De wet
Wwz bevat maatregelen die de maximale duur van de loongerelateerde uitkering raken, zoals de geleidelijke duurverkorting en de
aanpassing van de opbouw van WW-rechten. Dit heeft tot gevolg dat
de maximale duur van de loongerelateerde uitkering stapsgewijs – één
maand per kwartaal – wordt teruggebracht van 38 maanden naar 24
maanden voor nieuwe instroom in de WGA. Deze maatregelen zijn per
1 januari 2016 in werking getreden.
• De gedeeltelijk arbeidsgeschikte wordt geacht te gaan of te blijven
werken. Om hiertoe aan te zetten wordt de uitkering na de loongerelateerde fase afhankelijk van het verdiende inkomen. Is dat inkomen ten
minste 50% van de resterende verdiencapaciteit, dan wordt het loon
aangevuld tot 70% van het loonverlies. Als de betrokkene na afloop
van de loongerelateerde uitkering geen werk heeft of minder verdient
dan 50% van de resterende verdiencapaciteit, dan wordt een uitkering
verstrekt die gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage
en het wettelijk minimumloon.
• Indien het loonverlies ten minste 80% bedraagt en herstel op termijn
nog mogelijk is, is er sprake van volledige arbeidsongeschiktheid. De
volledig arbeidsongeschikte houdt ook na de loongerelateerde fase
recht op een uitkering van 70% van het loonverlies.
• WGA-gerechtigden die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op
een WGA-uitkering ontvangen evenals IVA-gerechtigden een
ao-tegemoetkoming van netto € 212,06 per jaar.
• Evenals bij de IVA-uitkering geldt ook bij de WGA-uitkering het
maximumdagloon.
• Het recht op uitkering kan doorlopen tot de AOW-gerechtigde leeftijd.
Budgettaire ontwikkelingen
In 2017 stijgen de uitkeringslasten WIA (IVA en WGA) inclusief de lasten
voor eigenrisicodragers met circa € 390 miljoen. Dit is een gevolg van het
feit dat de WIA een relatief nieuwe regeling is die nog niet het structurele
niveau heeft bereikt. Naarmate het WIA-bestand meer ingroeit zal er ook
logischerwijs meer doorstroom plaatsvinden van de WGA naar de IVA
omdat het WGA-bestand groeit. Hierdoor stijgen de IVA-uitgaven relatief
harder dan de WGA-uitgaven. De hogere AOW-gerechtigde leeftijd heeft
als gevolg dat WIA-uitkeringen langer kunnen doorlopen. De
ao-tegemoetkoming maakt onderdeel uit van de uitkeringslasten IVA,
WGA, WAO en WAZ in tabel 3.2.
Beleidsrelevante kerncijfers
De kerncijfers WIA zijn gecombineerd met de kerncijfers WAO in tabel 3.4.
A3. Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)
De WAO is per 29 december 2005 vervangen door de WIA. De WAO blijft
gelden voor werknemers die op 1 januari 2004 een WAO-uitkering
ontvingen. De WAO verstrekt uitkeringen tot aan de AOW-gerechtigde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

64

leeftijd. Daarom zullen er nog decennia lang mensen zijn die een beroep
doen op de WAO. De WAO wordt uitgevoerd door het UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
De werknemer die op 1 januari 2004 al een WAO-uitkering ontving,
behoudt deze zolang aan de uitkeringsvoorwaarden wordt voldaan:
• Hij is 15% of meer arbeidsongeschikt;
• Hij heeft de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet bereikt.
De WAO blijft ook gelden voor werknemers die hun eerste ziektedag
hadden vóór 1 januari 2004 of van wie het recht op WAO-uitkering is
geëindigd, indien zij binnen vijf jaar (opnieuw) arbeidsongeschikt worden
door dezelfde oorzaak. Hierdoor worden nog slechts nieuwe
WAO-uitkeringen toegekend bij herleving van een oud recht.
Hoe hoog is de WAO-uitkering?
De WAO-uitkering bestaat uit twee fasen.
• In de eerste fase ontvangt een WAO-gerechtigde een loondervingsuitkering die gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage en
het dagloon. De uitkering bedraagt per 1 juli 2016 maximaal € 3.325,30
bruto per maand. De duur van de loondervingsuitkering is afhankelijk
van de leeftijd op de ingangsdatum van de WAO-uitkering.
• In de tweede fase ontvangt de WAO-gerechtigde een vervolguitkering
die gerelateerd is aan het arbeidsongeschiktheidspercentage en het
vervolgdagloon. De hoogte van het vervolgdagloon is onder andere
afhankelijk van de leeftijd die iemand heeft op de ingangsdatum van
de WAO-uitkering. De vervolguitkering kan in principe doorlopen tot de
AOW-gerechtigde leeftijd.
• WAO-gerechtigden die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op
een WAO-uitkering en meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn ontvangen
daarnaast een ao-tegemoetkoming van (in 2016) netto € 212,06 per
jaar.
Budgettaire ontwikkelingen
Er is alleen nog instroom in de WAO door herleving van uitkeringen. Er
worden dan ook nauwelijks nog nieuwe WAO-uitkeringen toegekend.
Tegelijkertijd worden er in 2017 21.000 uitkeringen beëindigd. De
uitkeringslasten WAO dalen in 2017 met circa € 345 miljoen. In latere
jaren gaat de daling van de uitkeringslasten minder snel. Dit komt vooral
doordat WAO-uitkeringen langer kunnen doorlopen als gevolg van de
(versnelde) verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

65

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 3.4 Kerncijfers IVA , WGA en WAO1

1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

IVA, WGA en WAO
Bestand in uitkeringen (x 1.000, ultimo)
• waarvan IVA
• waarvan WGA
• waarvan WAO
Bestand als percentage van de verzekerde populatie (%)

545
72
158
315
8,1

546
83
169
294
7,9

547
94
179
274
7,8

Instroom in uitkeringen (x 1.000)
• waarvan IVA
• waarvan WGA
• waarvan WAO
Instroomkans (%)

36
8,5
27
0,9
0,5

39
9,5
29
0,8
0,6

39
9,3
29
0,8
0,6

Uitstroom uit uitkeringen (x 1.000)
• waarvan IVA
• waarvan WGA
• waarvan WAO
Doorstroom van WGA naar IVA (x 1.000)
Uitstroomkans WAO + WIA (%)

45
6,2
9,9
29
8,4
7,6

38
6,5
9,7
22
8,2
7,0

38
7,2
9,9
21
8,8
7,0

WGA
Aandeel werkende WGA’ers met resterende verdiencapaciteit (%, ultimo)

42

–2

–2

UWV, jaarverslag.
Het aandeel werkende WGA’ers wordt niet geraamd.

Handhaving
De kerncijfers preventie laten een stabiel beeld zien ten opzichte van 2014.
De kerncijfers opsporing wijzen op een lichte daling van het aantal
geconstateerde overtredingen en het totaal benadelingsbedrag. De
incassoratio’s laten een stabiel beeld zien.
Tabel 3.5 Kerncijfers IVA, WGA en WAO (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

78
89

83
91

Opsporing3
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

1,7
12

1,8
9,8

1,7
9,4

Terugvordering3
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

20
–4
–4

40
20
–4

57
49
22

Preventie12
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1
Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Kerncijfers preventie alleen van toepassing op WGA en WAO. Cijfers voor 2013 zijn niet
beschikbaar.
2
Deze cijfers zijn exclusief IVA. Deze is bij het onderzoek «Kennis der verplichtingen en detectiekans» buiten beschouwing gebleven.
3
UWV, jaarverslag.
4
Deze cijfers komen niet voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

66

A4. Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
(WAZ)
De WAZ is een verplichte verzekering voor zelfstandigen, beroepsbeoefenaren, directeuren-grootaandeelhouders en meewerkende echtgenoten
tegen de inkomensgevolgen van langdurige arbeidsongeschiktheid. De
WAZ is op 1 augustus 2004 ingetrokken. Sindsdien kunnen ondernemers
zelf bepalen of zij de inkomensrisico’s al dan niet willen afdekken,
bijvoorbeeld via een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering. De
WAZ blijft gelden voor zelfstandigen die op 1 augustus 2004 een uitkering
ontvingen. De WAZ wordt uitgevoerd door het UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
De zelfstandige die op 1 augustus 2004 al een WAZ-uitkering ontving,
behoudt deze zolang aan de uitkeringsvoorwaarden wordt voldaan:
• Hij is 25% of meer arbeidsongeschikt;
• Hij heeft de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet bereikt.
Hoe hoog is de WAZ-uitkering?
De hoogte van de WAZ-uitkering hangt af van de mate van arbeidsongeschiktheid en het feitelijk gederfde inkomen per dag, mits dat niet hoger is
dan het wettelijk minimumloon (de grondslag). De uitkering voor volledig
arbeidsongeschikten is 75% van de grondslag en bedraagt per 1 juli 2016
€ 1.152,90 bruto per maand. Heeft de betrokkene voortdurend oppas en
verzorging nodig, dan kan de uitkering worden verhoogd tot maximaal
100% van de grondslag. WAZ-gerechtigden die op 1 juli van het kalenderjaar recht hebben op een WAZ-uitkering en meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn ontvangen daarnaast een ao-tegemoetkoming van (in 2016)
netto € 212,06 per jaar.
Budgettaire ontwikkelingen
De toegang voor zelfstandigen tot de WAZ is per 1 augustus 2004
beëindigd. In de WAZ is nog slechts in beperkte mate sprake van nieuwe
instroom, die bestaat uit herleving van uitkeringen. Het WAZ-bestand en
de uitkeringslasten nemen de komende jaren af, met name door het
bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd van het zittend bestand. De
hogere AOW-gerechtigde leeftijd heeft als gevolg dat WAZ-uitkeringen
langer kunnen doorlopen. Hierdoor dalen de uitkeringslasten in de WAZ
minder snel.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 3.6 Kerncijfers WAZ1

Bestand in uitkeringen (x 1.000, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

15

14

12

UWV, jaarverslag.

B. Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Re-integratie WIA/WAO/WAZ/ZW
Voor de re-integratie van uitkeringsgerechtigden in de WIA, WAO, WAZ en
ZW zet het UWV middelen in om hen zo nodig te begeleiden op weg naar
werk en te ondersteunen zodra zij werk hebben. Het UWV zet deze
middelen in voor de inkoop van trajecten en diensten gericht op het
vinden van werk en voorzieningen na werkaanvaarding (waaronder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

67

vervoersvoorzieningen, werkplekaanpassing en jobcoaching). Het UWV
beschikt vanaf 2015 over een geïntegreerd taakstellend
re-integratiebudget voor de inzet van trajecten en van voorzieningen voor
de re-integratieondersteuning van gedeeltelijk arbeidsgeschikten (inclusief
Wajongers). Dit budget wordt jaarlijks aan het UWV beschikbaar gesteld
en door het UWV verantwoord via de reguliere rapportages.
Budgettaire ontwikkelingen
Voor het jaar 2017 is voor het premiegefinancierde gedeelte van het
re-integratiebudget € 80 miljoen beschikbaar. In het kader van de
achterstanden bij de herbeoordelingen in de WIA worden in 2017 en 2018
extra middelen ingezet voor extra verzekeringsartsen. Dekking voor deze
extra inzet van verzekeringsartsen komt uit het re-integratiebudget
WIA/WAO/WAZ/ZW. Het begrotingsgefinancierde gedeelte van het
re-integratiebudget heeft betrekking op de Wajong en wordt verantwoord
in beleidsartikel 4 (tabel 4.1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

68

Artikel

4. Jonggehandicapten

Algemene doelstelling

De overheid biedt jonggehandicapten arbeids- en inkomensondersteuning.
De Wajong bestaat uit drie groepen die elk een eigen doelstelling hebben:
de «oude Wajong» (tot 2010), de «Wajong2010» (2010 tot 2015) en de
Wajong2015. Het moment van instroom bepaalt tot welke groep iemand
behoort. In de «oude Wajong» staat inkomensondersteuning voorop en is
arbeidsondersteuning beschikbaar voor hen die kunnen werken. Voor de
«Wajong2010» (mensen die in de periode 2010 tot 2015 zijn ingestroomd)
heeft de overheid als eerste doel de arbeidsparticipatie van Wajongers te
bevorderen. Als zij perspectief hebben op het verrichten van arbeid staat
voor deze Wajongers arbeidsondersteuning centraal. Als onderdeel van
de arbeidsondersteuning kunnen zij zo nodig inkomensondersteuning
aanvragen. De doelgroep van de Wajong2015 bestaat uit mensen die
duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben. Zij zullen
nooit kunnen werken, ook niet met ondersteuning. De overheid heeft voor
deze groep als doel te voorzien in een inkomensvoorziening.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister stimuleert het vinden van werk met een bijdrage voor
re-integratieinspanningen aan het UWV en de REA-instituten. De Minister
financiert de inkomensondersteuning via het verstrekken van uitkeringen. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen uit hoofde van de
Wajong;
• Het ter beschikking stellen van middelen voor het aan het werk helpen
van mensen die arbeidsmogelijkheden hebben;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door het UWV.

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• De voortgezette werkregeling in de Wajong2010 wordt vanaf 2017
aangepast omdat de huidige regelgeving niet uitvoerbaar is. Vanaf
2017 zou het UWV iedere Wajonger die 27 jaar is en die zeven jaar
recht heeft gehad op arbeidsondersteuning en niet volledig en
duurzaam arbeidsongeschikt is, oproepen voor een beoordeling van
de resterende verdiencapaciteit. Het is echter voor het UWV niet
mogelijk om op theoretische basis aan iemand een loonwaarde of
verdiencapaciteit toe te kennen onder het wettelijk minimumloon. Het
voorstel is de regelgeving zo aan te passen dat iedere werkende
Wajonger2010 die 27 jaar is, 7 jaar in de Wajong2010 heeft gezeten en
een inkomen van 20% Wml of meer verwerft, een loonaanvulling
ontvangt tot 100% Wml. Met de noodzakelijke wijziging van de
voortgezette werkregeling wordt ook geregeld dat de Wajongers die nu
in de oude Wajong zitten en overstappen naar de nieuwe Wajong geen
7 jaar meer hoeven te wachten voor ze in de voortgezette werkregeling
stromen, omdat zij reeds 7 jaar in de Wajong hebben gezeten.
• Per 1 juli 2017 wordt de Wml gewijzigd (zie beleidsartikel 1). De
Wajonguitkeringen zijn gekoppeld aan het minimum(jeugd)loon.
Daardoor stijgen de uitkeringen van Wajongers jonger dan 23 jaar.
• In 2017 wordt de ao-tegemoetkoming verlaagd van € 212,06 netto per
jaar naar € 175,63 netto per jaar. Hiermee worden onder andere de
kosten voor herziening van het Wml en het besparingsverlies van de
WIA-taakstelling uit het sociaal akkoord gedekt (zie hiervoor beleidsartikel 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

69

•

In 2017 wordt de beleidsdoorlichting van artikel 4 uitgevoerd. De
verwachting is dat deze beleidsdoorlichting eind 2017 aan de Tweede
Kamer wordt aangeboden.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 4 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

3.112.006
3.112.006

3.254.164
3.254.164

3.239.793
3.239.793
100%

3.213.509
3.213.509

3.259.339
3.259.339

3.292.815
3.292.815

3.327.955
3.327.955

Inkomensoverdrachten
Wajong

3.003.506
3.003.506

3.094.106
3.094.106

3.145.234
3.145.234

3.094.778
3.094.778

3.156.435
3.156.435

3.206.265
3.206.265

3.244.157
3.244.157

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Re-integratie Wajong

108.500
108.500

160.058
160.058

94.559
94.559

118.731
118.731

102.904
102.904

86.550
86.550

83.798
83.798

Ontvangsten

34.069

0

0

0

0

0

0

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en zijn
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten
Wajong.
Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s:
De bijdragen aan ZBO’s en RWT’s zijn 100% juridisch verplicht. Het betreft
een re-integratiebudget voor Wajongers op grond van de Wajong.

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
(Wajong)
De Wajong biedt inkomensondersteuning aan mensen die voor het
bereiken van de 18-jarige leeftijd arbeidsgehandicapt zijn geworden en
geen arbeidsverleden hebben en aan hen die tijdens hun studie voor het
bereiken van de 30-jarige leeftijd arbeidsgehandicapt zijn geworden. De
Wajong wordt uitgevoerd door het UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
Mensen die voor het bereiken van de 18-jarige leeftijd of tijdens hun
studie arbeidsgehandicapt zijn geworden en geen arbeidsverleden
hebben. Voor de Wajong2015 geldt hierbij als voorwaarde dat zij
duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben.
Hoe hoog is de Wajong-uitkering?
Voor mensen met recht op de oude Wajong die volledig arbeidsgehandicapt zijn is de uitkering 75% van het wettelijk minimumloon. Per 1 juli
2016 is dit € 1.152,90 bruto per maand voor mensen van 23 jaar en ouder.
Voor jongeren is de uitkering 75% van het wettelijk minimumjeugdloon. In
geval van gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid is deze afhankelijk van het
arbeidsongeschiktheidspercentage.
Voor mensen met recht op de Wajong2010 is de uitkering ook 75% van het
wettelijk minimumloon. Voor mensen die arbeidsmogelijkheden hebben
geldt een activerende uitkeringsstructuur, waarbij «werken moet lonen»
het uitgangspunt is. Verdient een Wajonger in de werkregeling meer dan
20% van het minimumloon, dan mag hij de helft van elke extra verdiende
euro houden, tot 100% van het minimumloon. Jonggehandicapten in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

70

Wajong2010 die studeren ontvangen een uitkering van 25% van het
wettelijk minimumloon.
Mensen met recht op de Wajong2015 ontvangen een uitkering van 75%
van het wettelijk minimumloon.
Budgettaire ontwikkelingen
Vanaf 2015 is de Wajong alleen nog toegankelijk voor mensen die
duurzaam geen mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben. Hierdoor is
de instroom sterk gedaald en sinds 2015 kleiner dan de uitstroom. Dit zet
zich naar verwachting door in 2017, waardoor het volume van 2016 op
2017 daalt. Desondanks stijgen de verwachte uitgaven, doordat de
gemiddelde uitkering sterker stijgt. Dit heeft meerdere oorzaken:
• De nieuwe instroom heeft duurzaam geen arbeidsmogelijkheden en zal
daarom een volledige uitkering ontvangen. Van de personen die
uitstromen zal een deel een gedeeltelijke uitkering hebben, omdat zij
wel werken.
• De gemiddelde leeftijd van de Wajongers neemt toe, omdat de grote
groep die de afgelopen jaren is ingestroomd ouder wordt. Hierdoor
neemt het percentage Wajongers dat een uitkering krijgt dat gebaseerd
wordt op het minimumjeugdloon af.
• Het aantal mensen dat op grond van de studieregeling nog een
uitkering van 25% van het wettelijk minimumloon ontvangt neemt af.
Deze personen in de Wajong2010 krijgen een hogere uitkering omdat
ze niet meer studeren en doorstromen naar de werk- of uitkeringsregeling.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het totale volume van de Wajong neemt af. Dit wordt veroorzaakt doordat
de uitstroom uit de oude Wajong en Wajong2010 groter is dan de
instroom in de Wajong2015. In 2017 zal naar verwachting een deel van de
mensen in de oude Wajong overstappen naar de Wajong2010, als gevolg
van de wijzigingen in de voortgezette werkregeling. Hierdoor daalt het
aantal mensen in de oude Wajong en stijgt het aantal mensen in de
werkregeling in de Wajong2010. Het verwachte aantal werkenden neemt
toe als gevolg van de banenafspraak voor arbeidsbeperkten.
Tabel 4.2 Kerncijfers Wajong

1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

Volume Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen, ultimo)1
• waarvan oude Wajong (tot 2010)
• waarvan Wajong2010 (2010 tot 2015)
o waarvan werkregeling (%)
o waarvan studieregeling (%)
o waarvan duurzaam geen arbeidsmogelijkheden (%)
• waarvan Wajong2015

249
181
67
78
12
10
1,3

246
177
65
74
9
17
2,9

243
168
70
77
6
18
4,9

Instroom Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen)1
Uitstroom Wajong totaal (x 1.000 uitkeringen)1

4,5
6,4

3,7
6,8

3,9
6,9

Aandeel werkenden in de oude Wajong en Wajong2010 (%)

23

25

26

UWV, jaarverslag.

Handhaving
De kerncijfers voor de Wajong laten over het totaal een redelijk stabiel
beeld zien. De kerncijfers opsporing zijn in 2015 nagenoeg gelijk aan 2014.
Er zijn iets minder overtredingen geconstateerd, het gemiddelde bedrag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

71

per overtreding is daarentegen iets hoger. De incassoratio’s laten een
stabiel beeld zien.
Tabel 4.3 Kerncijfers Wajong (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

77
85

73
86

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

1,3
4,6

1,5
4,3

1,2
4,0

Terugvordering2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

21
–3
–3

46
23
–3

59
50
18

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
UWV, jaarverslag.
3
Deze cijfers komen niet voor.
2

B. Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Re-integratie Wajong
Voor jonggehandicapten is een re-integratiebudget beschikbaar om hen
zo nodig te begeleiden op weg naar werk en te ondersteunen zodra zij
werk hebben. Dit budget is bestemd voor de inzet van trajecten gericht op
het vinden van werk, voorzieningen na werkaanvaarding (waaronder
jobcoaching) en voor de financiering van de REA-instituten. Jonggehandicapten met arbeidsvermogen zijn verplicht om mee te werken aan
re-integratie. Specifiek voor jonggehandicapten met arbeidsmogelijkheden die vallen onder de Wajong2010 geldt een acceptatieplicht van
passende arbeid. Het UWV beschikt vanaf 2015 over een geïntegreerd
taakstellend re-integratiebudget voor de inzet van trajecten en voorzieningen voor de ondersteuning van gedeeltelijk arbeidsgeschikten
(Wajong, WIA, WAO, WAZ en ZW). Het premiegefinancierde deel van het
re-integratiebudget heeft betrekking op de WIA,WAO,WAZ en ZW en
wordt verantwoord in beleidsartikel 3.
Budgettaire ontwikkelingen
Voor het jaar 2017 is voor het begrotingsgefinancierde deel van het
geïntegreerd taakstellend budget re-integratie Wajong € 140 miljoen
beschikbaar. Een deel van dit budget (€ 45 miljoen) wordt reeds in 2016
aan het UWV betaald, om het kasritme van het Rijk te optimaliseren. Door
de herindeling en aansluitende activering van oude-Wajongers met
arbeidsvermogen worden er ten opzichte van eerdere jaren hogere
uitgaven verwacht voor re-integratie Wajong in de jaren 2017 en 2018. Het
begrotingsgefinancierde gedeelte van het re-integratiebudget neemt na
2017 geleidelijk af (zie tabel 4.1). Dit is het gevolg van de Participatiewet,
waarin geregeld is dat de instroom in de Wajong wordt beperkt tot
mensen die duurzaam geen arbeidsmogelijkheden hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

72

Artikel

5. Werkloosheid

Algemene doelstelling

De overheid beschermt werknemers tegen de financiële gevolgen
van werkloosheid en stimuleert hen het werk te hervatten.
De overheid biedt werknemers die hun baan verliezen en geheel of
gedeeltelijk werkloos worden, bescherming tegen het verlies aan loon als
gevolg van werkloosheid. Zij kunnen een beroep doen op een uitkering
die voorziet in een tijdelijk loonvervangend inkomen om de periode van
werkloosheid te overbruggen. Hiervoor zijn werknemers verplicht
verzekerd op grond van de Werkloosheidswet (WW). Door middel van
instrumenten als bijvoorbeeld de sollicitatieplicht, het besluit passende
arbeid en inkomensverrekening stimuleert de overheid een terugkeer naar
werk.
Brug-WW is erop gericht om arbeidsmobiliteit te stimuleren en transities
naar beroepen waar een tekort is aan personeel te bevorderen. Het
actieplan perspectief voor 50-plussers is erop gericht de arbeidsmarktpositie van 50-plussers te verbeteren en het risico op (langdurige)
werkloosheid te beperken. Werklozen die bij instroom in de WW 60 jaar of
ouder zijn, komen na afloop van hun WW-recht in aanmerking voor een
uitkering op minimumniveau op grond van de Inkomensvoorziening
Oudere Werklozen (IOW).
Als het totale inkomen van de uitkeringsgerechtigde WW of IOW en diens
eventuele partner onder het sociaal minimum ligt, kan de uitkeringsgerechtigde een toeslag ontvangen tot het sociaal minimum op grond van
de Toeslagenwet (TW), zie beleidsartikel 2.
Werknemers in Caribisch Nederland ontvangen bij beëindiging van de
dienstbetrekking anders dan door de schuld van de werknemer op grond
van de Cessantiawet een eenmalige uitkering, te betalen door de
werkgever. Als de werkgever wegens faillissement of surseance van
betaling niet in staat is om de uitkering (tijdig) te betalen neemt de
overheid deze verplichting over.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde uitkeringsregelingen. Daarnaast stimuleert de Minister met
financiële instrumenten initiatieven die bijdragen aan de werking van de
arbeidsmarkt. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen regisseert
de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden regelingen;
• Het borgen van het activerend karakter van de regelingen en van hun
bijdrage aan de werking van de arbeidsmarkt;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door het UWV;
• De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• In juni 2016 is het actieplan «Perspectief voor vijftigplussers» naar de
Tweede Kamer gestuurd (Tweede Kamer, 2015–2016, 29 544, nr. 724).
Kern van de aanpak is om vijftigplussers te ondersteunen bij het
vinden van nieuw werk, werknemers wendbaarder te maken en
werkgevers minder terughoudend te laten zijn bij het aannemen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

73

•

•

•

nieuw personeel. Het actieplan is samen met de sociale partners
opgesteld. De aanpak bevat – naast de bestaande instrumenten zoals
de mobiliteitsbonus – een aantal nieuwe maatregelen. Het actieplan
start op 1 januari 2017 en loopt twee jaar. Na 2018 zal op basis van een
evaluatie van de aanpak en de arbeidsmarktsituatie van vijftigplussers
worden bezien of en welke aanpak er verder nodig is.
Per april 2016 is het instrument brug-WW breder beschikbaar gesteld
buiten de sectorplannen (Tweede Kamer, 2015–2016, 33 566, nr. 93).
Brug-WW buiten de sectorplannen bestaat uit een parttime arbeidsovereenkomst bij een nieuwe werkgever, in combinatie met een
(gedeeltelijke) reguliere WW-uitkering voor de scholingsuren. Na
afronding van de scholing geldt een baangarantie van minimaal 6
maanden waarbij de arbeidsovereenkomst wordt uitgebreid met de
scholingsuren.
Sinds de wijziging van het Dagloonbesluit werknemersverzekeringen
van 1 juli 2015 kan het WW-dagloon voor starters, herintreders en
flexwerkers lager uitkomen dan voorheen. Daarnaast komt het dagloon
voor werknemers die na twee jaar ziekte een beroep doen op WW
lager uit dan beoogd. Per 1 december 2016 wordt het Dagloonbesluit
aangepast (Tweede Kamer, 2015–2016, 34 351, nr. 18). Starters,
herintreders, flexwerkers en werknemers die twee jaar ziek zijn
geweest en aansluitend een beroep doen op de WW tussen 1 juli 2015
en 1 december 2016, kunnen met de Tijdelijke regeling aanpassing
Dagloonbesluit in aanmerking komen voor een eenmalige tegemoetkoming vanaf 1 april 2017.
Op dit beleidsartikel wordt bij het indienen van deze begroting nog
gewerkt aan een beleidsdoorlichting. Deze doorlichting zal eind 2016
opgeleverd worden. Mogelijk geeft de beleidsdoorlichting aanleiding
om het beleid te wijzigen.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 5 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

42.028
42.028

56.313
56.313

190.345
190.345
90,1%

66.141
66.141

68.238
68.238

90.241
90.241

112.915
112.915

Inkomensoverdrachten
IOW
Cessantiawet (Caribisch Nederland)
Tijdelijke regeling aanpassing Dagloonbesluit

29.428
29.403
25
0

40.413
40.313
100
0

169.095
55.995
100
113.000

49.891
49.791
100
0

68.238
68.138
100
0

90.241
90.141
100
0

112.915
112.815
100
0

Subsidies

12.600

15.500

5.000

0

0

0

0

Opdrachten

0

400

16.250

16.250

0

0

0

Ontvangsten

2.961

0

0

0

0

0

0

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten IOW,
uitkeringslasten Cessantiawet (Caribisch Nederland) en uitkeringslasten
Tijdelijke regeling aanpassing Dagloonbesluit.
Subsidies:
De subsidies zijn voor 30% juridisch verplicht, dit budget heeft betrekking
op plaatsingsfees voor oudere werklozen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

74

De overige 70% is bestuurlijk gebonden door het sociaal akkoord dat het
kabinet met de sociale partners heeft gesloten.
Opdrachten:
De opdrachten zijn voor 6% juridisch verplicht. Deze verplichting heeft
betrekking op de campagne om de beeldvorming over vijftigplussers te
verbeteren.
Tabel 5.2 Premiegefinancierde uitgaven en ontvangsten artikel 5 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Uitgaven

6.546.924

5.759.794

5.498.862

5.287.315

5.086.250

4.871.336

4.723.004

Inkomensoverdrachten
WW

6.546.924
6.546.924

5.759.794
5.759.794

5.399.200
5.399.200

5.105.584
5.105.584

4.823.604
4.823.604

4.525.675
4.525.675

4.285.132
4.285.132

0

0

99.662

181.731

262.646

345.661

437.872

379.000
379.000
0

376.980
376.980
0

365.468
358.780
6.688

371.623
358.780
12.843

378.430
358.780
19.650

386.350
358.780
27.570

395.684
358.780
36.904

Nominaal
Ontvangsten
UFO
Nominaal

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Wet inkomensvoorziening oudere werklozen (IOW)
De IOW geeft werklozen die bij aanvang van de WW-uitkering 60 jaar of
ouder zijn, na afloop van hun WW-uitkering recht op een vervolguitkering.
Ook gedeeltelijk arbeidsongeschikten die bij aanvang van de loongerelateerde WGA-uitkering 60 jaar of ouder zijn, kunnen na afloop van hun
loongerelateerde uitkering recht hebben op IOW. De IOW is een tijdelijke
regeling. In het sociaal akkoord is afgesproken om de IOW tot 2020 te
verlengen en daarna een evaluatie uit te voeren. In de Wwz is daartoe
opgenomen dat oudere WW’ers en WGA’ers in aanmerking kunnen
komen voor een IOW-uitkering als zij vóór 1 januari 2020 werkloos of
gedeeltelijk arbeidsongeschikt worden. De IOW wordt uitgevoerd door het
UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
• Werklozen die bij aanvang van de WW-uitkering 60 jaar of ouder zijn
en die recht hebben op meer dan drie maanden WW-uitkering, komen
bij beëindiging van hun WW-uitkering wegens het bereiken van de
maximale duur in aanmerking voor een IOW-uitkering. De regeling is
toegankelijk voor oudere werklozen die werkloos zijn geworden vanaf
1 oktober 2006;
• Gedeeltelijk arbeidsongeschikte ouderen hebben na hun loongerelateerde WGA-uitkering recht op IOW als de loongerelateerde WGA is
toegekend op of na het bereiken van de leeftijd van 60 jaar. De regeling
is toegankelijk als het recht op de loongerelateerde WGA-uitkering op
of na 1 januari 2008 is ontstaan.
Hoe hoog is de IOW-uitkering?
Deze uitkering is maximaal 70% van het wettelijk minimumloon. Dit is op
1 juli 2016 € 1.537,20 bruto per maand. De uitkering kan lager zijn dan
70% van het wettelijk minimumloon als:
• De WW- of loongerelateerde WGA-uitkering, in de kalendermaand
voor het einde van deze uitkering, lager was dan 70% van het
minimumloon;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

75

•

De betrokkene tijdens de IOW-uitkering andere inkomsten heeft,
bijvoorbeeld loon of een andere uitkering.

Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan de IOW stijgen van 2016 op 2017 met € 16 miljoen
vanwege de stijging van de AOW-gerechtigde leeftijd. In latere jaren
nemen de IOW-uitgaven verder ook toe als gevolg van de duurverkorting
in de WW.
Beleidsrelevante kerncijfers
Door de stijging van de AOW-gerechtigde leeftijd verblijven mensen
gemiddeld langer in de IOW. Hierdoor neemt het IOW-volume in 2016 en
2017 toe.
Tabel 5.3 Kerncijfers IOW1

Volume IOW (x 1.000 uitkeringsjaren)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

2,6

3,5

4,4

UWV, jaarverslag.

A2. Cessantiawet (Caribisch Nederland)
Werknemers in Caribisch Nederland ontvangen bij beëindiging van de
dienstbetrekking anders dan door de schuld van de werknemer op grond
van de Cessantiawet een eenmalige uitkering, te betalen door de
werkgever. Als de werkgever wegens faillissement of surseance van
betaling niet in staat is om de uitkering (tijdig) te betalen, neemt de
overheid deze verplichting over.
Budgettaire ontwikkelingen
Er wordt een in de tijd constant uitgavenpatroon verondersteld. De
uitgaven kunnen van jaar tot jaar sterk fluctueren, afhankelijk van het
aantal bedrijven dat failliet is gegaan en het aantal betrokken werknemers.
Specifieke kenmerken van de betrokken werknemers, zoals gemiddeld
dienstverband en gemiddeld loon, kunnen ook sterk fluctueren en de
hoogte van de uitkeringslasten van jaar tot jaar beïnvloeden.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal uitkeringen dat o.b.v. de Cessantiawet wordt verstrekt is
beperkt. Het volume wordt geraamd op minder dan 100 uitkeringen per
jaar.
Tabel 5.4 Kerncijfers Cessantiawet (Caribisch Nederland)1

Volume Cessantiawet (x 1.000 uitkeringen)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

<0,1

<0,1

<0,1

SZW unit RCN.

A3. Tijdelijke regeling aanpassing Dagloonbesluit
Sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid kan het dagloon voor
enkele groepen WW-gerechtigden lager uitkomen. Dit betreft starters,
herintreders, flexwerkers en werknemers die twee jaar ziek zijn geweest
en aansluitend een beroep doen op de WW. Per 1 december 2016 wordt
het Dagloonbesluit aangepast met voor deze groepen een dagloonver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

76

hogend effect. Over de tussenliggende periode kunnen betrokkenen in
aanmerking komen voor een eenmalige tegemoetkoming. Het UWV voert
deze overgangsregeling uit vanaf 1 april 2017.
Wie komt er voor in aanmerking?
Recht op een tegemoetkoming hebben:
• Starters, herintreders en flexwerkers die recht hebben gehad op een
WW-uitkering die is ontstaan op of na 1 juli 2015 en voor 1 december
2016;
• Starters, herintreders en flexwerkers die tijdens deze periode werkloos
zijn geworden maar geen recht hebben gekregen op een WW-uitkering
vanwege hun inkomsten;
• Werknemers die na de wachttijd voor de Wet WIA minder dan 35%
arbeidsongeschikt waren en die recht hebben gehad op een
WW-uitkering die is ontstaan in de periode van 1 juli 2015 tot 1 december 2016.
Een werknemer wordt als starter, herintreder of flexwerker aangemerkt als
hij in de referteperiode geen loon heeft genoten in één of meer kalendermaanden.
Budgettaire ontwikkelingen
De overgangsregeling gaat gepaard met € 113 miljoen aan uitkeringslasten.
Beleidsrelevante kerncijfers
De overgangsregeling is een eenmalige compensatie die in 2017 wordt
verstrekt. Het aantal personen dat in aanmerking komt voor de compensatie wordt geraamd op 113.000.
Tabel 5.5 Kerncijfers Tijdelijke regeling aanpassing Dagloonbesluit (x 1.000 personen)

Volume Tijdelijke regeling aanpassing Dagloonbesluit (x 1.000 personen)

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

–

–

113

A4. Werkloosheidswet (WW)
De WW verzekert werknemers tegen de financiële gevolgen van
werkloosheid. Het verlies aan inkomen kan voor een bepaalde periode
gedeeltelijk opgevangen worden met een uitkering. De WW-uitkering
duurt minimaal 3 maanden. De maximale duur wordt vanaf 2016
stapsgewijs – één maand per kwartaal – teruggebracht van 38 maanden
naar 24 maanden. Bovendien wordt de opbouw van WW-rechten vanaf
2016 aangepast. De maximale duur is daarbij afhankelijk van het aantal
jaren dat iemand heeft gewerkt voordat hij werkloos werd. Per jaar
arbeidsverleden bouwt een werknemer de eerste tien jaar één maand
recht op een WW-uitkering op. Vanaf tien jaar arbeidsverleden bouwt een
werknemer vanaf 2016 met elk extra gewerkt jaar een halve maand recht
op WW-uitkering op. De WW wordt uitgevoerd door het UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
Om voor een WW-uitkering in aanmerking te komen moet iemand in ieder
geval:
• De AOW-gerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt en verzekerd zijn
voor de WW;
• Minimaal vijf arbeidsuren per week kwijtraken (of voor wie minder dan
tien uur per week werkte, minimaal de helft van de arbeidsuren);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

77

•
•
•
•
•
•
•

Geen recht meer hebben op loon over die verloren arbeidsuren;
Beschikbaar zijn om te gaan werken;
Voldoen aan de wekeneis: in de 36 weken voor de eerste werkloosheidsdag in minimaal 26 weken in loondienst hebben gewerkt;
Geen ZW-uitkering, WAO-uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid
of IVA-uitkering ontvangen;
Geen WGA-uitkering ontvangen (tenzij men naast de WGA-uitkering
werkte, en die baan is kwijtgeraakt);
Zich tijdig registreren als werkzoekende bij het UWV WERKbedrijf;
Niet verwijtbaar werkloos zijn. Verwijtbaar werkloos is iemand die zelf
ontslag heeft genomen of om een dringende reden is ontslagen. In dat
geval krijgt de werknemer geen uitkering of een korting op de
uitkering.

Hoe hoog is de WW-uitkering?
De eerste twee maanden bedraagt de uitkering 75%, daarna 70% van het
loonverlies (oude maandloon minus eventueel inkomen). Inkomsten uit
arbeid worden gedeeltelijk verrekend, zodat het totale inkomen toeneemt
naarmate de betrokkene meer werkt. De hoogte van het maandloon is
gemaximeerd, waardoor de 75%-uitkering per 1 juli 2016 maximaal
€ 3.325,30 bruto per maand bedraagt en de 70%-uitkering maximaal
€ 3.103,62.
Budgettaire ontwikkelingen
Het herstel van de arbeidsmarkt zet in 2016 door, maar voor 2017
verwacht het CPB in verband met de Brexit dat het herstel wordt
getemperd. Deze ontwikkelingen leiden in 2016 tot een daling van de
WW-uitgaven met circa € 790 miljoen en in 2017 tot een beperktere daling
van € 360 miljoen. De effecten van de Wwz groeien vanaf 2016 geleidelijk
in. Onder meer de aanpassing van het besluit passende arbeid en
invoering van inkomensverrekening hebben daarbij in de komende jaren
naar verwachting al een licht neerwaarts effect op de uitkeringslasten.
Beleidsrelevante kerncijfers
De werkloosheid zal in 2016 en 2017 naar verwachting dalen. Dit leidt tot
een afname van de WW-instroom. De nieuwe WW-systematiek op basis
van inkomensverrekening heeft een vertragend effect op de uitstroom.
Het recht op uitkering wordt pas administratief beëindigd nadat gebleken
is dat de opgegeven inkomsten overeenkomen met de inkomstenopgave
van de werkgever in de polisadministratie. Daarnaast valt de uitstroom
mogelijk lager uit dan voorheen, omdat mensen die tegen een lager
uurloon vanuit de WW gaan werken, een aanvulling uit de WW blijven
behouden.
Hoewel het herstel van de arbeidsmarkt in 2017 wordt getemperd in
verband met de Brexit, komt het aantal beëindigde WW-uitkeringen naar
verwachting zowel in 2016 als in 2017 hoger uit dan het aantal nieuwe
uitkeringen. Het WW-volume vertoont daarmee meerjarig een dalend
verloop.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

78

Tabel 5.6 Kerncijfers WW

Volume WW (x 1.000 uitkeringsjaren)
Aantal lopende WW-uitkeringen (x 1.000, ultimo)
Aantal nieuwe WW-uitkeringen (x 1.000)
Aantal beëindigde WW-uitkeringen (x 1.000)
1

Realisatie
20151

Raming
2016

Raming
2017

343
446
584
579

327
394
510
562

306
378
504
520

UWV, jaarverslag.

Het WW-volume in tabel 5.6 wordt weergegeven in uitkeringsjaren. Dit is
het gemiddeld aantal WW-uitkeringen gedurende het kalenderjaar
omgerekend naar voltijdsequivalenten. Daarnaast bevat tabel 5.6 het
aantal lopende WW-uitkeringen per 31 december. De ontwikkeling van
deze ultimostand kan via de onderste twee kerncijfers in de tabel worden
verklaard uit de totale WW-instroom en de WW-uitstroom gedurende het
kalenderjaar.
Handhaving
De kerncijfers preventie laten een stabiel en onveranderd hoog beeld zien.
Dat de invoering van de Wwz niet heeft geleid tot een verslechtering van
dit beeld, is positief. De kennis van de verplichtingen is met 3% gestegen.
Dit heeft mogelijk te maken met de extra informatievoorziening aan
WW’ers in 2015 in het kader van de invoering van de Wwz. De kerncijfers
opsporing zijn gedaald. Door de inkomensverrekening van de Wwz, sinds
1 juli 2015, vallen het aantal geconstateerde overtredingen en het totaal
benadelingsbedrag in 2015 lager uit dan in 2014. De incassoratio’s laten
een stabiel beeld zien.
Tabel 5.7 Kerncijfers WW (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

–
–

84
94

84
97

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

31
42

43
63

27
40

Terugvordering 2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

33
–3
–3

56
23
–3

65
49
34

1

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
UWV, jaarverslag.
3
Deze cijfers komen niet voor.
2

B. Subsidies
Het kabinet heeft in 2013 middelen aan het UWV beschikbaar gesteld voor
de aanpak van de werkloosheid onder ouderen op basis van het Actieplan
55-plus werkt. Het plan bevat een subsidieregeling waarmee 55-plussers
via de werkgever of op eigen aanvraag scholing(svouchers) kunnen
krijgen of die intermediairs een plaatsingsfee toekent wanneer zij een
oudere werkzoekende duurzaam (minimaal 3, 6 of 12 maanden) aan een
baan helpen. De doelgroep voor deze aanpak en de bijbehorende
subsidieregeling is in 2014 uitgebreid naar 50-plussers (Tweede Kamer,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

79

2013–2014, 29 544, nr. 540). Het Actieplan loopt af op 1 oktober 2016. In
2017 kunnen na 6 en 12 maanden gerekend vanaf 1 oktober 2016 nog
plaatsingsfees toegekend worden.
C. Opdrachten
Het budget dat in beleidsartikel 5 onder Opdrachten is opgenomen is
onder meer gericht op het voorkomen van werkloosheid door werkende
50-plussers meer wendbaar te maken. Dit betreft de introductie van een
tweede loopbaanadvies, training voor leidinggevenden en een centraal
aanspreekpunt voor werkgevers. Ook is budget beschikbaar voor
experimenten om kansen bij werkgevers te benutten die nu onbenut
blijven, zoals in de techniek en de ambachten. Het actieplan wordt
ondersteund door een campagne om de beeldvorming over 50-plussers te
verbeteren. Oud-voetbalinternational John de Wolf zal als boegbeeld van
het actieplan hier een belangrijke rol in spelen. Voor bovenstaande
maatregelen is in 2017 en 2018 in totaal € 32,5 miljoen beschikbaar. In
totaal is er voor het Actieplan «Perspectief voor vijftigplussers» € 68
miljoen beschikbaar. De resterende middelen worden verantwoord op de
beleidsartikelen 6 en 11.
D. Ontvangsten
De overheid is eigenrisicodrager voor de WW. Het UWV verhaalt de
WW-uitkeringen op de betrokken overheidswerkgever. Dit wordt als
ontvangsten Uitvoeringsfonds voor de Overheid (UFO) op dit beleidsartikel van de begroting opgenomen. Als gevolg van de aantrekkende
arbeidsmarkt nemen de ontvangsten UFO in 2017 naar verwachting met
€ 18 miljoen af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

80

Artikel

6. Ziekte en zwangerschap

Algemene doelstelling

De overheid beschermt werknemers tegen de financiële gevolgen
van ziekte en stimuleert hen het werk te hervatten. De overheid
beschermt werknemers tegen de financiële gevolgen van
zwangerschap.
De overheid vindt dat mensen die ziek worden en waarbij de loonbetalingsverplichting bij ziekte voor de werkgever niet van toepassing is, ook
verzekerd moeten zijn van een tijdelijk loonvervangend inkomen. Zij
kunnen het verlies aan inkomen daarom voor een periode van twee jaar,
gelijk aan de periode van de loonbetalingsverplichting, opvangen met een
uitkering op grond van de Ziektewet (ZW). Door middel van verzuimbegeleiding en re-integratie stimuleert de overheid deze werknemers om zo
snel mogelijk weer aan het werk te gaan.
Ook tijdens de periode van zwangerschaps- en bevallingsverlof voorziet
de overheid in een tijdelijk loonvervangend inkomen. Op grond van de
Wet arbeid en zorg (WAZO) komen zwangere werknemers en zelfstandigen in aanmerking voor een uitkering.
Mensen die lijden aan de ziekte maligne mesothelioom of asbestose door
blootstelling aan asbest, kunnen van de overheid een tegemoetkoming of
een voorschot op een schadevergoeding ontvangen op grond van de
Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS).
Werknemers in Caribisch Nederland die door ziekte of zwangerschap met
loonderving geconfronteerd worden, ontvangen een uitkering op grond
van de Ziekteverzekering (ZV).

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen regisseert de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk
voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden regelingen;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door het UWV en de SVB;
• De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Het bestaande kraamverlof van 2 dagen met behoud van loon wordt
uitgebreid. Een wetsvoorstel om dit uit te breiden met 3 dagen verlof
met een uitkering van het UWV is in voorbereiding. De uitkering is
gelijk aan het loon met als bovengrens het maximum dagloon. De
verwachting is dat parlementaire behandeling van het wetsvoorstel in
2017 wordt afgerond. Invoering is voorzien voor 1 januari 2019.
Doelgroep van de regeling zijn de echtgeno(o)t(e) / partner van de
moeder dan wel degene die het kind erkend heeft. Het verlof moet
worden opgenomen binnen vier weken na de dag van de bevalling.
• In het eerste kwartaal van 2017 zal binnen de ZW een experiment
starten om te onderzoeken of vervroegde inzet van de no-riskpolis, de
arbeidsparticipatie bevordert. Dit zal alleen gelden voor vangnetters
die geen werkgever meer hebben en die de eerstejaarsziektewetbeoordeling bereiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

81

•
•

•

•

De SER zal in 2016 een advies uitbrengen over een sluitend stelsel
voor arbeidsongeschiktheid voor zowel werknemers als zelfstandigen.
In het wetsvoorstel Verzamelwet SZW 2017 is een voorstel voor
uitbreiding van het wettelijk zwangerschaps- en bevallingsverlof in
Caribisch Nederland van 12 naar 16 weken opgenomen. De periode
waarin zwangere werknemers op grond van de Wet ziekteverzekering
BES aanspraak op ziekengeld kunnen maken wordt daarmee verlengd.
De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2017.
Bij ontslag van een werknemer wegens (langdurige) arbeidsongeschiktheid is de werkgever een transitievergoeding verschuldigd, na de
periode van loondoorbetaling. Werkgevers zullen voor deze kosten van
de transitievergoeding door het UWV worden gecompenseerd. Een
wetsvoorstel van deze strekking is in voorbereiding (zie A4).
In 2017 wordt de beleidsdoorlichting van beleidsartikel 6 uitgevoerd.
De verwachting is dat deze beleidsdoorlichting en evaluatie van de Wet
beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters in 2017
aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden. In september 2015 is
de Tweede Kamer bij brief geïnformeerd over de opzet van deze
beleidsdoorlichting (Tweede Kamer, 2015–2016, 30 982, nr. 24).

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 6 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

7.581
7.581

7.269
7.269

7.450
7.450
100%

7.549
7.549

7.650
7.650

7.801
7.801

7.951
7.951

Inkomensoverdrachten
TAS
Ziekteverzekering (Caribisch Nederland)

7.581
4.368
3.213

7.269
3.830
3.439

7.450
3.830
3.620

7.549
3.830
3.719

7.650
3.830
3.820

7.801
3.830
3.971

7.951
3.830
4.121

0

428

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten TAS en
uitkeringslasten ziekteverzekering Caribisch Nederland.

Tabel 6.2 Premiegefinancierde uitgaven artikel 6 (x € 1.000)
artikelonderdeel

1

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Uitgaven

2.575.582

2.616.641

2.632.784

3.395.561

2.958.648

2.970.329

2.997.690

Inkomensoverdrachten
ZW
Transitievergoeding
WAZO1
WAZO kraamverlof

2.575.582
1.483.923
0
1.091.659
0

2.616.641
1.493.384
0
1.123.257
0

2.584.631
1.454.462
0
1.130.169
0

3.304.354
1.398.040
755.000
1.151.314
0

2.819.258
1.374.529
215.000
1.172.729
57.000

2.775.482
1.352.022
180.000
1.186.460
57.000

2.740.483
1.303.130
180.000
1.200.353
57.000

Nominaal

0

0

48.153

91.207

139.390

194.847

257.207

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Uitkeringslasten zijn inclusief ZEZ en exclusief kraamverlof.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

82

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Tegemoetkoming asbestslachtoffers (TAS)
Mensen die lijden aan de ziekte maligne mesothelioom of asbestose als
gevolg van blootstelling aan asbest kunnen een tegemoetkoming
ontvangen op grond van de TAS. Indien zij de ziekte maligne mesothelioom of asbestose hebben gekregen door te werken met asbest (in dienst
van een werkgever) of maligne mesothelioom hebben opgelopen via
werkkleding van een huisgenoot, dan is de (voormalige) werkgever
hiervoor aansprakelijk en kunnen zij een schadevergoeding bij de
werkgever eisen. Dit kan echter lang duren. Tegelijkertijd is de levensverwachting van mensen met de ziekte maligne mesothelioom vaak erg kort.
De TAS heeft tot doel asbestslachtoffers bij leven maatschappelijke
erkenning te bieden in de vorm van een tegemoetkoming. Deze wordt
vaak uitgekeerd in de vorm van een voorschot. Als de (voormalige)
werkgever later alsnog een schadevergoeding betaalt wordt de tegemoetkoming hiermee verrekend. De TAS wordt uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Mensen die ziek zijn geworden door het werken met asbest, krijgen een
voorschot als:
• Bij hen maligne mesothelioom of asbestose is vastgesteld;
• Zij, of in het geval van maligne mesothelioom, een huisgenoot in
loondienst bij een werkgever in Nederland werkten;
• Zij, of in het geval van maligne mesothelioom, een huisgenoot op het
werk zijn blootgesteld aan asbest;
• Zij nog geen schadevergoeding hebben gekregen of een schadevergoeding hebben ontvangen die lager is dan € 19.605.
Hoe hoog is de TAS?
Zowel het voorschot als de tegemoetkoming is in 2016 € 19.605. Dit is een
eenmalige uitkering. De hoogte van de TAS volgt de ontwikkeling van het
wettelijk minimumloon.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten TAS worden vanaf 2016 constant verondersteld.
Beleidsrelevante kerncijfers
De raming van het volume is voor de komende jaren naar beneden
bijgesteld op basis van de realisaties in 2015. De verwachting is dat het
aantal toekenningen voor personen met asbestose afneemt in 2016 en
2017 ten opzichte van 2015 omdat de meeste aanvragen door werknemers
die al eerder met asbestose zijn gediagnosticeerd inmiddels verwerkt zijn.
Daarnaast daalt naar verwachting ook het aantal toekenningen in verband
met maligne mesothelioom licht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

83

Tabel 6.3 Kerncijfers TAS1

Aantal toekenningen voorschot TAS (x 1.000 uitkeringen)
– toekenning i.v.m. maligne mesothelioom
– toekenning i.v.m. asbesthose
Aantal terugontvangen voorschotten TAS (x 1.000 uitkeringen)
Aantal toekenningen maligne mesothelioom bij leven ten opzichte van totaal aantal
toekenningen (%)
1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

0,4
0,3
0,1
0,2

0,4
0,3
<0,1
0,2

0,4
0,3
<0,1
0,2

86

–2

–2

SVB, jaarverslag.
Deze cijfers worden niet geraamd.

A2. Ziekteverzekering (ZV) (Caribisch Nederland)
Werknemers in Caribisch Nederland die door ziekte of zwangerschap met
loonderving geconfronteerd worden, ontvangen een uitkering (ziekengeld)
op grond van de Ziekteverzekering. De uitkering is gerelateerd aan het
loon van de werknemer.
Budgettaire ontwikkelingen
Door de verhoging van de AOV-gerechtigde leeftijd (zie ook beleidsartikel
8) lopen de uitkeringen van de ZV langer door. Hierdoor nemen de
uitkeringslasten ZV-Caribisch Nederland in de komende jaren in geringe
mate toe. Daarnaast nemen de uitkeringslasten met € 130.000 per jaar toe
door verlenging van het zwangerschapsverlof van 12 naar 16 weken.
Beleidsrelevante kerncijfers
Op dit moment ontbreekt een zinvol kerncijfer voor het aantal
ZV-uitkeringen. De uitgaven vormen op dit moment het enige houvast met
betrekking tot de ontwikkeling van de ZV. Dit heeft te maken met
beperkingen in de rapportagemogelijkheden van de ICT-applicatie die
wordt gebruikt. Een kerncijfer zal worden bepaald in samenhang met de
voor 2017 voorziene nieuwbouw van deze applicatie.
A3. Ziektewet (ZW)
De ZW geeft zieke werknemers het recht op een uitkering als zij geen
werkgever meer hebben die in geval van ziekte loon moet doorbetalen. De
ZW bevat minimumnormen voor re-integratie. De ZW geldt ook voor een
beperkte groep werknemers die wel in dienst zijn van een werkgever,
namelijk werknemers die tijdelijk ongeschikt zijn voor het verrichten van
hun werk (wegens arbeidsongeschiktheid als gevolg van zwangerschap
en orgaandonatie) en werknemers met een zogenaamde no-riskpolis. De
werkgever mag de ZW-uitkering dan verrekenen met het loon dat hij moet
doorbetalen. De ZW wordt uitgevoerd door het UWV of door werkgevers
zelf wanneer zij ervoor gekozen hebben om eigenrisicodrager te zijn voor
de ZW-uitkeringslasten.
Wie komt er voor in aanmerking?
In aanmerking voor een ziektewetuitkering komen:
• Uitzendkrachten (zonder vast contract met het uitzendbureau);
• Oproepkrachten (afhankelijk van het soort oproepcontract);
• Personen met een arbeidscontract dat afloopt tijdens de ziekte;
• Personen die een WW-uitkering ontvangen en langer dan dertien
weken ziek zijn;
• Vrouwen die ziek worden als gevolg van zwangerschap of bevalling.
Wanneer vrouwen in loondienst werken hebben zij tijdens hun
zwangerschapsverlof recht op een uitkering op grond van de Wet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

84

•
•

•

arbeid en zorg. Als deze vrouwen door de zwangerschap vóór of na de
bevalling ziek worden, ontvangen zij een ZW-uitkering;
Orgaandonoren die door hun donatie tijdelijk niet kunnen werken;
Personen met een no-riskpolis die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn
en die binnen vijf jaar nadat ze in dienst zijn gekomen van een
werkgever ziek worden;
Ondernemers en directeuren-grootaandeelhouders kunnen een beroep
doen op de ZW als zij hiervoor een vrijwillige verzekering hebben.

Hoe hoog is de ZW-uitkering?
De ZW-uitkering bedraagt meestal 70% van het loon dat de betrokkene
gemiddeld per dag verdiende in het jaar voordat hij ziek werd. De hoogte
van het dagloon is per 1 juli 2016 gemaximeerd op € 203,85 bruto per
dag. Hierdoor bedraagt de uitkering maximaal € 3.103,62 bruto per
maand. De uitkering duurt maximaal twee jaar.
Er zijn enkele uitzonderingen. Orgaandonoren en werkneemsters die
arbeidsongeschikt zijn als gevolg van de zwangerschap of bevalling
hebben recht op een ZW-uitkering van 100% van het dagloon, wat
neerkomt op een uitkering van maximaal € 4.433,74 bruto per maand. Op
verzoek van de werkgever kan het UWV de ZW-uitkering van personen die
onder de no-riskpolis vallen het eerste jaar op 100% van het dagloon
vaststellen.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten ZW van de bij het UWV verzekerde populatie nemen in
2017 met ca. € 40 miljoen af ten opzichte van 2016 vanwege een daling
van het volume bij zieke werklozen en bij personen met een arbeidscontract dat afloopt tijdens ziekte (eindedienstverbanders). De ontwikkeling
van het aantal zieke werklozen reageert met enige vertraging op een
stijging of daling van het aantal WW-uitkeringen. Voor 2017 wordt
uitgegaan van een daling van het aantal zieke werklozen als gevolg van
een verbetering van de conjunctuur in 2015 en 2016. De daling van het
aantal eindedienstverbanders wordt verklaard door een toename van het
aantal werkgevers dat eigenrisicodrager is.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 6.5 Kerncijfers ZW1

Volume ZW (x 1.000 uitkeringsjaren)
Instroom ZW (x 1.000 uitkeringen)
Uitstroom ZW (x 1.000 uitkeringen)
1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

88
204
277

87
–2
–2

84
–2
–2

UWV, jaarverslag.
In- en uitstroom worden niet geraamd.

Handhaving
De kerncijfers preventie laten een stabiel beeld zien. Uit de kerncijfers
opsporing blijkt dat het aantal geconstateerde overtredingen met
financiële benadeling licht is afgenomen in 2015 ten opzichte van 2014 en
ook het totale benadelingsbedrag is gedaald. Hoewel de incassoratio 2014
in het eerste jaar achterblijft, is in het tweede jaar het verschil met de
incassoratio 2013 afgenomen tot 9%-punt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

85

Tabel 6.6 Kerncijfers ZW (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

79
94

81
94

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

1,6
4,0

1,2
3,5

0,7
2,3

Terugvordering2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

29
–3
–3

49
11
–3

58
38
26

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
UWV, jaarverslag.
3
Deze cijfers komen niet voor.
2

A4. Transitievergoeding
Bij ontslag van een werknemer wegens (langdurige) arbeidsongeschiktheid is de werkgever een transitievergoeding verschuldigd, na de
periode van loondoorbetaling. Werkgevers zullen voor deze kosten van de
transitievergoeding door het UWV worden gecompenseerd. Een
wetsvoorstel van deze strekking is in voorbereiding. Naar verwachting kan
de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel in 2017 worden
afgerond en kan deze compensatieregeling ingaan per 1 januari 2018. Er
wordt van uitgegaan dat de regeling terugwerkende kracht zal hebben tot
1 juli 2015. De compensatievergoeding zal worden gefinancierd vanuit het
Awf, waar een verhoging van de premie tegenover staat.
A5. Wet arbeid en zorg (WAZO)
De WAZO bundelt een aantal wettelijke verlofvormen, zoals het
zwangerschaps- en bevallingsverlof, kraamverlof, adoptie- en pleegzorgverlof, ouderschapsverlof en kort- en langdurend zorgverlof. Soms bestaat
er recht op (gedeeltelijke) loondoorbetaling of op een uitkering
(zwangerschaps- en bevallingsuitkering en adoptie- en pleegzorguitkering). Deze uitkeringen op grond van de WAZO worden uitgevoerd door
het UWV.
Wie komt er voor in aanmerking?
In aanmerking voor een zwangerschaps- en bevallingsuitkering komen:
• Vrouwelijke werknemers;
• Andere vrouwelijke verzekerden voor de ZW (o.a. thuiswerksters en
vrouwen die een ZW-, WW- of loongerelateerde WGA-uitkering
ontvangen);
• Vrouwelijke vrijwillig verzekerden voor de ZW;
• Vrouwen van wie de vermoedelijke bevallingsdatum binnen 10 weken
na het einde van de verplichte ZW-verzekering ligt, evenals vrouwen
die later uitgerekend zijn, maar die toch binnen 10 weken na het einde
van de verplichte verzekering bevallen.
Er is een afzonderlijke uitkeringsregeling voor zwangere zelfstandigen, de
regeling Zelfstandig en Zwanger (ZEZ). Vrouwelijke zelfstandigen,
directeuren-grootaandeelhouders, meewerkende echtgenoten en
beroepsbeoefenaars op arbeidsovereenkomst (hulpen in de huishouding

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

86

voor minder dan vier dagen per week) hebben gedurende ten minste 16
weken recht op een uitkering. Zie ook beleidsartikel 12.
Recht op kraamverlof ontstaat als het de echtgeno(o)te of de geregistreerd
partner betreft. Daarnaast hebben ook ongehuwd samenwonende en de
partner die het kind erkent, recht op dit verlof.
Hoe hoog is de WAZO?
De zwangerschaps- en bevallingsuitkering, het kraamverlof en de adoptieen pleegzorguitkering bedraagt 100% van het laatstverdiende loon, tot een
maximum van 100% van het maximumdagloon. Dit is per 1 juli 2016 gelijk
aan € 4.433,74 bruto per maand. De hoogte van de uitkering voor
zelfstandigen is maximaal het wettelijk minimumloon (per 1 juli 2016
€ 1.537,20 bruto per maand).
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van een verwachte lichte toename van het aantal geboorten de
komende jaren, nemen de uitgaven voor zwangerschap- en bevallingsverlof in 2017 met ca. € 7 miljoen toe ten opzichte van 2016. Vanaf 2019
wordt het kraamverlof met drie dagen uitgebreid. De uitgaven hieraan
bedragen € 57 miljoen per jaar.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 6.7 Kerncijfers WAZO1

Totaal aantal toekenningen zwangerschap- en bevallingsverlofuitkering (x 1.000
uitkeringen)
Aantal toekenningen werknemers (x 1.000 uitkeringen)
Aantal toekenningen zelfstandigen (x 1.000 uitkeringen)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

137
128
9,8

137
127
10,0

138
128
10,2

UWV, jaarverslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

87

Artikel

7. Kinderopvang

Algemene doelstelling

De overheid biedt financiële ondersteuning aan werkende ouders
voor kinderopvang en bevordert de kwaliteit van kinderopvang.
De overheid hecht aan goede en financieel toegankelijke kinderopvang,
zodat ouders arbeid en zorg kunnen combineren en kinderen goed
toegerust zijn op het primair onderwijs. Voor de bevordering van de
arbeidsparticipatie is het belangrijk dat ouders van jonge kinderen actief
blijven op de arbeidsmarkt. Bovendien zorgt goede kinderopvang er ook
voor dat kinderen worden gestimuleerd in hun ontwikkeling.
Om de kwaliteit van kinderopvang te bevorderen heeft de overheid in de
Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko) vastgesteld
aan welke eisen de kinderopvangvoorzieningen moeten voldoen. De GGD
houdt hier toezicht op. Daarnaast steunt de Minister via subsidies
projecten ter verbetering van de kwaliteit van kinderopvang. Dit om
ervoor te zorgen dat ouders hun kind naar een kinderopvangvoorziening
kunnen sturen die van goede kwaliteit is. De kinderopvangondernemers
zijn verantwoordelijk voor het goed functioneren van de kinderopvang.
Gastouderbureaus en gastouders zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit
van gastouderopvang. Ouders hebben een eigen verantwoordelijkheid bij
de keuze voor een kinderopvangvoorziening en kunnen hun invloed onder
andere via de oudercommissies uitoefenen.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister regisseert met wet- en regelgeving het stelsel, financiert
met de kinderopvangtoeslag (KOT) het gebruik van kinderopvang en
stimuleert met subsidies de bevordering van de kwaliteit van kinderopvang. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• Het vaststellen van de hoogte van de kinderopvangtoeslag en de
voorwaarden waaronder deze wordt toegekend;
• Het ter beschikking stellen van middelen aan gemeenten via het
Gemeentefonds ter financiering van toezicht en handhaving op de
kinderopvang en het peuterspeelzaalwerk;
• Het borgen van de kwaliteit van toezicht en handhaving;
• Het bevorderen van de kwaliteit van de kinderopvang en het peuterspeelzaalwerk.
De Minister van Financiën is verantwoordelijk voor de rechtmatige,
doeltreffende en doelmatige uitvoering van de KOT door de Belastingdienst.

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Het kabinet intensiveert vanaf 2017 € 200 miljoen structureel in de
kinderopvang (Tweede Kamer, 2015–2016, 31 322, nr. 303). De
kinderopvangtoeslag wordt verhoogd, waarbij het maximum vergoedingspercentage in de eerste kindtabel naar 94% en in de tweede
kindtabel naar 95% stijgt en de vaste voet naar 33,3% wordt verhoogd.
Daarnaast blijven ouders bij werkloosheid ook in 2017 zes in plaats van
drie maanden recht houden op kinderopvangtoeslag. De maximum
uurprijzen worden naast de reguliere indexatie eenmalig extra
verhoogd. Hierdoor nemen de maximum uurprijzen in alle opvangsoorten in 2017 met 4,2% toe.
• De komst van het personenregister kinderopvang en peuterspeelzaalwerk is uitgesteld. De Tweede Kamer is geïnformeerd over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

88

•

•

•

vertraging bij de invoering (Tweede Kamer, 2015–2016, 31 322, nr. 301).
Er wordt momenteel een heroriëntatie uitgevoerd op de realisatie en
invoering van het personenregister. De Tweede Kamer zal in het najaar
van 2016 per brief worden geïnformeerd over het resultaat van de
heroriëntatie. Het uitstel van het personenregister heeft geen invloed
op de huidige continue screening op basis van bestandsopbouw, deze
loopt gewoon door.
Het kabinet zet in op verdere harmonisatie van peuterspeelzalen en
kinderopvang, waarbij verschillen tussen de twee voorzieningen
worden weggenomen. Hierbij wordt de financieringsstructuur voor
werkende ouders vanaf 2018 gelijk getrokken.
In het kader van «Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang» wordt
gewerkt aan herijking van de kwaliteitseisen voor de kinderopvang en
het peuterspeelzaalwerk en aanpassing van het toezicht daarop.
Heldere doelen, duidelijke eisen en betere kwaliteit zijn de uitgangspunten. Het wetsvoorstel zal in het najaar van 2016 naar de Tweede
Kamer worden gestuurd.
Het kabinet wil de financiering van de kinderopvang wijzigen naar een
systeem van directe financiering. Dit systeem is gebaseerd op twee
pijlers: de rijksoverheid bekostigt kinderopvangorganisaties rechtstreeks, en ouders betalen een eigen bijdrage afhankelijk van hun
inkomen. Het systeem komt in de plaats van de huidige kinderopvangtoeslag. De geldstromen van en naar ouders worden hiermee beperkt,
wat de risico’s van onverwachte nabetalingen en terugvorderingen
verkleint. De beoogde invoeringsdatum van (volledige) directe
financiering is 2020. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel nog
deze kabinetsperiode aan de Tweede Kamer aangeboden.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 7.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 7 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

2.118.056
2.120.773

2.441.223
2.441.223

2.597.959
2.597.959
99,2%

2.710.940
2.710.940

2.750.462
2.750.462

2.778.105
2.778.105

2.802.582
2.802.582

Inkomensoverdrachten

2.101.032

2.417.338

2.565.833

2.697.721

2.736.739

2.763.952

2.788.429

Subsidies

5.560

4.883

5.372

4.606

4.600

4.600

4.600

Opdrachten

2.606

5.440

2.986

1.563

2.073

2.503

2.503

Bijdrage aan agentschappen
DUO
Justis
Centraal informatiepunt beroepen gezondheidszorg

11.575
9.099
307

13.562
13.084
270

23.768
22.668
250

7.050
5.950
250

7.050
5.950
250

7.050
5.950
250

7.050
5.950
250

2.169

208

850

850

850

850

850

1.539.131
457.088
1.082.043

1.495.030
403.317
1.091.713

1.426.533
334.820
1.091.713

1.424.773
333.060
1.091.713

1.417.870
326.157
1.091.713

1.428.958
337.245
1.091.713

1.431.602
339.889
1.091.713

Ontvangsten
Ontvangsten algemeen
Werkgeversbijdrage kinderopvang

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
daarom voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten
kinderopvangtoeslag.
Subsidies:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

89

De subsidies zijn voor 88% juridisch verplicht. Het gaat daarbij hoofdzakelijk om subsidies gericht op de bevordering van kwaliteit van kinderopvang, op toezicht en handhaving in de gastouderopvang, op de
harmonisatie van kwaliteitseisen in kinderopvang en peuterspeelzalen en
op de versterking van de positie van ouders in het klachtrecht.
Het niet-juridisch verplichte deel betreft de Implementatie van de
wetgeving harmonisatie peuterspeelzalen en de versterking van de positie
van ouders.
Opdrachten:
De opdrachten zijn voor 24% juridisch verplicht. De juridisch verplichte
uitgaven betreffen onder andere kosten voor onderzoek, gegevenslevering en projecten.
Het niet-juridisch verplichte deel betreft de evaluatie subsidieregeling
Versterking Taal- en Interactievaardigheden van Beroepskrachten en
Gastouders in de Kinderopvang, de kosten in het kader van Continue
Screening, huidig toezicht, en het project «een betere basis voor peuters»
en onderzoek.
Bijdrage aan agentschappen:
De bijdrage aan agentschappen is op basis van regelgeving voor 26%
juridisch verplicht. Het overige deel betreft middelen voor de voorbereidende werkzaamheden in het kader van project Directe Financiering en
voor de ICT-voorbereiding en -ontwikkeling van het Personenregister ten
behoeve van Continue Screening in de kinderopvang en is bestuurlijk
gebonden.
Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
Kinderopvangtoeslag (KOT)
Ouders die betaalde arbeid verrichten en ouders die tot een doelgroep
behoren zoals omschreven in de Wko, ontvangen een inkomensafhankelijke bijdrage in de kosten van kinderopvang: de kinderopvangtoeslag.
Hierbij geldt de voorwaarde dat zij hun kinderen naar een kinderopvanginstelling of gastouder brengen die voldoet aan de eisen van de Wko en
daarom geregistreerd is in het Landelijk Register Kinderopvang en
Peuterspeelzalen (LRKP). De KOT wordt uitgevoerd door Belastingdienst/
Toeslagen. DUO verzorgt de inschrijving in het register buitenlandse
kinderopvang en de SVB is verantwoordelijk voor de uitbetaling van de
aanvulling op de KOT in het buitenland.
Wie komt er voor in aanmerking?
• Ouders die arbeid en zorg voor kinderen combineren en beide werken
(werknemers en zelfstandigen);
• Alleenstaande ouders die arbeid en zorg voor kinderen combineren
(werknemers en zelfstandigen);
• Doelgroepouders, bijvoorbeeld ouders die studeren of deelnemen aan
een traject om weer aan het werk te komen.
Hoe hoog is de kinderopvangtoeslag?
De hoogte van de kinderopvangtoeslag is van een aantal aspecten
afhankelijk:
• Hoogte van het verzamelinkomen;
• Hoogte van de werkelijk betaalde uurprijs;
• Het kind waar de opvang betrekking op heeft: voor het eerste kind
geldt een andere toeslag dan voor tweede en volgende kinderen;
• De opvangsoort: dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang kennen een verschillend maximumuurtarief waarvoor ouders een
toeslag kunnen ontvangen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

90

•
•

Het aantal gewerkte uren door de ouder die de minste uren per jaar
werkt dan wel de periode waarin een traject naar werk gevolgd wordt;
Het aantal uren dat gebruik wordt gemaakt van een kinderopvangvoorziening.

Budgettaire ontwikkelingen
Na de intensivering in 2016 wordt vanaf 2017 structureel € 200 miljoen
geïntensiveerd in de kinderopvangtoeslag (Tweede Kamer, 2015–2016,
31 322, nr. 303). Daarnaast is het voornemen is om per 2018 de wet
harmonisatie peuterspeelzaalwerk en kinderopvang in werking te laten
gaan. Hierdoor zijn gemeenten niet meer verantwoordelijk voor de
financiering van het huidige peuterspeelzaalwerk voor kinderen van
ouders met recht op kinderopvangtoeslag. De ouders van deze kinderen
kunnen vanaf 2018 kinderopvangtoeslag aanvragen. Hierdoor stijgen de
uitgaven aan kinderopvangtoeslag.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal huishoudens en het aantal kinderen met kinderopvangtoeslag
laat door de intensiveringen in 2016 en 2017 in de kinderopvangtoeslag
een aanzienlijke stijging zien van 5% in 2016 en 3% in 2017. Het gebruik in
aantal uren per kind zal in de periode 2015–2017 naar verwachting stabiel
blijven. Door de intensiveringen veranderen de verhoudingen in de
bijdragen in de kosten van kinderopvang: het aandeel van ouders daalt
van 38% in 2015 naar 30% in 2017, het aandeel van overheid en werkgevers(collectief) neemt tegelijkertijd toe van 62% naar 70%.
De indexering van de maximum uurprijzen is voor 2017 met 4,2% hoger
dan gebruikelijk omdat naast de reguliere indexatie de maximum
uurprijzen 2,5% extra worden verhoogd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

91

Tabel 7.2 Kerncijfers gebruik kinderopvang (jaargemiddelden)1
Realisatie
20152

Raming
2016

Raming
2017

Aantal huishoudens dat gebruik maakt van kinderopvangtoeslag (x 1.000, jaargemiddelde)

422

443

458

Aantal kinderen met kinderopvangtoeslag (x 1.000, jaargemiddelde)
0–12 jaar
0–4 jaar
4–12 jaar

642
303
339

674
313
361

696
324
371

Deelname kinderen met kinderopvangtoeslag (%)
0–12 jaar
0–4 jaar
4–12 jaar

29%
43%
23%

31%
45%
24%

32%
46%
25%

Aantal uren per kind per maand
0–12 jaar
0–4 jaar
4–12 jaar

58
81
38

57
80
37

58
81
38

Gebruik kinderopvangtoeslag naar verzamelinkomen
Aantal kinderen met kinderopvangtoeslag x 1.000
Tot 130% Wml
130% Wml tot 1½ x modaal
1½ x modaal tot 3 x modaal
3 x modaal en hoger

57
152
346
86

63
176
347
88

65
183
358
90

Aantal uren per kind per maand met kinderopvangtoeslag
Tot 130% Wml
130% Wml tot 1½ x modaal
1½ x modaal tot 3 x modaal
3 x modaal en hoger

76
54
55
67

75
53
55
65

75
54
55
65

1

SZW-berekeningen op basis van informatie van CBS (bevolkingsprognose voor berekening deelname) en Belastingdienst.
De realisatiecijfers van 2015 zijn gebaseerd op de opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen als gevolg van het definitief vaststellen van
inkomen en gebruik.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

92

Tabel 7.3 Kerncijfers kinderopvang bijdragen sectoren en ouders1
Realisatie
20152

Raming
2016

Raming
2017

62
21
41
38

68
31
37
32

70
36
34
30

Gemiddelde tarieven van kinderopvanginstellingen (in €)3,4,5
Dagopvang
Buitenschoolse opvang
Gastouderopvang

6,83
6,69
5,56

6,92
6,76
5,61

7,12
6,94
5,77

Wettelijke maximum uurprijs (in €)6
Dagopvang
Buitenschoolse opvang
Gastouderopvang

6,84
6,38
5,48

6,89
6,42
5,52

7,18
6,69
5,75

Ouderbijdrage eerste kind in € per uur voor gezinsinkomen7
130% Wml
1½ x modaal
3x modaal

0,96
2,16
5,36

0,56
1,77
5,00

0,45
1,70
4,79

Ouderbijdrage volgende kind in € per uur voor gezinsinkomen7
130% Wml
1½ x modaal
3x modaal

0,49
0,84
1,53

0,41
0,45
1,14

0,37
0,47
1,19

Bijdragen sectoren (in %)
Collectief
Overheid
Werkgevers
Ouder

1

SZW-berekeningen op basis van informatie van Belastingdienst.
De realisatiecijfers van 2015 zijn gebaseerd op de opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen als gevolg van het definitief vaststellen van
inkomen en gebruik.
3
De raming is opgesteld in prijzen 2016. Echter, het geraamde gemiddelde tarief 2017 is, evenals de wettelijk maximum uurprijs 2017 weergegeven
op prijsniveau 2017.
4
De cijfers over de gemiddelde uurprijs zijn gebaseerd op de uurprijzen die ouders aan de Belastingdienst/Toeslagen doorgeven. Deze kunnen
afwijken van de door de ouders werkelijk betaalde uurprijzen.
5
Het betreft de gemiddelde uurprijzen, waarbij gewogen is naar gebruik. Ter illustratie: de uurprijs van gebruikers die 60 opvanguren afnemen
weegt drie keer zo zwaar mee bij bepaling van het gemiddelde als de uurprijs van gebruikers die 20 opvanguren afnemen.
6
De maximum uurprijzen betreffen de vastgestelde maximum uurprijzen (en niet een raming).
7
Kosten van kinderdagopvang per uur voor ouders, gebaseerd op de maximum uurprijzen en de toeslag die ouders ontvangen.
2

B. Subsidies
Voor 2017 is er € 5,4 miljoen beschikbaar voor subsidies, dit betreft onder
andere uitgaven aan:
• De bevordering van de kwaliteit van kinderopvang, door middel van
een subsidie voor de subsidieregeling Versterking Taal- en Interactievaardigheden Beroepskrachten en Gastouders in de Kinderopvang
uitgevoerd door het Agentschap SZW en een bijdrage aan Bureau
Kwaliteit Kinderopvang;
• Toezicht en handhaving door middel van een bijdrage aan de Stichting
Geschillencommissie in het kader van de versterking van de positie
van ouders;
• De harmonisatie van kwaliteitseisen in kinderopvang en peuterspeelzalen via een bijdrage aan de Brancheorganisatie Kinderopvang voor een
project in permanente educatie, en via een bijdrage aan de MO-groep
voor de ondersteuning van peuterspeelzaalorganisaties tijdens de
harmonisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

93

C. Opdrachten
Voor 2017 is er € 3,0 miljoen beschikbaar voor opdrachten. Het opdrachtenbudget wordt onder andere gebruikt ten behoeve van uitgaven voor de
ontwikkeling van instrumenten en daarnaast voor de evaluatie van de
subsidieregeling Versterking Taal- en Interactievaardigheden van
Beroepskrachten en Gastouders in de Kinderopvang, voor de financiering
van huidig toezicht, voor het project Innovatie en Kwaliteit in de Kinderopvang, voor het project «een betere basis voor peuters» en voor diverse
onderzoeken.
D. Bijdrage aan agentschappen
Voor 2017 wordt naar verwachting € 23,8 miljoen uitgegeven aan
bijdragen voor agentschappen. Het merendeel hiervan is bestemd voor
DUO, voornamelijk ten behoeve van voorbereidende werkzaamheden in
het kader van het project Directe Financiering en daarnaast voor de
ontwikkeling en beheer van het LRKP en de Gemeenschappelijke
Inspectieruimte en het beheer van het Register Buitenlandse Kinderopvang en uitvoering van continue screening kinderopvang fase 1.
De bijdragen voor Justis en het Centraal informatiepunt beroepen
gezondheidszorg zijn bestemd voor ICT-voorbereiding en -ontwikkeling
van het Personenregister in het kader van continue screening in de
kinderopvang, onder voorbehoud van de uitkomst van de heroriëntatie
waarover de Tweede Kamer dit najaar wordt geïnformeerd. Voor Justis
betreft dit daarnaast ook de kosten voor uitvoering van continue
screening kinderopvang fase 1.
E. Ontvangsten
De ontvangsten bestaan uit twee componenten, de ontvangsten algemeen
en de werkgeversbijdrage. De ontvangsten algemeen zijn de terugbetalingen door ouders die in eerdere jaren te veel aan kinderopvangtoeslag
hebben ontvangen. De daling van de ontvangsten is vooral het gevolg van
de daling van de uitgaven aan kinderopvangtoeslag in de afgelopen jaren.
Als gevolg van de intensiveringen in 2016 en 2017 stijgen de uitgaven aan
kinderopvangtoeslag weer. Hierdoor nemen, met vertraging, ook de
ontvangsten naar verwachting weer toe.
De geraamde ontvangsten werkgeversbijdrage kinderopvang zijn stabiel.
De bijdrage betreft een vast percentage van de totale loonsom (0,5%).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

94

Artikel

8. Oudedagsvoorziening

Algemene doelstelling

De overheid biedt een basisinkomen aan personen die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. De overheid stimuleert de
opbouw van en stelt kaders voor de houdbaarheid van aanvullende arbeidspensioenen en draagt zorg voor toezicht op de
naleving daarvan.
De overheid vindt dat iedere gepensioneerde minimaal een basisinkomen
dient te hebben. Daarom verschaft zij een basispensioen (AOW) aan
diegenen die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt. Dit is de eerste
pijler van het Nederlandse pensioenstelsel. Daarnaast bevordert de
overheid het opbouwen van toekomstbestendige aanvullende pensioenen, zodat werknemers na hun pensionering niet te maken krijgen met
een grote inkomensachteruitgang. Momenteel bouwt ruim 95% van de
werknemers een aanvullend arbeidspensioen op door verplichte
deelname aan pensioenregelingen die vertegenwoordigers van
werkgevers en werknemers meestal beheren. Met regelgeving en toezicht
waarborgt de overheid een zorgvuldig beheer van de ingelegde pensioengelden. Dit betreft de tweede pijler van het Nederlandse pensioenstelsel.
In de derde pijler van het pensioenstelsel kunnen mensen facultatief
individuele pensioenverzekeringen afsluiten.
De overheid biedt onder voorwaarden een inkomensondersteuning aan
AOW-gerechtigden en biedt een overbruggingsuitkering aan mensen die
per 1 januari 2013 reeds deelnemen aan een vut- of prepensioenregeling
of een daarmee vergelijkbare regeling en die zich niet hebben kunnen
voorbereiden op de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd.
Inwoners van Caribisch Nederland die de AOV-gerechtigde leeftijd hebben
bereikt, ontvangen een basispensioen op grond van de Algemene
Ouderdomsverzekering (AOV). Tevens kent de AOV een partnertoeslag.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen en de aanvullende arbeidspensioenen regisseert de Minister.
Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden regelingen voor zover de overheid hier zelf verantwoordelijkheid
voor draagt;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB;
• De vormgeving van het toezicht met betrekking tot de arbeidspensioenen door De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële
Markten (AFM);
• De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Beleidswijzigingen

Belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein zijn:
• Kostendelersnorm AOW
De invoering van de kostendelersnorm AOW wordt uitgesteld naar
2019, daarmee voert dit kabinet de kostendelersnorm niet meer in.
• Toekomstig pensioenstelsel
Het is van belang om ook in de toekomst een collectief en solidair
stelsel te behouden, dat onder deelnemers kan rekenen op draagvlak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

95

•

•

en vertrouwen. Daarom is het kabinet in 2015 gestart met de Nationale
Pensioendialoog waarin het met alle betrokken partijen onderzocht
waar het pensioenstelsel beter kan. Dat heeft aan de basis gestaan van
de hoofdlijnen van een nieuw stelsel, zoals het kabinet die vorig jaar
aan de Tweede Kamer heeft gemeld. Die hoofdlijnen heeft het kabinet
verder ingevuld in de Perspectiefnota. In deze nota (Tweede Kamer,
2015–2016, 32 043, nr. 337) is een aantal vervolgactiviteiten genoemd
om invoering van een nieuw pensioenstelsel mogelijk te maken,
waaronder een uitwerking van de verschillende transitiepaden voor
het afschaffen van de doorsneesystematiek en een onderzoek naar de
mogelijkheid om bij pensionering het pensioen deels als een bedrag
ineens te ontvangen.
Waardeoverdracht kleine pensioenen
Het streven is om, zoals aan de Tweede Kamer vermeld in de brief van
14 april 2016 (Tweede Kamer, 2015–2016, 32 043, nr. 315), op 1 juli 2017
een wettelijke verplichting van waardeoverdracht van kleine pensioenen in werking te laten treden die in de plaats treedt van het huidige
recht van afkoop. Op deze wijze behouden ook kleine aanspraken hun
bestemming, waarmee de pensioenvoorziening wordt verbeterd van
vooral werknemers met meerdere kortlopende dienstverbanden.
Uitbreiding Overbruggingsregeling AOW (OBR)
Naar aanleiding van het onderzoek naar het (niet-) gebruik van de OBR
wordt de regeling uitgebreid Tweede Kamer, 2015-2016, 32 163, nr. 41.
Met de uitbreiding kan een OBR-uitkering tot maximaal 1 jaar met
terugwerkende kracht worden aangevraagd (de aanvraag moet wel
worden gedaan vóór dat de AOW-gerechtigde leeftijd is bereikt).
Daarnaast geven de uitkomsten ten aanzien van het mogelijk nietgebruik van de OBR aanleiding om de dienstverlening vanuit de SVB te
intensiveren. Dit gebeurt door potentiële OBR-gerechtigden gerichter
te rappelleren.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 8 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

102.168
102.168

24.266
24.266

24.887
24.887
100%

23.942
23.942

24.975
24.975

25.004
25.004

25.997
25.997

Inkomensoverdrachten
MKOB
Overbruggingsregeling AOW (OBR)
AOV incl. tegemoetkoming (Caribisch
Nederland)
Tijdelijke regeling inkomensondersteuning
AOW

101.951
1.199
6.378

24.266
1.017
4.108

24.887
0
4.478

23.942
0
3.833

24.975
0
4.177

25.004
0
4.512

25.997
0
4.760

18.274

19.137

20.409

20.109

20.798

20.492

21.237

76.100

4

0

0

0

0

0

Opdrachten

217

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

621

2.123

0

0

0

0

0

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten
Overbruggingsregeling AOW (OBR) en AOV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

96

Tabel 8.2 Premiegefinancierde uitgaven artikel 8 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Uitgaven

35.813.500 36.994.665 37.477.203 38.158.942 38.793.666 39.453.640 40.317.699

Inkomensoverdrachten
AOW
Inkomensondersteuning AOW (IOAW)

35.813.500 36.994.665 37.079.477 37.259.417 37.099.067 37.102.898 37.136.861
34.968.000 36.055.956 36.133.861 36.304.972 36.139.852 36.141.408 36.173.498
845.500
938.709
945.616
954.445
959.215
961.490
963.363

Nominaal

0

0

397.726

899.525

1.694.599

2.350.742

3.180.838

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Overbruggingsregeling AOW (OBR)
De OBR geldt voor mensen die per 1 januari 2013 reeds deelnemen aan
een vut- of prepensioenregeling of een daarmee vergelijkbare regeling en
die zich niet hebben kunnen voorbereiden op de verhoging van de
AOW-gerechtigde leeftijd. De regeling is per 1 oktober 2013 in werking
getreden, werkt terug tot 1 januari 2013 en sluit voor nieuwe instroom per
1 januari 2023. Vanaf 2016 is de OBR uitgebreid voor mensen die tussen
1 januari 2013 en 1 juli 2015 met vroegpensioen zijn gegaan. De OBR
overbrugt voor deze groep alleen het AOW-gat voor zover dat het gevolg
is van de versnelde verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd omdat
deze groep zich niet op die versnelling heeft kunnen voorbereiden.
Daarnaast wordt de OBR per 1 oktober 2016 nogmaals uitgebreid (zie
«Beleidwijzigingen»). De OBR kent een inkomenseis en een partner- en
vermogenstoets (exclusief eigen woning en pensioenvermogen). De OBR
wordt uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Het inkomen waarbij er toegang ontstaat tot de OBR bedraagt maximaal
200% van het wettelijk minimumloon voor alleenstaanden en 300% van
het wettelijk minimumloon voor paren. Dit is in de tweede helft van 2016
gelijk aan een bruto bedrag van € 3.074,40 per maand (exclusief vakantietoeslag) voor een alleenstaande en € 4.611,60 per maand (exclusief
vakantietoeslag) voor een paar.
Voor de vermogenstoets wordt aangesloten bij de grens van het box
3-vermogen uit de Wet Inkomstenbelasting 2001. Het heffingvrije
vermogen uit box 3 bedraagt in 2016 € 24.437 per persoon. Dit betekent
voor een (volwassen) eenpersoonshuishouden dat er tot een vermogen
van € 24.437 recht bestaat op een overbruggingsuitkering en voor een
(volwassen) tweepersoonshuishouden tot een vermogen van € 48.874.
Hoe hoog is de OBR?
De maximale uitkeringshoogte van de OBR is afgeleid van het wettelijk
minimumloon en komt netto overeen met de hoogte van het sociaal
minimum onder de AOW-gerechtigde leeftijd. Inkomen uit arbeid wordt
gedeeltelijk en inkomen uit uitkeringen wordt volledig in mindering
gebracht op de overbruggingsuitkering. De hoogte is voorts afhankelijk
van het aantal verzekerde jaren in de opbouwperiode overeenkomstig de
systematiek van de AOW, en begrensd tot de hoogte van het inkomen uit
vut- of prepensioen of het daarmee vergelijkbaar inkomen dat aan de OBR
vooraf ging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

97

Budgettaire ontwikkelingen
De wijziging van de OBR zal, in combinatie met een gerichte rappellering
van potentiële OBR-gerechtigden, het niet-gebruik van de regeling naar
verwachting terugdringen. Tegelijkertijd blijkt uit realisatiecijfers over 2015
dat de instroom in de OBR lager uitvalt dan eerder werd verondersteld.
Daarom zijn de geraamde uitgaven aan de OBR – ten opzichte van de
Begroting 2016 – neerwaarts bijgesteld.
Beleidsrelevante kerncijfers
Op basis van de realisatiecijfers over 2015 is de geraamde instroom
neerwaarts bijgesteld. Naar verwachting zal de instroom in de OBR steeds
verder afnemen, omdat steeds minder personen er voor in aanmerking
kunnen komen. In 2016 is de geraamde instroom iets hoger dan de
gerealiseerde instroom in 2015, omdat vanaf 1 januari 2016 de regeling is
uitgebreid voor mensen die tussen 1 januari 2013 en 1 juli 2015 met
vroegpensioen zijn gegaan. Vanaf 2017 neemt de geraamde instroom
weer af.
Tabel 8.3 Kerncijfers OBR1

Instroom OBR (x 1.000 uitkeringen)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

2,4

2,5

1,8

SVB, jaarverslag.

A2. Algemene Ouderdomsverzekering (AOV) (Caribisch
Nederland)
Inwoners van Caribisch Nederland die de AOV-gerechtigde leeftijd hebben
bereikt ontvangen een ouderdomspensioen op grond van de AOV. Naast
het ouderdomspensioen wordt op St. Eustatius en Saba een tegemoetkoming verstrekt die recht doet aan de prijsverschillen tussen de eilanden.
Budgettaire ontwikkelingen
Tot 2021 wordt de AOV-gerechtigde leeftijd stapsgewijs verhoogd naar 65
jaar. De hogere AOV-gerechtigde leeftijd dempt het volume van het aantal
AOV-gerechtigden. Het aantal 60-plussers neemt in deze jaren tegelijkertijd in geringe mate toe. Hierdoor kunnen de uitgaven van de
AOV-Caribisch Nederland van jaar tot jaar fluctueren.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 8.4 Kerncijfers AOV1

Volume AOV (x 1.000 personen, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

4,1

4,1

4,1

SZW unit RCN.

A3. Algemene Ouderdomswet (AOW)
De AOW is een volksverzekering en heeft als doel het verschaffen van een
basispensioen aan degenen die de AOW-gerechtigde leeftijd hebben
bereikt. De AOW wordt uitgevoerd door de SVB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

98

Wie komt er voor in aanmerking?
Iedereen die rechtmatig in Nederland woont tussen de aanvangsleeftijd
(in 2017 15 jaar en 9 maanden) en de AOW-gerechtigde leeftijd (in 2017 65
jaar en 9 maanden) is verplicht verzekerd voor de AOW. Ook als een
persoon niet in Nederland woont maar hier wel werkt en op grond
daarvan onder de loonbelasting valt, is hij of zij verzekerd.
In 2017 zal de AOW-gerechtigde leeftijd 65 jaar en 9 maanden bedragen.
Na 2017 zet de geleidelijke verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd
door. De AOW-gerechtigde leeftijd wordt in stappen verhoogd naar 66 jaar
in 2018 en 67 jaar in 2021. Daarna wordt de AOW- gerechtigde leeftijd
gekoppeld aan de levensverwachting.
Is de partner nog niet AOW-gerechtigd, dan heeft de AOW-gerechtigde
recht op een toeslag. Die toeslag wordt alleen uitgekeerd als de jongste
partner geen of weinig eigen inkomen heeft. De toeslag stopt zodra de
partner een eigen AOW-pensioen ontvangt. Per 1 januari 2015 is de
partnertoeslag gesloten voor nieuwe instroom.
Hoe hoog is de AOW?
De hoogte van het AOW-basispensioen is gekoppeld aan het wettelijk
minimumloon. Alleenstaanden ontvangen 70% van het AOW-normbedrag
dat is afgeleid van het wettelijk minimumloon en gehuwden of samenwonenden elk 50%.
Tabel 8.5 AOW bruto maandbedragen per 1 juli 2016, exclusief vakantietoeslag
€ 763,33
€ 1.119,24

Gehuwd / samenwonend1
Alleenstaande
1

Indien beide partners AOW-gerechtigd zijn ontvangen zij beiden € 763,33.

De bedragen in bovenstaande tabel zijn volledige AOW-pensioenen. Wie
pas later in Nederland is komen wonen of een aantal jaren in het
buitenland heeft gewoond en daarom niet de volledige opbouw heeft
gehad, krijgt een lagere uitkering: voor ieder jaar 2% minder AOW.
Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van de stijgende levensverwachting en de vergrijzing neemt
het AOW-volume de komende jaren toe. Door de stapsgewijze verhoging
van de AOW-gerechtigde leeftijd sinds 2013 – en de versnelling van deze
verhoging vanaf 2016 – wordt de toename afgevlakt. De uitkeringslasten
AOW stijgen tot 2019 als gevolg van de toename van het volume. In 2019
dalen de uitkeringslasten als gevolg van de ingeboekte besparing door de
kostendelersnorm in de AOW. Vanaf 2020 stijgen de geraamde uitgaven
weer door de toename van het AOW-volume.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

99

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 8.6 Kerncijfers AOW1

Volume AOW (x 1.000 personen, jaargemiddelde)
Personen met een onvolledige AOW-uitkering (% van totaal, ultimo)
Gemiddeld kortingspercentage AOW-uitkering i.v.m. niet verzekerde jaren (%)
1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

3.3292
19
47

3.364
19
46

3.390
19
46

SVB, jaarverslag.
SVB, administratie.

Handhaving
De gepercipieerde detectiekans en de kennis van de verplichtingen zijn
licht gedaald ten opzichte van 2014. De verschillen zijn niet significant en
niet nader te duiden. Het aantal geconstateerde overtredingen met
financiële benadeling en het totale benadelingbedrag zijn licht gestegen
ten opzichte van 2014. De incassoratio’s laten een stabiel beeld zien.
Tabel 8.7 Kerncijfers AOW (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

70
89

66
87

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

1,3
5,6

0,6
2,7

0,7
4,0

Terugvordering2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

39
–3
–3

65
21
–3

72
43
22

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1
2
3

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
SVB, Jaarverslag.
Deze cijfers komen niet voor.

A4. Inkomensondersteuning AOW (IOAOW)
In 2015 is een inkomensondersteuning voor AOW-gerechtigden geïntroduceerd die afhankelijk is van de opbouwjaren op grond van de AOW. De
regeling wordt uitgevoerd door de SVB en gefinancierd uit het Ouderdomsfonds.
Wie komt er voor in aanmerking?
De IOAOW wordt verstrekt aan iedereen die in aanmerking komt voor een
AOW-uitkering en woonachtig is in de EU/EER/Zwitserland, verdragslanden of Caribisch Nederland.
Hoe hoog is de inkomensondersteuning AOW?
De hoogte van de IOAOW is afhankelijk van het aantal AOW-opbouwjaren
en bedraagt maximaal € 25,48 bruto per maand (prijspeil 2016). De
IOAOW wordt jaarlijks geïndexeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

100

Budgettaire ontwikkelingen
Als gevolg van de stijgende levensverwachting en de vergrijzing van de
bevolking stijgt het aantal mensen dat recht heeft op de IOAOW jaarlijks.
Door de stapsgewijze verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd wordt
deze stijging evenwel afgevlakt.
Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 8.8 Kerncijfers inkomensondersteuning AOW1

Volume inkomensondersteuning AOW (x 1.000 personen, jaargemiddelde)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

3.3291

3.364

3.390

SVB, administratie.

Aanvullende arbeidspensioenen

Aanvullend pensioen is een arbeidsvoorwaarde. Sociale partners zijn
verantwoordelijk voor de inhoud en de reikwijdte van pensioenregelingen.
De overheid stelt regels om te bevorderen dat toezeggingen ook daadwerkelijk worden nagekomen en draagt zorg voor toezicht op de naleving
daarvan.
Beleidsrelevante kerncijfers
Als kerncijfers zijn het aantal pensioenfondsen opgenomen en het aantal
pensioenfondsen met een dekkingsgraad onder de 130%, alsmede de
daarbij betrokken deelnemers en gepensioneerden. De maatstaf van 130%
is gekozen omdat een dergelijke dekkingsgraad met de wettelijk vastgestelde mate van zekerheid toereikend is om de pensioenverplichtingen na
te komen.
Het aantal pensioenfondsen neemt jaarlijks af. Het gaat hierbij vooral om
de pensioenfondsen die vanwege de uitdagingen waarvoor ze zich gesteld
zien, nadenken over hun toekomstbestendigheid. Dit kan er toe leiden dat
pensioenfondsen fuseren of dat de uitvoering van de pensioenregeling
wordt ondergebracht bij een andere pensioenuitvoerder, bijvoorbeeld een
premiepensioeninstelling, een verzekeraar of een ander (algemeen)
pensioenfonds. Het aandeel pensioenfondsen – ook in termen van daarbij
betrokken deelnemers en gepensioneerden – met een dekkingsgraad lager
dan 130% is vergelijkbaar met dat van voorafgaande jaren.

Tabel 8.9 Kerncijfers aanvullende pensioenen1

Totaal aantal pensioenfondsen2
Aantal pensioenfondsen met dekkingsgraad ≤130%
Aantal bij deze fondsen betrokken deelnemers (x 1.000)
Aantal bij deze fondsen betrokken gepensioneerden (x 1.000)

Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

281
263
5.266
2.897

245
227
5.130
2.943

231
212
5.082
3.144

1

DNB, statistiek toezicht pensioenfondsen.
Pensioenfondsen zonder eigen verplichtingen, bijvoorbeeld de volledig herverzekerde fondsen, kennen geen dekkingsgraad en zijn daarom niet
opgenomen in de tabel.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

101

Artikel

9. Nabestaanden

Algemene doelstelling

De overheid beschermt nabestaande partners en wezen voor
zover nodig tegen de financiële gevolgen van het verlies van
partner of ouders.
De overheid vindt dat mensen die geconfronteerd zijn met het overlijden
van hun partner of ouder(s) en die vanwege de zorg voor een kind of
arbeidsongeschiktheid niet (volledig) in een eigen inkomen kunnen
voorzien, verzekerd moeten zijn van financiële ondersteuning. Daarom
regelt zij in deze gevallen op grond van de Algemene nabestaandenwet
(Anw) een nabestaandenuitkering voor de overblijvende partner en een
wezenuitkering voor kinderen die beide ouders hebben verloren.
Inwoners van Caribisch Nederland die geconfronteerd zijn met het
overlijden van hun partner of ouder(s), hebben op grond van de
Algemene weduwen- en wezenverzekering (AWW) recht op een uitkering.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de inkomensondersteuning met begrotingsgefinancierde uitkeringsregelingen. Bij de premiegefinancierde uitkeringsregelingen regisseert de Minister. Hij is in deze rollen verantwoordelijk
voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de uitkeringen van de onderscheiden regelingen;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doeltreffende en
doelmatige uitvoering door de SVB;
• De organisatie van de eigen uitvoering binnen het verband van de
Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN).

Beleidswijzigingen

Er zijn in 2017 geen beleidswijzigingen op het terrein van nabestaanden.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 9 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

1.110
1.110

1.199
1.199

1.253
1.253
100%

1.288
1.288

1.324
1.324

1.377
1.377

1.429
1.429

Inkomensoverdrachten
AWW (Caribisch Nederland)

1.110
1.110

1.199
1.199

1.253
1.253

1.288
1.288

1.324
1.324

1.377
1.377

1.429
1.429

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AWW
Caribisch Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

102

Tabel 9.2 Premiegefinancierde uitgaven artikel 9 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Uitgaven

452.437

422.779

410.343

391.057

379.796

376.221

372.628

Inkomensoverdrachten
Anw
Tegemoetkoming Anw

452.437
444.437
8.000

422.779
415.622
7.157

405.580
398.612
6.968

384.056
377.342
6.714

370.840
364.296
6.544

364.842
358.399
6.443

358.201
351.878
6.323

Nominaal

0

0

4.763

7.001

8.956

11.379

14.427

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Algemene weduwen- en wezenverzekering (AWW) (Caribisch
Nederland)
Inwoners van Caribisch Nederland die geconfronteerd zijn met het
overlijden van hun partner of ouder(s), hebben op grond van de AWW
recht op een uitkering. De SZW-unit bij de Rijksdienst Caribisch Nederland
(RCN) is verantwoordelijk voor de uitvoering van deze regeling in
Caribisch Nederland.
Budgettaire ontwikkelingen
De stijging van de uitgaven van de AWW wordt verklaard door de
verhoging van de AOV-gerechtigde leeftijd (zie ook beleidsartikel 8).
Hierdoor lopen de uitkeringen van de AWW langer door.
Beleidsrelevante kerncijfers

Tabel 9.3 Kerncijfers AWW Caribisch Nederland1

Volume AWW (x 1.000 personen, ultimo)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

0,3

0,3

0,3

SZW unit RCN.

A2. Algemene nabestaandenwet (Anw)
De Anw is een volksverzekering en regelt, onder voorwaarden, bij
overlijden een uitkering voor de partner en een wezenuitkering voor
kinderen die beide ouders hebben verloren. Daarnaast ontvangt iedere
Anw-gerechtigde maandelijks de Anw-tegemoetkoming. De Anw wordt
door de SVB uitgevoerd.
Wie komt er voor in aanmerking?
• Nabestaande partners komen in aanmerking voor een nabestaandenuitkering als zij jonger zijn dan de AOW-gerechtigde leeftijd, de partner
op de datum van overlijden verzekerd was voor de Anw en de
nabestaande:
C één of meer kinderen onder de 18 jaar verzorgt, of;
C voor minstens 45% arbeidsongeschikt is.
• Een kind heeft recht op een wezenuitkering indien beide ouders zijn
overleden. Wezen tot 16 jaar hebben altijd recht op een uitkering. De
uitkering kan worden verlengd tot 18 jaar wanneer sprake is van
arbeidsongeschiktheid van minstens 45%, en tot 21 jaar bij studie of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

103

wanneer de wees meer dan 19 uur per week het huishouden verzorgt
waartoe minstens één andere wees behoort.
De Anw maakt geen onderscheid tussen gehuwden en mensen die
ongehuwd zijn en samen een huishouding vormen. Daarom wordt
gesproken van «partner». Nabestaanden die vóór 1 juli 1996 recht hadden
op de voorganger van de Anw, de Algemene Weduwen- en Wezenwet,
vallen onder een overgangsregeling.
Hoe hoog is de Anw?
De nabestaandenuitkering bedraagt 70% van het referentieminimumloon.
Op de nabestaandenuitkering vindt inkomstenverrekening plaats. Daarbij
kent de nabestaandenuitkering een vrijlating voor inkomen uit arbeid.
Deze bedraagt 50% van het wettelijk minimumloon, plus eenderde deel
van het meerdere inkomen. Inkomen in verband met arbeid (bijvoorbeeld
WIA- of WW-uitkering) wordt geheel gekort. Eigen vermogen, de
inkomsten uit dit vermogen en particuliere aanvullende nabestaandenpensioenen worden niet gekort op de nabestaandenuitkering.
Per 1 juli 2015 is voor de nabestaandenuitkering de kostendelersnorm
ingevoerd. De uitkering zal in stappen van 4 jaar verlaagd worden tot 50%
van het referentieminimumloon als nabestaanden kosten delen met een
of meer meerderjarige personen.
De wezenuitkering bedraagt een percentage van het referentieminimumloon, afhankelijk van de leeftijd van de wees. De hoogte van de
wezenuitkering is niet afhankelijk van het inkomen.
Nabestaanden of wezen ontvangen naast hun Anw-uitkering ook een
tegemoetkoming Anw.
Tabel 9.4 Anw bruto maandbedragen (maxima) per 1 juli 2016, exclusief vakantietoeslag
Nabestaandenuitkering
Nabestaandenuitkering met een of meer meerderjarige medebewoners (kostendelersnorm)
Wezenuitkering (wezen tot 10 jaar)
Wezenuitkering (wezen van 10 tot 16 jaar)
Wezenuitkering (wezen van 16 tot 21 jaar)
Tegemoetkoming Anw

€ 1.156,32
€ 1.052,62
€ 370,02
€ 555,03
€ 740,04
€ 16,74

Budgettaire ontwikkelingen
De uitkeringslasten in de Anw dalen omdat de instroom van nieuwe
nabestaanden in de Anw kleiner is dan de uitstroom van personen die
recht hebben op de Anw en de voorganger van de huidige Anw, de
Algemene Weduwen- en Wezenwet. AWW-gerechtigden stromen de
komende jaren uit, voornamelijk vanwege het bereiken van de
AOW-gerechtigde leeftijd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

104

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 9.5 Kerncijfers Anw1
Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

Volume Anw (x 1.000 uitkeringsjaren, jaargemiddelde)
Volume Anw (x 1.000 personen, jaargemiddelde)

32
39

30
35

29
34

Onderverdeling volume Anw:
Volume nabestaandenuitkering (x 1.000 uitkeringsjaren, jaargemiddelde),
ingang recht voor 1 juli 1996
• waarvan nabestaanden met kind2
• waarvan nabestaandenuitkering o.g.v. arbeidsongeschiktheid2, 3

10
0
10

9
0
9

8
0
8

Volume nabestaandenuitkering (x 1.000 uitkeringsjaren, jaargemiddelde),
ingang recht na 1 juli 1996
• waarvan nabestaanden met kind2
• waarvan nabestaandenuitkering o.g.v. arbeidsongeschiktheid2,3

20
8
12

19
8
11

19
8
11

Volume wezenuitkering (x 1.000 uitkeringsjaren, jaargemiddelde)

1,4

1,3

1,4

1
SZW berekening op basis van gegevens SVB. De in het SVB-jaarverslag gepresenteerde uitkeringsjaren zijn excl. de uitkeringen die binnen het
begrotingsjaar (2014) met terugwerkende kracht zijn verstrekt.
2
SVB, administratie.
3
Inclusief de groep die tot 1 april 2015 in aanmerking kwam o.g.v. leeftijd (geboren vóór 1950).

Handhaving
De gepercipieerde detectiekans is in 2015 onveranderd op 83% gebleven.
De kennis van de verplichtingen is gedaald van 90% naar 84%. Deze
daling is niet significant. Het aantal geconstateerde overtredingen met
financiële benadeling is gelijk gebleven ten opzichte van 2014. Het totale
benadelingsbedrag is toegenomen. Dit betekent dat er een aantal
overtredingen met een hogere financiële benadeling zijn geconstateerd.
Tabel 9.6 Kerncijfers Anw (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

83
90

83
84

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

0,2
1,9

0,1
1,9

0,1
2,2

Terugvordering2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

21
–3
–3

30
12
–3

33
32
11

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1
2
3

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
SVB, jaarverslag.
Deze cijfers komen niet voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

105

Artikel

10. Tegemoetkoming ouders

Algemene doelstelling

De overheid biedt een financiële tegemoetkoming aan ouders of
verzorgers voor de kosten van kinderen.
De overheid biedt ouders of verzorgers een financiële tegemoetkoming
voor de kosten voor verzorging en opvoeding van kinderen op grond van
de Algemene kinderbijslagwet (AKW) en de kinderbijslagvoorziening BES.
Gezinnen met een laag of middeninkomen komen daarnaast in
aanmerking voor een tegemoetkoming op grond van de Wet op het
kindgebonden budget (WKB).

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de tegemoetkoming met uitkeringsregelingen. Hij
is in deze rol verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving;
• De vaststelling van het niveau van de tegemoetkoming op grond van
de AKW, de kinderbijslagvoorziening BES en de WKB;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doelmatige en
doeltreffende uitvoering van de AKW door de SVB.
De Minister van Financiën is verantwoordelijk voor de rechtmatige,
doelmatige en doeltreffende uitvoering van de WKB door de Belastingdienst.

Beleidswijzigingen

Het eerste en tweede kindbedrag van het kindgebonden budget worden
met € 100 verhoogd om de inkomenspositie van gezinnen met lage en
middeninkomens te ondersteunen. Doordat het tweede kindbedrag in
2016 eenmalig met € 33 was verhoogd zou dit bedrag in 2017 weer met
€ 33 zijn verlaagd. Per saldo stijgt het tweede kindbedrag in 2017 ten
opzichte van 2016 derhalve met € 67.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 10.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 10 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

5.310.186
5.310.186

5.471.034
5.471.034

5.560.635
5.560.635
100%

5.533.099
5.533.099

5.505.550
5.505.550

5.475.891
5.475.891

5.452.624
5.452.624

Inkomensoverdrachten
AKW
Kinderbijslagvoorziening BES
WKB
TOG
TOG-kopje

5.310.186
3.238.238
0
2.063.020
5.428
3.500

5.471.034
3.332.033
1.803
2.137.024
0
174

5.560.635
3.326.308
1.842
2.232.485
0
0

5.533.099
3.309.405
1.842
2.221.852
0
0

5.505.550
3.289.343
1.842
2.214.365
0
0

5.475.891
3.269.132
1.842
2.204.917
0
0

5.452.624
3.252.449
1.842
2.198.333
0
0

217.589

294.162

285.799

288.284

290.228

298.432

272.989

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten zijn gebaseerd op wet- en regelgeving en
derhalve voor 100% juridisch verplicht. Het betreft uitkeringslasten AKW,
kinderbijslagvoorziening BES (Caribisch Nederland) en WKB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

106

Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
A1. Algemene Kinderbijslag Wet (AKW)
De AKW biedt ouders een tegemoetkoming in de kosten die het opvoeden
en verzorgen van kinderen onder de 18 jaar met zich mee brengt. De AKW
wordt uitgevoerd door de SVB.
Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders van kinderen tot 18 jaar hebben recht op kinderbijslag.
Hoe hoog is de kinderbijslag?
De hoogte van de kinderbijslag hangt af van de leeftijd van het kind. De
kinderbijslagbedragen worden per 1 januari 2017 en 1 juli 2017
geïndexeerd. Bij ziekte of handicap of omdat het kind niet thuis woont om
onderwijsredenen kan onder nadere voorwaarden sprake zijn van dubbele
kinderbijslag. Alleenstaande en alleenverdienende ouders van thuiswonende kinderen met ziekte of handicap kunnen onder voorwaarden in
aanmerking komen voor een extra tegemoetkoming in de AKW.

Tabel 10.2 AKW tegemoetkoming, bedragen per kwartaal per 1 juli 2016
Voor kinderen van:
0 t/m 5 jaar
6 t/m 11 jaar
12 t/m 17 jaar
Extra tegemoetkoming AKW (jaarbedrag 2016)

€ 197,51
€ 239,84
€ 282,16
€ 2.005,99

Budgettaire ontwikkelingen
Het budgettaire beslag van de AKW kent een licht dalend verloop door
afname van het aantal kinderen onder de 18 jaar.
Beleidsrelevante kerncijfers
Zowel het aantal kinderen als het aantal gezinnen AKW daalt licht.
Tabel 10.3 Kerncijfers AKW1

Aantal gezinnen AKW (x 1.000, jaargemiddelde)
Aantal telkinderen AKW (x 1.000, jaargemiddelde)
1

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

1.917
3.423

1.912
3.408

1.909
3.400

SVB, administratie.

Handhaving
De door ontvangers van de kinderbijslag gepercipieerde detectiekans is in
2015 ten opzichte van 2014 gestegen met 3%-punt; de kennis die
ontvangers van kinderbijslag hebben van hun verplichtingen is
afgenomen met 2%-punt. Het aantal geconstateerde overtredingen nam
tussen 2013 en 2014 iets toe tot afgerond 2.300 en daalde in 2015 tot
2.000. Overtredingen vinden relatief vaak plaats wanneer ouders niet
doorgeven dat zij gaan werken in het buitenland, waardoor samenloop
met andere kinderbijslagen ontstaat. Een andere relatief vaak voorkomende overtreding is het niet opgeven van het inkomen van het kind. Ten
opzichte van het aantal kinderen waarvoor kinderbijslag wordt uitbetaald
is het percentage geconstateerde overtredingen 0,07% in 2014 en 0,06% in
2015. De incassoratio’s laten een stabiel beeld zien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

107

Tabel 10.4 Kerncijfers AKW (fraude en handhaving)
Realisatie
2013

Realisatie
2014

Realisatie
2015

–
–

71
78

74
76

Opsporing2
Aantal geconstateerde overtredingen met financiële benadeling (x 1.000)
Totaal benadelingbedrag (x € 1 mln)

2,1
1,7

2,3
1,2

2,0
1,2

Terugvordering2
Incassoratio 2013 (%)
Incassoratio 2014 (%)
Incassoratio 2015 (%)

53
–3
–3

72
55
–3

76
69
50

Preventie1
Gepercipieerde detectiekans (%)
Kennis van de verplichtingen (%)

1

Ipsos «Kennis der verplichtingen en detectiekans 2015». Cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.
SVB, Jaarverslag.
3
Deze cijfers komen niet voor.
2

A2. Wet kinderbijslagvoorziening BES
De kinderbijslagvoorziening BES biedt ouders en verzorgers die op
Bonaire, St. Eustatius en Saba wonen een tegemoetkoming voor de
kosten van opvoeding en verzorging van kinderen die nog geen 18 jaar
zijn. De kinderbijslagvoorziening BES wordt uitgevoerd door de RCN-unit
SZW.
Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders en verzorgers van kinderen tot 18 jaar die ingezetene zijn van
Bonaire, St. Eustatius en Saba.
Hoe hoog is de kinderbijslagvoorziening BES?
De hoogte van het bedrag bedraagt in 2016 40 USD op Bonaire en 42 USD
op St. Eustatius en Saba per kind per maand. Dit bedrag wordt voor 2017
geïndexeerd.
Budgettaire ontwikkelingen
De geraamde uitgaven kinderbijslagvoorziening BES zijn constant.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het geraamde aantal kinderen met kinderbijslagvoorziening BES is
constant.
Tabel 10.5 Kerncijfers Wet kinderbijslagvoorziening BES

Aantal kinderen kinderbijslagvoorziening BES (x 1.000, jaargemiddelde)

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

–

5,0

5,0

A3. Wet op het Kindgebonden Budget (WKB)
Het kindgebonden budget is een inkomensafhankelijke tegemoetkoming
van de overheid in de kosten van kinderen voor gezinnen tot een bepaald
inkomen en vermogen. De WKB wordt uitgevoerd door Belastingdienst/
Toeslagen. Indien sprake is van een aanvulling op buitenlandse gezinstoeslagen, is de SVB verantwoordelijk voor de uitbetaling van de WKB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

108

Wie komt er voor in aanmerking?
Ouders van kinderen tot 18 jaar kunnen het kindgebonden budget
ontvangen, afhankelijk van de hoogte van het inkomen en vermogen.
Hoe hoog is het kindgebonden budget?
De hoogte van het kindgebonden budget hangt af van het aantal kinderen,
de leeftijd van de kinderen, het (gezamenlijke) inkomen en vermogen van
de ouders en de leefvorm van de ouder die het kindgebonden budget
ontvangt. Als het (gezamenlijke) inkomen hoger is dan € 19.759 (bedrag
2016) wordt het kindgebonden budget geleidelijk minder. Voor iedere euro
boven dit inkomen, wordt het kindgebonden budget € 0,0675 lager. De
bedragen van het kindgebonden budget worden per 1 januari aangepast
aan de prijsontwikkelingen.
Tabel 10.6 WKB tegemoetkoming, maximum bedragen per jaar per 1 januari 2016
Een gezin met:
1 kind

€ 1.038
€ 828
€ 284
€ 284

Verhoging 2e kind (extra bedrag per jaar)
Verhoging 3e kind (extra bedrag per jaar)
Verhoging ieder volgend kind (extra bedrag per jaar)

€ 233
€ 415
€ 3.066

Extra verhoging 12–15-jarigen1
Extra verhoging 16–17-jarigen1
Alleenstaande ouderkop
1

Ten opzichte van de bovengenoemde bedragen.

Budgettaire ontwikkelingen
Door de verhoging van het eerste en tweede kindbedrag met € 100 per
2017 neemt het budgettaire beslag toe met € 130 miljoen. Doordat het
tweede kindbedrag in 2016 eenmalig met € 33 was verhoogd zou dit
bedrag in 2017 weer met € 33 zijn verlaagd. Per saldo stijgt het tweede
kindbedrag in 2017 ten opzichte van 2016 derhalve met € 67. Door afname
van het aantal kinderen onder de 18 jaar daalt het budgettaire beslag na
2017 licht.
Beleidsrelevante kerncijfers
Het aantal huishoudens met kindgebonden budget neemt in 2017 naar
verwachting toe. Dit komt door de verhoging van het eerste en tweede
kindbedrag. Hierdoor wordt het afbouwtraject van de toeslag langer en
krijgen meer huishoudens recht op kindgebonden budget. Het aantal
alleenstaande ouders met WKB neemt naar verwachting toe. In de CBS
huishoudensprognose is een opwaartse trend te zien in het aantal
eenouderhuishoudens.
Tabel 10.7 Kerncijfers WKB1

Aantal huishoudens WKB (x 1.000, jaargemiddelde)
Aantal kinderen WKB (x 1.000, jaargemiddelde)
Aantal alleenstaande ouders WKB (x 1.000, jaargemiddelde)

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

772
1.422
310

754
1.385
317

792
1.460
323

1
Ministerie van Financiën, Belastingdienst. De realisatiecijfers van 2015 zijn gebaseerd op de opgaven van aanvragers die nog kunnen wijzigen bij
het definitief vaststellen van het recht op toeslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

109

B. Ontvangsten
De ontvangsten betreffen grotendeels de terugontvangsten ten gevolge
van terugvorderingen van het kindgebonden budget. Nadat de toeslagen
definitief zijn toegekend worden terugvorderingen ingesteld bij de
huishoudens die meer hebben ontvangen dan waar ze recht op hadden op
basis van hun vastgestelde inkomen. Omdat de definitieve afrekening
achteraf plaatsvindt, zijn de terugontvangsten in een bepaald jaar veelal
gebaseerd op definitieve afrekeningen van eerdere jaren. Door de
uitbreiding van de WKB met de alleenstaande ouderkop in 2015 nemen de
ontvangsten naar verwachting fors toe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

110

Artikel

11. Uitvoering

Algemene doelstelling

De overheid voorziet de uitvoeringsorganisaties van financiële
middelen voor een rechtmatige, doelmatige, doeltreffende en
klantgerichte uitvoering van sociale zekerheidsregelingen, binnen
de kaders die de overheid stelt.
De uitvoering van de sociale zekerheidswetten vindt mede plaats door
ZBO’s en RWT’s. De Minister van SZW bepaalt de kaders waarbinnen de
uitvoering tot stand komt en stelt uitvoeringsbudget ter beschikking aan
het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) inclusief het
Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen (BKWI), de Sociale
Verzekeringsbank (SVB) en het Inlichtingenbureau (IB). Hij maakt daarbij
prestatieafspraken en stuurt op rechtmatige, doelmatige, doeltreffende en
klantgerichte uitvoering. Hiertoe is een planning- en controlcyclus
ingericht tussen de uitvoeringsorganen en het ministerie.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister is verantwoordelijk voor het doen uitvoeren van de sociale
zekerheidswetgeving door de uitvoeringsorganen en draagt zorg voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van weten regelgeving (wet SUWI) waarbinnen de uitvoeringsorganen
opereren;
• De vormgeving van het stelsel van sociale-zekerheidswetten die het
UWV en de SVB uitvoeren;
• De vaststelling van de budgetten die aan het UWV, de SVB en het IB
beschikbaar worden gesteld met daarbij passende prestatieafspraken;
• De sturing van en het toezicht op de rechtmatige, doelmatige,
doeltreffende en klantgerichte uitvoering door het UWV, de SVB en het
IB en de verantwoording daarover;
• De vaststelling van de omvang van de middelen die aan de Landelijke
Cliëntenraad (LCR) beschikbaar worden gesteld.
In onderstaande tabel zijn de rechtmatigheidindicatoren voor het UWV en
de SVB weergegeven.

Tabel 11.1 Indicatoren rechtmatigheid uitvoering ZBO’s

Rechtmatigheid UWV (in %)1
Rechtmatigheid SVB (in %)2

Realisatie
20151

Streefwaarde
20162

Streefwaarde
20173

99,3
99,8

99
99

99
99

1

Jaarverslagen 2015 UWV en SVB.
Jaarplannen 2016 UWV en SVB.
3
De streefcijfers zijn opgenomen in de meibrieven aan de ZBO’s. In deze brieven staan de onderling afgestemde beleidsmatige prioriteiten en
financiële kaders voor het volgende jaar.
2

Beleidswijzigingen

•
•

•

Voor de beleidswijzigingen per wet wordt verwezen naar de overige
beleidsartikelen.
In 2015 is de beleidsdoorlichting van beleidsartikel 11 in combinatie
met de evaluatie van de Wet SUWI afgerond en naar de Tweede Kamer
verzonden (Tweede Kamer, 2015–2016, 30 982, nr. 26). De uitkomsten
hiervan worden verwerkt in de afspraken die met de ZBO’s gemaakt
worden.
Naar aanleiding van de motie Ulenbelt van december 2015 (Tweede
Kamer, 2015–2016, 26 448, nr. 549) is de Algemene Rekenkamer gestart
met een onderzoek naar de relatie tussen de doelen die het UWV heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

111

•

•

•

•

•

en de middelen en mensen waarover het UWV beschikt. De Algemene
Rekenkamer verwacht het onderzoek in december 2016 te publiceren.
Diverse maatregelen zijn genomen om de persoonlijke dienstverlening
aan werkzoekenden te verbeteren (Tweede Kamer, 2015–2016, 33 566,
nr. 93). Zo zal het UWV structureel meer persoonlijke dienstverlening
gaan aanbieden aan WW-gerechtigden voor wie het aannemelijk is dat
hierdoor de kans op werkhervatting wordt vergroot. Het UWV gebruikt
hierbij de zogenoemde «Werkverkenner». Aan de hand van dit
instrument wordt bij instroom in de WW voor iedere werkloze de kans
op langdurige werkloosheid ingeschat. Mensen met een verhoogd
risico op langdurige werkloosheid worden voor een gesprek uitgenodigd. Op basis van de uitkomsten van dit gesprek wordt de in te zetten
dienstverlening bepaald.
In het UWV-Informatieplan 2016–2020 geeft het UWV aan hoe het de
komende jaren wil werken aan wendbare en toekomstbestendige
ICT-systemen. Het plan is met de appreciatie van de Minister van SZW
onlangs aan de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee wordt uitvoering
gegeven aan de motie Schut-Welkzijn van december 2015 (Tweede
Kamer, 2015–2016, 26 448, nr. 547).
Na het signaleren van achterstanden bij herbeoordelingen is een
integraal plan opgezet om de beschikbare capaciteit van verzekeringsartsen te maximaliseren en om aanvullende maatregelen te nemen die
de werklast voor het UWV verminderen en in de tijd spreiden (Tweede
Kamer, 2015–2016, 26 448, nr. 569). Het jaar 2017 zal net als 2016 in het
teken staan van beheersing van de achterstanden; in 2018 zal een
situatie ontstaan van evenwicht tussen de vraag naar herbeoordelingen en de capaciteit om deze uit te voeren.
Mensen in de Wajong2010 blijken langer begeleiding nodig te hebben
dan bij de start van de Wajong2010 werd aangenomen. Omdat het in
het kader van de banenafspraak belangrijk is dat deze groep goede en
voldoende ondersteuning krijgt van het UWV is het dienstverleningsbudget meerjarig verhoogd. De beleidsdoorlichting van beleidsartikel 4
zal onderzoek doen naar de doeltreffendheid van dienstverlening aan
de verschillende groepen in de Wajong.
In 2016 is de uitkomst van het traject strategische heroriëntatie van de
SVB aangeboden aan de Tweede Kamer (Tweede Kamer, 2015–2016
26 448, nr. 571). De heroriëntatie heeft geleid tot de uitwerking van een
drietal strategische doelstellingen van de SVB gericht op een betrouwbare dienstverlening voor de burger, het verhogen van de continuïteit
en wendbaarheid van de uitvoering en het intensiveren van de
ketensamenwerking. Deze strategische doelstellingen zijn nader
uitgewerkt in de veranderagenda 2016–2017. Jaarlijks worden in de
reguliere planning- en controlcyclus concrete resultaatsafspraken
gemaakt tussen de opdrachtgevers (de Ministeries van SZW en VWS)
en de SVB om te komen tot een goede implementatie van de strategische heroriëntatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

112

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 11.2 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 11 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

438.181
438.181

436.082
436.082

434.478
434.478
100%

388.292
388.292

350.686
350.686

335.803
335.803

336.532
336.532

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s1
Uitvoeringskosten UWV
Uitvoeringskosten SVB
Uitvoeringskosten IB

437.532
331.571
99.590
6.371

435.433
323.924
105.063
6.446

433.842
326.381
101.192
6.269

387.661
285.211
96.254
6.196

350.055
253.018
90.885
6.152

335.172
239.837
89.183
6.152

335.901
243.171
86.578
6.152

649
649

649
649

636
636

631
631

631
631

631
631

631
631

10.144

16.320

0

0

0

0

0

Bijdrage aan nationale organisaties
Landelijke Cliëntenraad
Ontvangsten
1

Deze bedragen hebben alleen betrekking op de uitvoering van het SZW-beleid door de ZBO’s.

Budgetflexibiliteit

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s:
De bijdragen aan ZBO’s zijn 100% juridisch verplicht. Dit zijn de uitvoeringsbudgetten van het UWV, de SVB en het IB. Deze budgetten worden
bij de goedkeuring van de jaarplannen vastgesteld.
Bijdrage aan nationale organisaties:
De bijdrage aan nationale organisaties is 100% juridisch verplicht. Het
betreft een bijdrage aan de LCR. Het budget wordt bij goedkeuring van het
jaarplan vastgesteld.

Tabel 11.3 Premiegefinancierde uitgaven artikel 11 (x € 1.000)
artikelonderdeel

1

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Uitgaven

1.607.496

1.530.786

1.546.537

1.573.334

1.522.508

1.549.244

1.575.413

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s1
Uitvoeringskosten UWV
Uitvoeringskosten SVB

1.607.496
1.485.496
122.000

1.530.786
1.419.451
111.335

1.524.021
1.410.716
113.305

1.516.633
1.405.079
111.554

1.444.910
1.334.787
110.123

1.442.268
1.332.092
110.176

1.434.635
1.327.406
107.229

Nominaal

0

0

22.516

56.701

77.598

106.976

140.778

Ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

Deze bedragen hebben alleen betrekking op de uitvoering van het SZW-beleid door de ZBO’s.

Toelichting financiële instrumenten

A. Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
De Minister van SZW stelt de financiële kaders vast voor het UWV, de SVB
en het IB, waarbinnen deze organisaties hun jaarplannen dienen op te
stellen. Deze financiële kaders hebben alleen betrekking op de uitvoering
van SZW-taken door genoemde ZBO’s. In de jaarplannen nemen het UWV
en de SVB een verdeling van de uitvoeringskosten naar wet en/of fonds
op. De Minister stuurt op het totaalbudget per organisatie. Uitgangspunt
daarbij is dat de organisaties zelfstandig de uitvoering organiseren en
over de realisatie via het jaarverslag verantwoording afleggen aan de
Minister van SZW.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitvoeringskosten van het UWV en de SVB wijzigen gedurende de
jaren als gevolg van beleidswijzigingen en van volumeontwikkelingen in
de onderscheiden wetten. De opgelegde taakstellingen zijn in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

113

uitvoeringsbudgetten van de ZBO’s verwerkt. Mede hierdoor dalen de
uitgaven tot en met 2018. Vanaf 2018 tot en met 2021 dalen de uitgaven
nog eens met circa € 135 miljoen. Dit wordt voor een beperkt deel (circa
€ 22 miljoen) veroorzaakt door de ontwikkelingen in de verschillende
wetten, met name de daling in de WW. De resterende daling komt door de
afloop van diverse tijdelijke budgetten zoals de business case Handhaving
van de SVB en de herindeling van de Wajong bij het UWV.
In tabel 11.4 zijn de uitvoeringskosten van het UWV en de SVB toegedeeld
aan de onderscheiden wetten en regelingen. Deze toedeling is extracomptabel.
B. Bijdrage aan nationale organisaties
De LCR is een overlegorgaan ingesteld bij Wet SUWI waarin landelijke
cliëntenorganisaties, vertegenwoordigers van gemeentelijke cliëntenraden en vertegenwoordigers van de centrale cliëntenraden van de SVB
en het UWV zitting hebben. De LCR heeft tot taak periodiek te overleggen
met het UWV, de SVB, de gemeenten en de Minister van SZW over
onderwerpen op het terrein van werk en inkomen. De Minister van SZW
stelt de financiële kaders vast voor de LCR, waarbinnen de LCR een
jaarplan dient op te stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

114

Tabel 11.4 Extracomptabel overzicht begrotings- en premiegefinancierde uitgaven UWV en SVB (x € 1.000)1
2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

1.817.067

1.743.375

1.737.097

1.690.290

1.587.805

1.571.929

1.570.577

331.571
1.775
114.518
78.642
85.056
15.450

323.924
1.907
107.690
86.631
80.463
13.600

326.381
2.060
100.025
100.349
83.392
240

285.211
2.057
90.053
81.234
80.355
0

253.018
2.473
67.121
78.234
72.254
0

239.837
2.943
66.810
65.234
72.254
0

243.171
3.234
66.929
68.234
72.254
0

16.930
10.563
0

19.340
5.313
900

18.100
5.151
1.700

17.900
4.968
400

20.000
4.812
0

20.000
4.692
0

20.000
4.616
0

0
8.637

0
8.081

7.410
7.954

340
7.904

220
7.904

0
7.904

0
7.904

1.485.496
79.568
91.822
230.600
3.299
731.623
260.412
14.052
60.920
13.200

1.419.451
71.532
67.301
243.126
3.333
714.587
259.090
12.670
47.811
0

1.410.716
71.781
68.784
253.953
3.158
706.713
247.146
12.232
46.951
0

1.405.079
68.581
71.167
239.608
2.989
722.817
240.195
12.951
46.770
0

1.334.787
65.786
75.145
215.497
2.848
679.337
234.071
14.570
47.532
0

1.332.092
64.126
79.156
217.222
2.730
674.608
231.442
14.424
48.384
0

1.327.406
62.041
79.156
225.294
2.625
665.186
230.319
14.424
48.361
0

SVB

221.590

216.399

214.497

207.808

201.007

199.358

193.807

Begrotingsgefinancierd
AKW
TOG3
TAS
KOT/WKB
AIO
MKOB4
Bijstand buitenland
OBR
Remigratiewet

99.590
71.075
– 540
477
4.551
19.610
37
155
1.363
2.863

105.063
74.017
0.000
0.821
4.375
20.947
0.000
0.270
2.433
2.200

101.192
69.610
0.000
1.023
4.355
22.350
0.000
0.268
1.351
2.236

96.254
65.176
0.000
1.023
4.333
22.385
0.000
0.265
0.836
2.236

90.885
65.985
0.000
1.023
4.333
16.870
0.000
0.265
0.169
2.241

89.183
66.339
0.000
1.023
4.333
14.951
0.000
0.265
0.022
2.249

86.578
63.721
0.000
1.023
4.333
14.989
0.000
0.265
0.000
2.248

Premiegefinancierd
AOW
Anw

122.000
110.900
11.100

111.335
101.121
10.215

113.305
102.317
10.988

111.554
100.700
10.854

110.123
99.334
10.788

110.176
99.440
10.736

107.229
96.524
10.705

UWV (incl. BKWI)
Begrotingsgefinancierd
IOW
Wajong
Re-integratie Wajong
Basisdienstverlening
Uitvoeringskosten WW 50+
Beoordeling gemeentelijke
doelgroep
Wsw indicatiestelling
Scholingsvouchers kansberoep
Tijdelijke regeling aanpassing
Dagloonbesluit
BKWI
Premiegefinancierd
WAO
IVA
WGA
WAZ
WW
ZW
WAZO
Re-integratie WAZ/WAO/WIA/ZW2
Toevoeging aan bestemmingsfonds

1

SZW-administratie.
Dit zijn uitvoeringskosten. Re-integratie in de vorm van voorzieningen en/of trajecten staan op het desbetreffende beleidsartikel.
3
Geïntegreerd in de AKW.
4
Geïntegreerd in de AOW.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

115

Artikel

12. Rijksbijdragen

Algemene doelstelling

De overheid borgt voldoende dekking in sociale fondsen.
De financiering van de sociale fondsen loopt hoofdzakelijk via premieheffing. In een aantal gevallen acht de overheid premieheffing niet
wenselijk, bijvoorbeeld om te voorkomen dat premiepercentages blijvend
toenemen en daarmee een evenwichtige koopkrachtontwikkeling in de
weg staan. In andere gevallen acht de overheid financiering van een
regeling via de algemene middelen passender, maar wordt wel gekozen
voor uitvoering via de sociale fondsen. De sociale fondsen worden in dat
geval via rijksbijdragen voorzien van voldoende financiering.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister financiert de sociale fondsen uit de algemene middelen, al
dan niet in aanvulling op premieheffing. Hij is in deze rol verantwoordelijk
voor:
• De vaststelling van de hoogte van de rijksbijdragen aan de desbetreffende sociale fondsen;
• Het betalen van de rijksbijdragen aan de sociale fondsen.

Beleidswijzigingen

Er zijn geen belangrijke wijzigingen op dit beleidsterrein.

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 12.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 12 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

13.207.236 12.806.278 13.957.930 14.027.086 13.904.754 13.888.214 13.877.625
13.207.236 12.806.278 13.957.930 14.027.086 13.904.754 13.888.214 13.877.625
100%

Bijdrage aan sociale fondsen
Rijksbijdrage:
in kosten heffingskortingen AOW
vermogenstekort Ouderdomsfonds
tegemoetkoming arbeidsongeschikten
tegemoetkoming Anw-gerechtigden
zwangere zelfstandigen
kraamverlof

13.207.236 12.806.278 13.957.930 14.027.086 13.904.754 13.888.214 13.877.625
1.963.200
2.038.000
2.088.700
2.104.500
2.129.400
2.161.900
2.198.900
11.003.900 10.525.800 11.657.100 11.709.000 11.502.700 11.451.300 11.401.100
173.802
173.664
145.404
146.118
147.345
149.159
151.234
8.318
7.157
6.968
6.714
6.544
6.443
6.323
58.016
61.657
59.758
60.754
61.765
62.412
63.068
57.000
57.000
57.000

Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

0

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan sociale fondsen:
De bijdragen aan sociale fondsen zijn 100% juridisch verplicht. De
rijksbijdrage in de kosten van heffingskortingen AOW, vermogenstekort
Ouderdomsfonds en tegemoetkoming Anw-gerechtigden zijn juridisch
verplicht volgens de Wet financiering sociale verzekeringen. De rijksbijdrage tegemoetkoming arbeidsongeschikten is juridisch verplicht volgens
de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA), de Wet
arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) en de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). De rijksbijdrage zwangere
zelfstandigen is juridisch verplicht volgens de Wet arbeid en zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

116

Toelichting financiële instrumenten

A. Bijdrage aan sociale fondsen
A1. Rijksbijdrage in de kosten van heffingskortingen AOW
Deze rijksbijdrage compenseert de gewijzigde premieopbrengst die het
gevolg is van de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001. De
hoogte van deze rijksbijdrage wordt jaarlijks aangepast aan de geraamde
kosten van de heffingskortingen en wijzigingen van de belasting- en
premietarieven in de eerste schijf.
Budgettaire ontwikkelingen
De ontwikkeling van de bijdrage volgt de ontwikkeling van de heffingskortingen.
A2. Rijksbijdrage vermogenstekort Ouderdomsfonds
De uitgaven uit het Ouderdomsfonds worden grotendeels gedekt door de
premie-inkomsten. De hoogte van de AOW-premie is echter wettelijk
gemaximeerd om te voorkomen dat de groeiende AOW-uitgaven leiden
tot een alsmaar stijgende AOW-premie en daarmee tot een onevenwichtige koopkrachtontwikkeling. Dit leidt tot een jaarlijks exploitatietekort
in het Ouderdomsfonds. De rijksbijdrage Ouderdomsfonds is bedoeld om
het exploitatietekort in het Ouderdomsfonds aan te vullen zodat er een
neutrale kaspositie voor dit fonds bestaat.
Budgettaire ontwikkelingen
De rijksbijdrage Ouderdomsfonds stijgt in 2017. Dit komt voornamelijk
door een stijging van de uitkeringslasten. Daarnaast stijgt de inkomensondersteuning AOW. De premie-inkomsten stijgen licht. Daardoor daalt de
rijksbijdrage in latere jaren. De uitkeringslasten blijven in latere jaren
nagenoeg gelijk.
A3. Rijksbijdrage tegemoetkoming arbeidsongeschikten
De Wet Tegemoetkoming Chronisch zieken en Gehandicapten (Wtcg) is in
2014 afgeschaft. De regeling van de tegemoetkoming arbeidsongeschikten is overgeheveld van de Wtcg naar de Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen (Wet WIA), de Wet werk en arbeidsondersteuning
jonggehandicapten (Wet Wajong), de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). De tegemoetkomingen voor de categorieën WIA, WAZ en
WAO worden gefinancierd uit een rijksbijdrage die in het Toeslagenfonds
wordt gestort. In deze rijksbijdrage zijn daarnaast de uitvoeringskosten
van het UWV opgenomen. De tegemoetkomingen voor arbeidsongeschikten worden verantwoord op de beleidsartikelen 3 en 4.
Budgettaire ontwikkelingen
De uitgaven aan de ao-tegemoetkoming nemen in 2017 af door de
verlaging van de deze tegemoetkoming (zie beleidsartikel 3). In latere
jaren lopen de uitgaven aan de ao-tegemoetkoming licht op doordat het
uitkeringsvolume in de arbeidsongeschiktheidsregelingen oploopt.
A4. Tegemoetkoming Anw-gerechtigden
Deze rijksbijdrage dient ter financiering van de in beleidsartikel 9
verantwoorde tegemoetkoming Anw.
Budgettaire ontwikkelingen
De rijksbijdrage voor de Anw-tegemoetkoming daalt doordat het aantal
Anw-gerechtigden daalt. Dat komt doordat de instroom lager is dan de
uitstroom.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

117

A5. Rijksbijdrage zwangere zelfstandigen
De regeling Zelfstandig en Zwanger (ZEZ) voorziet in een uitkering aan
zelfstandigen voorafgaand aan en volgend op de bevalling (zie ook
beleidsartikel 6). Deze regeling wordt gefinancierd via een rijksbijdrage
aan het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Ook de uitkeringen voor zwangere
alfahulpen worden via deze rijksbijdrage gefinancierd. In deze rijksbijdrage zijn daarnaast de uitvoeringskosten van het UWV opgenomen.
Budgettaire ontwikkelingen
Het aantal geboorten stijgt naar verwachting licht. Hierdoor nemen de
uitgaven voor de regeling Zelfstandig en Zwanger enigszins toe.
A6. Rijksbijdrage kraamverlof
Het kraamverlof voor partners wordt uitgebreid van twee dagen naar vijf
dagen. Het huidige kraamverlof wordt betaald door werkgevers, de
vergoeding voor de uitbreiding wordt via het UWV uitbetaald. De
uitbreiding van het kraamverlof wordt gefinancierd uit algemene
middelen via een rijksbijdrage aan het Aof.
Budgettaire ontwikkeling
De uitbreiding van het kraamverlof gaat in het jaar 2019 in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

118

Beleidswijzigingen

Artikel

13. Integratie en maatschappelijke samenhang

Algemene doelstelling

De overheid bevordert de maatschappelijke samenhang en
sociale stabiliteit door participatie en inburgering van iedereen
met een migrantenachtergrond.
In het integratiebeleid ligt de nadruk op het doen ontstaan van een sociaal
stabiele samenleving. Een sociaal stabiele samenleving betekent dat:
• Mensen zonder belemmeringen kunnen meedoen;
• Zij in al hun verscheidenheid met elkaar samenleven;
• Iedereen zich thuis voelt ongeacht herkomst, religie of levensovertuiging.
Het betekent ook dat migranten en hun kinderen zelfredzaam zijn en
nieuwkomers verantwoordelijk zijn voor hun inburgering. Dit wordt
gerealiseerd door:
• Het bevorderen van samenhang en het voorkomen van maatschappelijke spanningen;
• Het werken aan een evenredige positie en participatie in de Nederlandse samenleving en aan een evenredig bereik en effectiviteit van
voorzieningen voor alle burgers in Nederland;
• Er voor te zorgen dat nieuwkomers snel de Nederlandse taal machtig
zijn en kennis hebben van de Nederlandse samenleving.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister stimuleert met behulp van onder andere financiële instrumenten de zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving van
migranten. Hij financiert een uitkeringsregeling (Remigratiewet) en een
sociaal leenstelsel om eventuele financiële drempels om in te burgeren
weg te nemen. Hij is in deze rollen verantwoordelijk voor:
• De vormgeving, het onderhoud en de werking van het inburgeringstelsel;
• De visie en samenhang van het integratiebeleid en de daarvoor
benodigde kennis;
• Het aanspreken van de vakdepartementen op hun verantwoordelijkheid er voor te zorgen dat reguliere voorzieningen toegankelijk en
effectief zijn voor alle burgers;
• De uitvoering van de Remigratiewet, de Wet inburgering en de Wet
inburgering buitenland.
De uitvoering van het inburgering- (onder meer examens) en leenstelsel
en voorinburgering/maatschappelijke begeleiding is belegd bij de Dienst
Uitvoering Onderwijs (DUO) respectievelijk het Centraal Orgaan opvang
Asielzoekers (COA). De Minister van OCW is eigenaar van DUO en de
Minister van V&J van COA. Vanuit deze rol zijn laatstgenoemde ministers
verantwoordelijk voor de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering, d.w.z.
de dienstverlening van COA respectievelijk DUO aan het Ministerie van
SZW.
•

Het voornemen is om in 2017 het participatieverklaringstraject als
nieuw onderdeel aan het inburgeringsexamen toe te voegen. Het
participatieverklaringstraject bestaat uit een inleiding in de kernwaarden van Nederland en de ondertekening van de participatieverklaring.
Tevens is het voornemen om maatschappelijke begeleiding door
gemeenten aan asielmigranten en hun gezinsleden wettelijk vast te
leggen. Dit versterkt de borging dat asielmigranten en hun gezinsleden
begeleiding krijgen van de gemeenten waar ze zich (regulier) vestigen.
De Tweede Kamer is hierover eind 2015 per brief geïnformeerd
(Tweede Kamer, 2015–2016, 32 824, nr. 115).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

119

•

•

•

Om de participatie en integratie van asielzoekers en statushouders te
stimuleren worden pilots gestart op een twintigtal AZC-locaties met als
inzet vluchtelingen aan vrijwilligersklussen te koppelen. Vrijwilligerswerk is vaak een eerste stap in de Nederlandse samenleving, geeft een
nuttige dagbesteding en leidt tot ontmoetingen tussen vluchtelingen
en Nederlanders. Van alle mensen die een verblijfstatus krijgen in
Nederland wordt zo snel mogelijk een dossier opgebouwd rond
arbeidsmarkt en onderwijs. Zo kan een kansrijke koppeling worden
gemaakt tussen de statushouder en de toekomstige woonplaats. Het
dossier vormt tevens het startpunt voor de statushouder en gemeente
om een gezamenlijk traject te starten rond integratie en participatie. Zo
wordt de wachtperiode totdat een woning beschikbaar komt waardevol ingericht en ontstaat er een zachte overgang van AZC naar
gemeente.
In 2017 zal het wetsvoorstel jihadisme (zie de conceptversie ten
behoeve van de internetconsultatie) naar verwachting in werking
treden. Het wetsvoorstel beoogt terrorismefinanciering tegen te gaan
en de Nederlandse veiligheid te beschermen door de uitkering, toeslag
en studiefinanciering van deze uitreizigers meteen en uniform te
beëindigen. Beëindiging geschiedt uniform omdat in de socialezekerheidswetgeving en de wetgeving betreffende de toeslagen en
studiefinanciering eenzelfde definitie van uitreiziger wordt opgenomen. Op deze wijze moet duidelijk worden dat een ieder waarvan het
gegronde vermoeden bestaat dat hij is uitgereisd met het doel zich aan
te sluiten bij een terroristische strijdgroepering zijn recht op financiële
ondersteuning vanuit de overheid verliest.
Bij het opstellen van deze begroting loopt een beleidsdoorlichting
betreffende dit beleidsartikel. De uitkomsten zijn eind 2016 bekend.
Mogelijk geven de uitkomsten van de beleidsdoorlichting aanleiding
tot aanpassingen van het integratiebeleid, waarvan ook de inburgering
onderdeel uitmaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

120

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 13.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 13 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

148.410
145.465

284.629
280.629

319.351
323.351
97,9%

307.505
307.505

240.909
240.909

205.942
205.942

176.070
176.070

Inkomensoverdrachten
Remigratiewet
Inburgering

45.714
44.834
880

45.406
44.906
500

45.314
44.814
500

45.116
45.116
0

45.477
45.477
0

45.867
45.867
0

46.240
46.240
0

Subsidies
Kennisinfrastructuur
Landelijk Overleg Minderheden
Vluchtelingenwerk
Overige subsidies

6.641
2.845
1.101
1.030
1.665

9.340
3.240
0
1.367
4.733

9.940
3.240
0
1.032
5.668

3.432
1.650
0
1.032
750

3.432
1.650
0
1.032
750

4.032
2.250
0
1.032
750

4.032
2.250
0
1.032
750

Opdrachten
Inburgering en Integratie
Remigratie

8.738
7.038
1.700

16.819
15.119
1.700

23.785
22.085
1.700

17.375
15.675
1.700

13.628
11.928
1.700

13.628
11.928
1.700

13.628
11.928
1.700

Bijdrage aan agentschappen
DUO

8.943
8.943

13.485
13.485

14.500
14.500

14.385
14.385

14.200
14.200

14.200
14.200

14.200
14.200

Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
COA

27.282
27.282

104.700
104.700

105.215
105.215

82.298
82.298

33.920
33.920

32.701
32.701

32.194
32.194

Leningen
DUO

48.147
48.147

90.879
90.879

124.597
124.597

144.899
144.899

130.252
130.252

95.514
95.514

65.776
65.776

Ontvangsten
Ontvangsten algemeen
Leningen

4.357
4.357
0

800
800
0

600
600
0

200
200
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Budgetflexibiliteit

Inkomensoverdrachten:
De inkomensoverdrachten volgen uit wet- en regelgeving op het terrein
van de Remigratiewet en zijn daarmee voor 100% juridisch verplicht.
Datzelfde geldt voor de inkomensoverdrachten ten behoeve van Inburgering.
Subsidies:
De subsidiemiddelen van SZW zijn bestemd voor bekostiging van de
kennisinfrastructuur op het vlak van integratie, Vluchtelingenwerk
Nederland en overige incidentele subsidies. Daarvan is ca 80% juridisch
verplicht. De juridische verplichting berust op (meerjarige) afspraken c.q.
toezeggingen.
Van de 20% van de middelen die niet juridisch verplicht zijn, worden
voornamelijk incidentele subsidies verstrekt. Met name op het terrein van
de preventie en aanpak van radicalisering worden veel aanvragen voor
subsidie ontvangen.
Opdrachten:
De middelen voor opdrachten zijn voor circa 80% verplicht. Het gaat
daarbij om contracten voor het ontwikkelen, onderhouden en afnemen
van examens inburgering in binnen- en buitenland, onderzoekscontracten
en publiekscampagnes rondom integratie, activiteiten in het kader van
matching en screening van asielmigranten en de bevordering van
vrijwilligerswerk door vluchtelingen.
De middelen die nog niet juridisch verplicht zijn, worden aangewend voor
beleidsevaluatie en -onderzoek, voorlichtingscampagnes en aanbeste-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

121

dingen. Zie ook onderdeel C1 over het programma Inburgering en
Integratie.
Bijdrage aan agentschappen:
Als gevolg van gemaakte afspraken met Dienst Uitvoering Onderwijs
(DUO) over de uitvoering van het leenstelsel en het beheer van het
examenstelsel zijn deze middelen 100% verplicht.
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s:
De bijdrage aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) wordt
verstrekt op basis van het bestuurlijk akkoord met de VNG over vluchtelingen. De uitgaven zijn daarmee 100% juridisch verplicht.
Leningen:
Het leenstelsel is gebaseerd op de Wet Inburgering 2013. De uitgaven zijn
daarmee 100% verplicht.
Toelichting financiële instrumenten

A. Inkomensoverdrachten
De Remigratiewet biedt een uitweg aan personen die naar Nederland
kwamen voor arbeid en vestiging, maar nu een dringende wens tot
terugkeer hebben, doordat zij in een uitzichtloze situatie van afhankelijkheid (uitkeringsituatie) verkeren en zelf hun remigratie niet kunnen
bekostigen. De SVB voert de Remigratiewet uit.
Wie komt er voor in aanmerking?
Indien men aan bepaalde criteria voldoet kan men in aanmerking komen
voor een remigratievoorziening (maandelijkse uitkering, met eventueel
een tegemoetkoming in de kosten van een ziektekostenverzekering). De
criteria betreffen onder meer leeftijd, verblijfsduur in Nederland,
doelgroep en herkomstland.
Hoe hoog is de uitkering?
Op de uitkeringen remigratievoorziening is het woonlandbeginsel van
toepassing. Voorts kunnen er volledige, gekorte of nihil-uitkeringen
worden verstrekt (na verrekening van overige inkomsten uit uitkeringen).
In 2016 bedroeg de gemiddelde uitkering remigratievoorziening € 507 per
maand voor degenen die zijn vertrokken vanaf 1 april 2000 en € 287 per
maand voor degenen die zijn vertrokken vóór die datum. Het verschil
komt door een hoger aantal gerechtigden met een nihil-uitkering
vertrokken vóór 1 april 2000. Bovendien kende de remigratievoorziening
vóór die datum nog geen tegemoetkoming voor een ziektekostenverzekering.
Budgettaire ontwikkelingen
Lagere uitgaven in 2017 ten opzichte van voorgaande jaren hangen samen
met het vervallen van de basisvoorziening remigratie (o.m. verhuisvergoeding). Per saldo vertonen de uitgaven bezien over de ramingsperiode
een lichte stijging. Met name de verhoging van de AOW-gerechtigde
leeftijd is hiervoor verantwoordelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

122

Beleidsrelevante kerncijfers
Tabel 13.2 Kerncijfers Remigratie1

Aantal remigranten met een periodieke uitkering (x 1.000 personen, ultimo)2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

15

15

15

1

SVB, jaarverslag.
Inclusief nihil-uitkeringen: de remigrant heeft recht op een remigratie-uitkering, maar na verrekening van andere, exporteerbare uitkeringsgelden
wordt het bedrag op nihil vastgesteld.
2

B. Subsidies
Van de subsidiemiddelen ontvangt het Verweij-Jonker instituut € 3,2
miljoen voor het in stand houden van een kennisinfrastructuur op het
terrein van integratievraagstukken. Hiertoe is in samenwerking met
Movisie een kennisplatform Integratie en Samenleving (www.kis.nl)
opgezet. De aldus verzamelde specifieke kennis en expertise komt ten
goede aan gemeenten, bedrijven, organisaties en instellingen.
Vluchtelingenwerk Nederland (www.vluchtelingenwerk.nl) ontvangt een
subsidie van € 1 miljoen. Daarmee organiseert de stichting de ondersteuning van het werk van vrijwilligers en medewerkers in de regio. In de
regio bevorderen deze de maatschappelijke ondersteuning en integratie
van asielgerechtigden.
Ten slotte verstrekt de Minister van SZW desgevraagd incidentele
subsidies op basis van de Kaderwet SZW-subsidies aan organisaties die
de doelstellingen van de overheid op het terrein van integratie en
participatie helpen realiseren. Hiervoor is in 2017 een bedrag van € 5,7
miljoen beschikbaar.
C. Opdrachten
De uitgaven aan opdrachten laten in 2017 een sterke stijging zien. Deze
stijging betreft de uitgaven bij het Programma Inburgering en Integratie
en hangt samen met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie over
de inburgering buitenland. Omdat de kosten van de inburgering naar het
oordeel van het Hof te hoog zijn, kan er een belemmering bestaan voor
gezinsvorming en -hereniging. Het Ministerie van SZW moet hierdoor
meer kosten voor eigen rekening nemen. Daarnaast zullen in het kader
van de bestuurlijke afspraken met de VNG inzake de vluchtelingenproblematiek asielmigranten reeds in een vroeg stadium gescreend worden op
opleidingsniveau en arbeidservaring, zodat de migranten snel naar werk
toe geleid kunnen worden.
C1. Programma Inburgering en Integratie
Binnen het programma Inburgering en Integratie vinden verschillende
activiteiten plaats. Zo worden de ontwikkeling, onderhoud en toezicht
inzake inburgeringexamens, en het monitoren van de inburgeringresultaten uitbesteed aan verschillende organisaties. De Minister van SZW stelt
hiervoor onder meer in de Wet Inburgering en Wet Inburgering in het
buitenland de kaders vast.
Andere activiteiten betreffen het bevorderen van participatie en integratie
door nieuwkomers. Dit gebeurt in samenwerking met organisaties in het
veld en met onderzoeksinstellingen (voorlichtingscampagnes, dialoog- en
netwerkbijeenkomsten, materiaal- en methodiekontwikkeling, trainingen
en trainingsmaterialen, conferenties betreffende integratiethema’s zoals
zelfbeschikking, burgerschap, onderwijs en arbeidsmarkt, jeugd).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

123

Bijzondere aandacht heeft de aanpak van de gevolgen van het Jihadisme.
Met het actieprogramma «Integrale aanpak Jihadisme» bestrijdt en
verzwakt het kabinet de jihadistische beweging in Nederland en neemt het
de voedingsbodem voor radicalisering weg. Daartoe is onder andere een
expertisecentrum ingericht, dat kennis en handelingsvaardigheid versterkt
bij gemeenten, professionals en gemeenschappen in het omgaan met
radicalisering en maatschappelijke spanningen (www.socialestabiliteit.nl).
Ook verstrekt SZW aan verschillende organisaties (SCP, CBS en onderzoeksbureaus) opdrachten voor onderzoek naar en evaluatie van de
effecten van integratiebeleid. In dat verband kan ook gewezen worden op
de start in 2017 van longitudinaal cohortonderzoek naar de integratie
onder vluchtelingen. Dat onderzoek vindt plaats in samenwerking met
andere departementen.
Tabel 13.3 Kerncijfers Inburgering

Inburgeringsplichtige nieuwkomers die een kennisgeving van DUO krijgen (x 1.000
personen, ultimo)1
Inburgeraars die slagen voor het inburgeringexamen of NT2-examen (x 1.000
personen, ultimo)1
Asielgerechtigde nieuwkomers die deelnemen aan de voorbereiding op inburgering
in de opvang van de COA (x 1.000 personen, ultimo)2
Asielgerechtigde nieuwkomers die deelnemen aan de maatschappelijke begeleiding
door gemeenten (x 1.000 personen, ultimo)2
Aantal aan inburgeraars toegekende leningen (x 1.000 personen, ultimo)1
1
2

Realisatie
2015

Raming
2016

Raming
2017

26

40

40

7

8

10

10,3

18

16

13
18

24
24

20
24

DUO, Informatiesysteem Inburgering.
COA, voortgangsrapportages.

C2. Remigratie
Het Nederlands Migratie Instituut verzorgt objectieve voorlichting over de
Remigratiewet. Het instituut ondersteunt daarmee belangstellenden bij
het nemen van een persoonlijk, vrijwillig en verantwoord besluit om
Nederland te verlaten onder het doen van afstand van het Nederlanderschap (www.nmigratie.nl).
D. Bijdrage aan agentschappen
De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) organiseert de inburgeringexamens, voert het sociaal leenstelsel uit, voorziet in informatie aan
inburgeraars, gemeenten en instellingen, en handhaaft de inburgeringplicht bij nieuwkomers vanaf 2013. Het Ministerie van SZW stelt hiervoor
financiële middelen aan DUO (www.duo.nl) beschikbaar. Vanaf 2017 is
DUO ook betrokken bij de participatieverklaringen. DUO bepaalt wie een
traject in dat kader moet volgen en stelt de betrokkenen daarvan op de
hoogte. Ook beziet DUO of participatieverklaringstrajecten tijdig worden
afgerond.
E. Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) biedt asielgerechtigden
in de opvang het programma «Voorbereiding op inburgering» aan. Het
Ministerie van SZW levert COA (www.coa.nl) hiertoe een financiële
bijdrage. De rol van COA in het verstrekken van de bijdrage voor
maatschappelijke begeleiding aan gemeenten zal naar verwachting medio
2017 vervallen. Het voorstel is om betreffende middelen vanaf 1 juli via
een decentralisatie-uitkering rechtstreeks aan gemeenten te geven. In
2016 zal een wijzigingsvoorstel voor de Wet inburgering bij de Tweede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

124

Kamer worden ingediend dat hierin onder meer voorziet (zie de conceptversie ten behoeve van de internetconsultatie).
F. Leningen
Asielgerechtigde nieuwkomers die inburgeringplicht hebben kunnen via
het sociaal leenstelsel een bijdrage krijgen om hun inburgeringonderwijs
te bekostigen. Wanneer de nieuwkomers onvoldoende inspanningen
hebben verricht om het inburgeringdiploma of NT2-diploma tijdig (binnen
drie jaar) te behalen dient de bijdrage terugbetaald te worden.
Overige nieuwkomers kunnen een beroep doen op het sociaal leenstelsel
wanneer zij niet over voldoende middelen beschikken om hun inburgering
zelf te bekostigen. In tegenstelling tot de eerste groep dienen zij de lening
wel terug te betalen.
Het leningenbudget neemt vanaf 2016 fors toe. De oorzaak daarvan ligt in
de huidige vluchtelingenproblematiek en de ramingen die daarbij voor de
volumeontwikkelingen door het kabinet zijn gehanteerd. Het kabinet
verwacht dat de verschillende maatregelen op het terrein van de
vluchtelingenproblematiek een neerwaarts effect op de volumeontwikkeling zal hebben. Vanaf 2019 zien we bij de leningen het budgettaire
effect daarvan.
G. Ontvangsten
Ontvangsten zijn het gevolg zijn van de terugbetaling van verstrekte
leningen. Omdat het leenstelsel pas vanaf 2013 van kracht is en de termijn
waarop ingeburgerd moet worden drie jaar bedraagt, worden
ontvangsten van de kant van de nieuwkomers – voor zo ver zij daartoe
draagkrachtig genoeg zijn – pas op termijn zichtbaar. Omdat asielgerechtigden in beginsel niet behoeven terug te betalen en onzeker is in hoeveel
gevallen overige inburgeraars ook daadwerkelijk zullen terugbetalen, is in
afwachting van ervaringscijfers de raming vooralsnog op nihil gesteld.
Daarnaast ontvangt het Ministerie van SZW middelen uit het Algemeen
Werkloosheidsfonds die verband houden met de remigratie van personen
die in het jaar van toekenning een WW-uitkering hadden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

125

2.3: NIET-BELEIDSARTIKELEN
Artikel

96. Apparaatsuitgaven kerndepartement
Dit artikel bevat alle personele en materiële uitgaven en ontvangsten van
het Ministerie van SZW. In beleidsartikel 11 is een verdere toelichting op
de bijdragen aan ZBO’s opgenomen, terwijl hoofdstuk 3 van deze
begroting nader ingaat op het Agentschap SZW.

Tabel 96.1 Apparaatsuitgaven kerndepartement budgettaire gevolgen (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven

288.815
291.218

270.151
270.491

277.949
278.324

279.911
279.911

296.177
296.177

294.157
294.157

295.905
295.905

Personele uitgaven
• waarvan eigen personeel
• waarvan externe inhuur
• waarvan overige personele uitgaven

186.049
177.265
6.427
2.357

201.842
192.450
6.659
2.733

211.226
203.083
5.443
2.700

211.469
202.736
6.046
2.687

223.800
213.823
7.292
2.685

222.478
213.004
6.789
2.685

223.744
214.133
6.926
2.685

Materiële uitgaven
• waarvan ICT
• waarvan bijdrage aan SSO’s
• waarvan overige materiële uitgaven

105.169
10.400
81.784
12.985

68.649
9.800
40.326
18.523

67.098
9.295
38.696
19.107

68.442
9.346
37.690
21.406

72.377
9.377
37.824
25.176

71.679
9.377
37.800
24.502

72.161
9.472
37.867
24.822

4.569

15.188

28.777

42.344

61.841

61.147

63.579

Ontvangsten

Toelichting

A. Personele en materiële uitgaven
De totaal begrote apparaatsuitgaven voor het kerndepartement bedragen
in 2017 € 278,3 miljoen. Dit bedrag bestaat uit € 211,2 miljoen personele
uitgaven en € 67,1 miljoen materiële uitgaven.
De totale uitgaven nemen meerjarig toe vanwege de opbouw van de
Rijksschoonmaakorganisatie (RSO; zie onder).
De bijdrage aan SSO’s waren in 2015 en 2016 incidenteel hoger door de
afkoop van de restwaarde van het SZW-gebouw (2015) en de ontvangen
restwaarde van de Rijksgebouwendienst en FM Haaglanden (2016). Vanaf
2017 liggen de uitgaven op het structurele niveau van € 38 miljoen.
B. Ontvangsten
De ontvangsten hebben betrekking op de RSO en doorbelaste uitgaven
aan derden, waaronder het Agentschap SZW.

Rijksschoonmaakorganisatie (RSO)

De RSO is in 2016 gestart met het uitvoeren van de schoonmaakactiviteiten. De opbouw van de organisatie zal in de komende jaren geleidelijk
plaatsvinden naar gelang er meer departementen aansluiten. De
bijbehorende uitgaven komen ten laste van de begroting van het
Ministerie van SZW. De schoonmakers zijn in dienst van het Rijk.
Op de begroting van SZW zijn taakstellende ontvangsten voor de RSO
opgenomen. Facturering aan de opdrachtgevers vindt plaats op basis van
meerjarige dienstverleningsafspraken.
Ter financiering van aanloopkosten van de RSO is voor de eerste jaren een
transitiebudget voorzien. De inkomsten zijn namelijk in de eerste jaren
onvoldoende om de uitgaven te dekken. De meerjarige bijdrage aan het
transitiebudget is in 2015 van alle departementen ontvangen en verwerkt
in de uitgavenraming van het kerndepartement. Dit is de verklaring voor
het verschil tussen de ontvangstenraming RSO en de uitgavenraming
RSO tot en met 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

126

Vanaf 2021 zullen de inkomsten van de RSO volledig dekkend zijn. Tabel
96.2 laat de apparaatuitgaven van RSO afzonderlijk zien.
Tabel 96.2 Extracomptabele tabel apparaatsuitgaven kerndepartement en apparaatsuitgaven RSO (x € 1.000)

Kerndepartement exclusief RSO
Uitgaven
Ontvangsten
Rijksschoonmaakorganisatie
Uitgaven RSO
Ontvangsten RSO

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

288.976
4.569

257.108
5.801

253.721
6.657

243.773
8.340

241.538
8.242

239.990
7.811

240.053
7.727

2.242
0

13.383
9.387

24.603
22.120

36.138
34.004

54.639
53.599

54.167
53.336

55.852
55.852

Tabel 96.3 geeft een samenvatting van de apparaatsuitgaven van het
kerndepartement, het Agentschap SZW en van de ZBO’s van het ministerie.
Tabel 96.3 Apparaatsuitgaven/kosten inclusief agentschappen en ZBO’s/RWT’s (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal apparaatsuitgaven ministerie

291.218

270.491

278.324

279.911

296.177

294.157

295.905

Totaal apparaatskosten Agentschap SZW

15.997

16.300

15.440

16.000

19.500

14.500

17.500

2.035.028
1.807.067
221.590
6.371

1.949.899
1.733.741
209.712
6.446

1.957.863
1.737.097
214.497
6.269

1.904.294
1.690.290
207.808
6.196

1.795.965
1.587.805
201.008
6.152

1.777.440
1.571.929
199.359
6.152

1.770.536
1.570.577
193.807
6.152

Totaal apparaatskosten ZBO’s/RWT’s1
UWV (inclusief BKWI)
SVB
IB

1
Dit betreft apparaatskosten samenhangend met zowel begrotingsgefinancierde als premiegefinancierde beleidsartikelen binnen de
SZW-begroting. De ontvangsten beleidsartikel 11 zijn in mindering gebracht op de uitgaven.

In onderstaande tabel zijn de apparaatsuitgaven van het departement
onderverdeeld naar de verschillende organisatieonderdelen. De uitgaven
voor de RSO, huisvesting en ICT van het gehele kerndepartement zijn
onder de pSG opgenomen.
Tabel 96.4 Apparaatsuitgaven kerndepartement, naar directoraat-generaal (x € 1.000)
2017
SG
pSG
DG SZI
DG Werk
Inspectie SZW
Totaal kerndepartement

Taakstelling 2016–2018

26.564
105.487
26.087
19.553
100.633
278.324

De taakstelling 2016–2018 is voor het kerndepartement SZW onder meer
ingevuld door een verdere versobering van de bedrijfsvoering. Voorts zijn
de processen rond het beroep en bezwaar van de Wet Arbeid Vreemdelingen (WAV) vereenvoudigd en gestroomlijnd. Tevens is door deregulering per 1 januari 2016 gestopt met het organisatiegerichte toezicht op
het UWV en de SVB. De taakstelling van het kerndepartement is verhoogd
om extra formatieplaatsen te kunnen creëren voor medewerkers uit de
doelgroep kwetsbare groepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

127

De taakstelling van het UWV en de SVB wordt ingevuld door besparingsmogelijkheden als gevolg van een meer doelmatige uitvoering, vereenvoudiging van wet- en regelgeving en versobering van taken en dienstverlening. Het UWV en de SVB verwerken de invulling van de taakstelling in
hun jaarplannen die worden aangeboden aan de Tweede Kamer.
Verdeling taakstelling tussen kerndepartement SZW, Agentschap SZW en
ZBO’s
Tabel 96.5 geeft de verdeling van de taakstelling tussen het kerndepartement, het Agentschap SZW en de ZBO’s.
Tabel 96.5 Extracomptabele tabel invulling taakstelling (x € 1.000)
2016

2017

2018

Structureel

Departementale taakstelling totaal

23.354

52.803

64.978

64.978

Kerndepartement

3.354

7.703

9.378

9.378

Agentschap SZW

0

0

0

0

20.000
17.700
2.300

45.100
39.700
5.400

55.600
48.900
6.700

55.600
48.900
6.700

ZBO’s totaal
UWV (inclusief BKWI)
SVB

Personele ontwikkeling
SZW-domein in meerjarig
perspectief

Onderstaande grafieken laten de ontwikkeling van het aantal fte voor het
kerndepartement SZW en voor het SZW-domein zien voor de periode
2006–2021. Het basisjaar is 2006, omdat in dat jaar ten behoeve van het
programma Vernieuwing Rijksdienst een nulmeting heeft plaatsgevonden
naar de personele omvang van de Rijksdienst.
Figuur 96.1 fte-ontwikkeling kerndepartement SZW in- en
exclusief RSO
3500
3300
3100
2900
2700
2500
2300
2100
1900
1700
1500

2006

2009
exclusief RSO

2012

2015

2018

2021

inclusief RSO

De door achtereenvolgende kabinetten opgelegde taakstellingen op de
apparaatsuitgaven laten voor het kerndepartement SZW vanaf 2006 een
afname van het aantal fte’s zien. Daarnaast is er een overgang van fte’s
naar het Ministerie van BZK door de uitvoering van de bedrijfsvoering in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

128

Shared Service Organisaties onder te brengen. Aan de andere kant is er
een uitbreiding van het aantal fte’s door de komst van beleidsterreinen bij
SZW (Kinderopvang in 2011, Integratie en maatschappelijke samenhang
in 2012, Financieel Dienstencentrum in 2015).
De verwachting na 2015 is enerzijds gebaseerd op de nog te realiseren
taakstellingen op de apparaatsuitgaven in die periode. Anderzijds zal de
formatie toenemen door een (tijdelijke) uitbreiding van taken bij de
Inspectie SZW. Tevens leidt de oprichting van de RSO tot een opwaartse
bijstelling van de formatie. Het effect van de oprichting van de RSO is
indicatief in de figuren 96.1 en 96.2 in beeld gebracht.
Figuur 96.2 fte-ontwikkeling SZW-domein (inclusief UWV en SVB)
in- en exclusief RSO
26000
25000
24000
23000
22000
21000
20000
19000
18000
17000

2006

2009

2012

SZW-domein excl. RSO

2015

2018

2021

SZW-domein incl. RSO

De periode 2006–2021 laat voor het gehele SZW-domein een zelfde beeld
zien als voor het kerndepartement. De verwachte ontwikkeling betreft een
saldo van de gevolgen van de taakstellingen op de apparaatsuitgaven en
de uitvoeringskosten, de overgang van dienstonderdelen van en naar
andere departementen en van de in- en extensiveringen van beleid(suitvoering) en de oprichting van RSO. Daarbij hebben de optredende
conjuncturele effecten op de formatie van het UWV geleid tot een
toename van het aantal fte in het SZW-domein in de jaren 2009/2010 en
2013/2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

129

Artikel

97. Aflopende regelingen
Voor de financiële afwikkeling en verantwoording van een aantal
aflopende regelingen is in de begroting een afzonderlijke voorziening
getroffen.

Tabel 97.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 97 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven

– 121
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

199

0

0

0

0

0

0

Programma-uitgaven
Aflopende regelingen
Ontvangsten

Toelichting

A. Programma-uitgaven
Een aantal wetten en regelingen is financieel afgewikkeld. Er kunnen nog
wel nabetalingen plaatsvinden. Het gaat hierbij om nagekomen declaraties of vergoedingen voor nabetalingen op grond van gerechtelijke
uitspraken (bezwaar- en beroepsprocedures) naar aanleiding van
geschillen in het verleden. Er worden dan ook geen ramingen voor 2017
en latere jaren opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

130

Artikel

98. Algemeen
Op dit artikel worden de niet naar beleidsartikelen toe te rekenen
budgetten verantwoord.

Tabel 98.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven en -ontvangsten artikel 98 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven

23.605
27.550

40.596
39.948

37.717
37.749

31.685
31.728

37.743
37.743

34.329
34.329

32.740
32.740

191

1.506

396

43

0

0

0

Opdrachten
Handhaving
Opdrachten overig

9.186
724
8.462

19.325
3.736
15.589

18.533
5.794
12.739

15.395
4.669
10.726

16.889
6.866
10.023

16.799
6.776
10.023

16.852
6.776
10.076

Bekostiging
Uitvoeringskosten Caribisch Nederland

3.295
3.295

3.503
3.503

3.455
3.455

3.455
3.455

3.455
3.455

3.139
3.139

2.773
2.773

Bijdrage aan agentschappen
Agentschap SZW
Rijksdienst Ondernemend Nederland
Agentschap CJIB

13.086
12.694
392
0

13.414
12.745
509
160

13.165
12.500
505
160

10.635
9.970
505
160

15.199
14.534
505
160

12.191
11.526
505
160

10.915
10.250
505
160

Bijdrage aan andere begrotingen

1.792

2.200

2.200

2.200

2.200

2.200

2.200

438

0

0

0

0

0

0

Subsidies

Ontvangsten

Toelichting

A. Subsidies
Op het subsidiebudget van artikel 98 worden subsidies begroot en
verantwoord met een breed departementaal karakter. Het begrotingsbedrag voor 2017 heeft betrekking op subsidies SUWI-net, Star en Young
professionals.
B. Opdrachten
B1. Handhaving
Het beleidsbudget voor handhaving in 2017 bedraagt € 5,8 miljoen. Een
belangrijk deel daarvan is gereserveerd voor de uitvoering van
niet-structurele innovatieve projecten. Daarvoor vinden tijdens de
begrotingsuitvoering overboekingen plaats naar de relevante budgetten
voor de feitelijke realisatie.
B2. Opdrachten overig
Hieronder vallen de uitgaven voor onderzoek en voorlichting die niet zijn
toebedeeld aan beleidsartikelen. Het onderzoeksbudget op artikel 98
bedraagt € 5,3 miljoen. Van het totale onderzoeksbudget is € 2,7 miljoen
bestemd voor beleidsinformatie. Naast de uitgaven voor voorlichtingsprogramma’s worden uit het budget op artikel 98 ook de uitgaven voor
algemene publieksinformatie betaald.
C. Bekostiging
De unit SZW, die ondergebracht is bij de Rijksdienst Caribisch Nederland
(RCN), voert namens de Minister de regelingen op Caribisch Nederland
uit. Het budget voor de uitvoeringskosten van de RCN bedraagt in 2017
€ 3,5 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

131

D. Bijdrage aan agentschappen
In hoofdstuk 3 van deze begroting wordt nader ingegaan op het Agentschap SZW.
De bijdrage aan de Rijksdienst Ondernemend Nederland heeft betrekking
op de uitvoeringskosten van de borgstellingregeling (€ 0,1 miljoen).
Daarnaast wordt jaarlijks € 0,4 miljoen gereserveerd voor de controle van
de betaalaanvragen uit het Europees Globalisering Fonds en de
ESF-programma’s.
Voor uitvoeringskosten voor het innen van bestuurlijke boetes door de
Inspectie SZW is structureel € 0,16 miljoen geraamd bij het Agentschap
CJIB.
E. Bijdrage aan andere begrotingen
Naar het Ministerie van Financiën wordt jaarlijks € 2,2 miljoen overgeboekt ten behoeve van controlewerkzaamheden voor de
ESF-programma’s 2007–2013 en 2014–2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

132

Artikel

99. Nominaal en onvoorzien
Op dit artikel worden de uitgaven verantwoord voor onvoorziene
uitgaven, loon- en prijsbijstelling.

Tabel 99.1 Begrotingsgefinancierde uitgaven artikel 99 (x € 1.000)
artikelonderdeel

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Verplichtingen
Uitgaven

0
0

35.775
35.775

621.863
128.863

1.040.814
643.814

1.126.607
1.126.607

1.097.051
1.097.051

1.077.684
1.077.684

Overige beleidsuitgaven
Loonbijstelling
Prijsbijstelling
Onvoorzien

0
0
0
0

35.775
0
0
35.775

128.863
0
0
128.863

643.814
0
0
643.814

1.126.607
0
0
1.126.607

1.097.051
0
0
1.097.051

1.077.684
0
0
1.077.684

Toelichting

A. Overige beleidsuitgaven
Onvoorzien
De grondslag van dit artikel ligt in de Comptabiliteitswet, waarin de
mogelijkheid bestaat een artikel voor onvoorziene uitgaven op te nemen.
Op dit artikel staan middelen geparkeerd die op een later moment nog
uitgedeeld moeten worden. De totaalstand bestaat voornamelijk uit
middelen gereserveerd voor de regelingen Lage-inkomensvoordeel (LIV)
en Loonkostenvoordeel (LKV) die in de latere uitwerking elders in de
begroting worden opgenomen. Bij deze regelingen, die respectievelijk
ingaan in 2017 en 2018, vindt uitbetaling plaats na afloop van het
kalenderjaar waarin de verplichting ontstaat. Dit verklaart het verschil
tussen verplichtingen en uitgaven in 2017 en 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

133

HOOFDSTUK 3: AGENTSCHAPPEN
AGENTSCHAP SZW
Algemeen

Het Agentschap SZW richt zich met name op de uitvoering van complexe
Europese subsidieregelingen. In de huidige opdrachtenportefeuille zitten
ook enkele nationale regelingen. Bij de uitvoering van de subsidieregelingen ligt de nadruk op het waarborgen van de rechtmatigheid en de
doelmatigheid. Onderstaand een opsomming van de subsidieregelingen
die het Agentschap SZW uitvoert. Tenzij anders vermeld is het Ministerie
van SZW opdrachtgever van de regelingen.
Europees Sociaal Fonds (ESF)
Het ESF verbetert de kansen van mensen op de arbeidsmarkt. De
ESF-programmaperiode 2007–2013 verkeert in de afrondende fase. In het
eerste halfjaar van 2016 zijn de laatste projecten afgehandeld en zijn
voorbereidingen getroffen voor de eindafrekening aan de Europese
Commissie over deze programmaperiode in 2017.
De uitvoering van de nieuwe ESF-programmaperiode 2014–2020 loopt in
ieder geval door tot en met 2022. Subsidie wordt verstrekt aan projecten
met de volgende thema’s:
• Actieve inclusie: re-integratie van mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt;
• Actief en gezond ouder worden: het bevorderen van duurzame
arbeidsinzet van werkenden.
Als onderdeel van ESF 2014–2020 worden ook projecten gefinancierd
vanuit het Europees Fonds voor Meest Behoeftigen (EFMB). Deze
regeling wordt ingezet om de sociale participatie van kwetsbare ouderen
(met een laag besteedbaar inkomen) te stimuleren.
Europees Globalisatiefonds (EGF)
Het EGF is een andere Europese subsidieregeling die het Agentschap
SZW uitvoert. Bedrijven en sectoren die zijn getroffen door grote
veranderingen in de wereldhandelspatronen of als gevolg van de
wereldwijde economische financiële crisis, kunnen bij massaontslag
gebruikmaken van geld uit het EGF. Dit fonds helpt werknemers met
scholing, hulp bij het vinden van een nieuwe baan of steun bij het
opzetten van een eigen bedrijf. De programmaperioden en de verwachte
looptijd zijn ongeveer hetzelfde als bij het ESF.
Europese Migratie- en Veiligheidsfondsen (EMVF)
In opdracht van het Ministerie van VenJ voert het Agentschap SZW de
subsidieregelingen van de EMVF uit. Net als bij het ESF is de uitvoering
opgedeeld in programmaperioden en is de verwachte looptijd van deze
activiteiten tot en met 2022.
De projecten van de lopende programmaperiode 2007–2013 zijn in 2016
door het Agentschap SZW afgerond.
In de nieuwe programmaperiode (2014–2020) bestaan de Europese
migratie- en veiligheidsfondsen uit het Asiel, Migratie en Integratiefonds
(AMIF) en het fonds voor de Interne Veiligheid (ISF).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

134

Het AMIF richt zich op asiel- en migratiebeleid, en verstrekt subsidie voor:
• Het behouden en verbeteren van de kwaliteit van het opvang- en
asielstelsel;
• Het bevorderen van de participatie van onderdanen uit niet-westerse
derde landen en hun naaste verwanten in de samenleving;
• Het bevorderen van de terugkeer van vreemdelingen die geen recht op
verblijf in Nederland hebben, nog in afwachting zijn van een beslissing
op hun verzoek tot verblijf of tijdelijk verblijfsrecht hebben.
Het ISF is gericht op het bevorderen van grensbewaking en visummanagement, en bestaat uit twee programma’s:
• Het programma ISF-grenzen heeft als doel de veiligheid in de EU te
verhogen en daarnaast legaal reizen makkelijker te maken. Ook
financiert het de IT-systemen die nodig zijn voor het grensbewakingssysteem van de EU. Daarnaast worden acties voor de efficiënte
verwerking van migratiestromen en visumaanvragen gesteund;
• Het programma ISF-Politie heeft als doel bij te dragen aan de
veiligheid in de EU. Het programma financiert acties ter voorkoming
van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, waaronder
terrorisme. Het programma heeft ook als doel de samenwerking
tussen de rechtsautoriteiten van de lidstaten te verbeteren.
Nationale regelingen
Daarnaast voert het Agentschap SZW enkele nationale regelingen uit:
• Regeling sectorgewijze opleidingen / sectorplannen (RCSP). Looptijd:
1 oktober 2013 tot en met 2018.
• Tijdelijke regeling cofinanciering projecten dienstverlening werkzoekenden en projecten samenwerking en regie arbeidsmarkt (DWSRA).
Looptijd: 1 juli 2016 tot en met 2018.
• Kinderopvang: versterking taal- en interactievaardigheden (KTA).
Looptijd: eind 2014 tot en met 2018.
• Regeling schadeclaims vakantiedagen. Looptijd: 2016 (vanaf 1 mei)
met uitloop in 2017.
Door middel van de RCSP kunnen werkgevers- en werknemersorganisaties een financiële bijdrage van de overheid krijgen als zij
gezamenlijke plannen maken om mensen aan het werk te krijgen en te
houden. Een betere werking van de arbeidsmarkt, het bieden van
werkzekerheid en het voorkomen van werkloosheid staan centraal.
De regeling DWSRA is een uitvloeisel van de RCSP en is met name gericht
op projecten inzake samenwerking en regie op de arbeidsmarkt.
De regeling KTA heeft ten doel om de taal- en interactieve vaardigheden
van gastouders en medewerkers in de kinderopvang te verbeteren.
De regeling schadeclaims vakantiedagen heeft ten doel werknemers te
compenseren voor de gemiste opbouw van vakantiedagen bij ziekte
doordat de Nederlandse wetgeving afweek van de Europese richtlijnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

135

Begroting van baten en lasten
Tabel 3.1 Begroting van baten en lasten Agentschap SZW voor het jaar 2017 (x € 1.000)

Baten
Opbrengst moederdepartement3
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal Baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige kosten
Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO’s
waarvan overige kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
Materieel
waarvan apparaat ICT
Immaterieel
Overige kosten
Dotaties voorzieningen
Bijzondere lasten
Totaal Lasten
Saldo van baten en lasten

Realisatie

Raming

Begroting

20151

20162

2017

2018

2019

2020

2021

13.729
2.814
–
–
–
–
16.543

16.520
1.050
–
–
–
–
17.570

15.600
1.200
–
–
–
–
16.800

15.700
1.300
–
–
–
–
17.000

19.000
1.500
–
–
–
–
20.500

14.300
1.200
–
–
–
–
15.500

18.000
500
–
–
–
–
18.500

11.981
9.302
2.013
666
4.016
1.594
962
1.460
–

12.200
9.290
2.210
700
4.100
1.500
1.000
1.600
–

11.750
9.100
2.000
650
3.690
1.660
1.422
608
–

12.400
10.200
1.500
700
3.600
1.600
1.400
600
–

15.100
11.500
2.800
800
4.400
1.800
1.600
1.000
–

11.300
10.000
750
550
3.200
1.450
1.250
500
–

13.800
10.800
2.250
750
3.700
1.500
1.400
800
–

1
–
781
–
–
–
16.779

–
–
1.020
–
–
–
17.320

–
–
1.360
–
–
–
16.800

–
–
1.000
–
–
–
17.000

–
–
1.000
–
–
–
20.500

–
–
1.000
–
–
–
15.500

–
–
1.000
–
–
–
18.500

– 236

250

–

–

–

–

–

1

Slotwet SZW 2015.
Eerste suppletoire begroting SZW 2016.
Het verschil met de in tabel 98.1 genoemde Bijdrage aan Agentschap SZW wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in die tabel de bijdragen uit
rekeningen buiten begrotingsverband (de door de Europese Commissie verstrekte «technische bijstand»), ter cofinanciering van de uitvoeringskosten van Europese regelingen, niet zijn opgenomen.
2
3

Algemeen
De meerjarenbegroting van het Agentschap SZW wordt bepaald door de
ontwikkelingen in de orderportefeuille. De ontwerpbegroting wordt
opgesteld op basis van de interne capaciteitsplanning, waarin de meest
actuele inzichten met betrekking tot de uitvoering van de lopende
subsidieregelingen zijn verwerkt. Op het tijdstip dat deze ontwerpbegroting wordt opgesteld zijn de hoofdlijnen van de werkzaamheden met
betrekking tot de uitvoering van de subsidieregelingen duidelijk.
Voor aanvang van elk kalenderjaar worden met de opdrachtgevers
afspraken gemaakt over de uitvoering van de betreffende subsidieregelingen in dat uitvoeringsjaar. Deze meer gedetailleerde en actuele
afspraken worden in wederzijds getekende offertes vastgelegd. In de loop
van het jaar worden nieuwe offertes opgesteld als zich significante
wijzigingen voordoen in de uitvoering van de lopende subsidieregelingen
of als nieuwe subsidieregelingen in uitvoering worden genomen. De
laatste versie van de offertes van de lopende subsidieregelingen is de
basis voor de aanpassing bij Voorjaarsnota in de 1e suppletoire begroting
van SZW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

136

Doordat de detailafspraken in de offertes op een later moment worden
gemaakt zijn deze veel specifieker en meer actueel dan de inzichten op
hoofdlijnen tijdens het opstellen van de ontwerpbegroting. Hierdoor kan
de 1e suppletoire begroting van de ontwerpbegroting afwijken.
De huidige ontwerpbegroting voor de jaren 2017 tot en met 2021 kan ook
nog wijzigen als gevolg van de strategische heroriëntatie van het
Agentschap die momenteel wordt uitgevoerd.
Baten
De opbrengsten moederdepartement en overige departementen betreft de
omzet van de subsidieregelingen die voor het moederdepartement of
overige departementen worden uitgevoerd.
Het grillige patroon van de omzet vanaf 2017 is te verklaren doordat bij de
uitvoering van de Europese subsidieregelingen veelal sprake is van
tweejarige projecten met grotere werkdruk bij openstelling van het tijdvak
(intake en aanvraag) en aan het eind van het project (einddeclaratie).
Doordat dit voor zowel ESF als EMVF geldt en de acties ook veelal
samenvallen, resulteert dit in het patroon van jaren met meer en minder
bedrijfsdrukte.
Lasten
Personele kosten
De personele kosten vormen de belangrijkste kostenpost voor het
Agentschap SZW. Het verloop van de regelingen en hiermee de omvang
van de te verrichten activiteiten bepaalt in hoge mate de ontwikkeling in
de personele kosten. Het huidige personeelbestand bestaat uit een kern
van vast en tijdelijk ambtelijk personeel; daarnaast vindt noodzakelijke
inhuur van externen plaats (via mantelcontracten van het Rijk of van
SZW).
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten betreffen de materiële en immateriële vaste activa.
De investeringen in immateriële vaste activa die voortvloeien uit
specifieke wensen van de opdrachtgevers worden over meerdere jaren
afgeschreven en ook in dit ritme aan de opdrachtgevers doorberekend.
Saldo van baten en lasten
Bij het opstellen van de begroting is een sluitende begroting het
uitgangspunt.
Het saldo van baten en lasten van een jaar wordt in het daarop volgend
jaar verwerkt in overeenstemming met het besluit van de eigenaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

137

Kasstroomoverzicht

In tabel 3.2 wordt het kasstroomoverzicht van Agentschap SZW
opgenomen.

Tabel 3.2 Kasstroomoverzicht Agentschap SZW over het jaar 2017 (x € 1.000)
Realisatie

Raming

Begroting

20151

20162

2017

2018

2019

2020

2021

2.145

2.231

2.001

2.211

2.211

2.461

2.961

totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
2. Totaal operationele kasstroom

17.686
– 16.317
1.369

17.570
– 16.300
1.270

16.800
– 15.440
1.360

17.000
– 16.000
1.000

20.500
– 19.500
1.000

15.500
– 14.500
1.000

18.500
– 17.500
1.000

totaal investeringen (-/-)
totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
3. Totaal investeringskasstroom

– 1.283
–
– 1.283

– 1.500
–
– 1.500

– 1.150
–
– 1.150

– 1.000
–
– 1.000

– 750
–
– 750

– 500
–
– 500

– 500
–
– 500

–

–

–

–

–

–

–

–
–
–
0

–
–
–
0

–
–
–
0

–
–
–
0

–
–
–
0

–
–
–
0

–
–
–
0

2.231

2.001

2.211

2.211

2.461

2.961

3.461

1. Rekening-courant RHB 1 januari

eenmalige uitkering aan moederdepartement
(-/-)
eenmalige storting door moederdepartement
(+)
aflossingen op leningen (-/-)
beroep op leenfaciliteit (+)
4. Totaal financieringskasstroom
5. Rekening-courant RHB 31 december
(=1+2+3+4)
1
2

Slotwet SZW 2015.
Eerste suppletoire begroting SZW 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

138

Doelmatigheidsindicatoren

In tabel 3.3 worden de doelmatigheidsindicatoren vermeld.

Tabel 3.3 Overzicht doelmatigheidsindicatoren Agentschap SZW 2017

Generieke doelmatigheidsindicatoren
Uurtarieven
Integraal uurtarief (voorcalculatorisch) (€)
Index reëel uurtarief (gecorrigeerd voor
inflatie, 2011=100)
Omzet per fte:
Totale omzet in € 1.000
fte-totaal
Omzet per fte (€)
Saldo van baten en lasten in € 1.000
Productiviteit:
Declarabiliteit (factureerbare/beschikbare uren)
(%)
Ziekteverzuim (totaal incl.langdurig) (%)
Kwalitatieve indicatoren
Klanttevredenheid: algemeen oordeel enquête
Beroepsprocedures:
% beschikkingen die leiden tot beroepsprocedure
% beroepsprocedures geheel of deels gegrond
Tijdigheid beschikken en betalen:
% tijdige beschikkingen
% tijdige betalingen
Specifieke indicatoren
Kosten subsidieproces in % vd subsidie /
subsidiabele kosten per project
Europese subsidieregelingen
Nationale subsidieregelingen
• RUS-variant 1b: One Touch (ambtshalve
vaststellen)
• RUS-variant 3: Presteren en inzicht in kosten

Realisatie
2015

Raming
2016

98,68

Begroting
2017

2018

2019

2020

2021

109,65

107,80

107,00

106,00

110,50

108,50

103,6

111,9

108,9

106,4

104,0

106,9

103,3

16.543
147,8
111.928
– 236

17.570
125,5
140.000
250

16.800
137,0
122.628
0

17.000
142,0
119.718
0

20.500
162,5
126.154
0

15.500
132,0
117.425
0

18.500
152,0
121.711
0

65,5
3

70,0
2,5

70,6
2,5

71,0
2,5

72,0
2,5

73,0
2,5

74,0
2,5

7,1

7,5

7,5

7,5

7,5

7,5

7,5

0,6
22

0,5
15

0,5
15

0,5
15

0,5
15

0,5
15

0,5
15

91
99,5

90
99

90
99

90
99

90
99

90
99

90
99

1,7

1,6

1,5

1,5

1,5

1,5

1,5

7,4
0,2

17,5
0,2

17,5
0,2

17,5
0,2

17,5
0,2

17,5
0,2

17,5
0,2

RUS = Raamwerk voor Uitvoering van Rijkssubsidies.

De voorcalculatorische uurtarieven zijn integrale kostprijzen (alle kosten /
factureerbare uren). De uurtarieven vormen de basis voor de facturering
aan de opdrachtgevers. Het grillige patroon van de uurtarieven is te
verklaren doordat bij de Europese subsidieregelingen veelal sprake is van
tweejarige projecten met grotere werkdruk bij openstelling van het tijdvak
(intake en aanvraag) en aan het eind van het project (einddeclaratie).
Doordat dit voor zowel ESF als EMVF geldt en de acties ook veelal
samenvallen, resulteert dit in het patroon van jaren met meer en minder
bedrijfsdrukte. In de jaren van minder bedrijfsdrukte leidt het lager aantal
factureerbare uren (doordat de vaste kosten over een lager aantal directe
uren worden omgeslagen) tot hogere tarieven.
In de berekening van de reële indexcijfers van de uurtarieven is het effect
van de jaarlijkse algemene prijsstijgingen geëlimineerd (vanaf 2016:
schatting 1,5%).
Bij de specifieke indicatoren worden de uitvoeringskosten gepresenteerd
in verhouding tot de gemiddelde subsidie of de totale subsidiabele kosten
per project. De niet aan afzonderlijke projecten toe te rekenen activiteiten
en materiële kosten worden in deze berekening niet meegenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

139

Voor de Europese subsidieregelingen worden de uitvoeringskosten van
het subsidieproces gerelateerd aan de totale subsidiabele projectkosten.
De kosten van uitvoering van de Europese regelingen zijn absoluut gezien
hoger dan bij Nationale regelingen vanwege de hoge eisen die de
Europese Commissie stelt aan de verantwoording van projectkosten en de
controle ervan. Vanwege de grotere gemiddelde projectomvang zijn de
kosten van het subsidieproces bij Europese regelingen echter relatief
lager.
Voor de Nationale subsidieregelingen die het Agentschap SZW uitvoert,
worden de uitvoeringskosten inzichtelijk gemaakt naar de uitvoeringsvarianten die in het Rijksbreed geldende Raamwerk voor Uitvoering van
Subsidies (RUS) worden onderscheiden. Voor de RUS-variant «One
Touch» wordt de gemiddelde projectomvang berekend op basis van de
verleende subsidie. Voor de RUS-variant «Presteren en inzicht in kosten»
betreft de gemiddelde projectomvang de totale subsidiabele kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

140

HOOFDSTUK 4: BIJLAGEN
BIJLAGE 1 SZA-KADER INCLUSIEF VERDIEPINGSHOOFDSTUK
Deze bijlage bevat de volgens de Rijksbegrotingvoorschriften (RBV)
verplichte aansluitingstabellen en (per artikel) de verplichte tabellen van
het verdiepingshoofdstuk. In aanvulling daarop zijn dergelijke tabellen ook
voor de premiegefinancierde regelingen opgenomen. De bijlage begint
met een toelichting op de opbouw van het SZA-kader.
B.1.1 HET SZA-KADER
Het SZA-kader bevat zowel uitgaven van regelingen die begrotingsgefinancierd zijn als uitgaven van regelingen die premiegefinancierd zijn. De
begrotingsgefinancierde uitgaven worden uit belastinginkomsten betaald.
De premiegefinancierde uitgaven worden voornamelijk door middel van
premies gefinancierd. Tabel B.1.1 bevat een toelichting op de opbouw van
de SZA-uitgaven.
Tabel B1.1 SZA uitgaven (x € 1 mld)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Totale uitgaven begroting
– Correctie rijksbijdragen
– Correctie LIV en LKV
– Correctie RBG-eng
– Correctie ontvangsten
+ Loon- en prijsbijstelling
A. SZA-uitgaven begroting
Totale uitgaven premie
– Correctie ontvangsten
B. SZA-uitgaven premie

31,9
12,8
–
0,5
0,8
0,0
17,7
56,6
0,4
56,2

33,6
14,0
–
0,6
0,6
0,2
18,6
57,0
0,4
56,7

34,2
14,0
0,5
0,5
0,6
0,5
19,1
58,5
0,4
58,1

34,7
13,9
0,9
0,5
0,6
0,7
19,4
58,7
0,4
58,3

34,7
13,9
0,9
0,4
0,7
1,0
19,8
59,5
0,4
59,1

34,7
13,9
0,9
0,4
0,6
1,3
20,2
60,6
0,4
60,2

C. Integratie-uitkering sociaal domein

2,7

2,6

2,4

2,3

2,2

2,3

Totale SZA-uitgaven (lopende prijzen) (A+B+C)

76,7

77,9

79,6

80,1

81,2

82,7

Allereerst wordt voor een dubbeltelling gecorrigeerd omdat sociale
fondsen voor een deel gefinancierd worden uit begrotingsmiddelen
(correctie rijksbijdragen). Dit betreft hoofdzakelijk een bijdrage aan het
Ouderdomsfonds, welke nodig is omdat de opbrengsten van de
AOW-premie onvoldoende zijn om de AOW-uitgaven te dekken. In 2017
worden de SZA-uitgaven hierdoor met € 14,0 miljard gecorrigeerd.
Tevens vallen de apparaatuitgaven van SZW en enkele andere uitgaven
niet onder het SZA-kader maar onder het kader Rbg-eng (€ 0,6 miljard).
Voor het gedeelte van de ontvangsten dat tot de
niet-belastingontvangsten wordt gerekend wordt eveneens gecorrigeerd:
€ 0,6 miljard (terugontvangsten Kinderopvang en Tegemoetkoming
ouders) en € 0,4 miljard (ontvangsten UFO). Het uitgavenplafond
(SZA-kader) wordt in lopende prijzen uitgedrukt, wat betekent dat
rekening wordt gehouden met toekomstige loon- en prijsontwikkelingen
en de gevolgen daarvan voor de uitgaven. Voor de begrotingsgefinancierde regelingen staan de hiervoor gereserveerde middelen (€ 0,2
miljard) niet op de SZW-begroting, maar op een afzonderlijke begrotingspost die door de Minister van Financiën wordt beheerd. De premiegefinancierde uitgaven zijn al uitgedrukt in lopende prijzen.
De middelen voor de Wsw en het participatiebudget maken onderdeel uit
van de integratie-uitkering sociaal domein. Deze uitgaven blijven
onderdeel van het SZA-kader en worden bijgeteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

141

In lopende prijzen bedragen de SZA-uitgaven in 2017 € 77,9 miljard.
B.1.2 DE AANSLUITINGSTABELLEN
In dit onderdeel van de begroting worden de samenvattende aansluitingstabellen van de premie- en de begrotingsgefinancierde regelingen
weergegeven, zowel voor de uitgaven als voor de ontvangsten. De
mutaties in deze tabellen worden per artikel gedetailleerd opgenomen in
het verdiepingshoofdstuk in onderdeel B.1.3 van deze bijlage.
De opbouw van deze tabellen verschilt van elkaar. Bij de begrotingsgefinancierde regelingen worden, conform de RBV, de mutaties als gevolg
van de nota van wijziging, de 1e suppletoire begroting (Voorjaarsnota) en
de nieuwe mutaties (Miljoenennota) vermeld. Bij de premiegefinancierde
regelingen is geen sprake van een nota van wijziging of van een suppletoire wet. Voor deze regelingen worden de mutaties uitgesplitst naar
uitvoeringsmutaties, macromutaties, loon- en prijsmutaties, beleidsmatige mutaties en kasschuiven. Bovendien wordt een onderverdeling
aangebracht in reëel en nominaal.
Tabel B.1.2 Aansluitingstabel uitgaven begrotingsgefinancierd begroting 2016 naar begroting 2017 (bedragen x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

Ontwerpbegroting 2016
Vastgestelde begroting 2016

31.767.150
31.867.150

32.179.881
32.483.581

32.726.718
33.030.418

33.414.820
33.718.520

33.843.461
34.147.161

Mutaties Voorjaarsnota
Totaal tot en met Voorjaarsnota

362.362
32.229.512

153.204
32.636.785

396.949
33.427.367

307.868
34.026.388

181.686
34.328.847

Mutaties Miljoenennota

– 372.596

965.155

809.616

637.368

332.346

Ontwerpbegroting 2017

31.856.916

33.601.940

34.236.983

34.663.765

34.661.193

2021

34.729.049

Tabel B.1.3 Aansluitingstabel ontvangsten begrotingsgefinancierd begroting 2016 naar begroting 2017 (bedragen x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

Ontwerpbegroting 2016
Vastgestelde begroting 2016

1.724.007
1.724.007

1.730.656
1.730.656

1.720.218
1.720.218

1.744.960
1.744.960

1.740.604
1.740.604

Mutaties Voorjaarsnota
Totaal tot en met Voorjaarsnota 1e suppletoire begroting

125.490
1.849.497

25.678
1.756.334

38.228
1.758.446

38.179
1.783.139

47.946
1.788.550

Mutaties Miljoenennota

35.419

11.947

23.727

13.372

23.987

Ontwerpbegroting 2017

1.884.916

1.768.281

1.782.173

1.796.511

1.812.537

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

2021

1.792.170

142

Tabel B.1.4 Aansluitingstabel uitgaven premiegefinancierd begroting 2016 naar begroting 2017 (bedragen x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
Uitvoeringsmutaties
Macro mutaties
Loon- en prijsontwikkeling
Beleidmatige mutaties
Kasschuiven
Diverse overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

56.288.265

56.012.449

55.777.122

55.593.984

55.379.790

55.213.124

Ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
Uitdelen loon- en prijsontwikkeling
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

1.207.751

17.455
8.614
228.901
645.643
1.046.605
1.670.387
– 1.225.206 – 1.219.128 – 1.218.708 – 1.210.484 – 1.207.018 – 1.204.846
0
734.271
1.542.490
2.641.129
3.638.419
4.860.231

Ontwerpbegroting 2017 totaal

56.609.702

111.339
166.286
228.658
197.607
173.584
204.341
– 935.794 – 1.153.391 – 1.237.593 – 1.224.200 – 1.154.833 – 1.105.398
1.225.206
1.219.128
1.218.708
1.210.484
1.207.018
1.204.846
– 47.675
77.593
970.879
280.325
256.949
245.249
– 69.029
34.320
20.754
1.043
13.309
13.582
37.390
– 50.037
– 15.004
6.082
– 3.213
– 2.889
56.609.702 56.306.348 56.963.524 56.065.325 55.872.604 55.772.855
1.944.785

57.040.619

2.532.297

58.506.014

3.205.970

58.706.454

3.798.832

59.511.023

4.394.690

60.633.086

Tabel B.1.5 Aansluitingstabel ontvangsten premiegefinancierd begroting 2016 naar begroting 2017 (bedragen x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Ontwerpbegroting 2016 reëel

385.000

385.000

385.000

385.000

385.000

385.000

Mutaties:
1. Uitvoering
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

– 14.905
6.885
376.980

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

Ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
4. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

7.840

12.043

16.279

20.561

24.889

29.262

– 955
– 6.885
0

1.530
– 6.885
6.688

3.449
– 6.885
12.843

5.974
– 6.885
19.650

9.566
– 6.885
25.570

14.527
– 6.885
36.904

Ontwerpbegroting 2017 totaal

376.980

365.468

371.623

378.430

386.350

395.684

B.1.3 HET VERDIEPINGSHOOFDSTUK
Dit onderdeel bevat het verdiepingshoofdstuk van de SZW-begroting. In
deze paragraaf wordt voor alle artikelen op de SZW-begroting de mutatie
van uitgaven en ontvangsten tussen de ontwerpbegroting 2016 en de
huidige ontwerpbegroting 2017 gedetailleerd toegelicht. Dit gebeurt zowel
voor de begrotingsgefinancierde als voor de premiegefinancierde
regelingen. Ook hier verschilt de opbouw van de begrotingsgefinancierde
tabellen met die van de premiegefinancierde (zie de opmerking onder
B.1.2).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

143

B.1.3.1 Arbeidsmarkt
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 1 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Overboekingen met andere departementen
2. Kasschuif
3. Budgettair neutrale herschikkingen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

21.233
1.042

19.751
– 130

21.619
– 450

20.799
– 450

20.919
– 450

20.919
– 450

– 217

– 3.929
300

– 50
– 300

15.992

20.819

20.349

20.469

20.469

700
22.758

1. De belangrijkste overboekingen met andere departementen zijn de
overboeking naar het Ministerie van VWS ten behoeve van de
Gezondheidsraad en de jaarlijkse bijdrage aan het Ministerie van EZ
ten behoeve van het maatschappelijke programma arbeidsomstandigheden, dat door TNO wordt uitgevoerd.
2. Met een kasschuif sluiten de middelen «programma duurzame
inzetbaarheid» beter aan op de behoefte.
3. Budgettair neutrale herschikking binnen de SZW-begroting.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 1 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016

29.636

36.067

36.067

36.067

36.067

36.067

Nieuwe mutaties:
1. Bijstelling boeteontvangsten

– 5.636

– 12.067

– 12.067

– 12.067

– 12.067

– 12.067

Stand ontwerpbegroting 2017

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

24.000

1. Bijstelling van de raming boeteontvangsten op basis van realisatiegegevens over voorgaande jaren. De realisaties van de boeteontvangsten
laten niet de stijging zien die was verwacht op grond van de Fraudewet
van 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

144

B.1.3.2 Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 2 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Macro mutaties
3. Mutaties Caribisch Nederland
4. Overboekingen met departementen
5. Budgettair neutrale herschikkingen
6. Kasschuif
7. Intertemporele tegemoetkoming
8. Verhoging minimumjeugdloon
9. No-riskpolis
10. Subsidie projecten dienstverlening en samenwerking
11. Schuldhulpverlening
12. Diversen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

6.611.078
– 49.987

6.719.127
– 49.731

6.722.097
173.994

6.822.849
183.309

6.943.585
100.322

6.989.970
104.180

71.798
– 15.408

78.129
15.004
1.208

78.632
24.365
1.441
– 2.044

– 21.875
3.000
– 4.202

– 21.875
5.000

– 2.302
25.050
4.000
– 63

– 2.044
– 850
– 21.875
2.000
– 3.755

– 2.044

– 1.381
9.400
500
– 250

76.102
– 9.870
740
134
– 2.044
– 850
– 10.625
1.000
– 3.177
30.050
3.000

77.293
10.260
974

85.000

72.852
– 57.220
506
269
– 2.044
1.700
90.000

6.708.734

6.802.144

7.068.161

7.113.127

7.179.669

– 2.042
26

6.980.551

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De ramingen voor het Macrobudget participatiewetuitkeringen, de AIO
en de TW zijn aangepast op basis van ontwikkelingen in de werkloosheid en realisaties op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV, de
SVB en de gemeenten.
3. Deze ramingsbijstelling heeft betrekking op volume- en prijsontwikkelingen en op de koersverschillen tussen de dollar en de euro.
4. Er zijn in totaal drie overboekingen met andere departementen
verwerkt. De voornaamste betreft een overboeking in 2016 van
integratiemiddelen Caribisch Nederland ad € 2,3 miljoen naar BZK.
5. Budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZW-begroting.
6. De kasschuif heeft betrekking op de uitvoering van het amendement
gericht op sport door kinderen uit gezinnen met lage inkomens
waarvoor vooral in 2017 extra middelen nodig zijn.
7. De intertemporele tegemoetkoming dekt de feitelijke kosten voor
gemeenten door de verhoogde asielinstroom. De verrekening van de
intertemporele tegemoetkoming met de gemeentelijke budgetten
Particiaptiewetuitkeringen vindt plaats vanaf 2018.
8. Een hoger minimumjeugdloon maakt het voor werkgevers minder
aantrekkelijk om jongeren in dienst te nemen (stijgende loonkosten).
Hierdoor zullen er naar verwachting iets meer personen in de bijstand
terecht komen.
9. De no-riskpolis financiert personen met beschut werk die ziek thuis
zitten. Aangezien (een deel van de) personen met beschut werk met
loonkostensubsidie aan het werk zijn, vindt er met ingang van de
no-riskpolis een verschuiving plaats van middelen van loonkostensubsidie naar de no-riskpolis.
10. In verband met de Doorstart naar nieuw werk wordt voor de subsidieregeling Tijdelijke regeling cofinanciering projecten dienstverlening
werkzoekenden en projecten samenwerking en regie arbeidsmarkt
verdeeld over drie jaren een bedrag van in totaal € 64,5 miljoen
beschikbaar gesteld.
11. Middelen bestemd voor het bevorderen van professionaliteit van de
schuldhulpverlening, het doorontwikkelen van innovatieve aanpakken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

145

en het verbeteren van de registratie en beschikbaarheid van gegevens
binnen de gemeentelijke schuldhulpverlening.
12. Diverse overige mutaties.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 2 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

3.475
22.930

2.572

2.572

2.572

0

0

Nieuwe mutaties:
1. Ontvangsten

10.460

Stand ontwerpbegroting 2017

36.865

2.572

2.572

2.572

0

0

1. De ontvangstenmutatie is een gevolg van terugvorderingen naar
aanleiding van de verantwoordingen door de gemeenten over de
uitvoering van de Wet participatiebudget over 2013 en 2014 (van voor
de decentralisatie in het sociaal domein).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

146

B.1.3.3 Arbeidsongeschiktheid
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 3 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

765
– 26

778
– 28

802
– 31

828
– 35

866
– 41

903
– 46

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling

14

14
23

14
24

14
25

15
27

16
29

Stand ontwerpbegroting 2017

753

787

809

832

867

902

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De ramingsbijstelling heeft betrekking op volume- en prijsontwikkelingen en op de koersverschillen tussen dollar en euro.
Uitgaven premiegefinancierd artikel 3 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
1. Uitvoering
2. Verlaging ao-tegemoetkoming
3. Loon- en prijsbijstelling 2016
4. Herschikking premie en begroting
5. Overig
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

2016

2017

2018

2019

2020

2021

9.189.075

9.229.927

9.277.775

9.391.053

9.537.754

9.690.865

– 60.261

– 18.589
– 30.029
159.103

– 19.489
– 30.415
161.203

– 14.686
– 30.821
163.824

– 14.210
– 31.151
166.599

– 500
9.285.037

– 33.225
– 30.027
157.843
– 15.000
3.921
9.313.439

5.220
9.393.480

5.294
9.507.646

5.368
9.661.439

5.440
9.817.543

156.723

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
6. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
7. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

159.101

260.325

348.575

441.685

539.829

641.972

– 2.378
– 156.723
0

58.969
– 157.843
161.451

116.853
– 159.103
306.325

177.458
– 161.203
457.940

252.809
– 163.824
628.814

353.736
– 166.599
829.109

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

9.285.037

9.474.890

9.699.805

9.965.586

10.290.253

10.646.652

1. Op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV zijn de geraamde
uitgaven aan de arbeidsongeschiktheidsregelingen naar beneden
bijgesteld. De IVA-uitgaven zijn naar beneden bijgesteld, voornamelijk
door een lagere gemiddelde jaaruitkering. De WGA-uitgaven zijn bijna
gelijk gebleven. Het aantal personen met een WGA-uitkering is naar
beneden bijgesteld, terwijl de gemiddelde jaaruitkering naar boven is
bijgesteld. De WAO-uitgaven zijn naar boven bijgesteld door een
hogere gemiddelde jaaruitkering en een hoger aantal herlevingen.
2. In 2017 wordt de ao-tegemoetkoming verlaagd van € 212,06 netto per
jaar naar € 175,63 netto per jaar. Hiermee worden onder andere de
kosten voor herziening van de Wml gedekt.
3. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
4. Budgettair neutrale herschikking tussen de begrotings- en premiegefinancierde re-integratiemiddelen.
5. Diverse overige mutaties. De grootste mutatie betreft het besparingsverlies uit de WIA-taakstelling, namelijk jaarlijks € 5 miljoen vanaf
2017. Zie ook de toelichting op de beleidswijzigingen in beleidsartikel
3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

147

6. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
7. Zie 3.
B.1.3.4 Jonggehandicapten
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 4 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling
3. Verlaging ao-tegemoetkoming
4. Voortgezette werkregeling
5. Herschikking begroting en premie
6. Verhoging minimumjeugdloon
7. Voorfinanciering re-integratie Wajong
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

3.174.376
3.910

3.221.648
– 15.000

3.140.274

3.193.948

3.234.251

3.269.241

53.229
– 22.351

53.493

51.084

51.239

51.313

51.462

– 13.149
8.500

– 13.148
8.500

– 13.149
4.000

– 13.148
4.000

26.800

18.800

16.400

16.400

45.000

– 13.148
3.500
15.000
19.300
– 45.000

3.254.164

3.239.793

3.213.509

3.259.339

3.292.815

3.327.955

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. Bijstelling van de raming op basis van de Juninota van het UWV. De
gemiddelde uitkering bleek lager dan eerder geraamd.
3. In 2017 wordt de ao-tegemoetkoming verlaagd van € 212,06 netto per
jaar naar € 175,63 netto per jaar. Hiermee worden onder andere de
kosten voor herziening van de Wml gedekt.
4. De voortgezette werkregeling in de Wajong2010 wordt gewijzigd
omdat deze niet uitvoerbaar blijkt te zijn. Met de noodzakelijke
wijziging van de voortgezette werkregeling wordt ook geregeld dat de
Wajongers die nu in oude Wajong zitten en overstappen naar de
nieuwe Wajong geen 7 jaar meer hoeven te wachten voor ze in de
voortgezette werkregeling stromen. Deze wijziging zorgt voor hogere
uitkeringslasten.
5. Budgettair neutrale herschikking tussen de begrotings- en premiegefinancierde re-integratiemiddelen.
6. Het wettelijk minimumjeugdloon wordt vanaf 2017 verhoogd. Door de
koppeling van Wajonguitkeringen van 23-minners aan het minimumjeugdloon leidt dit tot hogere uitkeringslasten.
7. Voorfinanciering re-integratie Wajong.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

148

B.1.3.5 Werkloosheid
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 5 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Uitvoering
3. Tijdelijke regeling tegemoetkoming Dagloonbesluit
4. Perspectief 50+
5. Budgettair neutrale herschikkingen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

66.620
746

67.296
568

61.557
561

79.040
721

97.802
892

116.744
1.065

898
– 12.351

1.088
– 7.857
113.000
16.250

1.074
– 13.301

1.380
– 12.903

1.709
– 10.162

2.041
– 6.935

190.345

66.141

68.238

90.241

112.915

16.250

400
56.313

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. Op basis van uitvoeringsinformatie van het UWV is het verwachte
aantal IOW-uitkeringen naar beneden bijgesteld.
3. Dit betreft de eenmalige tegemoetkoming in het kader van de tijdelijke
regeling tegemoetkoming Dagloonbesluit.
4. Introductie van het Actieplan «Perspectief voor vijftigplussers».
5. Budgettair neutrale herschikking binnen de SZW-begroting ten
behoeve van de voorlichtingscampagne «Aanpak ouderenwerkloosheid».
Uitgaven premiegefinancierd artikel 5 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel

6.658.779

6.446.619

6.273.082

5.979.357

5.615.517

5.323081

Mutaties:
1. Macro mutaties
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
3. Betalingssystematiek WW
4. Dienstverlening WW
5. Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

– 935.794 – 1.134.926 – 1.217.924 – 1.204.744 – 1.136.184 – 1.085.803
115.871
107.445
101.551
96.627
90.393
85.320
– 83.000
– 32.000
– 2.000
0
0
– 60.000
– 58.636
– 57.051
– 55.466
3.938
12.062
10.875
11.000
13.000
18.000
5.759.794
5.399.200
5.105.584
4.823.604
4.525.675
4.285.132

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
6. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
7. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

134.170

200.500

264.543

319.074

363.225

405.264

– 18.299
– 115.871
0

6.607
– 107.445
99.662

18.739
– 101.551
181.731

40.199
– 96.627
262.646

72.829
– 90.393
345.661

117.928
– 85.320
437.872

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

5.759.794

5.498.862

5.287.315

5.086.250

4.871.336

4.723.004

1. Op basis van neerwaarts bijgestelde werkloosheidsramingen van het
CPB en uitvoeringsinformatie van het UWV is de raming van het
volume uitkeringsjaren WW meerjarig neerwaarts bijgesteld. Ook de
raming van het saldo overige lasten en baten WW is op basis van
uitvoeringsinformatie meerjarig neerwaarts bijgesteld. Dit betreft
onder meer de uitkeringslasten van de regeling onwerkbaar weer en
het verhaal op loonovername bij faillissement.
2. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
3. De betalingssystematiek van de WW-uitkering is als gevolg van de
inkomensverrekening in de Wwz overgegaan van een wekensystema-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

149

4.

5.
6.

7.

tiek naar een maandsystematiek. Onder de Wwz wordt de uitkering pas
na afloop van de maand waarop deze betrekking heeft uitbetaald. In de
jaren waarin de inkomensverrekening ingroeit (2015–2018) zorgt dit
voor een kaseffect waardoor de WW-uitgaven lager uitkomen. Bij de
ontwerpbegroting 2016 was het effect in de jaren 2016–2018 nog niet
verwerkt.
Het UWV stapt over op een aanpak met meer gerichte, persoonlijke
dienstverlening aan WW-gerechtigden. Hiervoor wordt structureel
extra uitvoeringsbudget toegekend. De wijziging naar meer effectieve
dienstverlening leidt tot een inverdieneffect op uitkeringslasten. Naar
verwachting treedt vanaf 2018 een besparing op van jaarlijks circa € 60
miljoen. De precieze omvang van de besparing is afhankelijk van de
volumeontwikkeling in de WW.
Diverse overige mutaties.
Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
Zie 2.

Ontvangsten premiegefinancierd artikel 5 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel

385.000

385.000

385.000

385.000

385.000

385.000

Mutaties:
1. Uitvoering
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

– 14.905
6.885
376.980

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

– 33.105
6.885
358.780

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
3. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
4. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

7.840

12.043

16.279

20.561

24.889

29.262

– 955
– 6.885
0

1.530
– 6.885
6.688

3.449
– 6.885
12.843

5.974
– 6.885
19.650

9.566
– 6.885
27.570

14.527
– 6.885
36.904

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

376.980

365.468

371.623

378.430

386.350

395.684

1. Overheidswerkgevers zijn eigen-risicodragers voor de WW. De
WW-uitgaven worden door UWV verhaald op deze werkgevers. De
raming van de ontvangsten uit verhaal is naar beneden bijgesteld op
grond van uitvoeringsinformatie van het UWV.
2. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de ontvangsten op
prijspeil 2016 te brengen.
3. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
ontvangsten (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
4. Zie 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

150

B.1.3.6 Ziekte en zwangerschap
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 6 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

7.416
235

7.467
232

7.568
228

7.673
223

7.828
216

7.983
208

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling

131
– 513

134
– 383

136
– 383

137
– 383

140
– 383

143
– 383

Stand ontwerpbegroting 2017

7.269

7.450

7.549

7.650

7.801

7.951

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De ramingsbijstelling Ziekteverzekering CN heeft betrekking op
volume- en prijsontwikkelingen en op de koersverschillen tussen de
dollar en de euro. De volumeraming van de TAS is bijgesteld op basis
van uitvoeringsinformatie uit de Juninota van de SVB.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 6 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

0
428

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2017

428

0

0

0

0

0

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2.595.413

2.592.945

2.607.884

2.623.955

2.633.223

2596.555

– 39.955
50.983

– 78.662
50.463

– 117.714
49.940
755.000

– 137.884
50.057
215.000

– 157.516
49.954
180.000

– 142.461
49.056
180.000

7.500

15.000

2.700
0
2.616.641

4.620
265
2.584.631

8.500
744
3.304.354

57.000
10.440
690
2.819.258

57.000
12.370
451
2.775.482

57.000
0
333
2.740.483

Uitgaven premiegefinancierd artikel 6 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
1. Uitvoering
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
3. Transitievergoeding na 2 jaar ziekte
4. Vertraging ZW-pilots
5. Kraamverlof
6. No-risk polis beschut werk
7. Overig
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel
Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
8. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
9. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

52.807

81.052

110.184

140.015

170.075

197.162

– 1.824
– 50.983
0

17.564
– 50.463
48.153

30.963
– 49.940
91.207

49.432
– 50.057
139.390

74.726
– 49.954
194.847

109.101
– 49.056
257.207

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

2.616.641

2.632.784

3.395.561

2.958.648

2.970.329

2.997.690

1. Zowel bij de ZW als bij de WAZO hebben zich meevallers voorgedaan.
Bij de ZW is het aantal zieke werklozen in de raming afhankelijk
gemaakt van het aantal WW-gerechtigden. Dit leidt tot een neerwaartse bijstelling van het ZW-volume. Bij de WAZO is de raming naar
beneden bijgesteld omdat het totaal aantal geboortes lager ligt dan
eerder geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

151

2. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
3. Bij ontslag van een werknemer wegens (langdurige) arbeidsongeschiktheid is de werkgever een transitievergoeding verschuldigd, na de
periode van loondoorbetaling. Werkgevers zullen voor deze kosten van
de transitievergoeding door het UWV worden gecompenseerd. Een
wetsvoorstel van deze strekking is in voorbereiding. De compensatievergoeding zal worden gefinancierd vanuit het Awf, waar een
verhoging van de premie tegenover staat. Zie ook de beschrijving bij
beleidswijzigingen in beleidsartikel 6.
4. De pilots Ziektewet zijn vertraagd waardoor een besparingsverlies is
opgetreden in 2016 en 2017.
5. Per 1 januari 2019 wordt het kraamverlof uitgebreid van 2 naar 5
dagen. Voor deze 3 extra dagen wordt een uitkering verstrekt door
UWV. Zie ook de beschrijving bij beleidswijzigingen in beleidsartikel 6.
6. In de derde nota van wijziging van de Participatiewet is geregeld dat
de no-riskpolis ook voor de doelgroep beschut werk geldt om zo het
creëren van beschutte werkplekken door gemeenten te stimuleren. Zie
ook de beschrijving bij beleidswijzigingen in beleidsartikel 2.
7. Diverse overige mutaties.
8. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
9. Zie 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

152

B.1.3.7 Kinderopvang
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 7 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Nota van wijziging
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling
3. Peuterwetsvoorstel
4. Directe financiering
5. Risicoreservering directe financiering
6. Overboekingen departementen
7. Kasschuiven
8. Budgettair neutrale herschikkingen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2.365.471

2.400.090
200.000
– 59.965

2.418.555
200.000
– 8.491

2.435.880
200.000
20.811

2.452.270
200.000
39.899

2.460.341
200.000
61.525

39.941
– 3.290
3.822
10.266
5.100

41.075
20.147
39.654

41.801
15.740
36.230

42.356
11.973
31.607

42.826
11.671
26.219

2.710.940

2.750.462

2.778.105

2.802.582

41.072

37.693
– 3.531
2.900
– 545
– 1.995
158

1.995

2.441.223

2.597.959

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De uitvoeringsinformatie van de Belastingdienst leidt per saldo tot een
opwaartse ramingsbijstelling van structureel € 9 miljoen. Dit betreft
€ 12 miljoen hogere uitgaven en € 3 miljoen hogere ontvangsten.
Deze ramingsbijstelling is het saldo van onder andere een hoger aantal
kinderen en een lager aantal uren per kind dan geraamd. Daarnaast
treden er kaseffecten op, onder andere doordat nabetalingen minder
snel plaatsvinden dan geraamd. Tot slot is in 2017 sprake van een
éénmalige meevaller van € 15 miljoen, omdat cijfers van het CBS laten
zien dat het verlengen van het recht op kinderopvangtoeslag bij
werkloosheid van 3 tot 6 maanden in 2017 minder kost dan eerder was
aangenomen.
3. De wet harmonisatie peuterspeelzaalwerk en kinderopvang leidt per
2018 tot extra uitgaven en ontvangsten kinderopvangtoeslag. Een deel
van deze extra uitgaven wordt gedekt door de vrijval van middelen bij
gemeenten (stopzetten decentralisatie-uitkering Wet Oke).
4. Dit betreffen de uitgaven aan DUO en SZW (€ 66.000) voor de
ontwikkeling van directe financiering in 2016 en 2017.
5. De ervaring leert dat de budgettaire gevolgen van een ICT-traject van
te voren moeilijk te ramen zijn. Bovendien zijn er nog verschillende
uitwerkpunten rondom directe financiering die hun weerslag kunnen
hebben op de uitvoeringskosten. Mede op advies van de ADR is
daarom besloten, in deze fase van de ontwikkeling, een risicoreserve
van 50% aan te houden.
6. Dit betreft overboekingen naar het Ministerie van OCW voor het
masterplan onderwijshuisvesting en onderzoek naar samenwerking
scholen en kinderopvang.
7. Er zijn twee kasschuiven die ervoor zorgen dat de beschikbare
middelen beter aansluiten op de behoefte.
8. Diverse budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZW-begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

153

Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 7 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

2016

2017

2018

2019

2020

2021

1.432.185
62.845

1.419.277
5.768

1.405.343
14.113

1.398.525
15.450

1.396.785
26.102

1.396.785
27.893

1.488

4.523
794

1.208
2.687

2.453
3.618

2.548
3.876
500

1.426.533

1.424.773

1.417.870

1.428.958

1.431.602

Nieuwe mutaties:
1. Ramingsbijstelling
2. Peuterwetsvoorstel
3. Stroomlijning invordering
Stand ontwerpbegroting 2017

1.495.030

1. Ramingsbijstelling ontvangsten kinderopvangtoeslag op basis van
uitvoeringsinformatie van de Belastingdienst (zie ook uitgavenmutatie
nr. 2).
2. Zie uitgavenmutatie nr. 3.
3. Het betreft incidentele budgettaire effecten als gevolg van het
stroomlijnen van invorderingsregelgeving belastingen en toeslagen.
Deze worden gereserveerd op de begroting.
B.1.3.8 Oudedagsvoorziening
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 8 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

40.014
– 16.129

36.953
– 215

31.544
– 211

31.065
– 219

32.144
– 215

33.568
– 223

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling

381

545
– 12.396

484
– 7.875

485
– 6.356

494
– 7.419

516
– 7.864

Stand ontwerpbegroting 2017

24.266

24.887

23.942

24.975

25.004

25.997

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. Op basis van de realisatiegegevens over 2015 zijn de geraamde
uitgaven aan de OBR meerjarig neerwaarts bijgesteld. Bij de 1e
suppletoire begroting waren de realisatiegegevens alleen voor 2016
verwerkt, omdat het onderzoek naar het (niet-) gebruik van de OBR
nog niet was afgerond. Daarnaast zijn de geraamde uitgaven aan de
Algemene Ouderdomsverzekering CN opwaarts bijgesteld. Deze
bijstelling heeft betrekking op volume- en prijsontwikkelingen en op de
koersverschillen tussen de dollar en de euro.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 8 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

0
2.123

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2017

2.123

0

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

154

Uitgaven premiegefinancierd artikel 8 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
1. Uitvoering
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
3. Uitstel kostendelersnorm
4. Overig
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

2016

2017

2018

2019

2020

2021

35.912.550

35.932.414

35.854.693

35.856.615

35.860.530

35.874.835

206.054
872.979

272.039
874.989

367.391
875.023

367.159
875.171

385.937
876.051

3.082
36.994.665

35
37.079.477

367.733
879.236
156.733
22
37.259.417

38
37.099.067

38
37.102.898

38
37.136.861

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
5. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
6. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

835.604

1.362.239

1.754.085

2.236.179

2.642.160

3.052.281

37.375
– 872.979
0

– 89.524
– 874.989
397.726

24.676
– 879.236
899.525

333.443
– 875.023
1.694.599

583.753
– 875.171
2.350.742

1.004.608
– 876.051
3.180.838

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

36.994.665

37.477.203

38.158.942

38.793.666

39.453.640

40.317.699

1. De ramingsbijstelling heeft voornamelijk te maken met hogere
uitgaven aan de partnertoeslag in de AOW. Daarnaast is nieuwe
uitvoeringsinformatie van de SVB in de ramingen verwerkt. Tot slot
valt de indexatie van de AOW hoger uit dan eerder geraamd.
2. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
3. De invoering van de kostendelersnorm AOW wordt uitgesteld naar
2019, daarmee voert dit kabinet de kostendelersnorm niet meer in.
4. Diverse overige mutaties.
5. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
6. Zie 2.
B.1.3.9 Nabestaanden
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 9 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

1.083
95

1.112
94

1.147
93

1.184
92

1.238
90

1.291
88

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling

21

22
25

23
25

24
24

25
24

25
25

Stand ontwerpbegroting 2017

1.199

1.253

1.288

1.324

1.377

1.429

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De ramingsbijstelling Algemene weduwen en wezen verzekering CN
heeft betrekking op volume- en prijsontwikkelingen en op de koersverschillen tussen de dollar en de euro.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

155

Uitgaven premiegefinancierd artikel 9 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
1. Uitvoering
2. Loon- en prijsbijstelling 2016
3. Verdrag Marokko
4. Overig
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

2016

2017

2018

2019

2020

2021

449.969

434.728

419.761

410.614

409.981

405.544

– 33.109
5.699

– 36.189
5.441
1.600

– 42.949
5.144
2.100

– 47.821
4.947
3.100

– 54.091
4.852
4.100

– 57.192
4.749
5.100

220
422.779

405.580

384.056

370.840

364.842

358.201

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
5. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
6. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

5.776

8.704

9.399

9.639

9.946

10.055

– 77
– 5.699
0

1.500
– 5.441
4.763

2.746
– 5.144
7.001

4.264
– 4.947
8.956

6.285
– 4.852
11.379

9.121
– 4.749
14.427

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

422.779

410.343

391.057

379.796

376.221

372.628

1. Op basis van uitvoeringsinformatie van de SVB is de raming meerjarig
neerwaarts bijgesteld. De bijstelling wordt voornamelijk veroorzaakt
door een lager volume.
2. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
3. In de raming werd uitgegaan van opzegging van het bestaande sociaal
verzekeringsverdrag met Marokko. Onlangs is echter een nieuw sociaal
verzekeringsverdrag met Marokko gesloten, dat zorgt voor hogere
uitkeringslasten dan bij opzegging het geval geweest zou zijn.
4. Diverse overige mutaties.
5. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitkeringen (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
6. Zie 2.
B.1.3.10 Tegemoetkoming ouders
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 10 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie Nota van wijziging
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling
3. Verdrag Marokko
4. Verhoging WKB-bedragen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

5.329.468
100.000
– 6.478

5.302.483
103.700
– 7.919

5.285.071
103.700
– 9.060

5.266.157
103.700
– 10.746

5.248.384
103.700
– 15.203

5.233.671
103.700
– 16.676

10.436
37.608

9.178
18.793
4.400
130.000

9.431
13.657
300
130.000

9.653
6.486
300
130.000

9.963
– 1.653
700
130.000

10.212
– 8.783
500
130.000

5.471.034

5.560.635

5.533.099

5.505.550

5.475.891

5.452.624

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitkeringslasten op prijspeil 2016 te brengen.
2. Een hoger aantal eenoudergezinnen dan verwacht leidt tot hogere
uitgaven. In latere jaren slaat de per saldo tegenvaller om in een
meevaller door een afnemend aantal kinderen.
3. In de raming werd uitgegaan van opzegging van het bestaande sociaal
verzekeringsverdrag met Marokko. Onlangs is echter een nieuw sociaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

156

verzekeringsverdrag met Marokko gesloten, dat zorgt voor hogere
uitkeringslasten dan bij opzegging het geval geweest zou zijn.
4. Het eerste en tweede kindbedrag van het kindgebonden budget
worden met € 100 verhoogd om de inkomenspositie van gezinnen met
lage en middeninkomens te ondersteunen. Doordat het tweede
kindbedrag in 2016 eenmalig met € 33 was verhoogd zou dit bedrag in
2017 weer met € 33 zijn gedaald. Per saldo stijgt het tweede kindbedrag in 2017 ten opzichte van 2016 derhalve met € 67.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 10 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

239.915
20.111

243.212
20.570

244.011
23.932

243.954
22.644

243.910
22.190

243.910
21.607

Nieuwe mutaties:
1. Ramingsbijstelling
2. Stroomlijning invordering

34.136
0

22.017
0

20.341
0

12.730
10.900

9.232
23.100

7.972
– 500

Stand ontwerpbegroting 2017

294.162

285.799

288.284

290.228

298.432

272.989

1. De raming van de WKB-ontvangsten is op basis van uitvoeringsgegevens bijgesteld.
2. Het betreft incidentele budgettaire effecten als gevolg van het
stroomlijnen van invorderingsregelgeving belastingen en toeslagen.
Deze worden gereserveerd op de begroting.
B.1.3.11 Uitvoering
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 11 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Ramingsbijstelling
3. Kasschuiven
4. Tijdelijke regeling tegemoetkoming Dagloonbesluit
5. Dienstverlening Wajong-2010
6. Herschikking begroting en premie
7. Overboekingen departementen
8. Perspectief 50+ werkgeversbenadering
9. Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

458.267
– 34.102

434.652
– 36.676

416.443
– 39.959

385.203
– 40.852

377.476
– 50.313

375.519
– 50.163

6.915

6.556
– 8.126
5.500
18.000
5.000

6.276
– 7.072
– 1.700

5.804
– 6.573
– 1.000

5.687
– 6.651
– 500

5.687
– 6.615
– 1.000

6.000

8.000

10.000

13.000

2.031

7.000
2.572

7.000
1.304

104

104

104

436.082

434.478

388.292

350.686

335.803

336.532

– 300

3.058
213

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitvoeringskosten op prijspeil 2016 te brengen.
2. De raming is bijgesteld op basis van volumeontwikkelingen van de
verschillende regelingen die worden uitgevoerd door het UWV en de
SVB.
3. Er zijn 2 kasschuiven verwerkt. Eén ten behoeve van voorfinanciering
Vernieuwing AKW. Het bedrag van voorfinanciering wordt in latere
jaren in mindering gebracht op het SVB-uitvoeringsbudget en alleen
toegekend na positief advies van het Bureau ICT Toetsing. De ander
om de beschikbare middelen voor de handhavingsrichtlijn beter aan te
sluiten op de behoefte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

157

4. Gereserveerde uitvoeringskosten ten behoeve van de eenmalige
tegemoetkoming in het kader van de tijdelijke regeling tegemoetkoming Dagloonbesluit. Werkelijke kosten worden op basis van de
uitvoeringstoets vastgesteld.
5. Mensen in de Wajong-2010 blijken langer begeleiding nodig te hebben
dan eerder werd aangenomen. Omdat het in het kader van de
Banenafspraak belangrijk is dat deze groep goede ondersteuning van
het UWV krijgt is het dienstverleningsbudget meerjarig verhoogd.
6. De verdeling tussen begroting- en premiegefinancierde uitvoeringskosten wordt regulier aangepast op basis van informatie van het UWV
en de SVB.
7. Van het Ministerie van VWS is een bijdrage ontvangen in de kosten
van het Centrum Indicatiestelling Zorg.
8. Introductie van het advies voor de 2e loopbaan in combinatie met een
centraal aanspreekpunt voor werkgevers om de wendbaarheid van
werkende 50-plussers op de arbeidsmarkt te vergroten.
9. Diverse overige mutaties waaronder de uitvoeringskosten voor de
regeling scholingsvouchers.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 11 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

0
16.320

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2017

16.320

0

0

0

0

0

2016

2017

2018

2019

2020

2021

1.482.479

1.375.816

1.343.927

1.332.390

1.322.785

1.322.244

– 18.465
4.387
22.947
34.320
37.936
37.000
59.800
5.000

– 19.456
– 920
22.627
1.043
36.330

– 18.649
– 3.419
22.824
13.309
36.137

– 15.595
– 3.719
23.071
13.582
35.986

58.636
10.000
8.000
7.200

57.051
20.000
8.000
6.300

55.466
20.000
8.000
6.300

30.650
1.530.786

6.600
10.000
– 51.320
1.524.021

– 19.669
2.437
23.734
20.754
36.755
25.000
60.375
5.000
32.000
8.200
10.000
– 31.880
1.516.633

– 10.940
1.444.910

– 22.070
1.442.268

– 26.700
1.434.635

Uitgaven premiegefinancierd artikel 11 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016 reëel
Mutaties:
1. Macro mutaties
2. Ramingsbijstelling
3. Loon- en prijsbijstelling 2016
4. Kasschuiven
5. Herschikking begroting en premie
6. Integraal plan herbeoordelingen
7. Dienstverlening WW
8. ICT UWV en SVB
9. Transitievergoeding na 2 jaar ziekte
10. Uitvoeringskosten WTL en LIV
11. Perspectief 50+
12. Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2017 reëel

22.951
– 69.029
38.610
10.000
12.825

2.300

Stand ontwerpbegroting 2016 nominaal
Mutaties:
13. Bijstellingen grondslag en indexatiepercentage
14. Overhevelen loon- en prijsbijstelling 2016
Stand ontwerpbegroting 2017 nominaal

20.293

31.965

45.511

59.378

73.597

87.956

2.658
– 22.951
0

13.498
– 22.947
22.516

34.924
– 23.734
56.701

40.847
– 22.627
77.598

56.203
– 22.824
106.976

75.893
– 23.071
140.778

Stand ontwerpbegroting 2017 totaal

1.530.786

1.546.537

1.573.334

1.522.508

1.549.244

1.575.413

1. De raming is aangepast aan de ontwikkelingen in de werkloosheid.
2. De raming is bijgesteld op basis van volumeontwikkelingen van de
verschillende regelingen die worden uitgevoerd door het UWV en de
SVB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

158

3. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitvoeringskosten op prijspeil 2016 te brengen.
4. Kasschuiven om gereserveerde middelen beter aan te laten sluiten op
de behoefte.
5. De verdeling tussen begroting- en premiegefinancierde uitvoeringskosten wordt regulier aangepast op basis van informatie van het UWV
en de SVB. De herschikking bij begrotingsgefinancierd is grotendeels
opgenomen in de 1e suppletoire begroting. De reeksen in deze bijlage
bij de begrotingsgefinancierde en premiegefinancierde uitgaven
komen dan ook niet overeen (zie de algemene opmerkingen aan het
begin van deze bijlage).
6. Toegekende middelen in het kader van het integrale plan herbeoordelingen.
7. Het UWV stapt over op een aanpak met meer gerichte, persoonlijke
dienstverlening aan WW-gerechtigden. Dit betreft zowel de structurele
middelen als de tijdelijke middelen in het kader van «doorstart naar
nieuw werk».
8. Reservering ten behoeve van de Veranderagenda SVB en de projectportfolio van het UWV.
9. Gereserveerde middelen voor publieke uitvoering van de transitievergoeding na langdurig arbeidsongeschiktheid.
10. Gereserveerde middelen voor uitvoering van de Wet tegemoetkomingen loondomein, inclusief het Lage-InkomensVoordeel.
11. Intensieve ondersteuning aan werkzoekenden die het hoogste risico
hebben op langdurige werkloosheid in het kader van Perspectief
vijftigplussers.
12. Diverse overige mutaties waaronder de inzet van vrijgevallen
reserveringen ter dekking van het integraal plan herbeoordelingen,
dienstverlening Wajong-2010 en ICT.
13. Nominale ontwikkeling als gevolg van bovenstaande mutaties van de
uitvoeringskosten (grondslag) en als gevolg van aanpassingen van de
indexcijfers.
14. Zie 3.
B.1.3.12 Rijksbijdragen
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 12 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

2016

2017

2018

2019

2020

2021

13.378.898
50.827

13.511.495
12.050

13.205.037
101.847

13.725.374
91.657

13.941.118
82.825

14.147.718
106.981

– 30.027

– 30.030

– 30.414

– 30.823

– 31.151

– 162.600
1.478
57.000
– 784

– 403.400
3.955
57.000
– 3.478

13.888.214

13.877.625

Nieuwe mutaties:
1. Verlaging ao-tegemoetkoming
2. Ramingsbijstelling MEV
3. Loon- en prijsbijstelling 2016
4. Rijksbijdrage kraamverlof
5. Diverse mutaties

– 391.400
346

596.400
1.388

443.300
1.262

– 809

– 779

– 788

60.500
1.423
57.000
– 786

Stand ontwerpbegroting 2017

12.806.278

13.957.930

14.027.086

13.904.754

1. Ter dekking van de o.a. verhoging van het minimumjeugdloon is de
ao-tegemoetkoming verlaagd. Een deel van die verlaging komt uit het
premiegedeelte van de ao-tegemoetkoming en is dus zichtbaar als een
verlaging van de rijksbijdrage.
2. De ramingen van de rijksbijdragen zijn op basis van macroeconomische gegevens van het CPB bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

159

3. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitgaven op
prijspeil 2016 te brengen.
4. Per 1 januari 2019 wordt het kraamverlof uitgebreid van 2 naar 5
dagen. Voor deze 3 extra dagen wordt een uitkering verstrekt door het
UWV. Zie ook de beschrijving bij beleidswijzigingen in beleidsartikel 6.
5. Diverse overige mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

160

B.1.3.13 Integratie en maatschappelijke samenhang
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 13 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

2016

2017

2018

2019

2020

2021

144.278
132.837

138.627
182.317

131.926
174.510

129.989
111.851

129.989
76.284

129.989
46.412

714

662
– 100

669
– 1.600

669
– 1.600

669
– 1.000

669
– 1.000

240.909

205.942

176.070

Nieuwe mutaties:
1. Loon- en prijsbijstelling 2016
2. Expertisecentrum sociale stabiliteit
3. Ramingsbijstelling leningen
4. Overboekingen met departementen
5. Kasschuiven
6. Taalakkoord

7.000
– 100
– 4.000
– 100

2.000
– 155

2.000

Stand ontwerpbegroting 2017

280.629

323.351

307.505

1. De loon- en prijsbijstelling 2016 is overgeheveld om de uitgaven op
prijspeil 2016 te brengen.
2. Een deel van de beschikbare middelen voor het expertisecentrum
sociale stabiliteit heeft betrekking op apparaat. Dit leidt tot een
herschikking met artikel 96.
3. De raming voor 2016 is bijgesteld op grond van uitvoeringsinformatie
van DUO.
4. Naar het Ministerie van OCW is een bijdrage in de kosten van de
Taskforce Future is Diversity overgeboekt.
5. De op grond van het bestuursakkoord Rijk-Gemeenten geraamde
middelen voor screening van vluchtelingen op opleiding en werkervaring zijn doorgeschoven naar 2017 en 2018, omdat er eerst nog
voorbereidingen op de uitvoering moeten worden getroffen.
6. Budgettair neutrale herschikking in verband met uitvoeringskosten
Taalakkoord.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 13 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

800
800

600
600

200
200

0
0

0
0

0
0

2016

2017

2018

2019

2020

2021

262.254
15.852

261.598
10.379

254.226
10.564

283.125
7.431

282.848
6.462

283.188
6.475

1.600
975
2.217
193
10.136

1.600
975
3.560
1.572
– 2.086

1.000
975
3.650
1.571
– 2.349

1.000
975
3.650
450
167

279.911

296.177

294.157

295.905

B.1.3.96 Apparaat
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 96 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Expertisecentrum sociale stabiliteit
2. Overboekingen met departementen
3. Budgettair neutrale herschikkingen
4. Kasschuiven
5. Businesscase RSO

– 5.296
– 3.541

100
968
3.260
1.510
509

Stand ontwerpbegroting 2017

270.491

278.324

1.222

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

161

1. Een deel van de beschikbare middelen voor het expertisecentrum
sociale stabiliteit heeft betrekking op apparaat. Dit leidt tot een
herschikking met beleidsartikel 13.
2. Er zijn in totaal 6 overboekingen met andere departementen verwerkt.
De belangrijkste betreft een structurele overboeking van € 1,1 miljoen
van het Ministerie van VWS in verband met opsporing zorgfraude.
3. Budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZW-begroting.
4. Er zijn twee kasschuiven die ervoor zorgen dat de beschikbare
middelen beter aansluiten op de behoefte.
5. De raming van de uitgaven en ontvangsten van de Rijksschoonmaakorganisatie (RSO) is aangepast aan de nieuwe businesscase. Hierin is
verwerkt de loon- en prijsbijstelling 2016 en het actuele aansluitschema van de deelnemende departementen op de RSO.
Ontvangsten begrotingsgefinancierd artikel 96 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting

17.996
733

28.928
– 660

32.025
183

63.842
85

63.842
– 346

63.842
– 430

Nieuwe mutaties:
1. Business case RSO

– 3.541

509

10.136

– 2.086

– 2.349

167

Stand ontwerpbegroting 2017

15.188

28.777

42.344

61.841

61.147

63.579

1. Zie uitgavenmutatie 5.
B.1.3.98 Algemeen
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 98 (x € 1.000)
2016

2017

2018

2019

2020

2021

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016

47.231
– 6.244

42.086
– 4.256

38.755
– 6.560

44.377
– 3.489

39.861
– 2.297

39.861
– 3.520

Nieuwe mutaties:
1. Overboekingen met departementen
2. Budgettair neutrale herschikkingen
3. Kasschuif RCN
4. Verdeling doorstart naar werk

230
– 805
– 1.464
1.000

– 32
– 2.915
366
2.500

– 32
– 2.301
366
1.500

– 32
– 3.479
366

– 32
– 3.569
366

– 32
– 3.569

Stand ontwerpbegroting 2017

39.948

37.749

31.728

37.743

34.329

32.740

1. Er zijn in totaal 4 overboekingen met andere departementen verwerkt.
2. Budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZW-begroting.
3. Er is een kasschuif verwerkt zodat de gereserveerde middelen beter
aansluiten op de behoefte.
4. Uitvoeringskosten Agentschap SZW voor de SER-pilots TAW en
versterking samenwerking arbeidsmarktregio’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

162

B.1.3.99 Nominaal en onvoorzien
Uitgaven begrotingsgefinancierd artikel 99 (x € 1.000)

Stand ontwerpbegroting 2016
Mutatie 1e suppletoire begroting 2016
Nieuwe mutaties:
1. Uitdelen LPO naar artikelen
2. Budgettair neutrale herschikkingen
3. Overboekingen departementen
4. Diverse reserveringen en dekkingen
5. Kasschuiven
6. Compensatie werkgevers minimumjeugdloon
7. Bestrijding armoede onder kinderen
Stand ontwerpbegroting 2017

2016

2017

2018

2019

2020

2021

90.282
228.712

147.315
121.484

683.639
– 86

987.329
– 52.436

1.032.882
– 56.785

1.004.482
– 57.652

– 8.030
– 125.467
– 140.691
– 31
– 9.000

– 7.306
– 221.439
– 21.988
18.997
– 8.200

– 7.033
– 85.107
– 28.883
– 5.916
– 12.800

100.000

100.000

– 6.561
– 69.811
– 34.270
27.356
30.000
145.000
100.000

– 6.444
– 72.184
– 38.434
38.016
0
100.000
100.000

– 6.444
– 65.177
– 11.888
14.363
0
100.000
100.000

128.863

643.814

1.126.607

1.097.051

1.077.684

35.775

1. Toedeling van de loon- en prijsbijstelling 2016 naar de begrotingsartikelen om de budgetten op prijspeil 2016 te brengen.
2. Budgettair neutrale herschikkingen binnen de SZW-begroting.
3. Er zijn verschillende overboekingen met andere departementen
verwerkt. De twee voornaamste betreffen de in het uitwerkingsakkoord
verhoogde asielinstroom afgesproken verhoging van het participatiebudget dat het Rijk aan gemeenten beschikbaar stelt (€ 136 miljoen in
2016) en de bonus beschut werk (€ 11 miljoen in 2017 oplopend tot
€ 26 miljoen in 2020).
4. Diverse reserveringen en dekkingen binnen de SZW-begroting.
5. Diverse kasschuiven.
6. Om werkgevers te compenseren voor de verhoging van het minimumjeugdloon, ontvangen zij via de systematiek van de Wet tegemoetkoming loondomein (Wtl) een tegemoetkoming in de loonkosten met
ingang van 2018. Het budgettaire beslag bedraagt 100 mln. De
uitbetaling vindt na afloop van het kalenderjaar plaats. Omdat de
verhoging van het minimumjeugdloon ingaat per 1 juli 2017, ontvangen werkgevers over 2018 een eenmalige extra tegemoetkoming om
werkgevers ook voor dit eerste halfjaar te compenseren.
7. Om ervoor te zorgen dat ook kinderen die opgroeien in een gezin met
een laag inkomen kansrijk kunnen opgroeien, stelt het Rijk structureel
€ 100 miljoen beschikbaar voor benodigdheden in natura voor
kinderen (0 tot 18 jaar), waardoor ze mee kunnen doen en die ze nu
missen door armoede.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

163

BIJLAGE 2 SOCIALE FONDSEN SZW
B.2.1 Inleiding
Inhoud

Deze bijlage beschrijft de financiering van de premie-uitgaven voor de
budgetdisciplinesector Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt (SZA). Hiertoe
zijn de door de Minister van SZW vastgestelde premiepercentages voor
de volks- en werknemersverzekeringen opgenomen. In de laatste
paragraaf wordt een overzicht gegeven van de exploitatiesaldi en
vermogensposities van de sociale fondsen.
B.2.2 Financiering SZA-uitgaven 2016–2017

Premievaststelling

Jaarlijks stelt de Minister van SZW de premiepercentages volks- en
werknemersverzekeringen vast. De voorstellen hiertoe voor 2017 zijn in
tabel B.2.1 opgenomen. Deze premiestelling heeft het kabinet beoordeeld
binnen het lastenkader voor huishoudens en bedrijven, de koopkrachtontwikkeling en het gewenste EMU-saldo. Een aantal premiepercentages is
nog onder voorbehoud van (definitieve) vaststelling. Het saldo van de
premie-inkomsten en de premiegefinancierde uitgaven (het exploitatiesaldo van de fondsen) telt mee voor de berekening van het EMU-saldo.
•

•

•

•

•
•

•

AOW: Het premiepercentage voor de AOW wordt op hetzelfde niveau
vastgesteld als in 2016. De AOW-premie is op dit niveau gemaximeerd.
Bij het Ouderdomsfonds zijn de premieopbrengsten niet voldoende
om de uitgaven te dekken. De inkomsten van het Ouderdomsfonds
worden daarom aangevuld door middel van rijksbijdragen (zie
beleidsartikel 12). De AOW-premie wordt gecombineerd geheven met
de loon- en inkomstenbelasting in de eerste en tweede schijf.
Anw: Het premiepercentage voor de Anw wordt verlaagd naar 0,10
procent. Doordat de premieinkomsten hoger lagen dan de uitgaven is
er in het Anw-fonds een vermogensoverschot ontstaan. Dit overschot
wordt dankzij de verlaging van de Anw-premie afgebouwd.
Sectorfondsen: De sectorfondspremies voor 2017 worden in oktober
2016 door het UWV vastgesteld, op advies van de verschillende
sectoren. Uit de sectorfondsen wordt het eerste halfjaar van een
WW-uitkering gefinancierd. De in de tabel weergegeven premie van
1,45 procent is een gemiddelde. In werkelijkheid verschilt de premie
per sector.
AWf: Het Algemeen Werkloosheidsfonds financiert de WW-uitkeringen
met een duur langer dan 6 maanden. De Awf-werkgeverspremie wordt
voorlopig vastgesteld op 2,60 procent. De hoogte van de AWf-premie
is nog onder voorbehoud van vaststelling van de sectorfondspremies.
Als het UWV voor 2017 een andere (gemiddelde) sectorfondspremie
vaststelt dan nu wordt verwacht, dan kan de AWf-werkgeverspremie
worden aangepast, zodat het effect op de lasten neutraal is.
Ufo: Alleen overheidswerkgevers betalen de Ufo-premie. De Ufopremie wordt op hetzelfde niveau vastgesteld als in 2016.
Uniforme opslag kinderopvang: De premieopslag kinderopvang voor
2016 blijft met 0,50% gelijk aan die in 2016. De verplichte werkgeversbijdrage kinderopvang wordt door werkgevers in de marktsector
betaald door middel van en opslag op de Aof-premie.
Aof: De Aof-premie is (voorlopig) vastgesteld op 6,03 procent. De
Aof-premie is hoger vastgesteld om te compenseren voor lastenverlichtingen op andere werkgeversterreinen (zie voor het volledige beeld
van werkgeverslasten de Miljoenennota 2017) PM. Definitieve
vaststelling van de Aof-premie vindt plaats in oktober.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

164

•

Whk: De premie voor de Werkhervattingskas, waaruit de uitkeringen
voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA) worden betaald, wordt
vastgesteld door het UWV. Een eerste inschatting duidt op een
rekenpremie van 1,10 procent in 2017.

Tabel B.2.1 Premiepercentages voor de sociale verzekeringen (%)
premie

fonds

uitgaven

betaald

2016

2017

AOW
Anw

Ouderdomsfonds
Nabestaandenfonds

AOW
Anw

Werknemer
Werknemer

17,90
0,60

17,90
0,10

Sfn

Sectorfondsen (gemiddelde
premie)
Algemeen Werkloosheidsfonds

WW, ZW, WGA

Werkgever

WW, ZW, re-integratie

Werkgever

1,78
2,44

1,45
2,60

Uitvoeringsfonds voor de
overheid
Uniforme opslag kinderopvang

ZW, WAZO, WGA overheid

Werkgever

Kinderopvang

Werkgever

0,78
0,50

0,78
0,50

Arbeidsongeschiktheidsfonds
Werkhervattingskas (rekenpremie)

WAO, WIA, WAZ, WAZO
WGA

Werkgever
Werkgever

5,88

6,03

1,12

1,10

AWf
Ufo
Sfn / Ufo
Aof
Whk

B.2.3 Sociale fondsen 2016–2017
Exploitatiesaldi

De premiegefinancierde uitgaven worden vanuit de sociale fondsen
gedaan. Op basis van de eerdergenoemde premiepercentages voor 2016
en 2017 en de verwachte ontwikkeling van de desbetreffende grondslagen
zijn de ontvangsten van de sociale fondsen geraamd, zie tabel B.2.2 en
B.2.3. Hierbij is rekening gehouden met de bijdragen aan de fondsen van
het rijk en de onderlinge betalingen van de fondsen. Het saldo tussen
betaalde en ontvangen onderlinge betalingen is voor de sociale verzekeringen negatief, omdat uit enkele van deze fondsen premies voor de
zorgverzekering worden betaald. Tegenover deze negatieve saldi staan
dus positieve saldi bij de zorgfondsen.
In de onderstaande tabellen zijn de arbeidsongeschiktheidsfondsen (het
Aof en de Whk) samengevoegd. Dit geldt eveneens voor de werkloosheidsfondsen (het AWf en de sectorfondsen). In de praktijk betreft het hier
gescheiden fondsen.
Het exploitatiesaldo van de fondsen is het verschil tussen de premieinkomsten en de premiegefinancierde uitgaven van de fondsen. In 2017
bedraagt dit saldo naar verwachting € 2,1 miljard voor alle fondsen
samen, tegenover een exploitatiesaldo van € 2,2 miljard over 2016. Het
positieve exploitatiesaldo in 2017 maakt onderdeel uit van het totale
(negatieve) EMU-saldo.
Het exploitatiesaldo van de jaren voor 2016 is inmiddels omgeslagen in
een overschot. Dat is te danken aan het saldo van het arbeidsongeschiktheidsfonds. Dankzij de hogere premies en lagere uitgaven van het
WW-fonds is daar het exploitatietekort vergeleken met de raming uit de
begroting 2016 flink afgenomen. Het saldo van het Ouderdomsfonds is
nul in 2017. Dit komt doordat het Ouderdomsfonds wordt aangevuld met
een rijksbijdrage. De uitgaven stijgen wederom terwijl de premieinkomsten gemaximeerd zijn. Het Anw-fonds heeft al jaren een positief
exploitatiesaldo doordat de uitgaven lager zijn dan de premieinkomsten.
In 2017 wordt de Anw-premie verlaagd waardoor een exploitatietekort

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

165

ontstaat. Hierdoor wordt het vermogen in het Anw-fonds langzaam
afgebouwd.
Tabel B.2.2 Overzicht sociale verzekeringen 20161 (x € 1 mln)

Premies
Bijdragen van het Rijk
Ontvangen onderlinge Betalingen
Saldo Interest
Totaal Ontvangsten
Uitkeringen/ Verstrekkingen
Uitvoeringskosten
Betaalde onderlinge Betalingen
Totaal Uitgaven
Exploitatiesaldo
1

AOW

Anw

AO

WW

Totaal

24.353
12.564
0
20
36.938
36.995
102
464
37.561

1.087
7
0
11
1.106
423
10
24
457

13.446
221
1.146
23
14.836
10.519
353
1.755
12.627

7.629
126
829
1
8.585
6.752
1.089
1.345
9.186

46.516
12.918
1.975
56
61.464
54.688
1.554
3.588
59.831

– 27

649

2.209

– 600

2.231

AOW

Anw

AO

WW

Totaal

24.286
13.746
0
18
38.051
37.477
104
470
38.051

184
7
0
14
204
410
11
22
444

14.374
192
1.202
46
15.815
10.748
367
1.801
12.915

7.550
129
787
–7
8.459
6.466
1.210
1.309
8.985

46.395
14.074
1.988
72
62.529
55.101
1.691
3.602
60.395

0

– 239

2.899

– 526

2.134

SZW en CPB (MEV 2017).

Tabel B.2.3 Overzicht sociale verzekeringen 20171 (x € 1 mln)

Premies
Bijdragen van het Rijk
Ontvangen onderlinge Betalingen
Saldo Interest
Totaal Ontvangsten
Uitkeringen/ Verstrekkingen
Uitvoeringskosten
Betaalde onderlinge Betalingen
Totaal Uitgaven
Exploitatiesaldo
1

SZW en CPB (MEV 2017).

Vermogensposities

In tabel B.2.4 wordt voor de jaren 2016 en 2017 de vermogenspositie van
de verschillende fondsen weergegeven. De vermogens van de fondsen
worden vergeleken met de normen. Een vermogen gelijk aan de norm
geeft aan dat het fonds gemiddeld genomen over het jaar over voldoende
liquiditeiten beschikt om de uitkeringen te financieren. Overschotten en
tekorten bij de fondsen gedurende het jaar worden aangehouden op een
rekening-courant bij het Rijk. Indien er sprake is van een vermogenstekort
zal het Rijk niet alleen tijdelijk gedurende het jaar maar ook langduriger
deze tekorten moeten aanvullen via de rekening-courant.
Voor de sociale fondsen samen daalt het vermogenstekort in 2016 van
– € 7,7 miljard naar – € 5,6 miljard. Bij het Ouderdomsfonds is het
feitelijke vermogen ultimo 2017 bijna € 1,0 miljard. Binnen het nabestaandenfonds is sprake van een vermogensoverschot, dat overigens langzaam
zal worden afgebouwd dankzij de eerder genoemde premieverlaging.
Voor de Arbeidsongeschiktheidsfondsen is het totale vermogensoverschot
in 2016 en 2017 respectievelijk € 4,1 miljard en € 7,0 miljard.
De WW-fondsen hebben in 2016 en 2017 een vermogenstekort dat nog in
enige mate oploopt. Dit zorgt niet voor risico’s met betrekking tot de
uitbetaling van uitkeringen. Deze fondsen maken onderdeel uit van de
totale Rijksbegroting en zijn in feite niets anders dan een rekening van het
UWV bij het ministerie van Financiën. Het ministerie van Financiën
garandeert hiermee dat het UWV altijd over voldoende middelen kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

166

beschikken. Het zogenoemde «leeglopen van de fondsen» vormt derhalve
geen enkel risico voor de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen. Wel
maken de exploitatietekorten, die de leegloop veroorzaken, onderdeel uit
van het EMU-saldo in deze jaren.
Tabel B.2.4 Vermogen sociale fondsen1 (x € 1 mln)
ultimo 2016

AOW
Anw
Arbeidsongeschiktheidsfondsen
WW-fondsen
Totaal sociale fondsen
1

ultimo 2017

Feitelijk
vermogen

Normvermogen

Vermogensoverschot

Feitelijk
vermogen

Normvermogen

Vermogensoverschot

958
4.041
4.606
– 13.572
– 3.967

958
34
540
2.188
3.720

0
4.006
4.066
– 15.760
– 7.687

958
3.801
7.505
– 14.098
– 1.833

964
49
553
2.185
3.751

–6
3.753
6.952
– 16.283
– 5.584

CPB (MEV 2017).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

167

BIJLAGE 3 KOOPKRACHT EN SPECIFIEKE INKOMENSEFFECTEN
B.3.1 Inleiding
In deze bijlage wordt de koopkrachtontwikkeling voor 2017 uitgebreid
toegelicht. In paragraaf B.3.2 wordt de koopkrachtontwikkeling voor een
aantal voorbeeldhuishoudens gepresenteerd. Hierbij is rekening
gehouden met de algemene economische ontwikkeling (lonen, prijzen,
etc.) en gebruik van regelingen die voor iedereen van toepassing zijn.
Specifieke maatregelen die niet voor iedereen van toepassing zijn en
waarvan het effect per huishouden kan verschillen (bijvoorbeeld wijzigingen in de kinderopvangtoeslag of huurtoeslag) zijn hier niet in
meegenomen. Paragraaf B.3.3 gaat verder in op de effecten van specifieke
maatregelen. Op basis van een representatieve steekproef van ongeveer
90.000 huishoudens, waarbij ook bekend is wat het gebruik is van
specifieke regelingen, wordt een beeld geschetst van de totale koopkrachtontwikkeling.
Verder wordt in paragraaf B.3.4 ingegaan op de ontwikkeling van
financiële prikkels bij werkaanvaarding. Ook wordt er stilgestaan bij de
veranderingen in marginale druk als gevolg van kabinetsmaatregelen. In
paragraaf B.3.5 wordt een nadere toelichting gegeven op relevante
maatregelen die de koopkracht van verschillende huishoudens raken. De
hier gepresenteerde effecten en maatregelen hebben alleen betrekking op
Europees Nederland. Paragraaf B.3.6 bevat een overzicht van de maatregelen die de inkomens op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Caribisch
Nederland) raken.
Vanaf de begroting voor 2016 is geen nieuwe stapelingsmonitor
opgenomen. Omdat het om de stapeling gaat van de maatregelen in de
gehele periode 2013–2018 veranderen de resultaten niet van jaar-op-jaar.
Voor de uitkomsten zij daarom verwezen naar de stapelingsmonitor in de
begroting voor 2015.
B.3.2 Algemeen koopkrachtbeeld (voorbeeldhuishoudens)
Het generieke inkomensbeeld wordt gepresenteerd in de vorm van een
standaard koopkrachtoverzicht zoals weergegeven in tabel B.3.1. Deze
cijfers laten voor achttien voorbeeldhuishoudens de koopkrachtontwikkeling zien als gevolg van de gemiddelde loon- en prijsontwikkeling en als
gevolg van generieke maatregelen, zoals aanpassingen in belastingen,
(ziektekosten)premies, zorgtoeslag, kinderbijslag en kindgebonden
budget, die voor iedereen in de betreffende groep gelden. Voor
huishoudens met kinderen wordt in de berekeningen uitgegaan van twee
kinderen tussen 6 en 11 jaar oud.
Belangrijke algemene ontwikkelingen die leiden tot het koopkrachtbeeld in
2017 zijn:
• Een gemiddelde contractloonstijging van 1,6% in de markt;
• De stijging van het minimumloon met 1,7%, door de koppeling werkt
dit ook door naar de uitkeringen;
• Stijging van de consumentenprijzen met 0,6%;
• Een tabelcorrectiefactor van 0,3%;
• Een stijgende gemiddelde pensioenpremie voor werknemers van 6,0%
naar 6,2%;
• De aanvullende pensioenen worden gemiddeld genomen niet
geïndexeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

168

Naast bovenstaande ontwikkelingen en los van reguliere indexaties wordt
het koopkrachtbeeld van de voorbeeldhuishoudens beïnvloed door de
volgende maatregelen (de genoemde beleidsmatige wijzigingen betreffen
een saldo van beleidsmaatregelen per regeling voor het jaar 2017):
• Een toename van de gemiddelde nominale zorgpremie van € 1.199
naar € 1.241;
• Een verlaging van de lage inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet van 5,5% naar 5,4%;
• Beleidsmatige verhoging van de normpercentages van de zorgtoeslag.
De zorgtoeslag stijgt hierdoor met € 15 voor een alleenstaande en
€ 33 voor een paar. Dit bovenop de stijging van de zorgtoeslag als
gevolg van de hogere zorgpremie;
• Een beleidsmatige verhoging van de algemene heffingskorting met
€ 5 tot € 2.254 in 2017;
• Een beleidsmatige verhoging van de maximale arbeidskorting met
€ 110 tot € 3.223. Tegelijkertijd wordt de arbeidskorting € 2.325 eerder
afgebouwd, vanaf € 32.444 in 2017, maar met een lager percentage
(3,6%) dan in 2016 (4%);
• Verhoging van het belastingtarief tweede en derde schijf met 0,4%punt;
• Een beleidsmatige verhoging van het startpunt van de vierde
belastingschijf met € 451 naar € 67.072 in 2017;
• De eerste- en tweede-kindbedragen in het kindgebonden budget
worden met respectievelijk € 100 en € 67 verhoogd;
• Een beleidsmatige verhoging van de ouderenkorting tot de inkomensgrens met € 101 tot € 1.292 in 2017;
• Afbouw van de dubbele algemene heffingskorting in de sociale
zekerheid naar 1,8125 vanaf januari 2017 en 1,8 vanaf juli 2017 en
versobering uitbetaling algemene heffingskorting aan de minstverdienende partner naar 40% in 2017.
Het kabinet streeft naar een evenwichtig inkomensbeeld. Waar het kabinet
het afgelopen jaar vooral de lasten voor werkenden verlichtte – om op die
manier ook het economisch herstel verder te versterken – is er inmiddels
ruimte ontstaan om ook de koopkracht van andere groepen structureel te
ondersteunen. In het voorjaar lieten ramingen voor het koopkrachtbeeld
van 2017 nog stevige minnen zien voor ouderen en uitkeringsgerechtigden. De koopkracht van niet-werkenden heeft de aandacht van het
kabinet. Daarom heeft het kabinet maatregelen genomen die de
koopkracht voor deze groepen repareert (figuur B.3.1).
De algemene heffingskorting, zorgtoeslag en huurtoeslag worden
verhoogd. Werkenden met een lager inkomen hebben hier ook profijt van.
Gezinnen met een laag inkomen kunnen profiteren van de verhoging van
het kindgebonden budget. De koopkracht van gepensioneerden verbetert
onder andere door de verhoging van de ouderenkorting. Het resulterende
inkomensbeeld is evenwichtig; alle groepen gaan er ongeveer in dezelfde
mate op vooruit. De mediane koopkrachtontwikkeling over alle
huishoudens komt uit op + 1%. 90% van alle huishoudens gaat er in 2017
op vooruit in koopkracht, voor de laagste inkomens is dit zelfs 95%.
Ook in 2017 wordt de armoedeval kleiner. Werkenden met een lager
inkomen gaan er het meeste op vooruit. Zij profiteren niet alleen van de
maatregelen uit het koopkrachtpakket, maar ook van de verhoging van de
maximale arbeidskorting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

169

Figuur B.3.1

Tabel B.3.1 Koopkrachteffecten voorbeeldhuishoudens in %1
Actieven

Raming
2016

Raming
2017

Alleenverdiener met kinderen
Modaal2
2 x modaal

3,4
1,8

0,2
0,1

Tweeverdieners
modaal + ½ x modaal met kinderen
2 x modaal + ½ x modaal met kinderen
modaal + modaal zonder kinderen
2 x modaal + modaal zonder kinderen

5,3
3,5
4,1
2,9

0,5
0,6
0,4
0,5

Alleenstaande
minimumloon
modaal
2 x modaal

6,7
4,1
2,2

1,2
0,4
0,6

Alleenstaande ouder
minimumloon
modaal

5,8
5,3

1,3
0,7

Raming
2016

Raming
2017

Sociale minima
paar met kinderen
alleenstaande
alleenstaande ouder

1,7
1,4
1,4

0,8
0,1
0,9

AOW (alleenstaand)
(alleen) AOW
AOW + € 10 000

2,2
1,2

0,5
0,6

AOW (paar)
(alleen) AOW
AOW + € 10 000

1,7
1,4

0,5
0,6

Inactieven

1
In het beeld (en elders in de begroting) is gerekend met de raming van de nominale zorgpremie van het Ministerie van VWS. Deze raming valt in
2017 € 1 hoger uit dan de raming van het CPB. Een onderbouwing van de raming van het Ministerie van VWS is opgenomen in de begroting van
het Ministerie van VWS.
2
Het modaal inkomen bedraagt in 2017 bruto € 37.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

170

B.3.3 Algemeen koopkrachtbeeld (puntenwolk inclusief specifieke effecten)
Het koopkrachtbeeld op basis van voorbeeldhuishoudens zoals hierboven
is gepresenteerd, houdt geen rekening met verschillen tussen specifieke
huishoudens. Ook maatregelen die een deel van een bepaalde groep
raken zijn niet in de effecten voor de voorbeeldhuishoudens verwerkt. Een
grotere diversiteit van huishoudkenmerken en specifieke maatregelen
zorgen voor een grotere spreiding in het koopkrachtbeeld dan de
voorbeeldhuishoudens (tabel B.3.1) suggereren. De spreiding in het
koopkrachtbeeld wordt getoond in figuur B.3.2. In deze puntenwolk wordt
voor een representatieve steekproef van 90.000 huishoudens in kaart
gebracht welke koopkrachteffecten zich voordoen, rekening houdend met
de kenmerken van de huishoudens zoals de verdeling van inkomen over
partners, de kosten van de woning, het aantal kinderen en een breed scala
van specifieke maatregelen. Bij deze berekeningen is – zoals gebruikelijk –
verondersteld dat zich geen veranderingen voordoen in de persoonlijke
situatie van huishoudens. Met andere woorden, werkloosheid, baanaanvaarding of gezinsuitbreiding en dergelijke zijn niet meegenomen bij de
doorrekeningen. Dergelijke veranderingen in de persoonlijke situatie
hebben in veel gevallen een veel groter effect op de koopkracht van
huishoudens dan de hier gepresenteerde statische koopkrachteffecten.
De bovenste en onderste lijn in de puntenwolk, respectievelijk het 95e en
5e percentiel, geven de bandbreedte aan waarbinnen de koopkracht van
90% van de huishoudens met een bepaald inkomensniveau valt. De
middelste lijn geeft de mediane koopkracht per inkomensniveau aan. Deze
lijnen sluiten aan bij de lijnen die het CPB presenteert in de puntenwolken
van de CEP- en MEV-rapporten.
Figuur B.3.2. Statische koopkrachtontwikkeling 2017 huishoudens naar bruto
huishoudinkomen (incl. specifieke effecten)
10
8

Koopkrachtmutatie (%)

6
4
2
0

−2
−4
−6
−8

−10

0

25.000

50.000

75.000

100.000

125.000

Bruto huishoudensinkomen (euro)
Bron: SZW-berekeningen

Uit een puntenwolk is niet goed af te lezen hoeveel huishoudens precies
te maken hebben met een koopkrachteffect van een bepaalde omvang. Ter
aanvulling is daarom onderstaande tabel opgenomen die inzicht geeft in
de verdeling van de koopkrachtontwikkeling uitgesplitst naar inkomenshoogte, inkomensbron en het al dan niet hebben van kinderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

171

Tabel B.3.2 Statische koopkrachtontwikkeling 2017
<-5%

– 5 tot
– 2%

– 2 tot
0%

0 tot
2%

2 tot
5%

>5%

Totaal

Mediaan

Aantal
(x1.000)

Inkomenshoogte1
Minimum
Minimum-modaal
1x-1,5x modaal2
1,5x-2x modaal
>2x modaal

2%
1%
1%
1%
1%

1%
1%
1%
1%
2%

2%
5%
12%
7%
7%

82%
82%
72%
79%
78%

10%
10%
13%
12%
10%

3%
1%
0%
0%
1%

100%
100%
100%
100%
100%

1,2%
1,0%
0,8%
1,1%
1,1%

380
2.370
1.560
1.180
1.670

Inkomensbron3
Werkenden
Uitkeringsontvangers
Gepensioneerden

1%
1%
3%

1%
1%
3%

3%
3%
17%

81%
83%
73%

13%
11%
4%

1%
1%
1%

100%
100%
100%

1,1%
1,1%
0,7%

4.550
640
1.790

Kinderen4
Zonder kinderen
Met kinderen

1%
0%

1%
0%

6%
2%

81%
78%

10%
18%

1%
1%

100%
100%

1,0%
1,3%

3.520
1.850

Alle huishoudens

1%

1%

7%

78%

11%

1%

100%

1,0%

7.160

1

Categorie minimum op basis van netto inkomen, overige op basis van bruto inkomen.
Het modaal inkomen bedraagt in 2017 bruto € 37.000.
3
Indeling op basis van belangrijkste inkomensbron van huishouden.
4
Indeling naar kinderen op basis van aanwezigheid kinderen tot 18 jaar en exclusief gepensioneerden.
2

•

•

•

•

Voor alle huishoudgroepen geldt dat de grote meerderheid van de
huishoudens erop vooruit gaat. Over alle huishoudens bezien gaat zo’n
90% er per saldo in koopkracht op vooruit en circa 10% er op achteruit;
Binnen de groep werkenden gaat 95% er in koopkracht op vooruit. De
laagste inkomens gaan er het meeste op vooruit, zij profiteren net als
de uitkeringsgerechtigden van de verhoging van de algemene
heffingskorting en de zorg- en huurtoeslag. De groep 1x – 1,5x modaal
heeft relatief meer last van de verhoging van het belastingtarief
tweede en derde schijf;
Gezinnen met kinderen gaan er vaker op vooruit dan gezinnen zonder
kinderen. Dit heeft te maken met de verhoging van het kindgebonden
budget en de kinderopvangtoeslag;
Van de gepensioneerden ervaart 23% een negatieve inkomensontwikkeling. Dit zijn gepensioneerden met een relatief hoog aanvullend
pensioen. Deze groep wordt harder geraakt door het niet-indexeren
van de pensioenen. Daarnaast hebben gepensioneerden met een hoog
vermogen te maken met de dalende rente.

B.3.4 Financiële prikkels voor werkaanvaarding
Naast een evenwichtig inkomensbeeld is het van belang dat het
inkomensbeeld activerend is. Dat houdt in dat werken en/of meer werken
loont en niet leidt tot een armoedeval. Hierbij wordt onderscheid gemaakt
naar de werkloosheidsval, de herintredersval en de deeltijdval.
De werkloosheidsval laat het verschil in inkomen zien tussen werk en een
bijstanduitkering. Een hoger percentage betekent dat werken meer lonend
is geworden. Uit tabel B.3.3 blijkt dat alleenstaanden en alleenstaande
ouders er in 2017 meer op vooruit gaan bij het aanvaarden van werk
tegen het minimumloon. Ondanks de verdere afbouw van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting blijft de prikkel om te gaan
werken voor alleenverdieners met kinderen gelijk. De verhoging van de
maximale arbeidskorting zorgt er in alle gevallen voor dat werken meer
loont.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

172

De herintredersval gaat over de inkomensvooruitgang van alleenverdieners met een niet-werkende partner die (weer) aan het werk gaat. De
herintredersval wordt gemeten door te kijken naar welk deel van het extra
inkomen het huishouden inlevert aan belastingen, minder toeslagen, en
kosten kinderopvang als de partner 3 dagen gaat werken. Dit wordt de
marginale druk genoemd. De tabel laat zien dat in 2017 de marginale druk
daalt voor alle groepen herintreders. Zij profiteren van de verhoging van
de maximale arbeidskorting en de intensivering in de kinderopvangtoeslag.
De deeltijdval laat zien hoeveel een huishouden inlevert als een in deeltijd
werkende partner een dag meer gaat werken. Ook de deeltijdval wordt
gemeten in termen van marginale druk. Tabel B.3.3 laat zien dat de
deeltijdval daalt voor de gerapporteerde huishoudens. Evenals de
verbetering van de herintredersval is de daling van de marginale druk het
gevolg van de verhoging van de maximale arbeidskorting en de intensivering in de kinderopvangtoeslag.
Tabel B.3.3 Arbeidsmarktprikkels
2017

Verschil1

3%
25%
7%

3%
26%
9%

0%
1%
2%

2016

2017

Verschil1

68%
28%
33%

65%
27%
32%

– 3%
– 1%
– 2%

2016

2017

Verschil1

49%
46%
59%

– 1%
– 1%
– 1%

2016
Werkloosheidsval
(inkomensvooruitgang bij aanvaarden werk in plaats van bijstand tegen
minimumloon)2
Alleenverdiener met kinderen3
Alleenstaande
Alleenstaande ouder (gaat 4 dagen werken)3

vooruitgang in %

Herintredersval
(marginale druk bij aanvaarden werk niet-werkende partner)2
Hoofd minimumloon, partner 3 dagen werk (0,6 x minimumloon)3
Hoofd modaal, partner 3 dagen werk (1/2 x modaal)3
Hoofd 2x modaal, partner 3 dagen werk (1/2 x modaal)3

marginale druk in %

Deeltijdval minstverdienende partner2
(marginale druk bij dag extra werk)
Hoofd minimumloon, partner van 3 naar 4 dagen werk (0,8 x minimumloon)3
Hoofd modaal, partner van 3 naar 4 dagen werk (2/3 x modaal)3
Hoofd 2x modaal, partner van 3 naar 4 dagen werk (2/3 x modaal)3
1
2
3

marginale druk in %
50%
48%
60%

Vanwege afronding zijn de waarden niet altijd gelijk aan het verschil in de eerste twee kolommen.
Er wordt uitgegaan van een voltijdbaan (5 dagen), tenzij anders vermeld.
Er wordt uitgegaan van een huishouden met 2 kinderen tussen 6 en 11 jaar en gebruik van buitenschoolse opvang.

Tabel B.3.4 Gemiddelde marginale druk naar inkomenscategorie voor werknemers (%)
Bruto inkomen

2014

2015

2016

2017

Omvang
(2016, in %)

< Wml
1x-1,5x Wml
1,5x-2x Wml
2x-3x Wml
>3x Wml
Totaal

29,0
48,1
49,4
51,1
55,8
46,1

28,0
48,4
48,2
49,2
55,6
45,3

22,7
47,7
50,4
52,2
54,8
45,1

22,5
48,7
51,5
52,3
54,9
45,5

21
20
21
24
13
100

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

173

In tabel B.3.4 is de gemiddelde marginale druk voor werknemers
weergegeven voor een bruto loonstijging (dit verschilt van de situatie in
tabel B.3.3 waar het gaat om meer uren werken). Dit is berekend voor alle
werknemers in de eerder genoemde representatieve steekproef, rekening
houdend met alle fiscale en inkomensafhankelijke regelingen waar een
huishouden mee te maken heeft. De marginale druk geeft hier aan
hoeveel procent van de bruto loonstijging niet resulteert in een hoger
besteedbaar inkomen. In 2017 ligt de gemiddelde marginale druk iets
hoger dan in 2016. Dit wordt veroorzaakt door een stijging van de
pensioenpremie en enkele wijzigingen in het inkomensbeleid zoals de
verhoging van de tarieven in de tweede en derde schijf en de vervroeging
van het afbouwpunt in de arbeidskorting. Het lagere afbouwpercentage in
de arbeidskorting en de intensivering van de kinderopvangtoeslag
dempen de stijging van de marginale druk.
B.3.5 Beschrijving maatregelen inkomensbeeld
In deze paragraaf wordt een nadere toelichting gegeven op de maatregelen die de koopkracht van verschillende huishoudens raken. In tabel
B.3.5 staan de maatregelen die voor 2017 van belang zijn. Hierbij is ook
aangegeven in hoeverre deze maatregelen al dan niet in de puntenwolk
en de frequentietabel in paragraaf B.3.3 zijn opgenomen. In alle
voorstellen voor wetgeving en beleidsmaatregelen waarbij koopkrachteffecten voor specifieke groepen aan de orde zijn worden deze betreffende
effecten ook vermeld.
Tabel B.3.5 Overzicht van beleidsmaatregelen met inkomenseffecten in 2017
Thema

Beleidsmaatregel

Inkomenseffect

In puntenwolk
zichtbaar

1. Fiscaal generiek

Wijzigingen arbeidskorting
Verhoging tarief tweede en derde belastingschijf
Verhoging eindpunt derde belastingschijf
Beperkt indexeren tweede belastingschijf
Verhoging algemene heffingskorting
Versobering uitbetaling algemene heffingskorting
Verhoging ouderenkorting
Aanpassing forfaitair rendement box 3
Inflatieverhogende maatregelen

+
–
+
–
+
–
+
+/–
0

Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
N.v.t.

2. Kinderen

Verhoging kindgebonden budget
Intensiveringen kinderopvangtoeslag

+
+

Ja
Ja

3. Zorg

Verhoging zorgtoeslag

+

Ja

4. Wonen

Verlaging eigen bijdrage huurtoeslag
Wijziging definities huishoudens huurtoeslag
Beperking hypotheekrenteaftrek
Uitgaven voor monumentenpanden

+
+
–
–

Ja
Ja
Ja
Nee

5. Onderwijs

Introductie reisvoorziening minderjarige mbo-studenten

+

Nee

6. Sociale zekerheid

Wijziging Wet minimumloon (Wml)
Overgangsrecht kostendelersnorm Anw/IOAW/IOAZ/TW
Verlaging tegemoetkoming arbeidsongeschikten
Verandering Wajong2010
Aanpassing Dagloonbesluit en compensatieuitkering
(Versnelde) verhoging AOW-gerechtigde leeftijd
Afbouw dubbele algemene heffingskorting in sociale zekerheid

+
–
–
+
+
–
–

Nee
Nee
Ja
Nee
Nee
Nee
Ja

De maatregelen uit de bovenstaande tabel worden hieronder verder
toegelicht:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

174

1. Fiscaal generiek
Wijzigingen arbeidskorting
Een belastingplichtige heeft recht op arbeidskorting als hij één van de
volgende inkomsten heeft: loon, winst uit onderneming of resultaat uit
overige werkzaamheden. Het maximumbedrag van de arbeidskorting
wordt beleidsmatig verhoogd met € 110 naar € 3.223 in 2017. Het
afbouwpunt van de arbeidskorting wordt verlaagd met € 2.325 naar
€ 32.444 in 2017. Daarnaast daalt het afbouwpercentage van de arbeidskorting van 4% naar 3,6%. Deze veranderingen geven een positief
inkomenseffect van 0,4% voor werkenden tussen een minimum en een
modaal inkomen. Werkenden met een inkomen tussen één en anderhalf
keer modaal hebben een positief inkomenseffect van 0,2%. Hogere
inkomens hebben een positief inkomenseffect van circa 0,3%.
Verhoging tarief tweede en derde belastingschijf
Het tarief voor de tweede en derde schijf gaat omhoog van 40,4% in 2016
naar 40,8% in 2017. Huishoudens met een inkomen boven € 19.982
ondervinden hiervan een negatief inkomenseffect. Dit negatieve inkomenseffect loopt op tot een maximum van – 0,4% voor huishoudens met een
inkomen van twee keer modaal.
Verhoging eindpunt van de derde belastingschijf
De bovengrens van de derde schijf wordt beleidsmatig met € 451
verhoogd naar € 67.072 in 2017. Dit betekent feitelijk een verhoging van
het startpunt van de vierde schijf. Deze verhoging is een saldo van een
verhoging van € 549 ter compensatie van de beperking van de hypotheekrenteaftrek zoals vermeld onder het kopje «wonen» en een beleidsmatige
verlaging van € 99. De verhoging van het eindpunt van de derde
belastingschijf resulteert in een positief inkomenseffect van maximaal
0,1%.
Beperkt indexeren tweede belastingschijf
Met ingang van 2011 wordt de bovengrens van de tweede schijf maar
voor 75% geïndexeerd, zodat vergeleken met volledige indexatie de
tweede schijf verkort wordt en de derde schijf verlengd. Aangezien voor
belastingplichtigen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd de totaaltarieven van de tweede en derde schijf sinds 2013 gelijk zijn is deze
maatregel alleen van belang voor belastingplichtigen vanaf de
AOW-leeftijd, die geboren zijn na 1945.
Verhoging algemene heffingskorting
Iedere belastingplichtige heeft recht op de algemene heffingskorting. In
2017 neemt de algemene heffingskorting beleidsmatig toe met € 5 naar
€ 2.254 voor hen die in 2017 de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet zullen
bereiken. Deze beleidsmatige aanpassing zorgt voor een beperkt positief
inkomenseffect.
Versobering uitbetaling algemene heffingskorting
De minstverdienende partner die niet genoeg belastbaar inkomen heeft
om de algemene heffingskorting te verzilveren, krijgt deze toch uitbetaald
als de partner genoeg belasting betaalt. Om de arbeidsparticipatie te
bevorderen wordt sinds 2009 stapsgewijs over een periode van vijftien
jaar de uitbetaling van de algemene heffingskorting afgebouwd. Het
gevolg hiervan is dat de minstverdienende partner een grotere prikkel
ervaart om (meer) te gaan werken. De minstverdienende partner geboren
vóór 1 januari 1963 is uitgezonderd van de maatregel. Er zijn ongeveer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

175

280.000 huishoudens die te maken hebben met de afbouw van de
overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting. De uitbetaling aan
de minstverdienende partner bedraagt nog 40% in 2017. Alleenverdienershuishoudens ondervinden een gemiddeld negatief inkomenseffect van
– 0,4%.
Verhoging ouderenkorting
De ouderenkorting tot de inkomensgrens wordt beleidsmatig verhoogd
met € 101 naar € 1.292 in 2017. Gepensioneerden met een inkomen tot
€ 36.057 ondervinden hiervan een positief inkomenseffect van gemiddeld
0,4%.
Aanpassing forfaitair rendement box 3
Met ingang van het jaar 2017 wordt het heffingvrije vermogen verhoogd
tot € 25.000. Het forfaitaire rendement op sparen en beleggen wordt
daarnaast gedifferentieerd. Dit nieuwe systeem sluit beter aan bij de
rendementen die belastingbetalers in voorafgaande jaren gemiddeld
hebben behaald. De schijfgrenzen worden jaarlijks geïndexeerd met de
tabelcorrectiefactor. Het inkomenseffect van deze wijziging is afhankelijk
van het vermogen van het huishouden. Het inkomenseffect is gemiddeld
positief voor huishoudens met een inkomen tot drie keer modaal. Vanaf
een inkomen van drie keer modaal is het inkomenseffect negatief. Deze
groep heeft gemiddeld zoveel vermogen dat zij meer vermogensbelasting
gaan betalen.
Inflatieverhogende maatregelen
Vanaf 1 januari 2017 zijn er geen nieuwe fiscale maatregelen die een
noemenswaardig effect hebben op de prijzen die de consument betaalt.
2. Kinderen
Verhoging kindgebonden budget
In 2017 worden het eerste- en tweede-kindbedrag in het kindgebonden
budget verhoogd met respectievelijk € 100 en € 67. Gezinnen met lage- of
middeninkomens met twee of meer kinderen gaan er hierdoor in 2017 dus
€ 167 op vooruit. Daarnaast leidt het tot extra rechthebbenden, doordat
het kindgebonden budget minder snel is afgebouwd. Met name alleenstaande ouders en alleenverdieners met kinderen gaan er op vooruit met
deze maatregel, doordat zij relatief vaak rechthebbend zijn. Een gezin met
twee kinderen met een minimuminkomen ondervindt een positief
inkomenseffect van +0,8%. Een gezin met twee kinderen met een modaal
inkomen gaat er 0,5% op vooruit.
Intensiveringen kinderopvangtoeslag
De kinderopvangtoeslag wordt verhoogd, waarbij het maximum vergoedingspercentage in eerste kindtabel naar 94% en in de tweede kindtabel
naar 95% stijgt. Daarnaast wordt het minimale toeslagpercentage, de
vaste voet, in 2017 verhoogd van 23,8% naar 33,3%. De toeslagpercentages in de eerste kindtabel worden, voor iedereen, verhoogd met 2
procentpunt met inachtneming van het maximum. De toeslagpercentages
in de tweede kindtabel worden met 1 procentpunt verhoogd voor de
lagere inkomens. Alle huishoudens met kinderopvangtoeslag gaan erop
vooruit. Het mediane inkomenseffect voor gezinnen die gebruik maken
van kinderopvang is +0,2%. Naast de verhoging van de toeslagpercentages worden de maximum uurprijzen naast de reguliere indexatie
eenmalig extra verhoogd. Hierdoor nemen de maximum uurprijzen in alle
opvangsoorten in 2017 met 4,2% toe. Het inkomenseffect van de extra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

176

verhoging is onder meer afhankelijk van of ouders een uurtarief boven of
onder de maximum uurprijs betalen en de mate waarin de uurtarieven
meestijgen met de maximum uurprijs.
3. Zorg
Verhoging zorgtoeslag
Via de zorgtoeslag wordt een inkomensafhankelijke tegemoetkoming
verstrekt die het voor huishoudens met lage- en middeninkomens
mogelijk moet maken de nominale zorgpremie en het verplicht eigen
risico voor de zorgverzekering te betalen. In 2017 wordt de zorgtoeslag ten
opzichte van 2016 verhoogd. Deze verhoging wordt bereikt door de
normpercentages die de hoogte van de zorgtoeslag bepalen in 2017
neerwaarts aan te passen. Het normpercentage voor eenpersoonshuishoudens daalt van 2,380% in 2016 maar 2,305% in 2017. Het normpercentage voor meerpersoonshuishoudens daalt van 5,220% in 2016 naar
5,055% in 2017. Deze maatregelen staan los van de stijging van de
zorgtoeslag als gevolg van de hogere nominale zorgpremie. De
zorgtoeslag stijgt beleidsmatig met € 15 voor een alleenstaande en € 33
voor een paar. Het positieve inkomenseffect voor werkenden met een
minimuminkomen bedraagt door deze maatregel ongeveer 0,2%. Rond
een modaal inkomen is het positieve inkomenseffect 0,1%.
4. Wonen
Verlaging eigen bijdrage huurtoeslag
Vanaf 1 januari 2017 wordt de eigen bijdrage in de huurtoeslag structureel
verlaagd. De verlaging van de eigen bijdrage is vormgegeven door de
opslag op de normhuur (de opslag plus de normhuur is het bedrag dat
voor eigen rekening komt van de huurtoeslagontvanger) met € 10,50 per
maand te verlagen. Elke huurtoeslagontvanger met een huur hoger dan
de normhuur (ongeveer € 230 per maand) heeft hierdoor een positief
inkomenseffect van € 10,50 per maand. Voor de ontvangers van
huurtoeslag is het gemiddelde positieve inkomenseffect 0,6%.
Wijziging definities huishoudens huurtoeslag
Per 1 januari 2017 is een wijziging van de definities van de begrippen
«meerpersoonshuishoudens» en «meerpersoonsouderenhuishoudens» in
de Wet op de huurtoeslag voorzien (onder voorbehoud van goedkeuring
van beide Kamers). Dit heeft positieve inkomensgevolgen voor circa 3.000
huishoudens, van gemiddeld circa € 15 per maand.
Beperking hypotheekrenteaftrek
De hypotheekrenteaftrek wordt aangepast voor bestaande en nieuwe
hypotheken. In 2014 is begonnen het maximale aftrektarief in de vierde
schijf stapsgewijs te verlagen naar 38% in 2041. Dit gebeurt in stappen
van ½%-punt per jaar. Voor alle hypotheken wordt in 2017 de aftrek
inkomstenbelasting daardoor maximaal mogelijk tegen 50,0%. Voor 90%
van de betreffende huishoudens ligt het inkomenseffect van deze
maatregel in 2017 tussen – 0,1% en 0,0%. De opbrengst van deze
maatregel wordt teruggeven door de derde belastingschijf te verlengen,
zie daarvoor onder «fiscaal generiek».
Uitgaven voor monumentenpanden
Vanaf 2017 wordt op de begroting van het Ministerie van OCW de fiscale
aftrek van uitgaven voor monumentenpanden omgezet in een niet-fiscale
uitgavenregeling met een beperkter budget. Voor grote onderhoudspro-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

177

jecten met een onherroepelijk karakter zal in 2017 en 2018 een niet-fiscale
overgangsregeling worden getroffen waarvoor in 2017 en 2018 jaarlijks
€ 32 miljoen beschikbaar is. Er is nog geen besluit genomen over de
exacte invulling van de overgangsregeling, maar vanwege de bezuiniging
zal het inkomenseffect negatief zijn.
5. Onderwijs
Introductie reisvoorziening minderjarige mbo-studenten
Vanaf 1 januari 2017 hebben de circa 100.000 minderjarige mbo-studenten
die een opleiding in de beroepsopleidende leerweg volgen recht op een
reisvoorziening. Dit zorgt ervoor dat zij en hun ouders de reiskosten niet
meer zelf hoeven te financieren. Voor de minderjarige mbo’ers die het
betreft die nu hoge reiskosten hebben is het positieve effect groter dan
voor hen die nu geen of lage reiskosten hebben.
6. Sociale Zekerheid
Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml)
Per 1 juli 2017 wordt de leeftijdsgrens waarop recht bestaat op het
volwassenminimumloon verlaagd van 23 naar 22 jaar. Bij fulltime werk op
het jeugdminimumloon heeft dit voor een 22 jarige een positief inkomenseffect van 18%. Ook vindt verhoging plaats van de hiervan afgeleide
percentages voor het minimumjeugdloon van 18- t/m 21-jarigen. De
aanpassing van het minimumjeugdloon leidt ook tot een hogere Wajonguitkering voor de groep onder 23 jaar en hogere loonkostensubsidie voor
deze groep op grond van de Participatiewet. De stukloonregeling wordt
aangepast zodat ook bij betaling op basis van stukloon het minimumloon
wordt betaald. Tot slot wordt een expliciete juridische grondslag
gecreëerd voor het moeten betalen van minimumloon over de verrichte
arbeid die de normale voltijdse arbeidsduur te boven gaat.
Overgangsrecht kostendelersnorm Anw/IOAW/IOAZ/TW
Bij de minimumregelingen Anw, IOAW, IOAZ en TW wordt de uitkering
voor personen die samenwonen met één of meer volwassenen geleidelijk
verlaagd van 70% naar 50% van het minimumloon in 2019. In 2017 krijgt
deze groep 60% van het minimumloon.
Verlaging tegemoetkoming arbeidsongeschikten
In 2017 wordt de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten
(ao-tegemoetkoming) verlaagd van netto € 212,06 per jaar naar netto
€ 175,63 per jaar. Hiermee worden onder andere de kosten voor
herziening van het Wml en het besparingsverlies van de WIA-taakstelling
uit het sociaal akkoord gedekt. De verlaging van de tegemoetkoming zorgt
voor een inkomenseffect van – 0,3% voor een alleenstaande arbeidsongeschikte met een minimumuitkering, aflopend tot – 0,1% voor hogere
inkomens. Deze maatregel raakt 750.000 gerechtigden met een
ao-tegemoetkoming.
Verandering Wajong2010
Vanaf 2017 zorgt de voortgezette werkregeling in de Wajong2010 bij
inkomsten van meer dan 20% Wml voor een aanvulling van het inkomen
tot 100% WML (voor Wajongers die ten minste 27 jaar zijn en zeven jaar
arbeidsondersteuning hebben gehad). In de huidige situatie wordt het
loon vanuit de Wajong aangevuld tot minstens 75% van het Wml.
Afhankelijk van huidige hoogte van het looninkomen, gaan Wajongers er
in de nieuwe werkregeling maximaal 25%-punt in inkomen op vooruit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

178

Aanpassing Dagloonbesluit en compensatieuitkering
Per 1 december wordt het Dagloonbesluit aangepast. Mensen die in de
periode vanaf 1 juli 2015 tot 1 december 2016 geen of een lagere
WW-uitkering hebben ontvangen dan zij zouden hebben ontvangen als
het nieuwe Dagloonbesluit reeds op 1 juli 2015 van kracht was geweest,
kunnen in aanmerking komen voor een eenmalige tegemoetkoming vanaf
1 april 2017. Dit betreft circa 113.000 mensen die gemiddeld recht hebben
op € 1.000.
(Versnelde) verhoging AOW-gerechtigde leeftijd
In 2013 is gestart met het stapsgewijs verhogen van de AOW-gerechtigde
leeftijd. Vanaf 2016 is een versnelling aangebracht in de stapsgewijze
verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd als gevolg van de Wet
verhoging AOW- en pensioenrichtleeftijd. In 2017 wordt de
AOW-gerechtigde leeftijd met 3 maanden verhoogd naar 65 jaar en 9
maanden.
Afbouw dubbele algemene heffingskorting in sociale zekerheid
Sinds januari 2012 wordt de dubbele algemene heffingskorting in de
sociale zekerheid (excl. AOW) afgebouwd. In de structurele situatie
hebben uitkeringsgerechtigden, evenals alleenverdieners in de fiscaliteit,
recht op eenmaal de algemene heffingskorting. De afbouw van de
dubbele heffingskorting in de sociale zekerheid wordt in de jaren 2014 tot
en met 2017 echter getemporiseerd, zodat per jaar 2,5%-punt wordt
afgebouwd in plaats van 5%-punt per jaar. Dit betreft een tijdelijke
koopkrachtmaatregel voor sociale minima die is afgesproken in het
Regeerakkoord. Per saldo resulteert nog steeds een negatief inkomenseffect van gemiddeld 0,3% voor bijstandsgerechtigden.
B.3.6 Maatregelen Caribisch Nederland
De eilanden Bonaire, Sint-Eustatius en Saba zijn met ingang van
10 oktober 2010 afzonderlijke openbare lichamen van Nederland. Daarom
wordt vanaf de begroting 2012 ook aandacht besteed aan maatregelen en
ontwikkelingen die de inkomens in Caribisch Nederland raken. Voor
Caribisch Nederland beschikt het Ministerie van SZW niet, zoals voor
Europees Nederland, over betrouwbare ramingen van de contractloonontwikkeling, de indexatie van de pensioenen en de inflatie. Hierdoor is het
niet mogelijk om de koopkrachtontwikkeling, als voorspelling, kwantitatief
te visualiseren, zoals dat voor de Europees-Nederlandse situatie wordt
gedaan. Wel worden de inflatie-ontwikkeling, het Bruto Binnenlands
Product, de primaire inkomens en de dynamische koopkracht nauwgezet
door het CBS gemonitord. Dit biedt inzicht in de omvang van de economie
en het besteedbare inkomen van huishoudens op de drie eilanden
afzonderlijk.
Prijsontwikkeling en indexering van uitkeringen
Jaarlijks worden het minimumloon, de AOV, de AWW, en de Onderstand
geïndexeerd op basis van de gerealiseerde prijsontwikkeling in het derde
kwartaal van het voorgaande jaar. Per 1 januari 2017 zullen de uitkeringen
en het minimumloon dan ook geïndexeerd worden met de consumentenprijsindex (CPI) van het derde kwartaal van 2016.
Verhoging Onderstand
Het kabinet stelt vast dat het huidige niveau van de Onderstand relatief
laag is ten opzichte van het Wml. Het kabinet is voornemens een van het
Wml afgeleid sociaal minimum vast te stellen, waar de Onderstand
volgens een nader te bepalen tijdpad naar toe zal groeien (Tweede Kamer,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

179

2015–2016, 34 300 IV, nr. 59). Bij de uitwerking wordt rekening gehouden
met de prikkel tot werken.
Uitbreiding zwangerschaps- en bevallingsverlof
De periode waarin zwangere werknemers op grond van de Wet ziekteverzekering BES aanspraak op ziekengeld kunnen maken, wordt vanaf
1 januari 2017 verlengd van 12 naar 16 weken.
Verbreding Bijzondere Onderstand Caribisch Nederland
SZW heeft de mogelijkheid kosten te vergoeden vanuit de Bijzondere
Onderstand. De toepassing ervan – in de zin van welke kostensoorten
voor vergoeding in aanmerking komen – is ingekaderd in beleidsregels.
Het aantal voor vergoeding in aanmerking komende kostensoorten is in
het verleden al uitgebreid, maar om armoede effectief te kunnen
bestrijden wordt deze verder uitgebreid.
Toeslag en indexering uitkeringen Ongevallenverzekering BES
Een eenmaal toegekende uitkering Ongevallenverzekering BES blijft
levenslang op hetzelfde niveau. Wettelijk is er een basis om bij ministeriële regeling jaarlijks een toeslag te verstrekken om zo met de prijsontwikkeling rekening te houden en deze toeslag jaarlijks te indexeren. In het
kader van de verkenning naar verbetermogelijkheden in het stelsel sociale
zekerheid is besloten deze toeslag toe te passen (en deze ook jaarlijks te
indexeren).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

180

BIJLAGE 4 ZBO’s EN RWT’s
Deze bijlage bevat in tabel B.4.1 een overzicht van de zelfstandige
bestuursorganen (ZBO) en rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT)
die onder de verantwoordelijkheid van het moederdepartement vallen. In
tabel B.4.2 zijn de bijdragen aan de ZBO’s en de RWT’s opgenomen die
onder de verantwoordelijkheid van een ander ministerie vallen. De
opgenomen bedragen zijn de in de beleidsartikelen verantwoorde
uitgaven van de begrotings- en premiegefinancierde regelingen in de
budgettaier tabellen onder de instrumenten «Inkomensoverdrachten» en
«Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s.
Tabel B.4.1 Overzicht ZBO’s en RWT’s vallend onder Ministerie SZW
Naam organisatie

ZBO

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsramingen
(x € 1
mln)

Verwijzing website

Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen
(UWV) inclusief
BKWI

x

x

2,3,4,5,6,
11

22.800,5

www.uwv.nl en
www.bkwi.nl

Sociale
Verzekeringsbank (SVB)
Inlichtingenbureau (IB)

x

x

Het UWV voert de sociale verzekeringen voor werknemers, zelfstandigen en jonggehandicapten uit.
Werkzoekenden kunnen terecht voor
het vinden van werk of het aanvragen
van een uitkering, werkgevers voor
vacaturebemiddeling en informatie
over de arbeidsmarkt. Daarnaast
verleent het UWV ontslagvergunningen en tewerkstellingsvergunningen, verricht keuringen en
indicatiestellingen en geeft arbeidsrechtelijke informatie. Het BKWI is
opgericht om het geheel aan centrale
voorzieningen binnen de keten van
werk en inkomen te beheren en door
te ontwikkelen.
De SVB voert voor verschillende
overheidsorganisaties regelingen en
wetten uit.
Het IB ondersteunt gemeenten bij hun
wettelijke taken in het kader van de
sociale zekerheid. Het doel is
bestrijding van fraude en bevorderen
van samenwerking tussen de
verschillende organisaties door
gegevensuitwisseling tussen
gemeenten en derden in de keten van
werk en inkomen.

2,6,8,9,10,
11, 13

41.311,3

www.svb.nl

x

11

6,3 www.inlichtingenbureau.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

181

Tabel B.4.2 Overzicht ZBO’s en RWT’s vallend onder andere ministeries
Naam
organisatie

Minis- ZBO
terie

ZonMw

VWS

x

Centraal
Orgaan
opvang
asielzoekers
(COA)

VenJ

x

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsramingen
(x € 1 mln)

Verwijzing website

ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het
gebruik van de ontwikkelde
kennis om daarmee de zorg en
gezondheid te verbeteren.

2

0,2

www.zonmw.nl

Het COA is verantwoordelijk
voor de opvang, begeleiding en
uitstroom (uit de opvang) van
asielzoekers in Nederland.

13

105,2

www.coa.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

182

BIJLAGE 5 MOTIES EN TOEZEGGINGEN
Overzicht van de door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2010–2011

1

ID1

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

507

Kamerstukken II,
2010–2011, 32 500, nr. 88

Motie-Van Hijum/Van den
Besselaar over samenwonen van
bloedverwanten eerste graad

Afgehandeld met memorie van Antwoord bij
het wetsvoorstel WWB-maatregelen (Kamerstukken II, 2013–2014, 33 853, nr. 6)

Dit is een identificatienummer voor de administratie van de motie binnen het Ministerie van SZW.

Overzicht van de door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2012–2013
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

605

Kamerstukken II,
2012–2013, 33 086, nr. 35

Motie-Schouw over prijs en
kwaliteit van inburgeringscursussen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-02-2016 (Kamerstukken II, 32 824, nr.
121)

628

Kamerstukken II,
2012–2013, 32 043, nr. 159

Motie-van Weyenberg inz.
aansluiting bij de normen «correct
en niet misleidend» uit de Wet op
het financieel toezicht mogelijk is
voor de wettelijk verplichte
informatie-elementen

Afgehandeld met inwerkingtreding van de Wet
Pensioencommunicatie (Stbl. 2015, 193) per
01-07-2015

652

Kamerstukken II,
2012–2013, 29 544, nr. 457

Motie-Hamer/Van Weyenberg over
bijzondere aandacht voor jongeren
met een niet-westerse achtergrond

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-04-2014 (Kamerstukken II, 29 544, nr.
513)

655

Kamerstukken II,
2012–2013, 32 043, nr. 165

Motie-Van Weyenberg over
doorrekenen plan voor hervorming
pensioenstelsel van een aantal
politieke jongerenorganisaties

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

Overzicht van de door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2013–2014
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

681

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 750, nr. 42

Motie-Van Weyenberg/Van
Nieuwenhuizen over modernisering van het avv-beleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016
29 544, nr. 669)

682

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 750 XV. nr.
45

Motie-Schouten c.s. over
begeleiding voor nabestaanden

Het onderwerp rouwverwerking en werk heeft
onderdeel uitgemaakt van een bijeenkomst in
het kader van het project Duurzame inzetbaarheid

694

Kamerstukken II,
2013–2014, 28 719, nr. 84

Motie-Potters/Kerstens over
voorkomen dat gemeenten
onvoldoende reïntegratieinspanningen verrichten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 19-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
28 719, nr. 84)

702

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 818, nr. 46

Nader gewijzigde motie-Pieter
Heerma over de gevolgen van de
aanpassing van het ontslagrecht
voor het MKB

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2014 (Kamerstukken II, 2013–2014,
29 544, nr. 544)

703

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 818, nr. 50

Motie-Klein over de inwerkingtreding van de Wwz en van de
nieuwe wet werken na
AOW-leeftijd op elkaar afstemmen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-11-2014 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 073, nrs. 1–3)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

183

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

704

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 186

Gewijzigde motie-Koşer Kaya over
een participatiewet

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 352, nr. 1)

709

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 171

Motie-Potters/Schouten over het
mogelijk maken van maatwerk
voor werkgevers

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

710

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 171

Motie-Potters c.s. over monitoren
van de banen voor mensen met
een beperking die het wettelijk
minimumloon kunnen verdienen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

720

Kamerstukken II,
2013–2014, 31 322 nr. 237

Motie-Yücel/Tellegen over de
onderlinge aansluiting tussen
kwaliteitseisen voor basisonderwijs
en kinderopvangvoorzieningen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 322, nr. 303)

722

Kamerstukken II,
2013–2014, 21 501, nr. 876

Motie-Klein over ongemoeid laten
van de individuele
pensioenstelsels- en regelingen
van de individuele lidstaten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-12-2014 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 931, nr. 8)

726

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 932, nr. 2

Motie-Omtzigt c.s. over niet
instemmen met gedelegeerde
regelgeving

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-12-2014 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 931, nr. 8)

730

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 853, nr. 8

Gewijzigde motie-BaayTimmerman/Omtzigt over
monitoren van het gebruik van
tweewonenregeling

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 853, nr. 17)

Overzicht van de door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2014–2015
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

744

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 928, nr. 16

Motie-Van Weyenberg/Vermeij over
de voor- en nadelen van het
vrijwillig inkopen van AOW over
een achterliggende periode

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 928, nr. 20)

745

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 972, nr. 39

Motie Vermeij c.s. over aanpassing
van het strategisch beleggingsgebied

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 25-11-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 292)

747

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 972, nr. 42

Motie-Van Weyenberg/Dijkgraaf
over de zwaktes van de huidige
systematiek

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

749

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 972, nr. 45

Motie-Dijkgraaf/Van Weyenberg
over voorstellen voor een nieuw
pensioenstelsel

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

750

Kamerstukken II,
2014–2015, 31 322, nr. 258

Motie-Van Weyenberg c.s. over een
vervolgadvies van de SER

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 322, nr. 308)

752

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
20

Motie-Schut-Welkzijn/Dijkgraaf
over de export van de
WGA-uitkering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 000-XV, nr. 20)

757

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
28

Motie-Kerstens over begeleiding
van mensen na het verlies van een
dierbare

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 25-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 538, nr. 196)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

184

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

759

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
33

Motie-Van Weyenberg/Lodders
over de uitwerking van het
Witteveen-akkoord

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 227, nrs. 1–3)

762

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
36

Motie-Schouten/Van Laar over de
fiscale kinderkorting in Caribisch
Nederland

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 275, nr. 7)

764

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 15

Motie-Potters/Kerstens over
voorkomen van verdringing

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

766

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 33

Motie-Pieter Heerma c.s. over het
doorgeven van het quotum bij
afnemen van diensten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198). De Tweede Kamer is nogmaals
geïnformeerd met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 23-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 700)

767

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 35

Motie-Kerstens c.s. over
cao-afspraken voor mensen met
een arbeidsbeperking

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

769

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 37

Motie-Van Weyenberg c.s. over
monitoren of het totaal aantal
banen voor de doelgroep toeneemt

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

777

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 008, nr. 20

Motie-Van Weyenberg c.s. over
waarborgen dat bij inwerkingtreding van de wet uitvoeringskosten van pensioenfondsen en
pensioenverzekeraars niet alleen
openbaar worden gemaakt, maar
dat daarbij ook één uniforme
rekenwijze wordt gebruikt zodat
uitvoeringskosten met elkaar
kunnen worden vergeleken

Afgehandeld met inwerkingtreding per
01-07-2015 van de AMvB pensioencommunicatie (Stb. 2015, 259)

778

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 008, nr. 21

Motie-Van Weyenberg/Vermeij:
voor mensen in het pensioenregister een variant op te nemen
gebaseerd op hun verwachte
AOW-leeftijd en de Kamer vóór
1 mei 2015 over de uitvoering van
deze motie te informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 008, nr. 34)

780

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 008, nr. 27

Gewijzigde motie-Krol c.s. over
brede voorlichting over de nieuwe
communicatiewijze

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 008, nr. 34)

781

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 566, nr. 80

Motie-Voordewind over niet extra
bezuinigingen op zorg en sociale
zekerheid

Is afgehandeld in de Begroting SZW 2016 op
pagina 9

782

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 083, nr. 12

Motie-Van Weyenberg over het
sluiten van sociale zekerheidsverdrag met 8 landen waar meer
dan 100 AOW-gerechtigden wonen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 083, nr. 18)

786

Kamerstukken II,
2014–2015, 30 545, nr. 156

Motie Ulenbelt/Karabulut over de
positie van mensen met
psychische klachten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
28 719, nr. 95)

787

Kamerstukken II,
2014–2015, 30 545, nr. 155

Motie-Ulenbelt/Karabulut over
oppassen op eigen kleinkinderen
door bijstandsgerechtigde
grootouders

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
2015D43622)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

185

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

788

Kamerstukken II,
2014–2015, 24 515, nr. 304

Motie-Yücel over het stimuleren
van gemeenten om het kindpakket
op te nemen in het armoede- en
schuldenbeleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 674)

792

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 606

Gewijzigde motie-Karabulut/Yücel
over presenteren van concrete,
buurtgerichte plannen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 674)

794

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 117, nr. 29

Motie-Ulenbelt/Van Weyenberg
over het bewandelen van de
staatsrechtelijke juiste route

Afgehandeld met Novelle APF d.d. 23-10-2015

795

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 117, nr. 30

Motie-Omtzigt over te ondernemen
acties indien het amendement
Lodders /Vermeij wordt aangehouden

Afgehandeld met Novelle APF d.d. 23-10-2015

796

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 626

Motie-Ulenbelt/Van Weyenberg
over in kaart brengen van
mogelijkheden om beroepsziekten
terug te dringen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-01-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
25 883, nr. 267)

797

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 628

Motie-Van Weyenberg over
verlengen van de aanmeldtermijn
voor vrijwillige verzekering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 02-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 311, nr. 154)

798

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 630

Motie-Tanamal/Voortman over
monitoren van het melden van
beroepsziekten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
25 883, nr. 278)

799

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 631

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over overleg met sociale
partners over de afspraken uit het
Najaarsoverleg 2014

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 673)

800

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 633

Motie-Voortman over onderzoeken
van collectivisering van loondoorbetaling bij ziekte

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 666)

802

Kamerstukken II,
2014–2015, 32 000-XV, nr.
11

Motie-Pieter Heerma/Van
Weyenberg over onderzoeken van
de effectiviteit van sectorplannen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 200 XV, nr. 11)

803

Kamerstukken II,
2014–2015, 32 000-XV, nr.
12

Motie-Anne Mulder over de
effectiviteit van het reïntegratiebeleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 09-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
28 719, nr. 94)

808

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 818, nr. 74

Motie-Van Weyenberg over het in
dienstnemen van payrollmedewerkers met een arbeidscontract
voor onbepaalde tijd

Afgehandeld door OCenW die 49 payrollmedewerkers uiteindelijk in dienst heeft genomen

809

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 818, nr. 74

Motie-Voortman c.s. over het
mogelijk maken van meerjarige
contracten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 1)

813

Kamerstukken II,
2014–2015, 17 050, nr. 515

Motie-Kerstens over de wijze
waarop lagere overheden omgaan
met hun verantwoordelijkheden uit
hoofde van de Was

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-01-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 008, nr. 24)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

186

Overzicht van de door de bewindspersonen afgehandelde moties, vergaderjaar 2015–2016
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

818

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 269

Motie-Lodders/Vermeij over
shoprecht bij het tweede aankoopmoment van de pensioenknip

Motie is afgedaan door aanvaarding
amendement Lodders/Vermeij (Kamerstukken
II, 2015–2016, 34 227, nr. 7)

819

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 270

Gewijzigde motie-Lodders c.s. over
het onderzoek naar effecten van de
lagere UFR

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 09-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 285)

820

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 274

Gewijzigde motie-Schouten/
Vermeij over het UFR-onderzoek
uiterlijk 9 oktober naar de Kamer
sturen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 09-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 285)

825

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 112

Motie-Potters over concreet maken
welke aanpak de regering voor
ogen heeft ten aanzien van politiek
en jihad salafisme

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 25-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 614, nr. 39)

829

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 315

Motie-Yücel over signaleren van
armoede en schulden als
onderdeel van het takenpakket van
wijkteams

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 322)

831

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, 657

Motie-Vermeij/Krol over een extern
boegbeeld tegen ouderenwerkloosheid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 711)

834

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 665

Motie-Anne Mulder over een
uitzondering op inhoudingenverbond op het wettelijk
minimumloon

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 716)

836

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 754, nr. 331

Motie-Segers/Samson over een
effectieve aanpak van radicalisering naar het voorbeeld van
Utrecht

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 754, nr. 363)

839

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 320, nr. 7

Motie-Lodders/Vermeij over samen
laten gaan van verplicht gesteld
bedrijfstakpensioen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 26-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 301)

840

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 275, nr. 10

Motie-Kuzu over voorkomen dat
kinderen in Carabisch Nederland in
armoede opgroeien

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 300 IV, nr. 59)

848

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
41

Motie-Kerstens over het realiseren
van garantiebanen bij de overheid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 705)

850

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 200-XV, nr.
42

Motie-Kerstens over bestrijden van
misbruik van stages en werkervaringsplekken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 712)

851

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
43

Motie-Kerstens/Nijkerken-De Haan
over een individueel plan van
aanpak voor uitkeringsgerechtigden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 352, nr. 15)

852

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
47

Motie-Yücel c.s. over ook in 2016
en 2017 mogelijk maken van
landelijk geoormerkte armoedemiddelen

Subsidieregeling gepubliceerd op 25 maart
2016. Het eerste subsidietijdvak opent op
23 mei 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

187

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

854

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
53

Motie-Van Weyenberg/Krol over
scholing en begeleiding voor
ouderen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 724)

856

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
56

Motie-Voortman/Tanamal over
vergroten van de inspraak van
flexwerkers

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 818, nr. 42)

857

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
57

Motie-Voortman c.s. over de
wenselijkheid van de invoering van
een tweede meerjarig contract

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 18)

859

Kamerstukken II,
2015–2016, 26 448, nr. 547

Motie-Schut Welkzijn over regie
nemen over het beleid van het
UWV

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 31-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448, nr. 569)

862

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 275, nr. 15

Gewijzigde-motie Van Laar c.s.
over leefbare lonen in Caribisch
Nederland

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-05-2016, (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 300 IV, nr. 59)

868

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 052, nr. 21

Motie-Van Weyenberg/Yücel over
een akkoord over de wijziging van
het socialezekerheidsverdrag

Bij plenaire behandeling van de opzeggingswet verdrag Marokko op 13-01-2016 is
gemeld dat de termijn gesteld is op 01-07-2016

870

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 685

Motie-Van Weyenberg/Dijkgraaf
over een kabinetsreactie op
verbetervoorstellen voor
avv-beleid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 22-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 726)

872

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 329

Motie-Krol over voorkoming en
bestrijding van armoede onder
bepaalde bevolkingsgroepen

Afgehandeld met verzamelbrief in afschrift aan
de Tweede Kamer d.d. 14-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016 2016D0182)

877

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 502, nr. 118

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over een nadrukkelijker rol
van de Inspectie SZW in de
pakketbezorgingssector

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 31-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 502, nr. 121)

881

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 697

Motie-Öztürk over overleg met
Interprovinciaal Overleg en Unie
van Waterschappen over antidiscriminatieclausules (onder aandacht
brengen van standaardclausules en
-teksten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 729)

882

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 699

Motie-Pieter Heerma/Van
Weyenberg over gemotiveerd
terugkoppelen van de redenen
voor afwijzing bij sollicitatie

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 729)

886

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 255, nr. 20

Motie-Aukje de Vries c.s. over een
nieuw contract voor een variabele
pensioenuitkering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d.11-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 338)

888

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 255, nr. 22

Gewijzigde motie-Vermeij/Aukje de
Vries over onderzoek naar de vooren nadelen van varianten van
projectierentes

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 20-05-2016, (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 255, nr. 29)

889

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 303

Motie-Van Weyenberg/Vermeij over
een impactanalyse van de
verwachte AOW-leeftijd en de
bijbehorende pensioenrichtleeftijd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

188

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

894

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 4

Motie-Schouten c.s. over
overheidsonderdelen die nu
achterlopen, aansporen tot
verbetering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 728)

895

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 6

Motie-Voortman/Karabulut over
informatie over de voortgang van
de banenafspraak binnen de
overheid

Afgedaan met brief aan de Tweede Kamer d.d.
04-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 728)

896

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 11

Gewijzigde motie-Pieter Heerma/
Schouten over de directe toegang
van werkgevers tot de profielen
van mensen uit de doelgroep van
de Participatiewet

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 352, nr. 19)

897

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 4

Motie-Pieter Heerma/Van
Weyenberg over de verkenner
opdracht geven voor het
aanvragen van oplossingen voor
seizoensarbeid

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 17)

901

Kamerstukken II,
2015–2016, 31 322, nr. 293

Motie-Yücel c.s. over de verdere
samenwerking tussen onderwijs en
kinderopvang

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 322, nr. 308)

913

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 475, nr. 16

Motie-Krol over in het komend
actieplan het beleid voor oudere
werklozen beter te borgen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 724)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

189

B.5.2 Lopende moties
Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2008–2009

1

ID1

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

372

Kamerstukken II,
2008–2009, 31 802, nr. 2

Motie-Omtzigt/ Spekman over
aspecten van de Anw en de
verhouding tot de herziene
Europese Sociale Code; hierin
meenemen de rol van gemeentes
bij reïntegratie van nabestaanden

Planning 1-12-2016

394

Kamerstukken II,
2008–2009, 31 780, nr. 34

Motie-Ortega-Martijn c.s. over
verruimen van de criteria voor
zelfstandigenaftrek voor
Wajong’ers

EZ maakt een plan van aanpak voor de
evaluatie van de zelfstandigenregelingen,
waaronder de zelfstandigenaftrek van
arbeidsongeschikten. Streven is de evaluatie in
2016 aan te besteden en deze op z’n laatst eind
2016 af te ronden. Na de afronding van de
evaluatie zal de Tweede Kamer over de
bevindingen en over de uitvoering van de
motie worden bericht. Planning: 1e kwartaal
2017

Dit is een identificatienummer voor de administratie van de motie binnen het Ministerie van SZW.

Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2011–2012
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

539

Kamerstukken II,
2011–2012, 32 701, nr. 18

Motie-Peters/Azmani over
integratie van de WwiK in het Bbz

Deze motie wordt bezien in het licht van IBO
ZZP. Hiernaast is reeds in de werkwijzers
vanuit het programma Vakmanschap aandacht
besteed aan het belang om bij de uitvoering
van het Bbz de krachten meer te bundelen en
meer regionaal samen te werken (zoals onder
de WwiK verplicht was). Tevens wordt bezien
welke andere aangrijpingspunten zich
voordoen. Beoogd is de Tweede Kamer
hierover in juli van 2016 te informeren.
Planning: begin november 2016

573

Kamerstukken II,
2011–2012, 31 929, nr. 17

Motie-Sterk over een kwalitatief
onderzoek naar de effecten van het
wetsvoorstel huisbezoek

Inspectie voert onderzoek uit. Loopt cf.
planning

586

Kamerstukken II,
2011–2012, 33 241, nr. 14

Motie-Klaver c.s. over begeleiding
van zieke werklozen

De Kamer wordt vóór het einde van 2016
middels de brief over de evaluatie van de
modernisering ZW, geïnformeerd over de
evaluatie begeleiding zieke werklozen.
Planning: 4e kwartaal 2016

Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2012–2013
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

607

Kamerstukken II,
2012–2013, 33 086, nr. 48

Gewijzigde motie-Dibi over
monitoren van de effecten van de
gewijzigde wet

De Kamer wordt eind 2017 hierover geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

190

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

641

Kamerstukken II,
2012–2013, 33 538, nr. 14

Motie-Tellegen/Heerma inz. verzoek
om het functioneren van het
systeem van continue screening,
alsmede van andere maatregelen
in navolging van rapport-Gunning
na een periode van drie jaar na
inwerkingtreding van de Wijzigingswet kinderopvang 2013 te
evalueren en de Kamer te
informeren

Rapport wordt na Prinsjesdag 2016 opgeleverd

Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2013–2014
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

688

Kamerstukken II,
2013–2014, 24 515, nr. 273

Motie-Schouten over privacyproblemen bij het vroegtijdig
signaleren van schulden

BKR verwacht begin 2016 met pilots te kunnen
starten. De bevindingen daarvan kunnen
waarschijnlijk in oktober 2016 aan de Tweede
Kamer gemeld worden. Planning: oktober 2016

700

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 818, nr. 43

Motie-Hamer over gelijke
behandeling bij de arbeidsvoorwaarden voor payrollwerknemers

Er komt geen advies van de StvdA over
driehoeksrelaties. Motie wordt momenteel
uitgewerkt in wetgeving. Planning inwerkingtreding: 1 januari 2017

705

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 153

Gewijzigde motie-Dijkgraaf c.s.
over het beschikbaarstellen van
aanvullende instrumenten

De motie verzoekt om aanvullende instrumenten indien blijkt dat het instrumentarium
van de Participatiewet tekort zou schieten.
Uitvoering van de motie wordt betrokken bij
de voorgenomen monitoring en evaluatie van
de Participatiewet. De evaluatie is voorzien
uiterlijk in 2019, daarvoor vinden tussenrapportages plaats in 2016 en 2018. Planning
januari 2019

707

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 168

Motie-Potters/Dijkgraaf over één
landelijk aanspreekpunt voor
werkgevers om plaatsing van
arbeidsbeperkten te bevorderen

De Programmaraad komt niet tot overeenstemming met partijen. SZW organiseert nu
gesprekken met Divosa, VNG, Cedris en UWV
om tot samenwerkingsafspraken te komen.
Planning oktober 2016

712

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 161, nr. 174

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over onderzoek naar de
effectiviteit van loondispensatie en
loonkostensubsidie

Motie verzoekt om onderzoek naar effectiviteit
loondispensatie en loonkostensubsidie uiterlijk
drie jaar na invoering Participatiewet. Het
betreft een vergelijkend effectiviteitsonderzoek. Zoals in de brief aan de Tweede
Kamer van 27 november 2015 over eerste
ervaringsonderzoeken Participatiewet is
aangegeven is het streven om het onderzoek
in 2018 af te ronden en de Tweede Kamer eind
2018 over de resultaten te informeren.
Planning eind 2018

728

Kamerstukken II,
2013–2014, 29 544 nr. 537

Gewijzigde motie-Kerstens c.s.
over monitoren van de nieuwe
grens van belastbaarheid van ten
minste twee uur per dag

UWV neemt monitoren van de nieuwe grens
van belastbaarheid van ten minste twee uur
per dag mee in het onderzoek naar de
uitvoerbaarheid van het beoordelingscriterium
arbeidsvermogen. Verwachte rapportage: 4e
kwartaal 2016. De rapportage wordt met de
evaluatie Participatiewet aan de Tweede Kamer
aangeboden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

191

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

732

Kamerstukken II,
2013–2014, 33 863, nr. 23

Gewijzigde motie-Omtzigt/Vermeij
over een oplossing voor het
probleem van het niet samenvallen
van verschillende data

Stas SZW en Stas FIN zijn akkoord met
afschaffen doorwerkvereiste. Dit zal worden
opgenomen in het Belastingplan 2017, onder
voorbehoud van budgettaire dekking

736

Kamerstukken II,
2013–2014, 17 050, nr. 481

Gewijzigde Motie-Van Weyenberg
over meldingen van de Stichting
Normering Arbeid

Na de zomer (2016) wordt de Tweede Kamer
geïnformeerd over publicatievorm «periodiciteit» van meldingen SNA en inzet van
Inspectie

Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2014–2015
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

754

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000, nr. 25

Motie-Vermey/Van Oijk over de
toegankelijkheid van de kinderopvang voor zzp’ers

Wordt betrokken bij de wetgeving Directie
Financiering, die na Prinsjesdag naar de
Tweede Kamer gaat

758

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
32

Motie-Van Weyenberg c.s. over het
bevorderen van intersectorale
scholing

Deze motie wordt met twee andere moties in
één brief aan de Tweede Kamer beantwoord
voor Prinsjesdag 2016. Dit is de Tweede Kamer
gemeld bij brief van 26-04-2016

761

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 000-XV, nr.
35

Motie-Schouten c.s. over initiatieven om werken over de grens
gemakkelijker te maken

Op 26-04-2016 is door de Minister van BZK een
brief aan de Tweede Kamer gestuurd met de
stand van zaken van de werkzaamheden van
het actieteam grensoverschrijdende economie
en arbeid. Toegezegd is dat de Tweede Kamer
in het najaar geïnformeerd wordt over de
resultaten van het actieteam. Het actieteam
geeft uitvoering aan de motie: het zoekt naar
mogelijke oplossingen bij de gemelde
belemmeringen bij grensoverschrijdende
economie en arbeid en inventariseert welke
stakeholders aan de slag moeten gaan met de
oplossingen. De departementen BZK, EZ, SZW
en OCW hebben namens het Rijk zitting in het
actieteam

765

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 16

Motie-Potters/Kerstens over
deactivering van de quotumheffing

Deactivering is niet opportuun zolang niet tot
activering van de quotumheffing is
overgegaan. Als besloten wordt tot activering
zal middels wetswijziging de mogelijk tot
deactivering worden geregeld. Planning:
indien quotumregeling wordt geactiveerd,
1ekwartaal 2018

768

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 36

Motie-Kerstens c.s. over een brede
prestatieladder sociaal ondernemen

De motie is meegenomen in de reactie op het
verkennende advies van de SER. Inhoudelijk
hebben beide bewindspersonen nog niet op de
kabinetsreactie gereageerd. Planning eind
december 2016

771

Kamerstukken II,
2014–2015, 33 981, nr. 40

Motie-Van Ojik/Kerstens over het
eventueel verhogen van de heffing

Deze motie vraagt de heffing te verhogen als
werkgevers er voor kiezen de heffing te
betalen in plaats van meer mensen met een
beperking in dienst te nemen. De heffing wordt
niet eerder dan 1-1-2017 geactiveerd. Pas in
2018 zal dan voor het eerst blijken of
werkgevers ervoor kiezen de heffing te
betalen. Als de heffing dan verhoogd moet
worden, zal dit niet eerder dan 1-1-2019 aan de
orde kunnen zijn. Planning: 1e kwartaal 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

192

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

773

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 045, nr. 14

Motie-Yücel c.s. over geschikte
vormen van alternatieve ouderraadpleging

Stand van zaken is ongewijzigd: over de
uitvoering van de motie vindt overleg plaats
met BOinK en met de betrokken brancheorganisaties. De veldpartijen leveren een
voorstel

774

Kamerstukken II,
2014–2015, 31 322, nr. 72

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over het jaarlijks
monitoren van de ontwikkeling van
het aantal oudercommissies

Het onderzoek wordt momenteel uitgevoerd.
Na Prinsjesdag wordt de Tweede Kamer
geïnformeerd over de uitkomsten van het
onderzoek

775

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 108, nr. 19

Motie-Van Weyenberg c.s. over de
jaarlijkse monitor over het resultaat
van de Wet aanpak schijnconstructies

Kabinet zal monitor WAS opstellen en jaarlijks
rapporteren over rol publieke opdrachtgevers.
Eerste rapportage bij brief van 5 juli 2016 naar
Tweede Kamer gestuurd (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 108, nr. 26) Planning: volgende
rapportage aan de Tweede Kamer op
01-07-2017

779

Kamerstukken II,
2014–2015, 34 008, nr. 23

Motie-Vermeij/Van Weyenberg
verzoekt de regering om, communicatiekanalen te verkennen om
werknemers meer inzicht te bieden
in het absolute bedrag aan
pensioenpremie dat de werkgever
voor hen betaalt en de Kamer hier
voor 01-07-2015 over te informeren

Planning: Tweede Kamer informeren voor eind
2016

801

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 544, nr. 635

Motie-Schut-Welkzijn/Tanamal over
onderzoek naar de werking van het
tweedespoortbeleid

Er is opdracht gegeven voor het onderzoek.
Planning eindrapport onderzoek: 4e kwartaal
2016

807

Kamerstukken II,
2014–2015, 25 883, nr. 252

Motie-Kerstens over de
mogelijkheid van één
certificerings- en keuringsinstelling

De motie is opgenomen in de toezegging aan
de Tweede Kamer om het functioneren van het
stelsel rondom asbest te evalueren. Dat wordt
in de tweede helft van 2017

811

Kamerstukken II,
2014–2015, 32 824, nr. 100

Gewijzigde motie-Karabulut/Potters
over vervolgonderzoek naar de
TRSO’s in Nederland

Onderzoek gaat spoedig van start. De Tweede
Kamer wordt najaar 2016 hierover geïnformeerd

812

Kamerstukken II,
2014–2015, 17 050, nr. 510

Motie-Schouten/Kerstens over
beleidsregels voor vrijwilligerswerk
bij commerciële activiteiten

Deze motie loopt mee in de evaluatie van de
aanpassing van de beleidsregels vrijwilligerswerk WW. Planning: 4e kwartaal 2016

814

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 279, nr. 258

Motie-Pieter Heerma c.s. over een
verbod op groeperingen met
doelstellingen die in strijd zijn met
de democratische rechtsorde

Kabinetsreactie is in de maak, echter tweede
ronde BWO nodig inclusief OM. BZK is
leidend, na het zomerreces gaat er een rapport
inclusief kabinetsreactie naar de Tweede
Kamer

815

Kamerstukken II,
2014–2015, 29 797, nr. 259

Motie-Van Dam over gedeelde
waarden en onderlinge verbondenheid in de samenleving

De Tweede Kamer ontvangt voor Prinsjesdag
een kabinetsreactie op de motie Van Dam. BZK
is de trekker van deze kabinetsreactie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

193

Overzicht van de door de bewindspersonen nog af te handelen moties, vergaderjaar 2015–2016
ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

826

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 312

Motie-Karabulut over de hoogte
van de beslagvrije voet

In het conceptwetsvoorstel wordt aandacht
besteed aan de vraag of de nieuwe beslagvrije
voet een solide bodem is. 5 juli is de internetconsultatie van het wetsvoorstel van start
gegaan. In het najaar, na consultatie door de
Raad van State zal het voorstel naar de Tweede
Kamer gaan. Planning najaar 2016

827

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 313

Gewijzigde motie-Voortman c.s
over ruimte voor variatie in de
experimenten

De Staatssecretaris heeft aangegeven dat de
AMvB niet op 1 januari 2017 in werking kan
treden, maar dat wordt beoogd zo snel
mogelijk daarna. (Planning begin 2017)

828

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 314

Gewijzigde motie-Voortman/Yücel
over integrale werkwijzen voor
schuldhulpverlening voor jongeren

Afgelopen periode is een rondetafelbijeenkomst georganiseerd door SZW, met onder
andere OCW en DUO over jongeren en
schulden. In het najaar zal verdere invulling
gegeven worden aan deze motie. Planning
december 2016

844

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
36

Motie-Nijkerken-De Haan over
effectiviteit van
re-integratieprojecten

De afwikkeling van deze motie loopt in
principe mee in de toezegging dat de Tweede
Kamer jaarlijks wordt geïnformeerd over de
stand van zaken van het kennisprogramma.
Planning: november 2016

845

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
37

Motie-Nijkerken-De Haan/Kerstens
over vervullen van vacatures in
grensregio’s

Deze motie wordt meegenomen in een brief
van het Actieteam GEA (Grensoverschrijdende
Economie en Arbeidsmarkt). Het is een brief
van de Minister van Economische Zaken, mede
namens de Minister van SZW. Planning: najaar
2016

846

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
39

Motie-Pieter Heerma/Schouten
over de toename van mensen in
beschermingsbewind

Onderzoek naar beschermingsbewind is
afgerond. In het najaar zullen er verdere
stappen gezet worden rondom de toename
van mensen in beschermingsbewind. Planning
december 2016

847

Kamerstukken II,
2015–2016, nr. 34 300, nr.
40

Motie-Vermeij/Van Weyenberg over
lokale proeven met anoniem
solliciteren

Planning: Een tussenstand van de monitor is
op 5 juli 2016 aan de Tweede Kamer toegezonden. Na afronding van de experimenten
wordt de eindstand opgemaakt (15 september
oplevering monitor). Het eindresultaat wordt
meegenomen in de voortgangsrapportage
actieplan arbeidsmarktdiscriminatie die in
oktober/november 2016 aan de Tweede Kamer
zal worden toegezonden

849

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
46

Motie-Yücel c.s. over een
maatschappelijke kostenbatenanalyse van schuldenbeleid
van overheden A

Deze motie voorziet in een MKBA voor het
gehele schuldenbeleid van de overheid.
Voordat deze MKBA aanbesteed kan worden
zal gewacht moeten worden op de resultaten
van de evaluatie Wgs. Deze zal in juni naar de
Tweede Kamer gaan voorzien van een
kabinetsreactie, waar ook aandacht besteed
wordt aan deze MKBA. Planning begin
december 2016

853

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
44

Motie-Kerstens/Van Weyenberg
over verlenging van de tijdelijke
uitbreiding van de Inspectie SZW

Motie zal voor einde jaar 2016 worden
uitgevoerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

194

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

855

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
53

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over meer mogelijkheden
voor intersectorale scholing A

Deze motie wordt met twee andere moties in
één brief aan de Tweede Kamer beantwoord
voor Prinsjesdag 2016

858

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 300-XV, nr.
69

Motie-Krol over de Rotterdamse
aanpak voor zzp’ers in geldproblemen

In de laatste verzamelbrief 2015 is het
voorbeeld van de gemeente Rotterdam inzake
de zzper’s toegelicht. Ook is SZW op bezoek
geweest in Rotterdam om kennis te nemen van
hun aanpak. Beoogd is de Tweede Kamer
hierover eind oktober 2016 te informeren

860

Kamerstukken II,
2015–2016, 26 448, nr. 548

Motie-Schut-Welkzijn over inperken
van de twee jaar gewenningsbijdrage

Toegezegd is om bij de volgende wetswijziging
de verschillende perioden van gewenningsbijdrage meer te uniformeren. Er is nog geen
datum bekend voor een wetswijziging, dus is
er nog geen planning bekend

866

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 109

Gewijzigde-motie-Sjoerdsma over
op korte termijn aanbieden van
taalcursussen op de noodopvanglocaties

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
geïnformeerd. In de brief van 2 juni 2016 over
Inburgering is kort aandacht besteed aan de
uitvoering van de motie Sjoerdsma

869

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 194, nr. 17

Motie-Nijkerken-De Haan/Kerstens
(PvdA) om de resterende financiële
middelen mobiliteitsbonus vanaf
2021 specifiek aan te wenden voor
de doelgroep in de vorm van een
bonus/ korting voor de werkgever

De huidige regeling loopt eind 2020 af. In 2019
zal de stand van zaken wat betreft de
premiekorting/mobiliteitsbonus doelgroep
banenafspraak worden bezien (zie ook ID
3413). Er is dan voldoende volume om de
evaluatie over drie jaar te kunnen uitvoeren. In
2019 zal aansluitend een besluit worden
genomen over de inzet van de resterende
middelen. Planning eind 2019

871

Kamerstukken II,
2015–2014, 29 544, nr. 690

Gewijzigde motie-Anne Mulder
over maatwerk in het algemeen
verbindend verklaren

Meenemen in brief aan Tweede Kamer, najaar
2016, mede afhankelijk van verschijnen van
monitor transparante dispensatiebepalingen
(UAW) (Brief komt voor uit toezegging Minister
Kamer te informeren over transparante
dispensatiebepalingen + dispensatiepraktijk
cao-partijen + dispensatiebeleid SZW). Motie
vraagt te onderzoeken hoe toetsingskader avv
maatwerk beter zou kunnen bevorderen dan
nu het geval is

873

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 330

Gewijzigde motie-Krol/Yücel over
een verkenning naar het kwijtschelden en overnemen van
schulden

Deze motie is een verbreding van de scope
voor de MKBA naar het schuldenbeleid van de
overheid. Voor deze motie geldt dus hetzelfde
als voor de motie nummer 849. Planning begin
december 2016

874

Kamerstukken II,
2015–2016, 30 012, nr. 58

Motie-Lucas over een nationaal
scholingsfonds voor alle
werkenden

Onderzoek naar Nationaal Scholingsfonds
wordt meegenomen in onderzoek naar
verplichte scholingspremie. Brief met
resultaten wordt voor begrotingsbehandeling
SZW naar Tweede Kamer gestuurd

875

Kamerstukken II,
2015–2016, 30 012, nr. 63

Motie-Krol over een evenredige
deelname van alle werkenden aan
scholingstrajecten

Motie wordt gezien als ondersteuning van
beleid. Brief over stand van zaken bestaand
beleid wordt voor Prinsjesdag 2016 naar
Tweede Kamer gezonden. Dit is de Tweede
Kamer gemeld bij brief van 26-04-2016

876

Kamerstukken II,
2015–2016, 30 012, nr. 64

Motie-Van Weyenberg/Lucas over
de afspraken van O&O fondsen
over intersectorale scholing

Deze motie wordt met twee andere moties in
één brief aan de Tweede Kamer beantwoord
voor Prinsjesdag 2016. Dit is de Tweede Kamer
gemeld bij brief van 26 april 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

195

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

878

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 693

Motie-Van Weyenberg/Vermeij over
verruimen van de uitsluitingsgronden wegens arbeidsmarktdiscriminatie

Planning: uitkomsten meenemen in de
voortgangsrapportage actieplan arbeidsmarktdiscriminatie die in oktober/ november 2016
aan de Tweede Kamer zal worden toegezonden

879

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 694

Gewijzigde-motie Van Weyenberg
c.s. over intensiveren van de
aanpak van arbeidsmarktdiscriminatie

Planning: Uitkomsten meenemen in de
voortgangsrapportage actieplan arbeidsmarktdiscriminatie die in oktober/ november 2016
aan de Tweede Kamer zal worden toegezonden

880

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 695

Motie-Van Weyenberg c.s. over
voorstellen om zwangerschapsdiscriminatie te verminderen

Planning: Uitkomsten meenemen in de
voortgangsrapportage actieplan arbeidsmarktdiscriminatie die in oktober/ november 2016
aan de Tweede Kamer zal worden toegezonden

883

Kamerstukken II,
2015–2016, 21 501, nr. 394

Motie-Schut-Welkzijn/Pieter
Heerma over toepassing van het
woonlandbegingsel bij de export
van alle kindregelingen binnen de
EU

Motie wordt aangehouden in afwachting van
het Commissie voorstel tot wijziging van
verordening 883. Vooralsnog wijzen signalen
er op dat de voorstellen van de Europese
Commissie geen indexatie van de kinderbijslag
zal bevatten. Planning: eind 2016 na start
artikel 50 procedure

884

Kamerstukken II,
2015–2016, 21 501, nr. 395

Motie-Ulenbelt/Kerstens over
gelijke behandeling van alle legaal
verblijvende werkenden

Gegeven de berichten uit het VK omtrent
starten van de artikel 50 procedure is er niet
voor het najaar 2016 nadere voorstellen van de
Europese Commissie te verwachten

885

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 255, nr. 19

Motie-Aukje de Vries over
onderzoek naar de bijdrage van
banksparen naar een beter
pensioen

Planning is om in het najaar 2016 een brief
hierover aan de Tweede Kamer te sturen (het
wordt een beperkt onderzoek) en dit voor
1 januari 2017 af te ronden

887

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 255, nr. 21

Motie-Omtzigt over transparantie
van kosten die ten laste komen van
pensioendeelnemers

Planning: voor Prinsjesdag brief naar Tweede
Kamer

890

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 124

Motie Karabulut/Marcouch over
concrete voorstellen tegen
segregatie

Kamerbrief is in de maak en zal voor Prinsjesdag worden verzonden

892

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 336, nr. 7

Motie Schut-Welkzijn over het
brengen van het IVA onder het
hybride stelsel

De Minister informeert de Tweede Kamer over
de voortgang in het derde kwartaal van 2016
vóór de begroting

893

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 336, nr. 8

Motie Schut-Welkzijn over
continuering van de uitvoering van
de re-integratie door verzekeraars

De Minister informeert de Tweede Kamer over
de voortgang in het derde kwartaal vóór de
begroting

898

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 7

Motie-Vermeij over een overgangsregeling voor het
WW-dagloonbesluit. Onderzoeken
of de overgangsregeling voor het
WW-dagloonbesluit eerder van
kracht kan worden dan 1 januari
2017 en de Tweede Kamer te
informeren over de uitvoeringstoets voor deze overgangsregeling.
Monitoren van de uitvoering en
gevolgen van de compensatieregeling en het nieuwe dagloonbesluit, en de uitkomsten daarvan
voor 1 juni 2017 aan de Tweede
Kamer te sturen

De Tweede Kamer is middels de voortgangsbrief Wwz die op 30 juni 2016 naar de Tweede
Kamer is gestuurd (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 18), geïnformeerd over
de uitkomsten van de uitvoeringstoets van het
UWV over de compensatieregeling. Vóór het
zomerreces 2017 wordt de Tweede Kamer
geïnformeerd over de uitkomsten van de
monitor. Planning: 2e kwartaal 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

196

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

899

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 12

Motie-Van ’t Wout over meer
meetbare doelstellingen bij de
evaluatie van de Wwz

Planning: Doelstellingen zijn zoveel mogelijk
meetbaar geformuleerd. Er wordt reeds
kwantitatieve monitorinformatie verzameld.
Kwalitatief onderzoek in de komende jaren zal
nodig zijn om duidelijk te maken in hoeverre
ontwikkelingen op de arbeidsmarkt het gevolg
zijn van de Wwz

900

Kamerstukken II,
2015–2016, 31 322, nr. 291

Gewijzigde motie-Voortman/Yücel
over actie openbaarmaking van
risicoprofielen

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
geïnformeerd

905

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 408, nr. 12

Gewijzigde motie-Ulenbelt c.s. over
de capaciteit van de Inspectie SZW

Het streven is de Tweede Kamer vóór de
behandeling van de SZW begroting 2017 nader
te informeren

907

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 396, nr. 16

De motie Van Weyenberg/Pieter
Heerma over aanvullende
maatregelen om hernieuwd
misbruik te voorkomen

908

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 614, nr. 42

De motie Sjoerdsma over
transparantie over de financiering
van religieuze instellingen

Wordt meegenomen in volgende brief over
buitenlandse financiering. Streefdatum nog
onbekend. In ieder geval voor het AO
Integratieonderwerpen op 12 oktober.

909

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 614, nr. 43

De gewijzigde motie-Sjoerdsma/
Marcouch over borging van artikel
6 van de Grondwet

Er wordt bezien of deze kan worden afgedaan
in de motie Van Dam brief. Data traject
onbekend. Trekker is BZK.

910

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 614, nr. 45

Gewijzigde-motie Pieter/Heerma
over voorkomen van financiering
van Nederlandse gebedshuizen
door buitenlandse overheden

Wordt meegenomen in volgende brief over
buitenlandse financiering. Streefdatum nog
onbekend. In ieder geval voor het AO
Integratieonderwerpen op 12 oktober

911

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 614, nr. 46

Motie-Marcouch/Sjoerdsma over
voorstellen om de vrijheid van
godsdienst te beschermen

Er wordt bezien of deze kan worden afgedaan
in de motie Van Dam brief. Data traject
onbekend. Trekker is BZK

912

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 614, nr. 47

Motie-Kuzu over wegnemen van
het beeld dat de overheid inz. de
islam met twee maten meet

Er wordt bezien of deze kan worden afgedaan
in de Kamerbrief over racisme/
moslimdiscriminatie van SZW

914

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 132

Motie-Sjoerdsma/Karabulut over
harde criteria voor toekenning van
het keurmerk Blik op werk

Blik op Werk heeft dit opgepakt. Er is bij enkele
partijen offerte aangevraagd die de kwaliteit
van de lessen die de taalaanbieders verzorgen
moet gaan controleren. Contact met de
onderwijsinspectie hierover heeft Blik op Werk
nog niet gelegd. Tweede Kamer wordt na
Prinsjesdag geïnformeerd

916

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 141

Motie-Marcouch/Pieter Heerma
over actie kennismaken met de
Nederlandse Cultuur en Samenleving

De Tweede Kamer wordt in het najaar (na
Prinsjesdag) geïnformeerd over de invulling
van de motie

917

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 824, nr. 144

Motie-Azmani over informeren van
gemeenten door DUO

De Tweede Kamer wordt na Prinsjesdag
geïnformeerd. Om gemeenten op persoonsniveau te informeren zal de wet eerst moeten
worden aangepast (Wet op Privacy)

918

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 340

Motie-Schouten/Yücel over een
concreet actieplan voor de
Rijsincassovisie

In de schuldenbrief van 01-07-2016 is een
eerste invulling gegeven aan de motie. De
verdiepende verkenning van concretisering
van de rijksincassovisie is in het najaar van
2016 gereed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

197

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

919

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 342

Motie-Van Veldhoven/Koşer Kaya
over de vaste lasten betalen voor
mensen met gediagnosticeerd laag
IQ

Binnen het ondersteuningsprogramma
effectieve schuldhulp, waaraan o.a. de VNG,
Divosa, de NVVK en SZW deelnemen, wordt
besproken hoe gemeenten nu omgaan met
mensen met een laag IQ en met welke
dienstverlening gemeenten hen het beste
kunnen ondersteunen. Goede voorbeelden zal
SZW via de portal www.effectieveschuldhulp.nl verspreiden. Planning oktober
2016

920

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 344

Motie-Van Veldhoven/Koşer Kaya
over ondersteunen van lokale
pilots gericht op schuldpreventie

Voorbeelden worden opgenomen in de
volgende verzamelbrief. Planning oktober 2016

921

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 344

Motie-Yücel/Schouten over
bevorderen dat organisaties werk
gaan maken van een sociale
incasso

In het rapport over de concretisering van de
rijksincassovisie dat in het najaar naar de
Tweede Kamer zal gaan, zal verdere invulling
gegeven worden aan deze motie. Planning
december 2016

922

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 345

Motie-Yücel over aansluiten van
rijksoverheidsinstanties op het
landelijk beslagregister

Op dit moment wordt er een verkenning
gedaan naar de verbreding van het beslagregister. In het najaar is het eindrapport
afgerond. De Tweede Kamer zal dan geïnformeerd worden over de voortgang van de
verbreding. Planning najaar 2016

924

Kamerstukken II,
2015–2016, 30 950, nr. 95

Motie-Amhaoch/Marcouch over de
rol van het bedrijfsleven in het
Nationaal Actieprogramma tegen
discriminatie

Planning: motie loopt mee in de tweede
Voortgangsrapportage Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie die voorzien is voor najaar
2016

927

Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 336

Gewijzigde motie-Van Weyenberg
over evaluatie van de Wet
verevening pensioenrechten

Bij brief van 11-07-2016 is de Tweede Kamer
meegedeeld dat samen met Veiligheid en
Justitie deze evaluatie ter hand wordt
genomen en de Tweede Kamer voor
01-07-2017 over het resultaat wordt geïnformeerd

928

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 475-XV, nr. 8

Motie-Van Weyenberg/Pieter
Heerma over het niet naar achteren
schuiven van middelen

Indien er de intentie is om middelen van de
sectorplannen naar achteren te schuiven, zal
overleg met de Tweede Kamer gevoerd
worden. Nog niet bekend op welke termijn

929

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 475-XV, nr. 9

Motie-Pieter Heerma c.s. over de
capaciteit van de Inspectie SZW

Is in onderzoek genomen. De Tweede Kamer
wordt geïnformeerd voorafgaande aan de
begrotingsbehandeling 2017 in december van
dit jaar

930

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 475-XV, nr.
10

Motie-Schut-Welkzijn c.s. over de
bestrijding van ouderenwerkloosheid

In de begroting 2017 wordt een stuk
opgenomen dat beantwoordt aan deze motie

932

Kamerstukken II,
2015–2016, 22 831, nr. 111

Motie-Azmani/Knops over
voorkomen van afdracht van
gemeenschapsgeld aan een
buitenlandse mogendheid

Afhandeling motie in afwachting onderzoek in
het kader van motie 938. Verwachtte afhandeling: na Prinsjesdag

938

Kamerstukken II,
2015–2016, 22 831, nr. 118

Gewijzigde motie-Karabulut over
het in kaart brengen van het
netwerk en de vertegenwoordigers
van het Eritrese regime in
Nederland

De motie wordt na Prinsjesdag afgehandeld.
PvE ligt ter goedkeuring bij de Minister van
SZW

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

198

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

939

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 731

Motie-Van Weyenberg/Ziengs over
zo snel mogelijk afspraken maken
met de Aziatische horecasector

Verzoek van deze motie wordt verwerkt in
wijzigingen van de Regeling Uitvoering Wet
arbeid vreemdelingen (Ruwav) en het Besluit
Uitvoering Wet arbeid vreemdelingen (Buwav).
De regeling wordt voor 1 oktober 2016
gepubliceerd, zoveel eerder als mogelijk. De
wijziging van het Besluit lukt niet voor
1 oktober 2016. Streefdatum is voor 1 januari
2017

941

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 733

Gewijzigde motie-Ulenbelt/
Kerstens over het buiten werking
stellen van de detacheringsrichtlijn
door Frankrijk

Planning: voor 1 oktober 2016 brief naar de
Tweede Kamer

942

Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 734

Motie-Ziengs/Van Weyenberg over
een flexibel quotum dat wordt
aangepast aan de daadwerkelijke
behoefte aan koks

Verzoek van deze motie wordt verwerkt in
wijzigingen van de Regeling Uitvoering Wet
arbeid vreemdelingen (Ruwav) en het Besluit
Uitvoering Wet arbeid vreemdelingen (Buwav).
De regeling wordt voor 1 oktober 2016
gepubliceerd, zoveel eerder als mogelijk. De
wijziging van het Besluit lukt niet voor
1 oktober 2016. Streefdatum is voor 1 januari
2017

943

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 22

Motie Schouten/Pieter Heerma
over meetellen van de inkoop van
diensten voor de banenafspraak als
het werk niet op locatie bij de
opdrachtgever gebeurt

Het advies van de Werkkamer wordt eind
derde kwartaal 2016 verwacht. Planning brief
aan Tweede Kamer: vierde kwartaal 2016

944

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 29

Motie-Koşer Kaya over alles op
alles zetten om het doelgroepenregister zo snel mogelijk up to-date
te brengen

De Tweede Kamer wordt middels een brief
geïnformeerd vóór 1 december 2016

945

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 33

Gewijzigde motie-Voortman c.s.
over de algemene maatregel van
bestuur zo snel mogelijk aan de
Kamer sturen

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Planning begin januari 2017

946

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 31

Motie-Pieter Heerma/Schouten
over pilots waarbij de inkoop bij
bedrijven met de hoogste trede op
de PSO-ladder overdraagbaar
wordt

Het advies van de Werkkamer wordt eind
derde kwartaal 2016 verwacht. Planning brief
aan Tweede Kamer: vierde kwartaal 2016

947

Kamerstukken II,
2015–2016, 34 352, nr. 32

Motie-Kerstens-Nijkerken-De Haan
over leerlingen uit het praktijkonderwijs automatische in het
«doelgroepenregister’opnemen

De wijziging wordt uitgewerkt in lagere
regelgeving. De beoogde inwerkingtreding is
1 januari 2017

948

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 362

Motie-Koşer Kaya/Karabulut over
in kaart brengen hoe groot de
instroom, doorstroom en uitstroom
van het stelsel van schuldhulpverlening is

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Planning begin januari 2017

949

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515 nr. 363

Motie-Moors over nader onderzoek
doen naar wat nodig is om
financiële educatie effectiever te
maken

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Planning begin januari 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

199

ID

Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

950

Kamerstukken II.
2015–2016, 24 515, nr. 364

Motie-Moors over stopzetten van
interventies, werkwijzen en
voorlichtingscampagnes waarvan
is aangetoond dat deze niet
effectief zijn

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Planning begin januari 2017

951

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 366

Motie-Karabulut c.s. over mogelijk
maken van pilots voor effectieve
schuldhulpverlening

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning begin januari 2017

952

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 369

Motie-Karabulut/Koşer Kaya over
advies van de SER en het SCP over
het terugdringen van het aantal
kinderen in armoede

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning begin april 2017

953

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 370

Motie-Yücel over een integrale en
bredere kindpakketten

Aan de afwikkeling van de motie wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning begin december 2016

954

Kamerstukken II,
2015–2016, 24 515, nr. 371

Motie-Schouten/Karabulut over
onderzoek naar toenemende
armoede onder werkenden

Aanvraag voor informatie bij het CBS wordt
voorbereid. Het moet gereed zijn voor de
begrotingsbehandeling van december 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

200

B.5.3 Afgehandelde toezeggingen
Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2008–2009

1

ID1

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2120

03-03-2009 Plenaire
behandeling wetsvoorstel
Wijziging van de Werkloosheidswet in verband met
het vergroten van de kans
op werk van langdurig
werklozen (Passende
arbeid)

De Minister zegt toe dat hij het
samenstel van regelingen zal
evalueren. Het tijdstip van die
evaluatie wet verbetering kansen
langdurig werklozen wordt nader
bezien in verband met de
economische omstandigheden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448 nr. 556)

2538

Uitgaande brief 27-03-2009
rapportage incidenten
BRZO «99 bedrijven over
het kalenderjaar 2007
(Kamerstukken II,
2008–2009, 25 884, nr. 144)

Incidentenrapportage MHC/ BRZO:
De Minister heeft toegezegd om
met ingang van 2008 in een
driejaren cyclus de Tweede Kamer
incl. bedrijfsleven te informeren
over de onderzochte ongevallen en
de resultaten van de MHC/BRZOonderzoeken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 956, nr. 2014)

Dit is een identificatienummer voor de administratie van de toezegging binnen het Ministerie van SZW.

Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2011–2012
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2531

07-09-2011 AO Arbeidsmarktbeleid

Uitvragen suggesties aan
werkgevers verlichting administratieve lasten na afschaffing kleine
banenregeling. Ten aanzien van
administratieve lastenverlichting in
verband met afschaffing van de
regeling kleine banen zal de
Minister werkgevers vragen welke
mogelijkheden ze daartoe concreet
zien, suggesties oppikken en
desgewenst met de Tweede Kamer
communiceren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 356, nr. 89)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

201

Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2012–2013
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2772

23-10-2012 Plenaire
behandeling Wet vereenvoudiging regeling UWV
(33 327)

Monitoring en evaluatie wet
vereenvoudiging regelingen UWV.
De uitvoering van de startersregeling zal vanaf 1 januari
gemonitord worden, onder meer
om te bezien of het gebruik van de
regeling afneemt. De resultaten
daarvan worden na 1 jaar aan de
Tweede Kamer gerapporteerd. De
toepassing van de wijziging in de
dagloonregels die uit het
wetsvoorstel voortvloeit zal
eveneens worden gemonitord en
hierover zal na 2 jaar worden
gerapporteerd aan de Tweede
Kamer. In zijn brief van 29-10-2012
heeft de Staatssecretaris toegelicht
dat UWV de nieuwe berekening zal
monitoren. Dit heeft mede
betrekking op de consequenties
van het werken met het loon uit de
laatste dienstbetrekking en het
gebruik van de dagloongarantieregeling. De Staatssecretaris zal de
Tweede Kamer informeren over de
resultaten van deze monitoring. De
hele evaluatie van het wetsvoorstel
inclusief de andere maatregelen
die daarin voorliggen gebeurt na 2
jaar

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448, nr. 556)

2822

03-04-2013 AO Beleidsdoorlichting Algemene
nabestaandenwet (Anw)

De Staatssecretaris zal dmv de
Verzamelbrief gemeenten
oproepen zich actiever in te zetten
om nabestaanden te ondersteunen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 25-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 538, nr. 196)

2843

25-04-2013 AO Arbeidsmigratie

De Minister zal de Tweede Kamer
halfjaarlijks informeren over de
voortgang van de aanpak van
schijnconstructies

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
17 050, nr. 522)

2847

23-05-2013 AO arbeidsomstandigheden

De Minister informeert de Tweede
Kamer over voorstel(len) om
nationale kop(pen) te schrappen,
op moment dat dit aan de orde is

Deze toezegging wordt ingevuld met
toezegging 3230

2870

Uitgaande brief 17-03-2013
Voortgangsbrief aanpak
malafide uitzendbureaus

G-rekening voor uitzendbureaus

Er komt voorlopig geen verplichte G-rekening
voor niet-gecertificeerde uitzendbureaus.
Besluitvorming is uitgesteld. De Staatssecretaris van Financiën informeert de Tweede
Kamer najaar 2016 over de G-rekening in
algemene zin

2878

30-05-2013 AO Pensioenonderwerpen

De Staatssecretaris neemt in het
traject pensioenopbouw voor
zelfstandigen de PPI en de
verlenging van de vrijwillige
voortzetting mee

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-07-2016 (Kamerstukken II, 32 043 /
31 311, nr. 339)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

202

Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2013–2014
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3001

03-12-2013 Begrotingsbehandeling SZW 2013

De Staatssecretaris vindt het
belangrijk samen met de Staatssecretaris van VWS goed inzicht te
bieden in hetgeen er nu geregeld is
voor mantelzorgers

Deze toezegging is afgedaan met de Memorie
van Antwoord van de WWB-maatregelen
(Kamerstukken I, 2013–2014, 33 161, nr. E)

3003

05-09-2013 Debat over het
bericht «In deel Schilderswijk is sharia wet» (Van
Klaveren)

De Minister zegt toe ander wijken
in een onderzoek te betrekken,
waarbinnen zich een vergelijkbare
samenspel van factoren voortdoet
als in de Schilderswijk

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 18-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 824, nr. 118)

3011

Uitgaande brief 20-01-2014
Waardeoverdracht,
(Kamerstukken II
2013–2014, 32 043, nr. 197)

De Staatssecretaris streeft er naar
de Tweede Kamer voorjaar 2014
van de uitkomst van het onderzoek
op de hoogte te stellen, evenals
van het tijdstip waarop de beoogde
wetswijziging tot aanpassing van
het wettelijk systeem van
waarde-overdracht bij de Tweede
Kamer kan worden ingediend

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 315)

3029

23-01-2014 AO Verzuimbegeleiding

Voor enkele procenten als ziek
registreren. De Minister zal de
administratieve ziekmeldingen,
waarbij de werkgever de
werknemer voor enkele procenten
als ziek registreert, bespreken met
de Stuurgroep Verbetering
Poortwachter

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 10-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 802 nr. 16)

3030

23-01-2014 AO Verzuimbegeleiding

Gedragscode bescherming
persoonsgegevens CBP. De
Minister zal het College
Bescherming Persoonsgegevens
(CBP) vragen naar hun bereidheid
om de gedragscode met betrekking
tot het uitwisselen van persoonsgegevens te actualiseren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 10-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 802, nr. 16)

3031

23-01-2014 AO Verzuimbegeleiding

Overleg met Verbond van
Verzekeraars over privacy. De
Minister zal in gesprek gaan met
het Verbond van Verzekeraars over
suggesties ter verbetering van het
reintegratieproces, waarbij privacy
voorop blijft staan

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 10-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 802, nr. 16)

3043

Verslag plenair debat
wetsvoorstel hervorming
kindregelingen

Jaarlijks monitoren van fraude mbt
alleenstaande ouderkop in
kindgebondenbudget

Is gepubliceerd in halfjaarsrapportage
belastingdienst op 16-09-2015

3049

Uitgaande brief 04-04-2014
Maatschappelijke dialoog
over toekomst pensioenstelsel. (Kamerstukken II,
2013–2014, 32 043, nr. 204)

De Staatssecretaris is van plan de
Tweede Kamer ten minste twee
keer per jaar te rapporteren over de
voortgang en opbrengsten van de
dialoog toekomst pensioenstelsel
en de Tweede Kamer, als dat
opportuun is, er uiteraard ook bij
betrekken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

203

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3055

12-03-2014 AO Integratieonderwerpen

De Minister zegt toe dat Tweede
Kamer in het voorjaar van 2015, na
de afronding van de pilots, een
evaluatie van de participatieverklaring ontvangt, waarin ook
nadrukkelijk wordt gekeken naar
andere landen (o.a. Frankrijk,
Zwitserland, Denemarken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 824, nr. 115)

3066

Uitgaande brief 11-04-2014
Schriftelijk overleg vaste
commissie voor SZW over
diverse pensioenonderwerpen (Kamerstukken II
2013–2014, 32 043, nr. 206)

«De doorsneepremiesystematiek
heeft voordelen, maar leidt als
gevolg van diverse ontwikkelingen
steeds vaker tot effecten die
vroeger niet optraden en die bij de
invoering niet waren voorzien. In
vervolg op het rapport van het CPB
zal het kabinet onderzoeken hoe
omgegaan kan worden met de
doorsneepremie. Het kabinet zal
daarbij verschillende modaliteiten
verkennen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

3072

16-04-2014 AO Pensioenonderwerpen

De Staatssecretaris gaat in gesprek
met de pensioensector over hoe
pensioenfondsen omgaan met
vrijwillige voortzetting van
pensioenopbouw voor
ex-werknemers die na ontslag
zzp-er zijn geworden. In dat
verband verzoekt de Staatssecretaris de Minister van BZK daarover
in gesprek te gaan met ABP

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-07-2016 (Kamerstukken II, 32 043/
31 311, nr. 339)

3079

Uitgaande brief 16-05-2015
Actieplan arbeidsmarktdiscriminatie en kabinetsreactie SER advies «Discriminatie werkt niet»

Arbeidsdiscriminatie/PSA: De
Inspectie SZW analyseert de bij het
College Rechten van de Mens
beschikbare informatie over
discriminatie op de arbeidsmarkt
en start indien daartoe aanleiding
is een nalevingsonderzoek op
grond van de arbo-wet. De
Inspectie SZW richt nog dit jaar
een programma PSA in. Hiervoor
worden eind 2014, begin 2015
verkenningen uitgevoerd. Op basis
van deze verkenningen worden
mogelijke interventies geprogrammeerd. En rapporteert de Tweede
Kamer hierover bij voortgangsbrief
2015. In het AO Arbeidsdiscriminatie van 21-05-2014 heeft de
Minister aanvullende toegezegd
om zo mogelijk in de voortgangsbrief (najaar van 2014) een stand
van zaken te geven van het overleg
tussen de Inspectie en het College
van de Rechten van de Mens. Dit
overleg richt zicht op de analyse
die de Inspectie doet van de
beschikbare informatie bij het
College over discriminatie op de
arbeidsmarkt

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 649)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

204

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3080

Uitgaande brief 12-05-2014
Aanpak malafide uitzendbureaus en zelfregulering.
(Kamerstukken II,
2013–2014, 17 050, nr. 473)

AMU/Maatregelen zelfregulering:
De Minister heeft toegezegd toe te
zien op snelle invoering van de
maatregelen in het kader van
zelfregulering en tussentijds de
voortgang te monitoren. Over een
jaar wordt de Tweede Kamer
geinformeerd over de resultaten
van het pakket aan maatregelen
betreffende zelfregulering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 641)

3081

Uitgaande brief 16-05-2014
Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie en kabinetsreactie SER advies «Discriminatie werkt niet!»
(Kamerstukken II
2013–2014, 29 544, nr. 523)

Het kabinet gaat, in die gevallen
waarin dat juridisch mogelijk is, in
de nieuwe contracten een clausule
opnemen waarin is vastgelegd dat
het contract zal worden beëindigd
als bedrijven, of de leiding van
bedrijven, onherroepelijk strafrechtelijk zijn veroordeeld voor
discriminatie. Tevens gaat het
kabinet, opnieuw in die gevallen
waarin dat juridisch mogelijk is, in
de aanbestedingsdocumenten een
clausule opnemen dat, als
bedrijven of de leiding van
bedrijven onherroepelijk strafrechtelijk zijn veroordeeld voor
discriminatie in de vier jaren
voorafgaande aan een aanbestedingsprocedure, deze bedrijven
uitgesloten worden bij aanbestedingsprocedures van het Rijk.
Generieke toepassing van deze
clausules is niet mogelijk gebleken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 649)

3083

Uitgaande brief 16-05-2014
Actieplan arbeidsmarktdiscriminatie en kabinetsreactie SER advies «Discriminatie werkt niet!»
(Kamerstukken II,
2013–2014, 29 544, nr. 523)

Het kabinet zal in 2014 starten met
aanvullend onderzoek naar
arbeidsmarktdiscriminatie.
Momenteel verkent het kabinet de
haalbaarheid en opzet van een
onderzoek om middels on-line
sollicitatieplatforms te achterhalen
hoe werkgevers op CV’s met
verschillende persoonskenmerken
reageren. Hierbij zal ook worden
bekeken hoe discriminatie bij het
zoeken van stages en leerbanen in
beeld gebracht kan worden. Het
kabinet is voornemens om het
onderzoek na twee jaar te herhalen
om te zien of er een verschil is met
de resultaten van het eerste
onderzoek. Met de toezegging om
nieuw onderzoek te doen geeft het
kabinet invulling aan de motie Van
Weyenberg c.s

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 649)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

205

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3092

13-02-2014 Plenair debat
Wwz (33 818) Voortzetting

De Minister zegt toe om de
komende tijd ook breder de vinger
aan de pols te houden met
betrekking tot de positie van het
MKB. Het gaat dan om een agenda
voor het MKB, samen met de
Minister van Economische Zaken
en het MKB zelf over o.a. administratieve lasten, ondersteuning bij
sectorplannen en de loondoorbetaling bij ziekte (hoe kun je samen
de premie drukken, want het risico
is groot). De Minister zal binnen
een jaar in het bredere kader van
de MKB-agenda terugkoppelen wat
daar aan de orde komt over
cumulatie van de transitievergoeding en loondoorbetaling
tijdens ziekte

Afgehandeld met brieven aan de Tweede
Kamer d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 17 en Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 717)

3098

27-05-2014 Verzoek mw.
Karabulut tijdens de RvW
5 maart 2013 om een
dertigledendebat inz. de
gevolgen fraudewet in de
sociale zekerheid

Toegezegd om voor 01-01-2014 te
komen met een concrete
uitwerking van de maatregelen die
ik in mijn brief van 26-05-2014
(Kamerstukken II, 2013–2014,
17 050 nr. 474) heb aangekondigd
en daarbij de overweging over de
mogelijke aanpassing van de wet
WAV/WAADI) te betrekken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 144, nr. 27)

3112

04-06-2014 AO Arbeidsmarktbeleid

In de volgende reguliere jaarrapportage over de cao-afspraken
wordt aandacht besteed aan het
monitoren van bovenwettelijke
aanvullingen op de WW

Afgehandeld met Rapportage CAO-afspraken
2015 d.d. 04-07-2016 (Kamerstukken II,
2015–2016, 29 544, nr. 727)

3124

26-04-2014 Wetgevingsoverleg Jaarverslag SZW

Mobiliteitsbonussen kunnen leiden
tot draaideureffecten. SZW komt
terug op het signaal dat mobiliteitsbonussen tot draaideureffecten
kunnen leiden

Dit is wettelijk gerepareerd in de memorie van
toelichting van het Wetsvoorstel Wet
tegemoetkomingen loondomein. Beoogde
invoeringsdatum 1 januari 2017 (Kamerstukken
II, 2015–2016, 34 304, nr. 3, blz. 12)

3126

25-06-2014 AO Arbeidsongeschiktheid

Plan van aanpak kanker en werk.
De Minister zal in gesprek gaan
met partijen om te kijken hoe
kankerpatiënten na herstel weer
aan de slag kunnen/ blijven. De
Minister zegt een brief toe vóór het
eind van het jaar. Hij stuurt in
september een procedurele brief
over de aanpak

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 10-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 802, nr. 16)

3127

25-06-2014 AO Arbeidsongeschiktheid

Informeren over gelijk speelveld.
De Minister zegt toe de Tweede
Kamer na de zomer of begin van
het najaar te informeren over het
overleg met het Verbond van
Verzekeraars over het gelijk
speelveld in de WGA indien hier
aanpassingen uit voortkomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 22-06-2015, (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 716, nr. 18)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

206

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3135

Uitgaande brief 02-07-2014
Antwoorden nader
schriftelijk overleg
wijziging Schattingsbesluit

Toezenden herziene richtlijn
«Verminderde arbeidsduur». Vanaf
1 januari 2015 zal een herziene
richtlijn «Verminderde
Arbeidsduur» van kracht zijn. Deze
herziene richtlijn zal te zijner tijd
eveneens aan de Tweede Kamer
worden gestuurd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 197)

3140

03-07-2014 VAO Armoede
en Schuldhulpverlening

De Staatssecretaris stuurt voor
01-07-2016 de evaluatie van de wet
gemeentelijke schuldhulpverlening
naar de Tweede Kamer

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 509, nr. 1)

3142

03-07-2014 VAO WWB
onderwerpen en Participatiewet n.a.v. het AO 26 juni
jl.

De Staatssecretaris zal het UWV
vragen om Wajongers die niet
worden opgeroepen voor een
beoordeling (omdat zij bijvoorbeeld in een instelling zitten) zo
spoedig mogelijk te informeren. Zij
zal de Tweede Kamer informeren
over de wijze van beoordeling

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 197)

3143

25-06-2014 AO Arbeidsongeschiktheid

Juridische procedures beroepsziekten:de Minister zegt toe dat hij dit
jaar een brief stuurt over het
bekorten van de duur van
juridische procedures met
betrekking tot het verhalen van
werkgerelateerde schade

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
25 883, nr. 262)

3147

03-07-2014 Plenaire
behandeling van de
Verzamelwet pensioenen
2014 (33 863)

De Staatssecretaris heeft in reactie
op een verzoek van de heer Van
Weyenberg toegezegd de Tweede
Kamer inzicht te bieden in hoe de
governance bij beroepspensioenfondsen gestalte krijgt en daarbij
aandacht te schenken aan de
gepensioneerden in het bestuur

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 863, nr. 33)

3157

03-07-2014 VAO WWB
onderwerpen en Participatiewet n.a.v. het AO 26 juni
jl.

De Staatssecretaris zal het UWV
vragen om Wajongers die niet
worden opgeroepen voor een
beoordeling (omdat zij bijvoorbeeld in een instelling zitten) zo
spoedig mogelijk informeren. Zij
zal de Tweede Kamer informeren
over de wijze van beoordeling

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 197)

3217

Uitgaande brief 16-05-2014
Actieplan arbeidsmarktdiscriminatie en kabinetsreactie SER advies «Discriminatie werkt niet!»
(Kamerstukken II,
2013–2014, 29 544, nr. 523)

De Minister zal in 2015 rapporteren
over het actieplan arbeidsmarktdiscriminatie

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 649)

3234

31-10-2013 AO Handhaving

De Minister zegt toe voor het
volgende AO Handhaving inzicht te
geven in de resultaten van Syri

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
17 050, nr. 508)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

207

Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2014–2015
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3166

13-10-2014 Wetgevingsoverleg Wijziging van de
Pensioenwet, de Wet
verplichte beroepspensioenregeling en de
Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet ivm
aanpassing van het
financieel toetsingskader
voor pensioenfondsen (Wet
aanpassing financieel
toetsingskader)

In mei 2015 zal de Staatssecretaris
de hoofdlijnennotitie over de
uitkomsten van de nationale
pensioendialoog naar de Tweede
Kamer doen toekomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 263)

3167

13-10-2014 Wetgevingsoverleg Wijziging van de
Pensioenwet, de Wet
verplichte beroepspensioenregeling en de
Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet ivm
aanpassing van het
financieel toetsingskader
voor pensioenfondsen (Wet
aanpassing financieel
toetsingskader)

Eind 2015 zal de Staatssecretaris
de Tweede Kamer informeren over
de uitkomsten van het onderzoek
van DNB naar de ontwikkeling van
de pensioenpremies

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-03-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 255)

3168

13-10-2014 Wetgevingsoverleg Wijziging van de
Pensioenwet, de Wet
verplichte beroepspensioenregeling en de
Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet ivm
aanpassing van het
financieel toetsingskader
voor pensioenfondsen (Wet
aanpassing financieel
toetsingskader)

Zodra EIOPA – in het kader van
Solvency II – een UFR vaststelt
voor de waardering van verplichtingen van verzekeraars, zal de
Staatssecretaris onderzoeken of
het wenselijk is de UFR die voor
Nederlandse pensioenfondsen
geldt, te stroomlijnen met de UFR
voor verzekeraars

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 17-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 265 en I 33 972, Q)

3169

13-10-2014 Wetgevingsoverleg Wijziging van de
Pensioenwet, de Wet
verplichte beroepspensioenregeling en de
Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet ivm
aanpassing van het
financieel toetsingskader
voor pensioenfondsen (Wet
aanpassing financieel
toetsingskader)

In november 2014 zal de Staatssecretaris de Kamer schriftelijk
informeren over de verkenning van
het voorstel van de RMU om
pensioenpremies, respectievelijk
pensioenaanspraken, te kunnen
benutten voor de aflossing van
woningschulden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 288)

3179

01-10-2014 Vervolg AO
Kinderopvang

De Minister zal de door BKK
geselecteerde trainingen voor het
verbeteren van taal- en interactievaardigheden monitoren en de
Tweede Kamer medio 2016
informeren over het bereik en de
gebruikerservaringen van deze
trainingen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 322, nr. 305)

3181

24-09-2014 AO Kinderopvang

De Minister zal onderzoek doen
naar de positie van werknemers in
faillissement

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 26-08-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 695, nr. 9)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

208

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3194

05-11-2014 AO Pensioenonderwerpen

In voorjaar 2015 onderzoek naar
Tweede Kamer over gepensioneerden in bestuur beroepspensioenfondsen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
33 863, nr. 33)

3201

19-11-2014 AO Dienstverlening aan huis

Voor het zomerreces 2015
informeert de Minister de Tweede
Kamer over de resultaten van het
onderzoek naar de mogelijkheid
van omzetting van het dagencriterium in een urencriterium in de
Regeling dienstverlening aan huis

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 652)

3210

26-11-2014 Begrotingsbehandeling SZW

Dekking kinderbijslag BES. De
Staatssecretaris herhaalt de
eerdere toezegging mbt verzilveringsproblematiek van de
kinderbijslag op de BES-eilanden
en zal zich inspannen voor het
vinden van een dekking (zie
begroting 2015, motie
Schouten/Van Laar stuknummer
36)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 327, A/nr. 1)

3216

09-12-2014 Stemmingen
n.a.v. ingediende moties bij
het VAO Pensioenen van
9 december jl. motie
Omtzigt c.s. over niet voor
1 februari 2015 agenderen
van het IORP-2 voorstelmotie Omtzigt c.s. over niet
instemmen met de IORP-2
pensioenrichtlijn

Staatssecretaris is bereid om de
Tweede Kamer te informeren als
uit de onderhandelingen en de
trialoog over de IORP-richtlijn blijkt
dat de uitkomst afwijkt van
datgene wat nu voorligt

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 391, nr. 14) en met brief aan de Tweede
Kamer d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II,
2015–2016, 33 391, nr. 16)

3219

26-11-2014 Begrotingsbehandeling SZW

De uitkomsten van het
IBO-onderzoek de belastingenherzieningen en loondoorbetaling De
Minister zegt toe te proberen de
uitkomsten vanhet IBO-onderzoek,
de belastingherzieningen en de
discussie over loondoorbetaling bij
ziekte samen te pakken (Vermeij,
PvdA)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
31 311, nr.154)

3227

Verslag debat Nasleep
aanslag Parijs

De Minister zegt toe dat hij in de
eerst volgende voortgangsrapportages rondom het actieplan
jihadisme in te gaan op de punten
van Kamerlid Van Oijk die verzoekt
de Minister om na te gaan of er
voldoende expertise wordt
opgebouwd bij de gemeenten en
of er voldoende gebeurt in de
eerste lijn omtrent jihadisme

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-10-2015. (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 754, nr. 323)

3236

22-01-2015 AO Inburgering

De Minister zegt toe vóór de zomer
een brief naar de Tweede Kamer te
sturen over resultaten pilot
participatieverklaring: daarin zal
ook worden ingegaan op de
«verdieping» van KNS (grondrechten, vrijheden, normen en
waarden) in het inburgeringsexamen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 824, nr. 115)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

209

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3237

22-01-2015 AO Inburgering

De Minister zegt toe om eind 2015
een brief naar de Tweede Kamer te
sturen, waarin inzicht wordt
geboden in prijs en kwaliteit van
inburgeringscursussen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-02-2016 (Kamerstukken, II, 2015–2016,
32 824, nr. 121)

3240

22-01-2015 AO Inburgering

De Minister zegt toe na de zomer
brief aan de Tweede Kamer te
sturen met update inburgeringsexamens en leningen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 02-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
nr. 32 824, nr. 105)

3241

22-01-2015 AO Inburgering

De Minister zegt toe vóór zomer de
Tweede Kamer te informeren over
wat gedaan is aan de knelpunten in
het overgangsrecht nav brief
BVNT2: verzilveren gehaalde
examenonderdelen, berekening
aantal uren voor ontheffing en eis
van gekeurmerkte instellingen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 02-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 824, nr. 105)

3248

28-01-2015 AO Pensioenonderwerpen

Wetsvoorstel optimalisering
premie-overeenkomsten gaat voor
de zomer naar de Tweede Kamer,
als dat niet lukt krijgt de Tweede
Kamer tijdig een brief

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-05-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 047, nr. 257)

3253

28-01-2015 AO Pensioenonderwerpen

Er zal voorts in de context van de
hoofdlijnennota toekomstvisie met
de pensioensector worden
gesproken over doorontwikkeling
premieovereenkomsten in relatie
tot bedrijfstakpensioenfondsen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 265)

3254

28-01-2015 AO Pensioenonderwerpen

De Staatssecretaris duikt in de
communicatie over pensioenopbouw tijdens ww, alsmede over
nabestaandenpensioen op
risicobasis en stuurt daarover voor
eind maart een brief naar de
Tweede Kamer

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 258)

3256

Uitgaande brief 05-02-2015
Nota n.a.v. Verslag en nota
van wijziging Wet aanpak
schijnconstructies

De inhoud en strekking van de
amvb (bij openbaarmaking
inspectiegegevens) zal worden
gedeeld met de Tweede Kamer

Afgehandeld met 4e Voortgangsrapportage
aan de Tweede Kamer d.d. 01-10-2015
(Kamerstukken II, 2015–2016, 17 050, nr. 522)

3258

Verslag VAO Nederlandse
inkomens- en vermogensongelijkheid d.d. 05–02
2015

In reactie op de vraag van Nijboer
en Koolmees, is een kabinetsreactie toegezegd op het rapport van
SCP (sociaal en cultureel rapport
2014), over ongelijkheid in
Nederland

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 000 XV nr. 7)

3262

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie(34 008)

Artikel met link naar instrument
voor financiële planning wordt uit
de concept amvb pensioencommunicatie gehaald

Afgehandeld met AmvB pensioencommunicatie die per 1 juli 2015 in werking is getreden.
(Stb. 2015, 259)

3263

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie

Binnen half jaar ontvangt de
Tweede Kamer een analyse van de
rechten die kunnen worden
ontleend aan het UPO

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

210

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3264

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie(34 008

Binnen een half jaar ontvangt de
Tweede Kamer nadere informatie
over de mogelijkheden voor
uitbreiding van het pensioenregister met derdepijlerproducten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 17-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 008, nr. 36)

3265

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie

Tijdens de Pensioen3-daagse wordt
publieksaandacht gevraagd voor
het Pensioenregister

Afgehandeld tijdens Pensioendriedaagse begin
nov.2015

3266

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie(34 008)

De Pensioenkijker wordt geactualiseerd en andere websites worden
tegen het licht gehouden

Afgehandeld. Pensioenkijker is inmiddels
geactualiseerd

3268

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie

Binnen twee maanden ontvangt de
Tweede Kamer een brief waarin de
gemaakte keuzes t.a.v. de reële
dekkingsgraad worden toegelicht

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 28-05-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 008, nr. 32)

3269

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie

Met het Pensioenregister wordt
besproken hoe en wanneer de
levensverwachting kan worden
ingebouwd bij de weergave van
het te bereiken pensioeninkomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 008, nr. 34)

3274

11-02-2015 2e termijn AO
Arbeidsmarktbeleid
Werkervaringsplaatsen/Wml

Bij de behandeling 2e termijn van
het AO Arbeidsmarktbeleid
11-02-2015 is in een reactie op een
vraag van Ulenbelt (SP) door de
Minister toegezegd om de Tweede
Kamer te informeren over de
meldingen m.b.t. de werkervaringsplaatsen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 15-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
Aanhangsel 883)

3275

04-03-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

In het najaar wordt de Tweede
Kamer geïnformeerd over de stand
van zaken hoe gemeenten invulling
geven aan beschutte werkplekken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 18-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
30 545, nr. 189)

3278

04-03-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

De Staatssecretaris brengt in de
loop van het jaar met collega van
VWS verslag uit over inspanning/
voorstellen op het vlak van
begeleiding naar werk van mensen
met een psychische belemmering

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
28 719, nr. 95)

3279

04-03-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

De Staatssecretaris informeert de
Tweede Kamer voor de zomer over
de stand van zaken m.b.t. Proson

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 24-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 252, nr. 19)

3281

04-03-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

De Staatssecretaris informeert de
Tweede Kamer in het najaar over
de tussenstand van het aantal extra
banen uit hoofde van de baanafspraak sociaal akkoord, inclusief
aantal extra banen in 2014

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 640)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

211

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3283

Uitgaande brief 02-03-2015
brief n.a.v. Wetsvoorstel
pensioencommunicatie
(Kamerstukken II,
2014–2015, 34 008, nr. 30)

De Staatssecretaris zal hierover
contact opnemen met de pensioenuitvoerders, omdat zij op basis van
de huidige wetgeving nog de
UPO-modellen vaststellen. Daarbij
zal de Staatssecretaris onder meer
aan de orde stellen of het niet
mogelijk is uit te gaan van de
actuele rekenrente, die de
betrokken pensioenuitvoerder
hanteert bij de aankoop van
pensioen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2015,
34 008, nr. 35)

3284

11-03-2015 AO Arbeidsmigratie

De Minister informeert de Tweede
Kamer als afspraken uit het
Convenant Aziatische Horeca niet
worden nagekomen of zaken niet
goed gaan

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 31–05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 681, nr. 43)

3285

05-03-2015 2e Termijn AO
Arbeidsmarktbeleid

De Minister stuurt de Tweede
Kamer 6 en 12 maanden na
inwerkingtreding van de Wwz een
beeld over de effecten van het
overgangsrecht transitievergoeding voor seizoenswerkers op
basis van contacten met organisaties van werkgevers en
werknemers

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 18)

3286

11-03-2015
AO Arbeidsmigratie

De Minister informeert de Tweede
Kamer voor de zomer over het
standpunt inz. het Duitse
minimumloon, inclusief de vraag
of het Nederlandse WML ook voor
internationaal transport door in het
buitenland gevestigde transportondernemingen zou moeten gelden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 861, nr. 39)

3287

11-03-2015 AO Arbeidsmigratie

De Minister stuurt de Tweede
Kamer voor 1 mei 2015 een brief
over de waarschuwing Wav en
stand van zaken Fair Produce

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 144, nr. 27)

3288

26-02-2015 Plenaire
behandeling Wet aanpak
schijnconstructies

De Minister zal Tweede Kamer voor
1 juni 2015 een brief sturen met de
voors en tegens van het verbod op
inhoudingen voor kosten van
huisvesting en zorgverzekering op
het wettelijk minimumloon

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 716)

3289

26-02-2015 Plenaire
behandeling Wet aanpak
schijnconstructies. De
Minister zegt toe te bezien
of het, bijvoorbeeld in het
geval waarin er sprake is
van overeengekomen
tarieven, in het licht van de
strijd tegen schijnzelfstandigheid in de rede zou
kunnen liggen om de
ketenaansprakelijkheid
open te stellen

De Minister zegt toe te bezien of
het, bijvoorbeeld in het geval
waarin er sprake is van overeengekomen tarieven, in het licht van de
strijd tegen schijnzelfstandigheid in
de rede zou kunnen liggen om de
ketenaansprakelijkheid open te
stellen

Afgehandeld met 4e Voortgangsrapportage
aan de Tweede Kamer d.d. 01-10-2015
(Kamerstukken II, 2015–2016, nr. 17 050, nr.
522)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

212

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3294

25-03-2015 AO Armoedeen Schuldenbeleid

De Staatssecretaris zal voor het
zomerreces een brief naar de
Tweede Kamer sturen met daarin
de volgende punten:De uitkomsten
van gesprekken die de Staatssecretaris gaat voeren met banken over
preventie en vroegsignalering van
schulden. Een reactie op het
onderzoek Inkomenseffecten
landelijke en gemeentelijke
minimaregelingen van KWIZ,
uitgevoerd in opdracht van de SP.
In samenspraak met OCW zal de
Staatssecretaris de Tweede Kamer
informeren over het kader rondom
(dakloze) jongeren, schuldhulpverlening en studiefinanciering.In
samenspraak met Financiën een
toelichting op het partnerbegrip in
een aantal specifieke situaties
inzake het aanvragen van de
alleenstaande ouderenkop

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 02-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
24 515, nr. 310)

3303

31-03-2015 Mondelinge
vraag van het lid Ulenbelt
(SP) aan de Minister van
SZW over de uitspraken
van de Minister inzake
pakketbezorgers bij de actie
voor het Ministerie van
SZW (eigen waarneming)

De Minister kondigt aan voor de
zomer te komen met een concrete
aanpak voor de pakketsector. Hij is
bereid in gesprek te gaan met de
Minister van EZ, zonder belofte
daarover. Hij zal met EZ/ACM kijken
naar de mogelijkheden voor zzp’ers
om gezamenlijk te onderhandelen
over prijzen. Het resultaat neemt
de Minister mee in de brief over de
verkenning. De Minister gaat ook in
gesprek met de sector. De
resultaten gaan mee in de brief
over de verkenning

Afgehandeld met brief van aan de Tweede
Kamer d.d. 23-09-2015 (Kamerstukken II,
2015–2016, 29 502, nr. 115)

3306

Uitgaande brief 23-04-2015
schriftelijk overleg n.a.v.
Wetsvoorstel aanpak
schijnconstructies en
schijnzelfstandigheid.
(Kamerstukken I,
2014–2015, 34 108, D)

De Minister zal de sociale partners
in de pakketdienstensector
uitnodigen om in gesprek te gaan
over de vraag hoe tot een
duurzaam stelsel van arbeidsrelaties kan worden gekomen.
Afhankelijk van de ontwikkelingen
en bevindingen in de loop van
2015, zal hij aan het eind van dit
jaar bezien of aanvullende
(wettelijke) maatregelen nodig zijn.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 23-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 502, nr. 115)

3307

23-04-2015 AO Arbeidsmarktbeleid

Voor de begroting wordt er een
brief naar de Tweede Kamer
verzonden met daarin de aanpak
jeugdwerkloosheid omgezet in
afspraken en akkoorden (in
aanvulling op de brief met OCW)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 675)

3308

23-04-2015 AO Arbeidsmarktbeleid

De vragen over het gebruik van het
doelgroepenregister zal de
Staatssecretaris beantwoorden
voor 1 juli

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-05-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
29 544, nr. 614)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

213

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3309

10-12-2014 Wetgevingsoverleg Wet Banenafspraak
en quotum arbeidsbeperkten

De Staatssecretaris zeg toe te
bezien of in de specifieke casus van
het bedrijf Dow Chemical Company
te Terneuzen, Zeeuws Vlaanderen,
werk voor het bedrijf dat plaatsvindt binnen de muren van de
sociale werkvoorziening mee kan
tellen voor het quotum. De
Staatssecretaris zal de Tweede
Kamer voor 31 januari 2015
hierover informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d,d, 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

3310

10-12-2014 Wetgevingsoverleg Wet Banenafspraak
en quotum arbeidsbeperkten

De Staatssecretaris zegt toe voor
de zomer van 2015 terug te komen
op de meeteltermijn van twee jaar

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr. 198)

3319

Verslag AO Integratie
40-06-2015

De Minister zegt toe dat, met de
eerste voortgangsrapportage van
het Actieprogramma Integrale
aanpak jihadismee na de zomer,
een toelichting wordt gegeven op
de invulling van het actiepunt
«tegengeluid»

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 09-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 574, nr. 326)

3320

Verslag d.d. 5 juni 2015
inzake AO Integratie 4 juni
2015

De Minister zegt toe dat voor 1 juli
2015 het onderzoek van Labyrinth
naar de kwaliteit van het Motivactiononderzoek aan de Tweede
Kamer wordt verstuurd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-06-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 824, nr. 101)

3321

Verslag d.d. 5 juni 2015
inzake AO Integratie 4 juni
2015

De Minister zegt toe dat de Tweede
Kamer in oktober 2015 het
kwalitatieve onderzoek van SCP
naar de opvattingen van o.a.
Turks-Nederlandse jongeren
ontvangt

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 824, nr. 117)

3322

Verslag d.d. 5 juni 2015
inzake AO Integratie 4 juni
2015

De Minister zegt toe dat het Survey
Integratie Minderheden (SIM) in
januari 2016 aan de Tweede Kamer
wordt aangeboden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 824, nr. 117)

3323

03-06-2015 AO gevolgen
van de wet hervorming
kindregelingen kinderalimentatie

De Minister heeft aangegeven de
gevolgen van de WHK op
kinderalimentatie kwalitatief te
monitoren door in gesprek te
blijven met het veld. Indien er
wijzigingen zijn in de alimentatienormen of de Hoge Raad zich heeft
uitgesproken over de prejudiciële
vragen zal de Minister de Tweede
Kamer hierover – uiterlijk begin
2016 – informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 716, nr. 27)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

214

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3328

Uitgaande brief 17-06-2015
Brief n.a.v. Amendement
Lodders/Vermeij:
ringfencing bij fusie tussen
verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen
(Kamerstukken II,
2014–2015, 34 117, nr. 35)

De Staatssecretaris voert
momenteel onderzoek uit naar de
mogelijkheid het algemeen
pensioenfonds open te stellen voor
verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen met alle bijbehorende
waarborgen. Als het onderzoek tot
een positieve uitkomst leidt, dan
kan op die manier de gewenste
schaalvergroting bewerkstelligd
worden. Het onderzoek wordt deze
zomer opgeleverd. Het onderzoek
en de analyse van het kabinet
stuurt de Staatssecretaris in het
najaar 2015 naar de Tweede Kamer

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 291)

3329

28-05-2015 AO Arbeidsongeschiktheid en Beroepsziekten

De Minister zal de Tweede Kamer
voor 1 augustus 2015 informeren
over de regeling voor verlof
wegens een vruchtbaarheidsbehandeling en dit thema ook
betrekken in de SER adviesaanvraag «Werken en leren in de
toekomst»

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 31-08-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
25 883, nr. 258)

3331

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

De Staatssecretaris doet de Tweede
en Eerste Kamer het advies van de
Raad van State als dat beschikbaar
is, en het kabinetsstandpunt
daarover, zo snel mogelijk
toekomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-10-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 117, nr. 37–38 en Kamerstukken I, 34 117, C)

3333

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

De Staatssecretaris zal de Tweede
Kamer in het najaar informeren
over hoe de Nederlandsche Bank
om denkt te gaan met pensioenfondsen die te maken zouden
kunnen krijgen met punten van
aandacht rond gesloten boekjaren
in relatie tot de vergunningverlening van het algemeen pensioenfonds

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 117, nr. 37–38)

3337

24-06-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

Zodra deze consequenties voor de
verdeling (verdeelmodel) duidelijk
zijn zal de Staatssecretaris de
Tweede Kamer hierover vóór
1 augustus 2015 informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-07-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
30 545, nr. 186)

3338

24-06-2015 AO
WWB-onderwerpen en
Participatiewet

De Staatssecretaris zegt toe in het
najaar te komen met de eerder
genoemde monitorgegevens
(beschut werk) en een overzicht te
gaan maken van gemeenten, die
geen beschut werk inrichten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 675)

3339

Uitgaande brief 06-07-2015
Hoofdlijnen van een
toekomstbestendig
pensioenstelsel

In het najaar 2015 zal de Staatssecretaris namens het kabinet een
werkprogramma aan uw Tweede
Kamer sturen, waarin zij uiteen zet
welke stappen het kabinet de
aankomende tijd gaat nemen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 18-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 298)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

215

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3341

17-06-2015 AO Raad WSB
van 18 juni

Als de Minister in het najaar in het
kader van de herziening van een
minimumloon zal ingaan op de
discussie over de hoogte en het
bestaan van een jeugdminimumloon,zal de Minister de Tweede
Kamer ook gegevens verstrekken
over de hoogte van het jeugdminimumloon ten opzichte van het
minimumloon voor volwassenen in
de landen om ons heen. Het lijkt nu
het beste dat de Minister integraal
meeneem als de Minister de
Tweede Kamer namens het kabinet
over het minimumloon als geheel
zal informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 716)

3342

08-04-2015 AO
SUWI-onderwerpen

De Minister zegt toe om voor de
begrotingsbehandeling een brief
aan de Tweede Kamer te sturen
met daarin een eerste beeld over
de werking van de Wwz

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 1)

3343

Plenair debat Wwz dd
16-04-2015

De Minister zegt toe om in de brief
die voor de begrotingsbehandeling
naar de Tweede Kamer wordt
gestuurd over een eerste beeld van
de werking van de Wwz (toegezegd
in AO SUWI 8 april 2015) ook in te
gaan op de opzet van de evaluatie
van de Wwz in het algemeen en de
ketenbepaling in het bijzonder

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 1)

3344

02-07-2015 Stemmingen
n.a.v. ingediende moties bij
het debat over bedrijven
die flexkrachten ontslaan
als gevolg van de Wwz

De Minister nodigt FNV en LTO uit
voor een overleg in augustus om te
horen wat er uit hun overleg tav
seizoenswerk is gekomen. Aan het
begin van het parlementaire jaar
stuurt de Minister een verslag van
dit overleg naar de Tweede Kamer

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 79)

3345

02-07-2015 Verzoek van het
lid Heerma (CDA) tijdens de
RvW van 16 juni 2015 om
een dertig-ledendebat inz.
Onderzoek FNV naar
ontslagen van flexwerkers
i.v.m. de Wwz om te zetten
in een meerderheidsdebat,
samen met het verzoek van
mw. Karabulut tijdens de
RvW van 22 april jl.

De Minister zal sociale partners
vragen naar hun visie op een
wijziging van de ketenbepaling die
inhoudt dat een tweede – langjarig
– contract kan worden aangegaan,
zonder dat een vast contract
ontstaat, mits een dergelijk
contract niet tussentijds kan
worden opgezegd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 1)

3346

02-07-2015 Verzoek van het
lid Heerma (CDA) tijdens de
RvW van 16 juni 2015 om
een dertigledendebat inz.
Onderzoek FNV naar
ontslagen van flexwerkers
i.v.m. de Wet Werk en
Zekerheid om te zetten in
een meerderheidsdebat,
samen met het verzoek van
mw. Karabulut tijdens de
RvW van 22 april jl.

De Minister zal de Tweede Kamer
in de brief over het eerste beeld
van de werking van de Wwz ook
informeren voor welke sectoren
een uitzondering op de ketenbepaling is getroffen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 16-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 79)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

216

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3347

Uitgaande brief 28-10-2014
voorstel van wet banenafspraak en quotum
arbeidsbeperkten (33 981)

Voortgang uitwerking oplossing
inleenverbanden tijdens de
eventuele quotumheffing. De
regering zal de Tweede Kamer vóór
de zomer van 2015 informeren
over de voortgang van de
uitwerking voor inleenverbanden
tijdens de quotumheffing

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 161, nr 198). De Tweede Kamer is nogmaals
geïnformeerd in de brief d.d. 23-02-2016
(Kamerstukken II, 2015–2016, 29 544, nr. 700)

3348

08-04-2015 AO
SUWI-onderwerpen

Eerste beeld werking Wwz. De
Minister zegt toe om vóór de
begrotingsbehandeling in
december 2015 een brief aan de
Tweede Kamer te sturen met een
eerste beeld over de werking van
de Wwz

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 1)

3349

01-07-2015 AO Handhaving

Geven van een nadere toelichting
op de antwoorden op Tweede
Kamervragen van Kamerlid
Schouten over vrijwilligerswerk

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 28-09-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
17 050, nr. 521)

3350

25-06-2015 Wetgevingsoverleg Verantwoordingsstukken 2014 en Slotwet

Beeld en redenen van de onderrealisatie van de sectorplannen en of
en hoe de eventuele onderuitputting kan worden ingezet. De
Tweede Kamer ontvangt als
onderdeel van de half-jaarlijkse
quickscan over sectorplannen in
november (d.w.z. vóór de
begrotingsbehandeling 2016) een
gefundeerd beeld van het kasritme
en uitputting van de 3e tranche
sectorplannen, de onderrealisatie
van het eerste en tweede
aanvraagtijdvak en de redenen
voor deze onderrealisatie en of en
hoe de (eventuele) onderuitputting
kan worden ingezet

Deze toezegging is afgehandeld met de
brieven van 17-11-2015 en 30-11-2015
(Kamerstukken II, 2015–2016, 33 566, nr. 84 en
86)

3351

25-06-2015 Wetgevingsoverleg Verantwoordingsstukken 2014 en Slotwet

Brug-WW los van de sectorplannen. De Minister heeft
toegezegd te bezien of het mogelijk
is om de Brug-WW ook open te
stellen voor sectoren en
werkgevers zonder sectorplan

De invoering van Brug-WW los van sectorplannen is aangekondigd in de brief over
«Doorstart naar werk» van 30 november 2015.
De regeling is gepubliceerd in de
Staatscourant van 29-03-2016. (Kamerstukken
II, 2015–2016, 33 566, nr. 86)

3352

17-06-2015 AO Raad WSB
van 18 juni 2015

De Minister zal de Tweede Kamer
te zijner tijd informeren over de
uitspraak van de Raad van State
inzake tewerkstellingsvergunningen voor Japanners in relatie
tot de toelating van Kroaten tot de
NL-arbeidsmarkt

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
21 501-31-391)

3353

01-07-2015 Stemmingen
n.a.v. de ingediende moties
bij het Wetgevingsoverleg
Verantwoordingsstukken
2014 en de Slotwet

Zorgen voor een beperkte set
indicatoren in de beleidsagenda en
het beleidsoverleg om inzicht te
verbeteren en betere oordeelsvorming Tweede Kamer mogelijk te
maken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 300, XV, nr. 12)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

217

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3360

02-07-2015 VAO Arbeidsomstandigheden (AO d.d.
28-05-2015)

De Minister gaat in gesprek met de
Minister van VWS over het tekort
aan bedrijf- en keuringsartsen, de
financiering van de opleiding en
het onderzoek over het tekort en
hoopt voor eind 2015 hierop terug
te komen en de kamer te informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
25 883, nr. 266)

3361

28-05-2015 AO Arbeidsomstandigheden

De Minister gaat het gesprek aan
over pesten met: a.VNG betreffende de reikwijdte en kracht van
de landelijke commissie
ongewenst gedrag. b.Stichting van
de Arbeid betreffende plan van
aanpak om pesten op het werk aan
te pakken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-03-2016 met de beantwoording van de
Kamervragen van Tanamal en Kerstens over
geweld op het werk (Kamerstukken II,
2015–2016, Aanhangselnummer 1718)

3393

02-07-2015 VAO
Handhaving (n.a.v. AO
Handhaving van 1 juli 2015)

De Minister zoekt uit wat een reëel
tijdpad zou kunnen zijn voor het
regelen dat gemeenten inkomens
met uitkeringen kunnen verrekenen. Dit naar aanleiding van de
aangehouden motie Schut-Welkzijn
(Tweede Kamer, vergaderjaar
2014–2015, 17 050, nr. 516)

De afwikkeling van de toezegging is niet langer
noodzakelijk gelet op het feit dat de aangehouden motie waarnaar wordt verwezen door
de Kamer op 31-05-2016 is verworpen (dit
o.v.v. Stemmingen moties Regeling Bestuurlijke Boete op 31-05-2016 (89-10-1)

Overzicht van door de bewindspersonen afgehandelde toezeggingen vergaderjaar 2015–2016
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3358

02-09-2015 Plenaire
behandeling Wijz. Wet van
de Wet kinderopvang en
kwaliteitseisen peuterspeelzalen ivm de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en
peuterspeelzaalwerk en de
mogelijkheid te komen tot
meertalige buitenschoolse
opvang) (34 195

Voor de stemmingen schriftelijk
reageren op de vraag van lid
Heerma over de VOG

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 195, nr. 11)

3359

09-09-2015 Verslag van het
AO (Kamerstukken II,
2015–2016, 31 322, nr. 284)

De opzet van de evaluatie van de
aanbevelingen van de commissieGunning volgt in de tweede helft
van 2016

Evaluatieopzet is verzonden naar Tweede
Kamer 08-03-2016 (Kamerstukken II,
2015–2016, 31 322, nr. 290)

3362

03-09-2015 AO Pensioenonderwerpen

Tweede Kamer informeren of het
mogelijk is dat mensen die gebruik
maken van de Pensioenknip na
afloop van de tijdelijke uitkering
kunnen shoppen tussen
uitvoerders

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 286)

3363

03-09-2015 AO Pensioenonderwerpen

Informeren aan de Tweede Kamer
over uitkomsten van het overleg
met de AFM over toezicht op de
uitvoering van de Pensioenknip

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 286)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

218

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3364

23-09-2015 Voortzetting
Plenaire behandeling
Wijziging van de Participatiewet, de Ziektewet, de
Wet werk en inkomen naar
arbeidsvermogen en de
Wet financiering sociale
verzekeringen ivm
harmonisatie van
instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van arbeidsbeperkten

Verhouding tussen de mobiliteitsbonus en het LIV. Voor de
stemmingen op dinsdag
29 september komt er een brief
over de verhouding tussen de
mobiliteitsbonus en het LIV

Afgehandeld met brief «Wetsvoorstel
harmonisering instrumenten Participatiewet»
aan de Tweede Kamer d.d. 28-09-2015
(Kamerstukken II, 2015–2016, 34 194, nr. 19)

3365

23-09-2015 VAO Pensioenbeleid n.a.v. het AO
Pensioenbeleid van
3 september 2015

Tweede Kamer informeren over de
wijze waarop pensioenfondsen het
begrip «partner» definiëren in het
kader van het nabestaandenpensioen n.a.v overleg met de
Stichting van de Arbeid en
Pensioenfederatie

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 008, nr. 35)

3366

23-09-2015 VAO Pensioenbeleid n.a.v. het AO
Pensioenbeleid van
3 september 2015

Overleg met sociale partners voor
publicatie AMvB waardeoverdracht

Afgehandeld. Amvb gepubliceerd Stb. 2015,
nr. 469

3367

03-09-2015 AO Pensioenonderwerpen

Informeren van de Tweede Kamer
(en Eerste Kamer) over stand van
zaken rond voorlichting Raad van
State amendement Lodders/
Vermeij in het kader van het
wetsvoorstel APF

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 117, nr. 37–38)

3368

23-09-2015 VAO Pensioenbeleid n.a.v. het AO
Pensioenbeleid van 3
september 2015

Brief over inzagerecht
verantwoordingsorgaan/ RvT in
contracten en kosten pensioenfonds

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043 , nr. 287)

3369

23-09-2015 VAO Pensioenbeleid n.a.v. het AO
Pensioenbeleid van
3 september 2015

Informeren Tweede Kamer over
meest waarschijnlijke AOW-leeftijd
in pensioenregister

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-11-2015, (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 008, nr. 35)

3370

03-09-2015 AO Pensioenonderwerpen. Kamer
informeren over de
uitkomsten van onderzoek
naar de gevolgen op korte
en lange termijn van de
(kwantitatieve) gevolgen
van de aangepaste ufr

Tweede Kamer informeren over de
uitkomsten van onderzoek naar de
gevolgen op korte en lange termijn
van de (kwantitatieve) gevolgen
van de aangepaste ufr

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 09-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 285)

3371

03-09-2015 AO Pensioenonderwerpen

Tweede Kamer informeren of de
uitkomsten van het onder (TZ 3370)
genoemde onderzoek eerder naar
de Tweede Kamer kan worden
gestuurd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-09-2015 (Kamerstukken II, 2014–2015,
32 043, nr. 267)

3373

23-09-2015 AO Arbeidsmigratie

De Minister zal cijfers rondom
loonkostenverschillen (icm
aantallen) in de EU als gevolg van
de detacheringsrichtlijn nog een
keer aanleveren bij Kamerleden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 861, nr. 42)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

219

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3374

23-09-2015 AO Arbeidsmigratie

De Minister heeft een voortgangsrapportage aanpak schijnconstructies toegezegd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
17 050, nr. 522)

3376

30-09-2015 AO Arbeid en
zorg

Minster zal gesprek hebben over
mogelijkheden tot vergroting van
bekendheid over verlofregelingen
met relevante organisaties zoals
Women Inc en zal de Tweede
Kamer daarover informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 20-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
25 883, nr. 264)

3378

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd in oktober een brief
inzake het verdiepend onderzoek
beschermingsbewind naar de
Tweede Kamer te sturen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 06-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 320)

3379

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd voor de begrotingsbehandeling een brief inzake het
onderzoek Duurzaamheid
schuldhulpverlening naar de
Tweede Kamer te sturen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 322)

3380

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd voor de begrotingsbehandeling een brief inzake het
onderzoek Huishoudens in de rode
cijfers naar de Tweede Kamer te
sturen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 322)

3381

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd een brief naar de
Tweede Kamer te sturen met
daarin: Stand van zaken vroegsignalering BKR (CU) Stand van zaken
Besluit Schuldbemiddelaars (min.
EZ) (CU) Een terugkoppeling van
het gesprek met de verantwoordelijke wethouder over het geldloket
zoals dat in Amersfoort is ingericht
(D66). De uitomst van het
vervolggesprek met de banken
(gepland eind november). In het
gesprek wordt doorgevraagd op
het blokkeren van leefrekeningen
door banken als dwangmiddel
(CDA). Naar aanleiding van de
uitzending bij Radio Reporter:
kijken naar alle instrumenten die
aan de orde zijn en inzicht bieden
in wat gemeenten nu aan het doen
zijn (mede in relatie tot de cijfers
die in de uitzending zijn genoemd)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 322)

3382

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd voor het kerstreces een
brief over de vereenvoudiging van
de beslagvrije voet (incl.
hardheidsclausule) naar de Tweede
Kamer te sturen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 23-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 324)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

220

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3383

24-09-2015 AO Armoedeen schuldenbeleid

De Staatssecretaris heeft
toegezegd in de Verzamelbrief aan
gemeenten de volgende onderwerpen op te nemen:hoe
gemeenten om kunnen omgaan
met de kostendelersnorm in het
geval van tijdelijk verblijf (bij
dakloosheid en vluchtelingen) en
schrijnende gevallen. De toegang
tot de schuldhulpverlening van
ZZP’ers en jongeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 13-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
nr. 2015D43622).

3384

23-09-2015 AO
WW-Dagloon

Brief over technische punten
WW-dagloon. De Minister zegt toe
op korte termijn een brief aan de
Kamer te sturen over technische
punten met betrekking tot de
WW-dagloonvaststelling

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 12-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448, nr. 542)

3386

29-10-2015 AO Integratie

De Minister zegt toe z.s.m. met Min
BuZa de mogelijkheden te bekijken
voor acties richting de Turkse
overheid – n.a.v. Brief van Turkse
premier aan Nederlandse (en
andere Europese en Canadese
burgers)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 30-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
Aanhangsel 458)

3388

08-10-2015 AO
SUWI-onderwerpen

Op 7 oktober jl. heeft de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad
van State een uitspraak gedaan
over de redelijkheid van het
boetebeleid Wet arbeid vreemdelingen (Wav) in een zaak waarin
een boete was opgelegd aan een
werkgever wegens het illegaal
tewerkstellen van een vreemdeling.
In het algemeen overleg SUWI is
toegezegd de Tweede Kamer voor
31 oktober een reactie te geven op
deze uitspraak

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-10-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 144, nr. 26)

3389

29-10-2015 Stemmingen
nav het VAO Integratieonderwerpen

De Minister zegt toe dat er op korte
termijn taalcursussen worden
aangeboden op de noodopvanglocaties, zodat er vanaf dag één
begonnen kan worden met het
leren van de taal

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
19 637, nr. 2085)

3390

18-09-2015 Wetsvoorstel
vrijlating lijfrenteopbouw
en inkomsten uit arbeid en
bevordering vrijwillige
voortzetting pensioenopbouw

De regering zal de Tweede Kamer
informeren over de inhoud van de
ministeriële regeling nadat
daarover overleg met de
gemeenten heeft kunnen plaatsvinden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 02-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 227, nr. 13)

3391

29-10-2015 AO Participatiewet

De Kamer ontvangt een brief over
het punt van de Rfv dat het
verdeelmodel te snel en onder
politieke druk is ingevoerd voor het
VAO over de Participatiewet.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
30 545, nr. 193)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

221

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3392

29-10-2015 AO Participatiewet

Een werkgroep in de werkkamer
wordt gevraagd om bureaucratische aangelegenheden tegen het
licht te houden en naar oplossingen te kijken. Daarbij worden
o.a.meegenomen: loonwaardemeting en de rol daarbij van het
UWV; herhaling loonwaardemeting; en het automatisch
opnemen van de VSO pro
leerlingen in het doelgroepenregister. De Tweede Kamer wordt
geïnformeerd over tijdpad en
uitkomsten van de werkkamer voor
de begrotingsbehandeling (brief in
november)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 27-11-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 675)

3393

02-07-2015 VAO
Handhaving (n.a.v. AO
Handhaving van 01-072015)

De Minister zoekt uit wat een reëel
tijdpad zou kunnen zijn voor het
regelen dat gemeenten inkomens
met uitkeringen kunnen verrekenen. Dit naar aanleiding van de
aangehouden motie Schut-Welkzijn
(Tweede Kamer, vergaderjaar
2014–2015, 17 050, nr. 516)

De afwikkeling van de toezegging is niet langer
noodzakelijk gelet op het feit dat de aangehouden motie waarnaar wordt verwezen door
de Kamer op 31 mei 2016 is verworpen (dit
o.v.v. Stemmingen moties Regeling Bestuurlijke Boete op 31 mei 2016 (89-10-1).

3396

Uitgaande brief 01-10-2015
Vierde voortgangsrapportage aanpak schijnconstructies (Kamerstukken II,
2015–2016, 17 050, nr. 522)

Aanpak schijnconstructies; ook de
ketens waar gewerkt wordt met
een vervoersovereenkomst zal de
Minister onder bereik van de van
de ketenaansprakeijkheid brengen

Afgehandeld met Nota nav Verslag Wetsv.
Boek 7 BW goederenvervoer (34 461) d.d.
14-07-2016

3398

25-11-2015 Wetsvoorstel
Novelle pensioenen

De Staatssecretaris zal contact
opnemen met de Nederlandsche
Bank over een spoedige vergunningverlening APF

Met DNB is contact geweest om dit punt onder
de aandacht te brengen. Daarmee afgehandeld

3399

18-11-2015 Begrotingsonderzoek SZW

De Minister gaat, samen met de
commissie SZW van de Tweede
Kamer, aan de slag met de door
alle Kamerleden gesteunde
aanbevelingen van de rapporteurs
t.a.v. indicatoren

Is opgenomen in Begroting 2017

3400

01-12-2015 Begrotingsbehandeling SZW 1 en
2 december

De Staatssecretaris zal bekijken of
zij de Kamer voor de Kerst het een
en ander kan laten weten over de
uitvoering van de motie Lodders
c.s. (25 februari 2015: verzoek om
zo snel mogelijk ook derdepijlerproducten, zoals lijfrentes, toe te
voegen aan het pensioenregister,
de toegankelijkheid voor gepensioneerden mogelijk te maken en de
Tweede Kamer over de voortgang
hiervan voor het eind van het jaar
te informeren)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 17-12-2015 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 008, nr. 36)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

222

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3401

Begrotingsbehandeling
SZW 1 en 2 december

De Minister zegt toe dat er een
verkenner komt met een beoordeling van welke sectoren een
probleem rond seizoenswerk
hebben (i.r.t. de ketenbepaling van
de Wwz) en hij komt tevens met
een opvatting over de vraag of de
sectoren dat eventueel op een
goede manier kunnen oplossen.
Deze beoordeling komt op 1 mei

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 17)

3402

01-12-2015 Begrotingsbehandeling SZW 1 en
2 december 2015

De Minister zegt toe dat de
Minister van Economische Zaken
de Tweede Kamer begin volgende
week (week van 7 december)
informeert over de zes payrollmedewerkers bij de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
door min. EZ d.d. 15-12-2015 (Kamerstukken II,
2015–2016, 33 885, nr. 9)

3405

01-12-2015 Begrotingsbehandeling SZW 1 en
2 december

Aanpak ouderenwerkloosheid. De
Minister zegt toe dat hij in het
voorjaar met een plan komt,
voorzien van concrete doelen, om
in overleg met de sociale partners
de ouderenwerkloosheid aan te
pakken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 724)

3411

20-01-2016 AO Pensioenen

SZW rapporteert over het gesprek
met de 3 beroepspensioenfondsen
die nog geen gepensioneerden in
hun bestuur hebben

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

3414

20-01-2016AO Pensioenen

Er wordt nader gekeken of er
mogelijke varianten zijn om ook
verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen toegang te geven tot
het algemeen pensioenfonds

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 26-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 301)

3416

20-01-2016 AO Pensioenen

Er komt een schriftelijke reactie aan
de Tweede Kamer op een
technische vraag van het Lid
Lodders over de mogelijkheid voor
deelnemers mbt waardeoverdracht van een PPI naar een
APF

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 26-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 301)

3417

20-01-2016 AO Pensioenen

De Minister zegt toe dat er een
onderzoek komt naar het (niet)gebruik van de overbruggingsregeling AOW incl. inzicht in de
uitgekeerde bedragen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 2-9-2016 (Tweede Kamer, 2015-2016,
32 163, nr. 41)

3420

04-02-2016 Dertigledendebat inzake schuldenproblematiek bij huishoudens

De Staatssecretaris heeft
toegezegd voor het AO armoedeen schuldenbeleid van 6 april 2016
de Tweede Kamer een brief te
sturen over de mogelijkheid dat het
CJIB meewerkt aan minnelijke
schuldregelingen met kwijtschelding. Daarbij wordt ook de
vraag betrokken of het CJIB ook
rekening houdt met verkeersboetes
die voor 1 januari 2016 zijn
opgelegd

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 26-05-2016, (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 279, nr. 34)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

223

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3421

04-02-2016 Dertigledendebat inzake schuldenproblematiek bij huishoudens

De Staatssecretaris heeft aangegeven voornemens te zijn de
Rijksincassovisie voor het
volgende AO aan de Tweede
Kamer te sturen. Als bijlage bij de
Rijksincassovisie wordt een
overzicht gevoegd van preferente
schuldeisers met een toelichting
hoe zij zich tot elkaar verhouden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 336)

3422

20-01-2016 AO Pensioenen

Voor de zomer (2016) ontvangt de
Tweede Kamer een uitwerkingsbrief over de toekomst van het
pensioenstelsel, incl. een reactie op
de bevindingen van de SER

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 337)

3423

20-01-2016 AO Pensioenen

Er komt een schriftelijk antwoord
op de vraag over de mogelijkheden
voor beroep op de Ondernemingskamer van het verantwoordingsorgaan van beroepspensioenfondsen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 302)

3424

20-01-2016 AO Pensioenen

SZW brengt bij de Pensioenfederatie het belang van diversiteit
onder de aandacht (n.a.v.
teleurstellende resultaten van die
geconstateerd zijn door de
monitoringcommissie van de Code
Pensioenfondsen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

3425

20-01-2016 AO Pensioenen

De Staatssecretaris stuurt de
Kamer voor 17 februari 2016 een
verslag van het gesprek met het
Pensioenregister (op 3 februari)
over het opnemen van de
verwachte toekomstige
AOW-leeftijd in het pensioenregister

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 302)

3426

20-01-2016 AO Pensioenen

In mei 2016 krijgt de Tweede
Kamer een update van de positie
van pensioenfondsen, op basis van
gegevens DNB, incl. een appreciatie van het kabinet

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 20-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 326)

3427

20-01-2016 AO Pensioenen

De Staatssecretaris gaat in gesprek
met het pensioenfonds voor de
kappers (n.a.v. signaal sociale
partners over positie van het
fonds)

Toegezegde gesprek heeft op 06-04-2016
plaatsgevonden. Kappers hebben gerefereerd
aan dit gesprek in een brief die ze in juni 2016
hebben gestuurd aan Tweede Kamer (in
aanloop naar het AO van 8 juni). Daarmee
afgehandeld

3428

08-10-2015 AO
SUWI-onderwerpen

De Minister geeft de Tweede
Kamer inzicht in de gemaakte
kosten m.b.t. het heronderhandelingsproces met Marokko over het
sociale zekerheidsverdrag
(reiskosten missies)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-02-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 052, nr. 22)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

224

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3429

04-02-2016 Verzoek van het
lid Van Weyenberg tijdens
de RvW van 24-02-2015 om
een debat inz. toekomst
CAO’s

De Minister zal ingaan op de vraag
of en hoe meer empirisch
onderzoek mogelijk is naar avv.
Hierbij is het van belang om de
insider/outsider problematiek ook
te betrekken bij de vraag naar
mogelijk vervolgonderzoek en ook
de internationale literatuur in
ogenschouw te nemen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 22-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 726)

3430

Uitgaande brief 01-03-2016
Uitvoering toezeggingen
pensioenregister en beroep
verantwoordingsorgaan
beroepspensioenfondsen.
(Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 302)

Impactanalyse opname van een
variant op basis van de verwachte
toekomstige AOW-leeftijd in het
Pensioenregister

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

3431

Uitgaande brief 01-03-2016
Uitvoering toezeggingen
pensioenregister en beroep
verantwoordingsorgaan
beroepspensioenfondsen.
(Kamerstukken II,
2015–2016, 32 043, nr. 302)

De Staatssecretaris zal de
mogelijkheden bekijken om deze
advies- en beroepsrechten ook aan
verantwoordingsorganen van
beroepspensioenfondsen toe te
kennen en uw Tweede Kamer
daarover voor de zomer informeren

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

3432

Uitgaande brief 03-03-2016
Brief SOMz inzake
nale-vingsonderzoek WOR

De Minister laat bezien hoe het
nieuwe werknemersdeel op
methodologisch verantwoorde
wijze alsnog kan worden uitgevoerd. De Staatssecretaris zal de
Tweede Kamer vóór de zomer over
de uitkomsten berichten. Het
nalevingsonderzoek onder
werkgevers zal de Staatssecretaris
methodologisch op dezelfde wijze
laten uitvoeren als voorheen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 05-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 818, nr. 42)

3435

09-03-2016 Voortzetting
plenaire behandeling
voorstel van wet van het lid
Lodders tot wijziging van
onder andere de Pensioenwet ivm de invoering
van de mogelijkheid tot
uitbetaling van pensioen in
pensioeneenheden (Wet
uitbetaling pensioen in
pensioeneenheden

De initiatiefnemer en de Staatssecretaris hebben toegezegd om ons
oordeel te geven over enkele – op
dat moment – nog op te stellen
amendementen op het
wetsvoorstel verbeterde premieregeling

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 10-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 255, nr. 28)

3436

10-03-2016 AO Arbeidsmarktbeleid

Analyse effecten lifo en looncurve
op arbeidsmarktpositie plussers. In
het reeds toegezegde plan van
aanpak voor de ouderenwerkloosheid (voorjaar 2016) zal een
analyse de effecten van het
lifoprincipe binnen het ontslagrecht en het verloop van de
looncurve op de arbeidsmarkt voor
ouderen worden opgenomen

De analyse is een onderdeel van het Actieplan
Aanpak werkloosheid onder 50 plussers, dat
d.d. 07-06-2016 naar de Tweede Kamer is
gestuurd (Kamerstukken II, 2015–2016, 29 544,
nr. 724)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

225

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3441

16-03-2016 AO Participatiewet

De Staatssecretaris zal samen met
Minister Plasterk en Minister Blok
in de ministerraad aandacht vragen
voor de onderdelen van de
overheid waar sprake is van een
achterstand in het realiseren van
de afgesproken extra banen voor
mensen met een arbeidsbeperking.
Zij zal daarbij ook bespreken of het
mogelijk is de Tweede Kamer
hierover in juni te informeren

Deze toezegging is afgedaan middels de brief
die BZK op 04-07-2016 naar de Tweede Kamer
heeft gestuurd (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 728)

3442

16-03-2016 AO Participatiewet

De Staatssecretaris informeert in
april de Tweede Kamer over de
resultaten van het overleg met de
Werkkamer over de praktijkroute
(loonwaardemeting op de werkplek
als toegang tot het doelgroepregister), een appreciatie van het
onderzoek naar inkoop van
diensten van Berenschot en de
herbezettingvoorwaarde

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 29-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 352, nr. 16)

3445

09-03-2016 AO Wet werk en
zekerheid

De Minister zegt toe om uiterlijk
1 juli 2016 een brief te sturen aan
de Tweede Kamer met een voorstel
op het terrein van transitievergoeding bij ontslag na langdurige
arbeidsongeschiktheid, dat ook
met sociale partners zal worden
besproken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 17)

3446

09-03-2016 AO Wet werk en
zekerheid

De Minister zegt toe om voor 1 juli
2016 een brief te sturen aan de
Tweede Kamer met een voorstel op
het terrein van transitievergoeding
bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid, dat ook met
sociale partners zal worden
besproken

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 21-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 16)

3447

09-03-2016 AO Wet werk en
zekerheid

De Minister zal Lodewijk de Waal,
die de knelpunten bij m.n.
seizoensarbeid met de ketenbepaling onderzoekt, vragen om een
rol te spelen in het cao-overleg bij
het primair onderwijs waar men
worstelt met de ketenbepaling i.r.t.
invalkrachten.

Afgehandeld met onderhandelaarsakkoord d.d.
27-04-2016

3448

09-03-2016 AO Wet werk en
zekerheid

De Minister stuurt binnenkort een
brief aan de Tweede Kamer met
antwoord op de vraag van mevr.
Voortman (GL) of zwangere
wetenschappers hinder ondervinden van de nieuwe ketenbepaling.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 07-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 351, nr. 14)

3451

03-03-2016 AO Raad WSB

Toezegging tijdens AO van 7 maart
2016 betr. brief aan Tweede Kamer
over de toegang van zzp-ers tot de
Nederlandse arbeidsmarkt op
grond van het Associatieverdrag
met Oekraïne

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
21 501–31, nr. 400)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

226

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3454

10-03-2016 AO Arbeidsmarktbeleid

Brief Calamiteitenregeling. Sociale
partners vragen wat het vervolgtraject met betrekking tot de
calamiteitenregeling is. De Minister
heeft aangegeven dat invoering
wordt uitgesteld tot 1 oktober 2016

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 15-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448, nr. 570)

3455

17-03-2016 Plenaire
behandeling (34 336)
(Wijz.Wet werk en inkomen
naar arbeidsvermogen, de
Wet financiering sociale
verzekeringen en enkele
andere wetten ivm
verbetering van de hybride
markt van de regeling
Werkhervatting gedeeltelijk
arbeidsgeschikten (Wet
verbetering hybride markt
WGA)

Informeren maximaal risico bij
uittreden publiek verzekerden.
Tijdens de behandeling van de Wet
verbetering hybride markt WGA op
17 maart 2016 heeft de Minister
een kamerbrief toegezegd over het
maximaal risico als per 2017 alle
voor de WGA publiek verzekerde
werkgevers uittreden

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 22-03-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 336, nr. 9)

3457

31-03-2016 Verzoek van het
lid Krol tijdens de RvW van
11 juni 2015 om een debat
voorafgegaan door een
brief over het rapport van
het CPB over langdurige
werkloosheid

Opzegbaarheid gegevensverstrekking UWV
cao-aanvullingen. De heer Van
Weyenberg verzocht de regering
om te bewerkstelligen dat, indien
het UWV gaat meewerken aan de
uitvoering van de verlengde
WW-duur (derde WW-jaar), dit zo
gebeurt dat het altijd binnen
afzienbare termijn omkeerbaar is.
De motie is aangehouden nadat de
Minister aangaf binnen twee
weken met een Kamerbrief te
komen waarin hij de volgende
vraag van Van Weyenberg
beantwoordt: «Is het UWV van plan
om afspraken over de levering van
gegevens te maken die het voor
langere tijd binden en niet op
kortere termijn opzegbaar zijn?»

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
26 448, nr. 563)

3460

30-03-2016 AO Hoofdlijnen
herziening pensioenstelsel

De Tweede Kamer ontvangt binnen
2 weken de antwoorden op de
schriftelijke vragen over het
Nederlandse standpunt bij de
IORP-onderhandelingen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 22-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
33 931, nr. 12)

3461

30-03-2016 AO Hoofdlijnen
herziening pensioenstelsel

Bij de beantwoording van de
vragen tbv het plenaire debat over
het ECB (rente)beleid zal de
Tweede Kamer geïnformeerd
worden over de vraag of de ECB
binnen hun mandaat blijft

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 20-05-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 326)

3462

30-03-2016 AO Hoofdlijnen
herziening pensioenstelsel

De Tweede Kamer ontvangt binnen
2 weken de beleidsbrief waardeoverdracht

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 14-04-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 117, nr. 1)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

227

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3467

30-03-2016 AO Hoofdlijnen
herziening pensioenstelsel

De Tweede Kamer ontvangt vóór
15 juni 2016 de uitwerkingsnota
herziening pensioenstelsel
(vervroeging eerdere toezegging).
Indien dit niet haalbaar blijkt, dan
hoort de Kamer vóór 1 juni
waarom dit niet lukt. In de nota
aandacht voor de groepen zzp’ers,
geactualiseerde groep witte vlek,
en nabestaanden/
arbeidsongeschikten. Ook
aandacht voor Europeesrechtelijke
aspecten

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 337)

3468

30-03-2016 Verslag AO
Hoofdlijnen herziening
Pensioenstelsel

Voor 01-05-2016 laat SZW de
Tweede Kamer weten of en zo ja
hoe ook nabestaanden meegenomen worden in de koopkrachtplaatjes

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 03-06-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 328)

3471

14-04-2016 AO Armoedeen Schuldenbeleid

Voor 1 juli gaat er een uitgebreide
brief naar de Tweede Kamer waarin
een heleboel onderwerpen die wij
vandaag hebben besproken, aan
bod zullen komen. In die brief zal in
ieder geval inzicht worden gegeven
op het beslagregister en een
tijdsplanning. Ook de voorgestelde
verbeteringen uit de ingediende
petitie zullen hierin worden
meegenomen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 01-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
24 515, nr. 360)

3472

14-04-2016 AO Armoedeen Schuldenbeleid

In de volgende verzamelbrief voor
gemeenten zal de Staatssecretaris
(cf. reeds aangenomen Motie Krol)
aandacht vragen voor armoedebestrijding onder bepaalde bevolkingsgroepen, waaronder ouderen
(50-plussers)

Afgehandeld met verzamelbrief d.d.
14-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
2016D30182)

3481

09-06-2016 AO Arbeidsmarktbeleid

Tweede Kamer informeren over
WW-rechten bij gedeeltelijke
werkhervatting (sollicitatieplicht en
opsouperen WW-recht). De
Minister heeft n.a.v. vragen van de
heer Van Weyenberg toegezegd
vóór 1 juli 2016 een brief te sturen
over WW-rechten bij gedeeltelijke
werkhervatting

Deze toezegging is afgedaan met de tweede
voortgangsbrief Wwz die op 30-06-2016 naar
de Tweede Kamer is gestuurd (Kamerstukken
II, 2015–2016, 34 351, nr.18)

3488

08-06-2016 AO Pensioenonderwerpen

De Tweede Kamer wordt vóór het
VAO (21/6) geïnformeerd als het
het CPB niet lukt om tbv de
perspectiefnota vier extreme
scenario’s (Japanscenario, »70
jaren Nederland, Dot.com crisis,
crisis 2008) door te rekenen voor
de kansrijke SER-varianten.

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 337)

3489

08-06-2016 AO Pensioenonderwerpen

Tbv de perspectiefnota zal het CPB
gevraagd worden om de kansrijke
SER-varianten door te rekenen
voor vier extreme scenario’s
(Japanscenario, »70 jaren
Nederland, Dot.com crisis, crisis
2008)

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 337)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

228

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3490

Uitgaande brief 03-06-2016
Verzamelbrief pensioenonderwerpen (Kamerstukken
II, 2015–2016, 32 043, nr.
328)

Nav onderzoeksrapport Aon
Hewitt: in de perspectiefnota nader
ingaan op gevoeligheden, naast de
rente, die een rol kunnen spelen bij
de transitie

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 08-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 337)

3491

08-06-2016 AO Pensioenonderwerpen

De Tweede Kamer ontvangt vóór
1/7 informatie over het contact
tussen SZW en V&J over een
evaluatie van de Wet verevening
pensioenen bij echtscheiding

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 11-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
32 043, nr. 338)

3498

29-06-2016 AO Participatiewet

De Staatssecretaris zorgt ervoor
dat de Tweede Kamer maandag
4 juli voor 17.00 uur de rapportage
van de heer Spigt ontvangt

De toezegging is afgedaan middels de brief die
BZK op 04-07-2016 naar de Tweede Kamer
heeft gestuurd (Kamerstukken II, 2015–2016,
29 544, nr. 728)

3499

29-06-2016 AO Participatiewet

De Staatssecretaris komt uiterlijk
maandag 4 juli voor 17:00 met een
brief met meer informatie over het
VN verdrag artikel 27 i.r.t. het
blinden- en slechtzienden die het
minimumloon verdienen

Afgehandeld met brief aan de Tweede Kamer
d.d. 04-07-2016 (Kamerstukken II, 2015–2016,
34 352, nr. 20)

3520

09-06-2016AO Arbeidsmarktbeleid

Tijdens het AO Arbeidsmarktbeleid
van 9 juni jl. heeft de Minister
toegezegd uw Tweede Kamer te
zullen informeren over de wijze
waarop cao-partijen in sectoren
waar sprake is van seizoensarbeid
omgaan met de in de wet geboden
mogelijkheid om bij cao de
tussenpoos in de ketenbepaling
terug te brengen tot ten hoogste
drie maanden voor functies waarin
de werkzaamheden wegens
klimatologische en natuurlijke
omstandigheden seizoensgebonden zijn en ten hoogste negen
maanden per jaar kunnen worden
verricht. Uit het overzicht dat is
opgenomen in bijlage 1 bij deze
brief blijkt dat de meeste
cao-partijen het gesprek over de
uitzonderingsmogelijkheid op de
ketenbepaling voor seizoensarbeid
zijn aangegaan en met de geboden
mogelijkheden die de wet hun
biedt uit de voeten kunnen

Afgehandeld met brief van aan de Tweede
Kamer d.d. 30-06-2016 (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 18)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

229

B.5.4 Lopende toezeggingen
Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 1996–1997

1

ID1

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3

Uitgaande brief 29-10-1996
Kabinetsstandpunt over
bekrachtiging van protocol
bij ILO-verdrag nr. 81
(Arbeidsinspectie)
Kamerstukken II,
1996–1997, 25 478, nr. 4

Kabinetsstandpunt over bekrachtiging van protocol bij ILO-verdrag
nr. 81 (Arbeidsinspectie)

Er is samenhang met een klacht van de
Nederlandse vakcentrales over naleving van
ILO-Verdrag 81. Nederland is gevraagd om
naast de reguliere rapportage over dit verdrag
in augustus 2017 ook in te gaan op een aantal
specifieke vragen. Naar verwachting kan na
beantwoording van deze vragen uiterlijk in
2018 een beslissing genomen worden over de
wenselijkheid van ratificatie door Nederland
van dit verdrag

Dit is een identificatienummer voor de administratie van de toezegging binnen het Ministerie van SZW.

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2010–2011
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2382

Plenaire behandeling
Wetsvoorstel (Aanpassing
Wet arbeid vreemdelingen;
introductie van de referent
in de Vreemdelingenwet
2000 en verkorting van de
wachttermijn voor
seizoenswerkers

De Tweede Kamer ontvangt een
brief over de beleidsregels UWV
inzake de nieuwe weigerings/
intrekkingsgrond, binnen een half
jaar nadat het wetsvoorstel door
beide Kamers is aanvaard

Planning brief naar Tweede Kamer oktober
2016

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2011–2012
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

2681

Dertigledendebat over het
bericht dat de crisis wordt
misbruikt als reden voor
massaontslag en grote
ondernemingen met mooie
winsten zo tien procent van
hun personeelsbestand
schrappen (Hamer) na
ontvangst van een brief)
(Minister SZW) (verzoek
van mw. Hamer tijdens de
regeling van werkzaamheden van 08-11-2011

De Minister doet zijn best om, op
verzoek van de PVV, vóór het
zomerreces een brief aan de
Tweede Kamer te sturen met
informatie over een aantal
bedrijven die reorganisaties
hebben aangekondigd: hoeveel
mensen hebben hun arbeidsplaats
daadwerkelijk verloren, hoeveel
werknemers zijn intern en extern
aan een andere baan geholpen en
voor hoeveel mensen is een
ontslagvergunning aangevraagd

3145

19-06-2012 Plenaire
behandeling wetsvoorstel
(Wijziging van de Wet
financiering sociale
verzekeringen in verband
met bonussen voor
werkgevers voor het in
dienstnemen en in dienst
houden van oudere
werknemers en arbeidsgehandicapte werknemers)
(33 284) Evaluatie
mobiliteitsbonussen

De mobiliteitsbonussen voor
oudere werklozen en arbeidsgehandicapten dient te worden
geëvalueerd. Deze toezegging is
ook opgenomen in de evaluatie
agenda

Stand van zaken

Planning oplevering evaluatie: 4e kwartaal
2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

230

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2012–2013
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2831

17-04-2013 Plenaire
behandeling van de
Herziening van de Wet
arbeid Vreemdelingen
(33 475)

De Minister zegt op verzoek van
D66 toe na een te jaar kijken naar
het aantal verleende twv’s en in
hoeverre deze repeterend worden
toegekend

Planning: brief naar Tweede Kamer oktober
2016

2868

22-05-2013 Vervolg plenaire
behandeling Wetsvoorstel
Versterking Bestuur
Pensioenfondsen (33 182)

In de evaluatie van de Wet
versterking bestuur pensioenfondsen worden ook de onderwerpen visitatiecommissie,
diversiteit en de bevindingen van
DNB over onder meer bestuursleden zonder stemrecht meegenomen

Planning: Start van de evaluatie is drie jaar na
inwerkingtreding van de organisatiebepalingen van de Wet versterking bestuur
pensioenfondsen en dat is 1 juli 2017. De
resultaten van de evaluatie inclusief de
monitoring kunnen vervolgens in 4e kwartaal
2017 aan beide kamers gemeld worden

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2013–2014
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

2935

20-03-2014 AO
SUWI-onderwerpen

De Minister zal de Tweede Kamer
informeren over verplichte
inschrijving door werkzoekenden
bij een uitzendbureau en de
mogelijkheid van een uitzendbureau om inschrijving te weigeren

Er vindt overleg plaats tussen UWV en SZW
over de uitvoering van de verplichte
inschrijving. De Tweede Kamer zal vóór het
einde van 2016 worden geïnformeerd over de
vermeende weigering door uitzendbureaus en
de handhaving van de verplichting. Planning:
eind 4e kwartaal 2016

2951

Uitgaande brief 01-11-2013
Registratieplicht zelfstandigen op grond van de
Waadi

De beleidsregels boeteoplegging
Waadi zullen gepubliceerd worden
in de Staatscourant. Over twee jaar
zal de Minister onderzoeken of
deze regeling tot misbruik heeft
geleid. Als dat niet het geval is, kan
zo nodig een wettelijke uitzondering van de registratieplicht voor
deze groep zelfstandigen in de
Waadi worden opgenomen

Wordt meegenomen in brief over keurmerk
SNA. Planning: brief naar de Tweede Kamer
voor Prinsjesdag 2016

3075

23-01-2014 AO Arbeidsomstandigheden (Arbo)

Brand windturbine: De Minister
zegt toe de Tweede Kamer te
informeren over de resultaten van
de onderzoeken naar aanleiding
van de brand in een windturbine
met dodelijke slachtoffers

OM heeft strafrechtelijk in onderzoek
genomen. Mede vanwege complexiteit van
bewijsmateriaal is informatiemoment aan de
Kamer vooralsnog niet te bepalen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

231

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3090

13-02-2014 Plenair debat
Wet werk en zekerheid
(33 818) Voortzetting

De Minister zegt toe nauwlettend te
zullen volgen of de mogelijkheid
van hoger beroep en cassatie in de
Wwz er, gezien de precedentwerking, toe leidt dat het aantal
zaken bij de rechter op termijn zal
afnemen. De Minister zegt ook toe
scherp in de gaten te houden of het
middel niet misbruikt wordt (in die
zin dat het een onderhandelpunt
wordt), en of dit al dan niet leidt tot
een toename van hogere vergoedingen in vaststellingsovereenkomsten dan de wettelijke
transitievergoeding. Dit zal te zijner
tijd onderzocht worden door een
enquête onder werkgevers en
werknemers te houden, om na te
gaan hoe de vaststellingsovereenkomsten eruit zien. De Tweede
Kamer zal over de resultaten
worden geïnformeerd

Monitoring van de wet is in volle gang, in
hoger beroep zijn nu enkele tientallen
uitspraken gedaan, nog geen uitspraken in
cassatie. Afname van aantal zaken in eerste
aanleg wordt pas na een aantal jaren zichtbaar.
De gevolgen voor de hoogte van vergoedingen
in vaststellingsovereenkomsten zal tzt worden
onderzocht

3093

13-02-2014 Plenair debat
Wet werk en zekerheid
(33 818) Voortzetting

De Minister zegt toe dat hij de
jurisprudentie over de uitwerking
van het criterium «billijke
vergoeding» bij «ernstig
verwijtbaar handelen of nalaten» in
de Wwz op de voet zal volgen en
zal analyseren. Daarmee wacht hij
niet op de evaluatie van de totale
Wwz in 2020. Als het misgaat, als
het uit de hand loopt, komt de
Minister terug naar de Tweede
Kamer met voorstellen

De jurisprudentie zal worden gevolgd. In de
MvT bij de Wwz is opgenomen dat dit uiterlijk
in 2017 zal worden geëvalueerd, waarna het
kabinet in samenspraak met de StvdA
conclusies zal trekken en die aan de Tweede
Kamer zal voorleggen

3110

05-06-2014 AO Inburgering

De Minister zegt toe, n.a.v. vragen
De Graaf PVV betreffende
inburgeraars die met lening
examen hebben gedaan en dat niet
hebben gehaald en die vervolgens
uit beeld raken, om welke aantallen
gaat het dan, hoeveel geld is
daarmee gemoeid, hoe wordt het
geleende geld dan teruggehaald,
deze vragen mee te nemen bij de
reeds toegezegde rapportage over
de terugbetalingsdiscipline van
DUO-leningen

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
(begin september) nader geïnformeerd over de
voortgang van de inburgering

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2014–2015
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3174

01-10-2014 Vervolg AO
Kinderopvang

Vraag of kinderopvang onder WNT
valt, wordt meegenomen in de
nadere uitwerking van de omkering
die aankomend voorjaar aan de
Tweede Kamer wordt aangeboden

Dit wordt meegenomen in wetsvoorstel
Directe Financiering, dat na de zomer aan de
Tweede Kamer wordt aangeboden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

232

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3180

01-10-2014 Vervolg AO
Kinderopvang Naar
aanleiding van de uitkomst
van de verkenning naar
kinderen met diabetes in
het onderwijs, zal de
Minister de Tweede Kamer
informeren over de
maatregelen die hij
(eventueel) zal nemen in de
kinderopvangsector voor
deze kinderen

Naar aanleiding van de uitkomst
van de verkenning naar kinderen
met diabetes in het onderwijs, zal
de Minister de Tweede Kamer
informeren over de maatregelen
die hij (eventueel) zal nemen in de
kinderopvangsector voor deze
kinderen

De Tweede Kamer wordt na Prinsjesdag
geïnformeerd of er aanleiding bestaat om
maatregelen te treffen om de toegang tot de
kinderopvang van kinderen met diabetes te
bevorderen, en zo ja welke dat zijn

3186

De Minister zal de Kamer
informeren over verplichte
inschrijving door werkzoekenden bij een uitzendbureau en de mogelijkheid
van een uitzendbureau om
inschrijving te weigeren

De Minister heeft toegezegd dat hij,
naar aanleiding van het bericht in
de Volkskrant van 27 oktober, UWV
opheldering zal vragen of het
bericht in de Volkskrant juist is;of
er sprake is van een incident of
structureel;of de in 2013 gemaakte
afspraken zijn geïmplementeerd.hoe de bescherming van de
medische privacy gewaarborgd
wordt voor iedereen die contact
heeft met UWV. Alsdan zal de
Minister bezien of dat moet leiden
tot nadere maatregelen. Over de
uitkomsten zal de Minister de
Tweede Kamer informeren

UWV heeft het advies van de KNMG in
december 2015 aan SZW gezonden. In het
advies plaatst de KNMG kanttekeningen en
spreekt zich niet uit over de juridische juistheid
van de werkwijze bij UWV. SZW dringt bij UWV
op aan om alsnog de AP te consulteren. Dit
mede gelet op het bericht in Trouw (23–1). Het
UWV heeft inmiddels verzocht om een oordeel
van het AP. Dit wordt in de tweede helft van
2016 na Prinsjesdag verwacht

3199

13-11-2014 AO Participatiewet en
WWB-onderwerpen

De Staatssecretaris heeft
toegezegd voor het einde van het
jaar een brief te sturen over social
return bij het Rijk in relatie tot de
banenafspraak. Dit betreft geen
nieuwe toezegging maar een
herhaling van de toezegging, zoals
gedaan in de brief van Minister
Blok

Onlangs heeft er een overleg plaatsgevonden
met collega’s van het Ministerie van BZK.
Afgesproken is dat Minister Blok, naar
aanleiding van zijn toezegging, de regering dit
jaar informeert over SRoI binnen de rijksoverheid. Planning augustus 2016

3204

26-11-2014 Begrotingsbehandeling SZW

De Minister zegt toe de praktische
belemmeringen t.a.v. de sollicitatieverplichtingen voor oudere
werklozen te bezien

Ihkv actiepan ouderen wordt een pilot
persoonlijke ondersteuning ingericht. Deze
pilot biedt individueel maatwerk aan oudere
werkzoekenden. Daarbij zal ook de vraag
worden meegenomen of er voor oudere
werkzoekenden, naast het schrijven van
sollicitatiebrieven, andere (wellicht meer)
geschikte methoden zijn waarmee oudere
werkzoekenden op een effectieve en efficiënte
manier ander werk kunnen vinden. De
inzichten die dit oplevert kunnen vervolgens
worden meegenomen in de invulling van de
sollicitatieverplichting voor oudere werkzoekenden. Planning: 4e kwartaal 2016

3230

Verslag van het AO
arbeidsomstandigheden
van d.d. 30-10-2014

In de eerste helft van 2015
informeert de Minister de kamer
over het overleg met de sociale
partners over de beeldschermrichtlijn

De Minister heeft inmiddels een besluit
genomen. De Tweede Kamer wordt daar bij
gelegenheid over geïnformeerd (dus geen
aparte brief)

3239

22-01-2016
AO Inburgering

De Minister zegt toe om een brief
naar de Tweede Kamer te sturen
over Europese procedures zodra
infractieprocedure EC over Wib
officieel binnen is

EC is bij mail van 23 mei geïnformeerd over de
aanpassingen in de Wib. Beantwoording zal na
Prinsjesdag plaatsvinden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

233

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3261

11-02-2015 AO Arbeidsmarktbeleid

De Minister stuurde op 1 april 2015
een brief samen met OCW aan de
Tweede Kamer over het vervolg
van de Aanpak Jeugdwerkloosheid
en zegt daarin toe de Kamer
periodiek te informeren over de
voortgang

Beoogd is de Tweede Kamer een nieuwe
voortgangsrapportage aan te bieden voor de
Begrotingsbehandeling SZW 2017. Planning:
Begin december 2016

3267

25-02-2015 Plenair debat
Wetsvoorstel Pensioencommunicatie (34 008)

Voor de zomer wordt de Tweede
Kamer geïnformeerd hoe het best
kan worden gecommuniceerd over
het werkgeversdeel in de pensioenpremie

Bijgestelde planning: eind september 2016. (na
Prinsjesdag)

3290

12-03-2015 Plenaire
behandeling Wet werken
na de AOW (34 073, PM)

De Minister zal de werking van de
WAA-maatregel uit het
wetsvoorstel Werken na de
AOW-gerechtigde leeftijd
betrekken bij de evaluatie van de
wet (of dit inderdaad als antiverdringingsmaatregel werkt en
AOW-gerechtigden niet juist
aantrekkelijker maakt als
werknemer)

Planning: Betrekken bij evaluatie over de
werking van de wet over de eerste twee jaar na
inwerkingtreding, najaar 2018 gereed

3291

12-03-2015 Plenaire
behandeling Wet werken
na de AOW (34 073, PM)

De Minister zegt toe om in overleg
met de Staatssecretaris De nader
onderzoek te doen naar hoe
pensioenopbouw bij werken na de
AOW in pensioenregelingen is
geregeld. Daarbij zal de vraag
worden betrokken hoe dat het
beste geregeld kan worden voor
AOW-gerechtigden, en zal het
belang van werknemers worden
meegewogen. De Minister merkt
op dat het wel een zaak van sociale
partners is om hier afspraken over
te maken

Planning: eind september 2016 (na Prinsjesdag)

3302

Uitgaande brief 19-12-2014
Wetsvoorstel pensioencommunicatie. (Kamerstukken II, 2014–2015,
34 008, nr. 6)

Drie jaar na inwerkingtreding van
het (volledige) wetsvoorstel
nagaan of de maatregelen hebben
bijgedragen tot een beter
pensioenbegrip van de deelnemer
en daarbij ook na te gaan of er
sprake is geweest van een
verlaging van de regeldruk

Wet Pensioencommunicatie is 1 juli 2015
gefaseerd in werking getreden. Onderzoek in
2018

3304

14-04-2015 Mondelinge
vraag van het lid Krol
(50PLUS) aan de Staatssecretaris van SZW over het
bericht «Kabinet prikkelt
langer werken én straft af»

De Staatssecretaris zal het verzoek
m.b.t. het fiscale doorwerkvereiste
overbrengen aan de Staatssecretaris van Financiën. De Tweede
Kamer zal voor 15 mei a.s. een
gezamenlijke brief ontvangen. NB
Regeling van werkzaamheden d.d.
15 april. De vaste commissie voor
SZW zal nog een inventarisatie van
de vragen over het fiscale
doorwerkvereiste toesturen aan
SZW ten behoeve van de brief die
is toegezegd

Besluitvorming over afschaffen fiscale
doorwerkvereiste loopt mee met de augustusbesluitvorming

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

234

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3305

14-04-2015 Mondelinge
vraag van het lid Krol
(50PLUS) aan de Staatssecretaris van SZW over het
bericht «Kabinet prikkelt
langer werken én straft af’

De Tweede Kamer heeft een motie
aangenomen, die verzoekt in
overleg met sociale partners en
pensioenuitvoerders te komen met
voorstellen om de data voor
pensioen, ontslag en AOW te laten
samenvallen. De Tweede Kamer zal
voor de zomer in kennis worden
gesteld van de resultaten van het
overleg met sociale partners en
pensioenuitvoerders.

Stas SZW en Stas FIN zijn akkoord met
afschaffen doorwerkvereiste. Dit zal worden
opgenomen in het Belastingplan 2017, onder
voorbehoud van budgettaire dekking

3315

22-06-2016 AO Loondoorbetaling bij ziekte

Voorstel loondoorbetalingsverplichting. De minister streeft er
naar in oktober de Tweede Kamer
te informeren over de uitwerking
van de maatregelen rondom
loondoorbetaling uit de brief d.d.
21 april 2016, de variant voor kleine
werkgevers en de uitkomsten uit
het onderzoek naar het tweede
spoor.

De Tweede Kamer wordt in oktober 2016
geïnformeerd over de uitwerking van de
maatregelen rondom loondoorbetaling.

3330

09-10-2014 Plenaire
behandeling wetsvoorstel
modernisering regelingen
voor verlof 32 855

De Minister zal een arbeid en
zorgbijeenkomst organiseren en
daarna een brief met de visie van
het kabinet over arbeid en zorg
naar de Tweede Kamer sturen

Planning: Bijeenkomst wordt in oktober 2016
gehouden. De Tweede Kamer is over dit uitstel
geïnformeerd tijdens AO positie van de
mantelzorger op 14-01-2016

3332

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

De Staatssecretaris bericht in het
najaar de Tweede Kamer over wat
het voor deelnemers betekent als
een pensioenregeling naar België
verhuist

Planning: Loopt mee in toezegging van Min.
FIN om na de zomer 2016 met een plan te
komen om te voorkomen dat pensioenen
steeds meer op Europees niveau geregeld
worden en Tweede Kamer na Prinsjesdag
hierover te informeren

3334

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

De Staatssecretaris stuurt de
Tweede Kamer een inventarisatie
van wat er moet gebeuren om het
algemeen pensioenfonds voor
internationale regelingen werkbaar
te maken

Planning: Loopt mee in toezegging van Min.
FIN om na de zomer 2016 met een plan te
komen om te voorkomen dat pensioenen
steeds meer op Europees niveau geregeld
worden en Tweede Kamer na Prinsjesdag
hierover te informeren

3335

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

Het keuzerecht rond de ingang van
de pensioendatum wil de
Staatssecretaris snel nader
bestuderen. Als het enigszins kan
neemt de Staatssecretaris het in de
beantwoording van de Kamervragen van de heer Omtzigt over
de kleine pensioenen mee

Dit onderwerp gaat meelopen in het
wetstraject waardeoverdracht en kleine
pensioenen. Geplande inwerkingtreding 1 juli
2017

3336

16-06-2015 Plenaire
behandeling Wet Algemeen
Pensioenfonds

De Staatssecretaris zal de Tweede
Kamer op de hoogte stellen van de
juridische analyse over de
mogelijkheden om het overdragen
van het pensioenkapitaal bij een
verzekeraar aan een lopende
pensioenregeling bij een pensioenfonds mogelijk te maken

Dit onderwerp gaat meelopen in het
wetstraject waardeoverdracht en kleine
pensioenen. Geplande inwerkingtreding 1 juli
2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

235

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3340

Uitgaande brief 13-07-2015
Onderzoek gepensioneerden in besturen
beroepspensioenfondsen
(Kamerstukken II,
2014–2015, 33 863, nr. 33)

Er zijn veel ontwikkelingen gaande
bij de beroepspensioenfondsen,
die de Staatssecretaris de komende
jaren zal blijven bezien. De
Staatssecretaris is voornemens de
Tweede Kamer over twee jaar te
informeren over hoe die ontwikkelingen zijn verlopen en welke
conclusies daaruit zouden kunnen
volgen

Planning: Ontwikkelingen monitoren en na 2
jaar resultaten in brief naar Tweede Kamer

3354

Uitgaande brief 26-08-2015
Onderzoek «werknemers
en insolventie’

In overleg met de Minister van
Veiligheid en Justitie en met de
diverse stakeholders uit de praktijk
wil de Minister verder bekijken of
er – mede op basis van de
onderzoeksrapporten – aanleiding
is tot het nemen van maatregelen,
waaronder eventuele aanpassing
van het arbeids- en/of insolventierecht, met het oog op de positie
van de werknemer bij insolventie
van de werkgever. Over de
conclusies die de Minister hieruit
zal trekken zal de Minister de
Tweede Kamer in het eerste
kwartaal van 2016 nader informeren

Stichting van de Arbeid heeft in juli 2016
aangegeven dat er geen advies komt; formele
brief volgt. Op 10 oktober stakeholdersoverleg(met VenJ) over mogelijke maatregelen.
Daarna brief naar Tweede Kamer planning
najaar 2016 (nov/dec).

3355

Uitgaande brief 26-08-2015
Onderzoek «werknemers
en insolventie’

Naar aanleiding van de conclusie
van de onderzoekers dat in de
praktijk vaak wordt verondersteld
dat de medezeggenschapsregels
bij insolventie van de werkgever
niet van toepassing zijn, zal de
Minister in ieder geval in overleg
treden met de Commissie
Bevordering Medezeggenschap
van de Sociaal Economische Raad
om te bekijken in hoeverre er meer
bekendheid kan worden gegeven
aan het feit dat dit in beginsel wel
degelijk het geval is

Stichting van de Arbeid heeft in juli 2016
aangegeven dat er geen advies komt; formele
brief volgt. Op 10 oktober stakeholdersoverleg(met VenJ) over mogelijke maatregelen.
Daarna brief naar Tweede Kamer planning
najaar 2016 (nov/dec).

3356

Uitgaande brief 01-09-2015
Voortgangsrapportage
actieplan arbeidsmarktdiscriminatie (Kamerstukken
II, 2014–2015, 29 544, nr.
649)

De Minister zal de Tweede Kamer
volgend jaar (2016) opnieuw
informeren over de verdere
voortgang van het actieplan
arbeidsmarktdiscriminatie en
eventuele nieuwe maatregelen.

Planning: Voortgangsrapportage actieplan
arbeidsdiscriminatie december 2016

3357

02-09-2015 Plenaire
behandeling wetsvoorstel
Wijziging van de Wet
kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
verband met de totstandkoming van het personenregister kinderopvang en
peuterspeelzaalwerk en de
mogelijkheid te komen tot
meertalige buitenschoolse
opvang (34 195))

Meer duiding geven aan het begrip
structureel en regelmatig ten
behoeve van de praktijk. Dit door in
overleg met de branche in te zetten
op communicatie hierover én door
met de toezichthouder de invulling
van het begrip vast te leggen in de
beleidsregels werkwijze toezichthouder. De Tweede Kamer wordt
hierover geïnformeerd voor de
inwerkingtreding van de wet,
komend voorjaar

Inwerkingtreding wetswijziging is uitgesteld
i.v.m. vertraging bij invoering van personenregister. De Tweede Kamer zal hierover ruim
voor inwerkingtreding worden geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

236

Overzicht van door de bewindspersonen nog af te handelen toezeggingen vergaderjaar 2015–2016
ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3372

23-09-2015 AO Arbeidsmigratie

Implementatiewet handhavingsrichtlijn eind dit jaar, begin volgend
jaar aangeboden aan de Tweede
Kamer, samen met uitbreiding
ketenaansprakelijkheid naar
vervoersovereenkomst

Wetsvoorstel 34 408 is als hamerstuk
aangenomen in EK op 31-5-2016. Het 2e
onderdeel van de toezegging, de uitbreiding
ketenaansprakelijkheid, wordt plenair
behandeld na het zomerreces

3375

23-09-2015 AO Arbeidsmigratie

Er komt in oktober een brief van de
Minister van SZW en de Staatssecretaris Financiën over de
ET-regeling

Planning: Voor september 2016 gaat een brief
naar de Tweede Kamer

3385

Uitgaande brief 14-10-2015
Inzagerecht raad van
toezicht en verantwoordingsorgaan

Tijdens de behandeling van de Wet
versterking bestuur pensioenfondsen heeft de Staatssecretaris
toegezegd om drie jaar na de
inwerkingtreding van de organisatiebepalingen uit deze wet – 1 juli
2017 – een evaluatie uit te zullen
voeren. De Staatssecretaris is
bereid om in het kader van deze
evaluatie de wenselijkheid van een
inzagerecht van verantwoordingsorganen in contracten en kosten
van het pensioenfonds mee te
nemen

Planning: Start van de evaluatie is drie jaar na
inwerkingtreding van de organisatiebepalingen van de Wet versterking bestuur
pensioenfondsen en dat is 1 juli 2017. De
resultaten van de evaluatie inclusief de
monitoring kunnen vervolgens in 4e kwartaal
2017 aan beide kamers gemeld worden

3387

AO Integratie d.d.
29 oktober 2015

De Minister zegt toe dat het
onderzoek en de Kabinetsreactie
antidemocratische groeperingen in
de 1e kwartaal van 2016 naar de
Tweede Kamer gaan

Kabinetsreactie is in de maak, echter tweede
ronde BWO nodig inclusief OM. BZK is
leidend, niet bekend of nog voor het reces
rapport inclusief kabinetsreactie naar de
Tweede Kamer gaat

3394

24-09-2015 AO Medezeggenschap

Najaar 2016 ontvangt de Minister
het SER-onderzoek naar de
scholing bij de OR. Daarna zal hij
de Tweede Kamer informeren
inclusief een kabinetsreactie
daarop

Planning: Najaar 2016 brief naar de Tweede
Kamer

3395

24-09-2015 AO Medezeggenschap

Gevolgen voor de pensioenen
werknemers betrekken bij
onderzoek positie van werknemers
in insolventie

Stichting van de Arbeid heeft in juli 2016
aangegeven dat er geen advies komt; formele
brief volgt. Op 10 oktober stakeholdersoverleg(met VenJ) over mogelijke maatregelen.
Daarna brief naar de Tweede Kamer, planning
najaar 2016 (nov/dec)

3397

Uitgaande brief 30-11-2015
Uitvoering toezeggingen
pensioencommunicatie en
uniformering begrip
partner. (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 008, nr. 35)

Het is het voornemen van de
Staatssecretaris om eind volgend
jaar (2016) te bezien in hoeverre
aan deze Aanbevelingen (van de
StvdA) inzake uniformering
partnerdefinitie gevolg is gegeven
en zij zal de Tweede Kamer dan
over de uitkomsten informeren

Planning: Eind 2016 met Stichting van de
Arbeid overleggen over in hoeverre gevolg is
gegeven aan de Aanbevelingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

237

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3403

Uitgaande brief 27-11-2015
Opzet evaluatie Wwz en
eerste beeld invoering
Wwz. (Kamerstukken II,
2015–2016, 34 351, nr. 1)

De Minister zal de Tweede Kamer
periodiek, halfjaarlijks, via
voortgangsrapportages informeren
over de werking van de Wwz. In
deze halfjaarlijkse brieven zullen
dan verschillende toezeggingen en
deelrapportages over de Wwz
meelopen die eerder zijn
toegezegd

Deze toezegging loopt tot 1-1-2020. Halfjaarlijks wordt er een brief aan de Tweede Kamer
gestuurd over de voortgang van de Wwz. Er
zijn nu 2 brieven verstuurd. De eerste brief was
van 27-11-2015, (Kamerstukken II, 34 351, nr.
1). De tweede brief was van 30-06-2016
(Kamerstukken II, 2015–2016, 34 351, nr. 18)

3404

Uitgaande brief 10-12-2015
Beantwoording van de
Kamervragen van het lid
Vermeij over de representativiteit van beroepspensioenfondsen

De Staatssecretaris wil een
duurzame oplossing vinden voor
de beroepspensioenregelingen.
Daarom wil de Staatssecretaris in
overleg met de pensioensector en
sociale partners kijken naar de
wijze van verplichtstelling van
beroepspensioenfondsen, in het
bijzonder in relatie tot beroepsgenoten in loondienst en zelfstandigen, en mede in relatie tot de
voorgenomen wijziging van de
vormgeving van verplichtstelling
van bedrijfstakpensioenfondsen

Dit loopt mee in de toekomstdiscussie
pensioenen. Planning eind 2020

3406

Begrotingsdebat
2 december 2015

De Minister zegt toe het boekje van
het lid Heerma te betrekken bij de
uitwerking van de motie-Van Dam
over de weerbare democratie

De Kamer ontvangt voor Prinsjesdag een
kabinetsreactie op de motie Van Dam. BZK is
de trekker van deze kabinetsreactie

3413

29-09-2015 Stemmingen
n.a.v. de ingediende
amendementen, moties en
het wetsvoorstel plenaire
behandeling wijziging van
de Participatiewet, de
Ziektewet, de Wet werk en
inkomen naar arbeidsvermogen en de Wet
financiering sociale
verzekeringen ivm
harmonisatie van
instrumenten ter bevordering van arbeidsdeelname van arbeidsbeperkten (34 194 PM)

Na drie jaar vindt een evaluatie
naar de werking van de
no-riskpolis plaats. Op basis
daarvan zal worden bezien of er
aanleiding is voor wetgeving met
het oog op de situatie na 2020. (...)
Wanneer de tussentijdse evaluatie
aanleiding geeft tot continuering
van de uniforme no-riskpolis zal
daarvoor een nieuwe wettelijke
basis moeten worden getroffen.
Voorts is met sociale partners en
VNG afgesproken dat na drie jaar
de stand van zaken wat betreft de
premiekorting doelgroep banenafspraak zal worden bezien en dat na
vijf jaar de mobiliteitsbonus
verdwijnt voor de doelgroep van
de banenafspraak. De dan
resterende financiële middelen
kunnen dan voor andere arbeidsmarktinstrumenten in de belastingen premiesfeer worden ingezet

De evaluatie dient begin 2019 beschikbaar te
zijn omdat er dan voldoende volume is om de
evaluatie over drie jaar te kunnen uitvoeren. In
de aanloop daar naar toe zal met betrokken
partijen de evaluatie worden voorbereid.
Planning: januari 2019

3415

20-01-2016 AO Pensioenen

SZW beziet de casus van de
pensioenregeling waarvan de
uitvoering recent naar Malta is
verhuisd, en bericht de Tweede
Kamer over eventuele bevindingen

Planning: loopt mee in toezegging van Min. Fin
om na zomer 2016 met een plan te komen om
te voorkomen dat pensioenen steeds meer op
Europees niveau geregeld worden en de
Tweede Kamer na Prinsjesdag hierover te
informeren

3418

20-01-2016 AO Pensioenen

De Staatssecretaris zegt toe dat er
een onderzoek komt naar het (niet-)
gebruik van de overbruggingsregeling AOW, incl. inzicht in de
uitgekeerde bedragen

Onderzoek is afgerond. In afwachting van
SVB-rapportage. Afgesproken met de
Staatssecretaris dat brief en rapport vóór
Prinsjesdag aan de Tweede Kamer worden
verzonden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

238

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3419

20-01-2016 AO Pensioenen

De Minister zegt toe mbt uitsluitsel
over de timing van het onderzoek
OBR: wanneer krijgt de Tweede
Kamer de resultaten

Met een brief van 26-02-2016 heeft de
Staatssecretaris aan de Tweede Kamer laten
weten dat de uitkomsten van het onderzoek
naar niet-gebruik OBR vóór Prinsjesdag 2016
aan de Tweede Kamer gezonden zal worden

3433

04-02-2016 Plenair debat
inz. toekomst CAO’s

Tegelijkertijd met de reeds
geplande
monitor over transparante
dispensatiebepalingen in cao’s
(van directie UAW) zal de Minister
de Tweede Kamer na de zomer
berichten over hoe cao-partijen zelf
omgaan met dispensatieverlening,
en daarbij ook een appreciatie te
geven van het dispensatiebeleid
van SZW

Planning: najaar 2016 brief naar Kamer (mede
afhankelijk van het gereedkomen van de
monitor van UAW)

3434

18-02-2016 Verzoek va het
lid Van Weyenberg (D»66)
tijdens de RvW van 17 juni
2015 om een plenair debat
inz. het onderzoeksrapport
van het CPB inz. discriminatie op de arbeidsmarkt

In de nieuwe voortgangsrapportage actieplan arbeidsdiscriminatie die eind 2016 aan de Tweede
Kamer zal worden toegezonden
wordt ingegaan op de invulling van
diversiteitsbeleid binnen de
rijksoverheid

Planning: De verzending van de voortgangsrapportage actieplan arbeidsmarktdiscriminatie staat gepland voor oktober/ november
2016

3443

16-03-2016 AO
SUWI-onderwerpen

De Minister informeert de Tweede
Kamer uiterlijk september 2016
over de haalbaarheid dat UWV
werkzoekenden een persoonlijke
brief verstrekt met daarin
aangegeven op welke regelingen
de werkgever aanspraak kan
maken bij deze specifieke
potentiële werknemer.Aanvullende
informatie: Bovenstaand n.a.v. een
verzoek van Kamerlid Weyenberg.
Of (uitvoerbaarheid) het kan en hoe
het kan. Wenselijkheid ondersteunt
ieder

Planning: Uiterlijk eind september 2016 de
Tweede Kamer informeren

3444

16-03-2016 – AO
SUWI-onderwerpen

De Minister informeert de Tweede
Kamer in december 2016 over de
KPI’s van de ZBO’s. Aanvullende
informatie: Bij de aanbieding van
de jaarplannen 2017 worden ze
uitgelicht. Diverse Kamerleden
dringen aan op actief op de hoogte
te worden gehouden bij ontwikkelingen

Planning: december 2016

3458

23-03-2016 AO Discriminatie

De Minister zegt toe dat de Tweede
Kamer voor eind 2016 zal worden
geïnformeerd over de opbrengsten
van de motie Bisschop om
antisemitisme binnen de EU te
agenderen, waarbij nadruk ligt op
inzicht in effectieve maatregelen

De Tweede Kamer wordt conform toezegging
na Prinsjesdag (in het najaar van 2016)
hierover geïnformeerd

3459

23-03-2016 AO Discriminatie

In de voortgangsrapportage
arbeidsmarktdiscriminatie wordt
aandacht besteed aan de positieve
rol van het bedrijfsleven in het
bevorderen van meer aandacht
voor diversiteit

Planning: De volgende voortgangsrapportage
Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie staat
gepland voor oktober/november 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

239

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3463

07-04-2016 AO Huwelijksdwang en Achterlating

De Minister zegt toe dat de
voortgangsrapportage integratie
eind 2016 naar de Tweede Kamer
wordt gezonden. Daarin wordt
meegenomen of het mogelijk is
seksuele diversiteit toe te voegen
aan burgerschapsonderwijs op
scholen

De Tweede Kamer wordt na Prinsjesdag
geïnformeerd in de brief Voortgang integratie

3464

07-04-2016 AO Huwelijksdwang en Achterlating

De Minister zegt toe dat de Tweede
Kamer geïnformeerd voor het
zomerreces 2016 wordt geïnformeerd over hoe het onderzoek
wordt uitgevoerd naar de
dilemma’s waar hulpverleners mee
te maken krijgen bij hulpverlening
aan meisjes, vrouwen en LHBT’ers
met een biculturele achtergrond

De Tweede Kamer wordt voor Prinsjesdag
geïnformeerd

3465

07-04-2016 AO Huwelijksdwang en Achterlating

De Minister zegt toe dat de Tweede
Kamer voor de zomer geïnformeerd wordt over de motie van
Dam (gedeelde waarden en
onderlinge verbondenheid in de
samenleving)

De Tweede Kamer ontvangt na Prinsjesdag
eind september een kabinetsreactie op de
motie Van Dam. BZK is de trekker van deze
kabinetsreactie

3466

07-04-2016 AO Huwelijksdwang en Achterlating

De Minister zegt toe dat hij KIS om
advies zal vragen over effectieve
aanpakken. Informatie hierover
wordt opgenomen in de voortgangsrapportage integratie voor
eind 2016

De Tweede Kamer wordt na Prinsjesdag
geïnformeerd

3469

14-04-2016 AO Armoedeen Schuldenbeleid

De AMvB ten behoeve van het
moratorium komt na een consultatieronde en na advies van de Raad
van State in september naar de
Tweede Kamer

Planning september 2016 (voor Prinsjesdag)

3470

14-04-2016 AO Armoedeen Schuldenbeleid

Het streven is dat de vereenvoudiging van de beslagvrije voet per
1 januari 2017 zal worden
ingevoerd

De wetgeving voor de vereenvoudiging van de
beslagvrije voet wordt in de tweede helft van
2016 aan de Tweede Kamer aangeboden.
Planning eind december 2016

3473

14-04-2016AO Armoede- en
Schuldenbeleid

De Staatssecretaris gaat contact
opnemen met haar collega
Bussemaker over de problematiek
van jongeren met een studietoelage, die momenteel niet in de
schuldhulpverlening kunnen
komen

Op dit moment wordt een rondetafel gepland
met VNG, NVVK, OCW, DUO, St. Van de Straat
die in juni moet plaatsvinden, zodat de
resultaten hiervan in een gezamenlijke brief
van OCW en SZW voor het zomerreces aan de
kamer gestuurd kan worden. Planning eind
september 2016

3478

02-06-2016 Plenaire
behandeling wijz.wet op de
ondernemingsraden en de
Pensioenwet ivm de
bevoegdheden van de
ondernemingsraad inz. de
arbeidsvoorwaarden
pensioenen

De Staatssecretaris zal de SER om
advies vragen over de medezeggenschap tav pensioenen in kleine
bedrijven. Daarbij zal de Staatssecretaris ook aandacht vragen voor
de positie van voormalige
werknemers in gesloten pensioenregelingen

Planning: september 2016 adviesaanvraag SER

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

240

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3479

02-06-2016 Plenaire
behandeling wijz.wet op de
ondernemingsraden en de
Pensioenwet ivm de
bevoegdheden van de
ondernemingsraad inz. de
arbeidsvoorwaarden
pensioenen

Op verzoek van VVD en PvdA heeft
de Staatssecretaris toegezegd om
de uitvoering van de wet in de
praktijk – inclusief eventuele
procedures bij de rechter – te
monitoren en de Tweede Kamer
daarover na twee jaar te informeren

Planning: evaluatie medio 2018

3480

09-06-2016 AO Arbeidsmarktbeleid

Reactie op SER-advies loondoorbetaling. In najaar 2016 zal de
Minister een reactie geven op het
SER-advies over loondoorbetaling
bij ziekte. Daarbij wordt zoals
eerder toegezegd ook ingegaan op
de collectieve variant

De SER is bezig met de uitwerking van het
advies

3482

17-05-2016 Mondelinge
vraag van het lid Karabulut
(SP) over het bericht dat
421.000 kinderen in
armoede opgroeit

De Staatssecretaris zegt toe voor
de begrotingsbehandeling inzicht
te verschaffen in de (voor zover)
bekende resultaten ten aanzien van
de 5 miljoen euro die het kabinet
n.a.v. het amendement Van
Dekken/Yücel beschikbaar heeft
gesteld om meer kinderen die
opgroeien in een gezin met een
laag inkomen te kunnen laten
sporten

Het Ministerie van VWS en het Jeugdsportfonds zijn geïnformeerd over de toezegging.
Planning november 2016

3483

Uitgaande brief 21-06-2016
Reactie op aangenomen
motie 31 497 nr. 188 over
een Wajonguitkering voor
ernstig meervoudig
gehandicapte kinderen

De Staatssecretaris gaat de in de
motie geschetste situatie dat
ouders om financiële redenen hun
kinderen van school afhalen als
onderdeel van de evaluatie
Participatiewet onderzoeken. Met
de tussenrapportage evaluatie
Participatiewet rapporteert de
Staatssecretaris de Tweede Kamer
voor het zomerreces van 2017 over
de resultaten van dit onderzoek

De toezegging wordt beantwoord in de
tussenrapportage evaluatie Participatiewet
Planning: vóór zomerreces 2017

3484

22-06-2016 AO Arbeidsongeschiktheid

Informeren WGA-instroomcijfers
uitzendbranche en andere
sectoren. De Minister zal de
Tweede Kamer schriftelijk
informeren over de
WGA-instroomcijfers van de
uitzendbranche en andere sectoren

De Minister informeert de Tweede Kamer over
de voortgang in het derde kwartaal van 2016
vóór de begroting

3485

22-06-2016 AO Arbeidsongeschiktheid

Gesprek aangaan met AYA
platform. De Minister zal in gesprek
gaan met het AYA platform. De
Tweede Kamer zal hierover
gelijktijdig met de voortgang van
de AMvB geïnformeerd worden

De Minister zal in gesprek gaan met het AYA
platform. De Tweede Kamer zal hierover
gelijktijdig met de voortgang van de AmvB
geïnformeerd worden. Planning: september
2016, na Prinsjesdag

3486

22-06-2016 AO Arbeidsongeschiktheid

Uitkomsten gesprek Novag en
UWV betreffende herbeoordelingen delen. In september 2016 zal
de Minister de Tweede Kamer
informeren over de uitkomsten van
de gesprekken tussen UWV en
Novag met betrekking tot de
uitvoering van de herbeoordelingen

De Minister zal de Tweede Kamer informeren
over de uitkomsten van de gesprekken tussen
UWV en Novag met betrekking tot de
uitvoering van de herbeoordelingen. Planning:
september 2016, na Prinsjesdag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

241

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3492

08-06-2016 AO Pensioenderwerpen

De Tweede Kamer ontvangt voor
1 juli informatie over de mogelijke
marsroute nav gesprek SZW met
de partners over de fusiemogelijkheden voor verplicht gestelde
bedrijfstakpensioenfondsen

In de brief aan de Tweede Kamer van
11-07-2016 (Kamerstukken II, 32 043, 338) heeft
de Staatssecretaris aangegeven dat er
momenteel onderzoek zal plaatsvinden samen
met de pensioensector en sociale partners de
mogelijkheden voor fusie van verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen met
afgescheiden vermogens. Deze gesprekken
hebben een constructief karakter. Voor
Prinsjesdag wordt de Kamer nader geïnformeerd over de uitkomsten van deze
gesprekken.

3493

08-06-2016 AO Pensioenderwerpen

In oktober/november ontvangt de
Tweede Kamer een nieuwe
overzicht van de financiële positie
(dekkingsgraden) van de pensioenfondsen, gebaseerd op de stand
eind derde kwartaal. Het kabinet
stuurt een appreciatie mee

In het najaar van 2016 wordt een brief naar de
Tweede Kamer gestuurd

3494

08-06-2016 AO Pensioenonderwerpen

Voor 1/12 ontvangt de Tweede
Kamer een analyse over de
tendens dat pensioenfondsen naar
België uitwijken en het vestigingsklimaat voor pensioenfondsen in
Nederland

Voor 1 dec.2016 brief naar Tweede Kamer

3495

Uitgaande brief 03-06-2016
Verzamelbrief pensioenonderwerpen (Kamerstukken
II, 2015–2016, 32 043, nr.
328)

De Tweede Kamer wordt geïnformeerd over het vervolgonderzoek
naar de reden van de witte vlek

Planning: december 2016 brief naar Tweede
Kamer

3496

08-06-2016 AO Pensioenonderwerpen

Het CPB of een andere partij zal
worden gevraagd een internationale vergelijking te maken van
de rentegevoeligheid van
pensioenstelsels

Planning: december 2016

3497

Uitgaande brief 03-06-2016
Verzamelbrief pensioenonderwerpen (Kamerstukken
II, 2015–2016, 32 043, nr.
328)

Wet verplichte beroepspensioenregeling aanpassen om verschil in
rechten van verantwoordingsorganen te repareren

Dit onderwerp wordt meegenomen in
Verzamelwet pensioenen 2017. Indiening bij
Tweede Kamer op zijn vroegst november 2016

3500

Uitgaande brief 12-04-2016
Motie Kerstens.

De Minister zal Tweede Kamer voor
de begrotingsbehandeling 2016
informeren over de voortgang van
het plan van aanpak misbruik
stages

Reactie op motie Kerstens (29 544, nr. 732)
wordt hierin meegenomen. Afhandeling voor
begrotingsbehandeling 2017

3510

23-06-2016 WGO Begrotingsonderzoek

In het WGO van 23-06-2016
toegezegd dat in het vervolg
beleidsmatige en technische
mutaties in de Slotwet conform
RBV zullen worden toegelicht

In de Slotwet zullen voortaan de mutaties
worden toegelicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

242

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3511

23-06-2016 WGO Begrotingsonderzoek

In het WGO van 23-06-2016 is
toegezegd dat conform de
werkwijze bij OCW en VWS met
een werkgroep van de commissie
in gesprek zal worden gegaan om
een gezamenlijke informatiebehoefte van de Tweede Kamer en
het ministerie nader te bepalen
zodat voor alle partijen een zinvolle
en gedragen set van indicatoren/
kerncijfers beschikbaar komt

Het BOR heeft aangegeven een werkgroep te
starten na de zomer. In februari/maart 2017
verwachten zij iets op te leveren. SZW zorgt
dat zij in dit proces betrokken wordt

3512

23-06-2016 WGO Begrotingsonderzoek

In het WGO van 23-06-2016 is
toegezegd dat op basis van het
lopende onderzoek naar prestatieindicatoren UWV en SVB eind van
het jaar bezien zal worden welke
indicatoren kunnen worden
opgenomen in Begroting en
Jaarverslag

Afspraken met SVB zijn bijna rond. Gesprekken
met UWV lopen nog. Planning 1e kwartaal
2017

3513

23-06-2016 WGO Begrotingsonderzoek

De Minister zegt toe de Tweede
Kamer vóór 1 oktober 2016 een
beeld te geven of het mogelijk is
om de tussenevaluatie sectorplannen voor de verkiezingen af te
ronden

De Tweede Kamer zal vóór 1 oktober 2016
geïnformeerd worden of de tussenevaluatie
Sectorplannen vóór de verkiezingen afgerond
kan worden. Planning: vóór 1 oktober 2016

3514

06-07-2016 AO Armoedeen Schuldenbeleid

Voor 1 september zal de Staatssecretaris de Tweede Kamer
informeren over de mogelijkheid
om in de verkenning van de SER
naar combinatiebanen, waarbij
aandacht is voor werkende armen,
ook de positie van de eenverdieners onder de werkende armen
te betrekken. De verkenning zelf
verwacht de Staatssecretaris in het
najaar

Antwoord wordt voorbereid, vraag wordt
informeel bij de SER uitgezet. Planning: vóór
Prinsjesdag 2016

3515

20-01-2016 AO Pensioenen

SZW beziet de casus van de
pensioenregeling waarvan de
uitvoering recent naar Malta is
verhuisd, en bericht de Tweede
Kamer over eventuele bevindingen

Aan de afwikkeling van de toezegging wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning begin januari 2017

3516

06-07-2016 AO Armoede en
Schuldenbeleid

Uiterlijk eind november maakt de
Staatssecretaris aan de Tweede
Kamer duidelijk of en op welke
punten wetgeving aangepast dient
te worden om de toegang tot de
schuldhulpverlening te verbeteren
(verduidelijken). Het onderzoek
naar de toegang tot de schuldhulpverlening door inspectie SZW
verschijnt in oktober/november.
Om tijd te winnen bereidt ze al een
eventuele wetswijziging voor, maar
of dat daadwerkelijk doorgang
krijgt is afhankelijk van de
uitkomsten van het onderzoek

Aan de afwikkeling van de toezegging wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning eind november 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

243

ID

Datum/Vindplaats

Omschrijving

Stand van zaken

3517

06-07-2016 AO Armoede en
Schuldenbeleid

Na het reces en voor de begrotingsbehandeling zal de Staatssecretaris de Tweede Kamer
informeren over de vorderingen
van de gesprekken met VNG en de
rechterlijke macht over alternatieven voor beschermingsbewind

Aan de afwikkeling van de toezegging wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning begin oktober 2016

3518

06-07-2016 AO Armoede en
Schuldenbeleid

Voor eind oktober gaat de
Staatssecretaris in gesprek met
VWS en Maatschappelijke opvang
koepels over armoedeproblematiek
in de vrouwenopvang en zelfredzaamheid

Aan de afwikkeling van de toezegging wordt
gewerkt. Beoogd is de Tweede Kamer daarover
te berichten. Planning eind oktober 2016

3519

30-06-2016 Uitgaande brief
tweede voortgangsbrief
Wwz

De Minister zegt toe om de Tweede
Kamer te informeren over de
uitkomsten van het gesprek met de
Raad voor de Rechtspraak (RvdR)
over de toepassing van het nieuwe
ontslagrecht uit de Wwz. Het gaat
om de constatering uit onderzoek
dat de hoogte van de transitievergoeding soms lijkt te worden
meegewogen bij het toe- of
afwijzen van een ontbindingsverzoek en om de vraag waarom
rechters menen in soms te weinig
ruimte te zien om te ontbinden
o.g.v. een verstoorde arbeidsverhouding

Planning: wanneer gesprek met de RvdR heeft
plaatsgevonden, wordt een brief aan de
Tweede Kamer opgesteld, naar verwachting
december 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

244

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

245

99.362

1.101

3.233

12.600

12.269

156.301

0

3.400

15.500

13.300

3.900

5.500

0
0

300
108.001
6.400

2016

283
67.067
2.809

2015

158.023

0

3.400

5.000

13.300

6.300

18.750

0
105.973
5.300

2017

77.394

0

3.400

0

0

16.800

13.250

0
43.244
700

2018

40.000

0

0

0

0

0

0

0
40.000
0

2019

0

0

0

0

0

0

0

0
0
0

2020

0

0

0

0

0

0

0

0
0
0

2021

550

10

480

divers

5

–

–

7
33
15

Aantal
verleningen
2015

–

–

–

2013

–

–

2013
–
–

Laatste
evaluatie
(jaartal,
met
hyperlink
naar
vindplaats)

2016

2017

2016

3

2017

2019

2019

2018
2017
2020

Volgende
evaluatie
(jaartal)

2014

2018

2016

2017

2018

2019

2017
2016
2018

Einddatum
subsidie
(jaartal)

2

De volledige naam: Cofinanciering projecten dienstverlening werkzoekenden en projecten samenwerking en regie arbeidsmarkt.
De regeling Scholing jonggehandicapten wordt steeds voor een periode opengesteld en toegekend en daarna via een in het Staatsblad te publiceren wijziging verlengd.
3
Conform artikel 27 van de regeling heeft het UWV verslag gedaan van de doeltreffendheid van de regeling in de periodieke rapportages van het UWV. Bij brief Tweede Kamer, 2014–2015, 29
544, nr. 617 is verslag gedaan over de stand van zaken en ontwikkelingen van deze subsidieregeling. Begin 2017 zal de Minister van SZW een brief met de eindresultaten van de regeling naar de
Tweede Kamer sturen.

1

13

7

5

4

2

TOTAAL

Kwaliteit arbeidsverhoudingen
Sectorplannen
Armoede en schulden
Cofinanciering dienstverlening1
Scholing richting een
kansberoep
Scholing jonggehandicapten2
Scholing en plaatsing
oudere werklozen
Versterking vaardigheden
Subsidiëring overleg
minderheden

1

2
2
2

Naam subsidie (met
hyperlink naar
vindplaats)

Artikel

Tabel B.6.1 Subsidies uit hoofde van subsidieregelingen (x € 1.000)

«De aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als
betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten».

Definitie subsidie
In deze bijlage wordt de subsidiedefinitie van de Algemene wet bestuursrecht gebruikt. Deze wet definieert een subsidie als volgt (artikel 4.21 Awb):

In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van de subsidies van het Ministerie van SZW.
Binnen deze bijlage wordt onderscheid gemaakt tussen subsidies uit hoofde van subsidieregelingen en incidentele subsidies uit hoofde van de
Kaderwet SZW. Subsidieregelingen zijn regelingen die door het Ministerie van SZW zijn ingesteld. De Kaderwet SZW is een algemene titel op grond
waarvan partijen een subsidieverzoek kunnen indienen bij het Ministerie van SZW.

BIJLAGE 6 SUBSIDIEOVERZICHT

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

246

9.340
3.240
1.367
4.733
1.506

5.540
2.846
1.030
1.664
191
21.274

6.307
3.103
100
2.800
304
1.483

7.928
4.824
0
2.800
304
2.327

19.336

2.638

2016

3.350

2015

19.442

3.240
1.032
5.668
396

9.940

4.125
1.021
0
2.800
304
1.972

3.009

2017

11.051

1.650
1.032
750
43

3.432

3.450
346
0
2.800
304
1.206

2.920

2018

13.618

1.650
1.032
750
0

3.432

3.361
257
0
2.800
304
4.600

2.225

2019

14.338

2.250
1.032
750
0

4.032

3.361
257
0
2.800
304
4.600

2.345

2020

14.338

2.250
1.032
750
0

4.032

3.361
257
0
2.800
304
4.600

2.345

2021

77

5
1
19
2

17
1
1
1
8

23

Aantal
verleningen
2015

–

–

2015

–

2013

Laatste
evaluatie
(jaartal,
met
hyperlink
naar
vindplaats)

–

2016

2021

2018

2020

Volgende
evaluatie
(jaartal)

–

–

–

–

–

Einddatum
subsidie
(zie
toelichting)

Incidentele subsidies worden vanwege het ad-hoc-karakter en de veelal kleine bedragen niet afzonderlijk geëvalueerd. In tabel B.6.2 wordt onder de
laatste en volgende evaluatie verwezen naar de beleidsdoorlichtingen op het desbetreffende beleidsartikel. In een beleidsdoorlichting kan het
gehele beleidsterrein aan de orde komen. In 2013 is de begroting van SZW opnieuw ingedeeld. Beleidsartikel 2 is gevormd uit diverse andere
artikelen. Dit houdt in dat er nog geen beleidsdoorlichting van beleidsartikel 2 is geweest. Omdat beleidsartikel 13 Integratie en maatschappelijke
samenhang pas sinds 2013 op de begroting van SZW staat, heeft hier nog niet eerder een beleidsdoorlichting plaatsgevonden.
Tabel B.6.2 geeft een overzicht van de in de begroting 2017 onder het financiële instrument subsidies beschikbare middelen. Deze middelen zijn
beschikbaar voor aanvragen voor incidentele subsidies (looptijd in de regel niet meer dan vier jaar). Op voorhand kan niet worden aangegeven
welke subsidies zullen worden aangevraagd en wat de einddatum zal zijn. Omdat daarnaast de middelen structureel op de begroting staan, wordt
de einddatum in deze tabel niet ingevuld.

98

TOTAAL

Arbeidsmarkt
Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet
subsidies algemeen
EFMB
SBCM
Nibud
Kinderopvang
Integratie en
maatschappelijke
samenhang
opbouw kennisfunctie
integratie
vluchtelingenwerk
overig
Algemeen

1
2

7
13

Naam subsidie (met
hyperlink naar
vindplaats)

Artikel

Tabel B.6.2 Beschikbare middelen incidentele subsidies uit hoofde van de Kaderwet (x € 1.000)

BIJLAGE 7 OVERZICHT EVALUATIES EN OVERIG ONDERZOEK
Overzicht onderzoek artikel 1: Arbeidsmarkt
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Arbeidsmarkt

2019

2020

Evaluatie Wet aanpak schijnconstructies (WAS)
Tussentijdse evaluatie duurzame inzetbaarheid in het
MKB1
Profijt van de overheid
Definitieve evaluatie duurzame inzetbaarheid in het MKB2
Monitoring en evaluatie Regeling cofinanciering sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en 11)
Monitoring en evaluatie sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en
11)
Werken na de AOW (artikel 1, 5 en 8)
Tussentijdse evaluatie jeugdlonen
Evaluatie Wwz (artikel 1 en 5)
Evaluatie mobiliteitsbonussen in dienst nemen arbeidsgehandicapten en uitkeringsgerechtigden ouder dan 56 jaar
Evaluatie Wet flexibel werken
Evaluatie arbeidsgerelateerde zorg

2015
2015

2016
2016

2016
2016
2014

2017
2016
2016

2017

2019

2016
2018
2014
2019

2018
2019
2020
2019

2018
2020

2020
2020

2015
2016
2014

2016
2019
2016

2016
2017

2013
2019

2018

2020

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Langer doorwerken met arbeidsbeperkingen
Effectmeting Brug-ww en scholingsvouchers
Evaluatie ESF-regeling Duurzame Inzetbaarheid voor
bedrijven
Evaluatie ESF-regeling Actieve Inclusie
Evaluatie ESF-regeling Duurzame inzetbaarheid voor
sectoren
Evaluatie ESF-regeling Geïntegreerde en Territoriale
Investering
1
2

Bij Begroting 2016 onder de titel «Tussentijdse evaluatie Actieplan Gezond Bedrijf».
Bij Begroting 2016 onder de titel «Definitieve evaluatie Actieplan Gezond Bedrijf».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

247

Overzicht onderzoek artikel 2: Bijstandswet, Participatiewet en Toeslagenwet
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Bijstand, Participatiewet en Toeslagenwet

2017

2018

Monitoring en evaluatie Regeling cofinanciering sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en 11)
Monitoring en evaluatie sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en
11)
Effect tijdelijke aanvullende dienstverlening UWV
Subsidieregeling evaluatie armoede- en schuldenproblematiek
Evaluatie loonkostensubsidie en dispensatie
Evaluatie no-riskpolis o.g.v. wetsvoorstel Harmonisatie
instrumenten Participatiewet
Evaluatie quotumheffing (indien quotum geactiveerd)

2014

2016

2017

2019

2017
2018

n.n.t.b.1
2018

2016
2019

2018
2019

2019

2020

2014
2014
2014
2014
2015
2015
2016
2017

2017
2017
2017
2019
2019
2017
2017
2019

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Ervaringsonderzoek werkgevers Participatiewet
Ervaringsonderzoek doelgroep Participatiewet
Ervaringsonderzoek gemeenten Participatiewet
Monitor en eindevaluatie Participatiewet
Gemeentecijfers monitor transities Participatiewet
Thermometer Wsw (eenmeting)
Onderzoek Normbaten Bbz
Evaluatie EFMB (Europees Fonds voor de Meest Behoeftigen)

1
SZW bespreekt de komende tijd de looptijd en methodiek van het onderzoek met een onderzoeksbureau. Deze gesprekken zijn bepalend voor het
moment van oplevering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

248

Overzicht onderzoek artikel 3: Arbeidsongeschiktheid
Titel/onderwerp

Start

Afronding

2014

2016

2016

2017

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Niet van toepassing1
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Evaluatie modernisering ZW (artikel 3 en 6, finale
effectmeting)
Arbeidsongeschiktheid1
2. Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Niet van toepassing
1
Oorspronkelijk stond de beleidsdoorlichting artikel 3 (arbeidsongeschiktheid) gepland in 2017. Uiterlijk 1 maart 2017 wordt het IBO (Interdepartementaal beleidsonderzoek) Arbeidsongeschiktheid opgeleverd. Voor wat betreft de onderwerpen die in het IBO aan de orde komen (WIA), komt het
IBO in plaats van de beleidsdoorlichting. Voor een aantal relatief kleine onderwerpen (onder andere WAZ) die niet in het IBO terugkomen is er voor
gekozen om deze in een aparte evaluatie aan de orde te laten komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

249

Overzicht onderzoek artikel 4: Jonggehandicapten
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Jonggehandicapten

2016

2017

2015

2016

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Onderzoek naar het begrip «Arbeidsvermogen»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

250

Overzicht onderzoek artikel 5: Werkloosheid
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Werkloosheid

2015

2016

Monitoring en evaluatie Regeling cofinanciering
sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en 11)
Regeling vrijwilligerswerk in de WW
Meting netto-effectiviteit netwerktrainingen1
Werken na de AOW (artikel 1, 5 en 8)
Evaluatie Actieplan Perspectief voor vijftigplussers
Monitoring en evaluatie sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en
11)
Perspectief voor vijftigplussers
Evaluatie Wwz (artikel 1 en 5)

2014

2016

2016
2016
2016
2017
2017

2016
2017
2018
2019
2019

2017
2014

2019
2020

2016

2016

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid

2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Onderzoekskader Evaluatie Actieplan Perspectief voor
vijftigplussers
1

Bij Begroting 2016 onder de titel «Evaluatie subsidie 50plus werkt!»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

251

Overzicht onderzoek artikel 6: Ziekte en zwangerschap
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Ziekte en zwangerschap

2015

2017

Evaluatie modernisering ZW (artikel 3 en 6, finale
effectmeting)
Pilot Ziektewet uitstroom sectoren

2014

2016

2014

2017

2016

2017

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid

2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Effectiviteit van re-integratie in het tweede spoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

252

Overzicht onderzoek artikel 7: Kinderopvang
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Kinderopvang

2020

2021

Evaluatie Commissie Gunning (inclusief evaluatie
«continue screening»)

2016

2016

2015

2016

2015
2015

2016
2016

2016

2016

2016
2015

2016
2018

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid

2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Nulmeting aanwezigheid oudercommissies en alternatieve
vormen van ouderparticipatie
Wachtlijst en capaciteitsonderzoek
Evaluatie subsidieregelingen versterking vaardigheden
(tussentijds verslag)
Kwaliteitsonderzoek (monitor) Kinderopvang
(KDV, BSO, PSZ, GO)
Kwaliteit ouderparticipatiecreches (OPC’s)
Evaluatie subsidieregelingen versterking vaardigheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

253

Overzicht onderzoek artikel 8: Oudedagsvoorziening
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Oudedagsvoorziening

2018

2019

Werken na de AOW (artikel 1, 5 en 8)

2016

2018

2015
2016

2016
2016

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Monitor twee daken regeling1
Impact van een overstap van een uniform naar een
life-cycle beleggingsbeleid in de opbouwfase
1

Bij Begroting 2016 onder de titel «Monitor twee-woningenregel».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

254

Overzicht onderzoek artikel 9: Nabestaanden
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Nabestaanden

2018

2019

2016

2017

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Experiment Anw inlichtingenplicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

255

Overzicht onderzoek artikel 10: Tegemoetkoming ouders
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Tegemoetkoming ouders

2017

2018

2015

2016

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Monitor alleenstaande ouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

256

Overzicht onderzoek artikel 11: Uitvoering
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Uitvoering

2020

2021

Monitoring en evaluatie Regeling cofinanciering
sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en 11)
Monitoring en evaluatie sectorplannen (artikel 1, 2, 5 en
11)
Evaluatie handhavingsbeleid SZW mbt sociale
verzekeringswetten

2014

2016

2017

2019

2016

2017

2015

2016

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen

1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid

2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Privacy impact assessment toegang SUWI

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

257

Overzicht onderzoek artikel 13: Integratie en maatschappelijke samenhang
Titel/onderwerp

Start

Afronding

Integratie en maatschappelijke samenhang

2015

2016

Evaluatieonderzoek zelfbeschikking

2015

2017

2015
2015

2016
2016

2015

2016

2016
2016

2017
2017

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
2 Ex-ante onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
2a. MKBA’s
Niet van toepassing
2b. Ander ex-ante onderzoek naar
doeltreffendheid en doelmatigheid
Niet van toepassing
3. Overig onderzoek
Jaarrapport Integratie
Hoofdonderzoek Maatschappelijke aansluiting kinderen
EU-migranten
Verdiepende studie 2015, de effecten van het
integratiebeleid in Nederland
Monitor inclusie (Roma)
Barometer Culturele diversiteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

258

BIJLAGE 8 HORIZONTALE OVERZICHTCONSTRUCTIE INTEGRATIEBELEID ETNISCHE MINDERHEDEN
Tabel B.8 Overzichtconstructie Integratiebeleid etnische minderheden
Nr. hoofdstuk

Ministerie

Artikel

Onderdeel

Doelstelling

Inburgering
XV

SZW

13

–

Faciliteren dat inburgeringsplichtigen hun
inburgeringsexamen halen.

VenJ
BZK

31
7

31.2
7.1

XVIII
WR
Jeugd (en veiligheid)
XV
SZW

3

3.1

Overheid als werkgever.
Mede zorgen voor een voldoende aanbod van
goed geschoold overheidspersoneel en voor een
betrouwbare, herkenbare overheid door het
bevorderen van integriteit, diversiteit, transparantie en kostenbewustzijn van overheidsorganisaties.
Kwaliteit Rijksdienst.

13

–

Het versterken van maatschappelijke en economische zelfredzaamheid, zodat de maatschappelijke samenhang toeneemt en tegenstellingen
worden tegengegaan.

Arbeid en werkgelegenheid
VI
VII

Emancipatie
VIII

OCW

25

–

Het versterken van maatschappelijke zelfredzaamheid van bi-culturele LHBT’s en bijdragen aan
de sociale acceptatie op grond van seksuele
oriëntatie en/of gender-identiteit in bi-culturele
kringen.

Participatie
VII

BZK

7

7.2

XV

SZW

13

–

XVIII

WR

1

1.1

Uitvoeren van pensioenregelingen voor
(voormalige) Nederlandse ambtenaren uit de
voormalig overzeese gebiedsdelen en hun
nagelaten betrekkingen.
Het versterken van maatschappelijke en economische zelfredzaamheid, zodat de maatschappelijke samenhang toeneemt en tegenstellingen
worden tegengegaan.
Een vrij toegankelijke, vraaggerichte woningmarkt
met steun voor degenen die dat nodig hebben.

Toelichting

In het interdepartementaal overzicht integratiebeleid etnische minderheden zijn doelstellingen opgenomen uit de begrotingen met specifieke
maatregelen en algemene maatregelen, waarbij expliciete beleidsdoelstellingen op het terrein van het integratiebeleid etnische minderheden zijn
geformuleerd in de begroting, in beleidsnota’s of in de integratiemonitor.
Het overzicht is ingedeeld naar een aantal beleidsterreinen om de
samenhang tussen de beleidsmaatregelen van de verschillende ministeries inzichtelijker te maken: Inburgering, Arbeid en werkgelegenheid,
Jeugd (en veiligheid), Emancipatie en Participatie.
Voor elk beleidsterrein is weergegeven waar de specifieke en algemene
maatregelen zijn te vinden in de Rijksbegroting. Weergegeven zijn:
• Begrotingshoofdstuk;
• Ministerie;
• Nummer artikel;
• Onderdeel artikel (indien in de desbetreffende begroting nader
uitgesplitst);
• Omschrijving doelstelling waar de maatregel deel van uitmaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

259

De maatregelen op andere begrotingshoofdstukken dan die van SZW
worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van bewindspersonen van
andere departementen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

260

BIJLAGE 9 LIJST MET AFKORTINGEN
AIO
AKW
AMU
AMvB
Anw
Aof
AOV
AOW
Arbo
ATW
avv
Awb
AWf
AWW
AZC
BKWI
Brzo
BTW
BZK
bqa
cao
CBS
CEP
CN
COA
CPB
Ctgb
Divosa
DNB
DUO
DWSRA
EBB
EFMB
EGF
EMU
EMVF
ESF
EU
EZ
fte
GGD
IAU
IB
IBO
ICT
ILO
IOAOW
IOAW

Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen
Algemene Kinderbijslagwet
Aanpak Malafide Uitzendbureaus
Algemene Maatregel van Bestuur
Algemene nabestaandenwet
Arbeidsongeschiktheidsfonds
Algemene Ouderdomsverzekering Caribisch Nederland
Algemene Ouderdomswet
Arbeidsomstandigheden
Arbeidstijdenwet
Algemeen verbindend verklaren van bepalingen van
collectieve arbeidsovereenkomsten
Algemene wet bestuursrecht
Algemeen Werkloosheidsfonds
Algemene Weduwen- en Wezenverzekering Caribisch
Nederland
Asielzoekerscentrum
Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
Besluit risico’s zware ongevallen
Belasting Toegevoegde Waarde
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
collectieve arbeidsovereenkomst
Centraal Bureau voor de Statistiek
Centraal Economisch Plan
Caribisch Nederland
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
Centraal Planbureau
College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
Vereniging van directeuren van gemeentelijke sociale
diensten
De Nederlandsche Bank
Dienst Uitvoering Onderwijs
Dienstverlening Werkzoekenden en projecten Samenwerking en Regie Arbeidsmarkt
Enquête Beroepsbevolking
Europees Fonds voor Meest Behoeftigen
Europees Globalisatiefonds
Economische en Monetaire Unie
Europese Migratie- en VeiligheidsFondsen
Europees Sociaal Fonds
Europese Unie
Ministerie van Economische Zaken
fulltime equivalent (=voltijdbaan)
Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
Incidentele aanvullende uitkering
Inlichtingenbureau
Interdepartementaal Beleidsonderzoek
Informatie- en Communicatie Technologie
International Labour Organization
Inkomensondersteuning AOW-gerechtigden
Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

261

IOAZ
IOW
IVA
KOT
LCR
LIV
LKV
MAU
MEV
mkb
MKOB
MLT
NCvB
NT2
OBR
OCW
Oke
OM
OOP
OR
Pgb
PGVN
PSA
RBG-eng
RCSP
RCN
RIVM
RSO
RWT
RUS
SBCM
SER
SSO
SUWI
SVB
Sw
SZA
SZW
TAS
TK
TOG
TNO
TW
twv
UFO
UWV
VenJ
VNG
VWS
Waadi
Wajong
WAO

Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
Inkomensvoorziening oudere werklozen
Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten
Kinderopvangtoeslag
Landelijke Cliënten Raad
Lage-inkomensvoordeel
Loonkostenvoordeel
Meerjarige aanvullende uitkering
Macro-Economische Verkenning
midden- en kleinbedrijf
Mogelijkheid koopkrachttegemoetkoming voor oudere
belastingplichtigen
Middellange Termijnraming
Nederlands Centrum voor Beroepsziekten
Nederlands als tweede Taal
Overbruggingsregeling AOW
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie
Openbaar Ministerie
Out Of Pocket kosten
Ondernemingsraad
Persoonsgebonden Budget
Publieke Gezondheid en Veiligheid Nederland
Psychosociale Arbeidsbelasting
Rijksbegroting in enge zin
Regeling sectorgewijze opleidingen / sectorplannen
Rijksdienst Caribisch Nederland
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Rijksschoonmaakorganisatie
Rechtspersoon met een wettelijke taak
Raamwerk voor Uitvoering van Rijkssubsidies
Stichting Beheer Collectieve Middelen
Sociaal Economische Raad
Shared Service Organisaties
Structuur Uitvoering Werk en Inkomen
Sociale Verzekeringsbank
Sociale werkvoorziening
Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers
Tweede Kamer
Tegemoetkoming Onderhoudskosten thuiswonende
gehandicapte kinderen
Instituut voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderwijs
Toeslagenwet
Tewerkstellingsvergunning
Uitvoeringsfonds Overheid
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Vereniging Nederlandse Gemeenten
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs
Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten
Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

262

Was
WAV
WAZ
WAZO
WGA
Wgs
WIA
WKB
Wko
Wml
WOR
WR
Wtl
Wsw
Wtcg
WW
WWB
Wwz
ZBO
ZonMw
ZW
zzp’er

Wet Aanpak Schijnconstructies
Wet Arbeid Vreemdelingen
Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen
Wet arbeid en zorg
Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten
Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen
Wet op het kindgebonden budget
Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen
Wettelijk Minimumloon
Wet op de Ondernemingsraden
Ministerie van Wonen en Rijksdienst
Wet tegemoetkomingen loondomein
Wet sociale werkvoorziening
Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
Werkloosheidswet
Wet Werk en Bijstand
Wet werk en zekerheid
Zelfstandige Bestuursorgaan
Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen
Ziektewet
zelfstandige zonder personeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 550 XV, nr. 2

263