mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB
019 Programmarapportage UZB 2016-2019
16-2019 Programmarapportage UZB 2016-2019
mmarapportage UZB 2016-2019 Programmarapportage
age UZB 2016-2019 Programmarapportage UZB

Programma­
rapportage UZB
2016-2019

Inhoud
1

Inleiding

3

2	De uitzendsector: een overzicht

4

3

Risico’s

6

4

Motieven niet-naleving

7

5

Onze aanpak

8

5.1
5.2
5.3
5.4

8
9
10
11

Preventie
Aanpak van misstanden
Publiek-private samenwerking
Internationale samenwerking

6

Cijfermatige resultaten

12

7

Tot slot

14

1 Inleiding
Uitzendbureaus vervullen een belangrijke functie door te
bemiddelen in personeel voor tijdelijk werk, opvang van ziekte
of piekmomenten. Daarnaast is er sprake van misstanden en
malafide praktijken.
De Inspectie SZW zet zich in voor gezond, veilig en eerlijk werk.
Toezicht en recherche worden risicogericht ingezet. Interventies
vinden plaats via 17 programma’s. Op grond van de Inspectiebrede
risico analyse richt een van die programma’s zich specifiek op
uitzendbureaus.1
In Nederland wordt veel meer dan in vergelijkbare landen gebruik
gemaakt van uitzendarbeid als structurele voorziening van werk.2
Arbeidskosten spelen daarbij een cruciale rol.3
Naast de belangrijke allocatieve functie en de ‘opstap’ die
uitzendarbeid biedt op de arbeidsmarkt, is ook illustratief wat de
Inspectie hierover in het jaarverslag 20184 schreef: dat malafide
uitzendbureaus voor eenvoudig, vies werk arbeidsmigranten een
totaalpakket aanbieden en het zien als een (extra) verdienmodel:
arbeid, huisvesting en vervoer van en naar werk tot aan werving in
het buitenland. Dit zorgt voor een afhankelijkheid waar malafide
werkgevers gebruik van maken door deze werknemers niet te
betalen waar zij recht op hebben, te veel te vragen voor kwalitatief
gebrekkige huisvesting, andere ‘kosten’ in rekening te brengen,
tot aan arbeidsuitbuiting. Dat is sindsdien niet gewijzigd en de
Inspectie SZW ontdekt en ontrafelt telkens weer nieuwe
verdienmodellen.
Deze problematiek bestaat al langer. Dat was een belangrijke
reden om in het Inspectie Control Framework (ICF) in 2017 specifiek
aandacht te vragen voor misstanden in de uitzendbranche (en bij
hun inleners).5 Onderdeel van de analyse in het ICF was de
ontoereikendheid van de inzet in de uitzendsector, met name
gericht op eerlijk werk. Doelstelling in het ICF is de dekking op de
problematiek rond oneerlijk werk te verdubbelen. De uitbreiding
van de Inspectie SZW voor het doel eerlijk werk vindt met name
plaats in 2020-2022. Deze rapportage over de jaren 2016-2019 is
nog tegen de achtergrond van tekortschietende capaciteit voor de
ICF-doelen.
Meerjarenplan 2015-2018, Kamerstukken II 2014/15, 34000-XV-4.
Meerjarenplan 2019-2022, Kamerstukken II 2018/19, 35000-XV-10.
2
Zie bijvoorbeeld OESO en CBS, De uitzendbranche in Nederland sinds 2005,
2018, p. 19.
3
De Inspectie constateerde in de eerste Staat van eerlijk werk in 2017 dat in de
voorgaande vijf jaar rond de 40 procent van alle meldingen over onderbetaling
uit de arbeidsbemiddelings- en uitzendsector komt.
4
Kamerstukken II 2018/19, 35 000 XV, nr. 91, bijlage.
5
Zie Kamerstukken II 2016/17, 34 550 XV, nr. 74 en bijlage 807446.

Deze rapportage belicht wat is bereikt en hoe die inzet wordt
voortgezet. In de afgelopen jaren is in het programma Uitzend­
bureaus risicogericht een gevarieerde mix aan interventies
ingezet. Met de aanpak van malafide in- en uitleners richt het
programma zich op het verminderen van misstanden in de sector.
De Inspectie SZW wijst inleners ook op hun verantwoordelijkheid
om een uitzendbureau in te schakelen dat werkt volgens de
wet- en regelgeving, en om niet met malafide bureaus in zee te
gaan.
Naast inspecties en rechercheonderzoeken die gericht zijn op de
‘rotte appels’ in de sector, is een brede basis aan ondernemingen
in de sector bereikt met andere interventies. Als ‘ogen en oren’ op
de uitzendmarkt levert de analyse in dit programma een scherp
beeld van de constructies, prikkels en misstanden, zoals op
geaggregeerd niveau beschreven in de Staat van Eerlijk werk.6
De Inspectie SZW werkte en werkt intensief samen met andere
overheidsorganisaties en belanghebbenden in de sector in het
belang van eerlijk, veilig en gezond werk.

Leeswijzer
In paragraaf 2 geven wij een overzicht van de uitzendsector in
aantallen bedrijven in de periode 2011 – 2018. Dat geeft ook een
beeld van de dynamiek in deze sector. In deze paragraaf geven wij
ook de context weer waarbinnen het programma uitzendbureaus
opereert, met onder andere een schets van de arbeidsmarkt en de
effecten van toenemende flexibilisering. In paragraaf 3 volgt een
korte schets van de arbeidsrisico’s en in paragraaf 4 de motieven
voor niet-naleving. In paragraaf 5 komt de aanpak van het
programma aan de orde en in paragraaf 6 presenteren wij de
resultaten van die aanpak. Paragraaf 7 geeft tot slot een overzicht
van de belangrijkste bevindingen van het programma.

1

6

Zie Kamerstukken II 2019/20, 29 544, nr. 950, bijlage 1.

3 Programmarapportage UZB 2016-2019

2	De uitzendsector: een overzicht
Omvang en dynamiek
In de uitzendsector zijn ruim 23.000 bedrijven actief en werken
dagelijks meer dan 850.000 werknemers.7 Een groot gedeelte van
deze werknemers komt uit Midden- en Oost-Europa. Eén op de vijf
uitzendkrachten werkt in de industrie. Daarnaast werken veel
uitzendkrachten in de bouw, het vervoer en de opslag, het openbaar
bestuur en de overheidsdiensten.
De onderstaande tabel laat de ontwikkeling zien van het aantal
ondernemingen in de sector Arbeidsbemiddeling, Uitzendbureaus
en Personeelsbeheer (uitgesplitst naar soort onderneming) over
de afgelopen jaren.
Aantal ondernemingen

2011

2013

2015

2018

Arbeids­bemiddelings­
bureaus

5.425

5.520

5.795

6.575

Uitzendbureaus

3.795

3.810

3.595

3.745

Uitleenbureaus

2.295

2.330

2.350

2.710

Banenpools

80

65

80

90

Payroll­ondernemingen

75

165

215

270

Dienstverlening akker- en
tuinbouw

9.170

9.450

9.710

10.325

Totaal

20.840

21.340

21.745

23.715

De uitzendsector is dynamisch. Jaarlijks zien we veel starters,
tegelijkertijd zijn er ook veel bedrijven die hun activiteiten staken.
Jaren

Inschrijving

Uitschrijving

2012

3.250

95

2013

3.683

1.224

2014

4.308

2.783

2015

4.444

2.895

2016

4.280

3.255

2017

4.511

3.068

2018

5.285

2.982

Totaal

29.761

16.302

Arbeidsmarkt
De afgelopen decennia is de flexibele schil van tijdelijke contracten,
uitzendkrachten en zzp’ers op de Nederlandse arbeidsmarkt sterk
gegroeid. Was het aandeel werknemers met een vast contract in
2005 nog 71 procent van de werkzame beroepsbevolking, in 2018
was dat percentage gedaald tot 61 procent. Het aandeel werk­
nemers met een flexibel arbeidscontract steeg van 14,5 procent in
2005 naar 22,5 procent in 2018.

Bron: CBS

Tweedeling op de arbeidsmarkt
Volgens gegevens van de Kamer van Koophandel hebben ongeveer
39.000 ondernemingen een Waadi-registratie (Wet allocatie
arbeidskrachten door intermediairs). De registratie bij de KvK
omvat ook ondernemingen die bemiddeling als nevenactiviteit
hebben, terwijl het CBS ondernemingen telt die bemiddeling als
hoofdactiviteit hebben.

In de Waadi staan regels voor het inhuren/inlenen en bemiddelen van personeel, zoals uitzendkrachten. De Inspectie SZW
houdt toezicht op de naleving van deze wet. Sinds 1 juli 2012
verplicht de Waadi ondernemingen en rechtspersonen die
arbeidskrachten ter beschikking stellen, tot registratie in het
Handelsregister. Deze verplichting geldt ook voor in het
buitenland gevestigde uitzendbureaus die op de Nederlandse
markt actief zijn. De meeste van deze ongeveer 1250 bureaus
komen uit de ons omringende landen (België, Duitsland en
Engeland) en Polen.

7

bron: CBS en UWV.

De toenemende flexibilisering heeft een tweedeling op de
arbeidsmarkt veroorzaakt. Een deel van de almaar groeiende
groep flexwerkers heeft gekwalificeerd en goedbetaald werk.
Daartegenover staat echter een grote groep flexwerkers met
laaggeschoold werk en onzekere arbeidsrelaties in arbeidsintensieve sectoren. Vooral de vele buitenlandse werknemers zijn over
het algemeen niet goed op de hoogte van hun rechten, en
gemakkelijk vervangbaar. Dat maakt hen kwetsbaar voor
oneerlijk, ongezond en onveilig werk. Er zijn werkgevers die met
het oog op winstmaximalisatie misbruik van deze situatie maken,
en de arbeidswetten overtreden. Dat kan leiden tot oneerlijke
concurrentie en ondermijning van ons sociale stelsel.

Arbeidsmigranten
Het programma Uitzendbureaus van de Inspectie SZW richt zich op
de risico’s aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Die doen zich
vooral voor in arbeidsintensieve sectoren, waar snel veel ‘handjes’
nodig zijn, waar arbeid een aanzienlijke kostenpost is waarop men
graag wil bezuinigen en waar het gaat om laaggeschoolde arbeid en
seizoensarbeid. Hiervoor worden relatief vaak arbeidsmigranten
ingezet. Meestal worden deze arbeidsmigranten, die met een
flexibel contract te werk worden gesteld, conform de regels

4 Programmarapportage UZB 2016-2019

bemiddeld, beloond en behandeld. Maar er doen zich ook
aanzienlijke problemen voor en er worden arbeidsmigranten
gelokt met het verdienen van veel geld in korte tijd. Door de grote
loonverschillen tussen de lidstaten in de Europese Unie blijft het
aantrekkelijk om in landen als Nederland en Duitsland te gaan
werken. Het gaat hier vaak om kwetsbare groepen die niet goed
op de hoogte zijn van wet- en regelgeving en niet weten waar ze
terecht kunnen voor eventuele hulp. Dit kan bedrijven ertoe
verleiden de regels te ontduiken. De inlener is goedkoop uit,
bijvoorbeeld omdat hij zich niet aan de cao houdt. Bovendien
beschikt hij daarmee vaak over uitzendkrachten die bereid zijn om in
korte tijd veel en lange dagen te werken, zodat zij snel kunnen
terugkeren naar hun land van herkomst. Het uitzendbureau heeft
voordeel omdat het grotere marges maakt. Maar ook de werknemer
heeft voordeel, omdat hij altijd nog meer verdient dan wat hij in zijn
land van herkomst kan verdienen. Het probleem is echter dat
hiermee oneerlijke concurrentie in de hand wordt gewerkt.
Werkgevers krijgen te maken met een ongelijk speelveld als
concurrenten lagere kosten hebben doordat ze de wet of de cao
ontwijken. En werknemers krijgen te maken met een ongelijk
speelveld als op de arbeidsmarkt vraag en aanbod bij elkaar
komen onder het CAO-loon of onder het minimumloon.
Daarbij wordt de druk op de prijs van arbeid opgevoerd.
Bovendien wordt het sociale stelsel ondermijnd (er worden geen
premies betaald, er wordt zwart gewerkt en er is sprake van
uitkeringsfraude). Een race to the bottom is onwenselijk, zowel
voor individuele werknemers als voor het collectief.

Bemiddeling als totaalpakket
Veel uitzendbureaus regelen niet alleen werk voor arbeidsmigranten,
maar organiseren ook hun huisvesting. Er is daarbij sprake van een
zeer beperkte keuze- of onderhandelingsruimte.8 In het Jaarverslag
2018 schreef de Inspectie SZW dat malafide uitzendbureaus de
huisvesting van buitenlandse werknemers tegen (te) hoge kosten
steeds vaker zien als een (extra) verdienmodel en dat is sindsdien
niet gewijzigd. Bovendien is huisvesting voor hen een manier om
arbeidsmigranten onder controle te houden. Bij het beëindigen
van het arbeidscontract wordt de huisvesting meestal ook meteen
beëindigd.
De Inspectie SZW heeft geen directe rol bij de borging van de
kwaliteit van huisvesting van arbeidsmigranten. De Stichting
Normering Flexwonen (SNF) certificeert en controleert woningen
die door uitzendbureaus of werkgevers aan uitzendkrachten
worden verhuurd. Voor de land- en tuinbouw is er het AKFkeurmerk (Agrarisch Keurmerk Flexwonen). De gemeente speelt
een directe rol bij de borging van de kwaliteit van huisvesting bij
de arbeidsmigranten. De Inspectie SZW deelt signalen over
huisvestingsmisstanden met de betreffende gemeenten of via de
Regionale Informatie- en Expertise Centrums (RIEC’s).

8

Staat van Eerlijk werk 2019 p. 37, Zie Kamerstukken II 2019/20, 29 544, nr. 950,
bijlage 1.

5 Programmarapportage UZB 2016-2019

3 Risico’s
Uitzendkrachten worden blootgesteld aan verschillende arbeids­
risico’s. Op het gebied van eerlijk werk gaat het om risico’s zoals
onderbetaling, overschrijding van arbeidstijden, illegale tewerkstelling, niet-naleving van socialezekerheidswetten en soms
arbeidsuitbuiting. Maar er zijn ook veiligheidsrisico’s. Uit analyses
van cijfers over ongevallen die bij de Inspectie SZW worden
gemeld, blijkt dat uitzendkrachten meer dan gemiddeld het
slachtoffer zijn van arbeidsongevallen.9 We zien dat onder andere
werkdruk, aanrijdgevaar en fysieke belasting daarbij een rol
speelt.

9

De procentuele verdeling van slachtoffers van ongevallen naar aard van
dienstverband is in 2018 nagenoeg gelijk aan die van 2017: circa 67
procent is in vaste of tijdelijke dienst bij de werkgever, 21 procent werkt
als uitzendkracht, en circa 4 procent als zelfstandige (bron: Jaarverslag
2018, Inspectie SZW).

6 Programmarapportage UZB 2016-2019

4 Motieven niet-naleving
Uitzendbureaus en inleners die de regels niet naleven hebben
hiervoor verschillende redenen. In sommige gevallen is men
onbekend met de regels of zich niet bewust van een overtreding.
Deze ondernemers bewegen zich in het algemeen in de goede
richting als ze bekend raken met de regels of daarop worden
gewezen. Maar er is ook een groep ondernemers die vanwege de
toenemende concurrentiedruk op zoek gaat naar manieren om de
kosten te drukken. Ten slotte zijn er ondernemers die de wet- en
regelgeving bewust ontduiken, en zoeken naar constructies en
nieuwe verdienmodellen om de kosten van arbeid zo laag mogelijk
te houden en de winst te maximaliseren. En dat kan leiden tot het
oneigenlijke profiteren en uitbuiten van werknemers, oneerlijke
concurrentie en ondermijning van het sociale stelsel.

De Inspectie SZW pakt deze misstanden aan, samen met onder
meer de Belastingdienst, de gemeenten en UWV of via de
RIEC-structuur, en met private partijen, zoals de Stichting Naleving
CAO voor Uitzendkrachten (SNCU), de Stichting Normering Arbeid
(SNA), de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) en de
Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen
(NBBU). Afhankelijk van de doelgroep (links) zet de Inspectie SZW
verschillende interventies (rechts) in.

• Opsporing (strafrecht)

• Criminele organisaties/overtreders

• Harde bestuursrechtelijke
handhaving: stillegging, hoge
dwangsommen en boetes

• Notoire overtreders

• Regulier toezicht en handhaving:
boetes, waarschuwingen

• Willen zich niet aan de wet houden

• Zelﬁnspectietools
• Willen zich aan de wet houden
maar kunnen dat (nog) niet

• Certiﬁcatie
• Voorlichting
• Brancheondersteuning

• Willen en kunnen zich aan de wet
houden, goed werkgeverschap

7 Programmarapportage UZB 2016-2019

5 Onze aanpak
Het programma Uitzendbureaus van de Inspectie SZW richtte zich
in de periode 2016-2019 vooral op de aanpak van risico’s op
oneerlijk werk in de uitzendsector en bij betrokken inleners. Later is
ook een aanpak ontwikkeld ten aanzien van het voorkomen van
ongevallen, met name bij distributiecentra. Om zoveel mogelijk
effect te bereiken heeft de Inspectie SZW een pallet aan activiteiten
ontplooid.

5.1 Preventie
De Inspectie SZW treedt hard op waar nodig en helpt waar
mogelijk. Het programma Uitzendbureau richt zich dan ook niet
alleen op handhaving, maar ook op preventie. Onze preventieve
activiteiten richten zich op kennisvergroting, bewustwording van
arbeidsrisico’s, en het stimuleren van werkgevers om de regels toe
te passen en na te leven.
Zo publiceren wij de resultaten van onze inspecties. Publicatie
draagt bij aan transparantie over onze inzet, onze werkwijze en de
resultaten van onze inspecties (zie www.inspectieresultatenszw.nl).
Dankzij onze publicaties kunnen inleners bij hun keuze voor een
uitzendbureau bovendien zien welke uitzendbureaus in het
verleden de regels hebben overtreden. Verder vertellen we ook in
branchebladen over wat wij aantreffen. Zo publiceerde ‘Boerderij’,
het Nederlandse weekblad voor de landbouw, in 2018 over de
werkwijze van de Inspectie SZW (artikel) en over wat de gevolgen
zijn van het overtreden van arbeidswetten. Ook werkte het
programma Uitzendbureaus samen met het programma Horeca
en Detailhandel en het programma Schoonmaak aan een Flyer
‘eerlijk werk voor iedereen’
(https://www.inspectieszw.nl/publicaties/brochures/2019/12/31/
eerlijk-werk-voor-iedereen-met-qr-codes). Jaarlijks publiceert de
inspectie ook een algemeen jaarverslag, waarin ook per programma
wordt gerapporteerd (publicaties).
De Inspectie SZW heeft de checklist ‘Werken met uitzendbureaus’
ontworpen en verspreid. Dat gebeurde in samenwerking met de
Belastingdienst, de brancheorganisaties ABU, NBBU alsmede met
de SNCU en SNA. Deze checklist helpt bedrijven bij het selecteren
van een uitzendbureau, om zich aan de regels te houden en op
een eerlijke, gezonde en veilige manier met uitzendkrachten te
werken. Aan de hand van negen punten beoordelen bedrijven het
uitzendbureau waarmee zij werken en wordt duidelijk welke
punten zij zelf nog op orde moeten brengen. Wordt aan alle negen
punten uit de checklist voldaan, dan is de kans een stuk groter dat
het uitzendwerk op een eerlijke, gezonde en veilige manier
plaatsvindt. De Inspectie SZW wil graag dat zowel de inlener als
het uitzendbureau regelmatig alle punten controleren en alert

blijven op signalen van misstanden. Sinds de lancering van de
checklist is deze meer dan 28 duizend maal bezocht.
Verder lichten we startende uitzendbureaus voor over de regels op
het gebied van eerlijk werk. Deze bureaus zijn niet altijd goed op
de hoogte van de wetgeving. De Inspectie SZW helpt hen om een
goed en eerlijk werkend bedrijf op te bouwen, en licht hen voor
over de arbeidswetten die ze moeten naleven. Aan de hand van
speciaal ontworpen voorlichtingsmateriaal en de checklist nemen
we de uitzendbureaus mee in de wetgeving.
Via een meldpunt zorgen we er ten slotte voor dat werknemers
ons bij klachten weten te vinden. Van alle meldingen over
mogelijke onderbetaling is 40 procent gerelateerd aan uitzend­
bureaus. Onze samenwerkingspartners, zoals het UWV, brengen
ons meldpunt onder de aandacht van werknemers en werkgevers.
Door onze aanpak zien we bepaalde misstanden die vaker voor
komen. Zo zagen we dat er relatief vaak gebruik werd gemaakt
van valse kwitanties. De wetgeving is hierop aangepast waardoor
het minimumloon tegenwoordig giraal moet worden betaald.
Hierdoor zien we nu weer nieuwe manieren ontstaan om de
wetgeving te ontduiken.

In 2017-2018 deed de Inspectie SZW onderzoek naar een bureau dat
personeel uitzond naar bedrijven die actief waren in de tomatenteelt.
Er zou sprake zijn van het niet-uitbetalen van alle gewerkte uren aan
de werknemers. De administratie van het uitzendbureau leek op het
eerste gezicht in orde te zijn. De loonbetalingen waren echter niet terug
te vinden op de bankafschriften van de melder. Daarom deed de
inspecteur bij de bank nader onderzoek naar de houders van de
bankrekeningen. Daaruit bleek dat de namen op de bankafschriften
van het uitzendbureau weliswaar overeenkwamen met die van de
werknemers, maar dat de daarbij gebruikte bankrekeningnummers op
naam stonden van de eigenaar of andere medewerkers van het
uitzendbureau. De eigenaar vroeg die andere medewerkers om het
loon contant te pinnen en dit terug te geven, omdat er een fout zou zijn
gemaakt. Het uitzendbureau betaalde het loon dus uit aan zichzelf.
De werknemers ontvingen niets of slechts een gedeelte van hun loon.
Zo werd bij 14 van de 25 onderzochte werknemers een overtreding van
de Wet minimumloon minimumvakantiebijslag (WML) vastgesteld.

Ook constateerden we dat arbeidsmigranten relatief lang op een
verkeerde manier staan ingeschreven bij gemeenten. Voor wie uit
het buitenland komt en geen BSN heeft, is inschrijving in het
Register Niet-ingezetenen (RNI) een manier om een BSN te
verkrijgen. Het BSN is een eerste basisvoorwaarde om in Nederland

8 Programmarapportage UZB 2016-2019

te kunnen werken. Dit BSN krijg men direct bij inschrijving. Als men
korter dan vier maanden in een periode van zes maanden in
Nederland denkt te verblijven, dan moet inschrijving als nietingezetene in de RNI plaatsvinden. De RNI is een onderdeel van de
Basisregistratie Personen (BRP) en bedoeld voor personen in het
buitenland die een relatie hebben met de Nederlandse overheid.
De mensen die in de RNI staan ingeschreven staan hier met hun
adres in het buitenland in vermeld. Dit adres in het buitenland
wordt niet gecontroleerd. De verblijfsadressen van arbeids­
migranten in Nederland zijn veelal onbekend; een grote groep
werkenden met een kwetsbare arbeidsmarktpositie is daarom niet
goed te bereiken.
Verder zien we problemen rondom misstanden met inhoudingen
van kosten voor huisvesting. De wetgeving is hier inmiddels al wel
op verduidelijkt, maar er blijven problemen bestaan in de praktijk
door de afhankelijkheidsrelatie die voortkomt uit de ‘package’
deal van werken en wonen. Ook rondom het keurmerk huisvesting
hebben we signalen doorgegeven dat hier verbetering mogelijk is.
Zoals ten aanzien van de controle op de totale locatielijst van de
huisvesters. SNF gaat in 2021 certificering per pand invoeren.
Dit houdt in dat álle panden periodiek geïnspecteerd zullen
worden (100%-controle), daar waar tot nu toe jaarlijks een
steekproef van de door de onderneming gebruikte locaties wordt
geïnspecteerd. Naast het SNF-keurmerk bestaat er ook nog een
keurmerk voor de agrarische sector, het Agrarisch Keurmerk
Flexwonen (AKF). Belangrijkste verschil met SNF is dat bij AKF niet
alle voorzieningen onder één dak hoeven zitten. Het AKFkeurmerk maakt het mogelijk dat boeren en de tuinders hun eigen
werknemers kunnen huisvesten op het eigen terrein. Dit kan ook
risico’s met zich meebrengen, qua afhankelijkheidspositie.

Bij een inspectie kwam aan het licht dat een uitzendbureau
onrechtmatig kosten inhield voor huisvesting en ziektekosten.
Niet alleen was de huisvesting niet SNF-gecertificeerd, ook
waren de ingehouden kosten voor de verzekering hoger dan
de werkelijke kosten. Voor de inhoudingen is een WMLboeterapport opgemaakt. Daarnaast werd aan werknemers
verkapt loon uitbetaald door loon op te voeren als kilometervergoeding. Honderden euro’s per maand werden op die
manier belastingvrij uitbetaald. De opsporingstak van de
Inspectie SZW en de Belastingdienst hebben hier onderzoek
naar gedaan. Dit onderzoek wees uit dat er onbelaste
vergoedingen zijn gebruikt voor het betalen van overuren.
Het gaat daarbij mogelijk om een bedrag van 6,5 miljoen euro.
Hier volgt verder onderzoek naar door de Belastingdienst.

5.2 Aanpak van misstanden
Moedwillige overtreders overschrijden vaak op meerdere
terreinen de wet- en regelgeving. Daarom werkt de Inspectie SZW
met het UWV, de Belastingdienst en gemeenten samen in het
speciale interventieteam Aanpak Malafide Uitzendbureaus (AMU).
Dankzij de samenwerking krijgen we een beter beeld van de ernst

van de overtreding en kunnen we de beste aanpak bepalen en
uitvoeren. Het interventieteam pakt complexe zaken aan waarbij
vaak verscheidene problemen een rol spelen, zoals belasting­
ontduiking en uitkeringsfraude.
In de programmaperiode heeft dit team 35 onderzoeken afgesloten.
Daarbij zijn in totaal 308 werkgevers gecontroleerd (61 uitzend­
bureaus en 247 inleners). Over de jaren heen werd bij tussen de
40-80% van de onderzoeken een of meerdere overtredingen van
arbeidswetten geconstateerd.
Een probleem dat niet alleen bij de Inspectie SZW, maar ook bij
andere toezichtpartners speelt is het gebruik van een liquidatie
om een sanctie te ontlopen.

Een horecaonderneming huurt via een uitzendbureau een
werknemer in voor werkzaamheden in de keuken. De inlener
registreerde de gewerkte uren, gaf die door aan het uitzendbureau en vervolgens ontvangt de inlener een factuur van de
afgenomen uren. Na verloop van tijd klaagde de ingehuurde
werknemer dat niet alle uren werden uitbetaald en ook dat
hij geen contract kreeg. De inlener heeft bij het uitzendbureau
aan de bel getrokken, maar geen gehoor gekregen. De inlener
besloot de werknemer in eigen dienst te nemen en een klacht
bij de Inspectie SZW in te dienen. Wij hebben onderzoek
gedaan en geconstateerd dat het uitzendbureau beschikte
over een arbeidscontract met een vervalste handtekening.
Ook bleek uit de controle dat het uitzendbureau de werknemer
geen salaris betaalde en ook geen adequate loonadministratie
voerde. De bevindingen in een dergelijk onderzoek zijn stevig
en vergen ook veel inzet en tijd. Illustratief is dat na 14
maanden onderzoek en het horen van vele getuigen een stevig
boeterapport werd opgeleverd. De totale boete zou uitkomen
op 46.000 euro voor een overtreding van de wet minimumloon. Echter, de BV werd opgeheven, bestuurder verdween met
de noorderzon en de boetezaak is noodgedwongen
ingetrokken.

Samenwerking andere toezichtpartners
De samenwerking met de Belastingdienst en het UWV is gestoeld
op artikel 64 Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
(SUWI). Voorheen was deze samenwerking onderdeel van de
projecten van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI).
Sinds medio 2018 is de samenwerking losgekoppeld van de LSI, en
heeft AMU een meer structureel karakter gekregen. Op dit moment
wordt ook overleg gevoerd met SVB voor toetreding tot de
samenwerking.
In AMU participeren ook rechercheurs van de Opsporingstak van
de Inspectie SZW. Onder leiding van een Officier van Justitie van
het Functioneel Parket onderzoeken zij de strafrechtelijke zaken.
Deze onderzoeken kunnen leiden tot een strafrechtelijke aanpak,
waarbij de overtreder een strafblad (‘justitiële documentatie’) kan
krijgen. Er kunnen ook boetes worden opgelegd. Bovendien kan

9 Programmarapportage UZB 2016-2019

het ten onrechte verkregen voordeel worden afgenomen.
De onderzochte misdrijven hadden vaak betrekking op valsheid in
geschrifte en witwassen. Zo trof de Inspectie SZW valse identiteits­
bewijzen aan, fraude met de boekhouding en valse facturen,
machtigingen en kwitanties. Soms plaatste de werkgever valse
handtekeningen op machtigingen en kwitanties, en bleken
urenlijsten niet naar waarheid te zijn opgemaakt.

De Inspectie SZW ontving een melding over iemand die een WW-­
uitkering van UWV ontving. UWV ontdekte dat deze persoon in de bij het
UWV vermelde periode niet voor het betrokken uitzendbureau had
gewerkt. De Inspectie SZW heeft deze informatie overgedragen aan het
interventieteam Aanpak Malafide Uitzendbureaus (AMU).
Men vermoedde dat de administratie van het uitzendbureau niet op
orde was. Er werd een onderzoek gestart naar een fictief dienstverband.
De zaak bleek echter groter dan gedacht (witwassen, valsheid in
geschrifte). Er werden zelfs klasgenoten van de zoon van de eigenaar
van het uitzendbureau bij het onderzoek betrokken.
Verder bleek dat ook de SNCU al onderzoek had gedaan en het
uitzendbureau had opgedragen om achterstallig loon te betalen.
Het uitzendbureau droeg vervolgens documenten, zoals salarisstroken
en bankmutaties, over aan de SNCU. Daaruit moest blijken dat het
bureau zijn werknemers had nabetaald. Inspecteurs van AMU kwamen
er echter achter dat het geld was overgemaakt naar bankrekeningnummers die niet van de werknemers waren. Daarvan is aangifte
gedaan. De Inspectie SZW stelde vervolgens een strafrechtelijk
onderzoek naar witwassen en valsheid in geschrifte in. Uit dat
onderzoek bleek dat de bankrekeningnummers van familieleden van
de eigenaar van het uitzendbureau waren. Ook klasgenoten van de
zoon van de eigenaar hadden hun bankrekeningnummers beschikbaar
gesteld. Alle gestorte bedragen werden contant opgenomen en
afgegeven aan de eigenaar van het uitzendbureau, die het geld in
eigen zak stak. De personen die hebben meegewerkt aan deze
fraudeconstructie kregen allemaal een taakstraf van 20 tot 80 uur.
Het wederrechtelijk verkregen voordeel bedroeg € 21.000.

Daarnaast voert de Inspectie SZW ook zelfstandig onderzoeken uit
naar misstanden in de uitzendsector. In de programmaperiode
2016-2019 hebben we een andere inspectieaanpak ontwikkeld.
Deze nieuwe, intensieve aanpak vraagt aandacht voor de juiste
werkomstandigheden en vergroot de kans op controle in een
bepaalde subsector (zoals de vleessector of de distributiecentra).
Dat doen we door in een korte periode een groot aantal inleners
en uitzendbureaus in een bepaalde subsector en in een bepaalde
regio te controleren. Tegelijk informeren we hen via social media
over onze controles en over de wetten en regels waaraan zij zich
moeten houden. In 2019 zijn 10 kortlopende campagnes uitgevoerd,
gericht op de vlees- en vissector. Deze zijn uitgeleverd bij onze
doelgroep in verschillende regio’s in Nederland, waar op dat
moment fysieke inspecties werden uitgevoerd. Met deze campagnes
worden veel meer dan alleen de betrokken bedrijven bereikt.
In totaal zijn er ruim 35.000 LinkedIn-leden bereikt met de

voorlichting. De campagnes hebben 2.200 kliks gegenereerd naar
de landingspagina’s en gezamenlijk gezorgd voor bijna 190.000
weergaven. De doelgroep heeft meerdere malen onze boodschap
voorbij zien komen. De klikfrequentie (CTR)10 komt gemiddeld op
1,17%, wat voor campagnes van de Rijksoverheid bijzonder hoog is.
Uitzendbedrijven waarbij overtredingen geconstateerd zijn en een
boeterapport is opgemaakt, volgen we tot de ondernemer zijn
gedrag heeft verbeterd of totdat de onderneming is gestaakt.
Dit doen we door te blijven herinspecteren.
Verder werkt het programma Uitzendbureaus ad hoc mee aan
LSI-projecten en aan casussen van het RIEC, dat zich richt op de
bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Als een project of
casus raakvlakken heeft met een uitzendbureau, levert de Inspectie
SZW op basis van prioriteit en beschikbaarheid inspectiecapaciteit
of informatie. Tijdens een huisbezoek kunnen bijvoorbeeld
arbeidsmigranten worden aangetroffen die belastende verklaringen
afleggen over een uitzendbureau. In dat geval kan de Inspectie SZW
een onderzoek naar het betreffende bureau starten.

5.3 Publiek-private samenwerking
Samenwerking met andere partijen is een essentieel onderdeel
van het programma Uitzendbureaus. We werken niet alleen
samen met publieke partners, maar hebben ook samenwerkingsverbanden met private partners. Voorbeelden daarvan SNA,
SNCU, de Stichting Normering Flexwonen (SNF), de branche­
organisaties ABU en NBBU, vakbonden en NGO’s, zoals FairWork.
Door informatie, kennis, signalen en meldingen met elkaar uit te
wisselen krijgen we een beter beeld van misstanden en fraudeconstructies. De afgelopen jaren is de wetgeving (Wet allocatie
arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML)) zodanig aangepast dat
we bepaalde informatie mogen delen met de SNA (over opgelegde
boetes), de SNCU (onder meer over meldingen) en vakbonden
(over opgelegde boetes). Ook informeren we de Stichting van de
Arbeid over werkgevers en onderzoek locaties, als we op basis van
onze onderzoeken vermoeden dat de cao niet wordt nageleefd.
Zo kunnen werkgevers- en werknemersorganisaties beter hierop
toezien.
Informatie-uitwisseling met de SNA is voor beide partijen belangrijk.
De SNA kan met onze informatie extra inspecteren bij uitzend­
bureaus met een SNA-keurmerk, wat kan leiden tot extra onderzoek
en (soms) tot tijdelijke schorsingen. Andersom ontving de Inspectie
SZW in de programmaperiode 2016-2019 informatie over zo’n 2000
uitgeschreven uitzendbureaus. Daarnaast ontvingen we 28 gerichte
meldingen, waarvan ongeveer de helft heeft geleid tot een
onderzoek.
10

De click-through rate (CTR) is de verhouding tussen gebruikers die op een
specifieke link klikken en het totale aantal gebruikers dat een pagina, e-mail
of advertentie bekijkt

10 Programmarapportage UZB 2016-2019

5.4 Internationale samenwerking
Constructies om de regels te ontduiken houden niet op bij de
Nederlandse grens. Daarom werkt de Inspectie SZW samen met
toezichthouders grensoverschrijdend aan internationale
onderzoeken. De afgelopen jaren hebben we daarmee goede
ervaringen opgedaan. We zetten deze internationale samen­
werkingsverbanden de komende jaren dan ook voort. Op grond
van de zogenoemde detacheringsrichtlijn wisselen we via het
Liaisonbureau van de Inspectie veel informatie met de EU-­
lidstaten uit. Denk daarbij aan informatie over de activiteiten van
een uitzendbureau in het land van herkomst, of over gegevens
van werknemers die niet meer in Nederland kunnen worden
getraceerd. Met name met de Poolse arbeidsinspectie is veel
uitgewisseld op casusniveau. Ook de SNCU kan gebruik maken
van ons Liaisonbureau, waardoor ook op het vlak van ontduiking
van het cao-loon over de grens kan worden opgetreden.
Verder brengt het programma Uitzendbureaus (de Inspectie SZW,
UWV en de Belastingdienst) samen met de Belgische inspectiediensten (de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid
en Sociaal Overleg, de Vlaamse Sociale Inspectie en de Rijksdienst
voor Sociale Zekerheid) grensoverschrijdende constructies in
kaart. We zien bijvoorbeeld dat uitzendbureaus uit de Randstad
personeel laten werken op (bouw)locaties in België. Daarbij
worden (ook) mensen ingezet die in Nederland een uitkering
ontvangen. Over een gedeelte van dit personeel wordt geen
loonbelasting in Nederland afgedragen. Bovendien worden de
arbeidstijden regelmatig overschreden. Daarom treden we in
Benelux-verband samen op tegen uitbuiting van buitenlandse
werknemers en oneerlijke concurrentie (‘sociale dumping’) en
tegen grensoverschrijdende fraude.
De Inspectie SZW participeert ook in internationale Joint Action Days
en samenwerkingsactiviteiten in het kader van Euro­detachement.
Dit EU-project over detachering van werknemers richt zich op het
versterken van de samenwerking tussen inspectie­diensten van de
lidstaten bij toezicht op tijdelijke arbeid in een andere lidstaat dan
waar de werkgever is gevestigd.
Ook kennisuitwisseling stopt niet bij de Nederlandse grens.
We delen onze kennis dan ook op internationale bijeenkomsten
en congressen. Regelmatig vind er uitwisseling plaats met
buitenlandse inspectiediensten. We delen informatie en kennis
over onze samenwerking in Benelux-verband ten bate van het
Europees platform tegen zwartwerk en de Europese Arbeids­
autoriteit (ELA) om ook grensoverschrijdende misstanden te
kunnen aanpakken.

11 Programmarapportage UZB 2016-2019

6 Cijfermatige resultaten
In de programmaperiode 2016-2019 heeft de Inspectie SZW een
mix van preventieve en repressieve activiteiten ingezet.

enkele honderden euro’s. In totaal is voor ongeveer € 250.000
nabetaald. Op dit moment zijn 17 zaken nog in behandeling.

Het programma Uitzendbureaus heeft 672 zaken afgerond, en 355
boeterapporten opgesteld en voor € 5.770.457 aan boetes
opgelegd.

Onderbetaling kan op verschillende manieren plaatsvinden. Er kan
bijvoorbeeld een te laag week- of maandloon worden uitbetaald.
Ook kan er worden gerommeld met inhoudingen op het salaris.
Deze inhoudingen zijn soms weliswaar gerechtvaardigd (inhoudingen huur, zorgverzekering, etc.), maar soms te hoog of
malafide (boeteopleggingen, vervoerskosten, etc.). Het voordeel
van onderbetaling voor werkgevers is evident: een grotere marge
op het geleverde product of de geleverde dienst met een hogere
winst voor de onderneming en een betere concurrentiepositie ten
opzichte van andere spelers in de markt. Verder constateerde de
Inspectie SZW dat er te weinig vakantiegeld werd uitgekeerd of
dat er, tegen de regels in, contant werd uitbetaald, hetgeen
belastingfraude vergemakkelijkt.

Er zijn 25 strafrechtelijke onderzoeken uitgevoerd, inclusief 3
rechtshulpverzoeken. Deze zaken zijn onder verantwoordelijkheid
van het Functioneel Parket opgepakt. Daarbij is voor € 1.654.500
aan wederrechtelijk verkregen voordeel geïnd. De opgelegde
straffen varieerden van boetes van €1.000 tot enkele tonnen, een
gevangenisstraf van twee jaar, tot aan een opgelegd beroeps­
verbod voor een boekhouder.
Het handhavingspercentage, oftewel het aantal onderzoeken
waarbij een overtreding is aangetroffen, is in de periode 20162019 gestaag toegenomen van 33 procent in 2016 naar 41 procent
in 2019. Dit betekent dat er bij een aanzienlijk deel van de
gecontroleerde bedrijven overtredingen werden geconstateerd.
Onze informatiepositie is verbeterd en de onderzoeken worden
diepgravender doordat we beter zicht hebben op de modus
operandi die er gangbaar zijn. Bovendien komen er bij de Inspectie
SZW relatief veel meldingen binnen die gerelateerd zijn aan
uitzendbureaus, waardoor er concrete informatie over mogelijke
misstanden aanwezig is. Ongeveer 14% van alle meldingen die de
Inspectie SZW ontvangt, zijn gerelateerd aan uitzendbureaus en
van de meldingen over onderbetaling betreft een flink deel
uitzendarbeid.11
Veel meldingen hebben te maken met onderbetaling van flex­
werkers. In de programmaperiode zijn 1032 overtredingen
geconstateerd ten aanzien van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Er is op dat onderdeel voor € 3.453.957 aan
boetes opgelegd. In 118 zaken is een nabetalingsverplichting
opgelegd aan de werkgever. Meestal volstond een waarschuwing,
soms een boeterapport en in 19 gevallen werd deze verplichting
bekrachtigd door het opleggen van een last onder dwangsom.
Dit is een dwangmiddel dat wij hebben om de werkgever ertoe te
bewegen een onrechtmatige situatie te laten herstellen. Wordt dit
niet binnen de gestelde termijn gedaan, dan is een bepaald
geldbedrag verschuldigd. Een aantal bedrijven heeft niet nabetaald
vanwege faillissement. In een aantal gevallen is het gehele
personeelsbestand door de werkgever nabetaald. Bijna 900
werknemers hebben hun te weinig betaalde loon en/of vakantiegeld ontvangen. Het gaat om bedragen van enkele tientallen tot
11

De Inspectie constateerde in de eerste Staat van eerlijk werk in 2017 dat in de
voorgaande vijf jaar rond de 40 procent van alle meldingen over onderbetaling
uit de arbeidsbemiddelings- en uitzendsector komt.

Aantal geconstateerde feiten per jaar:
ATW

WAADI

WAV

WML

Totaal

2016

39

7

31

56

133

2017

162

106

65

414

747

2018

109

104

31

183

427

2019

120

128

149

379

776

Totaal

430

345

276

1032

2083

Het aantal overtredingen ten aanzien van de registratieplicht
(artikel 7 Waadi) is vrij constant. We zien dat bedrijven zich soms
bewust niet goed registreren. De voornaamste reden om te
verdoezelen dat men arbeidskrachten ter beschikking stelt en het
vervolgens aanneming van werk, contracting, e.d. gaat noemen, is
om de arbeidsvoorwaarden van de cao van de inlener en de
werkgeverslasten van de uitzendsector te ontlopen. Hiermee vindt
concurrentie op arbeidsvoorwaarden/loonkosten plaats.
Het bedrijfsreglement van de “aannemer”/“contractor” zit in dat
geval meestal op het niveau van het minimumloon. Het voordeel
wordt behaald uit het feit dat men niet het cao-loon betaalt of
een andere wekelijkse of maandelijkse arbeidsduur hanteert
waardoor werkenden langer moeten werken voor hetzelfde geld.
Verder zien we over de afgelopen jaren een toename van het
aantal overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav).
De aanname is dat veel uitzendkrachten uit Polen ondertussen
werk hebben gevonden in eigen land en dat er in andere landen
wordt geworven voor het werken in Nederland, maar dat de
uitzenders niet goed op de hoogte zijn van de regelgeving.

12 Programmarapportage UZB 2016-2019

Zowel inlener als uitzendbureau zijn verantwoordelijk voor de
naleving van de Wav en kunnen bij niet-naleving worden beboet.
Het tewerkstellen van illegale werknemers kan voor werkgevers
aantrekkelijk zijn. Zo kan het lonen om iemand met een bijzondere
expertise aan het werk te hebben. Vaker is het doel van tewerkstelling van vreemdelingen echter economisch gewin. Deze werknemers
zijn afhankelijk van de werkgever en daarom niet geneigd om te
protesteren tegen slechte werkomstandigheden en lage lonen.
Overtredingen op de Arbeidstijdenwet worden opgelegd aan de
inlener. Zij zijn verantwoordelijk voor de naleving van deze wet.
We zien relatief vaak dat de wekelijkse rusttijd niet wordt
aangehouden of dat de urenadministratie niet volledig is of zelfs
geheel afwezig is. Regelmatig is er ook sprake van samenspanning
tussen uitzendbureau en inlener. Het uitzendbureau zegt dat de
inlener de uren bijhoudt, de inlener zegt dat zij uren mondeling
hebben doorgegeven. Het resultaat is dat de juistheid van de
urenadministratie niet te controleren is. De inspectie probeert in
die gevallen de werktijden te reconstrueren en als wordt vastgesteld dat de administratie niet sluitend is of onvolledig, dan kan er
een waarschuwing of een boete worden opgelegd voor ontbreken
van een goede registratie van de arbeidstijden of overschrijding
van de Arbeidstijdenwet. Als er een ernstig vermoeden is van
valsheid in geschrifte of andere fraude worden zaken doorgeleid
naar de recherchetak van ISZW.

13 Programmarapportage UZB 2016-2019

7 Tot slot
Grootste risico’s
Uitzendkrachten worden blootgesteld aan verschillende arbeids­
risico’s. Op het gebied van eerlijk werk gaat het om risico’s zoals
onderbetaling, overschrijding van arbeidstijden, illegale tewerkstelling, niet-naleving van socialezekerheidswetten en soms
arbeidsuitbuiting. Er zijn ook veiligheidsrisico’s. Uitzendkrachten
zijn meer dan gemiddeld het slachtoffer van arbeidsongevallen.

Motieven
Een belangrijk motief is het bijna onuitputtelijke arbeidsaanbod
en de grote internationale verschillen in arbeidskosten. Dat kan
bedrijven ertoe verleiden de regels te ontduiken. De inlener is
goedkoop uit, bijvoorbeeld omdat hij zich niet aan de cao houdt.
Bovendien beschikt hij over uitzendkrachten die bereid zijn om in
korte tijd veel en lange dagen te werken, zodat zij snel kunnen
terugkeren naar hun land van herkomst. Het uitzendbureau heeft
voordeel omdat het grotere marges maakt. Maar ook de werknemer
heeft voordeel, omdat hij meer verdient dan wat hij in zijn land van
herkomst kan verdienen. Ondanks dat alle betrokkenen voordeel
hebben en weinig prikkel kunnen ervaren voor verandering, is de
optelsom een race to the bottom die concurrentieverhoudingen
verstoord. Zowel tussen bedrijven onderling, als op de arbeidsmarkt tussen werkenden.

uitwisselen van informatie, kennis, signalen meldingen, met als doel
een beter beeld te krijgen van misstanden en fraudeconstructies.
Ook werkte de Inspectie SZW samen met toezichthouders aan
internationale onderzoeken. Fraudeconstructies houden immers
niet op bij de Nederlandse grens. Zo wisselde het programma veel
informatie uit met de inspectiediensten van andere EU-lidstaten.
Naast berichtgeving in de algemene media heeft de Inspectie SZW
in de periode 2016-2019 aansluiting gezocht bij de vakmedia.

Aanpak misstanden en structurele aanpassingen
Met de intensivering uit het regeerakkoord wordt conform het
Inspectie Control Framework en de Meerjarenprogrammering
2019-2022 de komende jaren in toenemende mate ingezet op het
tegengaan van de misstanden in de uitzendsector. Belangrijke
richtpunten daarbij zijn:
• De ontwikkelde aanpak zoals in deze rapportage geschetst;
• de werkomstandigheden en huisvesting van arbeidsmigranten
uit de Europese Unie, zie Kamerbrief van 20 december 2019
over de integrale aanpak van misstanden met en bij
arbeidsmigranten;12
• de activiteiten en aanbevelingen van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten (zie brief van 4 mei 2020).13

Huisvesting van buitenlandse werknemers als
verdienmodel
In het Jaarverslag 2018 schreef de Inspectie SZW reeds dat
malafide uitzendbureaus de huisvesting van buitenlandse
werknemers tegen (te) hoge kosten steeds vaker zien als een
(extra) verdienmodel. Bovendien is huisvesting voor hen een
manier om arbeidsmigranten onder controle te houden. Deze
praktijken duren nog steeds voort. Tegengaan van misstanden ligt
evenwel vooral bij andere partijen zoals de Stichting Normering
Flexwonen (SNF) die huisvesting certificeert en controleert.
De gemeente speelt een directe rol bij de borging van de kwaliteit
van huisvesting bij de arbeidsmigranten. De Inspectie SZW deelt
signalen over huisvestingsmisstanden met de betreffende
gemeenten ofwel RIEC’s.

Interventies
In de preventieve sfeer ontwikkelde de Inspectie SZW samen met de
Belastingdienst en de uitzendsector een checklist voor inleners.
Deze lijst geeft hen handvatten bij de inhuur van een uitzendbureau.
Via social media en brancheorganisaties heeft de Inspectie SZW de
checklist onder de aandacht gebracht.
Het programma Uitzendbureaus werkte in de periode 2016-2019
intensief samen met private partners in de uitzendsector, met
vakbonden en met NGO’s. Daarbij lag het accent onder meer op het

12
13

Kamerstukken II 2019/20, 29861, nr. 48
Kamerstukken II 2019/20, 29861, nr. 49

14 Programmarapportage UZB 2016-2019

Dit is een uitgave van:
Inspectie SZW
De Inspectie SZW maakt deel uit van het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Vormgeving en productie
Xerox / Osage
© Rijksoverheid | juni 2020