Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 765

Kwaliteit van zorg

Nr. 635

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 maart 2022
In het Commissiedebat over de concentratie van interventies voor
patiënten met aangeboren hartafwijkingen op 17 februari jl. (Kamerstuk
31 765, nr. 633) heb ik toegezegd om uw Kamer enkele documenten toe te
sturen en de nog openstaande Kamervragen schriftelijk te beantwoorden.
Via deze Kamerbrief doe ik de volgende toezeggingen gestand:
• Toezenden van een afschrift van de opdrachtbrief aan de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) voor het uitvoeren van een impactanalyse;
• Toezenden van de e-mailcorrespondentie tussen het Ministerie van
VWS en lobbyisten;
• Beantwoorden van de vraag van het lid Agema (fractie PVV) over
ontwikkelingen in de capaciteit aan congenitaal cardiothoracaal
chirurgen (CCT chirurgen) in relatie tot de ramingen van het
Capaciteitsorgaan;
• Beantwoorden van de vraag van het lid Hijink (fractie SP) over de
toetsing van de criteria voor besluitvorming bij de betrokken wetenschappelijke verenigingen.
Het afschrift van de opdrachtbrief aan de NZa en de e-mailcorrespondentie met lobbyisten zijn als bijlagen bijgevoegd bij deze brief1. De
e-mailcorrespondentie betreft alleen het contact dat heeft plaatsgevonden
tussen VWS en de heer Jack de Vries van adviesbureau Hill+Knowlton
Strategies. Er zijn vanuit VWS geen andere contacten geweest met
lobbyisten. Volledigheidshalve merk ik op dat de heer De Vries vooraf op
de hoogte is gesteld dat de e-mailcorrespondentie met uw Kamer wordt
gedeeld. Omwille van de privacy zijn de e-mailadressen en de namen van
betrokken VWS medewerkers gelakt.
In het vervolg van deze brief zal ik ingaan op de genoemde mondelinge
vragen.

1

kst-31765-635
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 765, nr. 635

1

Capaciteit congenitale cardiothoracale chirurgie en ramingen
Capaciteitsorgaan
In het Commissiedebat heeft mevrouw Agema vragen gesteld over de
ontwikkeling van de behandelcapaciteit aan congenitaal cardiothoracaal
chirurgen (CCT chirurgen) in relatie tot de ramingen die het Capaciteitsorgaan opstelt over het benodigde aantal opleidingsplaatsen voor
medische specialismen.
Het Capaciteitsorgaan onderzoekt de toekomstig benodigde behandelcapaciteit en brengt advies uit over het vereiste jaarlijkse aantal opleidingsplaatsen in de medische vervolgopleidingen. De ramingen van het
Capaciteitsorgaan worden opgesteld op het niveau van erkende medisch
specialismen, in dit geval het aantal Cardio Thoracale chirurgen in brede
zin. Het vereiste aantal CCT chirurgen is hierin inbegrepen. De ramingen
van het Capaciteitsorgaan zien echter niet toe op de benodigde behandelcapaciteit op het niveau van deel- of subspecialismen. Dit is de verantwoordelijkheid van de medische beroepsgroep zelf. Voor wat betreft de
CCT chirurgie is deze verantwoordelijkheid belegd bij de Commissie
Congenitale Cardio Thoracale Chirurgie (Commissie CCTC) van de
Nederlandse Vereniging voor Thoraxchirurgie (NVT). De Commissie CCTC
monitort zelf de ontwikkelingen in de chirurgische capaciteit en bepaalt
hoeveel chirurgen moeten worden opgeleid tot CCT chirurg, rekening
houdend met de behandelvolumes, demografische ontwikkelingen en de
minimale aantallen procedures per chirurg.
Ten aanzien van de in- en uitstroom van CCT chirurgen heeft de NVT
aangegeven dat de drie meest ervaren chirurgen in de komende vier à vijf
jaar met pensioen gaan. Om de uitstroom op te vangen, is er in ieder
centrum op dit moment één CCT chirurg in opleiding, oftewel vier in
totaal. De NVT geeft aan dat dit op dit moment de maximale opleidingscapaciteit is, onder andere vanwege de vereiste begeleiding en supervisie
door senior chirurgen. Het huidige ervaringsniveau kan op korte termijn
evenwel niet worden bereikt met de huidige groep chirurgen en de
aanwas van chirurgen in opleiding. De NVT heeft aangegeven dat de
Commissie CCTC de chirurgische capaciteit steeds heeft gemonitord en
dat de uitstroom was voorzien. De onevenwichtigheid in de leeftijdsopbouw en het ervaringsniveau is een gevolg van onvoorziene persoonlijke omstandigheden. In de afgelopen twee jaar zijn drie ervaren
chirurgen – allen vijftigers – door privéomstandigheden gestopt met het
vak. Hiermee is het hele middenkader weggevallen, met een onevenwichtige leeftijdsbouw als gevolg.
Toetsing besluitvormingscriteria bij het veld
In mijn eerdere Kamerbrief van 11 februari, waarin ik een nadere
toelichting heb gegeven op de keuze voor de interventiecentra, heb ik
aangegeven dat de criteria waar het besluit op is gebaseerd zijn ontleend
aan het visierapport van de werkgroep «Zorg voor patiënten met
aangeboren hartafwijkingen: scenario’s voor de toekomst».2 Nadien
hebben de voorzitters van de betrokken wetenschappelijke verenigingen,
te weten de NVT, de NVVC en de NVK, mij hier een brief over gestuurd.
Hierin geven de voorzitters aan dat zij zich niet herkennen in het beeld dat
de criteria afkomstig zijn uit het visierapport en dat deze zijn getoetst bij
hun besturen. Uw Kamer heeft deze brieven in afschrift ontvangen en het
Kamerlid Hijink heeft hier in het commissiedebat van 17 februari ook aan
gerefereerd. Ik hecht er daarom aan om dit ook voor uw Kamer te
verhelderen.

2

Kamerstuk 31 765, nr. 618.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 765, nr. 635

2

In de Kamerbrief van 11 februari heb ik als gezegd aangegeven dat de
criteria zijn ontleend aan het genoemde visierapport. Dit betekent evenwel
niet dat de criteria letterlijk uit het rapport afkomstig zijn, zoals de
wetenschappelijke verenigingen terecht opmerken. In de Kamerbrief heb
ik willen aangeven dat de criteria gebaseerd zijn op het visierapport en de
randvoorwaarden die hierin worden gesteld aan de kwaliteit en continuïteit van de zorg.
Ten aanzien van de toetsing van de criteria bij de wetenschappelijke
verenigingen het volgende. Mijn ambtsvoorganger heeft in zijn gesprek
op 9 december 2021 met de drie voorzitters van de wetenschappelijke
verenigingen aangegeven op basis van welke criteria hij het besluit tot
concentratie en de keuze voor de interventiecentra wilde nemen. De
voorzitters zijn hierbij gevraagd naar hun zienswijze op de voorgestelde
criteria en of dit in hun optiek de juiste criteria zijn om het besluit op te
baseren. De gehanteerde criteria zijn op deze wijze getoetst in het overleg
met de wetenschappelijke verenigingen in de zin dat is besproken of deze
criteria hout snijden en of er belangrijke criteria gemist waren. Het is niet
de bedoeling geweest van mijn ambtsvoorganger om formele
instemming te vragen van de voorzitters van de wetenschappelijke
verenigingen met deze criteria en dat is dan ook niet wat ik heb willen
suggereren. Ik heb de voorzitters van de wetenschappelijke verenigingen
ook per brief een nadere toelichting gegeven op de beoogde strekking van
deze passage uit de Kamerbrief van 11 februari.
Tot slot. Zoals ook in het debat aan de orde is geweest zijn de verhoudingen tussen de professionals uit de verschillende centra verstoord. De
samenwerking kan er onder lijden en het is niet belang van de patiënt. Ik
zal er alles aan doen wat in mijn vermogen ligt om, ook gedurende de
looptijd van de analyse door de NZa, er aan bij te dragen dat deze
verhoudingen zich normaliseren.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 765, nr. 635

3