Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 524

Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

Nr. 506

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 22 april 2022
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de brief van 1 april 2022 over de voorhang
van het ontwerpbesluit tot wijziging van het uitvoeringsbesluit WEB,
houdende maatstaven voor studiesucces in het mbo (Kamerstuk 31 524,
nr. 505).
De vragen en opmerkingen zijn op 19 april 2022 aan de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voorgelegd. Bij brief van 20 april 2022
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Michon-Derkzen
Adjunct-griffier van de commissie,
Arends

kst-31524-506
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 524, nr. 506

1

Inhoud
I
•
•
•

Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de D66-fractie
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie

2
2
2
2

II

Reactie van Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

3

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de voorhang
inzake het ontwerpbesluit tot Wijziging van het uitvoeringsbesluit WEB,
houdende maatstaven voor studiesucces in het mbo. Zij hebben nog
enkele vragen die zij willen voorleggen aan de Minister.
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat het zeer belangrijk is dat
alle studenten kwalitatief goed onderwijs ontvangen. Kan de Minister
toelichten welke extra stappen hij gaat zetten om studiesucces voor elke
student te bewerkstelligen? Op welke wijze draagt dit ontwerpbesluit
daaraan bij? Tot slot vragen zij welke implicaties dit wetsvoorstel heeft
voor niet-bekostigde opleidingen.
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende ontwerpbesluit. Deze leden steunen de voorgenomen wijzigingen van het uitvoeringsbesluit WEB, naar aanleiding van
het amendement Bisschop, Van Meenen en Rog, waarin regels opgesteld
worden hoe studiesucces gemeten en beoordeeld kan worden. Tevens
hebben deze leden nog een enkele vraag.
Maatwerksituaties, entree- en niet-bekostigde opleidingen
De leden van de CDA-fractie willen graag weten hoe vaak het voorkomt
dat studenten die zich in willen schrijven voor een entreeopleiding
geweerd worden omdat ze al een schooldiploma bezitten. Tevens vragen
zij om welke diploma’s dit dan met name gaat. Hoe vaak gaan studenten
en/of ouders in bezwaar vanwege het genoemde tweede lid waardoor
studenten wel toelaatbaar zijn, zo vragen de voornoemde leden.
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige ontwerpbesluit. Zij onderschrijven het grote belang
dat de Minister hecht aan kwalitatief goed onderwijs voor iedere student
en voor de samenleving als geheel en onderkennen dat in dit verband het
laagste inspectie-oordeel over de kwaliteit van middelbaar beroepsonderwijs als «zeer zwak» goed moet worden geborgd. Een bekostigde
beroepsopleiding wordt voortaan zeer zwak genoemd indien niet alleen
het studiesucces daar onvoldoende is, maar ook de zorgplicht inzake het
onderwijsprogramma en de examinering, de beroepspraktijkvorming of
de regels op het gebied van veiligheid daar onvoldoende worden
uitgevoerd. De leden vragen wat de consequenties worden wanneer het
beroepsopleidingen betreft die niet bekostigd worden. Vindt de Minister
het in zulke gevallen acceptabel dat jongeren zonder startkwalificatie hun

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 524, nr. 506

2

opleiding afsluiten? De Minister vermeldt ook dat dit besluit geen
gevolgen heeft voor Caribisch Nederland, omdat de Wet educatie en
beroepsonderwijs BES geen wettelijke opdracht kent om normen voor
studiesucces vast te stellen in de regelgeving. Kan de Minister nader
toelichten welke overwegingen hieraan ten grondslag liggen? Geeft de
Minister op enige andere wijze gestalte aan het grote belang dat toch ook
hij zal hechten aan kwalitatief goed beroepsonderwijs op Caribisch
Nederland? Tot slot vragen zij welke waarborgen hij daartoe in bouwt.
II Reactie van Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ik dank de leden van de fracties van D66, CDA en Partij van de Arbeid voor
hun schriftelijke inbreng naar aanleiding van het overgelegde ontwerpbesluit studiesucces mbo. Op hun vragen geef ik hierna antwoord.
De leden van de D66-fractie vragen welke extra stappen ik ga zetten om
studiesucces voor elke student te bewerkstelligen. Onderwijskwaliteit
beschouw ik als een prioritair thema voor de komende jaren. Er loopt
vanuit mijn ministerie een traject om met de mbo-sector tot een brede
werkagenda voor het mbo te komen. Een onderdeel daarvan is het
stimuleren van de onderwijskwaliteit en een zorgvuldige studiekeuze voor
de aspirant-student. Een brief met meer duiding over inhoud en proces
verwacht ik rond de zomer aan uw Kamer te kunnen zenden. De (hieruit
voortvloeiende) werkagenda mbo, met concrete maatregelen, wil ik
presenteren in het najaar.
Dezelfde leden vragen op welke wijze dit ontwerpbesluit bijdraagt aan het
studiesucces voor elke student. Het is van groot belang dat de
mbo-instelling ervoor zorgdraagt dat elke student de instelling verlaat met
een diploma op ten minste mbo-2 niveau. Dit is de basis voor het meten
van het studiesucces in het mbo. Dit ontwerpbesluit regelt volgens welke
maatstaven het studiesucces van een bekostigde beroepsopleiding wordt
gemeten en beoordeeld. Op basis daarvan wordt het mogelijk om
opleidingen het oordeel zeer zwak toe te kennen op een eenduidige wijze,
welk oordeel zo nodig bij de rechter kan worden getoetst. Op deze wijze
kan de kwaliteit van het mbo hoog worden gehouden, omdat de stok
achter de deur is, dat de rechten op bekostiging en diplomering kunnen
worden ontnomen. Dit draagt bij aan studiesucces voor de student.
Tot slot vragen de leden van de D66-fractie welke implicaties het ontwerpbesluit heeft voor niet-bekostigde opleidingen. Het ontwerpbesluit heeft
geen betrekking op en daarmee geen gevolgen voor niet-bekostigde
opleidingen. Het niet-bekostigd beroepsonderwijs heeft echter alleen
recht op diploma-erkenning als zij zich houdt aan in de wet vastgelegde
eisen, waaronder die over de kwaliteit van dat onderwijs en de examinering. Op de kwaliteit van niet-bekostigde beroepsopleidingen en de
naleving van de wettelijke eisen die zijn verbonden aan de diplomaerkenning houdt de Inspectie van het onderwijs ook toezicht. De
uitwerking van de kwaliteitseisen is vastgelegd in het onderzoekskader
van de inspectie. In het geval van onvoldoende kwaliteit kunnen instellingen die deze opleidingen verzorgen, ook waarschuwingen of
herstelsancties krijgen. Bij onvoldoende herstel binnen de gestelde tijd
kan ik het recht op diploma-erkenning intrekken.
De leden van de CDA-fractie stellen enkele vragen over de inschrijving
voor een entreeopleiding. Ten eerste willen deze leden weten hoe vaak het
voorkomt dat studenten worden geweerd voor een entreeopleiding,
omdat ze al een schooldiploma bezitten en om welke diploma’s dit dan
gaat. Ik heb geen informatie over hoe vaak een weigering voorkomt. De
entreeopleiding is op grond van artikel 8.1.1b WEB drempelloos toegan-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 524, nr. 506

3

kelijk voor degenen die niet ten minste voldoen aan de vooropleidingseisen voor mbo-2 niveau en niet langer leerplichtig zijn.1 «Drempelloos»
houdt in dat er geen vooropleidingseisen voor de entreeopleiding zijn.
Zoals gezegd mogen echter degenen die voldoen aan de toelatingsvoorwaarden voor opleidingen op mbo-2 niveau of hoger, niet tot de entreeopleiding worden toegelaten. Dit geldt met name en kort gezegd voor
personen met een vmbo-diploma.2 Een weigering van toelating vanwege
al behaalde diploma’s kan dus wel rechtmatig zijn. Personen zonder
Nederlands vmbo-diploma of die afkomstig zijn uit het praktijkonderwijs
of voortgezet speciaal onderwijs in het arbeidsmarktgerichte uitstroomprofiel of het uitstroomprofiel dagbesteding, moeten dus wel tot de
entreeopleiding worden toegelaten, mits zij ten minste 16 jaren oud zijn of
ten minste 12 volledige schooljaren heeft doorgebracht op een school die
voldoet aan de voorwaarden van de Leerplichtwet 1969.
Dezelfde leden vragen ook hoe vaak studenten of hun ouders in bezwaar
gaan tegen een negatieve toelatingsbeslissing voor de entreeopleiding en
hoe vaak een dergelijk bezwaar gegrond wordt verklaard. Ook dit soort
informatie is mij niet bekend, omdat dit binnen de instelling blijft. Een
instelling hoeft dit ook niet te registreren. Ook een toelating of weigering
na een bezwaar dient echter binnen de hierboven beschreven wettelijke
kaders te passen.
De leden van de PvdA-fractie vragen naar de consequenties van het
ontwerpbesluit voor beroepsopleidingen die niet worden bekostigd. Zoals
hierboven aangegeven bij het antwoord op een vergelijkbare vraag van de
D66-fractie heeft dit ontwerpbesluit daarvoor geen gevolgen.
Met de leden van de PvdA-fractie vind ik het belangrijk dat iedere jongere
het onderwijs met minimaal een startkwalificatie verlaat. Vanuit de
RMC-functie worden jongeren zonder startkwalificatie tot hun 23e jaar
gevolgd en waar mogelijk gestimuleerd om alsnog een diploma en
daarmee hun startkwalificatie te behalen.3
Dezelfde leden vragen waarom het ontwerpbesluit geen betrekking heeft
op het onderwijs op de openbare lichamen voor Bonaire, Sint-Eustatius
en Saba. Er is nu nog geen grondslag om het ontwerpbesluit betrekking te
laten hebben op de openbare lichamen. Met de wetswijziging naar
aanleiding van het amendement Bisschop c.s. wordt de WEB BES immers
niet gewijzigd. Op dit moment loopt er een verkenning hoe de WEB BES
te integreren in de WEB. In dat kader wordt ook het vraagstuk rondom
studiesucces meegenomen.
Met de leden van de PvdA-fractie deel ik de overtuiging dat kwalitatief
goed beroepsonderwijs ook van belang is op de openbare lichamen
Bonaire, Sint-Eustatius en Saba.
Tot slot is mijn antwoord op de vraag van dezelfde leden hoe de kwaliteit
van het onderwijs op de openbare lichamen in Caribisch Nederland wordt
gewaarborgd, dat daarvoor ook wettelijke kwaliteits- en andere eisen
gelden, thans nog op grond van de WEB BES. Daarop houdt de inspectie
ook toezicht. De uitwerking van die kwaliteitseisen staat omschreven in
het onderzoekskader van de inspectie.

1

De leerplicht duurt tot en met het schooljaar waarin een jongere 16 wordt of 12 volledige
schooljaren heeft doorlopen (niet te verwarren met de kwalificatieplicht).
Zie art. 8.2.1, vierde lid, WEB voor alle vooropleidingseisen voor aspirant-studenten voor
mbo-2 opleidingen.
3
RMC-functie: regionale meld- en coördinatiefunctie als bedoeld in artikel 8.3.2, eerste lid, WEB.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 524, nr. 506

4