Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 750 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2014

Nr. 129

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 september 2014
Met het oog op de komende vergadering van de IWC (15-18 september in
Slovenië) wil ik u informeren over de ontwikkelingen binnen de IWC sinds
de laatste jaarvergadering, en over mijn opstelling ten aanzien van de
onderwerpen die bij de komende vergadering op de agenda staan.
Hiermee geef ik invulling aan de motie Ouwehand (Kamerstuk 21 501-32,
nr. 751) en aan mijn toezegging uw Kamer te informeren. Overigens is de
frequentie van deze vergaderingen sinds 2012 overgegaan naar eens per
twee jaar in plaats van jaarlijks.
Opstelling van Nederland
Het Nederlandse standpunt betreffende de commerciële jacht op
walvissen is ongewijzigd: het kabinet vindt dat de commerciële jacht op
walvissen moet verdwijnen, inclusief de wetenschappelijke vangsten.
In 2011 is de gezamenlijke EU-positie voor de komende drie
IWC-vergaderingen (IWC64 t/m 66) in een raadsbesluit vastgelegd. Daarin
is opgenomen onder andere dat niet zal worden meegewerkt aan
voorstellen die commerciële jacht mogelijk maken en dat de EU tegen de
wetenschappelijke walvisjacht is. Verder zijn het vasthouden aan het
moratorium, het onder toezicht van de IWC brengen van alle walvisjacht
(ook op dolfijnen en andere, kleine walvisachtigen) en het bevorderen van
nieuwe beschermingsgerichte maatregelen (zoals het instellen van
walvisreservaten) belangrijke punten in de opstelling van de EU. Onder
het EU mandaat vallen ook de afspraken die gemaakt worden gemaakt
over de beperkte lokale vangsten voor eigen gebruik door inheemse
volkeren.
Het kabinet staat geheel achter deze EU-lijn en ik zal mij er krachtig voor
blijven inzetten dat de EU binnen deze voorwaarden blijft opereren.

kst-33750-XIII-129
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XIII, nr. 129

1

Agenda IWC65
Met betrekking tot de belangrijkste onderwerpen die tijdens IWC65 aan de
orde komen informeer u als volgt:
Uitspraak Internationaal Gerechtshof wetenschappelijke walvisvaart
Japan
Begin 2014 heeft het Internationaal Gerechtshof in Den Haag bepaald dat
de Japanse walvisvaart in haar huidige vorm niet als wetenschappelijk
onderzoek kan worden aangemerkt en daarmee in strijd is met het
Verdrag tot Regeling van de Walvisvangst (Internationale Walvisvaart
Conventie). Australië heeft bij het Hof deze zaak tegen de wetenschappelijke walvisvaart van Japan in de zuidelijke Antarctische wateren aangespannen.
Dit houdt in dat Japan zijn verplichtingen onder de Internationale
Walvisvaart Conventie niet is nagekomen. De vergunningen die zijn
verleend aan de Japanse walvisvaarders onder het betreffende huidige
onderzoeksprogramma (JARPA II) moeten worden ingetrokken. Dit
betekent dat er een einde komt aan de walvisvangst door Japanse
schepen in de zuidelijke Antarctische wateren onder JARPAII. Japan is nu
van plan een nieuw programma te starten dat wel voldoet aan de eisen
van de uitspraak van het Hof.
Nieuw Zeeland heeft een resolutie ingediend om de criteria die door het
Internationaal Gerechtshof zijn benoemd op te nemen in de procedure
voor de evaluatie van de vergunningen voor wetenschappelijk onderzoek
die door de IWC zijn uitgegeven. Deze resolutie wordt besproken tijdens
IWC65. De uitspraak van het Hof sluit aan bij het Nederlandse standpunt.
De Nederlandse regering is dan ook voorstander van het opnemen van de
in de uitspraak van het Hof genoemde criteria en argumenten in de
richtinggevende procedures van het IWC-verdrag en zet zich, binnen het
geldende EU mandaat, daarvoor in tijdens IWC65.
Nederland is tegen het doden van walvissen voor wetenschappelijk
onderzoek en zal dit ook inbrengen in de IWC65. Ik ben van mening dat
alle noodzakelijke onderzoeksgegevens te verkrijgen zijn via andere
methoden, waarbij geen walvissen hoeven te worden gedood. Nederland
zal daartoe een financiële bijdrage leveren aan reeds lopend onderzoek
naar niet-dodelijke onderzoeksmethoden bij walvissen.
Instelling van een nieuw walvisreservaat in de Zuidelijke Atlantische
Oceaan
Dit onderwerp stuitte tijdens IWC63 en IWC64 op bezwaren van de
pro-walvisjachtlanden en behaalde daarom tot nu toe onvoldoende
stemmen. Nederland is een uitgesproken voorstander van instelling van
dit reservaat (en waar mogelijk andere reservaten) en zal dit stevig
ondersteunen.
Kleine walvisachtigen
In het kader van de IWC65 en conform mijn toezegging aan de Kamer blijf
ik mij inzetten voor een verbreding van werkingssfeer van de IWC naar de
kleine walvisachtigen zoals dolfijnen.
Nederland is een groot voorstander van het opnemen van alle kleine
walvisachtigen onder een breed mandaat van de IWC (dit zou onderdeel
moeten vormen van een algehele hervorming van de IWC op termijn).
Hiervoor is informeel overleg en samenwerking met andere landen
binnen en buiten de EU nodig. Nederland zal in dit kader tijdens de IWC65

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XIII, nr. 129

2

een financiële bijdrage toezeggen aan het IWC-fonds waaruit onderzoek
naar de bescherming van kleine walvisachtigen wordt bekostigd.
Vernieuwing quota voor lokale vangsten van inheemse volken in
Groenland (autochtone walvisvaart)
Tijdens IWC64 is door Denemarken, namens Groenland, een voorstel
ingediend voor een verhoging van de quota ten behoeve van de
autochtone walvisvaart. Dat voorstel is door de leden van de IWC,
waaronder Nederland, verworpen. De voedselbehoefte van de lokale
bevolking van Groenland voor verhoging was onvoldoende onderbouwd.
Voor de IWC65 is een aangepast voorstel door Denemarken, namens
Groenland, ter bespreking ingediend. Dit voorstel is onderdeel van een
pakket van maatregelen gericht op betere regulatie en onderbouwing van
de noodzaak van autochtone vangsten. Het wetenschappelijk comité van
de IWC heeft aangegeven dat het huidige voorstel van Groenland geen
negatieve effecten op de populatie walvissen zal hebben.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XIII, nr. 129

3