Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2001
Vragen van de leden Karabulut (SP), Van Ojik (GroenLinks) en Ploumen
(PvdA) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie over
kernwapenbeleid (ingezonden 8 februari 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) mede namens de Minister
van Defensie (ontvangen 1 mei 2018). Gezien het belang van dit onderwerp
heeft het kabinet de AIV verzocht een advies uit te brengen over de
toekomstige rol van kernwapens. Bijgesloten de adviesaanvraag over dit
onderwerp, die uw Kamer eerder is toegegaan. De kabinetsreactie op dit
advies zal in het bijzonder ingaan op uw vragen, met name wat betreft de rol
van Amerikaanse sub-strategische kernwapens in Europa en de nucleaire taak
van Nederland.1
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de specifieke plannen met de nucleaire vrije val
vliegtuigbommen van het type B61 in de Nuclear Posture Review (NPR)?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft de Amerikaanse overheid met u overlegd over het moderniseren van de
B61-11 en kunt u aangeven wanneer precies de verouderde B61-11 van de
Europese locaties verwijderd zal worden? Kunt u, meer specifiek, aangeven
wanneer deze B61-11 bommen van Nederlands grondgebied naar de
Verenigde Staten (VS) zullen worden overgebracht voor moderniseringswerkzaamheden?3

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Zie Nuclear Posture Review 2018, Departement of Defense USA, vrijdag 2 februari 2018;
https://media.defense.gov/2018/Feb/02/2001872877/-1/-1/1/EXECUTIVE-SUMMARY.PDF
3
The B83-1 and B61-11 gravity bombs can hold at risk a variety of protected targets. As a result,
both will be retained in the stockpile, at least until there is sufficient confidence in the B61-12
gravity bomb that will be available in 2020.» Blz. 6, Nuclear Posture Review 2018, depertment
of Defensie USA,
https://media.defense.gov/2018/Feb/02/2001872877/-1/-1/1/EXECUTIVE-SUMMARY.PDF
2

ah-tk-20172018-2001
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 5
Kunt u aangeven wat de voortgang in de productie van de B61-12 is? Kunt u
aangeven in welke tijdsperiode de B61-12, die op Europese locaties gestationeerd zal worden, geproduceerd zal worden?7
Vraag 7
Kunt u de Kamer, desnoods vertrouwelijk, informeren over de wijze waarop
deze kernwapens over Nederlands grondgebied/door het Nederlandse
luchtruim of door water worden vervoerd?
Vraag 11
Deelt u de mening dat het nu een geschikt moment is om van modernisering
van de B-61 af te zien?
Antwoord 2, 5, 7 en 11
Zoals de Kamer bekend kunnen op basis van bondgenootschappelijke
afspraken geen mededelingen worden gedaan over aantallen en locaties van
in Europa aanwezige Amerikaanse kernwapens. De Verenigde Staten hebben
een levensduurverlengingsprogramma (zogenaamde «Life Extension
Program») met als doel de veiligheid, beveiliging en effectiviteit van
kernwapens van onder meer het type B61 blijvend te garanderen.
Vraag 3
Is het tevens juist dat dit type kernwapen geschikt is voor de F-35?4 Hebt u
tevens in het fact sheet over de modernisering dat bij de NPR was gevoegd,
geconstateerd dat de F-35 een nucleaire taak krijgt?5 Op welke wijze heeft de
Amerikaanse regering u hierover ingelicht?
Antwoord 3
De F-35 als systeem zal in opdracht van de Amerikaanse overheid geschikt
zijn om kernwapens te dragen. De Amerikaanse overheid heeft het kabinet
hierover in een vroeg stadium ingelicht, en de Kamer is hierover reeds in
2002 geïnformeerd (Kamerstuk 26 488, nr. 9).
Vraag 4
Hebt u de Amerikaanse regering ingelicht over het feit dat Nederland geen
atoomtaak neemt voor de F-35, zoals vastgelegd in de motie-Van Dijk? Indien
nee, waarom niet?6
Vraag 12
Deelt u de opvatting dat Nederland een stap moet doen om kernwapens te
weren uit ons land? Zo ja, welke stappen wilt u ondernemen? Indien neen,
waarom niet?
Vraag 13
Bent u bereid in het licht van de regeringsverklaring dat een nieuwe
veiligheidsstrategie aankondigt, van een Nederlandse kernwapentaak af te
zien? Kunt u dat toelichten?
Antwoord 4, 12 en 13
Graag verwijst het kabinet naar de kabinetsreactie op de motie-Van Dijk
(Kamerstuk 33 783, nr. 5). Hierin stelt het kabinet dat het de bedoeling is dat
de F-35 deze taak van de F-16 zal overnemen.

7

«Completing the B61-12 LEP by FY2024»; p 10 NPR.
«The United States is incorporating nuclear capability onto the forward-deployable, nuclearcapable F-35 as a replacement for the current aging DCA. In conjunction with the ongoing life
extension program for the B61 bomb, it will be a key contributor to continued regional deterrence stability and the assurance of allies. P6 en 7 NPR.
5
Zie https://media.defense.gov/2018/Feb/02/2001872880/-1/-1/1/NUCLEAR-MODERNIZATION.PDF
6
Kamerstuk 33 763, nr. 14: «spreekt uit dat de vervanger van de F-16 geen nucleaire taak mag
hebben»
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u bovendien bereid de Kamer te informeren over de wijze waarop u
burgers in de omgeving beschermt tegen eventuele ongevallen, gezien de
lange lijst met (bijna) ongelukken die inmiddels in de openbaarheid zijn
gekomen?
Antwoord 6
Het Nationaal Crisisplan Straling (NCS) beschrijft de hoofdstructuur van de
organisatie voor de crisisbeheersing bij alle situaties waarin ongewenst
straling en/of radioactief materiaal vrijkomt of vrij dreigt te komen met een
verhoogd risico voor mens en milieu. Dit plan is een uitwerking van
vigerende wet- en regelgeving, zowel nationaal (zoals de Kernenergiewet (in
het bijzonder art. 40), de Wet Veiligheidsregio’s en Politiewet 2012) als
internationaal (bijvoorbeeld de relevante richtlijnen van de Europese Unie en
conventies van het Internationaal Atoomenergieagentschap).
Vraag 8
Is het u bekend dat het vertragingssysteem, waarbij de bom met een
parachute vertraagd wordt zodat de piloot de «ground zero» tijdig kan
verlaten, in het nieuwe model vervangen is door een tailkit? Kunt u toelichten
wat deze nieuwe capaciteiten exact zijn, vooral waar het gaat om de
toegevoegde «tailkit»?8
Vraag 9
Is het u bekend dat de toevoeging van de «tailkit» als doel heeft om meer
gericht een doelwit te raken met dit kernwapen?
Antwoord 8 en 9
Uw kamer is hierover geïnformeerd in antwoord op vragen van de leden
Knops en Omtzigt (beiden CDA) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en
van Defensie over nucleaire ontwapening en non-proliferatie (Aanhangsel van
de Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1426).
Vraag 10
Deelt u de mening dat kernwapens die gerichter ingezet kunnen worden de
drempel voor gebruik verlagen? Indien neen, waarom niet?
Antwoord 10
De omstandigheden waarin de NAVO de inzet van kernwapens zou kunnen
overwegen zijn extremely remote, zoals de NAVO stelt in de Deterrence and
Defence Posture Review. Het doel van kernwapens is immers de afschrikking
van agressie, niet militaire inzet. Het effectiever maken van kernwapens
vergroot de geloofwaardigheid van deze afschrikking, zodat een inzet ervan
blijvend kan worden vermeden.

8

«Door het toevoegen van een nieuw geleidingssysteem, in de vorm van staartvleugels, wordt
de precisie van het wapen verhoogd. Daarmee kan de militaire geschiktheid bij een lagere
kracht op het zelfde niveau blijven. Met deze toegenomen capaciteiten wordt de B61-12 een
veel bruikbaarder wapen dan de eerdere B-61 versies. Daarmee wordt de bom in de praktijk
beter inzetbaar.» «Over de modernisering van de kernwapens in Nederland». Mark Akkerman,
november 2013; http://vredessite.nl/kernwapens/factsheet-kernwapens-2013.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3