2015D47188

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken bestond bij vijf
fracties de behoefte de Minister van Buitenlandse Zaken enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen inzake de rechtsgang ten aanzien van drie
Nederlanders in het buitenland. Voor dit schriftelijk overleg zijn de
volgende brieven van de Minister van Buitenlandse Zaken geagendeerd:
− Reactie op verzoek van het lid Omtzigt, gedaan tijdens de Regeling van
Werkzaamheden van 7 oktober 2015, over de detentie van twee
Nederlanders in het buitenland (30 010, nr. 25).
− Reactie op het verzoek van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken inzake de zaak van de heer Hoose op Cyprus;
De voorzitter van de commissie,
Eijsink
De griffier van de commissie,
Van Toor

nds-tk-2015D47188

1

Inbreng VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brieven van de Minister over de rechtsgang ten aanzien van drie Nederlanders in het buitenland. De leden hebben hierover nog enkele vragen en
opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie zijn verheugd over het nieuws dat de
rechtszaak op Cyprus tegen dhr. Hoose is geseponeerd en dat hij kan
terugkeren naar zijn familie in Nederland. De inspanningen die het
Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft geleverd bij het ondersteunen
van dhr. Hoose en het bijstaan van zijn familie zijn prijzenswaardig. Kan
de Minister toelichten hoe het besluit tot seponeren tot stand is gekomen,
nadat de Cypriotische rechter eerst nog had besloten de zaak naar mei
2016 door te schuiven?
De leden van de VVD-fractie vernemen graag van de Minister hoe vaak de
Nederlandse overheid financiële steun heeft verleend aan gedetineerden
die een reële kans lopen te worden veroordeeld tot de doodstraf of
daartoe zijn veroordeeld in de afgelopen tien jaar. En in hoeveel gevallen
is het voorgekomen dat Nederland een staat op politiek niveau heeft
aangesproken en opgeroepen het vonnis niet ten uitvoer te brengen in
diezelfde periode? Hoeveel gedetineerden in het buitenland zijn
momenteel veroordeeld tot de doodstraf?
Verder ontvangen de leden van de VVD-fractie graag een overzicht van de
buitenlandse strafzaken sinds 1998 waarbij is besloten tot het inschakelen
van een vertrouwensadvocaat, en een overzicht van de strafzaken sinds
2012 waarbij subsidie is verleend – met de hoogte van de toegekende
bedragen – voor juridisch advies aan gedetineerden door onafhankelijke
juridische organisaties.
Inbreng PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie danken de Minister voor de kabinetsreacties
op de verzoeken over enkele consulaire zaken afkomstig van de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken en verschillende media berichten dat de zaak tegen de heer
Hoose in Cyprus officieel geseponeerd is. Zij vragen de Minister hoe het
staat met de gezondheid van de heer Hoose, of hij ondersteund wordt bij
zijn terugtocht naar Nederland en op welke wijze dit besluit tot stand is
gekomen. Tevens vragen zij de Minister een overzicht te geven, voor zo
ver mogelijk, van de momenten en wijze(n) waarop de regering op
formele en informele wijze zich heeft ingezet voor de vrijlating en
repatriëring van de heer Hoose.
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de regering afhankelijk van de
omstandigheden van het individuele geval bepaalt welke handelingen en
maatregelen worden genomen wat betreft consulaire bijstand van een
gedetineerde in het buitenland. Ook lezen zij dat het Ministerie van
Buitenlandse Zaken tevens proactief enkele instrumenten toepast indien
er Nederlandse zorg bestaat over een buitenlandse rechtsgang. De leden
van de PvdA-fractie vragen de Minister een overzicht te geven van het
scala aan instrumenten dat tot zijn beschikking staat en een appreciatie te
geven van het dilemma deze instrumenten in stilte achter de schermen of
publiekelijk in te zetten. Tevens vragen zij de Minister op welke momenten
publieke aandacht voor dit soort, vaak precaire, diplomatieke processen
zinvol is gebleken.

2

De leden van de PvdA-fractie steunen de regering in de consulaire
bijstand voor Nederlandse gedetineerden die in het buitenland dreigen te
worden veroordeeld tot de doodstraf of daartoe zijn veroordeeld.
Inbreng SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van de beide brieven
over de rechtsgang ten aanzien van drie Nederlanders in het buitenland
en hebben daarover nog de volgende vragen en opmerkingen.
Wat de zaak-Singh betreft, hebben de leden van de SP-fractie de volgende
vragen aan de Minister. Op welke wijze wordt het gratieverzoek ondersteund? Welke concrete activiteiten worden verricht inzake de gratie voor
Singh? Zal de zaak Singh in persoon worden toegelicht aan de
gouverneur? Wordt bij de gouverneur tevens aandacht gevraagd voor
parole procedure, die nog niet ten einde is? Op welke wijze heeft het
Ministerie van Buitenlandse Zaken het verzoek op basis van de Wet
Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen (WOTS) gesteund? Zijn er
gesprekken geweest op het Ministerie van Veiligheid en Justitie? Is het
waar dat tot op heden de heer Singh geen antwoord heeft ontvangen op
zijn brief aan de Minister van Veiligheid en Justitie? Zo ja, waarom is de
brief niet beantwoord? Welke belangenafweging is gemaakt die, ten
nadele van het individuele geval (het vasthouden aan het strafrestant),
moet wijken ten voordele van de staat?
Ook met betrekking tot de WOTS-procedure hebben de leden van de
SP-fractie nog enkele vragen. Welke criteria gelden om af te wijken van de
vijfjarentermijn? In welke gevallen maakt de Minister gebruik van zijn
beoordelingsvrijheid (discretionaire bevoegdheid)? Welke criteria/
voorwaarden gelden er om af te wijken van de bestaande beleid inzake
WOTS?
De volgende vragen van de leden van de SP-fractie betreffen de vertrouwensrapporten die kunnen worden opgesteld. In welke gevallen worden
er vertrouwensrapporten opgesteld? Wanneer en in welke gevallen besluit
het ministerie tot het opstellen van een dergelijk rapport? Wordt het
vertrouwensrapport gedeeld met de verdediging? Hoe worden de
advocaten geselecteerd die betrokken zijn bij het opstellen van het
vertrouwensrapport?
De leden van de SP-fractie vragen de Minister verder aan te geven hoe de
lijst van te raadplegen advocaten wordt samengesteld die gedetineerden
bij arrestatie ontvangen en wat de bezoekfrequenties zijn voor gedetineerden binnen de EU en daarbuiten.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister of het klopt dat gedetineerden in het buitenland nog steeds de zorgpremie moeten betalen voor
hun Nederlandse zorgverzekering. Of is inmiddels geregeld dat zij niet
geconfronteerd worden met deze onnodige kosten? Zo nee, gaat de
Minister zich ervoor inzetten dat de bijbehorende wetswijziging zo snel
mogelijk wordt ingevoerd? Is de Minister bereid om te zorgen dat er in de
tussentijd een tijdelijke oplossing wordt gevonden voor mensen die bij
thuiskomst geconfronteerd worden met hoge schulden? Hoe helpt de
Nederlandse regering hen hierbij?
De leden van de SP-fractie vragen of er al ervaring is opgedaan met de
voortgezette tenuitvoerlegging van buitenlandse straffen. Zijn er
meerdere landen die onder die voorwaarde de straf van een landgenoot
overnemen en wat zijn daar de ervaringen? Loopt men niet het risico dat
bijvoorbeeld een kleine drugssmokkelaar jarenlang zijn straf uit zit in een

3

Nederlandse cel naast een verkrachter of pleger van mishandeling, die
dan eerder vrijkomt? Deelt de Minister de mening van voornoemde leden
dat in plaats van omzetting in bepaalde concrete gevallen gekozen zou
moeten kunnen worden voor voortgezette tenuitvoerlegging, als alleen op
deze manier de gedetineerde de tijd krijgt om te resocialiseren? Kortom,
dat de buitenlandse straf zo wordt omgezet dat er steeds sprake is van
een bepaald strafrestant? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie vragen de Minister tenslotte of hij bereid is om
de effecten van het overleveringsbeleid en het maatwerk dat daarbij wordt
toegepast te evalueren? Zo nee, waarom niet?
Inbreng CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie zijn verheugd over de terugkeer van René en
Tineke Hoose naar Nederland. Wel zijn ze, met het echtpaar, benieuwd
naar de reden waarom de zaak geseponeerd is en welk effect de inspanningen van de Minister en de Nederlandse ambassadeur gehad hebben.
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat Romano van der Dussen
op een verschrikkelijke manier door iedereen in de steek gelaten is en
wordt. Ook na drie keer Kamervragen, na vragen in de Raad van Europa,
blijft iedereen een verschrikkelijk formeel standpunt huldigen en lijkt er
weinig schot in de zaak te zitten. Deze leden hebben een aantal opmerkingen en vragen over de zaak van dhr. Van der Dussen:
1. Op 28 augustus 2003 oordeelt de Nationale ombudsman een klacht
van een gedetineerde tegen de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordiging in Spanje gegrond is. Een van de klachten die gegrond
verklaard word, is het feit dat deze persoon in de eerste anderhalf jaar
van zijn detentie slechts drie keer bezocht is. De Nationale ombudsman concludeert dat dat te weinig is (rapport 2003/285 van de
Nationale ombudsman). Vlak na het verschijnen van dit rapport wordt
dhr. Van der Dussen gearresteerd. In de anderhalf jaar voor zijn
veroordeling wordt ook hij slechts drie keer bezocht, constateren de
leden van de CDA-fractie op basis van de antwoorden op Kamervragen. In het jaar erop, totdat het vonnis in hoger beroep definitief
wordt, vinden slechts twee bezoeken plaats. De leden van de
CDA-fractie verzoeken de Minister aan te geven welke actie ondernomen is naar aanleiding van het rapport van de Nationale ombudsman.
2. Uit het feitenrelaas van de Kamervragen blijkt dat op 23 maart 2007
een rapport verschijnt waaruit blijkt dat er een DNA-match is met een
Britse man (dhr. Dixie). De leden van de CDA-fractie zouden dat
rapport graag ontvangen en wijzen erop dat zij daar al eerder om
verzocht hebben. De vraag die deze leden met nadruk willen stellen
is: wanneer kregen de Nederlandse autoriteiten deze brief en/of deze
informatie, namelijk dat het enige DNA-bewijsmateriaal dat gevonden
is op een van de slachtoffers met een andere man gematched is?
De leden van de CDA-fractie wijzen de Minister er in dit verband op
dat zij een duidelijk antwoord wensen op deze vraag en niet een
ontwijkend antwoord zoals zij al drie keer eerder ontvangen hebben.
Immers op 20 juli 2015 ontweek de Minister de vraag als volgt
(Aanhangsel 2014/2015, 1947): «Vraag 6. Sinds wanneer bent u ervan
op de hoogte dat het enige DNA-materiaal op een van de drie
slachtoffers al in 2006 gematched is met het DNA-materiaal van een
Brit die in Groot-Brittannië een levenslange straf uitzit voor moord?»
«Antwoord 6. In mei 2015 heeft Stichting PrisonLaw het Ministerie
van Buitenlandse Zaken op de hoogte gebracht dat er 100% zekerheid
bestaat over deze DNA-match.»

4

3.

4.

5.

6.

En op 28 augustus 2015 (2014/2014, 3184) deed de Minister dat als
volgt: «Vraag 7, 8 en 9. Klopt het dus dat u in 2010 en wellicht
daarvóór al op de hoogte was van de DNA-match met de veroordeelde Britse moordenaar Mark Dixie? Kunt u precies aangeven op
welke wijze u de afgelopen 8 jaar informatie ontvangen heeft over de
DNA-match? Vindt u het antwoord dat u op 16 juli gaf, namelijk dat u
in mei 2015 op de hoogte gebracht bent van de DNA-match, accuraat
en volledig? Of wilt u dit antwoord bij nader inzien nog herzien?»
«Antwoord 7, 8 en 9. Vanaf het begin bestonden er bij de advocaten
van de heer Van der D. twijfels over het DNA-materiaal en de
DNA-match. Deze twijfels zijn regelmatig aan de orde geweest in
gesprekken tussen de ambassade en de advocaten. Er bestond echter
geen zekerheid over. In mei 2015 heeft de Stichting PrisonLaw het
Ministerie van Buitenlandse Zaken op de hoogte gebracht dat er
zekerheid was over de DNA-match. Deze match moest echter nog
worden geverifieerd en bevestigd door de Spaanse forensische
politie om daadwerkelijk in de herzieningszaak te kunnen worden
ingebracht. Vanuit de Nederlandse Ambassade in Madrid is bij
herhaling aangedrongen op een voortvarende opvolging hiervan.
Aan deze voortvarende opvolging hecht ik veel belang. Er is geen
aanleiding mijn antwoord van 16 juli te herzien.»
Ten slotte schreef de Minister op 7 oktober 2015 (2015–2016, 226):
«Vraag 2. Wanneer was u voor het eerst op de hoogte van het feit dat
het enige DNA materiaal gevonden op een van de drie slachtoffers
van het seksueel geweld waarvoor Romano van der Dussen
veroordeeld is, al in 2006 door de Britse autoriteiten gematched is
met het DNA materiaal van de Brit Mark D. die in Groot-Brittannië een
levenslange straf uitzit voor moord?» «Antwoord 2. Zie mijn
antwoorden van 27 augustus 2015 op de vragen van de leden
Omtzigt en Knops met kenmerk 2015Z14411. Aanvullend hierop geldt
dat vanaf zomer 2012 de Stichting PrisonLAW zich in de zaak heeft
verdiept. De Stichting PrisonLAW informeerde het Ministerie van
Buitenlandse Zaken in mei 2015 dat er zekerheid was over deze
DNA-match.»
Deze antwoorden ontwijken natuurlijk allemaal de centrale vraag:
sinds wanneer was bekend dat de Britse politie van mening was dat
er een match was? En wanneer hoorde de Nederlandse autoriteiten
hierover?
Bij een geen van de antwoorden en brieven tot nu toe wordt duidelijk
wie het initiatief neemt om een vertrouwensrapport op te stellen.
Zo’n rapport wordt alleen opgesteld indien er ernstige vermoedens
zijn dat er iets mis is. Heeft dhr. Van der Dussen of zijn advocaat om
een vertrouwensrapport gevraagd en wat gebeurde er toen? En wie
heeft besloten dat een vertrouwensrapport opgesteld kon worden?
Na het opstellen van het vertrouwensrapport doet de vertrouwensadvocaat een verzoek aan de Spaanse procureur om toezending
vervolgstukken op de brief van 23/03/2007, dat is de brief over de
DNA match. Hij doet dat verzoek in februari 2010 en ontvangt de
stukken in maart 2010 om in dezelfde maand een advies uit te
brengen aan het ministerie, blijkt uit het relaas dat aan de Kamer
gestuurd is. Kan de Minister die drie documenten openbaar maken?
En kunt u tenminste de inhoud, de ontvangen materialen en het
advies weergeven?
Wanneer en op welke wijze is het rapport van de vertrouwensadvocaat met dhr. Van der Dussen gedeeld? Wanneer en op welke wijze is
het aanvullend advies met hem gedeeld?
Klopt het dat dhr. Van der Dussen in 2012 twee keer bezocht is door
de ambassade of het consulaat, in 2013 een keer, in 2014 geen enkele
keer? Klopt het dat hij in juni 2015 weer bezocht is, net toen zijn zaak

5

7.

8.

8.
9.

in de pers veel aandacht begon te trekken en dat hij sindsdien wel
regelmatig bezocht wordt?
Welke acties heeft de Nederlandse regering sinds medio 2015
genomen om de herziening van de zaak van de heer Van der Dussen
te bevorderen en te bevorderen dat hij in ieder geval voorlopig
vrijgelaten wordt?
Hoe staat het met de heropening van de zaak door de Spaanse justitie
(http://www.telegraaf.nl/binnenland/24763463/
__Zaak_Romano_v_d_Dussen_heropend__.html)?
Welke ondersteuning krijgt de heer Van der Dussen bij het indienen
van een schadeclaim?
Welke ondersteuning zult u hem aanbieden wanneer hij weer vrij
komt?

Daarnaast hebben de leden van de CDA-fractie nog enkele vragen over de
zaak van de heer Singh. Na gesprekken met een aantal betrokken in deze
zaak zijn zij vooral verrast dat er een vertrouwensrapport over zijn zaak is
opgesteld. Zij verzoeken de Minister dit rapport openbaar te maken.
Verder hebben zij de volgende vragen over dit vertrouwensrapport:
1. Wat was de directe aanleiding om het vertrouwensrapport op te
stellen?
2. Wanneer heeft dhr. Singh voor het eerst inzage gehad in het
vertrouwensrapport over zijn zaak?
3. Toen zijn advocaat in 2011 om inzage in het dossier vroeg, heeft hij
toen inzage gehad in het rapport?
4. Heeft de huidige advocaat van de heer Singh het vertrouwensrapport
per ommegaande ontvangen toen hij erom vroeg? Zo nee, waarom
niet?
Verder hebben de leden van de CDA-fractie de volgende vragen:
5. Hoe vaak is de heer Singh bezocht sinds 1998 tot heden? (Singh
wordt sinds de media aandacht in 2015 en het parole verzoek bezocht
conform beleid).
6. Op welke wijze wordt het gratieverzoek ondersteund?
7. Welke concrete activiteiten worden verricht inzake de gratie voor
Singh?
Inbreng D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de brieven van de Minister van Buitenlandse Zaken over de
rechtsgang ten aanzien van drie Nederlanders in het buitenland.
De leden van de D66-fractie constateren dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken alleen optreedt bij de bepaling van de strafmaat in een
buitenlandse rechtsgang als de doodstraf wordt opgelegd. De genoemde
leden ontvangen graag een toelichting welke acties dan concreet worden
ondernomen. Ook vragen zij de Minister toe te lichten in welke gevallen
uit het verleden dit is gebeurd, en met welk resultaat. Tevens vragen de
genoemde leden de Minister toe te lichten wat de stand van zaken is met
betrekking tot de Nederlandse gedetineerden in Indonesië die in
afwachting zijn van executie van de doodstraf? Kan de Minister ook
toelichten op welke wijze de Nederlandse regering zich thans inzet voor
deze Nederlanders, zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd te lezen dat de Minister eerder
dit jaar het «parole» verzoek van de heer Singh, die mogelijk al 31 jaar
onschuldig vastzit, voor voorwaardelijke vrijlating op medische gronden
heeft ondersteund. Eveneens zijn de genoemde leden verheugd te lezen
dat de Minister voornemens is een gratieverzoek van de heer Singh, zodra
dit verzoek voorligt, op humanitaire gronden bij de Amerikaanse

6

autoriteiten te ondersteunen. Graag ontvangen de genoemde leden een
toelichting van de Minister wanneer en op welke wijze hij dit verzoek tot
gratie zal ondersteunen? Ook zijn de genoemde leden benieuwd of, en zo
ja op welke wijze, de Minister aandacht vraagt voor het «parole» verzoek?
Tevens willen de genoemde leden graag weten of het vertrouwensrapport
over de heer Singh nog onderwerp van gesprek is? Zo niet, dan
ontvangen deze leden graag een toelichting waarom niet.
De leden van de D66-fractie merken op dat het vreemd is dat de Minister
(nog steeds) van mening is dat de heer Singh onvoldoende binding heeft
met Nederland. Graag ontvangen de genoemde leden een toelichting
welke objectieve maatstaven er zijn om te bepalen of iemand voldoende
binding heeft met Nederland, aangezien er geen sprake is van een
wettelijke grondslag hiervoor. Het lijkt er dan ook op dat er sprake is van
volledige willekeur, zo constateren de genoemde leden. Of heeft de
Minister criteria waaraan moet worden voldaan zodat sprake is van
voldoende binding met Nederland? De genoemde leden zouden graag het
afwegingskader ontvangen op basis waarvan zulke beslissingen worden
gemaakt, aangezien dit in de eerdere antwoorden op schriftelijke vragen
slechts deels wordt toegelicht.1
De leden van de D66-fractie hebben verheugd kennis genomen van het
feit dat de zaak Van der D. wordt heropend. De genoemde leden vinden
het terecht dat de Minister zich nu persoonlijk heeft ingezet bij zijn
Spaanse ambtsgenoot voor voortvarende behandeling van de zaak Van
der D. Wel wijzen de genoemde leden er op dat het lang heeft geduurd
voordat de Minister actie ondernam, aangezien al in mei 2015 bekendheid
was over de DNA-match. Ook eerder zijn er al veel twijfels geuit over het
verloop van de rechtsgang in deze zaak. De genoemde leden betreuren
het dat er zo lang nauwelijks actie is ondernomen vanuit de Nederlandse
regering. Zij zien echter in de stap van de Minister een bemoedigend
signaal, en verwachten dat hij niet zal stoppen voordat er gerechtigheid is
voor Van der D. De genoemde leden zijn benieuwd of de Minister – nu
bekend is dat de zaak wordt heropend – nog belangwekkende feiten heeft
te melden over de voortgang.
De leden van de D66-fractie zeer verheugd dat de zaak van de heer Hoose
is geseponeerd. De genoemde leden vragen de Minister wel toe te lichten
wat zich heeft voorgedaan dat deze zaak nu ineens is geseponeerd. Heeft
de Minister daar meer informatie over, zo vragen deze leden.
Tot slot vragen de leden van de D66-fractie aandacht voor onderzoek dat
is uitgevoerd door een promovendus aan de Universiteit van Tilburg over
Nederlanders in buitenlandse detentie.2 Uit dat onderzoek blijkt namelijk
dat Nederland zich voornamelijk richt op het welzijn van de gedetineerde
en niet zozeer op de oorzaken van de moeilijkheden. Ook wordt duidelijk
dat buitenlandse autoriteiten over het algemeen niet door Nederland
worden aangesproken wanneer de basisrechten van Nederlanders in
buitenlandse detentie worden geschonden. De genoemde leden vragen
de Minister hierop te reageren. Ook ontbreekt de nazorg bij terugkeer in
Nederland, zo concludeert de onderzoeker. Kan de Minister hier op
ingaan, zo vragen deze leden. De genoemde leden zouden het zeer
waarderen wanneer de Minister een heldere reactie kan geven op het
1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel van de Handelingen 209, 6 oktober 2015.
Specifiek het antwoord op vraag 6, 7 en 9, waar termen als «en zo meer» worden gebruikt en
wordt gesteld dat «de zogenoemde vijfjarenregel ter indicatie dient en zeker niet allesbepalend
is».
2
https://www.tilburguniversity.edu/nl/actueel/persberichten/persbericht-nederlanders-inbuitenlandse-detentie/

7

onderzoek. Tevens vragen zij de Minister aan te geven op welke wijze deze
de conclusies wil gebruiken ter verbetering van het huidige beleid.

8