Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

592
Vragen van het lid Karabulut (SP) aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over de uitzending «Altijd wat monitor» over verdringing
van betaald werk door werklozen (ingezonden 2 oktober 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 18 november 2014)
Vraag 1, 2, 3 en 4
Wat is uw reactie op de uitzending van «Altijd wat monitor» over de
verdringing van betaald werk door werklozen?1
Vindt u het acceptabel dat iemand 32 uur per week moet schoffelen voor een
bijstandsuitkering van 407 euro per maand? Zo ja, waarom? Hoe past dit bij
uw eerdere uitspraak dat mensen met een bijstandsuitkering maximaal 20 uur
per week onbetaalde arbeid mogen verrichten?2
Wat is uw reactie op het Twentse initiatief «Smartcab» waar jonge werklozen
drie maanden met behoud van uitkering taxiritten verzorgen? Klopt het dat
tientallen taxichauffeurs in de regio Twente werkloos thuis zitten? Vindt u dat
er sprake is van verdringing wanneer taxichauffeurs geen baan kunnen
vinden omdat hun werk wordt gedaan door jongeren die met behoud van
uitkering werkervaring opdoen? Zo nee, waarom niet?
Wat vindt u van het feit dat 32% van de werkgevers mensen heeft moeten
ontslaan omdat ze in het kader van social return mensen met een uitkering in
dienst hebben genomen? Wat is uw reactie op de stelling dat de ene groep
kwetsbaren wordt uitgeruild tegen de andere groep kwetsbaren? Vindt u dat
hier sprake is van verdringing? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1, 2, 3 en 4
Mede gelet op de economische recessie zijn er, zowel in het politieke als
maatschappelijke debat, zorgen over verdringing op de arbeidsmarkt. Met
regelmaat komen situaties voor het voetlicht waarbij de vraag is wat wel en
niet toelaatbaar is. Zo ook in de uitzending «Altijd Wat Monitor» van
29 september. De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft
daarom, mede namens mij, op 1 oktober jl. een brief3 naar uw Kamer

1

http://www.npo.nl/altijd-wat/30-09-2014/KN_1661774
http://www.lokaalbestuur.nl/actueel/actueel_item/t/
jetta_klijnsma_wil_zachte_landing_wajongers
3
TK, 2014–2015, 29 544, nr. 558.
2

ah-tk-20142015-592
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

gestuurd met een uitgebreide reactie op het fenomeen verdringing. Ik verwijs
in dit kader naar deze brief.
Met de introductie van de WWB in 2004 behoort de uitvoering van de wet tot
de verantwoordelijkheid van gemeenten. Gemeenten hebben de vrijheid om
vorm en inhoud van het re-integratiebeleid te bepalen. Zij zijn het best
toegerust om keuzes te maken, toegesneden op de lokale en regionale
praktijk. Gemeenten hebben verschillende instrumenten ter beschikking,
waaronder werken met behoud van uitkering. Zoals bij alle instrumenten
moet het inzetten van dit instrument een positieve bijdrage aan de mogelijkheden voor arbeidsinschakeling leveren. Het tijdelijke karakter en de
specifieke voorwaarden voor het inzetten van het instrument is mede bedoeld
om verdringing van reguliere arbeidsplaatsen te voorkomen. Het college van
B&W is er verantwoordelijk voor hieraan invulling te geven, daarbij gecontroleerd door de gemeenteraad. Ik zal daarom niet ingaan op de specifieke
voorbeelden.
Ook waar het gaat om aanbestedingen en de sociale voorwaarden die een
gemeente daarbij stelt, is de betreffende gemeente het best in staat de
situatie te beoordelen en verantwoordelijk.
Vraag 5
Hoeveel mensen hebben in de periode van januari tot september 2014 via
social return een baan gekregen? Hoeveel mensen zijn hierdoor ontslagen?
Op welke wijze heeft het middel social return bijgedragen aan een structurele
oplossing van de werkloosheid? Hoeveel extra banen heeft dit opgeleverd?
Antwoord 5
Social return is een instrument dat het re-integratiebeleid ondersteunt. Het is
niet gebaseerd op een wet of algemene regeling en kan door gemeenten,
provincies en het Rijk ingezet worden. Ik beschik niet over landelijke cijfers
ten aanzien van de inzet van social return door gemeenten. Elk gemeentebestuur legt hierover verantwoording af aan de gemeenteraad.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst legt jaarlijks in de Jaarrapportage
Bedrijfsvoering Rijk4 verantwoording af over (o.a.) de inzet en resultaten van
het toepassen van social return door het Rijk.
Vraag 6
Op welke wijze gaat u er voor zorgen dat gemeenten zich houden aan uw
uitspraak dat ze verdringing moeten voorkomen, en dat social return en
werkervaringsprojecten voor mensen met een bijstandsuitkering dus niet
leiden tot verdringing van reguliere banen en het ontslag van bestaande
werknemers?5
Antwoord 6
Ik heb hiervoor aangegeven dat de uitvoering van de Wet Werk en bijstand
tot de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten behoort en dat het de taak
van de gemeenteraad is om daar controle op uit te oefenen.
In de Verzamelbrief van 25 april 2014 heb ik aangegeven dat ik van mening
ben dat het doel van social return niet gericht moet zijn op het vervangen van
een deel van het vaste personeel door werklozen. Ik ga er van uit dat
gemeenten daar goede nota van nemen.
In het Algemeen Overleg Arbeidsmarktbeleid van 15 oktober jl. heeft de
Minister van SZW toegezegd om met gemeenten in gesprek te gaan over het
voorkomen van verdringing. Hieraan zal aandacht worden besteed in het
overleg met de VNG.
Daarnaast let het UWV in de toets bij ontslag wegens bedrijfseconomische
reden altijd op het vervallen van arbeidsplaatsen. In het geval de werkgever
voornemens is om een deel van het bestaande werk door andere werknemers
(uitkeringsgerechtigden) te laten vervullen, is er geen sprake van vervallen
van arbeidsplaatsen en zal UWV niet overgaan tot verstrekken van een
ontslagvergunning.

4
5

TK, 2013–2014, 31 490, nr. 145.
Kamerstuk, 33 801.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2