Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 187

Wijziging van onder meer de Wet educatie en
beroepsonderwijs ten behoeve van het
bevorderen van doelmatige leerwegen in het
beroepsonderwijs en het moderniseren van de
bekostiging van het beroepsonderwijs

Nr. 17

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 5 februari 2013
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel I, onderdeel C, onder 2, wordt in het nieuwe lid 1a, na «ten
aanzien van het onderwijs» ingevoegd: artikel 7.2.7, eerste lid, niet in acht
behoeft te worden genomen voor wat betreft de eisen met betrekking tot
voldoende begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming en.
B
In artikel I, onderdeel P, komt artikel 7.2.7 als volgt te luiden:
Artikel 7.2.7. Inrichting beroepsopleidingen
1. Het bevoegd gezag draagt er zorg voor dat beroepsopleidingen
zodanig zijn ingericht dat deelnemers, ongeacht of zij eerst worden
ingeschreven voor een opleidingsdomein of voor een kwalificatiedossier,
de kwalificatie binnen de vastgestelde studieduur kunnen bereiken en dat
het onderwijsprogramma evenwichtig is ingedeeld, alsmede voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming omvat.
2. Beroepsopleidingen in de beroepsopleidende leerweg en in de
beroepsbegeleidende leerweg zijn voltijds ingericht en hebben per
volledig studiejaar een studielast van ten minste 1600 klokuren.
3. Het onderwijsprogramma voor een opleiding in de beroepsopleidende leerweg voldoet aan de eisen met betrekking tot voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming, bedoeld in het
eerste lid, indien het bevoegd gezag voor de deelnemer een onderwijsprogramma verzorgt dat:
a. voor de entreeopleiding ten minste 1000 klokuren omvat waarvan ten
minste 600 begeleide onderwijsuren;

kst-33187-17
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

1

b. voor een eenjarige basisberoepsopleiding en voor de specialistenopleiding ten minste 1000 klokuren omvat, waarvan ten minste 700
begeleide onderwijsuren en ten minste 250 klokuren beroepspraktijkvorming;
c. voor een tweejarige basisberoepsopleiding en voor een tweejarige
vakopleiding ten minste 2000 klokuren omvat, waarvan ten minste 1250
begeleide onderwijsuren en ten minste 450 klokuren beroepspraktijkvorming, met dien verstande dat in het eerste studiejaar ten minste 700
begeleide onderwijsuren worden verzorgd;
d. voor een driejarige vakopleiding en de middenkaderopleiding ten
minste 3000 klokuren omvat, waarvan ten minste 1800 begeleide
onderwijsuren en ten minste 900 klokuren beroepspraktijkvorming, met
dien verstande dat in het eerste studiejaar ten minste 700 begeleide
onderwijsuren worden verzorgd.
Het bevoegd gezag kan een onderwijsprogramma verzorgen dat minder
uren omvat dan de onder a tot en met d genoemde aantallen mits de
opleiding aantoonbaar van voldoende kwaliteit is. In het geval het
onderwijsprogramma minder uren omvat, legt het bevoegd gezag
hierover verantwoording af in het jaarverslag, bedoeld in artikel 2.5.4 dan
wel, bij toepassing van artikel 1.4.1, eerste lid, in het verslag, bedoeld in
artikel 1.4.1, derde lid.
4. Het onderwijsprogramma voor een opleiding in de beroepsbegeleidende leerweg voldoet aan de eisen met betrekking tot voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming, bedoeld in het
eerste lid, indien het bevoegd gezag voor de deelnemer een onderwijsprogramma verzorgt dat elk studiejaar ten minste 850 klokuren omvat,
waarvan ten minste 200 begeleide onderwijsuren en ten minste 610
klokuren beroepspraktijkvorming. Het bevoegd gezag kan een onderwijsprogramma verzorgen dat minder uren omvat dan de genoemde
aantallen mits de opleiding aantoonbaar van voldoende kwaliteit is. In het
geval het onderwijsprogramma minder uren omvat, legt het bevoegd
gezag hierover verantwoording af in het jaarverslag, bedoeld in artikel
2.5.4 dan wel, bij toepassing van artikel 1.4.1, eerste lid, in het verslag,
bedoeld in artikel 1.4.1, derde lid.
5. Het onderwijsprogramma, bedoeld in het derde en vierde lid, omvat
alle onderwijsactiviteiten, gericht op het bereiken van de onderwijs- en
vormingsdoelen van de opleiding, waaraan door de deelnemer wordt
deelgenomen onder verantwoordelijkheid en toezicht van het bevoegd
gezag en bestaat uitsluitend uit begeleide onderwijsuren en beroepspraktijkvorming.
6. De begeleide onderwijsuren, bedoeld in het eerste, derde, vierde en
vijfde lid, zijn klokuren waarin onderwijs wordt gegeven onder verantwoordelijkheid en met actieve betrokkenheid van onderwijspersoneel als
bedoeld in de artikelen 4.2.1 en 4.2.2, niet zijnde uren die deel uit maken
van de beroepspraktijkvorming.
7. Indien in het laatste studiejaar van de basisberoepsopleiding of de
vakopleiding de studieduur van de opleiding gerekend vanaf 1 september
en naar boven afgerond op hele maanden minder is dan 10 maanden,
worden het aantal begeleide onderwijsuren en het aantal klokuren
beroepspraktijkvorming, genoemd in het derde lid, onder b, c en d en het
vierde lid, in dat studiejaar evenredig verlaagd. De laatste twee volzinnen
van het derde en vierde lid zijn van overeenkomstige toepassing.
8. Voor opleidingen waarvan op grond van artikel 7.2.4a, vierde lid, een
studieduur is vastgesteld van meer dan drie volledige studiejaren wordt
het onderwijsprogramma, bedoeld in het derde lid, onderdeel d, naar
evenredigheid verhoogd met begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming. De laatste twee volzinnen van het derde lid zijn van
overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

2

C
In artikel I wordt na onderdeel BB een onderdeel ingevoegd, luidende:
BB1
Aan artikel 8a.2.2, derde lid, wordt, onder vervanging van de punt aan
het slot van onderdeel l door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
m. het onderwijsprogramma indien dit minder uren als bedoeld in
artikel 7.2.7, derde of vierde lid, omvat.
D
In artikel I, onderdeel EE, worden in artikel 12.4a.2, eerste lid, de
volgende volzinnen toegevoegd: Het bevoegd gezag kan een onderwijsprogramma verzorgen dat minder uren omvat dan de genoemde
aantallen mits de opleiding aantoonbaar van voldoende kwaliteit is. In het
geval het onderwijsprogramma minder uren omvat, heeft de deelnemersraad, bedoeld in artikel 8a.1.2, instemmingsbevoegdheid met
betrekking tot een voorgenomen besluit daartoe en legt het bevoegd
gezag hierover verantwoording af in het jaarverslag, bedoeld in artikel
2.5.4 dan wel, bij toepassing van artikel 1.4.1, eerste lid, in het verslag,
bedoeld in artikel 1.4.1, derde lid.
E
In artikel V, onderdeel C, onder 2, wordt in het nieuwe negende lid, na
«ten aanzien van het onderwijs» ingevoegd: artikel 7.2.6, eerste lid, niet in
acht behoeft te worden genomen voor wat betreft de eisen met betrekking
tot voldoende begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming
en.
F
In artikel V, onderdeel L, komt artikel 7.2.6 als volgt te luiden:
Artikel 7.2.6. Inrichting beroepsopleidingen
1. Het bevoegd gezag draagt er zorg voor dat beroepsopleidingen
zodanig zijn ingericht dat deelnemers, ongeacht of zij eerst worden
ingeschreven voor een opleidingsdomein of voor een kwalificatiedossier,
de kwalificatie binnen de vastgestelde studieduur kunnen bereiken en dat
het onderwijsprogramma evenwichtig is ingedeeld, alsmede voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming omvat.
2. Beroepsopleidingen in de beroepsopleidende leerweg en in de
beroepsbegeleidende leerweg zijn voltijds ingericht en hebben per
volledig studiejaar een studielast van ten minste 1600 klokuren.
3. Het onderwijsprogramma voor een opleiding in de beroepsopleidende leerweg voldoet aan de eisen met betrekking tot voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming, bedoeld in het
eerste lid, indien het bevoegd gezag voor de deelnemer een onderwijsprogramma verzorgt dat:
a. voor de entreeopleiding ten minste 1000 klokuren omvat waarvan ten
minste 600 begeleide onderwijsuren;
b. voor een eenjarige basisberoepsopleiding en voor de specialistenopleiding ten minste 1000 klokuren omvat, waarvan ten minste 700
begeleide onderwijsuren en ten minste 250 klokuren beroepspraktijkvorming;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

3

c. voor een tweejarige basisberoepsopleiding en voor een tweejarige
vakopleiding ten minste 2000 klokuren omvat, waarvan ten minste 1250
begeleide onderwijsuren en ten minste 450 klokuren beroepspraktijkvorming, met dien verstande dat in het eerste studiejaar ten minste 700
begeleide onderwijsuren worden verzorgd;
d. voor een driejarige vakopleiding en de middenkaderopleiding ten
minste 3000 klokuren omvat, waarvan ten minste 1800 begeleide
onderwijsuren en ten minste 900 klokuren beroepspraktijkvorming, met
dien verstande dat in het eerste studiejaar ten minste 700 begeleide
onderwijsuren worden verzorgd.
Het bevoegd gezag kan een onderwijsprogramma verzorgen dat minder
uren omvat dan de onder a tot en met d genoemde aantallen mits de
opleiding aantoonbaar van voldoende kwaliteit is. In het geval het
onderwijsprogramma minder uren omvat, legt het bevoegd gezag
hierover verantwoording af in het jaarverslag, bedoeld in artikel 2.3.2 dan
wel, bij toepassing van artikel 1.4.1, eerste lid, in het verslag, bedoeld in
artikel 1.4.1, zevende lid.
4. Het onderwijsprogramma voor een opleiding in de beroepsbegeleidende leerweg voldoet aan de eisen met betrekking tot voldoende
begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming, bedoeld in het
eerste lid, indien het bevoegd gezag voor de deelnemer een onderwijsprogramma verzorgt dat elk studiejaar ten minste 850 klokuren omvat,
waarvan ten minste 200 begeleide onderwijsuren en ten minste 610
klokuren beroepspraktijkvorming. Het bevoegd gezag kan een onderwijsprogramma verzorgen dat minder uren omvat dan de genoemde
aantallen mits de opleiding aantoonbaar van voldoende kwaliteit is. In het
geval het onderwijsprogramma minder uren omvat, legt het bevoegd
gezag hierover verantwoording af in het jaarverslag, bedoeld in artikel
2.3.2 dan wel, bij toepassing van artikel 1.4.1, eerste lid, in het verslag,
bedoeld in artikel 1.4.1, zevende lid.
5. Het onderwijsprogramma, bedoeld in het derde en vierde lid, omvat
alle onderwijsactiviteiten, gericht op het bereiken van de onderwijs- en
vormingsdoelen van de opleiding, waaraan door de deelnemer wordt
deelgenomen onder verantwoordelijkheid en toezicht van het bevoegd
gezag en bestaat uitsluitend uit begeleide onderwijsuren en beroepspraktijkvorming.
6. De begeleide onderwijsuren, bedoeld in het eerste, derde, vierde en
vijfde lid, zijn klokuren waarin onderwijs wordt gegeven onder verantwoordelijkheid en met actieve betrokkenheid van onderwijspersoneel als
bedoeld in de artikelen 4.2.1 en 4.2.2, niet zijnde uren die deel uit maken
van de beroepspraktijkvorming.
7. Indien in het laatste studiejaar van de basisberoepsopleiding of de
vakopleiding de studieduur van de opleiding gerekend vanaf 1 september
en naar boven afgerond op hele maanden minder is dan 10 maanden,
worden het aantal begeleide onderwijsuren en het aantal klokuren
beroepspraktijkvorming, genoemd in het derde lid, onder b, c en d en het
vierde lid, in dat studiejaar evenredig verlaagd. De laatste twee volzinnen
van het derde en vierde lid zijn van overeenkomstige toepassing.
8. Voor opleidingen waarvan op grond van artikel 7.2.4a, vierde lid, een
studieduur is vastgesteld van meer dan drie volledige studiejaren wordt
het onderwijsprogramma, bedoeld in het derde lid, onderdeel d, naar
evenredigheid verhoogd met begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming. De laatste twee volzinnen van het derde lid zijn van
overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

4

G
In artikel XI, zesde lid, wordt «eerder in werking is getreden of treedt
dan, onderscheidenlijk op dezelfde datum in werking treedt als»
vervangen door: later in werking treedt dan.
H
In artikel XI, zevende lid, wordt «later in werking treedt dan» vervangen
door: eerder in werking is getreden of treedt dan, onderscheidenlijk op
dezelfde datum in werking treedt als.
Toelichting
Deze toelichting wordt mede namens de Staatssecretaris van Economische Zaken gegeven.
Deze nota van wijziging strekt ertoe om instellingen ruimte te bieden
om voor opleidingen een onderwijsprogramma aan te bieden dat niet
volledig aan de urennormen voldoet, als de kwaliteit van die opleiding
desondanks is gewaarborgd. Dit moet blijken uit studenttevredenheid,
tevredenheid van het afnemend veld en studiesucces.
Het is van groot belang dat opleidingen voldoende intensief zijn.
Immers, contact tussen student en docent is een belangrijke indicator
voor de kwaliteit van het onderwijs. Maar de urennormen zijn geen doel
op zich, zij zijn een middel om een doel te bereiken: goed onderwijs,
effectieve en efficiënte leerroutes, goede resultaten, tevredenheid van de
belanghebbenden, dus de studenten en hun ouders en het bedrijfsleven.
Het gaat erom dat de kwaliteit van de opleiding op orde is en de
genoemde belanghebbenden tevreden zijn over die kwaliteit. Dat is de
uitdaging waarvoor de onderwijsteams zich vanuit hun professionele
houding gesteld zien, daarin ondersteund door de afspraken die zijn
opgenomen in het Professioneel Statuut.
Het leveren van kwaliteit door de verschillende teams is waar de
inspanningen van een instelling op gericht moeten zijn en dat is waar het
toezicht van de inspectie zich ook primair op richt.
A
Deze wijziging hangt samen met de hieronder onder B, C en D
beschreven aanpassingen met betrekking tot de urennormen. Voor de
zogenoemde derde leerweg (de leerweg die naast de bol en de bbl
mogelijk wordt gemaakt voor het niet bekostigd onderwijs) gelden geen
urennormen en geen eisen ten aanzien van een alternatieve invulling.
B, C, D
Deze wijzigingen betreffen aanpassingen met betrekking tot de
urennorm. Omwille van de leesbaarheid van deze nota van wijziging is
ervoor gekozen het gehele artikel te vervangen in plaats van een hele
serie aanpassingen die voor een groot deel redactioneel zijn. De aantallen
uren zoals opgenomen in het derde en vierde lid, alsmede de definitie van
begeleide onderwijsuren zijn ongewijzigd overgenomen in de nieuwe
tekst.
In artikel 7.2.7 zijn normen neergelegd voor de urenaantallen van
onderwijsprogramma’s en de begeleide onderwijsuren en uren beroepspraktijkvorming daarbinnen. Het betreft hier normen voor alle niveaus van
het mbo-onderwijs: entreeopleiding (mbo 1), basisberoepsopleiding (mbo
2), vakopleiding (mbo 3), middenkaderopleiding (mbo 4) en specialisten-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

5

opleiding (mbo 4). Als aan die minimumnormen wordt voldaan, dan is
aan de wettelijke eisen ten aanzien van de onderwijstijd voldaan.
Ook een andere invulling van de onderwijsprogramma’s – met minder
begeleide onderwijsuren of minder uren beroepspraktijkvorming – kan tot
voldoende kwaliteit leiden. Deze nota van wijziging geeft de mogelijkheid
voor zo’n andere invulling. De instelling kan zelf het best bepalen welke
mix van werkvormen nodig is voor zo’n andere invulling en moet dan wel
kunnen onderbouwen dat er kwaliteit geleverd wordt. Men zou kunnen
denken aan te ontwikkelen combinaties van e-learning met face to
face-onderwijs (blended learning) of andere innovatieve werkvormen, aan
intensiever onderwijs op maat in kleinere groepen, zodat per saldo met
minder uren volstaan kan worden, of het laten verzorgen van bepaalde
lessen door vakkrachten uit het bedrijfsleven.
Het bevoegd gezag moet dan allereerst het onderbouwde voornemen
om een onderwijsprogramma met minder uren aan te bieden, voorleggen
aan de deelnemersraad (medezeggenschapsorgaan van studenten). Aan
de deelnemersraad wordt een instemmingsrecht gegeven over dit
onderwerp. Het onderwijsprogramma zal verder moeten worden
uitgewerkt in de onderwijs- en examenregeling en alle studenten moeten
tijdig worden geïnformeerd over de onderwijs- en examenregeling. Het
bevoegd gezag moet kunnen onderbouwen welke onderwijskundige visie
ten grondslag ligt aan de andere invulling van het onderwijsprogramma
en moet de kwaliteit van de betreffende opleidingen kunnen waarborgen,
moet vooraf kunnen aantonen op welke wijze de kwaliteit geborgd is en
achteraf kunnen aantonen dat de kwaliteit ook wordt gerealiseerd;
daarover moet worden gerapporteerd in het jaarverslag.
Er worden daarmee geen nieuwe instrumenten ingezet voor de
kwaliteitsbewaking; er is geen andere kwaliteitszorg dan die welke al van
de instelling gevraagd wordt. Verantwoording geschiedt eveneens via de
normale weg van de jaarverslaglegging. Transparantie staat voorop, en op
het terrein van kwaliteit en rendement is de benchmark in ontwikkeling.
Met de Benchmark middelbaar beroepsonderwijs laat de sector zien hoe
de instellingen hun budget besteden (Financiële prestaties), hoeveel
deelnemers het mbo gediplomeerd verlaten (Studiesucces) en wat de
deelnemers vinden van het onderwijs (Deelnemersoordeel).
E en F
Hierin zijn de analoge bepalingen voor de WEB BES opgenomen.
G en H
In het samenloopartikel XI zijn enkele tekstuele onvolkomenheden
hersteld.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 187, nr. 17

6