2022D25193

LIJST VAN VRAGEN
De commissie voor de Rijksuitgaven heeft over een brief van de Minister
van Financiën inzake Brede welvaart in de begrotingssystematiek
(Kamerstuk 32 498, nr. 37) de navolgende vragen ter beantwoording aan
de Minister voorgelegd.
De voorzitter van de commissie,
Sneller
De griffier van de commissie,
Schukkink

nds-tk-2022D25193

1

Nr

Vraag

1

Bent u bereid om de doelen uit de Nationale Eiwitstrategie en de
monitoring daarvan te koppelen aan de Monitor Brede Welvaart?
Heeft u bij de planbureaus geïnformeerd of het voor hen mogelijk
was om, in plaats van in juni, eerder in het jaar met hun rapportage over de bredewelvaartsindicatoren naar buiten te treden,
zoals toegezegd in hun brief van februari 2021?1
Welke mogelijkheden zijn er om de monitoring van de doelstellingen uit de Nationale Eiwitstrategie op te nemen in de begrotingsen verantwoordingscyclus? In het bijzonder:
– verschuiving bewerkstelligen in de consumptie van dierlijke en
plantaardige eiwitten met een verhouding van 50–50 procent in
2030;
– het halveren van voedselverspilling in 2030 ten opzichte van
2015;
– het vergroten van aanbod en consumptie van biologisch voedsel
en
– het maken van concrete afspraken met ketenpartijen (waaronder
supermarkten, horeca, catering, voedingsindustrie) om de
duurzame en gezonde keuze als de gemakkelijke keuze te
presenteren
Welke mogelijkheden zijn er om de monitoring van het aanbod van
plantaardige eiwitten op te nemen in de begrotings- en
verantwoordingscyclus?
Kunt u toelichten waarom het Centraal Planbureau (CPB) eigenstandig naar buiten is gekomen met een publicatie over het breed
welvaartsbegrip terwijl het belang van een gezamenlijke benadering juist nu van belang is?
Kunt u aangeven waaruit uw overleg met de planbureaus over
zowel de uitwerking van de bredewelvaartsindicatoren als
welvaartsdoelen en -uitkomsten heeft bestaan?
Heeft u met de planbureaus een planning van hun activiteiten
doorgenomen waaruit blijkt dat het traject van de ontwikkeling van
bredewelvaartsindicatoren een meerjarig proces is?
Kunt u toelichten waarom het ontwikkelen van een set (vooruitkijkende) indicatoren zo’n langdurig proces is als het uitgangspunt is
om zo dicht mogelijk te blijven bij de indicatoren zoals ontwikkeld
door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en de Sustainable Development Goals?
Op welke wijze nemen de planbureaus lessen mee die reeds
geleerd zijn in andere landen, gegeven het feit dat hier in veel
meer landen mee wordt geëxperimenteerd behalve Schotland en
Nieuw-Zeeland (de landen die u noemt in de brief)?
Kunt u toelichten welk onderscheid u verwacht dat de planbureaus
zullen maken tussen bredewelvaartsindicatoren en -uitkomsten,
gezien het feit dat u aangeeft dat het door u verzochte inzicht in
bredewelvaartsuitkomsten zowel uitkomsten als indicatoren kan
betreffen?
Volgens welk proces zal het kabinet prioriteiten op het gebied van
brede welvaart formuleren als u gelijktijdig aangeeft dat te willen
doen binnen de kaders die de planbureaus zullen formuleren?
Waarom is dat wel mogelijk bij de Miljoennota en nog niet op dit
moment?
Kunt u in zijn algemeenheid toelichten hoe actueel de onderliggende data zijn op basis waarvan de Monitor Brede Welvaart 2022
wordt vastgesteld?
Bestaat er een risico dat op basis van de uitkomsten van de
Monitor Brede Welvaart beleidskeuzes worden gemaakt die te
weinig op actuele informatie zijn gebaseerd?

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2

14
15
16

17
18

19

20

21

22
23

24

25

26

27

28

29

30

31

Voor hoeveel indicatoren in de Monitor Brede Welvaart 2022 is het
meest recente verslagjaar 2021 en hoeveel indicatoren niet?
Voor hoeveel indicatoren in de Monitor Brede Welvaart 2022 geldt
dat het meest recente verslagjaar voor 2020 ligt?
Voor hoeveel indicatoren in de Monitor Brede Welvaart 2022 geldt
dat er te weinig datapunten zijn om een trend te kunnen
berekenen?
Kunt u aangeven of er stappen worden gezet om de tijdigheid van
de data in de Monitor Brede Welvaart 2022 verder te verbeteren?
Kunt u aangeven op welke manier in de Voorjaarsnota gestuurd
wordt op brede welvaart, gegeven dat brede welvaart daar slechts
eenmaal genoemd wordt?
Gegeven dat in de Miljoenennota van 2008 al werd gesproken over
het belang van brede welvaart en over bredewelvaartsdoelen, hoe
kan het dat er dan nu, 14 jaar later, nog altijd begonnen moet
worden aan een jarenlang traject om bredewelvaartsdoelen in de
begrotingscyclus te integreren?
Heeft u richting de planbureaus uw onvrede geuit over het feit dat
zij niet voor de Voorjaarsnota 2022 met een gezamenlijk voorstel
zijn gekomen ten aanzien van een kernset bredewelvaartsindicatoren terwijl dit eerder wel is toegezegd?
Waarom is het de planbureaus niet gelukt om voor de Voorjaarsnota 2022 een voorstel in te leveren, terwijl dit wel eerder is
toegezegd?
Waarom wordt brede welvaart niet genoemd in het coalitieakkoord?
Kunt u enkele voorbeelden geven van rapportages van het kabinet
over brede welvaart in andere begrotingsstukken dan de Miljoenennota, waarvan u constateert dat dit in toenemende mate
gebeurt?
Zijn er voorbeelden van rapportages van het kabinet over brede
welvaart in begrotingsstukken die u als best practices beschouwt?
Kunt u dit toelichten?
Kunt u meer specifieke en concrete informatie geven over het
voorziene overleg van het kabinet met het CBS over de toegevoegde waarde van departementale factsheets? Wanneer gaat dit
overleg plaatsvinden en afgerond worden? Op welke uitkomst
stuurt u?
Bent u voornemens om, na bepaling van de prioriteiten van het
kabinet op het gebied van brede welvaart deze nader vast te
leggen in een tijdpad voor de rest van de kabinetsperiode?
Op welke manier is opvolging gegeven aan de motie van het lid
Bruins c.s. over volgende regeerakkoorden doorrekenen vanuit het
bredewelvaartsperspectief (Kamerstuk 35 570 IX, nr. 28)?
Meent u op korte termijn inzicht te kunnen bieden in samenhangen
(synergie-effecten en afruilrelaties) tussen beleidsbeslissingen op
verschillende terreinen en bredewelvaartsuitkomsten?
Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat u op bredewelvaartsuitkomsten stuurt waarop beleid een meetbaar effect kan hebben?
Bijvoorbeeld om een X aantal mensen boven een bepaalde
armoedegrens te brengen en niet alleen te sturen op belangrijke
maar meer abstracte indicatoren als tevredenheid met
leefomgeving?
Kunt u toelichten op welke wijze u overlegt met het CPB over het
toekomstig gebruik van factsheets die het breed welvaartsperspectief bij de departementale begrotingen inzichtelijk maken?
Is het al bij de ontwerpbegroting 2023 te verwachten dat het breed
welvaartsbegrip zichtbaar een grotere rol speelt bij de bepaling
van de inzichtsbehoefte bij de Strategische Evaluatie Agenda
(SEA)?

3

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42
43

44
45

46

Wat doet u er los van een module bij de Rijksacademie voor
Financiën, Economie en Bedrijfsvoering precies aan om brede
welvaart een integraal onderdeel te laten zijn van de beleidsmakerscultuur op de verschillende departementen?
Hoeveel interdepartementale trainingen, lezingen, cursussen,
etcetera zijn er de afgelopen twee jaar gegeven over (het belang
van) brede welvaart?
Wat doet u richting uw eigen departement om het sturen op brede
welvaart onderdeel te laten zijn van de organisatiecultuur? Voert u
hier actief beleid op, met een stappenplan en doelstellingen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat zijn deze stappen en doelstellingen?
Bent u op de hoogte van verschillende initiatieven die door
departementen worden genomen om hun beleidsvoorbereiding en
-uitvoering beter te laten aansluiten op het breed welvaartsbegrip
waarbij ook de invloed daarvan op de kwaliteit van leven van latere
generaties en/of mensen elders in de wereld wordt meegewogen?
Zou u de Kamer daar een voorlopige inventarisatie van kunnen
toesturen?
Op welke wijze zouden volgens u departementen van elkaar
kunnen leren bij de integratie van het breed welvaartsbegrip in de
begrotings- en beleidscyclus?
Op welke manier integreert de Inspectie der Rijksfinanciën (het
belang van) brede welvaart in haar werk richting andere
departementen?
Heeft de Inspectie der Rijksfinanciën op dit moment de expliciete
opdracht bij andere departementen expliciet erop aan te sturen dat
beleid bijdraagt aan brede welvaart? Zo ja, hoe is dit gecodificeerd?
Hoe gaat u om met de spanning dat u enerzijds het initiatief voor
het ontwikkelen van een breed welvaartskader bij (onafhankelijke)
planbureaus legt, en de vraag op welke brede welvaartsdoelen de
regering stuurt tegelijkertijd een ultiem politieke is? Hoe gaat u
ervoor zorgen dat de ruimte voor deze politiek genomen gaat
worden, zodat hier ook democratische verantwoording over
afgelegd gaat worden?
Hoe verhouden de bredewelvaartmonitoren zich tot demografische
aspecten zoals de bevolkingsgroei? Is er een mogelijkheid om die
effecten ook te meten?
Waarom hebben het Planbureau voor de Leefomgeving en het
Sociaal en Cultureel Planbureau niks gepubliceerd over een breed
welvaartskader voorafgaand aan de Voorjaarsnota 2022?
Waarom duurt het vijf jaar om een kernset indicatoren te ontwikkelen op het gebied van brede welvaart?
Welke acties zouden eraan kunnen bijdragen dat al eerder een
kernset indicatoren ontwikkeld zou kunnen worden op het gebied
van brede welvaart?
Is kabinet in staat een top vijf van prioritaire indicatoren te
benoemen bij het betrekken van de Miljoenennota dit jaar?
Welke aannames worden er gemaakt in de huidige maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)-leidraad ten aanzien van de
verwachte vervoersbewegingen op de weg en in hoeverre is daar
rekening gehouden met evidente beperkingen als gevolg van de
klimaatdoelen van Parijs, nationale en Europese klimaatwetgeving
of stikstofdoelen?
Welke aannames worden er gemaakt in de huidige MKBA-leidraad
ten aanzien van de verwachte vliegbewegingen en in hoeverre is
daar rekening gehouden met evidente beperkingen als gevolg van
de klimaatdoelen van Parijs, nationale en Europese klimaatwetgeving of stikstofdoelen?

4

47

48

49

50

51

52

53
54

55

56

Welke aannames worden er gemaakt in de huidige MKBA-leidraad
ten aanzien van de verwachte zeevaartbewegingen en in hoeverre
is daar rekening gehouden met evidente beperkingen als gevolg
van de klimaatdoelen van Parijs, nationale en Europese klimaatwetgeving of stikstofdoelen?
Klopt het dat de MKBA van zeesluis IJmuiden niet maatschappelijk
rendabel was geweest als de nieuwste doelen en regelgeving op
klimaatgebied waren meegenomen in de MKBA, zoals onderzoeksbureau Investico stelt? Zo nee, kan dat kwantitatief worden
onderbouwd?
Klopt het dat de MKBA van zeesluis Terneuzen niet maatschappelijk rendabel was geweest als de nieuwste doelen en regelgeving
op klimaatgebied waren meegenomen in de MKBA, zoals
onderzoeksbureau Investico stelt? Zo nee, kan dat kwantitatief
worden onderbouwd?
Klopt het dat de MKBA van de Tweede Maasvlakte niet maatschappelijk rendabel was geweest als de nieuwste doelen en regelgeving
op klimaatgebied waren meegenomen in de MKBA, zoals
onderzoeksbureau Investico stelt? Zo nee, kan dat kwantitatief
worden onderbouwd?
Klopt het dat het CPB-scenario waarin onder de afgesproken twee
graden opwarming vanuit het Parijs-akkoord niet is opgenomen in
de MKBA-leidraad? Zo ja, waarom is dat niet gebeurd?
Welke projecten van het Rijk die wel uitgevoerd zijn in de afgelopen tien jaar zouden niet maatschappelijk rendabel zijn geweest
indien evidente beperkingen als gevolg van de klimaatdoelen van
Parijs, nationale en Europese klimaatwetgeving of stikstofdoelen
volledig waren meegenomen in de berekening?
Is bij de uitvoering van de motie van de leden Kröger en Schonis
(Kamerstuk 29 984, nr. 839) ook de MKBA-leidraad betrokken?
Kunt u aangeven of en, zo ja, welke initiatieven er al op departementen worden opgepakt om bredewelvaartsindicatoren mee te
nemen in de beleidsvoorbereiding?
Kunt u enkele voorbeelden geven waaruit blijkt dat brede welvaart
in andere begrotingsstukken dan de Miljoenennota al wordt
meegenomen?
Wordt er bij de uitvoering van de Strategische Evaluatie Agenda
ook daadwerkelijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid om meer
aandacht voor brede welvaart te bieden? Zo ja, kunt u daarvan
enkele voorbeelden geven?

1

Centraal Planbureau, Planbureau voor de Leefomgeving en Sociaal en Cultureel Planbureau,
8 februari 2021 (https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-PBL-SCP-Brief-Planvan-aanpak-Verankering-Brede-Welvaarts-denken-in-begrotingssystematiek.pdf).

5