Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1781
Vragen van het lid Markuszower (PVV) aan de Staatssecretaris van Veiligheid
en Justitie over het bericht «Verdachte hotelmoord voortvluchtige TBS’er»
(ingezonden 29 maart 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
9 mei 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr.
1709.
Vraag 1
Kent u het bericht «Verdachte hotelmoord voortvluchtige TBS’er»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoeveel verlofdagen heeft een tbs’er gemiddeld?
Antwoord 2
Of een tbs-gestelde op verlof kan wordt zorgvuldig beoordeeld, eerst door
een interne verloftoetsingscommissie van het Forensisch Psychiatrisch
Centrum (FPC) waar de patiënt verblijft en vervolgens nog door het onafhankelijke Adviescollege Verloftoetsing tbs (AVT), waarna de Minister van
Veiligheid en Justitie de uiteindelijke beslissing neemt. Het toekennen van
verlof aan tbs-gestelden is individueel maatwerk en geschiedt conform een
opbouw van verschillende modaliteiten van beveiligd, begeleid, onbegeleid
en uiteindelijk transmuraal en/of proefverlof. Daarnaast kent elke verlofmodaliteit weer specifieke afspraken met betrekking tot het verlof voor wat betreft
tijd en bestemming, variërend van bijvoorbeeld een half uur begeleid verlof
in de omgeving van de kliniek tot enkele dagdelen onbegeleid verlof.
Vanwege deze werkwijze is het niet goed mogelijk om aan te geven hoeveel
verlofdagen een tbs-gestelde gemiddeld heeft.

1

ah-tk-20162017-1781
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://www.telegraaf.nl/binnenland/27876976/__Verdachte_hotelmoord_tbs_er__.html en
http://www.gelderlander.nl/binnenland/moordverdachte-keerde-al-eerder-niet-terug-vanverblijf-buiten-tbs-kliniek~aa10df92/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat de behandeling blijkbaar geen enkele zin heeft gehad
bij deze tbs’er omdat hij anders niet de benen zou hebben genomen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
In algemene zin rechtvaardigt het enkele feit dat een tbs-gestelde ongeoorloofd afwezig is geweest niet de conclusie dat de behandeling geen enkele
zin heeft gehad. Op dit moment loopt een onderzoek van het openbaar
ministerie (OM) naar de op 23 maart 2017 aangetroffen lichamen in het
leegstaande hotel in Arnhem. Ook is de Oostvaarderskliniek, waar betrokkene
verbleef, een onderzoek gestart naar de gang van zaken onder leiding van
een externe voorzitter en ondersteund door een extern bureau. Ik wil de
uitkomsten van deze onderzoeken nu eerst afwachten.
Vraag 4
Bent u het ermee eens dat deze man in de toekomst nooit meer tbs opgelegd
moet krijgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het is aan de rechter om te beslissen of er in een zaak aanleiding is om tbs
op te leggen. Ik kan hierover geen uitspraken doen.
Vraag 5
Wat heeft het Adviescollege Verloftoetsing TBS fout gedaan en welke
maatregelen bent u bereid te nemen om te zorgen dat die fout niet nogmaals
wordt gemaakt?
Antwoord 5
Het verlof van tbs-gestelden en de voortgang hiervan wordt zorgvuldig
getoetst door het AVT. Helaas kan ondanks alle zorgvuldigheid niet 100%
worden voorkomen dat tbs-gestelden zich onttrekken. Indien een tbs-gestelde
ongeoorloofd afwezig is, is dat een signaal om nadere afspraken te maken
over het resocialisatietraject. Het risicomanagement wordt aangescherpt of de
tbs-gestelde wordt gedurende één jaar geen verlof verleend. De Oostvaarderskliniek, waar betrokkene verbleef, is een onderzoek gestart met een
externe voorzitter en ondersteund door een extern bureau. Ik wacht de
uitkomsten van dit onderzoek af en, indien daar aanleiding toe bestaat, zal ik
de nodige maatregelen treffen.
Vraag 6
Bent u het ermee eens dat het tbs-systeem met krankzinnige verlofdagen de
justitiële variant is van Russisch roulette waarbij onschuldige Nederlandse
burgers de inzet zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nee, het tbs-systeem voorziet niet in een regeling waarbij zonder toetsing
vooraf per zes tbs-gestelden er willekeurig een tbs-gestelde verlof toegekend
krijgt.
Vraag 7
Bent u het ermee eens dat Nederlandse burgers moeten worden beschermd
en misdadigers moeten worden gestraft? Zo nee waarom niet?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 8
Hoe kan het dat een tbs’er die een geschiedenis heeft van niet terugkeren van
verlof wederom niet terugkeert naar de tbs-kliniek, bovendien tien dagen
buiten de radar van de politie is gebleven en alleen weer in beeld is gekomen
doordat hij zichzelf heeft gemeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Nadat de onttrekking van de tbs-gestelde was gemeld, is door de Nationale
politie direct een onderzoek gestart teneinde de verblijfplaats te achterhalen
van betrokkene. Het is te betreuren dat deze opsporingsactiviteiten er niet toe
hebben geleid dat de onttrokken tbs-gestelde eerder dan 24 maart 2017 kon
worden aangehouden. Het onderzoek naar de op 23 maart 2017 aangetroffen
lichamen in het leegstaande hotel in Arnhem is nog in volle gang. Ik wil de
uitkomsten van deze onderzoeken eerst afwachten.
Vraag 9
Welke maatregelen gaat u nemen om te voorkomen dat onschuldige
Nederlanders de kans lopen verkracht en/of vermoord te worden door
loslopende tbs’ers?
Antwoord 9
Het OM is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar de op 23 maart 2017
aangetroffen lichamen in het leegstaande hotel in Arnhem. Daarnaast is de
Oostvaarderskliniek, waar betrokkene verbleef, een onderzoek gestart naar de
gang van zaken onder leiding van een externe voorzitter en ondersteund door
een extern bureau. Ik wil de uitkomsten van de lopende onderzoeken eerst
afwachten, en zie vooruitlopend, op dit moment geen aanleiding om in
vervolg op deze casus maatregelen te overwegen om het tbs-systeem aan te
passen.
Vraag 10
Deelt u de mening dat straffen voor gevaarlijke criminelen veel te laag zijn in
Nederland en dat het tbs-systeem zo snel mogelijk moet worden afgeschaft?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Het is aan de rechter om aan de hand van de omstandigheden van een casus
de meest passende straf te bepalen. Ik zie geen aanleiding om het tbssysteem af te schaffen omdat dit systeem juist bijdraagt aan de veiligheid van
de samenleving door de stoornis te behandelen die een rol heeft gespeeld bij
het plegen van het betreffende misdrijf, en daarmee het recidiverisico te
verlagen.
De algemene recidive onder ex-gedetineerden die zijn uitgestroomd in 2012 is
na een periode van 2 jaar na uitstroom 47,5%. De algemene recidive onder
tbs-gestelden die in de periode 2008–2012 zijn uitgestroomd is na een periode
van twee jaar na uitstroom 19%. Bij dezelfde groep tbs-gestelden is de
tbs-waardige recidive (nieuwe, geldige justitiecontacten naar aanleiding van
een misdrijf waarvoor in combinatie met ontoerekeningsvatbaarheid
eventueel tbs kan worden opgelegd) na een periode van twee jaar na
uitstroom 7,2%.
De cijfers laten daarmee zien dat het inderdaad voorkomt dat tbs-gestelden,
ondanks de behandeling, toch weer de fout ingaan. Dit is betreurenswaardig,
maar dit rechtvaardigt niet de conclusie dat het tbs-systeem moet worden
afgeschaft, omdat ieder alternatief daarvoor naar verwachting eerder tot meer
dan tot minder recidive zal leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3