Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Mobiliteitsfonds voor het jaar 2023

Nr. 69

BRIEF VAN DE INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2023
Bijgaand ontvangt u de derde Rapportage Rijkswegennet van 2022. Deze
rapportage bevat de jaarcijfers over het gebruik van het Rijkswegennet, de
filezwaarte, de filetop-10 en het reistijdverlies. De rapportage geeft
feitelijke informatie weer en heeft niet tot doel om politieke of bestuurlijke
vraagstukken aan te kaarten. Per 2023 wordt de frequentie van de
rapportage teruggebracht naar één jaarlijkse rapportage, omdat de
wijzigingen gedurende het jaar beperkt zijn.1
Over het afgelopen jaar heeft u, als te doen gebruikelijk, driemaal een
rapportage met jaarcijfers ontvangen. Gelet op het feit dat de wijzigingen
gedurende een jaar beperkt zijn, wordt de frequentie van rapporteren
teruggebracht naar een jaarlijkse rapportage. Voorliggende rapportage
(over 2022) is derhalve de enige Rapportage Rijkswegennet dat u dit jaar
ontvangt. De volgende rapportage, over 2023, ontvangt u begin van het
volgende jaar.
Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) heeft in mei 2022 een
raming op basis van CPB-scenario’s gepubliceerd over de ontwikkeling
van het wegverkeer tot en met 2027. De verwachting van het KiM is dat
het verkeer na de coronacrisis weer zal groeien, met de inschatting dat in
2027 de verkeersprestatie op het hoofdwegennet 13 procent hoger ligt
dan voor de coronacrisis (2019).
Belangrijkste bevindingen in deze rapportage
Sinds het loslaten van de coronamaatregelen is het een stuk drukker op
de weg. Dit is zowel terug te zien in de afgelegde kilometers door
voertuigen, files en reistijdverlies. Opvallend daarbij is dat het aandeel
files als gevolg van werkzaamheden hoger is dan het gemiddelde van de
1

kst-36200-A-69
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Dit betekent dat de volgende Rapportage Rijkswegennet, over 2023, begin volgend jaar aan de
Kamer wordt aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 69

1

jaren 2017 t/m 2019 (voor corona). De relatief hoge hoeveelheid files als
gevolg van werkzaamheden wordt mede veroorzaakt door de instandhoudingsopgave en het achterstallig onderhoud waar Rijkswaterstaat voor
staat, waarbij in het bijzonder onderhoud aan bruggen leidt tot
vertragingen.
Ten opzichte van 2021:
• is het aantal voertuigkilometers dat in een jaar op het rijkswegennet is
afgelegd met 5,9 procent toegenomen tot 67,4 miljard voertuigkilometers.
• is de jaarfilezwaarte toegenomen met 84 procent naar 14,3 miljoen
kilometerminuten. De grootste file-oorzaak zijn de reguliere spitsfiles
(hoge intensiteit), gevolgd door incidentele files (ongevallen en
incidenten).
• is het aandeel files door werkzaamheden gedaald tot 4,8 procent. Het
aandeel files door aanleg en gepland onderhoud blijft daarmee onder
de norm van 10 procent van het totaal aan files, zoals afgesproken met
de Tweede Kamer.
• is het aantal uren dat alle weggebruikers gezamenlijk extra hebben
moeten reizen, onder andere doordat ze in de file stonden, toegenomen met 116,8 procent. Hiermee komt het reistijdverlies op 58,1
miljoen uur op jaarbasis. Reistijdverlies treedt op wanneer de
weggebruiker niet de referentiesnelheid van 100 kilometer per uur kan
rijden.
• is het totale economische reistijdverlies op jaarbasis met 226 procent
toegenomen. Het grootste economische reistijdverlies wordt gemeten
op het traject A2 tussen knooppunt Deil en knooppunt Empel.
De economische reistijdverliezen worden bepaald aan de hand van
omvang en samenstelling (vracht, woon-werk, zakelijk en overige
verplaatsingsmotieven) van files.
Ten opzichte van de vorige rapportage zijn er twee nieuwe locaties in de
filetop-10. Dit betreffen de A16 Breda – Rotterdam bij het knooppunt
Terbregseplein/Rotterdam-Prins Alexander (positie 2) en de A15
Ridderkerk – Gorinchem tussen Sliedrecht-West en Sliedrecht-Oost
(positie 10). De A20 bij Rotterdam tussen Schiebroek en Crooswijk blijft
onveranderd de filetop-10 aanvoeren. De files op de A27 Utrecht –
Gorinchem tussen Lexmond en Noordeloos en Nieuwerkerk aan den
IJssel en tussen Rotterdam-Crooswijk en Rotterdam-Schiebroek komen
niet meer voor in de filetop 10.
Nieuwe meetmethodiek filezwaarte
Tot het begin van 2022 werden de filecijfers gebaseerd op data die
verzameld werd met behulp van detectielussen in het wegdek. Sinds
februari 2022 beschikt Rijkswaterstaat over de mogelijkheid om de
filezwaarte te bepalen met data die rechtstreeks afkomstig is uit de
voertuigen zelf, zogeheten Floating Car Data (FCD). De nieuwe meetmethodiek is fijnmaziger en over het gehele hoofdwegennet beschikbaar, in
tegenstelling tot de data van de detectielussen. Door de verandering van
methodiek treedt er een trendbreuk op van ongeveer 37 procent. De
historische filecijfers zijn in de onderliggende rapportage reeds gecorrigeerd voor deze trendbreuk. De toenames die in deze rapportage te lezen
zijn, zijn grotendeels veroorzaakt door het loslaten van de coronamaatregelen, en in mindere mate door de nieuwe meetmethodiek.
Openstellingen
In 2022 is 13,2 kilometer aan nieuwe strooklengte opgeleverd, verdeeld
over drie nieuwe wegdelen: extra rijstroken op de A20 tussen Kethelplein

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 69

2

en Vlaardingen in beide richtingen en A16/N3 Dordrecht-Willemsdorp
(richting noord).
Werkzaamheden
Rijkswaterstaat heeft in 2022 onder andere gewerkt aan de volgende
wegenprojecten:
• Reconstructie van de A7 Zuidelijke ringweg Groningen;
• Aanleg van de A4/A44 Rijnlandroute (samenwerking tussen provincie
Zuid-Holland en Rijkswaterstaat);
• Aanleg van de A24 Blankenburgverbinding tussen de A15 bij Rozenburg en de A20 bij Vlaardingen;
• Verlengen van de A16 tussen het Terbregseplein en de A13;
• Uitbreiding van de capaciteit en de realisatie van een wisselbaan in het
traject A9 Badhoevedorp – Holendrecht;
• Versterking van de Afsluitdijk. Bij de realisatie van dit waterveiligheidsproject worden de vluchtstroken op de A7 tevens verbreed in het kader
van de verkeersveiligheid;
• A7 Princes Margriettunnel. Herstelwerkzaamheden aan de verankering
van de tunneldelen;
• A12 Oudenrijn – Lunetten: Onderhoud aan de pylonen en tuidraden
van de Galecopperbrug;
• A29 Hellegatsplein – Numansdorp: versmalde en verschoven rijstroken
wegens geconstateerde schade aan de klep van de Haringvlietbrug.
Specifiek thema: COVID-19 in relatie tot het Rijkswegennet
Als gevolg van de coronamaatregelen reduceerde de verkeersprestatie,
oftewel het aantal afgelegde voertuigkilometers, zich in 2020 tot 83% van
de verkeersprestatie van 2019. In 2022 is de verkeersprestatie herstelt naar
ongeveer 99% van de verkeersprestatie in 2019. Na een diepe daling van
het reistijdverlies in de covid-jaren 2020–2021, is in 2022 een bijna
verdubbeling van deze cijfers zichtbaar. Ten opzichte van 2019 is er nog
altijd sprake van ongeveer 16% minder reistijdverlies.
Specifiek thema: Tevredenheid hoofdwegennet 2022
Uit de gebruikerstevredenheidsonderzoeken onder automobilisten en
vrachtwagenchauffeurs over Rijkswaterstaat als wegbeheerder blijkt dat
de algemene tevredenheid van automobilisten sinds 2015 ruim aan de
doelstelling van 80% voldoet.
Specifiek bij vrachtwagenchauffeurs is de tevredenheid sinds 2020
gedaald tot onder de doelstelling.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 69

3