Sport waarop je kunt vertrouwen
Input ter voorbereiding Rondetafelgesprek "Matchfixing, fraude en corruptie binnen de sport" op
maandag 15 februari 2016
NOC*NSF 9 februari, 2016
Integriteit van sport: waarom zo belangrijk?
Sport draagt bij aan een fysiek, mentaal, economisch en sociaal kerngezond Nederland met alle
voordelen van dien, zoals sociale cohesie, gezondheid, tolerantie, een vitale samenleving en
internationaal aanzien. Want sport is passie, sport is verbroedering, sport is gezond. Sport haalt
het beste in mensen naar boven, zorgt voor vriendschap en voor respect.
Helaas kent sport ook een keerzijde. Matchfixing, kansspelverslaving en witwaspraktijken door
middel van sportweddenschappen brengt de sport in diskrediet. In landen waar matchfixing zich
op grote schaal heeft voorgedaan zijn de tribunes nu leeg, hebben sponsoren zich
teruggetrokken en is het vertrouwen in de sport weg. Matchfixing brengt ook criminele
organisaties in de sport die een bedreiging vormen voor de veiligheid van sporters, trainers,
coaches, scheidsrechters en bestuursleden. Er zijn schrijnende situaties – helaas ook in Nederland
– van sporters die bedreigd werden vanwege gokdoeleinden.
Matchfixing is een ernstig probleem dat serieus aangepakt moet worden. Hierin moeten
verschillende partijen (sport, kansspelaanbieders, overheid) verantwoordelijk nemen. Belangrijke
onderwerpen waar we uw aandacht als Kamerleden voor vragen zijn;
 Een veilig en attractief aanbod van online sportweddenschappen. De lat in het huidige
wetsvoorstel moet hoger om de integriteit van sport te beschermen.
 Handhaving, de KSA moet hard optreden tegen illegale aanbieders
 Delen van informatie tussen bevoegde autoriteiten, kansspelaanbieders en sportbonden.
Maak het juridisch mogelijk en zorg voor coördinatie vanuit een Sport Betting Unit bij de
KSA.
Matchfixing: hoe groot is de kans?
Over de aard en omvang van matchfixing in Nederland is het lastig uitspraken te doen aangezien
onvoldoende zicht is op de daadwerkelijke praktijk. Er zijn diverse onderzoeken (zie bijlage 1)
beschikbaar, maar tot op heden is er nog niemand in Nederland veroordeeld in het tucht- of
reguliere recht, wel lopen er onderzoeken bij tennis en voetbal. In de ons omringende landen
zijn er al wel concrete zaken geweest en het zou naïef zijn te veronderstellen dat het in Nederland
niet plaats vindt of heeft gevonden.
NOC*NSF heeft sinds mei 2014 het Vertrouwenspunt Sport waar mensen terecht kunnen met
vertrouwenskwesties of meldingen t.a.v. ongewenst gedrag, doping en matchfixing. Hoewel het
Vertrouwenspunt sport een toename ziet in het aantal meldingen, waarschijnlijk vooral nog
doordat de bekendheid ervan groeit, waren er in 2015 geen meldingen over matchfixing. Ook bij
andere beschikbare meldpunten wordt tot op heden weinig tot geen melding gemaakt van
matchfixing. Het vergroten van de meldingsbereidheid is aan de orde geweest binnen het

2/4

Nationale Platform Matchfixing. Geconcludeerd is dat extra investeringen noodzakelijk zijn in de
communicatie en voorlichting om de bekendheid van meldpunten ook in de directe omgeving
van de sporter, zoals trainers, coaches en ouders te vergroten.
Bescherming van de integriteit van sport: wie speelt welke rol?
Iedereen (speler, sport, aanbieders en fans) is gebaat bij een eerlijk, betrouwbaar en
controleerbaar kansspelaanbod. De sport kan dit niet alleen. Nationaal is het van belang dat het
Openbaar Ministerie voldoende prioriteit en capaciteit heeft om meldingen over matchfixing
goed te kunnen onderzoeken en dat de Kansspelautoriteit via handhaving illegale
kansspelaanbieders aanpakt.
Samenwerking tussen onder andere het OM, de politie, de ministeries van Justitie en VWS, de
Kansspel autoriteit, atletencommissies/ vakbonden, de sport en kansspelaanbieders is
noodzakelijk om de integriteit van sport te beschermen. In lijn met de aanbevelingen van het
rapport van Spapens en Olfers zijn in 2014 twee platforms opgericht waarin bovenstaande
spelers de handen ineen slaan om matchfixing tegen te gaan. NOC*NSF, KNVB en KNLTB
participeren allen in beide platforms. NOC*NSF heeft goede afspraken kunnen maken met het
OM over het doorgeleiden van meldingen.
Tevens hebben diverse bonden, waaronder de KNVB en de KNLTB, matchfixing hoog op de
agenda staan en voeren zij omvattende programma’s uit om de risico’s te beperken.
NOC*NSF heeft afgelopen jaar in samenspraak met o.a. sportbonden, onafhankelijke experts en
het Ministerie van VWS hard gewerkt aan een visie en aan een aanpak van het thema Sport en
Integriteit, waarin wordt gestreefd naar de ontwikkeling van een compliance programma in de
sport. In de bijlage 2 wordt een kort overzicht gegeven van maatregelen die binnen dit
programma genomen worden om matchfixing te voorkomen en te bestrijden, binnen de lijnen:
 Preventie- en voorlichtingslijn sporters, officials, coaches
 Blauwdruk regelgeving voor tuchtrecht sportbonden aangaande matchfixing
 Inrichting en open stellen van Vertrouwenspunt Sport
 Onderzoek en waarheidsvinding
Wetsvoorstel Kanspelen op Afstand en integriteit van sport
NOC*NSF onderschrijft de noodzaak om snel tot goede regulering van online kansspelen te
komen. Waar het de bescherming van de integriteit van sport betreft maakt NOC*NSF zich nog
zorgen of de lat hoog genoeg gelegd wordt in het huidige conceptwetsvoorstel. NOC*NSF en
sportbonden willen de lat hoger leggen door afspraken te maken over een ‘veilig’ en attractief
aanbod van online sportweddenschappen. NOC*NSF is positief over de voorstellen van
regeringspartijen VVD en PvdA om de aanpak van matchfixing prioriteit te laten zijn in de nieuwe
wet die online kansspelen reguleert. Het reguleren van de markt is een belangrijke stap in het
voorkómen van matchfixing en van belang voor het handhaven van het vertrouwen in de sport.
Door extra spelregels kan invulling worden gegeven aan een verantwoord en aantrekkelijk
aanbod van online sportweddenschappen en wordt tegelijkertijd het risico op matchfixing
beperkt.
Om matchfixing tijdig te herkennen en te voorkomen, is het van belang om kennis en inlichtingen
van vergunninghouders en de sportwereld bij de KSA te bundelen in een Sports Betting
Intelligence Unit, zoals wordt voorgesteld in amendement van de VVD en PvdA. Het Verenigd
Koninkrijk heeft hier reeds positieve ervaring mee. Het is van belang dat kansspelaanbieders een

3/4

meldplicht hebben om verdachte gokpatronen te melden bij deze nog te vormen Sport Betting
Unit van de KSA. De KSA moet deze informatie kunnen delen met sportbonden. Als bekend is dat
sporters, in strijd met de regels van de sport zelf, toch gokken op wedstrijden uit de eigen
competitie is het van belang dat de Sports Betting Intelligence Unit hierover wordt geïnformeerd
en dat de sportbonden waar nodig tuchtrechtelijke maatregelen treffen, zoals een tijdelijke
schorsing of uitsluiting van competitie.
Om te voorkomen dat de integriteit van de sport onder druk komt te staan moeten risicovolle
sportweddenschappen worden uitgesloten van het kansspelaanbod en in overleg met de sector
op een zwarte lijst geplaats worden. De voorstellen die de VVD en PvdA hiervoor doen in het
amendement worden breed gesteund in de sport.
Wel de lusten, niet de lasten?
Het aanbieden van online sportweddenschappen brengt aanzienlijke kosten met zich mee voor
de sport. De kosten van integriteits- en compliance programma’s zijn ten onrechte niet
meegenomen in de berekeningen van de administratieve lasten bij dit wetsvoorstel. KOA legt de
volledige verantwoordelijkheid voor handhaven van de integriteit bij de sport zelf. Uiteraard
draagt de sport zelf grote verantwoordelijkheid, maar NOC*NSF pleit ter waarborging van de
integriteit van de sport voor een bijdrage vanuit de overheid en/of de kansspelaanbieders om de
huidige aanpak te borgen en verder te ontwikkelen.
Op dit moment loopt Nederland goed in de pas met alle maatregelen die in de Europese
conventie ter bestrijding van matchfixing zijn opgenomen. Echter, internationaal is de bestrijding
van matchfixing volop in ontwikkeling en het is van groot belang dat Nederland hierop
aangesloten blijft.
Europees voorzitterschap en integriteit
NOC*NSF is blij dat Minister Schippers de integriteit van sport centraal stelt tijdens het EU
voorzitterschap van Nederland. Europese en internationale samenwerking is cruciaal waar het
gaat om bestrijding van matchfixing. Matchfixing zal ook tijdens het voorzitterschap aan de orde
komen. Wij hopen dat in de discussies aandacht zal zijn voor de volgende zaken:
 Mogelijkheden tot informatie-uitwisseling: Het is van belang dat op Europees en
internationaal niveau informatie kan worden uitgewisseld ten einde matchfixing te kunnen
bestrijden. De nieuwe Europese richtlijn voor dataprotection heeft ondanks verzoeken vanuit
de sport helaas matchfixing niet opgenomen als onderwerp waarvan het in het algemeen
belang is dat data kan worden uitgewisseld. Het gevolg is dat overheden dit allemaal op
nationaal niveau moeten gaan regelen. Het zou goed zijn om hier aandacht voor te hebben
tijdens het voorzitterschap, zodat alle landen hier spoedig mee aan de slag gaan.
 Internationaal erkend controlesysteem: Het is van belang dat er een onafhankelijk en
internationaal erkend controlesysteem ten aanzien van de monitoring van verdachte
gokbewegingen wordt gerealiseerd. Belangrijk daarbij is dat informatie over
onregelmatigheden tot op het niveau van de inleg van de individuele gokker traceerbaar is.
De nationale autoriteit (KSA) zouden hierbij een belangrijke rol kunnen spelen.

4/4

Bijlage 1 Matchfixing hoe groot is de kans?
 Matchfixing is, net als doping, een serieuze bedreiging voor de sport. Het druist in tegen het
principe van sport: het willen winnen. Uit het onderzoek van de Sorbonne1 blijkt dat zich
wereldwijd jaarlijks tussen 300 en 700 gevallen van matchfixing voordoen. Dit zijn alleen de
gevallen waar de fixers uiteindelijk gepakt zijn; het daadwerkelijke aantal ligt veel hoger.
 Onderzoek van Spapens en Olfers naar Matchfixing in Nederland laat zien dat ruim een kwart
(27 procent) van de ondervraagde sporters denkt dat er sprake is geweest van matchfixing in
zijn of haar directe omgeving. Acht procent van de ondervraagde sporters kent mensen die
zijn benaderd en 4 procent zegt zelf te zijn benaderd voor matchfixing.
Bijlage 2 Maatregelen programma sport en integriteit gericht op voorkomen en
bestrijden van matchfixing
Preventie- en voorlichtingslijn sporters, officials, coaches
 9 voorlichtingsbijeenkomsten vanuit NOC*NSF waar ongeveer 200 talenten en topsporters
(aanvullend op de voorlichtingsbijeenkomsten vanuit de KNVB). Nieuwe bijeenkomsten staan
in de planning.
 E-learning over matchfixing
Blauwdruk regelgeving voor tuchtrecht sportbonden aangaande matchfixing
 Gokverbod op resultaat, verloop van eigen wedstrijd/ competitie
 Verbod onrechtmatig beïnvloeden uitslagen wedstrijden
 Verbod gebruiken/verspreiden vertrouwelijke informatie voor gokdoeleinden
 Meldplicht, bij ontvangst verzoeken tot onrechtmatig beïnvloeden uitslag wedstrijd
Inrichting en open stellen van Vertrouwenspunt Sport
 Punt waarbij mensen (eventueel anoniem) hun verhaal kunnen doen en misstanden in de
sport, waaronder matchfixing, kunnen melden
Onderzoek- en waarheidsvinding
 Interpol en het IOC zijn gestart met trainingen aan medewerkers van sportbonden in het doen
van feitenonderzoek bij matchfixing. Van 16 tot en met 18 september 2015 waren
medewerkers van Badmintonbond Nederland, KNWU, KNVB, ISR, KNLTB en NOC*NSF op
Papendal de eerste medewerkers van een nationale sportbond die een dergelijke training
hebben gekregen kregen.
 NOC*NSF en het ISR zetten momenteel een poule van aanklagers en onderzoekscommissie op
die voor de gehele sportsector inzetbaar kan zijn om ernstige misdragingen in de sport op het
terrein van seksuele intimidatie, doping en matchfixing onafhankelijk en professioneel te laten
onderzoeken.

University Paris 1 Panthéon-Sorbonne & International Centre for Sport Security, Fighting against
the manipulation of sport competitions, 2014.
1