Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

202
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht «Drugshandel en pooiers: jongere niet veilig in
jeugdzorg-instelling Heldring» (ingezonden 12 september 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 oktober 2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Drugshandel en pooiers: jongere niet veilig in jeugdzorginstelling Heldring»?1 Wat is uw reactie daarop?
Antwoord 1
Ja. Jongeren die gesloten geplaatst worden om te voorkomen dat zij zich aan
de zorg onttrekken of onttrokken worden, verdienen een veilige woon- en
leefomgeving. De berichten in de Gelderlander2 en in het AD3 zijn ernstig.
Dergelijke signalen van oud-bewoners neem ik serieus en vragen om een
nadere analyse.
Vraag 2
Maakt u zich zorgen over de veiligheid van de in jeugdzorginstelling Heldring
verblijvende jongeren nu deze zorgwekkende verhalen naar buiten komen? Zo
ja, bent u bereid de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) opdracht te
geven om onderzoek te laten doen naar de veiligheid van jongeren in
jeugdzorginstelling Heldring? Zo ja, wanneer gaat dit onderzoek starten? Zo
nee, waarom bent u hiertoe niet bereid?
Antwoord 2
Zoals ik bij het antwoord van vraag 1 heb aangegeven, neem ik de signalen
serieus. Onderzoek zal moeten uitwijzen hoe het staat met de veiligheidsituatie van de jongeren die verblijven bij de OG Heldringstichting. In de

1

https://www.gelderlander.nl/overbetuwe/drugshandel-en-pooiers-jongere-niet-veilig-injeugdzorg-instelling-heldring~a4d92981/
https://www.gelderlander.nl/overbetuwe/drugshandel-en-pooiers-jongere-niet-veilig-injeugdzorg-instelling-heldring~a4d92981/
3
https://www.ad.nl/binnenland/meisjes-gesloten-jeugdzorginstelling-zetten-bleken-niet-veiligvoor-loverboys~af911a73/
2

ah-tk-20182019-202
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

antwoorden op de vragen van Kamerleden Kuiken en van den Hul4 heb ik
aangegeven dat ik naar aanleiding van de berichten over de Heldringstichting
contact heb gehad met de IGJ. De inspectie en de Heldringstichting hebben
gezamenlijk afgesproken dat de Heldringstichting een diepgravende analyse
van de veiligheidssituatie laat uitvoeren. De IGJ ziet toe op de kwaliteit en de
onafhankelijkheid van dit onderzoek. Op basis van dit onderzoek bepaalt de
IGJ of en welke verdere vervolgstappen nodig zijn.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het essentieel is dat de werknemers van jeugdzorginstellingen voldoende tijd hebben voor contact met de jongeren en het
uitvoeren van controles om zo onder andere de drugs buiten de deur van de
jeugdzorginstelling te kunnen houden? Bent u van mening dat de werknemers daar momenteel voldoende mogelijkheden toe hebben, gezien de hoge
werkdruk en de personeelstekorten in de jeugdzorg?
Antwoord 3
Ik onderschrijf uw stelling: ook ik vind het essentieel dat professionals in de
jeugdhulp voldoende tijd hebben voor contact met de jongeren voor wie zij
de dagelijkse zorg hebben. Het is primair de verantwoordelijkheid van de
werkgevers in de jeugdhulp om ervoor te zorgen dat hun werknemers
voldoende ruimte hebben om die zorg kwalitatief goed te kunnen verlenen.
Professionals in de jeugdhulp geven echter aan dat zij een hoge werkdruk
ervaren. Daarom hebben werkgevers en werknemers in de jeugdzorg in de
cao 2017–2018 opgenomen dat werkgevers en ondernemingsraden in elke
organisatie beleid en normen ontwikkelen en afspraken maken om de
werkdruk aan te pakken. Als de oorzaken van een hoge werkdruk kunnen
worden weggenomen door bijvoorbeeld onnodige regels te schrappen of
regels te vereenvoudigen, zal dit ook bijdragen aan meer tijd voor de
professionals voor het eigenlijke werk. Samen met onder andere gemeenten
werk ik aan het verlagen van administratieve lasten. Voldoende personeel is
een andere belangrijke voorwaarde. Op veel terreinen is momenteel sprake
van krapte op de arbeidsmarkt. Om te beoordelen of dit ook geldt voor de
jeugdhulp moet er eerst inzicht komen in de totale arbeidsmarktsituatie in de
sector jeugdhulp in relatie tot de vraag. De arbeidsmarkt in het jeugddomein
wordt momenteel door middel van een verkennend onderzoek in kaart
gebracht.
Vraag 4
Hoe kan het dat bij een (jeugdzorg)instelling als deze het niet lukt om de
veiligheid van de daar verblijvende jongeren te waarborgen, dat moet toch de
eerste prioriteit zijn? Hoe kan het bijvoorbeeld dat loverboys zo makkelijk het
terrein op kunnen komen?
Antwoord 4
Het onafhankelijke onderzoek dat nu wordt uitgevoerd, zal inzicht moeten
geven in de veiligheidssituatie van jongeren die verblijven bij de Heldringstichting en of en zo ja, hoe het kan dat loverboys het terrein op kunnen
komen.
Zoals ik eerder aangaf in mijn antwoorden op de vragen van de leden Kuiken
en van den Hul, weten we uit ervaringen met de werkwijzen van
mensenhandelaren/loverboys dat het signaleren van deze problematiek heel
moeilijk is. Mensenhandelaren zijn veelal gericht op zoek naar de meest
kwetsbare jongeren en ronselen op plekken waar kwetsbare jongeren zijn,
zoals op jeugdhulpinstellingen, maar ook op scholen en op het internet. De
werkwijzen van de loverboys/mensenhandelaren zijn zo geraffineerd dat niet
altijd direct duidelijk is of het gaat om een uitbuitingssituatie. Loverboys/
mensenhandelaren doen er alles aan om contact op te nemen of te onderhouden met (potentiële) slachtoffers en om niet opgemerkt te worden.
Professionals in instellingen moeten dus heel alert zijn.

4

PM invoegen nadat andere set vragen is beantwoord 180230

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 5
Hoe kan het dat de IGJ tot op heden geen signalen over Heldring heeft
opgepakt?
Antwoord 5
De inspectie heeft op verzoek van de voormalige Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2017 onderzoek gedaan bij 13 jeugdhulpaanbieders die gespecialiseerde hulp bieden aan minderjarige (vermoedelijke) meisjesslachtoffers van loverboys. De IGJ oordeelde toen dat Heldringstichting in staat was om gespecialiseerde jeugdhulp te bieden aan
(vermoedelijke) slachtoffers van loverboys/ mensenhandel. In haar rapport
benoemde de inspectie dat Heldringstichting alert moet blijven dat meisjes
met vermoedens van loverboyproblematiek, die bij de Heldringstichting
geplaatst worden, niet in aanraking kunnen komen met andere jeugdigen bij
wie (mogelijk) sprake is van seksueel daderschap.
Verder zijn jeugdhulpaanbieders zoals de Heldringstichting wettelijk verplicht
calamiteiten en geweld te melden. De inspectie of de jeugdhulpaanbieder zelf
onderzoekt een dergelijke melding. De inspectie heeft in het afgelopen jaar
enkele meldingen van de Heldringstichting ontvangen, die naar het weten
van de inspectie niet te maken hebben met de strafzaak genoemd in het
bericht in het AD. De instelling heeft na deze meldingen de benodigde
verbetermaatregelen getroffen. Via het Landelijk Meldpunt Zorg is de
afgelopen tijd één signaal binnengekomen over de Heldringstichting, dat niet
direct gerelateerd was aan de kwaliteit van de hulp aan slachtoffers van
loverboys, zo geeft de Inspectie aan.
Vraag 6
Welke maatregelen gaat u op korte termijn nemen om de veiligheid van de in
Heldring verblijvende jongeren te garanderen?
Antwoord 6
Zoals ik in het antwoord op vraag 2 heb aangegeven, laat de Heldringstichting de veiligheidssituatie in de instelling onafhankelijk onderzoeken, onder
toezicht van de inspectie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3