Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2757
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de ministers van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en van Justitie over het beledigen en bedreigen van
religieuze en seksuele minderheden (ingezonden 23 juni 2010).
Antwoord van minister Hirsch Ballin (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en Justitie) (ontvangen 28 juni 2010).
Vraag 1 en 2
Is het waar dat sprake is van toenemende bedreigingen en beledigingen van
religieuze en seksuele minderheden? Zoals het bedreigen van joden, wat
onder meer zou blijken uit de uitzending «De keppel, de bedreiging en de
verborgen camera»?1 En van joodse kinderen die worden belaagd tijdens een
avondvierdaagse?2 Maar ook van een homostel dat is weggepest uit de
Utrechtse wijk Leidsche Rijn en een lesbisch stel dat werd verjaagd uit de
Utrechtse buurt Zuilen?3 4
Is het aantal door de politie geregistreerde incidenten van bedreigingen en
beledigingen van religieuze en seksuele minderheden de afgelopen jaren
toegenomen? Bent u bereid te onderzoeken waarom dergelijke incidenten
toenemen, in welke mate tolerantie jegens andersdenkenden afneemt en wat
hier de oorzaken van zijn?
Antwoord 1 en 2
De cijfers van de antidiscriminatiebureaus laten geen landelijke stijging van
antisemitisme zien. Het landelijke beeld van meldingen en incidenten van
antisemitisme fluctueert en lijken in direct verband te staan met spanningen
in het Midden-Oosten. Het antidiscriminatiebureau Regio Amsterdam geeft
aan in de eerste vier maanden van 2010 geen stijging te zien in het aantal
meldingen van antisemitisme. In de gehele regio Amsterdam is geen stijging
te zien van antisemitische meldingen in de eerste vier maanden van 2010 ten
1

2

3

4

ah-tk-20092010-2757
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Joodse Omroep, 20 juni 2010 http://www.joodseomroep.nl/:programma/de+5ws/
de+keppel+de+bedreiging+en+de+verborgen+camera.html
Het Parool, 8 juni 2010
www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/298569/2010/06/08/Chaotische-taferelenbij-avondvierdaagse.dhtml
RTV Utrecht, 12 juni 2010: «Homo’s in Leidsche Rijn weggetreiterd»
www.rtvutrecht.nl/nieuws/242815
Binnenlands Bestuur, 17 juni 2010: «Geweld tegen homo’s»
www.binnenlandsbestuur.nl/opinie/commentaren/2010/geweld-tegen-homo-s.187460.lynkx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

opzichte van de eerste maanden in 2009. Uiteraard geldt dat het aantal
meldingen lager kan liggen dan het reële aantal voorvallen.
Het Landelijk Expertisecentrum Diversiteit (LECD) van politie geeft aan dat het
aantal meldingen via de laagdrempelige politiewebsite www.hatecrimes.nl
niet toegenomen: in de eerste vijf maanden van 2010 zijn landelijk vier
meldingen over homofoob geweld ontvangen.
Het landelijk criminaliteitsbeeld discriminatie 2009 van politie komt zeer
binnenkort uit en wordt vervolgens zo spoedig mogelijk, deze zomer nog,
naar de Tweede Kamer gestuurd. Op basis van dit criminaliteitsbeeld zullen
wij vaststellen of er sprake is van een toename van geregistreerde incidenten
van bedreigingen en beledigingen van religieuze en seksuele minderheden bij
politie.
Bij bovenstaande dient opgemerkt te worden dat het moeilijk is om op basis
van alleen cijfers over klachten, meldingen en aangiften van discriminatie
vast te stellen of er een trend waarneembaar is, aangezien niet iedereen die
discriminatie ervaart hiervan melding doet. Het kabinet investeert daarom in
diverse discriminatiemonitoren die een verdiepende analyse bieden. Zie ook
het antwoord op vraag 4.
Vraag 3
Zijn de politiekorpsen waar dergelijke incidenten zijn gemeld extra alert op de
aanpak van dit probleem? Zo niet, waarom niet? Is er voldoende capaciteit bij
de politie om deze problemen aan te pakken? Zijn er voldoende wijkagenten
om de bedreigers te achterhalen en de bedreigden te beschermen?
Antwoord 3
De aanpak van discriminatie heeft een hoge prioriteit voor dit kabinet én voor
politie en het Openbaar Ministerie (OM). Er is al veel geïnvesteerd door het
kabinet en de politie om te stimuleren dat discriminatie-incidenten worden
gemeld of dat hiervan aangifte wordt gedaan, zoals de website
www.hatecrimes.nl die een laagdrempelige mogelijkheid biedt voor het
melden van hatecrimes, delicten met een discriminatoir motief. Via het LECD
van politie, de contactpersonen discriminatie en de taakaccenthouders
discriminatie binnen de politiekorpsen wordt voortdurend aandacht gevraagd
voor het herkennen van discriminatoire aspecten bij de aangiftes. De
regionale homonetwerken van politie kunnen op verzoek als intermediair
fungeren bij het doen van aangifte. In de huidige algemene politieopleiding is
het vak Multicultureel vakmanschap opgenomen. Hierin is aandacht voor
diversiteit en verschillende levensstijlen binnen de samenleving en hoe
hiermee om te gaan. Daarnaast wordt in dit vak aandacht besteed aan de
Aanwijzing Discriminatie 2007 van het College van Procureurs-Generaal
waarin de strafrechtelijke aanpak van discriminatie staat beschreven.
Alle meldingen en aangiften worden regelmatig besproken in het Regionaal
Discriminatieoverleg dat in elke politieregio plaatsvindt onder voorzitterschap
van de discriminatieofficier van justitie, waarbij ook vertegenwoordigers van
politie en antidiscriminatiebureaus aanwezig zijn. Hierin wordt de strafwaardigheid en voortgang van alle bekende meldingen en aangiften besproken.
Het kabinet heeft geïnvesteerd in de uitbreiding van het aantal wijkagenten:
500 in vier jaar. Deze uitbreiding ligt op schema. In 2009 zijn er landelijk
319 wijkagenten bijgekomen ten opzichte van 2007.
Vraag 4
Waaraan wijt u dit gebrek aan tolerantie, wat is uw analyse van deze
problematiek? Welke maatregelen worden genomen om de daders te
bestraffen en de slachtoffers bescherming te bieden, zodat iedereen weer
over straat kan zonder bedreigd, beledigd of bespot te worden? Welke
mogelijkheden ziet u om het respect voor religieuze en seksuele minderheden
te bevorderen?
Antwoord 4
Het is moeilijk om in algemene zin iets te zeggen over de tolerantie ten
aanzien van religieuze en seksuele minderheden, omdat dit een zeer breed en
divers thema betreft.
Ik verwijs u naar de voortgangsrapportage lesbisch en homo-emancipatiebeleid 2008–2010 en de homo-emancipatiemonitor «Steeds gewoner, nooit
gewoon» van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) die vandaag naar de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Tweede Kamer zijn gestuurd. In het SCP-rapport wordt onder meer gesteld
dat de tolerantie ten aanzien van homoseksuelen in Nederland de laatste
jaren is toegenomen. De voortgangsrapportage gaat in op wat de inzet van
dit kabinet is op het terrein van veiligheid, onderwijs en integratie.
Op korte termijn ontvangt u de Monitor rassendiscriminatie 2009, waarin een
hoofdstuk aan antisemitisme is gewijd. Voorts kan ik u melden dat naar
aanleiding van maatschappelijke spanningen rondom het conflict in Gaza de
toenmalige Minister voor Wonen, Wijken en Integratie, de toenmalige
Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de Minister-president begin
2009 verschillende gesprekken hebben gevoerd met zowel Joodse organisaties als islamitische- en minderhedenorganisaties in Nederland met het doel
de spanningen te kanaliseren. Deelnemers aan deze gesprekken benadrukten
het belang van gezamenlijk optreden van Joodse en islamitische gemeenschappen in Nederland in het bestrijden van antisemitisme en andere vormen
van discriminatie en onverdraagzaamheid. Om dit te blijven stimuleren heeft
het Ministerie van VROM het Joods Marokkaans Netwerk van Amsterdam
eenmalig financieel ondersteund. Momenteel verkent het netwerk de
mogelijkheid om activiteiten te organiseren om het netwerk zichtbaar te
maken in de samenleving, zoals gastlessen op scholen waarbij elkaar
respecteren en accepteren centraal staan.
Daarnaast heeft het Ministerie van VROM dialoogtrainingen voor leraren
ondersteund. Deze trainingen bieden leraren handvatten om een dialoog te
kunnen starten over (gevoelige) maatschappelijke thema’s.
Voor wat betreft de strafrechtelijke maatregelen verwijs ik u naar het
antwoord op vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3