Onderzoeksrapport
Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO
Definitief

Colofon
Titel

Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

Uitgebracht aan

Programma DG Omgevingswet

Datum

26 juli 2021

Kenmerk

2021-0000148449

Inlichtingen
Auditdienst Rijk
070-342 7700

Inhoud

●

Aanleiding en doelstelling opdracht—5
Aanleiding—5
Doelstelling en onderzoeksvragen—5
Leeswijzer—6

●

Hoofdboodschap—7
Er wordt hard gewerkt om opvolging te geven aan de adviezen en vooruitgang is te
zien. Het beoogd effect van veel getroffen maatregelen is niet voldoende concreet
gemaakt, waardoor niet goed kan worden bepaald wanneer een advies volledig is
opgevolgd.—7

1
1.1

Methodiek vertalen adviezen naar maatregelen—8
Wijze vertaling van adviezen naar maatregelen maakt aansluiten adviezen met
maatregelen en vaststellen opvolging complex—8
Monitoring en sturing op opvolging adviezen niet ingericht—8

1.2
2
2.1
2.2
3
3.1
3.1.1
3.1.2
3.1.3
3.1.4
3.2

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
5
5.1

In hoeverre zijn de door BIT en Gateway genoemde adviezen vertaald naar
concrete maatregelen?—9
Voor de meeste adviezen zijn maatregelen getroffen, maar niet allemaal—9
Maatregelen zijn niet concreet genoeg uitgewerkt—9
Hoe sluiten de getroffen maatregelen aan op de door BIT en Gateway
genoemde adviezen?—10
De getroffen maatregelen geven invulling aan veel adviezen, maar niet alle adviezen
worden volledig afgedekt—10
BIT hoofdadvies 1: Toon voor eind 2020 de werkbaarheid en de beheersbaarheid
van DSO-LV voor alle partijen aan—10
BIT hoofdadvies 2: Focus op afbouw en implementatie—11
BIT hoofdadvies 3: Temporiseer de realisatie van de bestuurlijke ambitie—11
Gateway adviezen—12
Er zijn maatregelen die niet gekoppeld zijn aan een advies, terwijl deze wel invulling
lijken te geven aan adviezen—12
Hoe zijn de getroffen maatregelen bij de verschillende actiehouders belegd
en in hoeverre vindt reeds concrete opvolging plaats?—13
Maatregelen zijn niet concreet beschreven en het resultaat is niet vastgelegd.
Vaststellen in hoeverre een maatregel is opgevolgd is hierdoor niet mogelijk—13
Bewustzijn van de BIT en Gateway adviezen varieert bij de actiehouders—13
Er wordt opvolging gegeven aan de maatregelen, er zijn flinke stappen vooruit
gemaakt, maar het moet nog beter—14
Maatregelen zijn niet formeel belegd, actiehouders voelen zich wel verantwoordelijk
voor invulling—14
Voor invulling van de maatregelen zijn voldoende middelen aanwezig, wel zorgen
over de financiële krapte op afbouw, uitbouw en doorontwikkeling—14
Specifieke bevindingen op maatregelniveau die direct aandacht vragen—14
Hoe beleven de actiehouders die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering,
de maatregelen?—16
De maatregelen worden door de actiehouders veelal als haalbaar en effectief
ervaren—16

5.2

5.3
5.4
5.5
5.6

Er is in de beleving van actiehouders bij het testen een sterke afhankelijkheid van
de bevoegde gezagen en leveranciers, terwijl de invloed hierop beperkt is. Dit baart
de actiehouders zorgen voor de werking van de keten—16
Zorgen bij actiehouders over de financiële krapte op afbouw, uitbouw en
doorontwikkeling—16
Uitstel datum inwerkingtreding wordt voor sommige maatregelen door actiehouders
ervaren als het verschuiven van problemen in plaats van het op te lossen—16
Actiehouders ervaren bestuurlijke keuzes soms als niet productief voor het eigen
operationele en Agile ingerichte ontwikkelproces.—17
Plannen voor afschalen van de capaciteit voor en na inwerkingtreding geeft zorgen
bij de actiehouders—17

6
6.1
6.2
6.3

Verantwoording onderzoek—18
Werkzaamheden en afbakening—18
Gehanteerde Standaard—18
Verspreiding rapport—18

7

Ondertekening—20

Bijlage 1: Managementreactie—21
Bijlage 1 Bevindingen aansluiten adviezen met maatregelen—24
Bijlage 2: Bevindingen per maatregel—28

●

Aanleiding en doelstelling opdracht

Aanleiding
De Omgevingswet bundelt wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur,
milieu, natuur en water. Daarmee vormt de wet de basis voor de samenhangende
benadering van de fysieke leefomgeving. Het doel van de Omgevingswet is om:
1) Het omgevingsrecht inzichtelijker, voorspelbaarder en gemakkelijker te
maken.
2) De fysieke leefomgeving samenhangend centraal te stellen in beleid,
besluitvorming en regelgeving.
3) Overheden meer afwegingsruimte te bieden om doelen voor de
leefomgeving te bereiken.
4) De besluitvorming over projecten in de leefomgeving sneller en betere te
laten verlopen.
In 2022 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. Onderdeel van de
Omgevingswet is de implementatie van een landelijke voorziening van het Digitaal
Stelsel Omgevingswet (DSO-LV). Dit landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)
is ter ondersteuning van het werken met de Omgevingswet. Om dit alles te
realiseren is er binnen het Ministerie van BZK een programma-DG Omgevingswet.
Op 24 september 2020 zijn aan de programma DG Omgevingswet de resultaten
teruggekoppeld van een tweede Gateway Health Check. Op 21 oktober 2020 is er
het (vervolg) BIT-advies aangeboden aan de Minister over het Digitaal Stelsel
Omgevingswet. Beide rapporten bevatten adviezen voor de verdere implementatie
van het DSO. Deze adviezen zijn door de programma-organisatie Omgevingswet
gecategoriseerd en verder uitgewerkt in bestuurlijke/beleidsreacties met
maatregelen die door de minister aan de Kamer is gestuurd.
Om inzicht te krijgen of de adviezen daadwerkelijk zijn opgepakt, hoe dit gebeurt en
hoe dit eventueel beter kan, heeft de Programma DG Omgevingswet de ADR
gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar de opvolging van de adviezen door
de programma-organisatie Omgevingswet.
Dit rapport bevat de bevindingen van het onderzoek dat de ADR in de periode maart
2021 tot en met mei 2021 heeft uitgevoerd. De bevindingen in dit rapport zijn
afgestemd met de programma organisatie en geïnterviewde personen.
Doelstelling en onderzoeksvragen
Het doel van het onderzoek was om inzicht te geven in hoe naar aanleiding van de
recente BIT en Gateway (GW) onderzoeken de getroffen maatregelen door de
programma-organisatie Omgevingswet invulling geven aan de adviezen, hoe deze
belegd zijn en of er opvolging plaats vindt ten einde een onafhankelijk beeld te
krijgen of de getroffen maatregelen aansluiten bij de adviezen en hoe dit eventueel
beter kan.
Deze doelstelling vertaalt zich naar de volgende onderzoeksvragen die wij in dit
rapport beantwoorden:
1. In hoeverre zijn de door BIT en Gateway genoemde adviezen vertaald naar
concrete maatregelen?
2. Hoe sluiten de getroffen maatregelen aan op de door BIT en Gateway
genoemde adviezen?

5 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

3. Hoe zijn de getroffen maatregelen bij de verschillende actiehouders belegd
en in hoeverre vindt reeds concrete opvolging plaats?
4. Hoe beleven de actiehouders die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering, de
maatregelen?
5. Welke mogelijkheden voor verbetering zijn er?
Leeswijzer
Als eerste volgt de hoofdboodschap van dit onderzoek. Daarna beantwoorden wij in
hoofdstuk 1 t/m 5 de onderzoeksvragen en geven wij weer wat de bevindingen zijn
per onderzoeksvraag. Hoofdstuk 1 start met enkele algemene overkoepelende
bevindingen, waarna wij vanaf hoofdstuk 2 de onderzoeksvragen behandelen. De
adviezen met mogelijkheden voor verbetering zijn opgenomen bij de bevindingen
per onderzoeksvraag. Hoofdstuk 6 bevat de onderzoeksverantwoording waarin de
afbakening en verrichte werkzaamheden zijn aangegeven. In de bijlagen zijn
tenslotte overzichten opgenomen met detailinformatie op BIT/Gateway advies- en
maatregelniveau.

6 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

●

Hoofdboodschap

Er wordt hard gewerkt om opvolging te geven aan de adviezen en
vooruitgang is te zien. Het beoogd effect van veel getroffen maatregelen is
niet voldoende concreet gemaakt, waardoor niet goed kan worden bepaald
wanneer een advies volledig is opgevolgd.
Uitkomst van dit onderzoek is dat aan bijna alle adviezen in min of meerdere mate
opvolging is gegeven met de getroffen maatregelen. Er zijn het afgelopen jaar
aantoonbaar stappen vooruit gemaakt. Het bewustzijn dat het beter moest en de
wil, inzet, kennis en ideeën om het beter te doen is duidelijk aanwezig bij de
actiehouders van de maatregelen.
De opvolging van de adviezen gebeurt aan de hand van maatregelen belegd bij
actiehouders in de vorm van een verantwoordelijkheid voor een omschreven actie.
Wat precies verwacht wordt van de actiehouder, wat het beoogde effect moet zijn
van de maatregel en binnen welke tijd, ligt niet vast. Voor elk advies zijn meerdere
maatregelen getroffen en maatregelen zijn vaak van toepassing op meerdere
adviezen. Deze werkwijze van koppelen van maatregelen en adviezen is complex,
hierdoor bestaat het risico dat (delen van) adviezen niet belegd zijn, terwijl dat wel
gewenst is. Het betekent ook dat niet goed kan worden bepaald wanneer een advies
volledig is opgevolgd. Ook blijkt uit ons onderzoek dat bepaalde onderwerpen uit de
adviezen niet in maatregelen, maar op een andere wijze zijn belegd.
Een nieuwe ontwikkeling die van invloed is op de maatregelen is dat de datum van
inwerkingtreding is uitgesteld met een half jaar naar 1 juli 2022. Sommige
maatregelen zijn geholpen bij een half jaar extra tijd, voor andere maatregelen
wordt dit beleefd als lastig. Onder aan de streep betekent dit dat DSO nog een jaar
de tijd heeft om het digitaal stelsel te implementeren.
Een advies hoeft niet altijd helemaal opgevolgd te worden. Sinds de BIT- en GWadviezen zijn er zaken veranderd. Het opvolgen van deze adviezen moet geen doel
op zich worden. Maatregelen moeten worden getroffen om problemen op te lossen
en risico’s af te dekken. Belangrijk is dat gezien de huidige situatie en de
beschikbare tijd per advies wordt bepaald of de huidige set aan maatregelen op een
juiste wijze invulling geeft aan het advies c.q. een probleem oplost of een risico
mitigeert. Mocht een advies onvoldoende worden ingevuld, zorg er dan voor dat de
set aan maatregelen SMART wordt omschreven, zodat voor alle betrokken helder is
welke set van maatregelen nodig is om het advies op juiste wijze op te volgen.
Kortom, het is belangrijk dat de juiste keuzes worden gemaakt en de juiste doelen
worden gesteld.
Bepaal aan de hand van de bevindingen met de verantwoordelijke actiehouders of
elk advies nog steeds op de juiste wijze wordt opgepakt om tot het beoogde effect
te komen – inclusief de nog niet belegde onderwerpen - en wat eventueel moet
worden aangepast of verbeterd het komende jaar.
Borg dat actiehouders de te treffen maatregelen SMART beschrijven in de vorm van
een opdracht, zodat voor alle betrokkenen duidelijk is wat wordt verwacht, binnen
welk tijdbestek en hoe over de voortgang verantwoording wordt afgelegd.
Zorg voor adviezen en maatregelen waarvan het succes direct afhangt van de
samenwerking met (de veranderopgave van) de Bevoegde Gezagen voor een
gezamenlijk gedragen proces van totstandkoming.
Formuleer opdrachten en stuur op sets van maatregelen behorende bij een advies.

7 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

1

Methodiek vertalen adviezen naar maatregelen

1.1

Wijze vertaling van adviezen naar maatregelen maakt aansluiten adviezen
met maatregelen en vaststellen opvolging complex
Na analyse van de adviezen van BIT en Gateway is door het programma DSO een
bestuurlijke reactie opgesteld waarin op hoofdlijnen is toegelicht welke maatregelen
getroffen gaan worden. De toegezegde acties in de bestuurlijke reactie zijn het
uitgangspunt geweest voor het opstellen van een lijst met te treffen maatregelen.
Het resultaat is een matrix waarin 58 maatregelen gekoppeld zijn aan de
bestuurlijke reactie. De matrix voorziet niet in een direct herleidbare aansluiting van
maatregelen met de oorspronkelijke adviezen.
Door de ADR zijn 26 onderliggende adviezen onderkend uit de BIT en Gateway
onderzoeken die aangesloten zijn met de getroffen maatregelen. Bij de start van dit
onderzoek is door het programma ADS aangegeven welke maatregelen invulling
geven aan elk advies. Deze aansluiting is het uitgangspunt voor ons onderzoek. Bij
de aansluiting van adviezen en maatregelen is in de meeste gevallen sprake van
een één op meer relatie. Meerdere maatregelen geven invulling aan een advies en
elke maatregel hoort vaak bij meerdere adviezen.
Om per advies een goed beeld te krijgen, betekent het dat informatie over
meerdere maatregelen samengevoegd moet worden. Deze informatie ligt bij
meerdere actiehouders die toegekend zijn aan maatregelen. Aan de BIT- en
Gateway-adviezen zijn geen aparte actiehouders toegekend. Complicerende factoren
bij het onderzoek zijn het ontbreken van een toelichting van de set maatregelen per
advies en dat de formulering van maatregelen niet altijd een-op-een aansluiten op
de BIT- en Gateway adviezen.
Overweeg een actiehouder voor elk (hoofd)advies. Dit oogt overzichtelijker, is
makkelijker aan te sturen en is direct een extra check op de mate van opvolging.

Een maatregel zorgt voor een effect dat leidt tot het oplossen van een probleem. De
maatregelen vormen tezamen een invulling van de BIT- en GW-adviezen. Echter,
wat het verband is tussen een set aan maatregelen en de adviezen is complex en
daardoor onduidelijk. De maatregelen zijn niet uitgewerkt in het licht van een
beoogd effect. Het gevolg is dat al snel een vertroebelt en gefragmenteerd beeld
ontstaat van de invulling van de oorspronkelijke adviezen. Op basis van de matrix
met een nadruk op de maatregelen, zonder directe koppeling met adviezen is het
vaststellen of de adviezen zijn belegd en worden opgevolgd complex en eigenlijk
niet goed mogelijk.
Zorg voor een heldere relatie tussen advies, de set aan maatregelen en het beoogde
effect van de maatregelen.

1.2

Monitoring en sturing op opvolging adviezen niet ingericht
Vanuit het Programma ADS bestaat de intentie om structurele monitoring van de
voortgang van de opvolging van de maatregelen in te gaan richten. Op moment van
dit onderzoek was hier nog geen concrete invulling aan gegeven.
Borg monitoring en sturing van de opvolging van zowel maatregelen als de adviezen
in de projectorganisatie. Stel periodiek de status van de opvolging vast, rapporteer
hierover en stuur hierop.

8 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

2

In hoeverre zijn de door BIT en Gateway
genoemde adviezen vertaald naar concrete
maatregelen?

2.1

Voor de meeste adviezen zijn maatregelen getroffen, maar niet allemaal
Er zijn drie Gatewayadviezen waarvoor er geen aansluiting tussen adviezen en
maatregelen is. Voor de overige BIT en Gateway adviezen zijn één of meerdere
maatregelen getroffen. Zie bijlage 1 voor een volledig en gedetailleerd beeld van de
aansluiting tussen adviezen en maatregelen. Voor de volgende drie Gateway
adviezen signaleren wij dat er geen concrete maatregelen zijn opgenomen in de
matrix met maatregelen:
o
o
o

Gateway (advies 20): Zorg dat op rijksniveau de (concept) content tijdig op
orde is, zodat op nationaal niveau de voorbeeldrol wordt gepakt en men op
lokaal niveau aan de slag kan.
Gateway (advies 25): Zorg dat er focus blijft op de ‘Why’ van de
Omgevingswet en borg de condities voor een succesvolle implementatie van
de DSO.
Gateway (advies 26): Wees bewust van het sentiment en werk aan positief
opbouwende samenwerking en (voorbeeld)gedrag.

Uit interviews en ontvangen informatie blijkt er wel degelijk aandacht is voor deze
adviezen en dat acties worden ondernomen om invulling te geven aan deze
adviezen. Het vertalen van deze adviezen naar concrete maatregelen wordt als
lastig ervaren, omdat maatregelen op operationeel niveau niet de lading kunnen
dekken en maatregelen niet direct zijn te koppelen aan een verantwoordelijke of
direct uit te zetten binnen het Programma.
In het tweede kwartaal van 2021 is een nieuwe directeur van de directie Aan de
Slag benoemd. De adviezen 25 en 26 lijken nu bij de directeur belegd te zijn. Om
interbestuurlijke samenwerking te verbeteren vinden nu onder andere
locatiebezoeken plaats van de Bestuurlijke kerngroep aan de Bevoegde gezagen en
koepels. Ook vindt nu frequent overleg plaats met de grote gemeenten.

2.2

Maatregelen zijn niet concreet genoeg uitgewerkt
Voor de adviezen zijn er – op drie adviezen na – sets aan maatregelen
geformuleerd, Deze maatregelen bestaan uit een korte zin met een product of een
actie. Echter, een concrete en adequate maatregel bestaat uit een beschrijving van
het doel, het resultaat, een actiehouder, tijdspanne en bijbehorende middelen. Voor
de door ons onderzochte maatregelen ontbrak het, met name op het gebied van het
doel en resultaat, aan deze concretisering. Een niet uitgewerkte maatregel is lastig
aan te sturen en het is maar de vraag hoe deze maatregel concreet uitwerkt en
daadwerkelijk bijdraagt aan de oplossing van een probleem of een risico.
Zorg dat actiehouders concrete maatregelen opstellen die SMART zijn uitgewerkt.

9 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

3

Hoe sluiten de getroffen maatregelen aan op
de door BIT en Gateway genoemde adviezen?

3.1

De getroffen maatregelen geven invulling aan veel adviezen, maar niet alle
adviezen worden volledig afgedekt
Op basis van ons onderzoek stellen wij vast dat met de getroffen maatregelen aan
14 van de 26 adviezen volledig invulling wordt gegeven. Er zijn 12 adviezen waarbij
de maatregelen niet volledig invulling geven aan het advies. 12 van 26 adviezen
zonder volledige dekking van maatregelen lijkt veel. Het zijn echter omvangrijke
adviezen die vaak uit meerdere elementen bestaan. Voor ongeveer driekwart van de
elementen die in alle adviezen zijn opgenomen, hebben wij kunnen vaststellen dat
maatregelen zijn getroffen.
Tijdens het onderzoek is gebleken dat wij niet gesproken hebben met alle personen
die actiehouder zijn van een maatregel. Omwille van de doorlooptijd en de
verwachting dat extra interviews het beeld niet wezenlijk zullen veranderen, is in
overleg met de opdrachtgever besloten om deze personen niet alsnog te
interviewen. Dit zorgt ervoor dat we geen 100% volledig beeld hebben van de
getroffen maatregelen voor elk advies. Het is dus mogelijk dat wel degelijk invulling
wordt gegeven aan (een deel van) een advies, terwijl dat niet uit ons onderzoek
blijkt.
In bijlage 1 is een volledig en gedetailleerd overzicht opgenomen van de aansluiting
tussen adviezen en maatregelen. Hieronder lichten wij kort gegroepeerd per
hoofdadvies uit het BIT-onderzoek de adviezen toe waarvan wij niet hebben kunnen
vaststellen dat de maatregelen volledige invulling geven aan de adviezen.

3.1.1

BIT hoofdadvies 1: Toon voor eind 2020 de werkbaarheid en de beheersbaarheid
van DSO-LV voor alle partijen aan
o

Neem als programma de verantwoordelijkheid om voor het einde van dit
jaar de werkbaarheid en de beheersbaarheid van DSO-LV als geheel aan te
tonen. (BIT, 1)
Het advies is vertaald in 24 individuele maatregelen verspreid over de
beheerorganisaties en belegd bij verschillende actiehouders. Er zijn veel
afhankelijkheden tussen de maatregelen, waarbij er geen duidelijk beeld en
overzicht is hoe invulling wordt gegeven aan het geheel van maatregelen.
Hierdoor is niet zichtbaar op welke wijze de werkbaarheid en
beheersbaarheid als geheel aangetoond gaat worden.

o

Werk daarbij minimaal de juridische consistentie, werkbaarheid voor de
gebruikers/ketenpartners, kwaliteit en beheersbaarheid uit. (BIT, 3)
Er zijn maatregelen om de beheersbaarheid en werkbaarheid voor de
gebruikers/ketenpartners uit te werken. De juridische consistentie en
kwaliteit is niet op een herleidbare wijze vertaald naar maatregelen.

o

Zorg er middels een helder bestuurlijk traject voor dat alle stakeholders zich
committeren om DSO-LV te accepteren op basis van deze testen. (BIT, 4)
Het advies is niet concreet vertaald in de door het Programma aangegeven
maatregel. Wel zien wij elementen terugkomen in meerdere maatregelen,
zo is er een bestuurlijk traject waarmee alle stakeholders zich aan de IWT
eisen committeren en voorzien de Tijdelijke Alternatieve Maatregelen (TAM)
in tijdelijke maatregelen waarmee alle stakeholders instemmen.

10 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

o

3.1.2

3.1.3

Registreer de uitkomsten centraal en rapporteer transparant over de
voortgang en resultaten. (BIT, 6)
Het advies is vertaald naar maatregelen gericht op registratie van
bevindingen en afhandeling daarvan. Het advies is breder. Rapportering
over en voortgangsbewaking van uitgevoerde tests vindt plaats, maar zijn
niet concreet vertaald naar maatregelen. Hiermee is niet duidelijk in
hoeverre invulling wordt gegeven aan het advies.

BIT hoofdadvies 2: Focus op afbouw en implementatie
o

Richt de aandacht volledig op afbouw, het productie gereed maken van
DSO-LV en het ondersteunen van leveranciers en BG'en. Stop met het
ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten. Realiseer wel op korte termijn de
machtigingsvoorziening. Stel daarnaast voldoende capaciteit ter beschikking
voor de voorbereiding van de validatietesten. (BIT 8)
Het advies is vertaald naar 7 maatregelen. Het realiseren van de
machtigingsvoorziening is niet geland in een maatregel. In een interview is
vernomen dat machtigingsvoorziening wel is gerealiseerd.

o

Richt de beheerorganisatie verder in en besteed daarbij extra aandacht aan
aspecten van systeemintegratie over de OBO's heen. Richt daartoe
bijvoorbeeld een virtueel team in of een gemeenschappelijk beheerteam
onder centrale aansturing. Leg beheerafspraken vast in serviceniveauovereenkomsten met meetbare prestatie-indicatoren. Stel processen op
voor wijzigingen en releases in de keten, en ga hiermee direct oefenen.
(BIT, 10)
Uit de aansluiting van ADS tussen adviezen en maatregelen is het deel van
het advies “Besteed extra aandacht aan aspecten van systeemintegratie
over de OBO’s heen” niet vertaald naar een maatregel. Er lijken wel
maatregelen te zijn die hier mogelijk invulling aan geven.

o

Onderzoek het In gebruik nemen van afgeronde onderdelen van DSO-LV
voor inwerkingtreding van de wet. Ga daarmee schaduwdraaien en voer
pilots uit met BG'en die dat willen. Verbeter de onderdelen vervolgens
incrementeel op basis van feedback van gebruikers. Neem juridische
blokkades hiervoor weg. (BIT, 11)
Uit de aansluiting van ADS tussen adviezen en maatregelen is er geen
maatregel waarmee invulling wordt gegeven aan het laatste deel van het
advies “Neem juridische blokkades weg.” Er lijken wel acties ondernomen te
zijn die hier mogelijk invulling aan geven.

o

Verbeter en versnel de voortgangsrapportages om beter en directer te
sturen op afronding van DSO-LV. Het hoofddoel moet zijn om het
basisniveau DSO-LV op datum inwerkingtreding Omgevingswet in bedrijf te
hebben. Richt de focus van alle ontwikkelteams en de beheerorganisatie op
dit doel. Verbeter ook het zicht op de voortgang van de implementatie bij de
BG'en. (BIT, 13)
Het element “verbeter het zicht op de voortgang van de implementatie bij
BG-en” is niet opgenomen in de door het programma aangeven
maatregelen. Maatregel B11 geeft hier mogelijk wel invulling aan.

BIT hoofdadvies 3: Temporiseer de realisatie van de bestuurlijke ambitie
o

Ga daarbij ook expliciet na wat de voor- en nadelen zijn van een centrale
oplossing versus een decentrale oplossing. Stel parallel hieraan een lijst op
met mogelijkheden voor verdere complexiteitsreductie en behandel die op
dezelfde wijze als de uitbouwvoorstellen. (BIT, 17)

11 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

De door het programma aangegeven maatregelen lijken geen invulling te
geven aan het advies. Op basis van interviews en documentatie is niet
duidelijk dat het advies geland is in een maatregel.

3.1.4

Gateway adviezen
o

Gateway 20, 25 en 26
Zie paragraaf 2.1

Inventariseer of elk advies nog met de juiste set maatregelen op de juiste wijze
wordt opgepakt om tot het beoogde effect te komen – inclusief de nog niet belegde
onderwerpen. Stel vast wat er ontbreekt of veranderd moet worden in de set aan
maatregelen.
Focus op de samenhang van de maatregelen in relatie tot het doel van elk advies.

3.2

Er zijn maatregelen die niet gekoppeld zijn aan een advies, terwijl deze wel
invulling lijken te geven aan adviezen
Tijdens de analyse is ontdekt dat er twee maatregelen zijn die niet zijn gekoppeld
aan een advies. Het kan zijn dat er bij de toedeling van de maatregelen aan de
adviezen in de matrix fouten zijn gemaakt:
o Verder inrichten monitoring op gebruik DSO-LV (Maatregel A31).
o Uitvoeren van definitiestudies/ business cases naar kansrijke mogelijkheden
voor complexiteitsreductie en deze inbrengen in portfolioproces (Maatregel
C9)
Ga na of en bij welke adviezen maatregelen horen. Maak maatregelen onderdeel
van een advies of schrap deze uit de lijst.

12 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

4

Hoe zijn de getroffen maatregelen bij de
verschillende actiehouders belegd en in
hoeverre vindt reeds concrete opvolging
plaats?

4.1

Maatregelen zijn niet concreet beschreven en het resultaat is niet
vastgelegd. Vaststellen in hoeverre een maatregel is opgevolgd is hierdoor
niet mogelijk
De maatregelen zijn bedoeld om opvolging te geven aan BIT- en GW-adviezen. De
maatregelen bestaan uit enkele woorden of korte zinnen. Afspraken ontbreken over
wat het resultaat moet zijn dat er opgeleverd moet worden. De maatregelen zijn
niet op alle punten SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en
tijdgebonden) uitgewerkt in de zin welke bijdrage ze moeten leveren aan het advies.
Actiehouders hebben eigen ideeën hoe ze invulling geven aan de maatregel en waar
ze naar toe willen, maar nergens is bepaald hoe hoog de lat moet worden gelegd en
wanneer het goed genoeg is. Er is niet bepaald wanneer het resultaat of invulling op
niveau is en waar prioriteit naar uit moet gaan. Door het ontbreken van afspraken
hierover is het voor veel maatregelen niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre er
opvolging aan is gegeven. Ook voor de interne sturing is dit een beperking.
Bepaal het beoogde effect van elke maatregel. Maak afspraken over het resultaat en
werk deze SMART uit.
Bepaal met actiehouders wanneer de invulling goed genoeg is, prioriteer de acties.

4.2

Bewustzijn van de BIT en Gateway adviezen varieert bij de actiehouders
Het bewustzijn van de BIT en Gateway adviezen varieert bij de actiehouders. De
actiehouders van de maatregelen zijn zich er niet altijd van bewust dat ze bezig zijn
met het opvolging geven aan de adviezen. We zien dat invulling gegeven wordt aan
maatregelen omdat de actiehouders dat op basis van hun functie belangrijk vinden
en zich er verantwoordelijk voor voelen. Niet vanwege dat de maatregel op de lijst
is gezet naar aanleiding van het BIT of GW advies.
In de interviews ervaarden we dat actiehouders graag vertellen over de activiteiten
waaraan ze vanuit hun functie invulling geven, in plaats van expliciet over de
activiteiten c.q. maatregelen behorende bij een advies. Ook werd door actiehouders
aangegeven dat adviezen niet altijd duidelijk zijn en ze het daarom lastig vinden om
er goed invulling aan te geven.
Het niet voldoende bekend zijn, bewust zijn of begrijpen van de adviezen kan ertoe
leiden dat het resultaat van maatregelen niet gaat leiden tot het beoogde effect.
Maak actiehouders bewuster van de adviezen. Breng de beoogde effecten van
maatregelen onder de aandacht.

13 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

4.3

Er wordt opvolging gegeven aan de maatregelen, er zijn flinke stappen
vooruit gemaakt, maar het moet nog beter
Duidelijk is dat er invulling gegeven wordt aan de maatregelen en er afgelopen jaar
aantoonbaar stappen vooruit zijn gemaakt 1. Het bewustzijn dat het beter moest, is
duidelijk aanwezig bij de actiehouders. De wil, inzet, kennis en ideeën zijn er om
goed invulling te geven aan hun functies – en daarmee indirect aan de adviezen.
Het besef bij de actiehouders is er echter ook dat er nog flinke stappen vooruit
gemaakt moeten worden. Het beeld van meerdere actiehouders is dat het niveau is
opgekrikt naar een mager zesje, terwijl ze het nodig achten om op bepaalde
aspecten er een zeven of acht van te maken.

4.4

Maatregelen zijn niet formeel belegd, actiehouders voelen zich wel
verantwoordelijk voor invulling
De maatregelen zijn niet formeel belegd bij actiehouders. We zien wel dat de
informeel benoemde actiehouders zich verantwoordelijk voelen voor de invulling van
de maatregelen. Verder zien wij dat in de door het Programma opgemaakte matrix
met maatregelen bij 17 maatregelen twee of meer actiehouders zijn genoemd.
Aangezien tijdens het onderzoek niet voor elke maatregel met alle genoemde
actiehouders is gesproken, is niet duidelijk in hoeverre er sprake is van gedeelde
verantwoordelijkheid. Bij maatregelen waar we wel alle genoemde actiehouders
hebben gesproken, is er geen verantwoordelijkheid voor de maatregel als geheel
afgesproken.
Bij enkele maatregelen was de volgens het Programma genoemde actiehouder niet
de actiehouder die zich verantwoordelijk voelt voor de invulling van de maatregel.
Hierdoor is voor enkele maatregelen geen goed beeld verkregen van de maatregel
en invulling daarvan.
Door voor maatregelen de actiehouders niet formeel te benoemen bestaat het risico
dat de verantwoordelijkheid voor te nemen acties niet wordt genomen en niet de
gewenste invulling aan de maatregel wordt gegeven.
Maak voor elke maatregel één persoon actiehouder en verantwoordelijk en benoem
deze expliciet.

4.5

Voor invulling van de maatregelen zijn voldoende middelen aanwezig, wel
zorgen over de financiële krapte op afbouw, uitbouw en doorontwikkeling
De actiehouders schatten voor de meeste maatregelen in dat met de huidige
middelen voldoende invulling gegeven kan worden aan het realiseren van de
maatregelen. Wel zijn er zorgen over de financiële krapte op afbouw, uitbouw en
doorontwikkeling (zie 5.3).

4.6

Specifieke bevindingen op maatregelniveau die direct aandacht vragen
Hieronder zijn kort enkele bevindingen op maatregelniveau toegelicht die onzes
inziens direct aandacht vragen gezien de bevindingen over de opvolging. Een
volledig overzicht van bevindingen op maatregelniveau is opgenomen in bijlage 2.

Op basis van de aangeleverde documentatie was het lastig om een directe aansluiting te
maken met de betreffende maatregel. De documentatie heeft veelal een ander doel dan
exclusief de betreffende maatregel. Dit in combinatie met et het gegeven dat maatregelen niet
SMART zijn uitgewerkt (4.1) maakt het lastig om uitspraken te doen in hoeverre opvolging is
gegeven aan elke maatregel. Ook is door het ontbreken van samenhang van maatregelen in
relatie tot de adviezen (1.1 en 3.1) niet inzichtelijk of de verbeteracties gaan leiden tot het
gewenste effect.
1

14 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

o

A1: Teststrategie DSO-LV 2021
Al lange tijd worden (keten)tests uitgevoerd op het DSO-LV, de adviezen
van het BIT zijn bijna een jaar oud en de datum van inwerkingtreding komt
dichterbij. Op moment van onderzoek werd een teststrategie opgesteld en
was deze nog in concept. De laatste tests worden volgens mededeling
zoveel mogelijk uitgevoerd conform de onderhanden teststrategie. Wij
voorzien een risico voor de kwaliteit van de tests dat zo dichtbij de datum
van inwerkingtreding er nog geen teststrategie is die breed wordt gedragen
en toegepast wordt.

o

A2: PVA verdiepen ketentesten
Het verdiepen van ketentesten is een essentiële maatregel om invulling te
geven aan een van de hoofdadviezen van het BIT om de werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV aan te tonen. Uit interviews en documentatie
komt een duidelijk beeld naar voren dat verbeteringen zijn doorgevoerd,
maar het signaal dat de actiehouders afgeven is ook dat het nog beter moet.
Actiehouders hebben daar de volgende verbeterpunten voor genoemd:
 Invoeren automatische regressietesten
 Uniformering van testscenario’s
 Meer risico gebaseerd testen
 Partijen beter informeren over geplande activiteiten
 Verbeteren tooling voor ondersteuning meldingenproces
Een plan van aanpak, wat onderdeel van de maatregel is, ontbreekt echter
nog en zijn er geen concrete doelstellingen geformuleerd over wat het
minimale niveau van ketentesten moet worden met de verdieping.

o

B10: Voorstellen verbeteren voortgangsbewaking en sturing door OGB op
implementatie
De voortgangsbewaking en sturing door het OGB is verbeterd. Echter, door
de formulering van de maatregel is niet helder wat nu precies en in welke
mate moet worden verbeterd. Het signaal dat actiehouders voor deze
maatregel afgeven is dat ondanks de aangebrachte verbeteringen de sturing
door het OGB op de implementatie nog verder moet worden verbeterd.

o

B13: Voorstel voortzetten roadmap als instrument in gebruik/beheerfase
In de documentatie staat dat de ervoor is gekozen om in het kader van
overzichtelijkheid en focus op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, de
roadmap tot en met 1 januari 2022 te laten lopen. Er zijn geen signalen dat
deze maatregel op termijn zal worden opgepakt.

o

C6: In afwegingskader voor portfolioproces expliciet maken of stabiliteit van
basis (DSO-LV met inbegrip implementatie in het land) voldoende ver is om
stappen te zetten richting realisatie uitbouw
Door de actiehouders wordt aangegeven dat de stabiliteit van de basis DSOLV belangrijk is, maar dat deze nog steeds niet is vastgesteld.

Geef prioriteit aan het geven van opvolging van bovenstaande maatregelen.

15 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

5

Hoe beleven de actiehouders die
verantwoordelijk zijn voor de uitvoering, de
maatregelen?

5.1

De maatregelen worden door de actiehouders veelal als haalbaar en
effectief ervaren
De actiehouders ervaren de meeste maatregelen als nuttige en effectieve
maatregelen. Ze zijn zich er van bewust dat er nog heel wat gedaan moet worden,
maar ervaren dit voor het DSO-LV in het algemeen wel als haalbaar met de huidige
middelen.

5.2

Er is in de beleving van actiehouders bij het testen een sterke
afhankelijkheid van de bevoegde gezagen en leveranciers, terwijl de
invloed hierop beperkt is. Dit baart de actiehouders zorgen voor de werking
van de keten
Voor een goede werking van de gehele keten is er een sterke afhankelijkheid van de
tests uitgevoerd door de bevoegd gezagen en leveranciers. Het DSO-LV kan wel
goed werken, maar als decentraal niet of niet goed getest is, kan dat gevolgen
hebben voor de functionaliteit van de keten. De actiehouders ervaren dat de
bevoegd gezagen onvoldoende capaciteit beschikbaar stellen voor deelname aan
IBAT-testen ook wordt de kennis en ervaring met testen als onvoldoende ervaren.
De actiehouders hebben geen mandaat om hier verandering in aan te brengen. Hun
taak beperkt zich tot het zo goed mogelijk faciliteren en stimuleren van de tests van
bevoegde gezagen.
Zorg voor adviezen en maatregelen waarvan het succes direct afhangt van de
samenwerking met (de veranderopgave van) de Bevoegde Gezagen voor een
gezamenlijk gedragen proces van totstandkoming. Organiseer samen de
noodzakelijke capaciteit, kennis en kunde voor testen.

5.3

Zorgen bij actiehouders over de financiële krapte op afbouw, uitbouw en
doorontwikkeling
Actiehouders geven aan dat er op termijn het risico op een tekort aan budget zal
zijn voor de afbouw, beheer en doorontwikkeling. Afbouw wordt gefinancierd door
BZK. Dit mogelijke tekort wordt naar verwachting opgelost. De kosten voor beheer
(en doorontwikkeling) worden gezamenlijk gefinancierd door de bevoegd gezagen
en het Rijk. De kosten voor beheer zijn gerelateerd aan de kosten voor de (af)bouw.
Het budget voor beheer en (doorontwikkeling) is niet meegegroeid met de hogere
investering voor (af)bouw. Geïnterviewden zien een risico dat het budget voor
beheer en (doorontwikkeling) waarschijnlijk te laag zal zijn.
Onderzoek het benodigde budget voor afbouw, uitbouw, beheer en doorontwikkeling
en tref maatregelen bij een eventueel tekort.

5.4

Uitstel datum inwerkingtreding wordt voor sommige maatregelen door
actiehouders ervaren als het verschuiven van problemen in plaats van het
op te lossen
Niet alle actiehouders zijn gebaat bij extra tijd voor de transitie. Actiehouders geven
aan dat uitstel van de datum van inwerkingtreding zal leiden tot het vooruit

16 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

schuiven van de problemen. Ook kan dat de haalbaarheid van maatregelen juist
complexer maken.

5.5

Actiehouders ervaren bestuurlijke keuzes soms als niet productief voor het
eigen operationele en Agile ingerichte ontwikkelproces.
Nu de datum van inwerkingtreding dichterbij komt, ervaren actiehouders dat
bestuurders soms andere keuzes maken betreffende de aansturing en prioritering
van het programma dan dat zij voor ogen hebben. Soms worden door bestuurders
eerdere besluiten van technische aard ter discussie gesteld of er wordt extra
informatie gevraagd wat te koste gaat van de capaciteit voor het ontwikkelen en
testen.
Actiehouders verwoorden dit als bestuurlijke zijsturing. Dit is voor de actiehouders
lastig omdat zij volgens een planmatige Agile methodiek toewerken naar een
werkend systeem. De keuze om bijvoorbeeld functionaliteiten wel of niet te
ontwikkelen en in welk tempo is direct van invloed op (soms de uitgangspunten
van) het ontwikkelproces. De bouw van DSO-LV wordt door actiehouders ervaren
als een ICT-traject van bijzonder grote omvang (een van grootste op dit moment in
Nederland). Een bestuurlijke keuze die ogenschijnlijk klein lijkt, kan grote gevolgen
hebben voor de realisatie van het op te leveren digitaal stelsel. De actiehouders
delen het beeld dat met de huidige IWT eisen, waarmee alle partijen na een
intensief traject hebben ingestemd, zuinig omgegaan moet worden. Deze mogen
niet opnieuw ter discussie komen.
Actiehouders hebben bijvoorbeeld last van schuivende planningen en prioriteiten
vanuit het programma DSO. Bij de voorbereiding van testen is er behoefte aan
duidelijkheid wanneer een bepaald opleverniveau (van bijvoorbeeld software
componenten of koppelingen) is bereikt. Dat maakt het mogelijk om effectieve en
gerichte tests uit te voeren. Schuivende planningen en prioriteiten vanuit het
Programma beperken volgens actiehouders op dit moment de effectiviteit van tests.
Weeg bij bestuurlijke besluiten expliciet de gevolgen voor het technische
operationele (Agile) ontwikkelproces mee in het licht van een focus gericht op
afbouw.

5.6

Plannen voor afschalen van de capaciteit voor en na inwerkingtreding geeft
zorgen bij de actiehouders
Ook na inwerkingtreding blijft capaciteit nodig om software te beheren, ontwikkelen
en testen. Afschalen van de capaciteit na inwerkingtreding zal volgens enkele
actiehouders gevolgen hebben voor de continuïteit en mag dan ook nog niet aan de
orde zijn. Ook zijn actiehouders bezorgd over de gevolgen van het prioriteren van
functionaliteiten in het kader van de afbouw. Actiehouders geven aan dat sommige
ontwikkelteams voor een bepaalde functionaliteit on hold zijn gezet waarbij het niet
duidelijk is hoe effectief de doorstart van een dergelijk team na een jaar (of langer)
zal gaan zijn.

17 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

6

Verantwoording onderzoek

6.1

Werkzaamheden en afbakening
Het object van onderzoek was de getroffen maatregelen in het licht van de adviezen
van Gateway (24-9-2020) en BIT (21-10-2020).
Onderzocht zijn de maatregelen die geïnitieerd zijn nadat de BIT en Gateway
onderzoekswerkzaamheden zijn uitgevoerd. Dit zijn maatregelen die niet aanwezig
waren of niet onderzocht zijn ten tijde van uitvoer van deze onderzoeken. Ook
maatregelen die voor het verschijnen van het rapport geïnitieerd zijn, maar niet
binnen de onderzoekswerkzaamheden van BIT en Gateway vielen, vielen in scope
van dit onderzoek.
Het onderzoek richtte zich op de vertaling van de adviezen naar
beheersmaatregelen en de procesmatige kant van de invulling van de
beheersmaatregelen. We hebben geen onderzoek gedaan naar de inhoudelijke
kwaliteit van de geïmplementeerde maatregelen. Dit betekent bijvoorbeeld dat wij
de kwaliteit van uitgevoerde testwerkzaamheden in dit onderzoek niet op inhoud
hebben onderzocht.
Aan actiehouders is gevraagd hoe zij de effectiviteit van een maatregel beleven. Een
kwalitatieve vraag die is gesteld om een signaal te krijgen over de mate van
effectiviteit van een maatregel. De uitkomsten van deze kwalitatieve vraag
(hoofdstuk 5) betreffen de beleving van de actiehouders en zijn niet het oordeel van
de ADR.
Voor onderzoeksvraag 1 en 2 is alleen de opzet onderzocht, dat wil zeggen dat
alleen de maatregelen onderzocht zijn zoals ze beschreven. Bij onderzoeksvraag 3 is
het bestaan onderzocht, dat wil zeggen dat onderzocht is of op moment van
onderzoek daadwerkelijk invulling is gegeven aan de getroffen maatregelen. De
werking – of maatregelen gedurende een langere periode zijn getroffen - is in dit
onderzoek niet onderzocht.
Deze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met de opdrachtbevestiging met
ADR-kenmerk: 2021-0000050803, d.d. 11-03-2021.

6.2

Gehanteerde Standaard
Deze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met de Internationale
Standaarden voor de Beroepsuitoefening van Internal Auditing. Dit onderzoek
verschaft geen zekerheid in de vorm van een oordeel of conclusie, omdat het een
onderzoeksopdracht betreft en geen controle-, beoordelings- of andere assuranceopdracht.
De opdracht is uitgevoerd conform de algemene uitgangspunten voor de uitoefening
van de interne auditfunctie bij de rijksdienst. Daarbij hoort ook een stelsel van
kwaliteitsborging. Een onderdeel daarvan is dat er een kwaliteitstoetsing heeft
plaatsgevonden op deze onderzoeksopdracht door een ADR-medewerker die geen
deel uitmaakt van het onderzoeksteam.

6.3

Verspreiding rapport
De opdrachtgever, Programma DG Omgevingswet, is eigenaar van dit rapport. Dit
rapport is primair bestemd voor de opdrachtgever met wie wij deze opdracht zijn
overeengekomen. Hoewel het rapport de context van het onderzoek zo goed

18 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

mogelijk probeert te beschrijven, is het mogelijk dat iemand die de context niet
(volledig) kent, de uitkomsten anders interpreteert dan bedoeld.
In de ministerraad is besloten dat het opdrachtgevende ministerie waarvoor de
Auditdienst Rijk (ADR) een rapport heeft geschreven, het rapport binnen zes weken
op de website van de rijksoverheid plaatst, tenzij daarvoor een uitzondering geldt.
De minister van Financiën stuurt elk halfjaar een overzicht naar de Tweede Kamer
met de titels van door de ADR uitgebrachte rapporten en plaatst dit overzicht op
www.rijksoverheid.nl.

19 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

7

Ondertekening

Den Haag, 26 juli 2021

Auditmanager ADR
Auditdienst Rijk

20 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

Bijlage 1: Managementreactie

Managementreactie Gateway rapport DSO 2021
In het voorjaar van 2021 is de Audit Dienst Rijk (ADR) gevraagd om onderzoek te
doen naar de opvolging van de adviezen van BIT en Bureau Gateway ten aanzien
van (de implementatie van) het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Op basis van
de recente adviezen van BIT en Gateway is, via de bijbehorende bestuurlijke
reacties, een set aan maatregelen geformuleerd waaraan door de programmaorganisatie Aan de slag met de Omgevingswet nadere invulling is gegeven. Ik heb
de ADR zelf gevraagd om dit onderzoek te verrichten omdat ik groot belang hecht
aan de adviezen van BIT en Bureau Gateway en scherp wil blijven op de opvolging
hiervan. Een onafhankelijke blik van buiten is daarbij behulpzaam.
Graag dank ik de ADR voor hun onderzoek en rapport en de constructieve wijze
waarop het onderzoek is uitgevoerd. In deze managementreactie ga ik in op de
conclusie en adviezen uit het rapport. Centraal in het onderzoek stond de vraag in
hoeverre de adviezen van BIT en Gateway vertaald zijn naar concrete maatregelen,
hoe maatregelen en adviezen op elkaar aansluiten, hoe ze zijn belegd in de
organisatie en in hoeverre opvolging plaatsvindt. Daarnaast is stilgestaan bij de
beleving van de maatregelen bij de actiehouders (degenen die maatregelen
operationeel uitvoeren) en de eventuele mogelijkheden voor verbetering.
De hoofdconclusie van het rapport luidt: “Er wordt hard gewerkt om opvolging te
geven aan de adviezen en vooruitgang is te zien. Het beoogd effect van veel
getroffen maatregelen is niet voldoende concreet gemaakt, waardoor niet goed kan
worden bepaald wanneer een advies volledig is opgevolgd.”. Uit het rapport komt
naar voren dat aan bijna alle onderliggende adviezen van BIT en Gateway die
invulling geven aan de aanbevelingen hieruit, in meer of mindere mate opvolging is
gegeven en dat aantoonbaar stappen zijn gezet. Het eerste deel van de
hoofdboodschap stemt tot tevredenheid. Zowel BIT als Gateway gaf in 2020 een
aantal belangrijke en dringende adviezen met het oog op een zorgvuldige
implementatie van de Omgevingswet en de realisatie van het DSO. Het is goed dat
de ADR heeft kunnen constateren dat er binnen de programma-organisatie serieus
werk is gemaakt van de opvolging van deze adviezen.
Anderzijds wijst het tweede deel van de hoofdboodschap erop dat de concretisering
in termen van beoogd effect en de navolgbaarheid van maatregelen extra aandacht
verdient. Ook liggen de precieze verwachtingen richting de actiehouders niet vast en
is de samenhang tussen maatregelen en oorspronkelijke adviezen complex
navolgbaar. Al met al kon ADR de mate van opvolging hierdoor onvoldoende
vaststellen en bestaat het risico dat er zaken niet of onvoldoende worden opgepakt.
Daarbij wijst ADR op het belang van het maken van expliciete keuzes bij de
opvolging van adviezen: het benadrukt dat de opvolging van adviezen en
maatregelen geen doel op zichzelf is, maar dat het gaat om gesignaleerde risico’s
beheersen, om uiteindelijk succesvol te implementeren. Deze boodschap van de
ADR onderschrijf ik.
Hieronder ga ik kort in op de vier hoofdaanbevelingen van het rapport en zal ik
aangeven hoe hier invulling aan zal worden gegeven.
1. Bepaal aan de hand van de bevindingen met de verantwoordelijke
actiehouders of elk advies nog steeds op de juiste wijze wordt opgepakt om
tot het beoogde effect te komen – inclusief de nog niet belegde

21 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

onderwerpen - en wat eventueel moet worden aangepast of verbeterd het
komende jaar.
2. Borg dat actiehouders de te treffen maatregelen SMART beschrijven in de
vorm van een opdracht, zodat voor alle betrokkenen duidelijk is wat wordt
verwacht, binnen welk tijdbestek en hoe over de voortgang verantwoording
wordt afgelegd.
3. Zorg voor adviezen en maatregelen waarvan het succes direct afhangt van
de samenwerking met (de veranderopgave van) de Bevoegde Gezagen voor
een gezamenlijk gedragen proces van totstandkoming.
4. Formuleer opdrachten en stuur op sets van maatregelen behorende bij een
advies.
Ten aanzien van hoofdaanbevelingen 1, 2 en 4 start ik een proces op om, met de
betreffende actiehouders samen alle (groepen van) maatregelen en adviezen stuk
voor stuk na te lopen. Voor een groep van maatregelen die betrekking hebben op
afbouw en beheer DSO is dit inmiddels gebeurd. Hierbij zal aan aantal stappen
worden doorlopen. Op de eerste plaats een check op volledigheid en navolgbaarheid
van de maatregelen ten opzichte van de oorspronkelijke adviezen. Vervolgens het
nader concretiseren (SMART maken) van de maatregelen die op dit moment nog
open staan en het organiseren van de opvolging en de monitoring daarvan. Naast
het toebedelen van maatregelen aan actiehouders, zullen ook sets van maatregelen
formeel worden toebedeeld aan de verantwoordelijk managers om zo ook te kunnen
sturen op sets van maatregelen behorende bij een advies en te kunnen monitoren of
deze worden opgevolgd.
Hoofdaanbeveling 3 heeft betrekking op de noodzakelijke capaciteit voor IBATtesten (zie paragraaf 5.2). De betrokkenheid van bevoegd gezagen bij deze testen
is van groot belang om te komen tot werkende ketens. Dit punt is ook expliciet door
de ADR genoteerd als een punt van zorg dat leeft bij de actiehouders. Daarom is dit
punt inmiddels expliciet onder de aandacht gebracht en geagendeerd in de
overleggen met de koepels.
Naast de vier genoemde hoofdaanbevelingen wijst de ADR in het rapport ook op vijf
specifieke inhoudelijke bevindingen die direct om aandacht vragen (zie paragraaf
4.6). Het gaat om:
•
De teststrategie DSO-LV
•
Het plan van aanpak verdiepende ketentesten
•
Het verbeteren voortgangsbewaking en sturing op implementatie door het
Opdrachtgevend Beraad 2 (OGB)
•
De roadmap Route 2022 voort te zetten als instrument in de gebruiks- en
beheerfase
•
Het expliciet maken van de stabiliteit van de basis van het DSO in het
afwegingskader voor het portfolioproces.
Voor de teststrategie DSO-LV 2021 en het plan van aanpak verdiepende ketentesten
liggen er inmiddels vergevorderde concepten. Daaraan wordt momenteel de laatste
hand gelegd, waarna deze begin september ter besluitvorming worden gebracht.
Ten aanzien van de voorstellen voor verbeteren voortgangsbewaking en sturing op
implementatie door het OGB, kan ik melden dat sinds begin van dit jaar een aantal
concrete verbeteringen is doorgevoerd. De vergaderingen van het OGB vinden
frequenter plaats, waardoor sneller en adequater kan worden geschakeld en
gestuurd. Verder wordt gewerkt met een nieuwe standaardrapportage waarin de
diverse centrale en decentrale implementatiesporen samengebracht worden en over
actuele voortgang en risico’s wordt gerapporteerd en waar nodig wordt bijgestuurd.
De bestuurders komen ook frequenter samen met het OGB bij elkaar en leggen ook
gezamenlijk werkbezoeken in het land af om nog beter voeling te houden met de
uitvoeringspraktijk.

2

Dit betreft het reguleire (hoogambtelijk) overleg tussen ministerie BZK met koepels gericht
op implementatie van de Omgevingswet.
22 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

Over het voorstel om de roadmap voort te zetten als instrument in de gebruiks- en
beheerfase kan ik zeggen dat de inzet hiermee nu is om alle focus en energie op dit
moment – bewust – te richten op de mijlpalen en het kritieke pad in aanloop naar
de inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet.
Als instrument voor inzicht, overzicht en voorspelbaarheid is de roadmap nuttig en
behulpzaam gebleken. Onlangs is de roadmap geactualiseerd gericht op de datum
van 1 januari 2022 naar 1 juli 2022. Deze nieuwe datum had ook consequenties
voor de planning van de mijlpalen in de roadmap. Ik kan mij goed voorstellen dat er
ook na inwerkingtreding behoefte zal blijven bestaan aan voorspelbaarheid over
wanneer functionaliteiten beschikbaar komen, bijvoorbeeld over functionaliteiten die
na inwerkingtreding in het DSO komen (zoals uitbouw en doorontwikkeling). In een
later stadium zal hiervan de concrete uitwerking volgen.
Tot slot wil ik ingaan op het in het afwegingskader voor portfolioproces expliciet
maken of de stabiliteit van de basis voldoende ver is om stappen te zetten richting
realisatie uitbouw. Deze maatregel vloeit voort uit het advies van het BIT om in te
zetten op het stapsgewijs verbeteren en doorontwikkelen van DSO-LV op basis van
gebruikerservaringen, voordat grootschalige nieuwe functionaliteit wordt
toegevoegd. Relevante onderdelen hierin zijn enerzijds de implementatievoortgang
en het absorptievermogen van alle realiserende partijen (DSO, bevoegd gezagen,
leveranciers), anderzijds de mate van inhoudelijke uitwerking en onderbouwing voor
uitbouw-onderdelen, gebaseerd op de interbestuurlijke agenda uitbouw en de
procesafspraken daaruit. Het is de bedoeling dat deze afwegingen in het
portolioproces bij elkaar komen en dat in het afwegingskader deze afspraken en
criteria verder worden uitgewerkt.
De ADR beveelt verder aan oog te hebben voor de zorgen die bij actiehouders leven
ten aanzien van adequate financiering en de afstand tussen de bestuurlijke
afwegingen en de operationele wereld waarin systemen worden gebouwd. Deze
waardevolle observatie van de ADR zal ik ter harte nemen.
Tot slot wil ik de ADR bedanken voor de waardevolle bijdrage aan de stappen die wij
zetten naar een zorgvuldige invoering van de Omgevingswet.
Programma-directeur Generaal Omgevingswet
Erik-Jan van Kempen

23 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

Bijlage 1 Bevindingen aansluiten adviezen met maatregelen
Toelichting
Per advies is onderzocht in hoeverre het advies is vertaald naar concrete maatregelen en hoe deze aansluiten bij de adviezen. Het uitgangspunt wasde maatregelen die
het Programma heeft gekoppeld aan elk advies. In de twee rechter kolommen is per advies kort weergeven wat het beeld is na analyse van de maatregelen.
Nr

Herkomst

Advies

Hoofdadvies BIT

Maatregel waarin advies is
verwerkt volgens ADS
A1 t/m A19, A22, A24 t/m
A27

Vertaald naar maatregel?

Maatregel(en) sluiten aan bij adviezen?

1

BIT

Neem als programma de verantwoordelijkheld om voor het
einde van dit jaar de werkbaarheid en de beheersbaarheid
van DSO-LV als geheel aan te tonen. Wij adviseren deze
validatie veel zwaarder in te zetten dan nu gebeurt door
het InterBestuurlijke AcceptatieTeam. En per direct te
starten met de daarvoor noodzakelijke voorbereidingen.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

Advies is vertaald in groot aantal maatregelen

Getroffen maatregelen dragen bij om de werkbaarheid en
beheersbaarheid aan te tonen en validatie zwaarder in te
zetten. Zijn individuele maatregelen verspreid over de
beheerorganisaties. Geen duidelijk beeld hoe overzicht over het
geheel geborgd is en de werkbaarheid en beheersbaarheid als
geheel aangetoond gaat worden.

2

BIT

Stel met een representatieve vertegenwoordiging van alle
BG'en en hun leveranciers de gebruiksscenario's vast om
het basisniveau dekkend te testen.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A2,A3,A4,A5, A20,A26,A27

Advies is vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen om gebruikersscenario’s en testscenario’s vast te
stellen, sluiten aan bij advies.

3

BIT

Werk daarbij minimaal de juridische consistentie,
werkbaarheid voor de gebruikers/ketenpartners, kwaliteit
en beheersbaarheid uit.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A3, A4, A5

Juridische consistentie en kwaliteit niet
vertaald naar maatregelen. Beheersbaarheid
en werkbaarheid voor de
gebruikers/ketenpartners wel.

Werkbaarheid en beheersbaarheid voor de
gebruikers/ketenpartner onderdeel van 1.

4

BIT

Zorg er middels een helder bestuurlijk traject voor dat alle
stakeholders zich committeren om DSO-LV te accepteren
op basis van deze testen.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A32

Niet concreet vertaald in een maatregel.
Elementen komen terug in meerdere
maatregelen

Er is een bestuurlijk traject waarmee alle stakeholders zich aan
de IWT eisen committeren. De Tijdelijke Alternatieve
Maatregelen (TAM) voorzien in tijdelijke maatregelen waarmee
alle stakeholders instemmen.

5

BIT

Voer de validatie- en ketentesten uit op basis van de
gebruiksscenario's en met echte content. Laat deze testen
door meerdere partijen uitvoeren.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A17,A18,A20, A21,A23,A30

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

6

BIT

Registreer de uitkomsten centraal en rapporteer
transparant over de voortgang en resultaten.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A13,A28,A29

Vertaald naar maatregelen gericht op
registratie van bevindingen en afhandeling
daarvan. Advies is breder. Rapportages en
voortgangsbewaking van uitgevoerde test zijn
niet concreet vertaald naar maatregelen.

Sluit deels aan. Invulling zou meer moeten zijn dan alleen
registratie van incidenten/bevindingen en afhandeling daarvan.
Rapportages en voortgangsbewaking van uitgevoerde tests
maken hier ook onderdeel van uit. Dit vindt plaats, maar niet
duidelijk is in hoeverre dit aansluit bij het advies.

7

BIT

Stel eind van dit jaar op basis van deze toetsen ten
principale vast of DSO-LV werkbaar wordt. Als blijkt dat
sommige gebruiksscenario's nog niet goed werkbaar zijn,
stel dan een plan B op met als doel om per 1 januari 2022
zo veel mogelijk werkende functionaliteit in gebruik te
nemen en de overige delen gefaseerd in werking te stellen
na inwerkingtreding van de wet.

Toon voor eind 2020 de
werkbaarheid en de
beheersbaarheid van DSO-LV voor
alle partijen aan

A32,A33

Vertaald naar twee maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

Nr

Herkomst

Advies

Hoofdadvies BIT

8

BIT

Richt de aandacht volledig op afbouw, het productiegereed
maken van DSO-LV,
en het ondersteunen van leveranciers en BG'en. Stop met
het ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten. Realiseer
wel op korte termijn de machtigingsvoorziening.
Stel daamaast voldoende capaciteit ter beschikking voor de
voorbereiding van de validatietesten.

9

BIT

10

BIT

11

BIT

Vertaald naar maatregel?

Maatregel(en) sluiten aan bij adviezen?

Focus op afbouw en
implementatie

Maatregel waarin advies is
verwerkt volgens ADS
A21,A22,A25, B2a,B2b,B3
C2

Vertaald naar meerdere maatregelen.
Realiseren machtigingsvoorziening niet
vertaald naar maatregel.

Maatregelen sluiten aan bij advies.
In interview vernomen dat machtigingsvoorziening wel is
gerealiseerd, echter is dit niet geland in een maatregel en is er
geen documentatie over ontvangen.

Ondersteun BG'en en leveranciers beter, zodat zij tijdig hun
software kunnen ontwikkelen, testen en in gebruik nemen.
Verbeter de testvoorzieningen. Zorg voor directe
communicatie- en supportlijnen en verbeter de
documentatie. Richt een centrale voorziening in voor het
registeren en verwerken van feedback van gebruikers.

Focus op afbouw en
implementatie

A10, A11, A12, A13, A21,
A22, A27, A28, B1,B2a

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij adviezen.

Richt de beheerorganisatie verder in en besteed daarbij
extra aandacht aan aspecten van systeemintegratie over de
OBO's heen. Richt daartoe bijvoorbeeid een virtueel team
in of een gemeenschappelijk beheerteam onder centrale
aansturing. Leg beheerafspraken vast In serviceniveauovereenkomsten met meetbare prestatie-indicatoren. Stel
processen op voor wijzigingen en releases in de keten, en
ga hiermee direct oefenen.

Focus op afbouw en
implementatie

B2b,B3,B4

Beheerafspraken en processen voor
wijzigingen en releases opgenomen in
maatregelen.

Maatregelen sluiten deels aan bij adviezen. Besteed extra
aandacht aan aspecten van systeemintegratie over de OBO's
heen niet geland in maatregel.

Onderzoek het In gebruik nemen van afgeronde
onderdelen van DSO-LV voor inwerkingtreding van de wet.
Ga daarmee schaduwdraaien en voer pilots uit met BG'en
die dat willen. Verbeter de onderdelen vervolgens
Incrementeel op basis van feedback van gebruikers. Neem
juridische blokkades hiervoor weg.

Focus op afbouw en
implementatie

Besteed extra aandacht aan aspecten van
systeemintegratie over de OBO's heen niet
vertaald in een maatregel.

B5,B6

Vertaald naar meerdere maatregelen. In meer
maatregelen geland dan aangegeven door
ADS.

Maatregelen sluiten aan bij adviezen, behalve neem juridische
blokkades weg is niet geland in maatregel.

Neem juridische blokkades weg is niet geland
in maatregel.

12

BIT

Maak een kritieke-pad-planning voor DSO-LV met alle
noodzakelijke werkzaamheden tot de
inwerkingtredingsdatum. Stuur het programma hierop.

Focus op afbouw en
implementatie

B7, B8, B13

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij adviezen.

13

BIT

Verbeter en versnel de voortgangsrapportages om beter en
directer te sturen op afronding van DSO-LV. Het hoofddoel
moet zijn om het basisniveau DSO-LV op datum
inwerkingtreding Ow in bedrijf te hebben. Richt de focus
van alle ontwikkelteams en de beheerorganisatie op dit
doel. Verbeter ook het zicht op de voortgang van de
implementatie bij de BG'en.

Focus op afbouw en
implementatie

B7,B8,B9

Vertaald naar meerdere maatregelen.
Voortgang implementatie BG-en niet geland in
genoemde maatregelen, maatregel B11 lijkt
hier wel invulling aan te geven.

Maatregelen sluiten aan bij adviezen., behalve voortgang
implementatie BG-en.

14

BIT

Verstevig de sturing vanuit de Programmaraad en het 0GB
op risico's voor de tijdige realisatie van DSO-LV en de
inrichting van het beheer. Stel daartoe een integraal
overzicht van risico's inclusief mitigerende maatregelen op
en bespreek dat elke Programmaraad en OGB-vergadering.

Focus op afbouw en
implementatie

B10,B11,B12

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij adviezen.

Nr

Herkomst

Advies

Hoofdadvies BIT

Maatregel waarin advies is
verwerkt volgens ADS
C2,C3,C5,C6

Vertaald naar maatregel?

Maatregel(en) sluiten aan bij adviezen?

15

BIT

Wij adviseren om eerst een aantal jaren In te zetten op het
stapsgewijs verbeteren en doorontwikkelen van DSO-LV op
basis van gebruikerservaringen, voordat grootschalig
nieuwe functionaliteit wordt toegevoegd.

Temporiseer de realisatie van de
bestuurlijke ambitie

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

16

BIT

Geef de SBO opdracht een proces in te richten voor het
beoordelen en prioriteren van de uitbouwagenda, waarbij
het toevoegen van waarde voor de gebruiker leidend is en
niet de bestuurlijke verhoudingen. Bepaal per
uitbouwvoorstel de maatschappelijke kosten en baten, en
verifieer die in representatieve proof-of-concepts voordat
een voorstel definitief wordt overgenomen.

Temporiseer de realisatie van de
bestuurlijke ambitie

C1,C3,C4,C11

Proces voor beoordelen en prioriteren
uitbouwagenda in maatregel opgenomen.
Maatschappelijke kosten baten niet in
maatregel geland. Speelt nog niet.

Zover opgepakt sluiten maatregelen aan bij advies.

17

BIT

Ga daarbij ook expliciet na wat de voor- en nadelen zijn van
een centrale oplossing versus een decentrale oplossing.
Stel parallel hieraan een lijst op met mogelijkheden voor
verdere complexiteitsreductie en behandel die op dezelfde
wijze als de uitbouwvoorstellen.

Temporiseer de realisatie van de
bestuurlijke ambitie

C7,C8

Op basis van interviews en documentatie niet
duidelijk of advies geland is in maatregel.
Maatregel C9 lijkt hieraan deels invulling te
geven

Op basis van interviews en documentatie niet duidelijk of advies
geland is in maatregel.

18

BIT

Zorg voor de komende jaren voor een sluitende
financiering voor afbouw, doorontwikkeling en uitbouw
van DSO-LV - en de teams die eraan werken.

Temporiseer de realisatie van de
bestuurlijke ambitie

C10

Vertaald naar maatregel.

Maatregel sluit aan bij advies.

19

GW

Zet de roadmap Route2022 in als belangrijk middel om
overzicht te houden en laat de
monitoring/voortgangsrapportages daarop aansluiten voor
sturingsdoeleinden.

B7,B8,B13

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

20

GW

Zorg dat op rijksniveau de (concept) content tijdig op orde
is, zodat op nationaal niveau de voorbeeldrol wordt gepakt
en men op lokaal niveau aan de slag kan.

Niet vertaald naar maatregel met actiehouder.
Elementen lijken wel in meerdere maatregelen
terug te komen

Elementen lijken in meerdere maatregelen terug te komen.

21

GW

Wees ervan bewust dat er verschillende fasen van testen,
oefenen en produceren zijn, met onderscheidende
doelstellingen en faciliteer dit als programma bijvoorbeeld
met een ‘quick responseteam’.

A1 t/m A19, A22, A24 t/m
A27

Advies is vertaald in groot aantal maatregelen

Getroffen maatregelen dragen bij aan het bewustzijn van testen,
oefen en produceren.. Zijn individuele maatregelen verspreid
over de beheerorganisaties.

22

GW

Zorg voor een transparante planning en afstemming van
releases met de softwareleveranciers in de keten en wees
over en weer transparant naarelkaar als planningen niet
kunnen worden gehaald.

B7,B8,B13

Vertaald naar meerdere maatregelen.
Geland in meer maatregelen dan de genoemde
B maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

23

GW

Benut koplopers voor het functioneel testen van de DSOketen en benuthen om de feedback te organiseren vanuit
de keten om de ontwikkeling inde breedte te versnellen.

A10,A11, A12, A13, A17,
A18, A20, A21,A22, A23,
A27, A28, A30, B1,B2a

Vertaald naar meerdere maatregelen.

Maatregelen sluiten aan bij advies.

24

GW

Continueer de inzet van RIO’s, ook na de inwerkingtreding
en geef ze ookeen signalerende rol.

Toezegging gedaan aan kamer. Geland in
maatregel A18.

Maatregel sluit aan bij advies.

Nr

Herkomst

Advies

25

GW

Zorg dat er focus blijft op de ‘Why’ van de Ow en aan borg
de condities vooreen succesvolle implementatie van de
DSO.

26

GW

Wees bewust van het sentiment en werk aan positief
opbouwende samenwerking en (voorbeeld)gedrag.

Hoofdadvies BIT

Maatregel waarin advies is
verwerkt volgens ADS

Vertaald naar maatregel?

Maatregel(en) sluiten aan bij adviezen?

Niet vertaald naar concrete maatregelen.

Op basis van interview en ontvangen documentatie lijkt hier wel
enige invulling aan gegeven te worden.

Niet vertaald naar concrete maatregelen.

Op basis van interview en ontvangen documentatie lijkt hier wel
enige invulling aan gegeven te worden.

Bijlage 2: Bevindingen per maatregel
Toelichting
Per maatregel is het beleggen, opvolgen en beleven onderzocht. De tabel hieronder geeft aan hoe dit onderzocht is. Daarna volgt per maatregelen een beknopte
weergave van zowel de positieve (+) als negatieve (-) bevindingen. Bij Beleven zijn ook de verbeterpunten opgenomen die de geïnterviewden zelf hebben genoemd.
Nr

Maatregel

Beleggen

Opvolgen

Beleven

De maatregel zoals verwoord en
gebruikt door de directie ADS

Een maatregel is belegd door:
o een expliciet genoemde en verantwoordelijke actiehouder
o een actiehouder die zich bewust is van de betreffende actie
o een actiehouder die de benodigde middelen heeft om invulling
te geven aan de maatregel
o de actie in SMART termen te omschreven en uitwerken:
- Specifiek (concreet, de actie wordt genoemd)
- Meetbaar (kwalitatief of kwantitatief):
- Acceptabel (rekening gehouden met alle belanghebbenden)
- Realistisch (moet wel haalbaar zijn gegeven situatie)
- Tijdgebonden (tijdspanne genoemd)

De opvolging van de maatregel is onderzocht met:
o een interview met de verantwoordelijke actiehouder over de
stand van zaken van de realisatie van de maatregel,
o analyse van gerealiseerde producten en resultaten waarmee
aantoonbaar de stand van zaken wordt onderbouwd.

De beleving van de maatregel is kwalitatief gemeten door aan de
verantwoordelijk actiehouder te vragen wat zijn/haar oordeel is over
o de haalbaarheid van de maatregel
o de effectiviteit van de maatregel

Opvolgen

Nr

Maatregel

Beleggen

A1

Teststrategie DSO-LV 2021

+

A2

PvA verdieping ketentesten 2021

+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Geen tijdstip waarop de teststrategie gereed moet zijn

+

Aan DSO-LV kant voldoende middelen aanwezig voor invulling
maatregel.
Drie actiehouders zijn genoemd en voelen zich
verantwoordelijk voor maatregel.
Actiehouders hebben duidelijk beeld van resultaat maatregel.

+
+
-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt
Gedeelde actiehouder, niemand verantwoordelijk voor
maatregel als geheel

=> In deze analyse is vastgesteld in hoeverre de realisatie (producten
en resultaten) aansluiten bij het doel van de maatregelen. De
inhoudelijke kwaliteit van de getroffen maatregelen is niet onderzocht.

+

Elementen uit teststrategie al terug te vinden in de laatste
testplannen.

-

Teststrategie nog in concept.

+

Flinke stappen vooruit zijn aantoonbaar gemaakt met het
verdiepen van de ketentesten. Testen nu gestructureerder en
professioneler.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.
Geen plan van aanpak aanwezig

-

Beleven
+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

±

Volgens actiehouders is kwaliteit van testen nu net voldoende. Ambitie
om verder te verbeteren is er en wordt noodzakelijk geacht.

-

Actiehouders ervaren maatregel als effectief, mits bevoegde gezagen
voldoende kennis en capaciteit beschikbaar stellen. Dit schiet nu te kort.
Deze afhankelijkheid en ontbreken mandaat om dit te veranderen is
zorgpunt.
Volgens actiehouders gaat werkend krijgen van DSO-LV wel lukken,
vooral zorgen over koppelingen met lokale software van Bevoegde
Gezagen.
Voor uitvoer van effectieve en gerichte tests is behoefte aan
duidelijkheid wanneer een bepaald opleverniveau (werkende software,

-

-

Nr

Maatregel

Beleggen

Opvolgen

Beleven
koppelingen etc) is bereikt. Schuivende planningen en prioriteiten van
programma DSO verstoren dit proces.

A3

A4

A5

Check op en aanvulling testdekking
(generiek)

Uitwerking gebruiksscenario's naar
testscenario's

Check testscenario's op dekking en
representativiteit

+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Voldoende middelen voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+
+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+
+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

+

Stappen vooruit zijn aantoonbaar gemaakt. Er is meer aandacht
voor de testdekking.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

±

Actiehouder schat niveau momenteel een zesje, actiehouder gaat voor
de negen. Belangrijke stap hiervoor is de geplande invoer van
automatische regressietesten.

Gebruiksscenario’s worden aantoonbaar vertaald naar
testscenario's. Hier wordt invulling aan gegeven en stappen vooruit
zijn gemaakt.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

-

Voor invulling is actiehouder afhankelijk van Bevoegd Gezagen.
Beschikbare kennis en capaciteit schiet momenteel tekort.
Uniformering van de testscenario’s is volgens actiehouder een
verbeterpunt.

+

Check testscenario's op dekking en representativiteit vinden
aantoonbaar plaats. Hier zijn stappen vooruit gemaakt.

-

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet is gemaakt.

Actiehouder schat niveau momenteel een zesje, actiehouder gaat voor
de negen. Belangrijke stap hiervoor is de geplande invoer van
automatische regressietesten.

-

Er zijn zorgen over de beschikbare testcapaciteit en testkennis bij de
koepelorganisaties en de deelnemende BG’en

Nr

Maatregel

Beleggen

Opvolgen

Beleven

A6

Testdata management + tooling
verbeteren

Maatregel bestaat uit twee aparte acties, belegd bij verschillende
actiehouders.

Tooling verbeteren
± Realisatie moet grotendeels nog plaatsvinden. De voorgenomen
acties sluiten aan bij het doel van de maatregel.

Tooling verbeteren

Testdata management
+ Sturing op testdata vindt plaats

Testdata management
± Ervaringen zijn wisselend. Tot op heden is het volgens actiehouder
mogelijk om een groot deel van de DSO functioneel te testen.

Tooling verbeteren
+ Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
+ Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
+ Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.
+

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van verbetering niet
concreet is gemaakt.

Testdata management
±
Actiehouder voelt zicht verantwoordelijk om gebruik betere
testdata te stimuleren, maar niet verantwoordelijk voor
testdata management zelf. Dat ligt bij Bevoegd Gezagen en
voor middelen daar ook afhankelijk van.

A7

A8

A9

In PI-planning rekening houden met
periodieke ketentesten

Release- en productieplanning
afstemmen op ketentestplanning v.v.

Regie op testcontent i.r.t. omgevingen

+

Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

Maatregel is niet expliciet belegd, maar er is een

+

“actiehouder” die zich verantwoordelijk voor maatregel voelt.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.

-

Genoemde actiehouders zijn geen actiehouder.

+
+

Actiehouder voelt zich verantwoordelijk voor maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.

-

Geïnterviewde/genoemde personen voelen zich geen
actiehouder en verantwoordelijk voor maatregel.

+

Planningsboard is aantoonbaar in gebruik genomen waarmee de
verschillende testactiviteiten rekening kunnen houden met elkaar.

±

Betreft middel, voor vullen afhankelijk van het aanmelden van
activiteiten.

+

Planningsboard is aantoonbaar in gebruik genomen waarmee de
verschillende testactiviteiten en releaseplanning rekening kunnen
houden met elkaar.

±

Betreft middel, voor vullen afhankelijk van het aanmelden van
activiteiten.

+

Ontvangen documentatie laat aantoonbaar zien dat sinds BIT
onderzoek acties zijn ondernomen op gebied van content strategie
en coördinatie van de content.

-

Actiehouder niet gesproken. Goed beeld ontbreekt wat maatregel
inhoudt, status is en resultaat behoort te zijn.

+

-

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

Afhankelijkheid van Bevoegde Gezagen is zorg. Beschikbare kennis en
capaciteit schiet volgens actiehouder momenteel tekort.
Testen van non functionele aspecten als capaciteit wordt als lastiger
ervaren. Dit is een zorg. Gesprekken met Bevoegde Gezagen hierover
komen wel beter op gang.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

Aanmelden alle activiteiten wordt als verbeterpunt ervaren
Partijen beter informeren over geplande activiteiten is aandachtspunt
volgens actiehouder

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

Aanmelden alle activiteiten wordt als verbeterpunt ervaren
Partijen beter informeren over geplande activiteiten is aandachtspunt
volgens actiehouder

Niet bekend, actiehouder niet gesproken.

Nr

Maatregel

Beleggen

A10

Realisatie concurrent versioning voor
aanleveren koppelvlakken

+
+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

Opvolgen

Beleven

±

+

Maatregel in uitvoering. Effectuering is dit jaar gepland voor het
STAM koppelvlak, de overige koppelvlakken volgen later.

+
±

Maatregel is volgens actiehouder haalbaar conform aangepaste
planning.
Maatregel wordt als effectief ervaren.
Verwachting van actiehouder dat duur dat concurrent versioning nodig
is, bij alle koppelvlakken beperkt zal zijn.

-Zorgen over beschikbaar budget voor afbouw in algemene zin.
A11

A12

Verbeteren documentatie in
standaarden

Verbeteren foutmeldingen in
validatiefuncties

+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

Actiehouder is genoemd voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

+

Uitwerken standaarden in documentatie is aantoonbaar verbeterd.
Feedback stakeholders is positief.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van verbetering niet
concreet is gemaakt.

+

Er zijn aantoonbaar verbeteringen doorgevoerd. Validaties nu aan
de voorkant van het proces.
Sessies gehouden met de keten over de noodzakelijke validaties.

+

A13

A14

A15

Eenduidige registratie van
testbevindingen, inclusief bewaking
opvolging ervan

Inbedding ketentesten in SAFE
ontwikkel/beheerprocessen

Voortzetten ketenwerksessies

-Geïnterviewde/genoemde personen voelen zich geen actiehouder
en verantwoordelijk voor maatregel.

+
+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Voortzetting bestaande activiteit met duidelijk resultaat/doel

+

+
+

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van verbetering niet
concreet is gemaakt.

+

Tool TMR aantoonbaar in gebruik genomen voor registratie en
afhandeling van bevindingen.

-

Actiehouder niet gesproken. Goed beeld ontbreekt wat maatregel
inhoudt, status is en resultaat behoort te zijn.

+

Er zijn verbeteringen doorgevoerd. Ketentests worden
gestructureerder uitgevoerd.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van inbedding niet concreet
is gemaakt.

+

Ketensessies zijn aantoonbaar voortgezet. De bulk van de
ketenwerksessies is nu geweest.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+
+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar
Middelen: Uitvoering volgens actiehouder afhankelijk van
samenwerking in keten, dit wordt als goed ervaren.

Beleving actiehouder niet bekend.
+

Meldingenproces is volgens geïnterviewden verbeterd sinds invoer
TMR.

-

Gebruikers ervaren meldingenproces met tool TMR als niet effectief.
Proces wordt door gebruikers als tijdrovend ervaren.
Terugkoppeling en volgen status bevinding ontbreekt.

+

Maatregel wordt beleefd als haalbaar.

±

Testaanpak ligt volgens actiehouder nu op een minimaal niveau.
Aangegeven geplande verbeteringen zijn:
- Invoeren automatische regressietesten.
- Meer risico gebaseerd testen.
- Ketentests vaker en met kortere doorlooptijd uitvoeren.

+

Maatregel wordt breed als effectief ervaren.

±

Legt volgens actiehouder veel beslag op tijd deelnemers en succes is
afhankelijk van de input van de medewerkers van de ketenpartijen.
Beeld van geïnterviewden is dat sessies hun waarde wel hebben
bewezen.

Nr

Maatregel

Beleggen

Opvolgen

A16

Voortzetten werkplaatsen (planketen)

-Geïnterviewde/genoemde personen voelen zich geen actiehouder
en verantwoordelijk voor maatregel. RIO’s dragen volgens
geïnterviewde de werkplaatsen aan.

+

Documentatie laat aantoonbaar zien dat werkplaatsen worden
georganiseerd.

-

Actiehouder niet gesproken. Goed beeld ontbreekt wat maatregel
inhoudt, status is en resultaat behoort te zijn.

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Invulling technische ondersteuning uitgewerkt.

+

Activiteiten geven invulling aan maatregel.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Invulling inzet regionale RIO’s uitgewerkt.

+

Activiteiten geven invulling aan maatregel.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

Status opvolging niet duidelijk. Op basis van interview geen
duidelijk beeld verkregen wat maatregel inhoudt. Geen
documentatie ontvangen.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel. Echte verantwoordelijkheid ligt volgens
actiehouder bij de Bevoegde gezagen
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt

+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.
Middelen aanwezig voor invulling maatregel.
Actiehouder heeft duidelijk beeld van resultaat maatregel.

+

Ervaringen zijn positief en maatregel wordt als effectief ervaren.

±

Niet concreet uitwerken wanneer deelnemers representatief zijn wordt
niet als knelpunt ervaren.

-

Zorg over uitvoer decentrale ketentesten door Bevoegde Gezagen:
ontwikkeling software loopt achter en bewustzijn uitvoer ketentesten in
eigen landschap moet beter.

A17

Regionale ketentesten en technische
ondersteuning daarvan

+
+
+

A18

RIO's ondersteunen en stimuleren
regionale ketentesten

+
+
+

A19

A20

Oefenplanning/agenda

Organiseren leveranciers BG die gereed
en bereid zijn tot deelname aan
ketentesten

+

+
+
-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt (bijvoorbeeld wanneer
deelnemers voldoende representatief zijn).

Beleven
Niet bekend, actiehouder niet gesproken.

Interview gericht op BIT advies i.p.v. maatregel.
+

Tests laten aantoonbaar deelnemende leveranciers zien en
diversiteit daarvan.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van de maatregel niet
concreet is gemaakt.

A21

Extra testfaciliteiten om als leverancier
te kunnen testen los van specifiek
bevoegd gezag

-

Geïnterviewde/genoemde personen voelen zich geen
actiehouder en verantwoordelijk voor maatregel.

+

Maatregel aantoonbaar gerealiseerd. In vorm van testeilanden zijn
testfaciliteiten beschikbaar gesteld voor leveranciers.

+

Testeilanden worden als effectief ervaren en voldoen aan verwachting.

A22

Bekende issues en gebruiksbeperkingen
inzichtelijk maken; communiceren
release notes

-

Geïnterviewde/genoemde personen voelen zich geen
actiehouder en verantwoordelijk voor maatregel.

+

Maatregel is aantoonbaar gerealiseerd. De informatie die gevraagd
werd, is opgeleverd.

+

Voldoet volgens gebruikers aan verwachtingen.

Nr

Maatregel

Beleggen

A23

Meten en kwantificeren performance
van gekoppelde componenten

+
+

Actiehouder voelt zich verantwoordelijk voor maatregel.
Voldoende middelen aanwezig voor maatregel.

-

Maatregel is niet SMART uitgewerkt , er zijn geen harde eisen
geformuleerd voor de performance.

A24

Randvoorwaarden voor testdeelname
aan IBAT testen expliciet maken

Opvolgen
+

Er zijn aantoonbaar verbeteringen doorgevoerd. Meten en
kwantificeren van de performance vindt plaats en er vinden
gesprekken plaats met productowners over meten van
performance en te hanteren normen.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van de maatregel niet
concreet is gemaakt.

Beleven
+
+

Maatregel wordt als haalbaar ervaren
Bewustzijn van belang performance neemt volgens actiehouder toe bij
stakeholders.

±

Om prestatie efficiëntie te optimaliseren is volgens actiehouder
essentieel dat Bevoegde Gezagen betere representatieve content
aanleveren. Dat gaat steeds beter.

-

Als aandachtspunt wordt ervaren het formuleren van scherpere eisen
voor meten en kwantificeren van performance. Dat ervaren gebruikers
als lastig.

+
+

Voldoende Middelen aanwezig voor maatregel.
Gewenst resultaat maatregel is duidelijk.

+

De randvoorwaarden zijn aantoonbaar opgesteld en worden
toegepast.

+

De maatregel is volgens actiehouder effectief. Het leidt tot efficiëntere
tests.

±

Genoemde actiehouder is geen actiehouder. Er is wel een
“actiehouder” die zich verantwoordelijk voor maatregel voelt

±

Actiehouder wenst randvoorwaarden verder aan te scherpen.

-

Aanscherpen randvoorwaarden is volgens actiehouder gewenst, maar
door afhankelijkheid Bevoegd Gezagen slecht beperkt mogelijk.
Hoge eisen maken efficiëntere tests mogelijk, maar maken het niet
aantrekkelijk om deel te nemen.
Verbeteringen worden door geïnterviewden gezien vooral op het vlak
van houding, gedrag en kennis van de Bevoegde Gezagen.

A25

A26

A27

Extra coördinatie/projectleiding op
ketentesten gericht op
testvoorbereiding / uitvoering en
borgen voorwaarden daarvoor

+

Vaststellen gebruiksscenario's bij IWT

+

Prioriteren te testen gebruiksscenario's

Technische ondersteuning
vraagafhandeling vanuit quick response
team

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.

+

+

Aantoonbaar gerealiseerd. Extra capaciteit als projectleider sluit
aan bij doel maatregel.

Gerealiseerd. Eisen met gebruiksscenario's voor IWT zijn
aantoonbaar afgestemd met de belanghebbende en bekrachtigd
door het OGB.

+

Actiehouder ervaart nu voldoende capaciteit bij programma DSO.

-

Actiehouder ervaart dat voor verschillende koepels en bevoegd gezagen
er extra capaciteit moet worden toegevoegd.

+

Proces om IWT eisen vast te stellen wordt ervaren als taai en intensief,
maar wel effectief.

-

IWT eisen worden gezien als fragiel en moeten als baseline door
politieke sturing niet opnieuw ter discussie komen te staan.

±

Ervaring van actiehouder is dat er is een flinke stap vooruit is gezet,
maar er moet ook nog een flinke stap gemaakt worden om het
prioriteren echt effectief in te richten.

+

Actiehouder is genoemd en voelt zich verantwoordelijk voor
maatregel.

+

Verbetering zijn doorgevoerd en te testen gebruiksscenario's
worden aantoonbaar geprioriteerd.

-

Middelen beschikbaar, maar kennis en kunde bij Bevoegde
Gezagen niet.
Maatregel is niet SMART uitgewerkt. Wordt als lastig ervaren
wanneer prioriteren goed genoeg plaatsvindt.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien niet concreet is gemaakt wanneer het
prioriteren goed genoeg is.

-

Ambitie is om meer risico gebaseerd te testen. Effect hangt volgens
actiehouder af van input Bevoegde Gezagen. Door beschikbare
capaciteit en kennis daar zorgen over.

+

Voldoende middelen aanwezig voor maatregel.

+

Technische ondersteuning is georganiseerd.

+

Maatregel wordt beleefd als haalbaar en effectief.

+

Actiehouder voelt zich deels verantwoordelijk voor maatregel.
De verantwoordelijkheid van operationsmanagement ligt bij
DSO en TBO.

A28

Projectleider IBAT aangesteld. Is bewust van taken maatregel.

Nr

A29

Maatregel

Feedback proces verbeteren

Beleggen
±

Invulling Quick Response team is anders dan het BIT bedoeld.
Quick respons is als term nu gereserveerd voor de verhoogde
dijkbewaking bij inwerkingtreding. De term operational
management is nu toegekend aan het oplossen van
problemen die dagelijks voorbijkomen.

-

Geïnterviewde personen voelen zich geen actiehouder en
verantwoordelijk voor maatregel.
Maatregel is niet SMART uitgewerkt

-

Opvolgen

+

Er is aantoonbaar een proces ingericht voor de afhandeling van
bevindingen m.b.v. de tool TMR.

-

Genoemde actiehouder niet gesproken. Goed beeld ontbreekt wat
maatregel inhoudt, status is en resultaat behoort te zijn.

Alleen gebruikers gesproken.
A30

Resultaten praktijkproeven blijven
communiceren richting werkveld

Niet bekend. Geen documentatie ontvangen en genoemde
actiehouder niet gesproken.

A31

Verder inrichten monitoring op gebruik
DSO-LV

+
+

Actiehouder voelt zich verantwoordelijk voor maatregel.
Voldoende middelen aanwezig voor maatregel.

+

Er zijn verbeteringen doorgevoerd. Monitoring op gebruik vindt
aantoonbaar plaats en instrumenten voor het meten zijn aanwezig

-

Geen eisen geformuleerd wat het resultaat moet zijn van
verder inrichten van monitoring op gebruik.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat van de maatregel niet
concreet is gemaakt.

A32

A33

B1

Vastellen welke specifieke DSOonderdelen (gebruiksscenario's) uit IWTlijst substantiële continuiteitsteitsrisico's
bij IWT kunnen vormen en waar
alternatieve, tijdelijke oplossingen voor
nodig kunnen zijn

+
+

Voldoende middelen aanwezig voor maatregel.
Maatregel concreet uitgewerkt in opdracht.

-

Geen actiehouder verantwoordelijk voor maatregel, maar
belegd bij OGB als besluitvormend gremium.

Gefaseerde in gebruikname van en
uitwerking / realisatie alternatieve
tijdelijke oplossingen voor specifieke
DSO-onderdelen

+
+

Voldoende middelen aanwezig voor maatregel.
Maatregel concreet uitgewerkt in opdracht.

-

Geen actiehouder verantwoordelijk voor maatregel, maar
belegd bij OGB als besluitvormend gremium.

Voortzetten strategisch
leveranciersmanagement

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich samen met 2
andere (niet onderzochte) actiehouders verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

Niet bekend. Geen documentatie ontvangen en actiehouder niet
gesproken.

+

±

+

Aantoonbaar gerealiseerd. In kaart brengen risico's logische eerste
stap om te komen tot uitwerking van tijdelijk alternatieve
maatregelen.

Voorstel voor tijdelijk alternatieve maatregelen is aantoonbaar
uitgewerkt en gereed voor besluitvorming. Belangrijke vervolgstap
is het committeren hieraan door alle partijen.

Het strategisch leveranciersmanagement is aantoonbaar voortgezet
en geïntensiveerd m.n. door vaker overleg en meer communicatie

Beleven

±

Ervaring is dat als tool TMR nog een stuk beter moet (zie A13), maar het
proces is een flink stuk verbeterd.

Niet bekend. Geen documentatie ontvangen en actiehouder niet gesproken.

+

Maatregel is haalbaar

±

Om prestatie efficiëntie te optimaliseren is essentieel dat Bevoegde
Gezagen betere representatieve content aanleveren. Dat gaat steeds
beter.

-

Aandachtspunt is formuleren van scherpere eisen voor monitoring.

±

Meningen over effectiviteit tijdelijk alternatieve maatregelen
verschillen.

+

Volgens geïnterviewde is het product een breed gedragen stuk onder
gezamenlijk eigenaarschap en interbestuurlijk tot stand gekomen. Door
duidelijke afspraken geen sprake van terugvalrisico.

±

Meningen over effectiviteit tijdelijk alternatieve maatregelen
verschillen.

+

Volgens geïnterviewde is het product een breed gedragen stuk onder
gezamenlijk eigenaarschap en interbestuurlijk tot stand gekomen. Door
duidelijke afspraken geen sprake van terugvalrisico.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

Nr

B2a

Maatregel

Release- en productieplanning DSO
delen met leveranciers

Beleggen

Opvolgen

-

maatregel is niet SMART

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk

+

de release- en productieplanning wordt aantoonbaar gedeeld met
leveranciers

+

Beleven

±

±
B2b

B3

B4

Productievoorbereiding DSO door
TBO/OBO's

Afronding inrichting beheerorganisatie

Dienstverleningsovereenkomsten OBO's
afronden (SLA's)

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Maatregel is niet SMART

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk - budget voor beheer wordt beleefd als te
laag

-

Maatregel is niet SMART

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

+

B5

B6

Afgeronde onderdelen DSO gefaseerd in
gebruik nemen

Opstellen productieroadmap

Opstellen roadmap Route 2022

Er wordt aantoonbaar gewerkt aan de productievoorbereiding

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

Er wordt aantoonbaar gewerkt aan het afronden van inrichten van
de beheersorganisatie

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

Er wordt aantoonbaar gewerkt aan het afronden van de
dienstverleningsovereenkomsten en SLA’s

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

Afgeronde DSO onderdelen worden aantoonbaar gefaseerd in
gebruik genomen.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

±

Bij de haalbaarheid en effectiviteit worden kanttekeningen geplaatst: 1)
Het budget voor beheer is volgens betrokkenen te laag. 2) het uitstellen
van de transitie leidt tot meer complexiteit vwb de afronding van de
beheersorganisatie.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

±

Afronden kan alleen wanneer alle partijen het eens zijn over de
governance. Op dit moment is er op bestuurlijk niveau discussie met
RWS over rol OBO RWS.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

-

Maatregel is niet SMART

+
+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Maatregel is niet SMART

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

Er is een productieroadmap

+

De maatregel wordt beleefd als effectief

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

Er is een roadmap Route 2022

+

De maatregel wordt beleefd als effectief

+
B7

+

Het wordt beleefd als een effectieve maatregel die nog effectiever
wordt wanneer deze wordt uitgebreid met feedback van de leveranciers
om beter inzicht te krijgen in de ervaringen van gebruikers.
De maatregel wordt beleefd als haalbaar. Aangetekend wordt dat uitstel
zal leiden tot het vooruitschuiven van problemen.

+
+

Nr

Maatregel

Beleggen

B8

Monitoren op afwijkingen en risico's
mbt behalen mijlpalen roadmap en deze
bespreken in PR/OGB

+

Voortgangsrapportage DGOW/CIO
uitbreiden en actualiseren

+

B9

B11

B12

B13

+

Er wordt aantoonbaar gemonitord op risico’s mbt mijlpalen
roadmap en er zijn geen signalen dat dit niet wordt besproken in de
PR en OGB.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

De VGR DGOW/CIO is aantoonbaar geactualiseerd en uitgebreid

+

De maatregel wordt beleefd als effectief. De effectiviteit neemt toe
wanneer naast kwalitatieve ook kwantitatieve informatie beschikbaar is
over de voortgang van de bevoegd gezagen

+

Er zijn aantoonbare voorstellen en er wordt gewerkt aan het
verbeteren van de voortgangsbewaking en sturing door OGB op
implementatie

+

De maatregel wordt in opzet als effectief beleefd

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

±

Er zijn wisselende beelden over de mate waarin de sturing tot op heden
is verbeterd.

-

Maatregel is niet SMART

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

+

In de monitor zitten kentallen oefenen en vullen

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

Voorzetten aansluitmonitor en
indicatoren relateren aan mijlpalen
roadmap

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

+

Aansluitmonitor en indicatoren worden gerelateerd aan de
mijlpalen in de Roadmap

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

Voorstel voorzetten roadmap als
instrument in gebruik/beheerfase

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich samen met een
andere (niet onderzochte) actiehouder verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Aan deze maatregel is nog geen opvolging gegeven. Er is voor
gekozen om In het kader van overzichtelijkheid en focus op de
inwerkingtreding van de Omgevingswet de roadmap tot en met 1
januari 2022 te laten lopen.

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+

De visie 2015 wordt aantoonbaar geactualiseerd. Er is een
conceptvisie DSO2024

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

-

Niet vast te stellen of er daadwerkelijk opvolging wordt gegeven
aan deze maatregel. Er is geen documentatie beschikbaar gesteld
met de af te ronden prioritaire uitbouwelementen, conform IWTlijst voor IWT,

±

Het is niet duidelijk of dit als een effectieve en haalbare maatregel
wordt beleefd

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Maatregel is niet SMART

+

Voorstellen verbeteren
voortgangsbewaking en sturing door
OGB op implementatie

Uitbreiden monitor met kengetallen
oefenen en vullen

+

+

+
C1

C2

Beleven

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich samen met een
andere (niet onderzochte) actiehouder verantwoordelijk
Voldoende middelen

+
B10

Opvolgen

Actualiseren visie 2015

Afronden prioritaire uitbouw
elementen, conform IWT-lijst, voor IWT

+

Nr

Maatregel

Beleggen

C3

Uitvoeren en verder doorontwikkelen
portfolioproces. Analyse kosten en
baten via (lean) business cases en
definitiestudies.

+

C4

C5

C6

C7

+

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen korte termijn

Het portfolioproces wordt aantoonbaar verder doorontwikkeld
met aandacht voor analyse van kosten, lean business cases en
definitiestudies.

±

Voldoende middelen lange termijn

-

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

+

+

Er zijn geen stukken waarin per uitbouwonderdeel de vorm van
validatie staat

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

In afwegingskader portfolio en via
business cases / definitiestudies toetsen
op gefaseerde realisatie in kleinere
onderdelen die zelfstandig waarde
toevoegen

+

+

Er wordt gewerkt aan een afwegingskader portfolio

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen

-

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

In afwegingskader voor portfolioproces
expliciet maken of stabiliteit van basis
(DSO-LV met inbegrip implementatie in
het land) voldoende ver is om stappen
te zetten richting realisatie uitbouw

+

+

Er wordt gewerkt aan een afwegingskader portfolio

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk
Voldoende middelen (korte termijn)

-

-

Maatregel is niet SMART

Stabiliteit van basis DSO-LB is nog niet gedefinieerd
Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

In definitiestudie / GAS / business cases
voor uitbouw onderdelen expliciete en
onderbouwde afweging maken voor
centrale versus decentrale oplossing

+

Voldoende middelen (korte termijn)

+

Er wordt gewerkt aan een afwegingskader portfolio

±

Gedeelde verantwoordelijk SBO met architectuur. SBO:
centrale onderwerpen voor de uitbouw en architecturen
decentrale elementen.

-

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

-

Geen informatie of deze maatregel wordt opgevolgd

Per uitbouw onderdeel op portfolio
welke vorm van validatie (bv door PoC's)
voorafgaand aan realisatie nodig en
mogelijk is

-

C8

Opvolgen

Opstellen longlist voor mogelijke
complexiteitsreductie na initiële
implementatie IWT-niveau en IWT

-

Actiehouders waren zich niet bewust van het gehele
actiehouderschap
Maatregel is niet SMART

-

Genoemde actiehouders zijn geen actiehouder
Maatregel is niet SMART

Beleven
+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

+

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar

±

De maatregel wordt beleefd als effectief en haalbaar mits alle betrokken
partijen begrijpen wat het doel van het advies is

+

De maatregel wordt nu beleefd als effectief en haalbaar.

±

Het is onduidelijk of dit als een effectieve en haalbare maatregel wordt
beleefd.

-

Geen informatie over haalbaarheid en effectiviteit

Nr

Maatregel

Beleggen

Opvolgen

C9

Uitvoeren van definitiestudies / business
cases naar kansrijke mogelijkheden
voor complexiteitsreductie en deze
inbrengen in portfolioproces

-

Genoemde actiehouders zijn geen actiehouder
Maatregel is niet SMART

+

Er zijn documenten waaruit volgt dat deze maatregel wordt
opgevolgd

-

Geen informatie over haalbaarheid en effectiviteit

C10

Aan de hand van business cases e/o
benchmarking kostenramingen van
uitbouw elementen scherper maken en
opnemen in portfolio

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk

+

Er zijn stukken waarin de kosten voor uitbouw aantoonbaar
inzichtelijk en scherper worden gemaakt

±

Effectief en haalbaar mits alle betrokken partijen begrijpen wat het doel
van het advies is

-

Niet voldoende middelen voor uitbouw
Maatregel is niet SMART

+

Actiehouder is expliciet genoemd en voelt zich
verantwoordelijk

+

Er wordt ervaring opgedaan met portfolioproces agenda uitbouw

-

Geen informatie over haalbaarheid en effectiviteit

-

Maatregel is niet SMART

Niet mogelijk om vast te stellen in hoeverre de maatregel is
opgevolgd, aangezien beoogd resultaat niet concreet en meetbaar
is gemaakt.

C11

Uitvoeren en zo verdere ervaring
opdoen met portfolioproces conform
proces agenda uitbouw om nadere
prioritering te maken

Beleven

39 van 41 | Opvolging BIT en Gateway adviezen DSO

Auditdienst Rijk
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
(070) 342 77 00