Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 410

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 april 2014
Hierbij informeer ik u over het aantal verkeersdoden in 2013. Het aantal is
gedaald van 650 in 2012 naar 570 in 2013, een daling van ruim 12%.
Nederland laat hiermee een sterkere daling zien dan het gemiddelde in de
Europese Unie (gemiddelde daling 8%) en behoudt haar positie in de top
van meest verkeersveilige landen. Er wordt een duidelijke stap gemaakt
richting de doelstelling van maximaal 500 verkeersdoden in 2020. Ik zal er
samen met de decentrale overheden en maatschappelijke partners alles
aan doen dit positieve resultaat vast te houden.
Er is niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen voor de daling. Bij alle
wegbeheerders is een daling te zien. De meeste verkeersdoden vallen nog
steeds op het onderliggende wegennet; gemeenten 64%, provincies 21%
en de waterschappen 2%. Ik kan opmerken dat het aantal verkeersdoden
op Rijkswegen 12% bedraagt van het totaal en is gedaald van 90 naar 58
(–36%). De daling op Rijkswegen is zowel te zien op rijks-N-wegen (van 21
naar 10) als op snelwegen (van 69 naar 48). Nadere details kunt u vinden
in de bijlagen1.
Uitvoering maatregelen Beleidsimpuls
Ik ben blij met de daling van het aantal slachtoffers. Ik heb met de
Beleidsimpuls Verkeersveiligheid maatregelen in gang gezet om het
aantal slachtoffers terug te dringen richting de nationale doelstellingen
van maximaal 500 verkeersdoden en 10.600 ernstig gewonden in 2020. De
prioriteit ligt bij het aanpakken van de risicogroepen fietsers en ouderen
met maatregelen op het decentrale wegennet.
Ik informeer u conform toezegging over de voortgang van de maatregelen
in de Beleidsimpuls Verkeersveiligheid. Hiervoor treft u als bijlage bij deze
brief de Monitor Beleidsimpuls Verkeersveiligheid 2013 aan. Het blijkt dat
bijna de helft van alle gemeenten inmiddels een lokale aanpak heeft of
1

kst-29398-410
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

1

werkt aan deze aanpak. Veel gemeenten maken gebruik van de hulpmiddelen aangereikt door het Fietsberaad. In de top drie van maatregelen die
gemeenten nemen staan het verwijderen van fietspaaltjes, gladheidsbestrijding en het verbeteren van fietsinfrastructuur.
Bij het Meldpunt Veilig Verkeer dat in mei 2013 is gelanceerd door VVN
zijn inmiddels zo’n 6.000 gevaarlijke situaties op lokaal niveau gemeld.
VVN pakt die meldingen samen met de melders en de omgeving op. Zoals
in Vleuten waar VVN met de gemeente, buurtbewoners en politie acties
heeft gestart om autorijders beter op hun snelheid te laten letten en
sluipverkeer te voorkomen. Daarnaast zetten gemeenten als Zeist, Texel
en Enkhuizen het Meldpunt actief in als onderdeel van het lokale
verkeersveiligheidsbeleid en roepen bedrijven hun beroepschauffeurs op
om verkeersonveilige situaties te melden.
De ANWB heeft provincies dit voorjaar advies aangeboden over hoe zij de
inrichting van al hun wegen naar een veiligheidsniveau van drie sterren
EuroRAP kunnen brengen. Conform de motie van lid de Rouwe
(Kamerstuk 33 750 XII, nr. 35) stimuleer ik de provincies hiermee aan de
slag te gaan. Ik bied provincies daartoe de kennis van Rijkswaterstaat aan,
die is opgedaan bij het op drie sterren brengen van de rijkswegen, en bied
hen inzicht in de provinciale wegen met de meeste ongevallen in de
periode 2008–2012. De provincies betrekken zelf ook informatie van SWOV
vanuit het onderzoek Proactief Meten van Verkeersveiligheid (PROMEV),
waarbij naast de weginrichting ook het gedrag van de verkeersdeelnemers wordt betrokken.
Ik kan u melden dat ik het activiteitenprogramma Blijf Veilig Mobiel,
waarin ouderenbonden, maatschappelijke organisaties en de regionale
organen verkeersveiligheid samen werken aan maatregelen om senioren
te stimuleren en te helpen langer veilig en fit mobiel te blijven de
komende twee jaar weer financieel ondersteun.
Resultaten onderzoeken en aanvullende maatregelen fietsveiligheid
Uit de vele onderzoeken die ik in gang heb gezet en waar nu de eerste
resultaten van bekend zijn blijkt dat de oudere fietser zich vaak niet
bewust is van de eigen mogelijkheden om veiliger te fietsen: het gehoor,
zicht en motoriek worden met de jaren minder en daardoor wordt fietsen
lastiger als je geen maatregelen neemt. Zadels blijken vaak te hoog
afgesteld, versnellingen niet gebruikt te worden en de elektrische fiets
blijkt soms te zwaar wat tot onveilige situaties leidt. Daarom ondersteun ik
onder andere een initiatief van twee ambassadeurs fietsveiligheid waarbij
het MKB, de fietsvakhandel, de opticiens, de audiciens en de horeca de
fietser stimuleren veilig aan het verkeer deel te nemen.
Verder investeer ik in een feedforward systeem voor de fiets; een
eenvoudig systeem dat mensen tijdens het fietsen waarschuwt voor
gevaarlijke situaties zoals achteropkomend verkeer. Daarnaast stimuleer ik
meerdere projecten gericht op het ontwikkelen van infrastructurele
maatregelen. De uitkomsten van deze nieuwe onderzoeken alsmede de
resultaten van recente fietsveiligheidsstudies zullen opgenomen worden
in een herziene CROW ontwerpwijzer Fietsverkeer die in 2015 gereed zal
zijn. Deze ontwerpwijzer gebruiken gemeenten bij het wegontwerp.
Zoals ik op 11 maart jongstleden aan uw Kamer heb toegezegd (Handelingen II 2013/14, nr. 61, Vragenuur) heb ik uit laten zoeken of de Onderzoeksraad voor Veiligheid aandacht besteedt aan fietsveiligheid van
kinderen in het brede fietsveiligheidsonderzoek dat de OVV onlangs is
gestart. Naar ik begrepen heb richt het onderzoek zich op alle leeftijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

2

Op dit moment kan de OVV nog niet zeggen of de categorie kinderen extra
aandacht in het onderzoek zal vragen.
Vervolgstappen
In het najaar maak ik het aantal ernstig verkeersgewonden over 2013
bekend. Hiervoor heb ik de ziekenhuisgegevens nodig, die in het najaar
beschikbaar komen. In het najaar verwacht ik ook de resultaten van een
onderzoek van SWOV naar aanvullende maatregelen.
Ik heb uw Kamer aangegeven met uitvoering van de maatregelen uit het
Strategisch Plan Verkeersveiligheid en de Beleidsimpuls vooralsnog vast
te houden aan de doelstelling voor het aantal verkeersdoden en ernstig
verkeersgewonden in 2020. In 2015 zal SWOV een verkenning uitvoeren
naar de haalbaarheid van de doelstelling. Op basis van dit onderzoek en
de dan beschikbare aanvullende maatregelen zal ik in overleg met de
decentrale overheid en maatschappelijke partners bepalen of de
doelstelling voor ernstig verkeersgewonden aangepast zou kunnen
worden.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

3

Bijlage:

Ontwikkelingen met betrekking tot de verkeersdoden
Tabel 1. Verdeling naar leeftijdsklassen (2009–2013)
Leeftijdsklasse

2009

2010

2011

2012

2013

0–4
5–11
12–15
16–17
18–24
25–29
30–39
40–49
50–59
60–64
65–79
80+

2
8
17
23
128
49
83
69
68
37
129
107

4
7
9
18
98
42
69
78
72
34
115
94

5
5
17
11
89
36
58
73
67
31
143
126

6
8
14
12
81
39
64
77
70
35
149
95

2
3
6
12
83
47
38
56
68
25
129
101

Totaal

720

640

661

650

570

Bron CBS

Tabel 2. Verdeling naar vervoerwijzen, inclusief de ontwikkeling per leeftijdklasse
voor specifieke doelgroepen (2009–2013)
Vervoerswijze

2009

2010

2011

2012

2013

Personenauto
w.v 18–24
Fiets
w.v. 65+
Voetganger
w.v. 65+
Motor/scooter
Bromfiets & Snorfiets
w.v. 16 – 17 jaar
Brommobiel
Gemotoriseerd
invalidenvoertuig
w.v. 65+
Bestelauto
Vrachtauto
Bus
Overig en onbekend

296
79
185
104
68
28
70
52
12
3

246
57
162
93
72
29
63
39
7
4

231
52
200
128
74
36
52
43
4
2

232
54
200
128
68
28
54
44
2
6

193
54
184
113
56
29
29
48
5
5

12
10
24
4
0
6

19
13
22
5
1
7

29
25
18
4
0
8

23
20
12
7
1
3

32
30
15
7
0
1

Totaal

720

640

661

650

570

Bron CBS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

4

Grafiek 1. Ontwikkeling verkeersdoden in relatie tot de doelstelling

Tabel 3. Verdeling naar wegbeheerder (2009–2013)
Wegbeheerder (geregistreerde
aantallen)1

2009

2010

2011

2012

2013

Rijk
Provincies
Gemeenten
Waterschappen
Overige instanties

103
152
366
22
1

81
134
303
19
0

67
119
346
14
0

90
120
335
15
2

58
100
306
11
1

644

537

546

562

476

1

Bij de verdeling naar wegtypen en wegbeheerder is het totaal aan verkeersdoden lager dan bij
de verdeling naar leeftijd en vervoerwijzen. Oorzaak hiervan is dat voor de cijfers naar wegtype
en wegbeheerder gebruik wordt gemaakt van de politieregistratie, terwijl voor de cijfers naar
leeftijd en vervoerwijze gebruikt wordt gemaakt van de werkelijke omvang verkeersdoden.

Bron RWS-WVL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

5

Tabel 4. Verdeling naar maximum snelheid van de weg (2009–2013)
Maximum snelheid weg
(geregistreerde aantallen)

2009

2010

2011

2012

2013

15 km
30 km
50 km
60 km
70 km
80 km
90 km
100 km
120 km
130 km
Onbekend

2
30
196
82
20
216
3
35
48

2
32
162
56
15
174
4
31
33

12

28

5
25
200
53
17
166
0
14
28
1
37

0
35
174
87
18
162
1
27
39
2
17

3
46
151
70
3
123
2
24
231
121
19

Totaal

644

537

546

562

476

1

Deze cijfers geven de maximumsnelheden weer zoals die door de politie op het ongevalsformulier zijn opgenomen. Voor wat betreft de wegdelen van 120 km/u en 130 km/u het volgende:
het totaal aantal verkeersdoden op de wegdelen met deze snelheden is gedaald van 2012 met 41
naar 2013 met 35. De verschuiving van de afzonderlijke wegdelen 120 km/u en 130 km/u heeft
ermee te maken dat in die jaren het aantal wegdelen met 120 km/u is verminderd ten gunste van
het aantal wegdelen waarop 130 km/u gereden kan worden.

Bron RWS-WVL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 398, nr. 410

6