Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

36 435 XII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII)
voor het jaar 2023 (wijziging samenhangende
met Miljoenennota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2023 wijzigingen aan te
brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Infrastructuur
en Waterstaat;
de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenoemde
begrotingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

kst-36435-XII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting) in €
miljoen

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

1
2
5
10

2
4
10
20

< 50
=> 50 en < 200
=> 200 en < 1000
=> 1000

2. Beleidsartikelen
2.1 Artikel 11 Integraal Waterbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 Integraal Waterbeleid (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

37.182

8.275

45.457

Uitgaven

55.129

2.287

57.416

1 Algemeen Waterbeleid
Opdrachten
FLOW
KAWI
Klimaat Bestuur/NOVI
CORA
VN Water
Overige Opdrachten
Subsidies
Partners for Water 5 (HGIS)
Blue Deal (HGIS)
WI
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdragen aan KNMI
Waarvan bijdragen aan RWS
Waarvan bijdragen aan KAWI RVO
Bijdragen aan mederoverheden
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

45.945
15.633
3.924
949
335
850
1.500
8.075
14.093
6.617
4.310
400
2.766
15.169
685
14.484
0
0
1.050

287
1.131
– 3.924
896
– 29
– 450
0
4.638
– 2.673
– 3.500
2.650
812
– 2.635
1.459
22
862
575
100
270

46.232
16.764
0
1.845
306
400
1.500
12.713
11.420
3.117
6.960
1.212
131
16.628
707
15.346
575
100
1.320

2 Waterveiligheid
Opdrachten
RWS Waterveiligheid
Overige opdrachten

2.058
2.058
1.285
773

257
257
222
35

2.315
2.315
1.507
808

944
944
343
601

125
125
27
98

1.069
1.069
370
699

6.182
4.319
504
1.067

1.618
1.293
1.064
2.450

7.800
5.612
1.568
3.517

3 Grote oppervlaktewateren
Opdrachten
RWS Zuid-Westelijke Delta
Overige opdrachten
4 Waterkwaliteit
Opdrachten
Noordzee en Oceanen
Waarvan RWS (BOA)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

2

Overige opdrachten
Subsidies
Bijdragen aan medeoverheden
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
WKK contributies
Overige bijdragen aan (inter)nationale
organisaties
Ontvangsten

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

2.748
262
50
1.551
36

– 2.221
290
0
35
0

527
552
50
1.586
36

1.515

35

1.550

30

0

30

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 8,3 miljoen verhoogd. Dit wordt
met name verklaard door onderstaande uitgavenmutaties en de volgende
verplichtingenophoging:
Verplichtingencorrectie ADR (totaal € 6,8 miljoen)
Het betreft een eenmalige vehoging van het verplichtingenbudget als
gevolg van de correctie door de Audit Dienst Rijk op de HGIS-subsidies
Partners voor Water 5 (€ 4,5 miljoen) en Blue Deal fase 2 (€ 2,3 miljoen).
Uitgaven
Artikel 11.01 Algemeen Waterbeleid
Subsidies
De verlaging van dit instrument met per saldo € 2,7 miljoen wordt met
name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Partners voor Water 5 (HGIS) (€ – 3,5 miljoen)
Het betreft een correctie van subsidies naar opdrachten binnen het
artikelonderdeel op basis van de planning en geactualiseerd kasverloop
van de verplichting van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

3

2.2 Artikel 13 Bodem en Ondergrond
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 Bodem en Ondergrond (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

93.420

899

94.319

Uitgaven

109.569

899

110.468

4 Ruimtegebruik bodem
Opdrachten
Bodem en STRONG
RWS Leefomgeving
Overige opdrachten
Subsidie
Bedrijvenregeling
Subsidies Caribisch Nederland
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdragen aan RWS
Waarvan bijdragen aan RIVM
Bijdragen aan medeoverheden
Meerjarenprogramma Bodem
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

109.569
12.553
9.293
1.831
1.429
23.224
9.322
12.552
1.350
10.510
5.204
5.306
63.194
63.194
88

899
544
– 1.086
545
1.085
0
0
0
0
355
285
70
0
0
0

110.468
13.097
8.207
2.376
2.514
23.224
9.322
12.552
1.350
10.865
5.489
5.376
63.194
63.194
88

3.500

0

3.500

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 0,9 miljoen verhoogd. De
verhoging op het uitgavenbudget is hieraan gelijk. De mutaties zijn lager
dan de voorgeschreven norm en worden daarom niet toegelicht.
Uitgaven
De uitgavenverhoging met per saldo € 0,9 miljoen wordt veroorzaakt door
de diverse mutaties die lager zijn dan de voorgeschreven norm en worden
daarom niet toegelicht.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

4

2.3 Artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

497.485

28.834

526.319

Uitgaven

328.773

17.771

346.544

1 Netwerk
Opdrachten
Wegverkeersbeleid
Unit Smart Mobility
Overige opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan RWS
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden
Regionale bijdrage MIRT
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s

27.770
16.181
6.987
6.144
3.050
8.801
8.073
728
1.414
1.414
1.374

– 2.652
– 2.080
– 1.880
300
– 500
78
0
78
– 650
– 650
0

25.118
14.101
5.107
6.444
2.550
8.879
8.073
806
764
764
1.374

2 Verkeersveiligheid
Opdrachten
Verkeersveiligheid
Overige opdrachten
Subsidies
Stichting Wetenschappelijk Onderzoek
Verkeersveiligheid (SWOV)
Veilig Verkeer Nederland (VVN)
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Bijdragen aan CBR
Overige bijdragen
(Schade)vergoedingen
Stint

39.538
5.355
5.072
283
10.770
4.463

– 14.564
1.236
736
500
15
0

24.974
6.591
5.808
783
10.785
4.463

4.244
2.063
729
30
2.937
2.102
835
19.717
19.717

0
15
0
0
185
185
0
– 16.000
– 16.000

4.244
2.078
729
30
3.122
2.287
835
3.717
3.717

3 Slimme en Duurzame Mobiliteit
Opdrachten
Reservering Klimaatakkoord
Duurzame logistiek
Innovatie en Intelligente Transportsystemen
Programma duurzame mobiliteit
Innovatie, strategie voor Mobiliteit (ISM)
Verkeersemissies
Programma fiets
Duurzame energiedragers in mobiliteit
NGF-project Dutch Metropolitan Innovations
Overige opdrachten
Subsidies
Bronmaatregelen stikstof
Elektrisch vervoer
Duurzame mobiliteit
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan NEa
Bijdragen aan RWS
Bijdragen aan agentschap RVO
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden

261.465
59.315
760
11.576
8.952

34.987
– 13.896
912
– 7.972
148

296.452
45.419
1.672
3.604
9.100

4.686
2.527
746
1.212
458
9.226

1.050
– 1.530
99
750
780
– 457

5.736
997
845
1.962
1.238
8.769

19.172
165.324
24.541
123.915
14.590
2.278
24.461
5.359
4.168
14.368
566
12.262

– 7.676
37.028
33.057
3.771
200
0
– 99
0
0
0
– 99
11.954

11.496
202.352
57.598
127.686
14.790
2.278
24.362
5.359
4.168
14.368
467
24.216

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

5

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Duurzame mobiliteit
Mobiliteit en Gebieden
Overige bijdragen aan medeoverheden
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

10.200
2.062
0
103

3.300
0
8.654
0

13.500
2.062

Ontvangsten

5.782

0

5.782

103

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 28,8 miljoen verhoogd. Dit wordt
met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.
Daarnaast zijn er diverse verplichtingenschuiven verwerkt:
Subsidie AanZET (totaal € 11,3 miljoen)
Het verplichtingenbudget in 2023 voor de Aanschafsubsidie Zero-Emissie
Trucks (AanZET) is opgehoogd, waarbij een deel vanuit 2024 en 2025 naar
voren is geschoven. Hiermee kan de hieronder bij subsidies toegelichte
ophoging worden vastgelegd.
Verplichtingenschuif SSEB (€ 5,6 miljoen)
Het betreft een verplichtingenschuif om de Subsidie Schoon en
Emissieloos Bouwmaterieel (SSEB) te kunnen versnellen.
Verplichtingenschuif terugboeking NGF-middelen naar EZK
(€ – 6,3 miljoen)
Het betreft een verplichtingenschuif naar 2024 en 2025 om het ritme van
het verplichtingenbudget te actualiseren. Deze actualisatie is nodig
vanwege een terugboeking naar het Ministerie van EZK van
NGF-middelen ten behoeve van het project Digital Twins binnen het
NGF-voorstel Dutch Metropolitan Innovations.
Verplichtingencorrectie ADR (€ 3,9 miljoen)
Het betreft een ophoging van het verplichtingenbudget naar aanleiding
van correcties door de Auditdienst Rijk (ADR) op artikel 14.03, om het
verplichtingenbudget weer te laten aansluiten op het meerjarige
kasbudget.
Verplichtingenschuif opdracht wettelijke geluidtaken BSV (€ 3,4 miljoen)
Het betreft een verplichtingenschuif naar voren om de meerjarige
verplichting aan te kunnen gaan voor de opdracht wettelijke geluidtaken
Bureau Sanering Verkeerslawaai (BSV).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

6

Uitgaven
Artikel 14.02 Verkeersveiligheid
(Schade)vergoedingen (€ – 16,0 miljoen)
Bij de internetconsultatie van de schadevergoeding Stint is vertraging
opgelopen waardoor de openstelling later dan verwacht zal plaatsvinden.
De verwachte uitgaven dit jaar zijn daardoor vertraagd naar 2024.
Hierdoor zal een deel van het budget (€ 16,0 miljoen) pas na de jaarwisseling tot uitkering komen.
Artikel 14.03 Slimme en Duurzame Mobiliteit
Opdrachten
De verlaging van het opdrachtenbudget met circa € – 13,9 miljoen wordt
met name veroorzaakt door:
Herschikking laadinfrastructuur (€ – 8,5 miljoen)
Bij de 1e suppletoire begroting 2023 is in het kader van het Klimaatfonds
€ 13,0 miljoen overgeboekt voor slimme laadinfra. Hiervan wordt nu
€ 8,5 miljoen overgeheveld naar het instrument voor bijdragen aan
medeoverheden voor de bijhorende Witte Vlekken Regeling.
Herschikking artikel 14 voor SSEB (per saldo € – 10,1 miljoen)
Dit betreft een herschikking binnen artikel 14 ten behoeve van de
benodigde middelen voor de SSEB in 2023, waar fors meer animo voor is
dan bij de Voorjaarsnota 2023 was voorzien. De middelen voor de SSEB
worden in 2023 tijdelijk betaald uit opdrachten van wegverkeersbeleid
(14.01) en duurzame mobiliteit en de subsidieregeling SEPP voor
particuliere auto’s (14.03). In 2024 vloeien deze middelen weer terug naar
artikel 14.01 en 14.03.
Toedeling loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 4,7 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling 2023.
Subsidies
De verhoging van het subsidiebudget met € 37,0 miljoen wordt met name
voorzaakt door:
Kasschuif subsidie AanZET (€ 24,7 miljoen)
Voor de subsidie AanZet voor zero-emissievrachtauto’s wordt het budget
in 2023 met € 24,7 miljoen verhoogd om aan de hogere aanvraag te
kunnen voldoen. Dit budget wordt vanuit de jaren 2024–2027 naar voren
geschoven. Ditzelfde bedrag wordt bij onder andere de subsidie
Walstroom, VTH, Recycling en Havens Caribisch Nederland naar achteren
geschoven, waardoor het binnen de kaders van de Hoofdstuk
XII-begroting sluit.
Herschikking artikel 14 voor SSEB (per saldo € – 12,1 miljoen)
De hierboven toegelichte herschikking voor de SSEB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

7

Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van de bijdragen aan medeoverheden met € 12,0 miljoen
wordt met name veroorzaakt door:
Herschikking laadinfrastructuur (€ 8,5 miljoen)
De hierboven toegelichte herschikking voor slimme laadinfra.
Overboeking Ministerie van EZK (€ 3,3 miljoen)
Vanuit het Ministerie van EZK wordt € 3,3 miljoen overgeboekt ten
behoeve van een specifieke uitkering aan de Nationale Agenda Infrastructuur (NAL) regio’s voor het stimuleren van emissieloze mobiliteit.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.4 Artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 16 Openbaar Vervoer en Spoor
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

202.369

71.300

273.669

Uitgaven

208.744

51.753

260.497

1 OV en Spoor
Opdrachten
ACM
OV & Stations
Aanst. NS en ProRail
Opdrachten SU
Overige opdrachten
Subsidies
Maatregelen Spoorgoederenvervoer
Consumentenorganisatie OV
Subsidie NS SV
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan RWS
Bijdragen aan KNMI
Bijdragen aan overige agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden
Bijdrage medeoverheden OVS
CLU Betuwe en HSL
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

33.558
10.018
1.783
1.482
4.350
1.131
1.272
16.056
10.176
1.093
2.000
2.787
1.124
1.057
14
53
6.258
3.781
2.477
102

8.743
553
0
894
– 121
– 807
587
0
0
0
0
0
0
0
0
0
8.190
8.190
0
0

42.301
10.571
1.783
2.376
4.229
324
1.859
16.056
10.176
1.093
2.000
2.787
1.124
1.057
14
53
14.448
11.971
2.477
102

2 Maatregelenpakket OVS
Subsidies
Beschikbaarheidsvergoeding OV-sector
Transitievangnet OV

100.186
100.186
100.186
0

118.010
118.010
4.662
113.348

218.196
218.196
104.848
113.348

3 Transitievangnet OV
Subsidies
Transitievangnet OV

75.000
75.000
75.000

– 75.000
– 75.000
– 75.000

0
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

8

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

25.522

0

25.522

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 71,3 miljoen verhoogd. Dit wordt
met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Verplichtingenophoging voor TVOV (€ 65,0 miljoen)
Het verplichtingenbudget voor 2023 wordt opgehoogd met € 65,0 miljoen
voor de b(drage Transitievangnet OV (TVOV). Deze mutatie hangt samen
met de hieronder toegelichte overboeking vanuit het Mobiliteitsfonds,
waarbij het volledige verplichtingenbudget in 2023 is opgenomen, zodat
de meerjarige verplichtingen kunnen worden aangegaan.
Opdracht wettelijke geluidtaken BSV (€ 1,4 miljoen)
Het betreft de verplichtingenschuif ten behoeve van het kunnen aangaan
van de meerjarige verplichting opdracht wettelijke geluidtaken Bureau
Sanering Verkeerslawaai (BSV).
Uitgaven
Artikel 16.01 OV en Spoor
Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van het budget voor bijdragen aan medeoverhden met
€ 8,2 miljoen wordt veroorzaakt door de toedeling van de eindejaarsmarge. De € 8,2 miljoen is toegevoegd aan het budget voor de specifieke
uitkering voor Heerlen Landgraaf die in 2022 niet meer tot betaling is
gekomen en in 2023 alsnog betaald zal worden.
Artikel 16.02 Maatregelenpakket OVS
Subsidies
De verhoging van het subsidiebudget met € 118,0 miljoen wordt met
name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Overboeking Transitievangnet OV (€ 75,0 miljoen)
Het betreft de overboeking van middelen voor het Transitievangnet OV
vanuit artikelonderdeel 16.03. Artikelonderdeel 16.03 wordt hiermee
opgeheven en artikelonderdelen 16.02 en 16.03 worden samengevoegd
tot 16.02 maatregelenpakket OVS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

9

Overboeking Mobiliteitsfonds TVOV (€ 38,4 miljoen)
Het betreft een overboeking van € 38,4 miljoen in 2023 naar Hoofdstuk XII
waarop de subsidie Transitievangnet OV (TVOV) wordt verantwoord. Dit
komt bovenop de eerdere overboeking van € 75,0 miljoen die b( de 1e
suppletoire begroting 2023 heeft plaatsgevonden vanuit de gereserveerde
middelen op het MF.
Beschikbaarheidsvergoeding OV-sector (€ 4,9 miljoen)
Dit betreft de bijstelling van de raming van de benodigde middelen voor
de beschikbaarheidsvergoeding OV-regeling 2022 op basis van de actuele
monitorinformatie en de jaarrekening 2022.
Artikel 16.03 Transitievangnet OV
Subsidies
Het saldo van artikelonderdeel 16.03 is overgeboekt naar onderdeel 16.02.
Hiermee wordt onderdeel 16.03 opgeheven.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.5 Artikel 17 Luchtvaart
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 17 Luchtvaart (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

259.876

– 5.642

254.234

Uitgaven

53.366

66.085

119.451

1 Luchtvaart
Opdrachten
Opdrachten GIS
Caribisch Nederland
Klimaatbeleid
Luchtruim Regio Luchthaven
Luchtruimherziening
Onbemande luchtvaart
Onderzoek luchtvaart
NGF-project Luchtvaart in transitie
Overige opdrachten
Subsidies
Subsidies klimaatbeleid
Subsidies tarieven Bonaire
Subsidies omploegen graan
NGF-project Luchtvaart in transitie
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdragen aan KNMI
Waarvan bijdragen aan RWS
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden

53.366
15.599
277
2.295
1.245
1.532
1.295
387
2.868
824
4.876
32.118
2.602
420
1.600
25.703
1.793
1.305
14
805
486
0

66.085
– 1.768
634
– 1.910
– 292
– 424
0
– 14
0
63
175
64.808
248
0
100
64.237
223
138
0
53
85
1.550

119.451
13.831
911
385
953
1.108
1.295
373
2.868
887
5.051
96.926
2.850
420
1.700
89.940
2.016
1.443
14
858
571
1.550

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

10

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Waarvan bijdrage International Civil
Aviation Organization (HGIS)
Overige Bijdragen aan (inter-)nationale
organisaties
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Leningen

1.625

0

1.625

1.455

0

1.455

170
1.008
1.711

0
1.357
0

170
2.365
1.711

Ontvangsten

4.522

0

4.522

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

259.876
48.000
211.876

– 5.642
4.600
– 10.242

254.234
52.600
201.634

Tabel 7 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overige verplichtingen

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 5,6 miljoen verlaagd. Dit wordt met
name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Verplichtingenschuif NGF-project Luchtvaart in Transitie (€ – 15,7 miljoen)
Dit betreft een verplichtingenschuif om het ritme van het verplichtingenbudget voor het NGF-project Luchtvaart in Transitie te actualiseren en aan
te laten sluiten op de uitgavenraming.
Garantstelling Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) (€ 4,6 miljoen)
Het verplichtingenbudget voor 2023 wordt opgehoogd met € 4,6 miljoen
om te kunnen voorzien in de financieringsbehoefte van LVNL. Het
Ministerie van IenW staat garant voor de leningen die LVNL afsluit bij het
Ministerie van Financiën.
Planschade Lansingerland (€ 2,8 miljoen)
Het verplichtingenbudget voor 2023 wordt met € 2,8 miljoen verhoogd,
zodat de uitbetaling van de planschade aan de gemeente Lansingerland
vastgelegd kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

11

Uitgaven
Artikel 17.01 Luchtvaart
Opdrachten
De verhoging van het opdrachtenbudget met € 0,6 miljoen wordt
veroorzaakt door de volgende mutatie:
GIS-regeling (€ 0,6 miljoen)
Dit betreft de overboeking van GIS-middelen vanuit het Ministerie van
Financiën die betrekking hebben op de terugbetaling van een overschot
aan ontvangen middelen voor de GIS-3-regeling vanuit de luchtvaartsector. Deze middelen worden toegevoegd aan het GIS-opdrachtenbudget. In 2023 wordt vanuit het GIS-opdrachtenbudget de GIS-4 regeling
gefinancierd die in september 2023 begint.
Subsidies
De verhoging van dit instrument met € 64,8 miljoen wordt met name
veroorzaakt door de volgende mutatie:
Kasschuif NGF-project Luchtvaart in Transitie (€ 64,2 miljoen)
Binnen Luchtvaart in Transitie is een subsidie beschikbaar voor de
verschillende deelprojecten. Doordat een aantal subsidieaanvragen is
goedgekeurd kan over een deel van de subsidies reeds in 2023 worden
beschikt in plaats van in latere jaren. Met deze kasschuif worden middelen
vanuit latere jaren naar voren gehaald (waarvan € 64,2 miljoen naar
2023), waardoor het kasritme beter aansluit op de prognose van de
uitbetaling die het project heeft.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.6 Artikel 18 Scheepvaart en Havens
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 18 Scheepvaart en Havens (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

205.769

– 139.392

66.377

Uitgaven

95.316

– 6.900

88.416

1 Scheepvaart en Havens
Opdrachten
Caribisch Nederland
Topsector logistiek
NGF Project – Digitale Infrastructuur
Logistiek

95.316
31.226
100
11.312

– 6.900
– 1.166
0
0

88.416
30.060
100
11.312

12.949

0

12.949

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

12

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

6.865
55.636

– 1.166
– 3.272

5.699
52.364

15.600
20.976
15.980
3.000
80
3.706
2.795
911
3.000
1.641
107

0
1.348
– 4.695
0
75
406
0
406
– 3.000
3
129

15.600
22.324
11.285
3.000
155
4.112
2.795
1.317
0
1.644
236

0

0

0

Overige opdrachten
Subsidies
NGF Project – Zero-emissie binnenvaart
batterij-elektrisch
Innovatieve Duurzame Binnenvaart
Walstroom
Topsector Logistiek
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdragen aan RWS
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 139,4 miljoen verlaagd. Dit wordt
met name veroorzaakt door de verplichtingenschuif op het budget voor de
subsidie Walstroom (€ – 140,0 miljoen) vanwege vertraging van de
regeling door de aanpassing van de voorwaarden van de regeling.
Het resterende bedrag hangt samen met de hieronder toegelichte
mutaties op het uitgavenbudget.
Uitgaven
Artikel 18.01 Scheepvaart en Havens
Subsidies
De verlaging van de subsidies met € 3,3 miljoen wordt met name
veroorzaakt door de volgende mutaties:
Kasschuif Walstroom (€ – 7,6 miljoen)
Er wordt € 7,6 miljoen vanuit 2023 naar 2024 geschoven voor de subsidie
Walstroom. Het kasritme wordt hiermee in lijn gebracht met de beslistermijn van de uitvoerende organisatie voor de uitbetaling van de 4e
tender.
Toedeling prijsbijstelling 2023 (€ 3,0 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen prijsbijstelling 2023.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 1,7 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 aan de subsidie
Verduurzaming Binnenvaart (VBS) om aan overlopende verplichtingen te
kunnen voldoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

13

Bijdragen aan medeoverheden
De b(dragen aan medeoverheden worden met € 3,0 miljoen verlaagd
door een kasschuif op het budget voor de aanleg van de nieuwe haven op
Saba. Door vertraging bij opstarten van het projectplan kan het budget
nog niet ingezet worden, waardoor het budget naar 2025 wordt
verschoven.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.7 Artikel 19 Internationaal Beleid
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 19 Internationaal Beleid (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

11.102

1.566

12.668

Uitgaven

11.326

646

11.972

2 Internationaal beleid coördinatie en
samenwerking
Opdrachten
Uitvoering Intereg
Uitvoering HGIS
Uitvoering niet-HGIS
Overige opdrachten
Subsidies
Interreg
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan RIVM
Waarvan bijdrage aan RWS
Waarvan bijdrage aan RVO
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Waarvan bijdragen HGIS
Waarvan bijdragen niet-HGIS
Bekostiging
Bekostiging GCA
Overige bekostiging

11.326
3.652
543
993
1.168
948
1.692
1.622
70
2.771
135
644
1.992
2.811
2.611
200
400
400
0

646
332
– 261
– 200
588
205
0
0
0
114
7
0
107
200
200
0
0
0
0

11.972
3.984
282
793
1.756
1.153
1.692
1.622
70
2.885
142
644
2.099
3.011
2.811
200
400
400
0

312

0

312

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 1,6 miljoen verhoogd. Dit komt met
name door de volgende mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

14

Verplichtingenschuif programma Interreg (€ 0,9 miljoen)
Dit betreft een verplichtingenschuif van € 0,9 miljoen vanuit de jaren
2024–2026 naar 2023 voor het vastleggen van de verplichting voor de
technische bijstand die de EU-secretariaten leveren bij de uitvoering van
het programma Interreg.
Toedeling loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 0,2 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling 2023.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 0,3 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 voor opdrachten
Ruimtevaart om te kunnen voldoen aan de reeds aangegane verplichtingen en vertraagde opdrachtverstrekking.
Uitgaven
Het uitgavenbudget wordt met € 0,6 miljoen verhoogd. De mutaties zijn
lager dan de voorgeschreven norm en hoeven daarom niet te worden
toegelicht.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.8 Artikel 20 Lucht en Geluid
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 20 Lucht en Geluid (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

62.960

3.758

66.718

Uitgaven

56.217

5.367

61.584

56.217
10.017
5.380

5.367
2.195
0

61.584
12.212
5.380

4.164
473
15.660
2.410
13.021

2.405
– 210
948
406
541

6.569
263
16.608
2.816
13.562

229
30.077
7.281
22.796
463

1
2.224
388
1.836
0

230
32.301
7.669
24.632
463

400

600

1.000

1 Gezonde lucht en tegengaan geluidshinder
Opdrachten
Waarvan RIVM
Waarvan uitvoering geluid- en luchtsanering
Overige opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan aan RWS
Waarvan aan RIVM
Bijdragen aan overige agentschappen (RVO
en KNMI)
Bijdragen aan medeoverheden
Programma NSL en SLA
Uitvoering geluidsanering
Bekostiging
Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

15

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 3,8 miljoen verhoogd. Dit wordt
met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.
Het verschil wordt verklaard doordat de toedeling van de eindejaarsmarge
(€ 1,6 miljoen) slechts kasbudget betreft.
Uitgaven
Artikel 20.01 Gezonde Lucht en Tegengaan Geluidshinder
Opdrachten
De verhoging van de opdrachten met € 2,2 miljoen wordt met name
veroorzaakt door de volgende mutaties:
Asbestcommunicatie – Campagne Houtsstook (€ 1 miljoen)
Dit betreft een overboeking van artikel 22 naar artikel 20 in het kader van
de lancering van een communicatiecampagne om de emissies van
particuliere houtstook te beperken. Door vertraging in de uitvoering van
de communicatiecampagne asbest is in 2023 slechts de voorbereiding van
de communicatieactiviteiten aan de orde en zal naar verwachting uiterlijk
in 2025 daadwerkelijk uitvoering worden gegeven aan de communicatieactiviteiten. Deze middelen worden nu in 2023 versneld aangewend voor
de campagne omtrent particuliere houtstook.
Toedeling prijsbijstelling 2023 (€ 0,9 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen prijsbijstelling 2023.
Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van de bijdragen aan medeoverheden met € 2,2 miljoen
wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 1,6 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 voor overlopende
verplichtingen van de specifieke uitkering Schonen Lucht Akkoord,
hiervoor waren nog niet alle toekenningen in rekening gebracht door de
RVO.
Toedeling prijsbijstelling 2023 (€ 0,6 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen prijsbijstelling 2023.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

16

2.9 Artikel 21 Circulaire Economie
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 21 Circulaire Economie (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

69.309

– 5.533

63.776

Uitgaven

62.888

– 4.227

58.661

5 Duurzame productieketens
Opdrachten
Uitvoering duurzame productieketens
Waarvan RWS
Overige opdrachten
Subsidies
Subsidies duurzame productieketens
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan RWS
Waarvan bijdrage aan RVO
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdragen aan medeoverheden
Waarvan bijdrage aan Caribisch Nederland
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s

60.141
20.338
12.580
6.149
1.609
14.976
14.976
24.320
11.662
11.365
1.293
0
0
50
457

– 4.353
– 318
– 844
0
526
– 5.021
– 5.021
167
0
35
132
800
800
0
19

55.788
20.020
11.736
6.149
2.135
9.955
9.955
24.487
11.662
11.400
1.425
800
800
50
476

6. Natuurlijk kapitaal
Opdrachten
Uitvoering Natuurlijk kapitaal
Overige opdrachten
Bijdragen aan agentschappen

2.747
2.133
1.709
424
614

126
100
50
50
26

2.873
2.233
1.759
474
640

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 5,5 miljoen verlaagd. Dit wordt met
name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties en
daarnaast onder andere door de volgende mutatie:
Monitoring & Sturing Circulaire Economie (€ – 2,0 miljoen)
Dit betreft een overboeking van artikel 21 naar artikel 97 voor de door het
Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) te verrichten onderzoekwerkzaamheden (in 2023) in het kader van het Werkprogramma Monitoring &
Sturing Circulaire Economie.
Uitgaven
Artikel 21.05 Duurzame productieketens
Subsidies
De verlaging van het subsidiebudget met € – 5,0 miljoen wordt met name
veroorzaakt door de volgende mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

17

Kasschuif subsidie Ontwikkeling en Opschaling Recycling (€ – 6,1 miljoen)
Dit betreft een kasschuif van € 6,1 miljoen naar 2024–2027. De subsidieregeling Ontwikkeling en Opschaling Recycling zou in 2023 open worden
gesteld. De juridische uitwerking duurt echter langer, waardoor de
subsidie pas in 2024 verstrekt zal worden.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 0,7 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 voor overlopende
verplichtingen voor de subsidieregeling circulaire ketenprojecten.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.10 Artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico’s
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 22 Omgevingsveiligheid en Milieurisico’s (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

76.532

– 8.600

67.932

Uitgaven

86.676

– 6.724

79.952

1 Veiligheid chemische stoffen
Opdrachten
Waarvan RWS
Waarvan RIVM
Uitvoering veiligheid
Uitvoering stoffen en M&G
Overige opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan RWS
Waarvan bijdrage aan RIVM
Overige bijdragen aan agentschappen
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Waarvan bijdrage aan CTGB

25.491
8.536
1.841
1.079
1.538
2.344
1.734
15.455
2.725
12.410
320
250
1.250
1.250

1.938
723
0
2
– 13
284
450
1.157
671
467
19
0
58
58

27.429
9.259
1.841
1.081
1.525
2.628
2.184
16.612
3.396
12.877
339
250
1.308
1.308

2 Veiligheid biotechnologie
Opdrachten
Uitvoering veiligheid GGO
Overige opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan COGEM
Waarvan bijdrage aan RIVM

6.193
1.366
1.306
60
4.827
1.700
3.127

157
–2
–2
0
159
0
159

6.350
1.364
1.304
60
4.986
1.700
3.286

3 Veiligheid bedrijven en transport
Opdrachten
EPK bijdrage RWS
Opdrachten asbest
Programma omgevingsveilig
VTH-stelsel
Uitvoering Buisleidingen
Uitvoering veiligheid VGS
Overige opdrachten
Subsidies

54.992
25.252
1.256
2.946
6.255
11.814
1.250
1.280
451
9.847

– 8.819
– 9.670
575
– 1.262
– 729
– 8.475
136
76
9
531

46.173
15.582
1.831
1.684
5.526
3.339
1.386
1.356
460
10.378

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

18

Subsidies inrichtingen & transport
Subsidies asbest
Subsidies vuurwerk
Overige subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan RWS
Waarvan bijdrage aan RIVM
Waarvan bijdrage aan RVO
Bijdragen aan medeoverheden
Waarvan bijdrage aan Caribisch Nederland
Overige bijdragen aan medeoverheden
Inkomensoverdrachten
Inkomensoverdrachten mesothelioom
Ontvangsten

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

7.072
0
2.260
515
6.432
4.184
1.906
342
9.669
175
9.494
3.792
3.792

531
0
0
0
241
0
177
64
– 50
– 50
0
129
129

7.603
0
2.260
515
6.673
4.184
2.083
406
9.619
125
9.494
3.921
3.921

250

0

250

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 8,6 miljoen verlaagd. Dit wordt met
name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Het
verschil tussen het totaal aan mutaties op het uitgaven- en verplichtingenbudget wordt met name verklaard doordat de toedeling van de eindejaarsmarge slechts kasbudget betreft.
Uitgaven
Artikel 22.03 Veiligheid bedrijven en transport
Opdrachten
De verlaging van dit instrument met € 9,7 miljoen wordt met name
veroorzaakt door volgende mutaties:
Kasschuif VTH (€ – 6,0 miljoen)
Voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) wordt
€ 6,0 miljoen vanuit 2023 naar 2026 geschoven. De afstemming met de
vele bestuurlijke partners betrokken bij de omgevingsdiensten duurt
langer dan verwacht. De start van het driejarige ontwikkelingsprogramma
voor monitoringsafspraken is nu voorzien voor 2024. Deze kasschuif is
nodig om het budget weer in het juiste kasritme te krijgen.
Kasschuif communicatiecampagne Asbest (€ – 1,5 miljoen)
Door vertraging in de uitvoering van de communicatiecampagne asbest is
in 2023 enkel de voorbereiding van de communicatieactiviteiten aan de
orde, naar verwachting zal uiterlijk in 2025 daadwerkelijk uitvoering
worden gegeven aan de communicatieactiviteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

19

Herschikking BOA RWS (€ – 1,1 miljoen)
Dit betreft een herschikking binnen artikel 22 voor de totale opdrachtverstrekking aan RWS voor activiteiten in het kader van het Besluit Risico’s
Zware Ongevallen (BRZO).
Overboeking ILT (€ – 1,0 miljoen)
Voor werkzaamheden rond het project Datakwaliteit Toezicht binnen het
Interbestuurl(k Programma Versterking Toezicht en Handhaving (IBP VTH)
wordt budget overgeboekt naar de ILT (artikel 24).
Communicatiecampagne Houtstook (€ – 1,0 miljoen)
Dit betreft een overboeking van artikel 22 naar artikel 20 voor de lancering
van een communicatiecampagne om de emissies van particuliere
houtstook te beperken.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 0,5 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 voor overlopende
verplichtingen.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.11 Artikel 23 Meteorologie, Seismologie en Aardobservatie
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 23 Meteorologie, Seismologie en
Aardobservatie (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

71.525

4.573

76.098

Uitgaven

70.454

4.573

75.027

1 Meteorologie en seismologie
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan KNMI
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
Contributie ECMWF (HGIS)
Overige bijdragen aan (inter)nationale
organisaties

48.567
44.477
44.477
4.090
3.150

3.283
3.283
3.283
0
0

51.850
47.760
47.760
4.090
3.150

940

0

940

2 Aardobservatie
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan KNMI

21.887
21.887
21.887

1.290
1.290
1.290

23.177
23.177
23.177

0

0

0

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

20

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 4,6 miljoen verhoogd. Dit wordt
veroorzaakt door de hieronder toegelichte mutaties op het uitgavenbudget.
Uitgaven
Artikel 23.01 Meteorologie en Seismologie
Bijdragen aan agentschappen
Bijdrage aan KNMI (€ 3,3 miljoen)
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 3,3 miljoen is met name het
gevolg van de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling voor
het jaar 2023.
Artikel 23.02 Aardobservatie
Bijdragen aan agentschappen
Bijdrage aan KNMI (€ 1,3 miljoen)
De verhoging van dit artikelonderdeel met € 1,3 miljoen is met name het
gevolg van de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling voor
het jaar 2023.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
2.12 Artikel 24 Inspectie Leefomgeving en Transport
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 24 Inspectie Leefomgeving en
Transport (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

188.309

894

189.203

Uitgaven

188.309

894

189.203

1 Personele uitgaven
Waarvan eigen personeel
Waarvan inhuur externen
Waarvan overige personele uitgaven

173.333
151.087
21.721
525

– 10.406
– 18.719
8.838
– 525

162.927
132.368
30.559
0

2 Materiële uitgaven
Waarvan ICT
Waarvan bijdragen SSO’s
Waarvan overige materiële uitgaven

14.976
2.644
2.302
10.030

11.300
173
5.024
6.103

26.276
2.817
7.326
16.133

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

21

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

24.700

– 9.752

14.948

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 0,9 miljoen verhoogd. Dit wordt
veroorzaakt door de hieronder toegelichte mutaties op het uitgavenbudget.
Uitgaven
Artikel 24.01 Personele uitgaven
Eigen Personeel (€ – 18,7 miljoen)
Het budget voor eigen personeel wordt voor het jaar 2023 per saldo met
€ 18,7 miljoen verlaagd, met name als gevolg van:
– Het buiten begrotingsverband plaatsen van de Autoriteit Woningbouw
(€ – 9,8 miljoen);
– Toegevoegde loonbijstelling voor het jaar 2023 (€ 9,7 miljoen).
– Een overboeking naar materiële uitgaven voor huisverstingskosten
(€ – 5,0 miljoen);
– Het overhevelen van resterende arbeidsvoorwaardenmiddelen naar
2024 (€ – 4,1 miljoen);
– Een overboeking naar inhuur externen (€ – 4,8 miljoen);
– Een overboeking naar bijdrage SSO’s tbv DICTU (€ – 2,7 miljoen);
Inhuur externen (€ 8,8 miljoen)
Het budget voor het inhuren van externen wordt voor het jaar 2023 met
€ 8,8 miljoen met name verhoogd als gevolg van:
– Een overboeking van budget voor eigen personeel naar externe inhuur
voor de uitvoering van diverse projecten (€ 4,8 miljoen);
– Een overboeking vanuit artikel 21 voor de uitvoering van het project
Datakwaliteit Toezicht als onderdeel van het Interbestuurlijk Programma Versterking Toezicht en Handhaving (€ 1,1 miljoen);
Artikel 24.02 Materiële uitgaven
Bijdrage aan SSO’s (€ 5,0 miljoen)
De bijdrage aan SSO’s wordt met name verhoogd als gevolg van:
– Overboeking vanuit eigen personeel en overige materiele uitgaven
m.b.t. de nieuwe dienstverleningovereenkomst met DICTU (€ 6,4 miljoen).
Overige materiële uitgaven (€ 6,1 miljoen)
De overige materiële uitgaven worden met € 6,1 miljoen verhoogd als
gevolg van:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

22

–
–
–
–

Een overboeking vanuit eigen personele uitgaven voor huisvestingskosten (€ 5,0 miljoen);
Een overboeking naar bijdrage SSO’s tbv DICTU (€ 3,7 miljoen)
De toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling (€ 1,9 miljoen);
De toevoeging van de in 2022 via het Ministerie van Justitie en
Veiligheid geclaimde en ontvangen gelden voor Cyber en Vitaal
(€ 1,1 miljoen).

Ontvangsten
Autoriteit Woningcorporaties (€ – 9,8 miljoen)
Per saldo wordt er € – 9,8 miljoen uit de begroting gehaald. Dit komt
omdat de financiële administratie van de Autoriteit Woningcorporaties
buiten de begrotingsadministratie plaatsvindt. Het begrote bedrag van
€ – 14,3 miljoen met betrekking tot de AW dient derhalve uit de begroting
te worden verwijderd. Daarnaast maakt de Autoriteit Woningcorporaties
gebruik van de ILT-faciliteiten en ondersteundende afdelingen. Hiervoor
betalen zij jaarlijks een compensatie aan de ILT van € 4,5 miljoen
2.13 Artikel 25 Brede Doeluitkering
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 25 Brede Doeluitkering (bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

991.495

121.566

1.113.061

Uitgaven

1.005.240

60.783

1.066.023

1 Brede Doeluitkering
Brede doeluitkering
Bijdrage Brede doeluitkering

1.005.240
1.005.240
0

60.783
60.783
60.783

1.066.023
1.066.023
60.783

0

0

0

Verplichtingen

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 121,6 miljoen verhoogd. Dit wordt
veroorzaakt door een ophoging van het budget met € 60,8 miljoen, zodat
de BDU-beschikking jaar 2024 kan worden aangegaan in het najaar van
2023. Conform de Wet BDU wordt jaarlijks voorafgaand aan het uitkeringsjaar de brededoeluitkering geheel als betalingsverplichting
vastgelegd. Het resterende bedrag wordt verklaard door de hieronder
toegelichte uitgavenmutatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

23

Uitgaven
Artikel 25.01 Brede Doeluitkering
De verhoging met € 60,8 miljoen wordt volledig verklaard door de
toevoeging van de loon- en pr(sb(stelling 2023.
2.14 Artikel 26 Bijdrage Investeringsfonds
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 26 Bijdrage Investeringsfonds
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

9.906.058

– 560.144

9.345.914

Uitgaven

9.906.418

– 560.354

9.346.064

1 Bijdrage Investeringsfondsen
Bijdrage aan het Mobiliteitsfonds

8.297.781
8.297.781

– 489.697
– 489.697

7.808.084
7.808.084

2 Bijdrage Investeringsfondsen
Bijdrage aan het Deltafonds

1.608.637
1.608.637

– 70.657
– 70.657

1.537.980
1.537.980

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 262,8 miljoen verhoogd. Dit wordt
met name veroorzaakt door hieronder toegelichte uitgavenmutaties.
Uitgaven
Artikel 26.01 Bijdrage aan het Mobiliteitsfonds
De verlaging van de bijdrage aan het Mobiliteitsfonds in 2023 met
€ 139,7 miljoen wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Kaderaanpassing 2023 (– € 500,0 miljoen)
Dit betreft een kaderaanpassing om de uitgavenkaders op het gehele MF
in een beheersbaar ritme te kr(gen. In 2023 is voor het hele MF
€ 500,0 miljoen minder budget nodig. De middelen worden verschoven
naar latere jaren. Daarmee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair
neutraal.
Overboekingen HXII (€ 380,0 miljoen)
Per saldo wordt € 380,0 miljoen overgeboekt vanuit Hoofdstuk XII naar
het Mobiliteitsfonds. Dit betreft met name:
– De toevoeging van de loon- en pr(sb(stelling 2023 (€ 418,6 miljoen);
– De terugsluis Vrachtwagenheffing die onder andere wordt ingezet voor
de subsidie AanZet (€ – 38,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

24

Overboekingen ministeries (€ – 19,4 miljoen)
Dit betreft de overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken
binnen de Rijksbegroting. Per saldo wordt € 19,4 miljoen overgeboekt
naar andere begrotingshoofdstukken. De omvangrijkste mutatie betreft
een overboeking naar het Ministerie van Defensie voor de noodsleephulp
op de Noordzee door de Kustwacht Nederland (€ – 3,6 miljoen).
Artikel 26.02 Bijdrage aan het Deltafonds
De verlaging van de bijdrage aan het Deltafonds in 2023 met
€ 70,7 miljoen wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Kaderaanpassing 2023 (€ – 154,0 miljoen)
Dit betreft een kaderaanpassing om de uitgavenkaders op het gehele DF
in een beheersbaar ritme te kr(gen. In 2023 is voor het hele DF
€ 154,0 miljoen minder budget nodig. De middelen worden verschoven
naar latere jaren. Daarmee is deze kaderaanpassing meerjarig budgettair
neutraal.
Overboekingen HXII (€ 85,3 miljoen)
Per saldo wordt € 85,3 miljoen overgeboekt vanuit Hoofdstuk XII naar het
Deltafonds. Dit betreft met name:
– De toevoeging van de loon- en pr(sb(stelling 2023 (€ 86,5 miljoen);
– De overboeking van de middelen uit het Coalitieakkoord voor de
thema’s cybersecurity, economische veiligheid (EV) en vitaal (€ 0,9 miljoen).
Overboekingen ministeries (€ – 2,0 miljoen)
Dit betreft de overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken
binnen de Rijksbegroting. Per saldo wordt € 2,0 miljoen overgeboekt naar
andere begrotingshoofdstukken. De omvangrijkste mutatie betreft een
overboeking naar het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ten behoeve van de voortzetting van de bestuursovereenkomst
Nitraat tot landing in het Nationaal Programma Landel(k Gebied (€
– 1,8 miljoen).
Voor meer detail bij de mutaties op het MF en DF wordt verwezen naar de
Suppletoire Begroting Prinsjesdag 2023 van het Mobiliteitsfonds en het
Deltafonds.
3. Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 97 Algemeen Kerndepartement
Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 97 Algemeen Kerndepartement
(Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

40.860

13.746

54.606

Uitgaven

53.842

12.204

66.046

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

25

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

1 Algemeen departement
Opdrachten
van A naar Beter
Ext. juridische adv.
Onderzoeken PBL
Onderzoeken ANVS
DCC
Regeringsvliegtuig
Overige opdrachten
Subsidies
Bijdragen aan agentschappen
Waarvan bijdrage aan RWS
Waarvan bijdrage aan KNMI
Waarvan bijdrage aan ILT
Dienstverlening RIVM
Bijdragen aan medeoverheden

49.406
37.094
1.725
1.856
2.811
3.772
8.970
13.771
4.189
0
12.312
3.164
227
0
8.921
0

12.204
4.321
– 200
20
2.521
415
390
952
223
30
3.153
0
2.230
0
923
4.700

61.610
41.415
1.525
1.876
5.332
4.187
9.360
14.723
4.412
30
15.465
3.164
2.457
0
9.844
4.700

3 Covid19 Testen reizen
Opdrachten COVID-19

4.436
4.436

0
0

4.436
4.436

Ontvangsten

1.501

0

1.501

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget van het artikel Algemeen Kerndepartement voor
2023 wordt met € 13,7 miljoen verhoogd. Dit wordt met name veroorzaakt
door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Het resterende verschil
wordt met name verklaard door de volgende mutatie:
Verplichtingenschuif Departementaal Coördinatiecentrum Crisisbeheersing (DCC) (€ 2,1 miljoen)
Er is een verplichtingenschuif nodig naar 2023 uit latere jaren. Deze
verplichten waren in de prognose onjuist opgenomen omdat ze over de
jaren waarop het contract betrekking heeft waren uitgesmeerd en niet
waren toebedeeld aan de jaren waarin de verplichting wordt aangegaan.
Uitgaven
Artikel 97.01 Algemeen departement
Opdrachten
De verhoging van het opdrachtenbudget met € 4,3 miljoen wordt met
name veroorzaakt door de volgende mutaties:
Werkprogramma Monitoring & Sturing Circulaire Economie 2023
(€ 1,5 miljoen)
De mutatie heeft betrekking op de onderzoekwerkzaamheden die door
PBL worden verricht in 2023 in het kader van het werkprogramma
Circulaire Economie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

26

Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 1,3 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling 2023.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 1,1 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022.
Bijdragen aan agentschappen
De verhoging van de bijdragen aan agentschappen met € 3,2 miljoen
wordt met name veroorzaakt door de volgende mutaties:
HXII: Maatwerk KNMI – RWS (€ 2,2 miljoen)
Naar aanleiding van de vastgestelde offerte wordt er vanuit Rijkswaterstaat budget beschikbaar gesteld voor de verstrekte maatwerkopdracht
die het KNMI voor Rijkswaterstaat verricht.
Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 0,4 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de loon- en prijsbijstelling 2023.
Bijdragen aan medeoverheden
De verhoging van de bijdragen aan medeoverheden met € 4,7 miljoen
komt door de volgende mutatie:
Oekraïnemiddelen (€ 4,7 miljoen)
Na de doorbraak van de Kachovkadam in juni van dit jaar heeft Oekraïne
het Kabinet verzocht hulpgoederen te leveren om de gevolgen van de
doorbraak te bestrijden. Het Kabinet heeft besloten om noodhulp aan te
bieden in de vorm van in-kindgoederen. De goederen zijn via de Unie van
Waterschappen beschikbaar gesteld, en het Ministerie van IenW heeft
deze vervolgens overgenomen en gedoneerd aan Oekraïne (Kamerstuk
2022–2023, 36045, nr. 165).
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
3.2 Artikel 98 Apparaat Kerndepartement
Tabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 98 Apparaat Kerndepartement
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

432.097

33.014

465.111

Uitgaven

437.890

32.259

470.149

1 Personele uitgaven
Eigen personeel

317.597
274.572

35.964
19.333

353.561
293.905

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

27

Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Inhuur externen
Overige personele uitgaven

39.032
3.993

16.750
– 119

55.782
3.874

2 Materiële uitgaven
ICT
Bijdragen aan SSO’s
Overige materiële uitgaven

120.293
33.406
53.206
33.681

– 3.705
– 276
10.133
– 13.562

116.588
33.130
63.339
20.119

8.453

– 349

8.104

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget voor 2023 wordt met € 29,9 miljoen verhoogd.
Dit wordt met name verklaard door onderstaande uitgavenmutaties:
Uitgaven
1. Personele uitgaven
Eigen personeel
De verhoging met € 19,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
volgende mutaties:
Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 16,2 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling 2023.
Verdeling POK- en WOO-middelen (€ 2,2 miljoen)
Dit is een verdeling van de in 2022 ontvangen POK- en WOO-gelden naar
diverse artikelen binnen de IenW-begroting.
Verdeling Cyber Vitaal-middelen (€ 1,0 miljoen)
Doorverdeling van de in 2022 via het Ministerie van JenV ontvangen
middelen uit het Coalitieakkoord voor de thema’s cybersecurity, economische veiligheid (EV) en vitaal.
Inhuur externen
De verhoging met € 16,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
volgende mutaties:
Inzet inhuur diverse onderwerpen (totaal € 9,6 miljoen)
Dit betreft een ophoging van het budget voor:
– De inzet van inhuur op vacatureruimte (€ 4,5 miljoen);
– DMS (€ 2,5 miljoen);
– Extra inzet op digitalisering en ICT (€ 1,8 miljoen);
– Open Overheid (€ 0,8 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

28

RWS-aandeel Vernieuwing SAP (€ 2,9 miljoen)
Dit betreft de bijdrage vanuit het Mobiliteitsfonds voor het aandeel van
RWS voor het project Vernieuwing SAP.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ 2,6 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de eindejaarsmarge 2022 voor diverse
overlopende verplichtingen.
Verdeling Cyber Vitaal-middelen en inzet op Cyberveiligheid
(€ 0,8 miljoen)
Doorverdeling van de in 2022 via het Ministerie van JenV ontvangen
middelen uit het Coalitieakkoord voor de thema’s cybersecurity, economische veiligheid (EV) en vitaal.
Overige personele uitgaven
De mutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en worden daarom
niet toegelicht.
2. Materiële uitgaven
ICT
De verlaging met € 0,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
volgende mutaties:
RWS-aandeel Vernieuwing SAP (€ 3,8 miljoen)
Dit betreft de bijdrage vanuit het Mobiliteitsfonds voor het aandeel van
RWS voor het project Vernieuwing SAP.
Herschikking dienstverlening SSC ICT (€ – 3,2 miljoen)
Voor de dienstverling van SSC ICT is een herschikking nodig vanuit het
ICT-budget.
Verdeling POK- en WOO-middelen (€ – 1,6 miljoen)
Dit is een verdeling van de in 2022 ontvangen POK- en WOO-gelden naar
diverse artikelen binnen de IenW-begroting.
Bijdrage aan SSO’s
De verhoging met € 10,1 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
volgende mutaties:
Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 6,0 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling 2023.
Herschikking dienstverlening SSC ICT (€ 3,2 miljoen)
Voor de dienstverling van SSC ICT is een herschikking nodig vanuit het
ICT-budget.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

29

Overige materiële uitgaven
De verlaging met € 13,6 miljoen wordt met name veroorzaakt door de
volgende mutaties:
Banenafspraak RWS (€ – 4,0 miljoen)
Dit betreft de bijdrage van artikel 98 aan het Mobiliteitsfonds voor het
invullen van arbeidsplaatsen door RWS om te voldoen aan de banenafspraak.
Verdeling POK- en WOO-middelen (€ – 3,3 miljoen)
Dit is een verdeling van de in 2022 ontvangen POK- en WOO-gelden naar
diverse artikelen binnen de IenW-begroting.
Verdeling Cyber Vitaal-middelen (€ – 3,1 miljoen)
Doorverdeling van de in 2022 via het Ministerie van JenV ontvangen
middelen uit het Coalitieakkoord voor de thema’s cybersecurity, economische veiligheid (EV) en vitaal aan diverse onderdelen binnen de
IenW-begroting.
Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ 1,1 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen loon- en prijsbijstelling 2023.
Ontvangsten
De ontvangstenmutaties zijn lager dan de voorgeschreven norm en
worden daarom niet toegelicht.
3.3 Artikel 99 Nog onverdeeld
Tabel 19 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 99 Nog onverdeeld (Bedragen
x € 1.000)
Vastgestelde
begroting
(incl.
suppletoire
begrotingen,
NvW’s en
amendementen) (1)

Mutaties
suppletoire
begroting
Prinsjesdag
(2)

Stand
suppletoire
begroting
Prinsjesdag (3)
= (1) + (2)

Verplichtingen

658.955

– 633.146

25.809

Uitgaven

650.860

– 650.860

0

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt met € 633,1 miljoen verlaagd. Dit wordt
met name veroorzaakt door de hieronder toegelichte uitgavenmutaties.
Uitgaven
De verlaging van dit artikelonderdeel met € 650,9 miljoen wordt met
name veroorzaakt door de volgende mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

30

Loon- en prijsbijstelling 2023 (€ – 623,4 miljoen)
De loon- en prijsbijstellingstranche 2023 van zowel Hoofdstuk XII als de
fondsen is bij de 1e suppletoire begroting 2023 toegevoegd aan artikel 99.
Deze middelen wordt hierbij toebedeeld aan de diverse artikelen binnen
HXII, het Mobiliteitsfonds en het Deltafonds.
Toedeling eindejaarsmarge 2022 (€ – 17,7 miljoen)
De reguliere eindejaarmarge is bij de 1e suppletoire begroting 2023
toegevoegd aan artikel 99. Hierbij worden de toegevoegde middelen
toebedeeld aan de diverse artikelen binnen Hoofdstuk XII.
Nacalculatie Prijsbijstelling HXII 2022 BDU (€ – 4,5 miljoen)
Dit betreft de toedeling van de ontvangen nacalculatie op de prijsbijstelling 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 36 435 XII, nr. 2

31