Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

28 676

NAVO

Nr. 173

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 februari 2013
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan ten behoeve van de
bijeenkomst van de Navo-defensieministers te Brussel op 21 en
22 februari 2013 a.s.
Agenda
Op 21 en 22 februari a.s. wordt in Brussel een bijeenkomst van de
ministers van Defensie van de Navo gehouden. De definitieve agenda is
op het moment van het versturen van deze brief nog niet bekend. Naar
verwachting komen de volgende onderwerpen aan de orde.
De bijeenkomst zal in het teken staan van de uitwerking van opdrachten
die voortvloeien uit de Navo-Top in Chicago in mei 2012. De bijeenkomst
begint met een discussie over het Connected Forces Initiative (CFI),
vervolgens spreken de ministers over de voortgang van het Chicago
Defence Package. Hierbij zullen drie onderwerpen specifieke aandacht
krijgen, te weten het concept van gemeenschappelijke financiering
(Common Funding), prioritaire capaciteitentekorten (shortfalls) en de
concretisering van het Smart Defence concept.
Tijdens de informele dinersessie zullen de defensieministers naar
verwachting een strategische discussie voeren over de toekomst van het
bondgenootschap. Hierbij ligt de nadruk op aspecten gerelateerd aan de
toekomst van defensieuitgaven, het gezamenlijke ambitieniveau en het
concept van burden sharing.
Op de tweede dag van de bijeenkomst ontmoeten de bondgenoten en
Oekraïne elkaar in het kader van de Navo-Oekraïne Commissie (NUC).
Tenslotte komen de defensieministers van de troepenleverende landen
van de International Security and Assistance Force (ISAF) bijeen.

kst-28676-173
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 676, nr. 173

1

Connected Forces Initiative (CFI)
De missie in Afghanistan heeft geleid tot een hoog operationeel niveau en
intensieve operationele samenwerking tussen meer dan vijftig coalitiepartners. Het is van belang dit niveau te handhaven. Het CFI, dat berust op
drie pijlers (effectiever oefenen, effectiever opleiden en beter gebruik van
technologie), kan daarbij behulpzaam zijn door gezamenlijk trainen en
oefenen te bevorderen. Daarbij kunnen ook bestaande structuren worden
gebruikt, zoals de NATO Response Force (NRF) en (operationele)
samenwerking met partnerlanden. Ook Nederland, dat vrijwel uitsluitend
in internationaal verband optreedt, heeft een specifiek belang bij het
vergroten van de interoperabiliteit tussen de Navo-lidstaten en partnerlanden. De Navo beziet onder welke voorwaarden partnerlanden bij zowel
het CFI als Smart Defence kunnen worden betrokken. Ik zal tijdens de
bijeenkomst het belang van het behoud van interoperabiliteit en het
belang van samenwerking met partnerlanden onderstrepen.
Common Funding
In het kader van Smart Defence is tijdens de Chicago-top opdracht
gegeven tot herziening van het concept van gemeenschappelijke
financiering (Common Funding). De Navo en de individuele bondgenoten
moeten beschikbare fondsen slimmer en meer gezamenlijk inzetten. De
Navo onderzoekt de mogelijkheden om het beschikbare budget doelmatiger in te zetten en de inzetbaarheid (deployability) van beschikbare
capaciteiten te vergroten. Daarmee komen meer capaciteiten beschikbaar
voor de Navo, zonder dat bondgenoten meer gaan betalen. De Secretarisgeneraal zal zijn voorstellen toelichten om gezamenlijke financiering te
gebruiken voor een breder spectrum van activiteiten, zoals capaciteitenontwikkeling, operaties, en training en oefeningen. Nederland zal zich
blijven inzetten voor een bredere toepassing van het instrument van
Common Funding.
Capaciteitenontwikkeling/Smart Defence
De commandanten van de strategische commando’s van de Navo zullen
de ministers informeren over de meest urgente tekorten van het bondgenootschap en de benodigde investeringen in capaciteiten. Om de Navo
gereed te maken voor de drie kerntaken (gemeenschappelijke verdediging, crisisbeheersing en coöperatieve veiligheid) in 2020 (NATO Forces
2020), moet op een aantal gebieden worden geïnvesteerd. Zo dient op het
gebied van collectieve zelfverdediging geïnvesteerd te worden in Ballistic
Missile Defence, bij crisismanagement moet nadrukkelijker een comprehensive approach worden toegepast en bij de gemeenschappelijke
veiligheid spelen partnerlanden een steeds belangrijkere rol.
Capaciteitenontwikkeling blijft daarom hoog op de agenda van de Navo
staan. De economische crisis en de aanhoudende druk van de Verenigde
Staten op Europese bondgenoten om hun bijdragen te verhogen (burden
sharing), maken intensievere multinationale samenwerking tussen
Europese landen noodzakelijk. Smart Defence is gericht op het behoud
van de slagkracht van de Navo. Het biedt landen de mogelijkheid
beschikbare fondsen en capaciteiten op elkaar af te stemmen en deze
beschikbaar te stellen aan de Navo. Ook doelgerichte en doelmatige
samenwerking met partnerlanden buiten de Navo kan een bijdrage
leveren aan capaciteitenontwikkeling.
Nederland is voorstander van de bottom-up benadering van multinationale samenwerking, waarbij landen zelf het initiatief nemen om met
gelijkgestemde landen te werken aan capaciteitenontwikkeling. Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 676, nr. 173

2

heeft veel ervaring opgedaan op het gebied van multinationale samenwerking in Benelux-verband en in projecten zoals Benesam, het European
Air Transport Command (EATC), het Duits-Nederlands Legerkorps en de
European Gendarmerie Force (EGF) en deelt deze ervaring graag met
Navo-bondgenoten.
In aanvulling op de bottom-up benadering kan de Navo een belangrijke
coördinerende en faciliterende rol spelen bij multinationale samenwerking. De waarde van de Navo hierbij is vooral het bevorderen van
samenwerking tussen bondgenoten. Beschikbare instrumenten, zoals het
NATO Defence Planning Process (NDPP), Common Funding, CFI en Smart
Defence, moeten ook bij capaciteitenontwikkeling samenhangend en slim
worden ingezet. Ook goede coördinatie met de EU is daarvoor een
vereiste.
Herziening van het NDPP
Het NDPP heeft tot doel het verschil tussen ambities en mogelijkheden te
identificeren en de tekortkomingen door de lidstaten in hun nationale
planningscyclus te laten aanvullen. Tijdens de Top in Chicago besloten de
staatshoofden en regeringsleiders te laten onderzoeken hoe het NDPP
beter kan aansluiten bij de hedendaagse werkelijkheid. Daartoe moet het
NDPP niet alleen een langjarige doorkijk bieden, maar ook in staat zijn in
te spelen op grote wijzigingen in defensiebudgetten van lidstaten.
Bovendien moet het NDPP zichtbaarder en bruikbaarder worden. Als
onderdeel van de herziening van het NDPP moeten nationale plannen
beter worden afgestemd op de planning in Navo-kader. De Navo kan
capaciteitenplanning ondersteunen door consultaties tussen lidstaten te
bevorderen en toekomstige trends en behoeften te betrekken bij het NDPP.
Navo-Oekraïne Commissie (NUC)
Op de tweede dag van de bijeenkomst komt de Navo-Oekraïne Commissie
(NUC) bijeen. De bijeenkomst biedt de gelegenheid kennis te maken met
de nieuwe minister van Defensie van Oekraïne, Pavlo Lebedev. De NUC
zal spreken over de geplande defensiehervormingen van Oekraïne aan de
hand van het Medium Term Priorities Paper. Nederland levert een bijdrage
aan het Navo-project «Khmelnitsky». Dit project richt zich sinds december
2008 met succes op de re-integratie van ex-defensiepersoneel in Oekraïne
door onder andere het aanbieden van trainingen en omscholingscursussen. In de periode 2008–2012 droeg Nederland in totaal € 283.000,– bij
aan dit project. Nederland werkt als lead nation samen met andere
donoren, zoals Tsjechië, Polen, Luxemburg en Bulgarije. Het project wordt
na de einddatum in maart 2013 wellicht verlengd, indien er sprake is van
een duidelijke liquiditeitsbehoefte.
International Security Asistance Force (ISAF)
In een bijeenkomst van troepenleverende landen aan ISAF spreken de
defensieministers over de Navo-inzet in Afghanistan, de voortgang van
het transitieproces en relevante ontwikkelingen in de aanloop naar 2014,
waaronder de activiteiten die moeten worden ontplooid voor de terugtrekking (redeployment) van ISAF-materieel. Specifieke aandacht zal
worden besteed aan de financiering van de Afghan National Security
Forces (ANSF) na 2014. Zoals in de aanloop naar de Chicago-top aan uw
Kamer gemeld, zal Nederland in de periode 2015 – 2017 jaarlijks een
bedrag van 30 miljoen bijdragen, waarvan 5 miljoen voor het Afghaanse
leger en 25 miljoen voor de Afghaanse politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 676, nr. 173

3

De nieuwe commandant van de ISAF-missie, Generaal Dunford, zal de
ministers informeren over de ontwikkelingen in Afghanistan. Het grootste
deel van Afghanistan bevindt zich in de transitiefase, waarin geleidelijk de
verantwoordelijkheid voor de veiligheid wordt overgedragen aan de
ANSF. ISAF legt hierbij steeds meer de nadruk op begeleiding en training
van de ANSF.
De ministers zullen ten slotte worden geïnformeerd over het begin van de
planning voor de Navo-missie in Afghanistan na 2014. De missie zal zich
richten op de training en advisering van en de bijstand aan de Afghaanse
veiligheidsdiensten.
De minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 676, nr. 173

4