Besluit van
tot wijziging van het Scheepsafvalstoffenbesluit Rijn- en binnenvaart in
verband met het herstel van een omissie (lozen zeeschepen)

Op de voordracht van Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat van , nr.
IenW/BSK-2019/187383, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Gelet op de artikelen 6.2, eerste lid, onderdeel b, 6.6, eerste lid, en 6.7 van de
Waterwet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van, nr. );
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat van, nr.
IenW/BSK-, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel I
Artikel 77 van het Scheepsafvalstoffenbesluit Rijn- en binnenvaart wordt als volgt
gewijzigd:

1.
2.

Voor de tekst wordt de aanduiding “1.”geplaatst.
Er worden drie leden toegevoegd, luidende:
2. In afwijking van het verbod, bedoeld in artikel 4, kan toiletwater, afkomstig van
zeeschepen:
a. met minder dan 50 slaapplaatsen, of;
b. die bestemd zijn voor het vervoer van minder dan 50 passagiers, of;
c. waar minder dan 50 personen aan boord zijn,

die zich bevinden in zeehavens of op daarheen leidende zeetoegangswegen, die
moeten voldoen aan de bepalingen van het Internationaal Verdrag ter
voorkoming van verontreiniging door schepen, 1973, zoals gewijzigd door het
Protocol van 1978 daarbij, in een oppervlaktewaterlichaam worden gebracht voor
zover het afvalwater is behandeld in een zuiveringsinstallatie die is gecertificeerd
volgens hoofdstuk 4.1 van MEPC.159(55).
3. Het lozen van bedrijfsafvalwater uit keukens, eetruimten, wasruimten en
bijkeukens afkomstig van zeeschepen als bedoeld in het tweede lid, is
toegestaan indien het ontvangende oppervlaktewater door de lozing niet
zichtbaar of ruikbaar wordt verontreinigd.
4. In afwijking van het verbod, bedoeld in artikel 4, kan bedrijfsafvalwater uit
keukens, eetruimten, wasruimten, bijkeukens en toiletwater afkomstig van
zeeschepen:

a. met meer dan 50 slaapplaatsen, of;
b. die bestemd zijn voor het vervoer van meer dan 50 passagiers, of;
c. waar meer dan 50 personen aan boord zijn,
die zich bevinden in zeehavens of op daarheen leidende zeetoegangswegen, die
moeten voldoen aan de bepalingen van het Internationaal Verdrag ter
voorkoming van verontreiniging door schepen, 1973, zoals gewijzigd door het
Protocol van 1978 daarbij, in een oppervlaktewaterlichaam worden gebracht voor
zover het afvalwater is behandeld in een zuiveringsinstallatie zoals bedoeld in het
tweede lid en het effluent voldoet aan bij regeling van Onze Minister gegeven
voorschriften.
Artikel II
Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 juli 2020.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

2

Nota van toelichting
Algemeen
Met deze wijziging van het Scheepsafvalstoffenbesluit (hierna: SAB) wordt een omissie
hersteld met betrekking tot het lozen van huishoudelijk afvalwater door zeeschepen. In
het SAB was voor zeeschepen onbedoeld geen vrijstelling opgenomen van het in artikel
6.2, eerste lid, van de Waterwet opgenomen verbod om stoffen in een
oppervlaktewaterlichaam te brengen. Voorheen was een vrijstelling op de
lozingsvergunningplicht opgenomen in artikel 4, derde lid, van het Uitvoeringsbesluit
artikel 1, derde lid, Wet verontreiniging oppervlaktewateren. Bij de invoering van de
Waterwet is deze vrijstelling abusievelijk komen te vervallen. Op grond van artikel 6.2,
eerste lid, onder b, van de Waterwet kan van het verbod vrijstelling worden verleend bij
algemene maatregel van bestuur. Voor zeeschepen in zeehavens zal, naast de wijziging
van dit besluit, tevens de Scheepsafvalstoffenregeling Rijn- en binnenvaart (hierna:
SAR) worden gewijzigd zodat ook daar geen vergunningplicht geldt voor de lozing van
huishoudelijk afvalwater (grijs water) mits aan de voorwaarden van het Internationaal
Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen, 1973, zoals gewijzigd door
het Protocol van 1978 daarbij (MARPOL), wordt voldaan.
Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is belast met het toezicht op en de
handhaving van de regelgeving die middels het onderhavige wijzigingsbesluit gewijzigd
wordt. Het wijzigingsbesluit is voor een HUF-toets (Handhaafbaarheid, Uitvoerbaarheid
en Fraudebestendigheid) aan de ILT voorgelegd en is handhaafbaar, uitvoerbaar en niet
fraudegevoelig bevonden. Door de ILT is voorgesteld om uit te gaan van de normen voor
zuiveringsinstallaties zoals die zijn opgenomen in MEPC.159(55), omdat die praktisch
gelijkwaardig is aan MEPC.227(64). Door verwijzing naar die norm kunnen schepen met
installaties van voor 2016 ook voldoen aan de nieuwe lozingsvoorwaarden.
Administratieve lasten
De administratieve lasten blijven met de aanpassing van dit besluit ongewijzigd.
Voor- en nahang en Internetconsultatie
Dit besluit moet overeenkomstig artikel 6.25, tweede lid, van de Waterwet worden
voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer. Het besluit heeft van
tot
voorgehangen bij beide Kamers.
Er heeft geen internetconsultatie plaatsgevonden met betrekking tot de in dit
wijzigingsbesluit opgenomen wijzigingen aangezien er een wettelijke plicht tot
voorpublicatie is en eenieder hierop kan reageren. Dit is als een uitzonderingsgrond
genoemd in de brief van de Minister van Justitie van 15 januari 2008 (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2007—2008, 29 279, nr. 62) op grond waarvan internetconsultatie
achterwege kan blijven.

3

Artikelsgewijs
Artikel I
De voorheen in artikel 2, onderdeel a, van de SAR opgenomen uitzondering van het SAB
voor zeeschepen die zich bevinden in zeehavens of op daarheen leidende
zeetoegangswegen, wordt met deze wijziging verplaatst naar artikel 77, tweede lid, van
het SAB en aangevuld met de clausulering van de naleving van de bepalingen in het
Internationaal Verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen, 1973, zoals
gewijzigd door het Protocol van 1978 daarbij (hierna: MARPOL). Deze laatste aanvulling
ontbrak in artikel 2, onderdeel a, van de SAR waardoor zeeschepen werden uitgezonderd
van de lozingsregels voor huishoudelijk afvalwater ongeacht of die schepen zich in de
havens houden aan de regels op grond van MARPOL. Daardoor vielen zeeschepen onder
het lozingsverbod van artikel 6.2 van de Waterwet waardoor zowel zwart- als grijs water
niet geloosd mocht worden. Dit terwijl binnenvaartschepen zowel zwart- als grijswater
mogen lozen. Met deze wijziging wordt deze omissie hersteld. In het CDNI is in artikel
9.01, derde lid, een verbod op het lozen van zwart en grijs water opgenomen voor –
kort gezegd – hotelschepen en passagiersschepen met meer dan 50 personen aan
boord. Artikel 9.01, vijfde lid, van het CDNI bepaalt dat dit verbod eveneens niet geldt
voor zeeschepen in zeehavens aan zeetoegangswegen die moeten voldoen aan de
bepalingen van Annex IV van MARPOL. Voor zeeschepen is MARPOL Annex IV van
toepassing zodra het schip buitengaats komt. Tot 3 mijl uit de kust geldt daarbij dat
alleen behandeld zwart water geloosd mag worden.
Met deze wijziging mogen zeeschepen waar minder dan 50 personen (passagiers en/of
bemanningsleden) tegelijkertijd aan boord (kunnen) zijn toiletwater op het
oppervlaktewater lozen indien het afvalwater wordt behandeld in een gecertificeerde
zuiveringsinstallatie die voldoet aan de voorschriften die door de Internationale
Maritieme Organisatie (hierna: IMO) op 13 oktober 2006 zijn aangenomen middels
resolutie MEPC.159(55) “ Revised Guidelines on implementation of effluent standards
and performance tests for sewage treatment plants”. Deze voorschriften zijn opgesteld
door de Marine Environment Protection Committee (hierna: MEPC) van de IMO en op 1
januari 2010 in werking getreden. Deze resolutie vervangt resolutie MEPC.2(VI) die
hetzelfde onderwerp betreft. De specificaties waaraan het effluent moet voldoen zijn
opgenomen in Hoofdstuk 4.1 van de resolutie. Deze voorschriften zijn afhankelijk van de
installatiedatum van een zuiveringsinstallatie. Voor zuiveringsinstallaties die op of na 1
januari 2010 zijn geïnstalleerd gelden de normen zoals opgenomen in hoofdstuk 4.1.
Er zijn in MARPOL geen lozingsvoorwaarden gesteld ten aanzien van het lozen van grijs
water. In het derde lid is opgenomen dat grijs water mag worden geloosd indien het
geen zichtbare of ruikbare verontreiniging veroorzaakt.

4

In het vierde lid is bepaald dat zeeschepen waar meer dan 50 personen (passagiers
en/of bemanningsleden) tegelijkertijd aan boord kunnen zijn hun grijs en zwart
afvalwater mogen lozen indien het afvalwater voldoet aan de voorschriften die bij
ministeriële regeling daaraan worden gesteld. Hiertoe is de Scheepsafvalstoffenregeling
gelijktijdig met de onderhavige wijziging aangepast.
Artikel II
Dit besluit treedt in werking op 1 juli 2020. Dit is gebaseerd op de vaste
verandermomenten voor algemene maatregelen van bestuur.

DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

5