Hoofdstuk 4

Zuid

219

integrale
gebiedsopgaven
: verkenning
: VROM en VenW

Spoorzone Roosendaal

fa s e
ministerie

zuid

O n d e rw e rp	:

Probleem
Al ruim een decennium lang proberen de

terreinen en de stad als geheel.

betrokken publieke partijen de spoorzone van

De opgave waar Roosendaal voor staat is

Roosendaal (80 ha) te herontwikkelen. De

complex doordat er diverse knelpunten zijn

ligging van deze zone midden in het stedelijk

zoals uitplaatsing bedrijven, externe veiligheid,

gebied maakt dit in meerdere opzichten wen-

infrastructurele en diverse milieuaspecten.

selijk en logisch.

Voordeel is dat aanpalende gebieden (zullen)
worden herontwikkeld, zoals de stationsom-

VROM en VenW werken samen met Pro-

geving en een woningbouwlocatie. Dit bete-

Rail en NS aan het stimuleren van integrale

kent dat de planvorming en uitvoering van de

herontwikkeling van spoorzonegebieden in

spoorzone snel ter hand kan worden genomen

Nederland. Spoorzone Roosendaal is één van

als onderdeel van de totale herontwikkeling.

de voorbeeldprojecten.
De betrokken partijen hebben de ambitie de

Doel van de verkenning is te onderzoeken

verouderde spoorzone integraal te heront-

welke infrastructurele en ruimtelijke oplos-

wikkelen tot een nieuwe, moderne wijk voor

singen er zijn om de gebiedsontwikkeling in

wonen, onderwijs, zorg, leisure en andere

de spoorzone Roosendaal mogelijk te maken.

bovenregionale voorzieningen. Hiervoor zul-

Gedacht wordt aan maatregelen om de externe

len ingrepen in de infrastructuur in nauwe

veiligheidsproblematiek terug te dringen, het

samenhang moeten worden uitgevoerd met

creëren van een nieuwe verbinding om de bar-

de vastgoedontwikkeling en de opwaardering

rièrewerking van het spoor te verminderen en

van de openbare ruimte en architectonische

mogelijke uitplaatsing van spoorfuncties.

kwaliteit. De herontwikkeling zal een impuls
geven voor het stationsgebied, omliggende

waterkeren
: verkenning
: VenW

O n d e rw e rp	:
fa s e

Zandhonger Oosterschelde

ministerie

Zoals destijds voorzien stroomt er sinds de

intergetijdegebied en in 2100 nog maar 1500

aanleg van de Oosterscheldewerken min-

hectare. Deze erosie heeft negatieve gevolgen

der water in en uit de Oosterschelde. Omdat

voor de getijdennatuur, terwijl de stormvloed-

de getijdengeulen te groot zijn voor de klei-

kering in de Oosterschelde juist was bedoeld

nere hoeveelheid water stroomt het daardoor

ter behoud van deze natuur.

zuid

Probleem

langzamer dan voorheen en heeft onvoldoende kracht om sediment te verplaatsen

VenW en LNV zijn in 2007 gestart met een

van de geulen naar het intergetijdengebied.

verkenning om inzicht te krijgen in de effec-

De afbrekende krachten werken nog wel,

ten van handhaving huidig beleid (= niets

maar de opbouwende krachten niet. Dit pro-

doen) en welke beheersmaatregelen moge-

ces staat bekend als ‘zandhonger’ en heeft een

lijk zijn. Onderdeel van de verkenning is het

negatieve invloed op de waterveiligheid, op

doen van proeven (o.a. een proefsuppletie)

gebruiksfuncties en op de natuurwaarden van

om te testen of de maatregelen effectief zijn.

dit als Natura 2000 aangewezen gebied.

In 2009 is een onderzoek gestart naar band-

De erosie van de platen, slikken en schorren

breedte van de ingrijpmogelijkheden door een

heeft effect op de golfaanval op de dijken en

aantal toekomstbeelden te ontwikkelen met

daarmee op de levensduur ervan.

verschillende ambities, variërend van ‘maximaal ingrijpen’ (zandhonger stillen) tot ‘niets

Momenteel erodeert zo’n 50 hectare interge-

doen’. Van deze toekomstbeelden worden de

tijdengebied per jaar. De verwachting is dat

vereiste investeringen en baten (in termen van

dit verdubbelt tot 100 hectare per jaar, met

veiligheid en natuurbehoud) berekend. De

als gevolg dat rond 2050 nog maar de helft is

verwachting is dat de verkenningsfase in 2013

overgebleven van de huidige 10.000 hectare

zal zijn afgerond.

220

waterbeheren
: verkenning
: VenW

O n d e rw e rp	:
fa s e
ministerie

zuid

Grevelingen water en getij
Probleem
In 2002 is geconstateerd dat de waterkwaliteit

Daarnaast wordt bekeken in hoeverre een ver-

en de ecologie van het Grevelingenmeer ach-

groting van de doorlaat in de Brouwersdam

teruit gaan. Zo is er onder andere sprake van

gecombineerd kan worden met andere func-

zuurstofloosheid, afname van vogels, verdwe-

tionaliteiten, zoals een scheepvaartverbinding

nen zeegras, overmatige algenbloei, afster-

of een getijdenenergiecentrale.

vend zeesla (stankoverlast), afname van mos-

De verkenning is begin 2009 afgerond. In

sels en oesters en verruiging van de oevers.

het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2009 is
afgesproken de verkenning uit te breiden met

Doel van de verkenning is te onderzoeken

elementen uit het MIRT Spelregelkader. Er zal

welke mogelijke oplossingen er zijn om de

onder andere een plan-MER worden uitge-

waterkwaliteit te verbeteren en de natuur-

voerd naar de reconstructie van de Brouwers-

waarden te versterken. Gedacht wordt aan

dam. Oplevering is voorzien in 2011.

het vergroten van de doorlaat in de Brouwersdam met de introductie van getij op het Grevelingenmeer tot gevolg. Ook andere oplossingsrichtingen zoals beheersmaatregelen
(bijvoorbeeld baggeren) en doorspoelopties
worden onderzocht. In 2009 - 2010 wordt
de Flakkeese Spuisluis in de Grevelingendam
weer in gebruik genomen. Hiermee ontstaat
een verbinding tussen de Oosterschelde en
het Grevelingenmeer. In de verkenning wordt
dit al meegenomen als nieuwe infrastructuur.

waterbeheren
: verkenning
: VenW

O n d e rw e rp	:
fa s e

Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke Delta

ministerie

De Deltawerken hebben veiligheid gebracht.

In het Uitvoeringsprogramma Zuidwestelijke

Een belangrijk nadeel van de Deltawerken is

Delta wordt bij het herstel van estuariene

echter het wegvallen van estuariene dyna-

dynamiek verkend hoe de onderlinge samen-

miek, waardoor de natuurlijke processen in

hang tussen de verschillende waterprojecten

de Zuidwestelijke Delta zijn verstoord. Het

in de Zuidwestelijke Delta kan worden gereali-

Haringvliet, de Oosterschelde, het Volkerak-

seerd, ook vanuit de verbinding met watervei-

Zoommeer en het Veerse Meer zijn tussen

ligheid en regionale gebiedsontwikkeling met

1960 en 1987 van elkaar gescheiden. Hierdoor

het oog op kansen voor duurzame economie,

zijn geïsoleerde bekkens ontstaan waardoor

wonen, recreatie en natuur. Bij deze verken-

de natuurlijke samenhang van de Zuidweste-

ning werken rijk, provincies en waterschappen

lijke Delta is verdwenen.

samen in het programmabureau Zuidweste-

zuid

Probleem

lijke Delta.
Het opnieuw toelaten van natuurlijke processen door het gecontroleerd opheffen van de

Het uitvoeringsprogramma vormt de basis

harde scheiding tussen de diverse waterbek-

voor de gebiedsofferte vanuit de Zuidweste-

kens van de Zuidwestelijke Delta geeft een

lijke Delta aan het Nationaal Deltaprogramma.

herstel van de estuariene dynamiek: interge-

De verkenning in de vorm van het Uitvoe-

tijdennatuur krijgt betere kansen, de water-

ringsprogramma Zuidwestelijke Delta wordt

kwaliteit verbetert, het natuurlijk productie-

afgerond in 2010.

vermogen van het water wordt vergroot en
vismigratie van en naar zee is weer op meer
locaties mogelijk.

221

hoofdwegen
: verkenning
: VenW

O n d e rw e rp	:
fa s e
ministerie

zuid

A58/A67 Bergen op Zoom (Markiezaat) - Venlo
(Zaarderheiken)
Probleem
De 100 km lange A58 verbindt de meeste

is afgesproken om samen met de regio de ver-

grote Brabantse steden onderling (oost-west).

kenning naar de A58 en A67 op te pakken,

Bovendien is de route onderdeel van de ver-

zodat in het najaar een planning voor de ver-

bindingen Rotterdam - Antwerpen en Rotter-

kennende studies gereed is.

dam - Zuidoost Nederland (noord-zuid). De
A58 komt uit de Netwerkanalyse Brabantstad
naar voren als een knelpunt in de provincie. In
de LMCA wegen is het traject tussen Tilburg
en Breda aangemerkt als potentieel knelpunt,
vanwege de hoge intensiteit van vrachtvervoer, in combinatie met de dimensionering van
de weg (2x2 rijstroken).
De 75 km lange A67 is een belangrijke verbinding tussen de Belgische grens en de Duitse
grens. Het aandeel vracht is op deze verbinding hoog, waardoor in- en uitvoegproblemen
ontstaan bij aansluitingen. Ook scoort de weg
ongunstig op verkeersveiligheid. Uit de LMCA
blijkt dat er hier nog geen doorstroom problemen zijn, indien wordt getoetst aan reistijdnormen uit de Nota Mobiliteit.
In het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2009

hoofdvaarwegen
: verkenning
: VenW

O n d e rw e rp	:

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen in de Rijn/
Scheldeverbinding

fa s e
ministerie

zuid

Probleem
In het kader van de Nota Mobiliteit is gesignaleerd dat er sprake is van een potentieel
knelpunt ten aanzien van het aantal ligplaatsen op de Rijn-Scheldeverbinding. Het gebrek
aan ligplaatsen bemoeilijkt een goede logistieke planning voor de binnenvaartondernemer in verband met de internationale wet- en
regelgeving op het gebied van vaar- en rusttijden. Daarnaast vergroot de ontoereikende
ligplaatscapaciteit de kans op mogelijk onveilig
vaargedrag. Naast veiligheid in het algemeen
gaat het tevens om voldoende ligplaatsruimte
voor schepen met gevaarlijke stoffen. In de
verkenning wordt aandacht besteed aan de
benutting van de bestaande ligplaatsen en
overige knelpunten op de corridor, met name
bij de sluizencomplexen Volkerak, Kreekrak,
Krammer en Hansweert. De verkenning wordt
in 2009 opgeleverd. Nadere besluitvorming
over een planstudie zal plaatsvinden in 2010.

222

integrale
: gebiedsopgaven
verkenning
: VenW

fa s e

Pilot MIRT-verkenning Zuidoostvleugel
BrabantStad

ministerie

Probleem
De Zuidoostvleugel BrabantStad is een toon-

seren en het middengebied te ontlasten is een

aangevende kennis- en innovatieregio en een

verkeersruit om Eindhoven en Helmond nodig

belangrijke kennisregio in Europa. Deze positie

die de verschillende woon- en werklocaties

is mede te danken aan de unieke combinatie

met elkaar verbindt.

van wonen, werken en landschap. De regio wil

In het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2009

dit uitbouwen onder de noemer ‘Brainport’.

zijn de volgende afspraken gemaakt:

Dit is uitgewerkt in de pilot MIRT-verkenning

•

VenW zegt E 254 mln toe voor realisatie

Zuidoostvleugel BrabantStad die in oktober

van Eindhoven/Helmond, voltooiing ver-

2008 is verschenen. De verkenning is uitge-

keersruit (zie desbetreffende projectblad).

voerd door de provincie Noord-Brabant, de

•

Rijk en regio wijzen het Middengebied tus-

ministeries van VenW, VROM, LNV, EZ en de

sen Eindhoven en Helmond aan als rijksbuf-

Stadsregio Eindhoven.

ferzone. Een overeenkomst daartoe wordt
in de tweede helft van 2009 getekend.

In de A2-zone aan de westzijde van Eindho-

•

Rijk en regio werken een aanpak uit om

ven dienen de internationale ambities waar

de groen-blauwe structuren in het gebied

gemaakt te worden (zie desbetreffend pro-

te versterken. Naast de maatregelen die

jectblad). Aan de oostzijde bij Helmond moet

nodig zijn voor compensatie/mitigatie van

vooral extra ruimte voor reguliere bedrijvig-

de Ecologische Hoofdstructuur als gevolg

heid worden gevonden. In het groene Mid-

van de voltooiing van de Ruit rond Eindho-

dengebied tussen Eindhoven en Helmond

ven en Helmond, zullen ook andere maat-

zijn sereniteit, natuur en duurzaamheid de

regelpakketten worden betrokken. In het

leidende thema’s. Om concentratie van werk-

bestuurlijk overleg MIRT najaar 2009 zul-

gelegenheid aan de west- en oostzijde te reali-

len hier afspraken over worden gemaakt.

223

zuid

O n d e rw e rp	:

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Den Bosch Spoorzone

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase			

		

g

Financiën					

g

Probleem

voor herontwikkeling en in 2013 met de her-

Toelichting wijzigingen

Het project Bossche Spoorzone (200 ha)

ontwikkeling gestart kan worden.

2009: het project is in het voorjaar van 2008

omvat de integrale gebiedsontwikkeling van

van de verkenningsfase overgegaan naar de

een nieuw centrumstedelijk gebied ten wes-

Kop van ’t Zand betreft de transformatie van

planstudiefase. In juni 2008 is het taakstel-

ten van het spoor en de historische binnen-

bedrijventerrein naar een gemengd gebied

lend budget voor het project vastgesteld,

stad van Den Bosch. De zone is opgedeeld

met wonen en werken. Het totale plangebied

waarmee het project van de planstudiefase

in meerdere deelprojecten en ondergaat een

beslaat 16 ha. Op een deel daarvan, de locatie

is overgegaan naar de realisatiefase.

volledige metamorfose. De herontwikkeling

Koudijs, wordt een programma met woning-

is gestart met het Paleiskwartier, een ontwik-

bouw (sociaal/middelduur/duur, in totaal 167

keling met publieksfuncties en woningen. Het

eenheden) en culturele/commerciële voorzie-

deelproject dat nu aan de orde is omvat een

ningen (4000 m2 bvo) geprojecteerd.

tiental onderdelen waarvan de belangrijkste:
de herontwikkeling van Kop van het Zand, het

Voor Ponte Palazzo geldt dat de verbinding

verbreden van de spoorbrug, het verbeteren

tussen het centraal gelegen Paleiskwartier en

van de verbinding tussen Paleiskwartier en het

de economisch sterke binnenstad kan leiden

centrum (Ponte Palazzo), het doortrekken van

tot een hoogstedelijk gebied met functiemen-

de Parallelweg naar de A59 en maatregelen

ging en hoge dichtheden.

ter verbetering van de ontsluiting en het parkeren rond de Brabanthallen.

Tijdschema mijlpalen
Start realisatie: 2008

Beschrijving oplossing

Oplevering: 2017

Voor het plangebied Kop van ’t Zand en Ponte
Palazzo geldt dat het planologische kader

Financiën

wordt gevormd door de Ruimtelijke Structuur-

Taakstellende rijksbijdrage: E 13 mln uit het

visie en de Ontwikkelingsvisie Stadscentrum,

Nota Ruimtebudget.

beiden in 2003 vastgesteld. Omdat de herontwikkeling van dit gebied afhankelijk is van

Marktbenadering

de uitplaatsing van een mengvoederbedrijf,

In september 2008 is door de gemeenteraad

is nog geen ontwerpbestemmingsplan opge-

het Ruimtelijk Plan Paleiskwartier-Zuid vastge-

steld. Wel zijn voorstudies verricht naar de

steld. In het Ruimtelijk Plan zijn de randvoor-

bebouwingsmogelijkheden en de exploitatie.

waarden voor de verdere uitwerking en reali-

Nu zekerheid is over de uitplaatsing van het

satie van de Ponte Palazzo vastgelegd. Vervol-

mengvoederbedrijf, start de gemeente met

gens heeft een meervoudige ontwerpopdracht

de definitieve planvorming. De verwachting is

plaatsgevonden en is deze gegund.

dat het mengvoederbedrijf in 2012 de productie daadwerkelijk overbrengt naar een andere

Verantwoordelijk

locatie, de bedrijfspercelen beschikbaar komen

Gemeente Den Bosch.

224

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Maastricht Belvédère

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

Probleem

		

g

Financiën						

g

openbare ruimte binnen plangebied);

Toelichting wijzigingen

Bellevuepark zuid (betreft parkaanleg deels

2010: het project is in het najaar van 2008

280 ha aan de noord-westrand van Maas-

voor bewoners en deels ten behoeve van

van de verkenningsfase overgegaan naar

tricht. Het gaat om een verouderd bedrij-

realisatie ecologische zone in het kader van

de planstudiefase. In februari 2009 is de

venterrein, dat wordt omgevormd tot een

de Flora en Faunawet);

taakstellende rijksbijdrage voor het project

behoud cultureel erfgoed; Sphinxgebouw,

vastgesteld, waarmee het project van de

Timmerfabriek en Brandweerkazerne.

planstudiefase is overgegaan naar de reali-

Belvédère is een herstructureringsgebied van

gemengd woon- en werkgebied. Dit vraagt
om een integrale benadering. Het gaat in 25

•

•

jaar om 9.000 woningen, 150.000 m kan-

satiefase.

2

tooroppervlak en 40.000 m2 winkeloppervlak.

De rijksbijdrage is gekoppeld aan deze eer-

Daarnaast gaat het om infrastructuur (bereik-

ste fase van het project en specifiek bestemd

baarheid) en een kwaliteitsimpuls voor de

voor bovengenoemde onderdelen die een bij-

openbare ruimte inclusief waardevolle gebie-

drage leveren aan rijksdoelstellingen als mooi

den vanuit oogpunt van ecologie en cultuur-

Nederland, zuinig ruimtegebruik, realiseren

historie. Het gebied wordt momenteel geken-

van sterke steden en behoud van cultureel

merkt door aantrekkelijke hoogteverschillen,

erfgoed.

veel water en groen. Een stukje daarvan ligt in
een rijksbufferzone. Tegelijkertijd zijn er veel

Voor deze fase is het Masterplan inmiddels

verwaarloosde plekken, is er een forse milieu-

vertaald in bestemmingsplannen en is de

overlast en ligt er de aandachtswijk Bosch-

daadwerkelijke sloop en vervolgens bouw van

poort. Het Masterplan gaat uit van reductie

start gegaan.

van milieuoverlast en de instandhouding en
uitbreiding van de natuurwaarden.

Tijdschema mijlpalen
Start realisatie: 2008

Beschrijving oplossing

Oplevering: 2011 (fase 1)

Aangezien het een omvangrijk gebied is, is het
project in twee fasen verdeeld. Voor de peri-

Financiën

ode 2007- omstreeks 2011 gaat het om:

Taakstellende rijksbijdrage: E 10 mln uit het

•

Nota Ruimtebudget.

ongeveer 1240 woningen waarvan 900
koopsector en 340 huur diverse koop-

•

huurprijssegmenten, deels grondgebonden

Verantwoordelijk

en deels gestapeld;

Gemeente Maastricht.

25.000 m bedrijvigheid in ICT-boulevard,
2

een cultuurfabriek met samenvoeging van
verschillende cultuuronderdelen uit de
stad;
•

openbare ruimte (betreft aanpak deel
hoofdinfrastructuur rondom Sphinx en

225

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: realisatie
m i n i s t e r i e : VROM

Waterdunen

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase			

		

g g

Financiën						

g

Probleem

voor zoutwaternatuur/Wetland en 50 ha voor

Toelichting wijzigingen

West Zeeuws - Vlaanderen wordt geconfron-

het recreatiecomplex. Dit recreatiecomplex

2009: het project is overgegaan van de ver-

teerd met sociaal-economische problemen.

bevat 400 recreatiewoningen, een camping

kenningsfase naar de planstudiefase.

De leefbaarheid van het gebied neemt af door

met 300 staanplaatsen en een hotel met circa

onder andere bevolkingskrimp en vergrijzing,

80 kamers. Het rijk is onder andere met het

2010: in februari 2009 is de taakstellende

het wegvallen van de autoveerdienst en afne-

CRA betrokken bij dit inrichtingsplan.

rijksbijdrage voor dit project vastgesteld,

mende werkgelegenheid in landbouw, visserij

waarmee het project is overgegaan naar de

en het bankwezen. Vanwege onvoldoende vei-

Tijdschema mijlpalen

ligheid moet de kust ter plaatse van het plan-

Start realisatie: 2010

gebied landwaarts worden versterkt (Zwakke

Oplevering: 2014

realisatiefase.

Schakel), als gevolg waarvan onder andere de
bestaande camping moet worden verplaatst.

Financiën

De ruimtelijke kwaliteit van het gebied is

Taakstellende rijksbijdrage: E 18 mln uit het

onvoldoende.

Nota Ruimtebudget. De projectkosten bedragen inclusief de kosten voor kustversterking

Beschrijving oplossing

ongeveer E 200 mln, waarvan ongeveer E 100

Voor het gebied is een gebiedsplan opgesteld,

mln voor het door een private partij te realise-

waarmee weer perspectief aan het gebied

ren recreatiecomplex.

moet worden gegeven. Kansen worden vooral
gezien in vernieuwing en versterking van de

Politiek / bestuurlijk

dag- en verblijfsrecreatie, in combinatie met

Project is bij de Nota Ruimte als één van de

het versterken van de ruimtelijke kwaliteit

voorbeeldprojecten voor ontwikkelingspla-

van dit in een Nationaal Landschap gelegen

nologie aangewezen. In 2007 is het project

gebied. De ter plaatse uit te voeren kustver-

als één van de Nota Ruimtebudget projecten

sterking wordt aangegrepen om het gebied

geselecteerd.

een kwaliteitsimpuls te geven door de landwaartse versterking te combineren met de

Marktbenadering

ontwikkeling van enkele honderden hecta-

Het project wordt in een publiek-private

res unieke zoutwaternatuur/Wetland via een

samenwerking (PPS) van regionale overheids-

gereguleerd getij. Hierdoor wordt een hoog-

partijen, een recreatieondernemer en een

waardig ecologisch milieu gecreëerd, waarbin-

landschapsstichting uitgevoerd.

nen een uniek recreatieconcept met (buitenlandse) toeristische aantrekkingskracht wordt
gerealiseerd.
Momenteel wordt gewerkt aan het inrichtingsplan voor het 350 ha grote gebied. Daarvan is
50 ha voor de kustversterking, circa 250 ha

226

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: waterkeren
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Grensmaas

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Tijdschema
Financiën		

g			

Politiek/bestuurlijk		

g		

g

g g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

De hoogwaters op de Rijn en Maas in 1993

Taakstellend budget: E 142 mln (incl. BLD-bij-

2005: het project is overgegaan van de plan-

en 1995 leverden veel overlast en schade op.

drage E 86 mln).

studiefase naar de realisatiefase.

Na deze hoogwaters presenteerde het kabinet

Bijdragen van derden nog bij te dragen: E 8

in februari 1995 het Deltaplan Grote Rivie-

mln (convenantpartners LNV en provincie

ren. Het Grensmaasproject dat al in 1992 was

Limburg). Project maakt deel uit van het pro-

komst tussen overheden en consortium gete-

gestart onder het motto ‘Groen voor Grind,

gramma Maaswerken.

kend en is POL Grensmaas vastgesteld. Er is

ling hoogwaterbescherming erbij. Het Delta-

Politiek / bestuurlijk

ringen en Noodoverloopgebieden.

plan Grote Rivieren is de basis voor de plan-

Convenanten: eindplan Grensmaas is decem-

vorming van de Grensmaas.

ber 2001 geaccordeerd door de betrokken

2008: POL Grensmaas is in februari 2007

partijen (Verkeer en Waterstaat, LNV en pro-

onherroepelijk geworden.

een mooie ruil’ kreeg hiermee haar doelstel-

2006: op 1 juli 2005 is uitvoeringsovereen-

e 55 mln overgeheveld uit de risicoreserve-

Beschrijving oplossing

vincie Limburg). Het eindplan is met een bij-

Reductie van de wateroverlast in de gebieden

behorende concept uitvoeringsovereenkomst

2009: de hoofdvergunningen zijn in decem-

achter de kaden tot een beschermingsniveau

aangeboden aan het uitvoerende Consortium

ber 2007 onherroepelijk geworden. In 2008

van 1:250 via verlaging van de hoogwater-

Grensmaas dat op basis daarvan een concept

is het consortium op de eerste locaties

standen in de Maas. Dit wordt bewerkstelligd

uitvoeringsplan heeft opgesteld. Met het con-

gestart met uitvoerende werken.

door rivierverruimende maatregelen, waar-

sortium is daarvoor een intentieovereenkomst

door tegelijkertijd natuurontwikkeling, ecolo-

getekend. Op 1 juli 2005 is de uitvoeringsover-

gisch herstel en grindwinning plaatsvinden.

eenkomst tussen overheden en consortium
getekend en heeft de provincie Limburg het

Tijdschema mijlpalen

Provinciaal Omgevingsplan (POL) Grensmaas

Projectbesluit: 2003

vastgesteld. In februari 2007 heeft de Raad

Start realisatie: 2005

van State alle tegen het POL Grensmaas inge-

Oplevering:

stelde beroepen ongegrond verklaard. Daar-

2017 hoogwaterbescherming

mee is dit POL onherroepelijk geworden. De

2018 natuur

hoofdvergunningen zijn in december 2007

2022 grindwinning en oplevering

onherroepelijk geworden. In 2008 is het consortium op de eerste locaties gestart met uitvoerende werken.

227

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: waterkeren
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Herstel steenbekledingen Oosterschelde
en Westerschelde

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen

g		

Financiën		

g

g g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

In 1996 werd, op grond van nieuwe inzich-

Taakstellend budget: E 945 mln (incl. BLD-

2005: het project ‘Herstel steenbekleding

ten, geconstateerd dat een groot deel van de

bijdrage E 43 mln). Dit budget is opgenomen

(exclusief Flevoland)’ heeft betrekking op de

dijkbekledingen van gezette steen niet voldoet

onder ‘Dijkversterking en Herstel steenbekle-

Westerschelde en de Oosterschelde. Gelet

aan de in de Wet op de waterkering gestelde

ding’.

op de omvang van beide deelprojecten en

veiligheidsnormen. Dit bleek na uitvoering van

het verschil in fase is besloten het project te

een globale landelijke inventarisatie van dijk-

Politiek / bestuurlijk

splitsen. Voor beide projecten zijn op aparte

bekledingen van gezette steen.

Convenanten: de volgorde van de verbe-

projectbladen opgenomen.

teringswerken is vastgesteld volgens IBOS

Beschrijving oplossing

(Integrale Beoordeling Oosterschelde). Dit is

2006: de projectkosten Oosterschelde en

Naar aanleiding van het besluit van de Minis-

gerelateerd aan de evenredige verdeling van

Westerschelde zijn aangepast vanwege aan-

ter om zo snel mogelijk te starten is het pro-

de natuurbelasting. Dit is gebeurd in overleg

bestedingsresultaten (respectievelijk E -2

jectbureau Zeeweringen opgericht, dat sinds

met betrokken waterschappen en provincies.

mln en E -3 mln).

1997 werkt aan verbetering van de meest

Hierbij spelen ook andere criteria een rol , dan

onveilige vakken in Zeeland. Er is begonnen in

de in dit project spelende technische criteria.

2007: de projecten ‘Herstel steenbekledin-

de Westerschelde, waarbij gaande het project

Gedacht kan worden aan financiële, organi-

gen Oosterschelde’ en ‘Herstel steenbekle-

meer inzicht is verkregen in de problematiek.

satorische en bestuurlijke aspecten. Ook het

dingen Westerschelde’ bevinden zich alle-

Een nadere inventarisatie heeft plaatsgevon-

feit dat de Oosterschelde aangewezen is als

bei in de realisatiefase. Deze zijn derhalve

den aan de hand van de uitkomst van de (vijf-

‘Nationaal Park’ zal invloed hebben op de uit-

samengevoegd. De projectkosten zijn aan-

jaarlijkse) toetsing op grond van de Wet op

voering van deze werken.

gepast vanwege aanbestedingsresultaten

de waterkering in 2001. Hierover is in februari

(E -2 mln).

2003 aan de Tweede Kamer gerapporteerd.
Op basis van deze rapportage is een inventarisatie van de uit te voeren werken in de
Oosterschelde gemaakt. Hieruit is gebleken
dat circa 173 km steenbekleding in de Oosterschelde verbeterd moet worden.

Tijdschema mijlpalen
Oplevering: 2015

228

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: waterkeren
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Zandmaas

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema

g

Financiën		

g			

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

De hoogwaters op de Rijn en Maas in 1993

Taakstellend budget: E 539 mln (incl. BLD-bij-

2005: in 2004 is de planning voor de uitvoe-

en 1995 leverden veel overlast en schade op.

drage E 130 mln).

ring van de Maaskades rondom Roermond,

Na deze hoogwaters presenteerde het kabinet

Bijdragen van derden: E 12 mln (convenant-

Venlo, Gennep en Mook & Middelaar in ver-

in februari 1995 het Deltaplan Grote Rivieren.

partners LNV en provincie Limburg).

band met de plaatsing van de Maaskades

Dit plan is de basis voor de planvorming van

Project maakt deel uit van het programma

onder de Wet op de waterkering en de dis-

de Zandmaas.

Maaswerken.

cussie met de Waterschappen over de kosten

Beschrijving oplossing

Politiek / bestuurlijk

Het Zandmaastraject is 150 km lang en loopt

Toezegging: de politieke toezegging is om

van Linne tot Hedel. De maatregelen die

voor 1 januari 2008 aan 70% van de bevol-

risicoreserveringen en Noodoverloopgebie-

plaatsvinden vinden, zijn vervat in het Tracé-

king achter de kades in de Zandmaas een

den.

besluit Zandmaas/Maasroute en in het streek-

hoogwaterbescherming te bieden van 1:250

De projectkosten zijn aangepast vanwege

plan POL Zandmaas. Met de uitvoering van de

per jaar.

aanbestedingsresultaten (E -12 mln).

van Beheer en onderhoud, aangepast.
2006: er is E 51,5 mln overgeheveld uit de

maatregelen die onderdeel uitmaken van het
project Zandmaas wordt in 2015 aan de bevol-

2009: het budget is aangepast door extra

king achter de kaden van de Zandmaas een

ontvangsten van derden.

hoogwaterbescherming geboden van 1:250
en wordt beperkt natuur ontwikkeld. Maatregelen gericht op hoogwaterbescherming zijn
verbreding, verdieping, retentie, hoogwatergeulen en kadeverhoging.
Bij de Zandmaas, waarvoor door de convenantpartners middelen zijn gereserveerd, ligt
het accent op het zo snel mogelijk realiseren
van de hoogwaterbescherming (opdrachtgever VenW).

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2002
Start realisatie: 2002
Oplevering: 2017

229

zuid

P rov i n c i e

Zeeland,
Noord-Brabant,
Zuid-Holland
O n d e rw e rp	: waterbeheren
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Volkerak Zoommeer

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g

Tijdschema				

g

Financiën					

g

Probleem

worden getroffen om over voldoende zoet

Toelichting wijzigingen

Vanaf begin jaren ‘90 wordt in toenemende

water voor de landbouw, industrie en drink-

2006: het project is nieuw in de planstudie-

mate in de zomer blauwalgenbloei aangetrof-

water in het Benedenrivierengebied te kunnen

fase.

fen in het Volkerak Zoommeer (VZM). De

blijven beschikken.

oorzaak is een combinatie van hoge nutriën-

2008: door mogelijk extra maatregelen in

tenconcentraties en de lange verblijftijd daar-

Tijdschema mijlpalen

de infrastructuur wordt projectbesluit later

van in het water. Dit leidt tot veel overlast

Voorkeursbesluit: 2009

genomen en vertragen start realisatie en

voor verschillende gebruiksfuncties (oever- en

Projectbesluit: 2011/2012

oplevering.

verblijfsrecreatie, wonen, natuur, landbouw-

Start realisatie: 2012

water). Vanuit de scheepvaartfunctie van de

Uitvoering gereed: 2015/2017

Volkeraksluizen wordt een potentieel capaci-

2009: de maximale raming is verhoogd tot
E 250 mln als gevolg van de meest duurzame

teitsknelpunt voorzien als gevolg van de groei

Financiën

van het goederenvervoer. Daarnaast loopt een

Raming totale kosten: E 40 - 763 mln. De

planstudie naar de verruiming van de water-

maximale raming betreft de financiering van

berging in het VZM. Deze problemen worden

een nieuw doorlaatmiddel, het voorkomen

zoveel mogelijk in samenhang bekeken.

van zoutindringing in de Volkeraksluizen de

oplossing (het zoute alternatief).

compensatie in het benedenrivierengebied en

Beschrijving oplossing

een alternatieve zoetwateraanvoer voor de

In de periode 2005-2009 hebben het ministe-

land- en tuinbouw. De planstudie/MER is een

rie van VenW, de provincies Zeeland, Noord-

gezamenlijke traject, kostenverdeling (totaal

Brabant en Zuid-Holland en drie waterschap-

E 1,4 mln) 50% VenW en 50% provincies en

pen een planstudie/MER laten uitvoeren naar

waterschappen. De totale kosten voor de aan-

de verbetering van de waterkwaliteit, en met

vullende studie zijn E 0,4 mln.

name naar het terugdringen van de blauwalgenbloei. Er zijn twee alternatieven onder-

Politiek/bestuurlijk

zocht: het zoete en het zoute alternatief. Uit

In juni 2009 heeft de stuurgroep Zuidwes-

de planstudie blijkt dat alleen het zoute alter-

telijke Delta een advies uitgebracht aan de

natief, waarbij water uit de Oosterschelde

staatssecretaris van VenW en de minister van

wordt gebruikt om door te spoelen, gecom-

LNV over een pakket van maatregelen om de

bineerd met een beperkte getijdendynamiek

zoetwatervoorziening bij een zout VZM zo

op het meer, effectief is. De zoutdoordrin-

goed mogelijk te regelen.

ging door de sluizen naar aangrenzende zoete
wateren zal zoveel mogelijk worden beperkt.
Omdat het water in een zout Volkerak-Zoommeer niet meer geschikt is voor de landbouw,
zal hiervoor een alternatieve voorziening moeten komen. Ook zullen maatregelen moeten

230

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: waterbeheren
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Natuurcompensatieproject Perkpolder

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

g

Probleem

Natuurpakket Westerschelde E 12 mln (ten

Toelichting wijzigingen

Het natuurverlies ten gevolge van de tweede

laste van begroting van LNV)). Voor de rea-

2008: dit project is nieuw in de realisatie-

verruiming (1997/1998) van de vaargeul van

lisatie van het project is een projectrekening

fase.

de Westerschelde dient voldoende te worden

geopend bij het Groenfonds.

gecompenseerd.

Politiek / bestuurlijk
Beschrijving oplossing

Convenanten:

Voor de uitvoering van natuurcompensatie is

1. Verdrag met het Vlaams Gewest inzake de

een programma opgesteld, dat zowel binnen-

2e verruiming van de vaarweg in de Wes-

dijkse als buitendijkse projecten omvat. Een van
de buitendijkse projecten betreft Perkpolder.

terschelde (1995).
2. Bestuursovereenkomst inzake de uitvoering
van het Natuurcompensatieprogramma

Inpassing

Westerschelde met betrokken gemeenten,

De gebiedsontwikkeling Perkpolder combi-

waterschappen, Provincie Zeeland, Dienst

neert de natuurdoelstelling met een sociaal-

Landelijk Gebied en LNV (1998).

economische doelstelling. In een plangebied

3. Intentieovereenkomst inzake de Gebieds-

ter grootte van 500 ha worden, naast een ont-

ontwikkeling Perkpolder met Provincie

poldering van 75 ha, ‘wonen en recreatie’ ont-

Zeeland en gemeente Hulst (2004).

wikkeld. Van deze 75 ha natuurontwikkeling is

4. Bestuursovereenkomst tussen de publieke

35 ha (als extra bovenop het oorspronkelijke

partijen inzake de ontwikkeling en realisa-

plan voor 40 ha) opgenomen in het Natuur-

tie van het project Perkpolder (december

pakket Westerschelde (Ontwikkelingsschets

2007).

2010 Schelde-estuarium). Bovendien etaleert

5. Samenwerkingsovereenkomst Perkpolder

de gebiedsontwikkeling klimaatadaptaties,

tussen Provincie Zeeland, gemeente Hulst,

ontwikkeld in het Europese project Com-

AM Grondbedrijf en Bouwfonds Ontwik-

Coast, waarbij een duurzame bescherming
tegen overstroming wordt gecombineerd met
meervoudig ruimtegebruik.

keling (2008).
6. Samenwerkingsovereenkomst tussen Rijkswaterstaat en Dienst Landelijk Gebied
betreffende de realisatie van het natuur-

Tijdschema mijlpalen

compensatieproject Perkpolder (2009).

Start realisatie: 2008
Oplevering: 2013

Marktbenadering
Onder regie van Rijkswaterstaat heeft de

Financiën

Dienst Landelijk Gebied (DLG) de verant-

Voor dit project is E 31 mln gereserveerd (incl.

woordelijkheid voor de realisatie. DLG zal het

BLD-bijdrage E 0,47 mln, incl. bijdrage pro-

werk door middel van een E&C contract op de

vincie Zeeland E 3,3 mln, incl. bijdrage uit het

markt zetten.

231

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: waterbeheren
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Verruiming vaargeul Westerschelde

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g		

g

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijziging

De vaarweg naar Antwerpen is onvoldoende

De uitvoeringskosten voor de verruiming van

2006: het project is overgegaan van de ver-

diep voor de verwachte groei van container-

de vaargeul (raming E 240 mln) worden door

kenningsfase naar de planstudiefase.

schepen.

de Vlaamse overheid gedragen. Tussen Neder-

Een derde verruiming van de vaargeul in het

land en Vlaanderen is afgesproken dat Neder-

2008: het project is overgegaan van de plan-

Schelde-estuarium zorgt ervoor dat schepen

land voor maximaal E 31 mln bijdraagt (inclu-

studiefase naar de realisatiefase.

met een diepgang van 13,10 meter onaf-

sief BLD-bijdrage van E 3 mln).

hankelijk van het getij van en naar de haven

2010: in juli 2009 heeft de Raad van State

van Antwerpen kunnen varen. Hiervoor die-

Politiek / bestuurlijk

in een voorlopige uitspraak geoordeeld dat

nen twaalf ondiepe gedeelten op Nederlands

Op 11 maart 2005 is door Vlaanderen en

met onvoldoende zekerheid is vastgesteld

grondgebied en twee op Vlaams grondgebied

Nederland het derde Memorandum van

dat de natuurlijke kenmerken van het gebied

te worden gebaggerd.

Overeenstemming getekend, waarmee ook

niet zullen worden aangetast. Aangezien de

de Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estua-

Raad van State begin 2010 een definitieve

Beschrijving oplossing

rium werd vastgesteld. Over uitvoering van de

uitspraak zal doen, is nog niet duidelijk of

De derde verruiming is onderdeel van de Ont-

Ontwikkelingsschets is op 21 december 2005

deze voorlopige uitspraak gevolgen heeft

wikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium. De

in Middelburg door Vlaanderen en Nederland

voor de mijlpalen.

verruiming van de vaargeul (zowel op Vlaams

een verdrag ondertekend, als onderdeel van in

als Nederlands grondgebied) wordt uitgevoerd

totaal vier Scheldeverdragen. Deze verdragen

en gefinancierd door Vlaanderen. Voor verrui-

zijn in februari 2007 door het Vlaamse Parle-

ming van de vaargeul op Nederlands grond-

ment goedgekeurd. De Tweede Kamer is eind

gebied wordt de Tracéwetprocedure gevolgd.

2007 akkoord gegaan met de verdragen en

Nederland financiert maximaal E 30 mln op

de Eerste Kamer in juli 2008. Het Tracébesluit

Nederlands grondgebied voor wrakkenber-

voor de vaarwegverruiming is genomen nadat

ging, kabels- en leidingbescherming, vaar-

de Eerste Kamer haar akkoord heeft gegeven.

geulwandverdediging en mogelijke herstel-

In 2009 zijn de uitvoeringsbesluiten genomen.

maatregelen in de Westerschelde, waarbij niet

Tegen Tracébesluit en uitvoeringsbesluiten is

duidelijk is dat de noodzaak tot herstel wordt

beroep aangetekend bij de Raad van State.

veroorzaakt door de verruiming.

Deze heeft de uitvoeringsbesluiten deels
geschorst in afwachting van de bodempro-

Tijdschema mijlpalen

cedure. Hierdoor kan vooralsnog niet worden

Projectbesluit (Tracébesluit): 2008

begonnen met de vaargeulverruiming. De

Start realisatie (Uitvoeringsbesluit): 2009

definitieve uitspraak van de Raad van State

Oplevering: verruiming vaargeul: 2010/2011

wordt begin 2010 verwacht.

Oplevering geulwandverdediging en wrakkenberging: 2012
Evaluatie monitoring: 2018

232

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (2)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Maasbracht - Geleen

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen		

g		

Tijdschema		

g g g g

g

Politiek/bestuurlijk						

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het verkeer op dit traject leidt op

Bij de bestuurlijke overleggen MIRT voorjaar

2006 : het project vervangt de projecten

termijn tot verkeersafwikkelingsproblemen.

2008 zijn met de regio afspraken gemaakt om

A2 Grathem - Urmond en A2/A76 Urmond

al eerder een spitsstrook in noordelijke richting

- Kerensheide - Hoensbroek. Start van de

Beschrijving oplossing

te realiseren (naast de spitsstrook in zuidelijke

uitvoering tot en met 2014 is niet voorzien.

Voor de huidige autosnelweg 2x2 rijstroken

richting uit het Maatregelenpakket Limburg)

Er zijn (bestuurlijk) afspraken gemaakt om

zijn naast het nulalternatief en het meest

en de noodzaak van een definitieve oplossing

(voorlopig) verder te studeren.

milieuvriendelijke alternatief, verschillende

tussen Maasbracht en Urmond opnieuw af te

verbredingsalternatieven in studie.

wegen voor de periode 2016 - 2018.

2007: conform afspraak uit het bestuurlijk

De spitstrook in noordelijke richting wordt

In het bestuurlijke overleg MIRT voorjaar 2009

overleg over het MIT 2006 worden de moge-

versneld gerealiseerd en het gedeelte Geleen

zijn verdere afspraken gemaakt met de regio.

lijkheden van de versnelling van het project

– Urmond wordt versneld in beide richtingen

Uitgangspunt blijft realisatie van de defini-

gezamenlijk onderzocht.

structureel aangepakt.

tieve verbreding van het volledige traject van
2x2 naar 2x3 in 2016, als de verkeersafwikke-

2008: de studie wordt voortgezet; de richt-

Tijdschema mijlpalen

ling dat nodig maakt. Inmiddels wordt met de

lijnen zijn verschenen in maart 2007.

Spitsstrook Geleen - Maasbracht

spoedaanpak naast de spitsstrook in noorde-

Wegaanpassingsbesluit: 2010

lijke richting, het gedeelte Geleen - Urmond

2009: het project is als gevolg van onder-

Start realisatie: 2011

reeds in beide richtingen aangepakt.

zoek naar luchtkwaliteit vertraagd.

Oplevering: 2011-2013
2010: in de bestuurlijke overleggen MIRT
Verbreding Maasbracht - Geleen

najaar 2008 en voorjaar 2009 zijn afspra-

Tracébesluit: 2013

ken gemaakt over de oplossingen en het

Start realisatie: 2014

tijdschema. Uitgangspunt blijft realisatie

Oplevering: 2016 - 2018

van de definitieve verbreding van het volledige traject van 2x2 naar 2x3 in 2016, als

Financiën

de verkeersafwikkeling dat nodig maakt.

Het taakstellend budget is voor deze projecten

Het gedeelte Geleen - Urmond is onderdeel

nog niet bepaald. Er is E 100 mln beschikbaar

van de spoedaanpak en wordt reeds in beide

uit de aanbestedingsmeevaller A73.

richtingen structureel aangepakt.

233

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Passage Maastricht

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema			

g

Financiën			

g

Politiek/bestuurlijk			

g

g

Probleem

2006 is de samenwerkingsovereenkomst gete-

Toelichting wijzigingen

Doordat de A2 de stad Maastricht doorkruist

kend, is een trechteringsbesluit genomen en

2007: de oplevering van het project is drie

is een meervoudige problematiek van ver-

gekozen voor de nadere uitwerking van een

jaar vertraagd.

keersafwikkeling, bereikbaarheid, kwaliteit

tunnel­alternatief onder het bestaande tracé.

De oorzaken daarvan zijn:

leefomgeving, veiligheid, barrièrewerking en

Op basis van de resultaten van de consultatie

• H et besluit in 2005 om het MER in twee

stedelijk ruimtegebruik rond de A2 ontstaan.

is door de bestuurlijke partijen bevestigd dat

fasen op te stellen, waarbij trechtering van

de eind 2008 door de marktpartijen aange-

de alternatieven na de eerste fase plaats

Beschrijving oplossing

boden plannen binnen de vooraf vastgelegde

vindt, in plaats in de richtlijnen voor het

Het project A2 Maastricht is een integraal

bestuurlijke kaders passen.

project, waarbij de gemeenten Maastricht en

MER;
• Uitstel van de marktbenadering tot nadat

Meerssen, de provincie Limburg en het rijk

Marktbenadering

bestuurlijke afspraken zijn gemaakt over

samenwerken om een oplossing te bieden

Bij dit project worden integrale projectontwik-

een budgettair tekort en het omgaan

voor de meervoudige problematiek van door-

keling (gebied, vastgoed en infrastructuur),

met risico’s. Hiervoor waren aanvullende

stroming en bereikbaarheid van de stad en de

procedurele vervlechting (Tracéwet en Ruim-

onderzoeken nodig. De afspraken zijn

regio en kwaliteit van de leefomgeving. Hierbij

telijke ordening) en innovatieve aanbesteding

vastgelegd in een samenwerkingsovereen-

wordt ingezet op PPS (combinatie van infra-

(vroegtijdige inschakeling van de markt) toe-

structuur en gebiedsontwikkeling).

gepast.

De budgetverhoging (E 202 mln) is veroor-

komst die 29 juni 2006 is getekend.

In 2006 is de PPC uitgevoerd. Op basis daar-

zaakt door het toevoegen van het BTW com-

Tijdschema mijlpalen

van is gekozen voor een DB-contract.

ponent, de toevoeging van de planstudiekos-

Tracébesluit: 2010

In november 2006 is de aanbesteding gestart

ten, een aanvullende risicovoorziening voor

Start realisatie: 2010

met plaatsing van de advertentie voor de

de problematiek ten aanzien van grondwater

Oplevering: 2016

Europese aanbesteding. De selectiefase van de

en lucht en een scopewijziging (van 2 x 2/

aanbesteding is op 21 maart 2007 afgesloten

weefstrook naar 2 x 3/weefstrook).

Financiën

met de selectie van 5 deelnemers. Op 5 april

De taakstellende bijdrage van het rijk aan het

2007 is de dialoogfase gestart van de concur-

project bedraagt E 551 mln. De regio draagt

rentiegerichte dialoog.

budgettaire kadering vooraf. In dat verband

E 146 mln bij aan het project, inclusief een

Eind 2007 zijn 3 deelnemers, na de eerste

zijn de bijdragen van de partners vanaf peil­

vastgoedpotentie. Tevens wordt samenwer-

dialoogronde, geselecteerd om een integraal

datum april 2007 waardevast gemaakt.

king gezocht met private partijen.

plan uit te werken. De consultatie op de uit-

2010 : de innovatieve aanpak vraagt om

gewerkte plannen is gestart op 15 november

Politiek / bestuurlijk

2008 en in januari 2009 succesvol afgesloten.

Convenanten: op 15 januari 2003 is een

Op 25 juni 2009 is het project gegund.

bestuursovereenkomst ondertekend.
Op 7 december 2005 is de eerste aanvullende

Filetop 50

bestuursovereenkomst getekend, gevolgd

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

door de tweede aanvullende bestuursover-

sen van knelpunt 45 uit de Filetop 50.

eenkomst op 22 februari 2006. Op 29 juni

234

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A4 Dinteloord - Bergen op Zoom

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing
Tijdschema

g
g		

Financiën		

g

g g

g g g g g

Politiek/bestuurlijk			

g g

Probleem

sief E 60 mln voor de reeds uitgevoerde

Toelichting wijzigingen

Tussen Dinteloord en Bergen op Zoom ont-

Omlegging Halsteren.

2005: door onteigeningsprocedures en uit-

breekt een schakel in de A4. De vervangende

werking ontwerp staat uitvoering gepland

weg, de N259, die door en langs een aantal

Politiek / bestuurlijk

woonkernen loopt, is onvoldoende ingericht

Toezeggingen : de motie Ma st wijk ( TK

om het groeiende verkeer op termijn goed te

30300A, nr. 9) om met een financieringsplan

2006: eind 2004 is E 100 mln door het rijk

kunnen afwikkelen. Bovendien wordt door het

te komen is uitgevoerd. Rijk en regio hebben

beschikbaar gesteld voor project VERA. Pro-

ontbreken van een schakel in de A4 de A16

in 2005 een overeenkomst gesloten over de

jectkosten Halsteren aangepast vanwege

zwaarder belast dan nodig en gewenst is.

financiering.

inpassing BLD-bijdrage (E 11 mln).

vanaf 2006. Oplevering voorzien in 2007.

Om te bezien of een aquaduct voor de Steen-

Beschrijving oplossing

bergsche haven binnen het budget mogelijk

2007: eind 2005 is met de regio overeenge-

In 1998 is een Tracébesluit vastgesteld dat uit-

is, is met Steenbergen afgesproken dat een

komen dat VenW en de regio elk E 15 mln

gaat van een autosnelweg met 2x2 rijstroken

eventueel aanbestedingsoverschot hiervoor

extra bijdragen. Project is volledig gefinan-

tussen Dinteloord en Bergen op Zoom. In 2001

beschikbaar is, mits Steenbergen zelf ook E 5

cierd en motie Mastwijk uitgevoerd. De uit-

heeft de Raad van State het tracé ten oosten

mln inbrengt.

voering van de overige delen is versneld.

van Steenbergen vernietigd. Hierdoor is de

De toezegging in combinatie met de uitkom-

oplossing in 2 delen geknipt. De omlegging

sten uit de marktbenadering heeft geresul-

2008: aan de Tweede Kamer is medegedeeld

Halsteren is reeds uitgevoerd; de A4 Steen-

teerd in de keuze voor een aquaduct. De regio

dat een poging wordt gedaan een aquaduct

bergen doorloopt opnieuw de procedure. In

heeft ermee ingestemd dat de start van de uit-

binnen het budget te realiseren.

maart 2007 (TK 28 196, nr. 2) is in het stand-

voering verschuift naar medio 2011.

punt gekozen voor een westelijke omlegging,

2009: zomer 2008 zijn afspraken gemaakt

in principe met een brug voor de Steenberg-

Marktbenadering

met de regio over aanvullende financiering.

sche haven. Aangezien uit de marktbenade-

Medio 2008 is de markt benaderd middels een

De regio draagt E 15 mln extra bij en het rijk

ring echter is gebleken dat een aquaduct bin-

aanbesteding met een concurrentiegerichte

E 60 mln (excl. BLD-bijdrage). De regio heeft

nen het budget (inclusief een bijdrage van E 5

dialoog.

ingestemd met een latere uitvoering dan

mln van de gemeente Steenbergen) mogelijk
is, is de keuze voor een aquaduct gemaakt.

2010. Door financiële tekorten is de aanbe-

Filetop 50

stedingsprocedure tijdelijk opgeschort.

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

Tijdschema mijlpalen

sen van knelpunt 41 uit de Filetop 50.

2010: budget is overgeheveld van Omleg-

Tracébesluit: 2010

ging Halsteren naar A4 Steenbergen - Ber-

Start realisatie: 2011

gen op Zoom (E 14 mln). Ten behoeve van de

Oplevering: Steenbergen 2013

keuze voor een aquaduct is de bijdrage van
derden met E 5 mln verhoogd.

Financiën
Taakstellend budget: E 300 mln (incl. BLDbijdrage E 48 mln en incl. bijdrage derden
E 62 mln). Het taakstellende budget is exclu-

235

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A27 Utrecht (Lunetten) - Hooipolder

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g

Tijdschema			

Probleem

Financiën

Op de A27 Breda - Utrecht neemt de omvang

Het taakstellend budget is nog niet bepaald.

van de automobiliteit toe. De voorziene reis-

g			

g

Toelichting wijzigingen
2006: het project is overgegaan van de verkenningsfase (A27 Breda - Utrecht) naar de

tijden op het traject Lunetten bij Utrecht tot

Politiek / bestuurlijk

de A59 bij Hooipolder voldoen niet aan de in

Gemeente Gorinchem heeft de wens voor een

de Nota Mobiliteit voor 2020 geformuleerde

ontsluiting van bedrijventerrein Gorinchem-

2007: in het bestuurlijk overleg MIT (eind

streefwaarde. Prominent knelpunt is tevens

noord.

2005) heeft de minister van VenW aan de

de Merwedebrug bij Gorinchem waarvoor

Toezegging van minister VenW tijdens MIT-

regio gemeld dat de uitvoeringsperiode van

versnelde uitvoering gewenst is. Daarnaast is

behandeling 2005 (TK 30300, nr 50) over

de A27 verkeerd in het MIT 2006 is opge-

er sprake van veiligheids- en leefbaarheidspro-

plan van aanpak realisatie knooppunt Gorin-

nomen. Dit is gewijzigd in 2013 - 2018. De

blemen (geluidhinder, luchtkwaliteit en barriè-

chem/Merwedebrug.

mogelijkheden voor versnelling van (delen

rewerking), die samenhangen met de A27.

planstudiefase.

van) het project worden onderzocht in

Marktbenadering

samenhang met tol.

Beschrijving oplossing

Er wordt onderzocht op welke wijze marktpar-

Op basis van het standpunt worden in het

tijen worden betrokken. In 2009/2010 wordt

2010: gezien de complexiteit van het project

trechteringstraject de volgende verbredingsal-

een PPC uitgevoerd.

is gekozen om te starten met een trechtegen voorkeursalternatief. Dit is in lijn met

ternatieven onderzocht:

ringstraject en zo te komen tot één gedra-

-

2x3 rijstroken met regionale verbindingen

Filetop 50

-

deels 2x3, deels 2x4 rijstroken

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

de adviezen van commissie Elverding. Het

-

deels 2x3, deels 4x2 rijstroken

sen van de knelpunten 8, 17, 44, 47 en 50 uit

tracébesluit vertraagt hierdoor. De start van

de Filetop 50.

de realisatie en de oplevering blijven onge-

Naast deze verbredingsalternatieven wordt
een innovatief snelwegconcept onderzocht,

wijzigd.

het HogeSnelweg Alternatief. Aanvullend op
de alternatieven wordt een MMA-pakket uitgewerkt.
Tolheffing is als voorkeursvariant bij de alternatieven bestempeld, omdat uitgegaan wordt
van tolheffing voor een deel van de financiering van het project.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2012
Start realisatie: 2013
Oplevering: 2018

236

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

A74 Venlo

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema

g g g g g

Financiën		

g g g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Het betreft hier een ontbrekende schakel tus-

Convenanten: eind 1999 was met de provin-

2005: de start van de realisatie is met twee

sen het Nederlandse en het Duitse hoofdwe-

cie Limburg een overeenkomst gesloten voor

jaar vertraagd omdat het afronden van de

gennet.

een pakket van rijksprojecten en provinciale

procedures meer tijd vergt.

projecten. Hierin zijn afspraken over de finan-

Beschrijving oplossing

ciering van de A74 opgenomen.

2006: de projectkosten zijn aangepast van-

In de huidige situatie wordt het verkeer naar

In 2005 is een verdrag met Duitsland afge-

wege inpassing van de BLD-bijdrage (E 101

(Zuid-)Duitsland afgewikkeld via de kern van

sloten waarin afspraken zijn vastgelegd over

mln). Door problematiek rond luchtkwaliteit

Venlo. In 2002 is het volgende standpunt

de grensoverschrijdende aspecten van het

is de planstudie vertraagd.

ingenomen: een weg met 2x2 rijstroken die de

project.

verbinding vormt tussen de A73 en de Duitse

2007: het budget voor de A73 is naar bene-

BAB61.

den bijgesteld als gevolg van een te verwachten aanbestedingsmeevaller voor de

Tijdschema mijlpalen

A73. Het vrijkomende budget (E 123 mln)

Tracébesluit: 2010

komt ten goede aan de regio. Door proble-

Start realisatie: 2010

matiek rond luchtkwaliteit is de oplevering

Oplevering: 2012

van het project vertraagd.

Financiën

2008: van de aanbestedingsmeevaller van

Taakstellend budget: E 844 mln (incl. BLD-bij-

E 123 mln van de A73 is E 23 mln weer aan

drage E 102 mln en incl. bijdragen van der-

het budget toegevoegd t.b.v. projecten in

den E 49 mln, provincie Limburg). Dit bedrag

de regio. Deze projecten worden nog nader

is voor de projecten A74 Venlo, A73 Venlo

gedefinieerd. E 100 mln is beschikbaar voor

- Maasbracht, Oosttangent Roermond en

de A2 Maasbracht - Geleen. Het project

de N68, zoals is afgesproken in de eind 1999

heeft vertraging ondervonden als gevolg van

afgesloten bestuursovereenkomst.

een fout in de verkeersmodellen.
2009: de planstudie is als gevolg van onderzoek naar luchtkwaliteit vertraagd.

237

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

N61 Hoek - Schoondijke

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema		

g g g g g

Financiën		

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De verkeersveiligheid is op deze enkelbaans-

Toezeggingen: eind 1998 was met de pro-

2006 : door nader luchtonderzoek loopt

weg in het geding door een onvoldoende

vincie Zeeland afgesproken dat de N61, als

project vertraging op van minimaal 1 jaar.

scheiding van snel en langzaam verkeer. Daar-

onderdeel van een groter pakket, zal worden

De start van de realisatie is opgeschoven.

naast is er in de kern van Schoondijke sprake

gerealiseerd in de periode 2007-2010.

De oplevering blijft gehandhaafd op 2010.

van een probleem met de kwaliteit van de

De projectkosten zijn aangepast vanwege

leefomgeving.

inpassing van de BLD-bijdrage (E 22) en verwachte aanbestedingsresultaten (E -1 mln).

Beschrijving oplossing
In 2003 is het Standpunt ingenomen. Er wordt

2007: als gevolg van het nader luchtonder-

uitgegaan van een weg met 2 x 2 rijstroken

zoek wordt de oplevering met 1 jaar ver-

tussen Hoek en Biervliet, een weg met 2 x 1

traagd.

rijstroken tussen Biervliet en Schoondijke, een
halve omleiding bij Schoondijke, parallelwegen

2008: als gevolg van vertraging in het lucht-

voor landbouwverkeer aan beide zijden van de

onderzoek moesten verkeersprognoses

weg tussen Hoek en Schoondijke.

geactualiseerd worden. Hierdoor wordt de
oplevering met 1 jaar vertraagd.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2010

2009: als gevolg van nieuwe jurisprudentie

Start realisatie: 2012

is besloten een aanvullend MER te publi-

Oplevering: 2014

ceren. Het project is tevens vertraagd als
gevolg van landelijke luchtproblematiek.

Financiën
Taakstellend budget: E 128 mln (incl. BLD-bij-

2010 : het opstellen van het aanvullende

drage E 22 mln).

MER heeft geleid tot vertraging van de
besluitvorming.

238

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Rondweg Den Bosch

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Financiën

g g

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het autoverkeer leidt tot verdere

Moties: motie Verbugt/Reitsma, vergaderjaar

2005: het project is overgegaan van de plan-

afwikkelingsproblemen en daarmee ook tot

96/97, kamerstuk 24710, nr. 3. In de motie

studiefase naar de realisatiefase.

verkeersonveilige situaties. Zonder maatregel

wordt opgeroepen de voltooiing van het

zal de congestie toenemen.

knooppunt Empel mee te nemen in de uit-

2006 : de projectkosten zijn aangepast

werking van de plannen ter verbreding van de

vanwege inpassing van de BLD-bijdrage

Beschrijving oplossing

A2. De motie is afgedaan met de afspraak de

(E 37 mln) en aanbestedingsresultaten

Voor zien wordt in de ombouw van de

aansluiting Bruistensingel om te bouwen en

(E -2 mln).

bestaande snelweg van 2 x 3 rijstroken naar

daarmee af te zien van de ombouw van het

4 x 2 rijstroken over het grootste gedeelte van

knooppunt Empel (brief minister aan Tweede

2007: de projectkosten zijn aangepast van-

het traject Empel-Vught. Er is sprake van een

Kamer, d.d. 8 juni 2000, TK 26800XII, nr 67).

wege aanbestedingsresultaten E-72 mln).

systeem van hoofdrij- en parallelbanen.

Marktbenadering

2010: extra budget toegekend ten behoeve

Inpassing

Voor de realisatie van dit project is een

van verkeersdoorstroming ( + E 6,5 mln) en

Er is gewerkt aan een betere stedenbouwkun-

Design-, Construct- en Maintenance-contract

brug Zuid - Willemsvaart (+ E 5 mln).

dige inpassing, hetgeen heeft geresulteerd in

(DC&M-contract) opgesteld.

een gedeeltelijke verlaging van de snelweg in
combinatie met een pleinviaduct. Hiermee

Filetop 50

wordt de barrièrewerking verminderd en kan

Dit project levert een bijdrage aan het oplos-

het gebied beter worden gebruikt voor ste-

sen van de knelpunten 31 en 40 uit de Filetop

delijke functies. Ter voorbereiding op de toe-

50.

komstige verlegging van de Zuid-Willemsvaart
wordt een brug ingepast in het traject van de
A2.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2001
Start realisatie: 2005
Oplevering: 2010

Financiën
Taakstellend budget: E 277 mln (incl. BLD-bijdrage E 39 mln).

239

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

A2 Tangenten Eindhoven

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g

Tijdschema		

g

Financiën		

g

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

De groei van het verkeer heeft afwikkelings-

Convenanten: in 2002 is er een overeenkomst

Toelichting wijzigingen
2006: het project is overgegaan van de plan-

problemen tot gevolg. Daarnaast zijn er pro-

gesloten tussen de staat en Philips Electronics

studiefase naar de realisatiefase. De project-

blemen met het in-/uitvoegen, onder andere

Nederland B.V. inzake de voorbereiding, aan-

kosten zijn aangepast vanwege inpassing

vanwege het grote aantal dicht op elkaar gele-

leg, financiering en beheer en onderhoud van

van de BLD-bijdrage (E 104 mln) en aanbe-

gen aansluitingen. De verkeersafwikkeling

de aansluiting van Philips HighTech Campus

stedingsresultaten (E -5 mln). Oplevering

op het onderliggende wegennet verslechtert

op de A2/A67.

wordt met 1 jaar versneld.

eveneens en daarmee neemt de verkeersonveiligheid toe.

2010: door aanvullend onderzoek naar luchtkwaliteit en geluid is de planstudie Meeren-

Beschrijving oplossing

akkerweg vertraagd en hierdoor niet tijdig

In de oplossing wordt voorzien in een verbre-

gereed om gelijk met het project A2 Tangen-

ding van 2 x 2 rijstroken naar 4 x 2 rijstroken

ten Eindhoven gerealiseerd te worden.

tussen Ekkerswijer en Leenderheide en tussen
Ekkersrijt en Ekkerswijer. Daarnaast worden 4
knooppunten omgebouwd en de aansluiting
Meerenakkerweg aangelegd. Er is sprake van
een systeem van hoofd- en parallelbanen.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2003
Start realisatie: 2006
Oplevering: 2010 (Meerenakkerweg 2011)

Financiën
Taakstellend budget: E 664 mln (incl. BLDbijdrage E 98 mln). Het planstudieproject A2
aansluitingen Meerenakkerweg/ Heistraat en
Noord Brabantlaan, welke zich momenteel
in de Trajectnota MER-fase bevindt, maakt
financieel gezien onderdeel uit van dit project.
Tussen rijk en gemeenten wordt een overeenkomst gesloten over de kostenverdeling.

240

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

A2/A76 Maatregelenpakket Limburg

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing				
Tijdschema			

g		

g		

Financiën				

g g

g

Probleem

Start Realisatie: 2013

Toelichting wijzigingen

Na openstelling van de A73 wordt er filevor-

Oplevering: nader te bepalen

2007: definitieve oplossing Maasbracht -

ming op de A2 en A73 verwacht door capa-

Geleen zal versneld aangelegd worden met

citeitsproblemen op de A2 tussen St. Joost en

Politiek / bestuurlijk

het knooppunt Kerensheide.

Het project is ontstaan uit:

Door de aanleg van de buitenring Parkstad is

1. het spitspakket Kerensheide (motie Dijssel-

2008: de gekozen oplossing voor de aanslui-

de capaciteit van de aansluiting Nuth op de

bloem en ZSM) waarin een spitsstrook tus-

ting van de parkstadbuitenring op de A76

A76 te klein. De binnenring Parkstad is nog

sen Born en Urmond en maatregelen in het

bij Nuth is onvoldoende probleemoplossend

niet aangesloten op de A76.

knooppunt Kerensheide waren voorzien;

gebleken. Ten behoeve van een oplossing

2. de motie Van Hijum waardoor de spits-

versnellingsprijs (2013).

wordt een Tracéwetprocedure gestart.

Beschrijving oplossing

strook tussen St.Joost en Born en de aan-

De regio zal E 10 mln bijdragen, afkomstig

Het aanleggen van een spitsstrook in zuide-

sluitingen op de A76 gerealiseerd kunnen

van gelden die in het kader van de motie

lijke richting op de A2 tussen de aansluiting St.

worden. Het project voorziet in tijdelijke

Dijsselbloem ter beschikking zijn gesteld

Joost (km 220) en de aansluiting Urmond (km

maatregelen op de A2 tussen Maasbracht

voor de verbetering van de aansluiting van

239). Capaciteitverruimende maatregelen in

en Geleen, waar structurele oplossingen

het hoofdwegennet op het onderliggend

het knooppunt Kerensheide (A2 / A76).

zijn voorzien. Het project A2/A76 Urmond-

wegennet.

Het aanpassen van de aansluiting Nuth op de

Kerensheide-Hoensbroek is beëindigd.

A76 tussen Nuth (km 11,5) en Nuth-Oost (km

2009: het project spitsstrook A2 en aan-

13). Het afsluiten van de aansluiting Schinnen

Financiën

sluitingen A76 bij Imstenraderweg is als

op de A76 (km 9,7).

Het realisatiebudget voor dit project is E 98

gevolg van onderzoek naar luchtkwaliteit

Het aanleggen van de aansluiting Imstenra-

mln (incl. E 5 mln. BLD-bijdrage)

vertraagd.

Marktbenadering

2010 : TB spitsstrook A2 vertraagd door

Tijdschema mijlpalen

In 2006 is een PPC uitgevoerd. De verschil-

overgang nieuwe wetgeving. Oplevering is

Spitsstrook A2 St. Joost - Urmond (incl. maat-

lende projectonderdelen worden afzonderlijk

versneld.

regelen Kerensheide):

in de markt gezet, omdat de onderdelen in

Tracébesluit: 2009

tijd, plaats en omvang van elkaar verschillen

Start realisatie: 2009

(DB-contract).

derweg op de A76 (km 22,5).

Oplevering: 2010
Aansluitingen A76 bij Imstenraderweg:
Projectbesluit: 2008
Start realisatie: 2009
Oplevering: 2011
Aansluiting A76 bij Nuth:
Start procedure: 2009

241

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: hoofdwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

N57 Veersedam - Middelburg

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

g

Oplossing		
Financiën		

g		

g

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Het doorgaande verkeer gaat nu nog door

Toezeggingen: in 1991 is met de provincie

Toelichting wijzigingen
2006 : de projectkosten zijn aangepast

de bebouwde kom van Middelburg, hetgeen

Zeeland afgesproken dat het rijk het project

vanwege inpassing van de BLD-bijdrage

leefbaarheidsproblemen oplevert. Ten noor-

zal realiseren. De provincie zou op haar beurt

(E 25 mln) en verwachte aanbestedingsre-

den van Middelburg is vooral de verkeersvei-

het kanaal door Walcheren onder haar ver-

sultaten (E -1 mln).

ligheid onvoldoende.

antwoordelijkheid nemen (dit is inmiddels
gebeurd). Eind 1998 is met de provincie Zee-

2008: het projectbudget is opgehoogd met E

Beschrijving oplossing

land afgesproken dat de N57, als onderdeel

15 mln (E 7,5 provincie, E 7,5 rijk). Over het

Om Middelburg heen wordt tot de A58 een

van een groter pakket, zal worden gereali-

onderdeel Veere worden nadere afspraken

nieuw tracé aangelegd (2 x 2 rijstroken:

seerd in de periode 2006 - 2010. In 2007 kon

gemaakt. Project is voor het Middelburgse

stroomweg 100km/u) met een aquaduct

het Middelburgse deel in uitvoering worden

deel overgegaan van de planstudiefase naar

onder het kanaal van Walcheren (ook 2 x 2 rij-

genomen, doordat zowel rijk als regio E 7,5

de realisatiefase.

stroken). De huidige enkelbaansweg in Veere,

mln extra ter beschikking stelden. Het tracé

ten noorden van Middelburg, wordt ombe-

Veere bleef vooralsnog in de planstudiefase.

2010: het projectbudget is opgehoogd met

bouwd tot een duurzaam veilige gebiedsont-

In 2009 hebben rijk en regio overeenstem-

E 15 mln (motie Van Geel) en E 12 mln (E 4,4

sluitingsweg (2 x 1 strooks, 80 km/u) met een

ming bereikt over de financiering van het tracé

mln regio, E 7,6 rijk)

beperkt aantal veilige aansluitingen. Waar

Veere. Dit mede naar aanleiding van de aan-

nodig worden parallelwegen en fietspaden

genomen Motie van Geel (TK 31 700, nr. 10)

gerealiseerd.

waarin voor de N57 tracé Veere E 15 mln is
opgenomen.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 1994

Marktbenadering

Start realisatie: 2007 (tracé Middelburg); 2009

De marktbenadering is op basis van een Euro-

(tracé Veere)

pese aanbesteding met voorselectie. Realisatie

Oplevering: tracé Middelburg 2010; tracé

is op basis van een geïntegreerd Design- en

Veere 2011.

Construct-contract (D&C-contract).

Financiën
Taakstellend budget: E 214 mln (incl. BLDbijdrage E 25 mln en incl. bijdrage derden
E 12 mln).

242

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: spoorwegen
personen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW en VROM

Breda Centraal
(t.b.v. Nieuw Sleutelproject)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				
MIRT-fase		

g

Oplossing		

g

g g

Tijdschema		

g

Financiën		

g		

Politiek/bestuurlijk		

g g

g g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

De huidige Euregionale positie van Breda kan

• OV-Terminal

2006: taakstellend budget is verhoogd van

uitgebouwd worden wanneer de stad via een

taakstellende bijdrage VenW: E 53 mln en

E 18 mln naar E 37,2 mln, gedekt uit mee-

shuttle is verbonden met de HSL-Zuid. Het

taakstellende bijdrage VROM E 9 mln.

vallers aanbestedingsresultaten Betuwe-

Stationsgebied wordt op dit moment exten-

• Gebiedsontwikkeling

route. Daarnaast is besloten om gezamen-

sief gebruikt en mist net als het huidige station

taakstellende bijdrage VROM: E 15,9 mln.

lijk met de spoorsector te investeren in een

de internationale uitstraling. De toename van

derde perron en een sobere uitbreiding van

reizigersvervoer, onder andere als gevolg van

Politiek / bestuurlijk

de sporenlay-out.

de HSL-shuttles, leidt tot afwikkelingsproble-

• 2005: tussenovereenkomst tussen rijk, de

Het project is overgegaan van de planstudie-

men op station Breda. Het station is bovendien

gemeente Breda, Provincie Noord- Brabant,

fase naar de realisatiefase.

nauwelijks verweven met de structuur van de

ProRail B.V., NS Vastgoed B.V. en NS Stations

stad. Dit project is door het rijk aangewezen

over het opstellen van een Voorlopig Ontwerp

2007: er is op 31 mei 2006 een bestuurlijke

als NSP.

OV-Terminal.

overeenkomst uitvoering gesloten.

• 2005: het rijk en de spoorsector zijn een

Oplossing

gezamenlijke financiering van het derde per-

2008: derde perron is gerealiseerd, inclusief

Het station en het gebied worden integraal

ron met bijbehorende sporenlay-out overeen-

uitbreiding sporenlay-out, 1e fase.

ontwikkeld tot toplocatie voor wonen, Eure-

gekomen.

Taakstellende bijdrage VenW is inclusief

gionale ondernemingen en voorzieningen.

• 2006: bestuurlijke uitvoeringsovereenkomst

BTW.

Tegelijk wordt de benodigde transfercapaciteit

tussen gemeente Breda, VROM en VenW over

en infrastructuur van het nieuwe station voor

de voorwaarden waaronder de NSP-subsidie

2009: bouw van de reizigertunnel is in 2007

bus en trein toekomstbestendig gemaakt. Het

en MIT-subsdie worden verstrekt.

gestart, Uitbreiding sporenlay-out 2e fase is

nieuwe station wordt beter ontsloten en ver-

• 2007: raamovereenkomst tussen NS, VenW,

medio 2008 afgerond. Op verzoek van Breda

weven in de stedelijke structuur. Wat betreft

VROM, ProRail en NSP-gemeenten Arnhem,

is de bijdrage verhoogd voor het realiseren

uitstraling en functionaliteit wordt het station

Breda, Den Haag, Rotterdam en Utrecht met

van geluidsschermen met een hogere kwali-

op een hoger kwaliteitsniveau gebracht door

afspraken over de (financiële) bijdrage van de

teit dan oorspronkelijk als sanering geraamd

een nieuwe stationshal, een brede voetgan-

NS en de uitvoering.

was, om op deze manier in het stationskwar-

gerspassage, nieuwe uitgangen en een derde

• 2008: er is voldaan aan de voorwaarden voor

tier aan te sluiten op de reeds gerealiseerde

perron.

het verstrekken van subsidies door VROM en

schermen voor de HSL. Daarnaast is de bij-

VenW en voor besluit tot realisatie door de

drage verhoogd om de planstudiekosten te

Tijdschema mijlpalen

opdrachtgevers ProRail, Gemeente Breda, NS

dekken.

2006: Start uitvoering derde perron met spo-

Ontwikkeling en NS Stations.

renlay-out

2010: de OV terminal wordt een jaar later

2008: Start bouw OV-Terminal en ontwikke-

Marktbenadering

gerealiseerd dan gepland, in verband met

ling gebied

Marktpartijen zijn betrokken bij de vastgoed-

benodigde langere voorbereidingstijd.

2013: Oplevering OV-Terminal

exploitatie van het gebied en de OV-Termi-

2018: Oplevering gebied

nal.

243

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: spoorwegen
goederen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Goederenverbinding Antwerpen - Roergebied
(IJzeren Rijn)

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing		
Tijdschema

g		

g

g g

Financiën

g

Politiek/bestuurlijk		

g g

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

De capaciteit en kwaliteit van de huidige ach-

Tracébesluit: onbekend (wacht op besluit Bel-

2005: tijdschema is aangepast in relatie tot

terlandverbinding van de Antwerpse haven

gië en Nederland over reactivering)

het verwachte tijdstip van de uitspraak van

(de Montzenroute) is volgens België onvol-

Start realisatie: onbekend

het Hof van Arbitrage.

doende om het goederenvervoer per spoor te

Oplevering: streven naar 2018

verwerken. Daarom wil de Belgische regering

2006: het Hof van Arbitrage heeft in mei

het historische tracé van de IJzeren Rijn weer

Financiën

2005 uitspraak gedaan. Over vervolg is

in gebruik nemen.

Taakstellend budget: onbekend.

momenteel nog niets te zeggen.

Bijdrage van derden: België betaalt op basis

Beschrijving oplossing

van de arbitrage-uitspraak een groot deel van

2007: het overleg tussen Nederland en Bel-

In de planstudie 2000 – 2001 zijn de zoge-

de kosten. Hoeveel moet nog uitgewerkt wor-

gië is hervat.

naamde structuuroplossing (het historische

den.

tracé weer in gebruik nemen) en andere routes

2008: sinds medio 2006 werken Nederland

door Nederland onderzocht. Mede op basis

Politiek / bestuurlijk

en België samen aan de voorbereiding van

van de Trajectnota/MER en inspraak en advi-

Toezeggingen: medewerking aan Belgische

de structurele modernisering van het Neder-

sering hebben Nederland, België en Duitsland

regering toegezegd voor spoedige realisatie

landse deel van de IJzeren Rijn.

een voorkeur uitgesproken voor hergebruik

van Belgisch verzoek gebaseerd op onderte-

(na modernisering) van het historische tracé

kend verdrag.

2010: de benodigde gezamenlijk Belgisch-

Budel - Weert - Roermond - Dalheim. Neder-

Convenanten:

Nederlandse studies zijn in maart 2009

land wil als moderniseringswerk onder andere

1. Scheidingsverdrag België - Nederland uit

afgerond; de Commissie van Onafhankelijke

een omleiding Roermond (in de zijberm van

1839.

Deskundigen heeft in april 2009 advies aan

de A73) en een tunnel bij de passage van het

2. Verdrag IJzeren Rijn uit 1873.

beide ministers uitgebracht over de kosten-

natuurgebied Meinweg. Realisatie van deze

3. Inmiddels vervallen. (Memorandum of

verdeling tussen België en Nederland. Aan-

oplossing is afhankelijk van overeenstemming

Understanding tussen minister Durant en

sluitend zijn onderhandelingen tussen België

met België over ondermeer kostenverdeling en

minister Netelenbos, d.d. 29-03-2000).

en Nederland gestart.

risico’s. Daarover is een arbitrage aangevraagd

4. Nederland en België hebben het Perma-

bij het Permanente Hof van Arbitrage te Den

nente Hof van Arbitrage gevraagd een

Haag. Uitspraak is in mei 2005 gedaan. In juli

uitspraak te doen over de geschillen. Uit-

2006 hebben beide landen overeenstemming

spraak is in mei 2005 gedaan.

bereikt over de wijze van samenwerken aan

Moties: mogelijkheid voor ‘tijdelijk rijden’ is

de structurele modernisering van het Neder-

geschrapt als gevolg van de kamerbreed aan-

landse deel van de IJzeren Rijn (TK 27 737, nr.

genomen motie Hessels/Hofstra (Tweede

13). In maart 2009 zijn de benodigde studies:

Kamer 29579, nr. 14).

actuele versies van de vervoersprognoses, de
maatschappelijke kosten/batenanalyse, het
tracé-ontwerp/ inpassing en de kostenraming
gereed gekomen.

244

Zeeland
O n d e rw e rp	: spoorwegen
goederen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Sloelijn

:

zuid

P rov i n c i e

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase

g

Oplossing
Tijdschema
Financiën		

g g
g		

g

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

Het niet geëlektrificeerd zijn van de huidige

Taakstellend budget: E 83 mln

2005: het project is overgegaan van de plan-

Sloelijn levert een veiligheidsprobleem op in

Bijdrage van derden: E 12 mln Zeeland Sea­

studiefase naar de realisatiefase.

Roosendaal. Op dit moment moeten de trei-

ports en de N.V. Westerscheldetunnel)

nen uit het Sloegebied van locomotief wis-

2006: toename kosten vanwege duurdere

selen in Roosendaal, omdat de Sloelijn niet

Politiek / bestuurlijk

geëlektrificeerd is en de treinen verder met

Convenanten: overeenkomst tussen Zeeland

een e-locomotief gereden dienen te worden

Seaports, N.V. Westerscheldetunnel en Ver-

2008: door opruiming van explosieven bij

(onder andere vanwege de vereiste snelheid).

keer en Waterstaat.

kruising met de A58 heeft project enige ver-

Omdat een deel van de goederentreinen uit

geluidsmaatregelen op Zeeuwse lijn.

traging opgelopen en zijn de kosten geste-

het Sloegebied lpg vervoert, is de risicocon-

Marktbenadering

gen. Het taakstellend budget is inclusief

tour rondom het goederenemplacement in

De bouw van de Sloelijn is als een Design-

BTW.

Roosendaal groot. Bovendien valt de contour

en Construct-contract (D&C-contract) op de

over bestaande functies en over gebieden die

markt gezet. De geluidsmaatregelen Zeeuwse

2009 : indienststelling Sloelijn (nog niet

Roosendaal graag wil ontwikkelen heen. Het

lijn worden op onderdelen zowel traditioneel

geëlektrificeerd) op oktober 2008. Elektrifi-

huidige tracé voldoet verder niet aan de hui-

als via een D&C-contract aanbesteed.

catie Sloelijn gereed in maart 2009.

dige milieu-eisen (geluid en stankoverlast).
2010: het budget is verlaagd als gevolg van

Beschrijving oplossing

het verwerken van een aanbestedingsmee-

Uitgevoerd wordt een nieuwe Sloelijn, enkele

valler van E 1.7 mln voor de Zeeuwse Lijn.

kilometers naar het westen, conform alter-

Door herberekening van de geluidsmaatre-

natief 2 uit de trajectnota. Tevens worden er

gelen van de Zeeuwse Lijn en uitvoering van

inpassingmaatregelen voor geluid op het tra-

geluidsmaatregelen in de gemeente Goes is

ject Vlissingen - Roosendaal (Zeeuwse lijn)

vertraging ontstaan.

getroffen.

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2004
Start realisatie: 2004
In gebruik: 2008
Oplevering: Sloelijn niet geëlektrificeerd:
2008
Elektrificatie Sloelijn: 2009
Geluidsmaatregelen Zeeuwse lijn: 2010

245

Zeeland
O n d e rw e rp	: regionale / lokale
infrastructuur
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

N62 Kanaalkruising Sluiskil

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing				
Tijdschema		

g

g
g

Financiën				

g		

g

Politiek/bestuurlijk				

g		

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De huidige brug over het kanaal Gent-Terneu-

Convenanten: met de provincie is afgesproken

2006: door de besluitvorming ten aanzien

zen staat vele malen per dag open ten behoeve

dat de provincie de planstudie trekt.

van eventuele kanaalverruiming Kanaal van

van het scheepvaartverkeer. Dit leidt tot een

In november 2006 is een intentieverklaring

Terneuzen, loopt project vertraging op van

slechte afwikkeling van het autoverkeer met

tussen de provincie Zeeland en ministerie van

minimaal 1 jaar.

als gevolg wachttijdverliezen, sluipverkeer en

VenW gesloten, waarin de voorgenomen

plaatselijke hinder. Na de openstelling van de

financiering is opgenomen. In 2008 is afge-

2008: onderzocht wordt een tunnel onder

Westerscheldetunnel is de druk van het auto-

sproken dat de provincie Zeeland de kanaal-

het kanaal. Er is een intentieverklaring

verkeer op de brug verder toegenomen.

kruising zal gaan aanleggen en in mei 2009

(november 2006) afgesloten waarin de voor-

is de financieringsovereenkomst getekend,

genomen financiering is opgenomen.

Beschrijving oplossing

waarin de bijdragen vanuit VenW en de pro-

Onderzocht wordt een tunnel onder het kanaal,

vincie zijn vastgelegd.

2009: planstudie is stilgelegd totdat de regio

ten zuiden van de huidige brug Sluiskil.

de financiering rond gekregen heeft.

Tijdschema mijlpalen

2010: de tracéwetprocedure is beëindigd en

Gunning: 2010

de provincie Zeeland zal door middel van

Start realisatie: 2011

een bestemmingsplanprocedure de ruimte-

Openstelling tunnel: 2014

lijke inpassing van de Kanaalkruising Sluiskil overnemen. De financiering is rond en de

Financiën

provincie Zeeland zal de kanaalkruising gaan

Taakstellende rijksbijdrage: E 140 mln.

aanleggen.

In een intentieverklaring tussen het rijk en de
provincie Zeeland is een rijksbijdrage vastgelegd. In 2008 zijn de totale kosten geraamd op
E 275 mln (excl. BTW). Tijdens het bestuurlijk
overleg MIRT najaar 2008 is afgesproken dat
VenW hieraan E 137,5 mln (prijspeil 2008) bijdraagt en de provincie Zeeland E 113,5 mln
(prijspeil 2008). VenW draagt tevens zorg voor
de inning van de bijdrage van het Vlaamse
Gewest van E 24 mln (prijspeil 2006).

246

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: regionale / lokale
infrastructuur
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Eindhoven/Helmond, voltooiing verkeersruit
(T-structuur)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen			

			

g

Probleem

Door het voltooien van de verkeersruit wor-

Toelichting wijzigingen

De pilot MIRT-verkenning Zuidoostvleugel

den de vier economische ontwikkelcentra van

2010: het project is nieuw opgenomen in het

BrabantStad (zie desbetreffende projectblad)

het gebied met elkaar verbonden, wordt de

MIRT. Het is een nadere uitwerking van het

schetst een regionaal perspectief waarin ont-

robuustheid van het verkeerssysteem vergroot

vervallen project Eindhoven BOSE (Bereik-

wikkelingsassen aan de oost- en westzijde van

en het middengebied verkeersluw gemaakt.

baarheid Oostzijde Stadsregio Eindhoven).

het gebied centraal staan, gecombineerd met
een groen en leefbaar middengebied. Aan

Tijdschema mijlpalen

de westzijde gaat het om de A2 Ontwikke-

Afhankelijk van de uit te voeren planstudie

lingszone (zie desbetreffend projectblad), aan

door de provincie Noord-Brabant.

de oostzijde om de ontwikkelingsas langs de
N279.

Financiën
De taakstellende rijksbijdrage voor de T-struc-

Om concentratie van werkgelegenheid aan

tuur is vastgesteld op maximaal E 254 mln

de west- en oostzijde te kunnen realiseren en

(incl. BTW). Hiervan is E 54 mln afkomstig

het middengebied te ontlasten is een verkeers-

van de eerdere reservering voor Eindhoven

ruit om Eindhoven en Helmond van belang

BOSE (Bereikbaarheid Oostzijde Stadsregio

die de verschillende woon- en werklocaties

Eindhoven). De overige E 200 mln is gere-

in het gebied met elkaar verbindt. Het pro-

serveerd in het FES, welke beschikbaar komt

ject is tevens één van de vijf prioriteiten uit

na besluitvorming in het FES-kader. De totale

de MobiliteitsAanpak, die onder meer een

kosten van de meest kosteneffectieve variant

robuust wegennet tot doel heeft.

worden op E 804 mln geraamd.

Beschrijving oplossing

Verantwoordelijk

Voor voltooiing van de verkeersruit wordt de

De provincie Noord-Brabant.

aanleg van een zogenaamde T-structuur aan
de oostzijde van Eindhoven nader onderzocht.
Deze wegstructuur bestaat uit twee delen:
•

de ombouw van de N279 tussen Veghel en
Asten;

•

de oost-westverbinding tussen de A58
boven Eindhoven en de N279 bij Helmond.

247

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: regionale / lokale
infrastructuur
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Maaskruisend verkeer, Maastricht

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema				

g g

Financiën				

g

Politiek/bestuurlijk		

g

Probleem

Financiën

Toelichting wijzigingen

Voor het openbaar vervoer en de auto ver-

De taakstellende rijksbijdrage, op basis van

2008: projectbesluit en andere mijlpalen

slechtert de bereikbaarheid van de stad en

de meest kosteneffectieve variant is nog niet

zijn 1 jaar vertraagd omdat planstudie door

daarmee de leefbaarheid en verkeersveilig-

bepaald. De raming van de projectkosten is

de gemeente Maastricht later wordt opge-

heid. De capaciteit van de Noorderbrug en

afhankelijk van het te kiezen alternatief.

leverd.

de Kennedybrug is de afgelopen jaren onvol-

Actuele raming van de benuttingvariant (aan-

doende gebleken door de groei van het auto-

passen huidige Noorderbrug voor auto- en

2009 : projectbesluit en andere mijlpalen

verkeer. De slechte doorstroming leidt tot files

fietsgebruik) is E 120 tot E 275 mln.

zijn 1 jaar vertraagd omdat het noodzake-

op de toeleidende wegen. Hiermee komt ook

lijke bestuurlijke besluitvormingsproces nog

de doorstroming van het openbaar vervoer in

Marktbenadering

niet is opgestart. Projectramingen zijn aan-

het gedrang.

In de voorbereiding wordt ook onderzocht

gepast op basis van de concept-planstudie

of aanbesteding door middel van Design-

eerste kwartaal 2008.

Beschrijving oplossing

en Construct (D&C) of andere vormen van

Er worden twee mogelijke oplossingen onder-

Publiek Private Samenwerking (PPS) mogelijk

2010: in het bestuurlijk overleg MIRT voor-

zocht. De benuttingsvariant (optimalisatie van

is.

jaar 2009 zijn afspraken gemaakt over het

het Noorderbrugtracé in combinatie met een

vervolgtraject.

optimalisatie van het OV en het langzame ver-

Politiek / bestuurlijk

keer) en de bouwvariant (bouw van een 2e

In het bestuurlijk overleg MIRT voorjaar 2009

Noorderbrug met eveneens optimalisatie van

is afgesproken dat de onlosmakelijke samen-

het OV en het langzame verkeer). De kosten

hang tussen de deelprojecten van de benut-

van de nieuwbouw van een 2e Noorderbrug

tingsvariant moet worden aangetoond. Tevens

voor auto- en fietsgebruik zijn geraamd op

is afgesproken dat in het bestuurlijk overleg

E 570 tot E 725 mln; vanwege deze hoge

MIRT najaar 2009 afspraken zullen worden

kosten heeft de gemeente afgezien van een

gemaakt over het totale benuttingspakket.

nieuwe Noorderbrug.

Verantwoordelijk
Tijdschema mijlpalen

Gemeente Maastricht.

Projectbesluit: 2010
Start realisatie: 2012
Oplevering: 2014

248

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: regionale / lokale
infrastructuur
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Tilburg Noordwesttangent

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g g

Tijdschema				

g

Probleem

Tijdschema mijlpalen

Toelichting wijzigingen

Door de toenemende verkeersdrukte worden

Projectbesluit: 2003

2006: het project is nieuw in de planstudie-

de bestaande wegen in Tilburg ernstig overbe-

Start realisatie: 2004

fase.

last en vindt filevorming en vertraging plaats.

Oplevering: 2010

De bereikbaarheid en leefbaarheid van de

Gedeelte Midden - Brabantweg - Vossenberg

2007: het project is overgegaan van de plan-

stad komen daardoor ernstig in gevaar, ter-

west is opgeleverd in 2005.

studiefase naar de realisatiefase.

wijl de verkeersveiligheid afneemt. De huidige

Gedeelte Dalem zuid - Bredaseweg is opgele-

wegenstructuur kan het toenemende ver-

verd in 2005.

2008: eerste twee onderdelen zijn in 2005 in

keersaanbod niet op een veilige en afdoende

Gedeelte Bredaseweg - A58 Gilze is opgele-

gebruik genomen; de volgende delen volgen

wijze verwerken.

verd in 2008.

in 2008 en 2010.

Gedeelte Vossenberg west - Dalem zuid: ople-

Beschrijving oplossing

vering gepland in 2010.

Oplossing is een regionale wegverbinding
tussen de A58 bij afslag Gilze en de Midden-

Financiën

Brabantweg (N261) bij de aansluiting Tilburg

Op basis van de meest kosten effectieve

Noord. Tevens worden hiermee de westelijke

oplossing is door het rijk een beschikking voor

stadsuitbreiding Vinex-locatie Reeshof en

E 5 mln afgegeven. Deze bijdrage is in 2007

diverse bedrijfsterreinen aan de noordzijde

uitbetaald.

van de stad ontsloten. In de planstudie van de
Noordwesttangent is de noodzaak van deze

Politiek / bestuurlijk

nieuwe verbinding aangetoond. Bij de beoor-

Op verzoek van de Tweede Kamer wordt geen

deling is gebleken dat de kosten van de meest

financiële koppeling aangebracht met het

kosteneffectieve oplossing hoger zijn dan het

project Wilhelminakanaal. De regio is verant-

grensbedrag van E 112,5 miljoen. Daarom is

woordelijk voor de financiering en de aanleg

de Noordwesttangent als een apart project in

van het project.

MIRT opgenomen.

Verantwoordelijk
Gemeente Tilburg.

249

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Bouw vierde sluiskolk Ternaaien

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema					
Financiën		

g

g

Politiek/bestuurlijk		

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De scheepvaartverbinding tussen de Maas-

Toezeggingen: afspraken naar aanleiding van

2006 : de Europese Commissie heeft een

route en het Albertkanaal (B) bestaande uit

ministerieel overleg tussen Nederland en Bel-

subsidie van 50% van de planstudiekosten

het sluiscomplex Ternaaien heeft een te kleine

gië d.d. 19 februari 2001 over de kolkbreedte

toegekend.

schutcapaciteit, waardoor lange wachttijden

en gelimiteerde Nederlandse bijdrage aan het

voor de scheepvaart ontstaan. Bovendien is

project.

de betrouwbaarheid door één grote scheepvaartkolk kwetsbaar.

2009: de MER is later dan verwacht opgeleverd door de Waalse projectleiding.
In 2009 start het aanvragen van de benodigde Nederlandse vergunningen.

Beschrijving oplossing
Het vergroten van de schutcapaciteit door de

2010: project is vertraagd; naar verwach-

bouw van een vierde sluiskolk met tegelijker-

ting zal Wallonië een besluit tot uitvoering

tijd vergroting van de betrouwbaarheid.

nemen.

Tijdschema mijlpalen
Projectbesluit: 2009
Start realisatie: 2010
Oplevering: 2015

Financiën
Het project zal door Nederland en België gezamenlijk worden gefinancierd. Bijdrage van
Nederland aan de realisatie van de door België
te bouwen vierde sluiskolk is E 8 mln (prijspeil
2004) plus 50% van de planstudiekosten zijnde E 2,5 mln. De Europese Commissie subsidieert de planstudie voor 50%. Er vindt gelijke
verrekening plaats tussen Nederland en Wallonië van deze subsidie.

250

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: planstudie (1)
m i n i s t e r i e : VenW

Maasroute, modernisering fase 2 (verbreding
Julianakanaal (aanvulling III))

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g g

Tijdschema				

g g

Financiën		

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

De groei van het goederenvervoer over water

De aanpassing van het Julianakanaal tussen

2008: ‘Maasroute, modernisering fase 2’ is

alsmede de schaalvergroting leiden tot lange

Limmel en Elsloo, inclusief de bocht Elsloo,

overgegaan naar de realisatiefase. Omdat

wachttijden bij de sluizen. Tevens vormt het

bevindt zich nog in de planstudiefase doordat

een deel van het project is afgewezen door

huidige vaarwegprofiel een knelpunt voor een

het Tracébesluit Zandmaas/Maasroute voor

de Raad van State is dit deel in de planstu-

efficiënte verkeersafwikkeling.

dit deel is afgewezen door de Raad van State.

diefase gebleven.

De vaststelling van het aanvullend tracébesluit

Beschrijving oplossing

wordt verwacht in het najaar van 2008. De

2009: het Ontwerp Tracébesluit is in maart

Het project Maasroute (MoMaRo fase 2, ver-

aanpassing vormt een integraal deel van het

2008 door de minister van VROM en de

breding Julianakanaal (aanvulling III) heeft tot

project Maasroute en vormt de grensover-

staatssecretaris van VenW ondertekend. In

doel:

schrijdende component van het project die

dit OTB is een scopewijziging ten behoeve

•

Het aanleggen van twee passeervakken in

maakt dat Maasroute is aangewezen als Euro-

van het inpassen van verkeersmanagement

het Julianakanaal tussen Limmel en Elsloo

pees prioritair project.

opgenomen. Daarom is het taakstellend

en het verruimen van de bocht bij Elsloo.
•

budget opgehoogd.

Het invoeren van een verkeersmanage-

Marktbenadering

Oplevering is verschoven naar 2017 van-

mentvariant op het Julianakanaal.

Realisatie zal zijn op basis van een geïnte-

wege aanpassing planning aan planning

greerd Design- en Construct-contract (D&C-

Grensmaasproject.

Tijdschema mijlpalen

contract).

Tracébesluit: 2009
Start realisatie: 2010
Oplevering: 2017

Financiën
Taakstellend budget: E 79 mln (incl. BLD­bijdrage E 14 mln).

251

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Maasroute, modernisering fase 2

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				
Oplossing			
Financiën		

g

g

g g

g g

Probleem

Financiën

De groei van het goederenvervoer over water

Taakstellend budget: E 518 mln (incl. BLD-bij-

2006: de projectkosten zijn aangepast van-

alsmede de schaalvergroting leiden tot lange

drage E 81 mln).

wege inpassing van de BLD-bijdrage (E 90

wachttijden bij de sluizen. Tevens vormt het

Toelichting wijzigingen

mln) en verwachte aanbestedingsresultaten

huidige vaarwegprofiel een knelpunt voor een

Marktbenadering

efficiënte verkeersafwikkeling.

Het project wordt in een aantal deelpakketten

(E -5 mln).

aanbesteed, het eerste pakket (Weurt) is in

2007: nadere uitwerking van de sluisaanpas-

Beschrijving oplossing

2005 aanbesteed in E&C-vorm, de volgende

singen bij Born, Maasbracht en Heel heeft

Het project Maasroute (MoMaRo fase 2)

pakketten worden aanbesteed in Design &

aangetoond dat aanpassing van het tech-

heeft tot doel:

Construct. In 2008 is een PPC uitgevoerd,

nisch ontwerp noodzakelijk is. De project-

•

Het realiseren van een volwaardige klasse

maar er is nog geen besluit genomen over de

kosten zijn aangepast vanwege aanbeste-

Vb vaarweg met een diepgang van 3,50

contractvorm.

dingsresultaten (E - 1 mln).

meter op de noord-zuidverbinding Weurt-

•

Ternaaien. Dit ter accommodatie van de

2008: project is, behalve aanvulling III (ver-

autonome groei van het transport over

breding Julianakanaal), overgegaan van de

water, alsmede het accommoderen van de

planstudiefase naar de realisatiefase. Voor

moderne scheepvaart.

aanvulling III (verbreding Julianakanaal) is

Het realiseren van een doorvaarthoogte op

een apart projectblad opgenomen.

het traject Weurt-Born van 9,10 meter en

•

een doorvaarthoogte van 7,00 meter op de

2009: als gevolg van een scopewijziging bij

trajecten Grave-Lith en Born-Ternaaien.

de planstudie Verbreding Julianakanaal is er

Het bevorderen van betrouwbare reistij-

budget overgeboekt van dit realisatie­project

den door het verminderen van oplopende

naar de planstudie Verbreding Julianakanaal.

wachttijden bij de sluizen door capaciteits-,

Tevens is een efficiency taakstelling van E 5

beschikbaarheids- en/of verkeersmanage-

mln ingeboekt.

mentmaatregelen, met name te Weurt,
Heumen, Heel, Maasbracht en Born.

2010: november 2008 is de beschikking voor
TEN-subsidie officieel ontvangen van de

Tijdschema mijlpalen

Europese Commissie. Hiermee komt Maas-

Tracébesluit: 2002

route voor maximaal E 82 mln Europese sub-

Start realisatie: 2005

sidie in aanmerking in de periode 2007 tot

Oplevering: na 2012

en met 2013. Verder is besloten om activiteiten op het gebied van beheer en onderhoud
mee te nemen bij de aanbesteding van een
aantal maatregelen om dit zo gebundeld op
te markt zetten.

253

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Wilhelminakanaal Tilburg

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase					
Oplossing			

Tijdschema				
Financiën		

g

g

g

g

g
g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

De huidige dimensionering van het kanaal

Toezeggingen: in 1995 is besloten een haal-

Toelichting wijzigingen
2006: de projectkosten zijn aangepast van-

biedt onvoldoende mogelijkheden voor ver-

baarheidsstudie uit te voeren. In juni 2005 is

wege inpassing van de BLD-bijdrage (E 10

voer over water van/naar Tilburg.

voor het Wilhelminakanaal een projectbesluit

mln).

genomen, inhoudende de uitvoering van het

Beschrijving oplossing

nulplusalternatief. In overleg met de Tweede

2007: in overleg met de Tweede Kamer is

Het kanaal wordt tussen sluis II en sluis III

Kamer is in september 2005 besloten tot het

gekozen voor het uitvoeren van de Visieva-

verruimd tot klasse IV. Sluis II wordt ver-

uitvoeren van de zogenaamde ‘Visievariant’, in

riant.

wijderd, sluis III wordt vervangen door een

plaats van de nulplusvariant. De rijksbijdrage

nieuwe klasse IV sluis.

is gemaximeerd op E 52 mln (prijspeil 2007),

2008: door de duur van besprekingen over

de gemeente Tilburg en de Provincie Noord-

de regionale bijdragen zijn start realisatie en

Brabant dragen ieder E 9,8 mln bij.

oplevering vertraagd.

Start realisatie: 2011

Marktbenadering

2009: november 2007 is er overeenstem-

Oplevering: 2015

In 2009/2010 wordt een PPC uitgevoerd.

ming bereikt over de financiële bijdragen van

Tijdschema mijlpalen
Projectbesluit: 2005

de regionale overheden. Het uitvoeringsbe-

Financiën

sluit is genomen en VenW heeft samen met

Taakstellend budget: E 83 mln (incl. BLD-bij-

de regionale overheden een stuurgroep inge-

drage E 10 mln en incl. bijdragen van derden

steld om de realisatie voor te bereiden en te

van E 19,6 mln).

begeleiden. Het project is overgegaan van de
planstudiefase naar de realisatiefase.
2010: vanwege aanvullende onderzoeken en
vertraging in de bestemmingsplanprocedure
zijn mijlpalen vertraagd.

254

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Zuid - Willemsvaart
(vervanging sluizen 4, 5 en 6)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase		

g

Financiën				

g
g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Uit de verkenning BERZOB blijkt dat de vaar-

In september 2006 is een bestuurlijke over-

2006: het project is (deels) overgegaan van

wegen in Zuidoost-Brabant worden geken-

eenkomst afgesloten met de regio. Hierbij is de

de verkenningsfase naar de planstudiefase.

merkt door een verouderde en deels in slechte

volgende financiële verdeling afgesproken: het

staat verkerende infrastructuur. De in slechte

rijk E 30 mln, provincie Noord-Brabant E 30

2008: project is overgegaan van de planstu-

onderhoudstoestand verkerende klasse-II slui-

mln en gemeenten/waterschap E 20 mln. De

diefase naar de realisatiefase. Door bestuur-

zen 4, 5 en 6 zijn het meest urgent. De onder-

bijdrage van de provincie omvat tevens voor-

lijke overeenkomst (september 2006) is de

houdstoestand van de sluizen 4, 5 en 6 brengt

financiering van bijdrage van het bedrijfsleven.

bijdrage van derden met E 10 mln naar bene-

een grote kans op stremmingen met zich

Deze wordt terugbetaald aan de provincie na

den bijgesteld.

mee. Dit vormt een knelpunt voor een vlot en

realisatie van het project.

betrouwbaar vervoer over water.

Marktbenadering
Beschrijving oplossing

Het project wordt door middel van een Design

Vervanging van de sluizen 4, 5 en 6 tot klasse-

en Construct contract uitgevoerd. In 2007 is

IV-sluizen.

een PPC uitgevoerd. Op basis daarvan is gekozen voor een DB-contract.

Tijdschema mijlpalen
Start realisatie: 2008
Oplevering: 2011

Financiën
Taakstellend budget: E 82 mln (incl. BLD-bijdrage E 5 mln en incl. bijdrage van derden:
E 50 mln).

255

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: realisatie (0)
m i n i s t e r i e : VenW

Zuid - Willemsvaart,
omleggen en opwaarderen (Maas - Veghel)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing			

g

Tijdschema			

g g

Financiën		

g

g g g g

Politiek/bestuurlijk					

g

Probleem

Politiek / bestuurlijk

Toelichting wijzigingen

Onvoldoende bereikbaarheid over water van

Toezeggingen: kabinetsbesluit inzake afbreken

2006: projectkosten zijn aangepast vanwege

het gebied tussen ‘s-Hertogenbosch en Veg-

realisatiegedeelte, d.d. 11 juli 1997.

inpassing BLD-bijdrage (E 52 mln) en ver-

hel.

Kabinetsbesluit inzake omlegging van de Zuid-

wachte aanbestedingsresultaten (E -2 mln).

Willemsvaart tussen de Maas en Den Dun-

Beschrijving oplossing

gen conform de ‘Regiovariant, d.d. 10 maart

2007: kabinetsbesluit (10 maart 2006) tot

In studie is de omlegging van de Zuid-Wil-

2006.

omlegging Zuid - Willemsvaart conform

lemsvaart om ‘s-Hertogenbosch met een pro-

Op verzoek van de Tweede Kamer is voor

de regiovariant, met een ecologische ver-

fiel voor klasse IV-scheepvaart.

2006 een bedrag van E 10 mln ter beschik-

bindingszone incl. een Rosmalense Aa. Op

king gesteld voor versnelde voorbereiding van

verzoek van de Kamer is versnelling in de

Inpassing

de uitvoering.

vorm van anticiperende vastgoedverwerving

Bij de aanleg wordt door de gemeente

De regiovariant is in 2006 uitgewerkt in een

ingezet met een omvang van E 10 mln.

‘s-Hertogenbosch een ecologische verbin-

Ontwerp-Tracébesluit (OTB), welke in febru-

dingszone inclusief een Rosmalense Aa gere-

ari 2007 is vastgesteld. Er wordt een conve-

2008: het OTB is in februari 2007 vastge-

aliseerd.

nant met de regionale partners voorbereid.

steld. De bijdrage van de regionale partijen is

November 2007 is tussen betrokken overhe-

verhoogd vanwege afspraken over het ‘mee-

den een bestuursovereenkomst getekend.

nemen’ van de ecologische verbindingszone

Tijdschema mijlpalen
Tracébesluit: 2008

en de N279 bij dit project. Op deze manier

Start realisatie: 2009

Marktbenadering

Oplevering: 2015

Voor dit project is een marktscan uitgevoerd.

kan wel werk met werk gemaakt worden.

De mogelijkheid van PPS is onderzocht, maar

2009: de bestuursovereenkomst tussen over-

Financiën

wordt niet toegepast, omdat uit het onder-

heden is november 2007 ondertekend. Het

Taakstellend budget: E 469 mln (incl. BLD-bij-

zoek bleek dat DBFM geen meerwaarde had.

taakstellend budget is opgehoogd vanwege

drage van E 56 mln en incl. bijdrage van der-

In 2007 is een PPC uitgevoerd op basis waar-

toevoeging van een aantal projectonderde-

den van E 53 mln).

van voor een DB-contract is gekozen.

len als gevolg van de bestuursovereenkomst,
het meenemen van een drietal werken uit de
A2 rondweg Den Bosch en de implementatie
van nieuwe en aangepaste regelgeving waardoor enkele projectonderdelen duurder zijn
geworden. Het TB is juli 2008 ondertekend.
2010: het uitvoeringsbesluit is genomen in
2009 met voorbehoud dat het tracébesluit
nog onherroepelijk moet worden. De mijlpaal oplevering is hierin – als gevolg van vertraging in de procedure tracéwet - gewijzigd
van 2014 naar 2015.

256

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: beheer en
onderhoud
m i n i s t e r i e : VenW

Kanaal Gent - Terneuzen
(baggeren, oevers en sluizen)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Oplossing			

g

Probleem

Toelichting wijzigingen

Nederland heeft op grond van internationale

2010: als gevolg van tegenvallers bij de aan-

afspraken betreffende de verbetering van het

besteding van de renovatiewerkzaamheden

kanaal Gent-Terneuzen de verplichting tegen-

aan het sluizencomplex is besloten de reno-

over België voor het in goede staat onderhou-

vatie van de oevers uit te stellen. Dit wordt

den van het kanaal, het sluizencomplex en de

nu gezamenlijk met het na 2010 geplande

bediening van de objecten. De gegarandeerde

deel aanbesteed, om zodoende synergie-

diepgang voor zeeschepen bedraagt 12,25 m,

voordeel te kunnen behalen.

wat inhoudt dat de kanaalbodem moet worden

Sluizencomplex: verwacht wordt dat de ver-

gehandhaafd op 13,50 m - Kanaalpeil. Tevens

eiste publieksvriendelijke uitvoering met zo

is afgesproken dat de zoutbelasting vanuit de

min mogelijk hinder voor de scheepvaart,

Westerschelde wordt tegen gegaan.

pas in 2011 afgerond kan worden.

Beschrijving oplossing
Om de internationale afspraken na te kunnen komen is onderhoudsbaggerwerk noodzakelijk. De werkzaamheden bestaan uit het
baggeren van het kanaal en renovatie van het
sluizencomplex Terneuzen.

Tijdschema mijlpalen
Start uitvoering: baggeren/sluizencomplex:
2004/2007
Oplevering: 2008/2011

Financiën
Raming kosten: E 47 mln.

257

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: beheer en
onderhoud
m i n i s t e r i e : VenW

Maas (baggeren en kunstwerken)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema			

g g

Financiën			

g

g g

Probleem

Beschrijving oplossing

Toelichting wijzigingen

Door grootschalige achterstand in het bagge-

Het achterstallig baggeronderhoud op de

2007: door clustering van de werkzaamhe-

ronderhoud ontstonden in de voorhavens van

Maas en de Maaskanalen wordt aangepakt

den aan diverse sluizencomplexen is ople-

de sluizen op de Maas en in de Maaskanalen

zodat de meest urgente nautische problemen

verdatum met één jaar vervroegd.

nautische knelpunten in de vorm van onvol-

t.a.v. de vaardiepte zijn opgelost. Hiermee

Als gevolg van tegenvallers ten aanzien van

doende vaardiepte en verminderde bevaar-

wordt de bereikbaarheid en de veiligheid van

stabiliteit kolkwanden en kwaliteit deuraan-

baarheid. Ook diverse sluizen en stuwen

de Maasroute verbeterd, maar zal nog niet

drijvingen (Born en Maasbracht) is de raming

waren door achterstallig onderhoud dringend

worden voldaan aan de functionele eisen.

naar boven bijgesteld.

aan renovatie toe. Onder andere kolken, deu-

Daarnaast worden diverse sluizen en stuwen

ren en hefinrichtingen, nivelleerinrichtingen,

die in de Maas liggen gerenoveerd. De grote

2008: werkzaamheden aan de kolkwanden

pompgemalen, besturing en bedieningsinstal-

kolken van de sluizen in Belfeld en Sambeek

en deuraandrijvingen van de complexen

laties moesten dringend worden aangepakt

zijn in 2004 weer in gebruik genomen.

Born en Maasbracht zijn gekoppeld aan de

om de beschikbaarheid en bedrijfszekerheid

kolkverlenging. Door onderhoudswerkzaam-

op het vereiste niveau te brengen.

Tijdschema mijlpalen

heden bij deze complexen zullen deze pas in

Doordat de lange kolken van Belfeld en Sam-

Start uitvoering: 2004

2012 worden opgeleverd.

beek als gevolg van achterstallig onderhoud

Oplevering: 2010-2012

buiten bedrijf waren gesteld, konden lange

2009: de raming van de kosten is bijgesteld

combinaties nu alleen na ontkoppeling door

Financiën

vanwege aanbestedingstegenvallers bij

de sluizen.

Raming kosten: E 69 mln.

diverse renovaties van de sluizen.
2010: de raming van de kosten is verlaagd in
verband met het overhevelen van enkele projectonderdelen naar het project Maasroute,
modernisering fase 2.

258

zuid

P rov i n c i e

Zeeland
O n d e rw e rp	: hoofdvaarwegen
fa s e
: beheer en
onderhoud
m i n i s t e r i e : VenW

Rotterdam - België/Zeeland (renovatie o.a.
Volkeraksluizen en baggeren)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Tijdschema				
Financiën			

g

g

Probleem

nieuwe elektrotechnische installaties.

Toelichting wijzigingen

Momenteel is een vlotte en veilige doorstro-

Daarnaast worden 12 sluisdeuren gecon-

2007: als gevolg van indexering en een ver-

ming van het scheepvaartverkeer over de cor-

serveerd en gewisseld en worden de huidige

hoging van het risicoprofiel ten aanzien van

ridor Rotterdam - Gent/Antwerpen niet gega-

mechanische deurschuifbewegingswerken

het masterplan Volkerak is de raming naar

randeerd. Dit wordt deels veroorzaakt doordat

vervangen door hydraulische bewegingswer-

boven bijgesteld.

de bodems in deze hoofdtransportas niet op

ken.

de gewenste diepte zijn. Op deze vaarroutes is

2010: om de hinder voor de vaarweggebrui-

de gegarandeerde scheepsdiepgang 4 meter,

Tijdschema mijlpalen

ker te minimaliseren, wordt het deelproject

dit geldt voor de Schelde - Rijn verbinding

Start uitvoering: 2005

renovatie van de besturings-, elektrische en

(SRV) en voor de route via het Kanaal door

Oplevering: 2011

overige installaties van de sluizencomplexen

Zuid-Beveland (KZB). Om dat te waarborgen

Hansweert en Kreekrak, gecombineerd met

dient de vaarwegbodem in de Oosterschelde,

Financiën

de realisatie van de bediening op afstand op

KZB en SRV op NAP- 7,00 m te blijven.Voor

Raming kosten: E 103 mln.

deze complexen. Dit deelproject wordt hier-

het zuidelijk kanaalpand van de SRV geldt een

door naar verwachting medio 2011 afge-

bodemdiepte van NAP- 3,40 m bij een Kanaal-

rond.

peil van 1,85+ NAP.
Ook zijn deelinstallaties van de in deze vaarweg gelegen kunstwerken aan het eind van de
technische levensduur. Hierdoor kunnen veelvuldig storingen optreden met mogelijk zelfs
langdurig uitval van het complex.

Beschrijving oplossing
Om de doorstroming op de corridor Rotterdam - Gent/Antwerpen te kunnen garanderen, moet onderhoudsbaggerwerk plaatsvinden. Daarnaast is de renovatie van de
Volkeraksluizen noodzakelijk, inclusief het
wisselen van de deuren, de renovatie van de
Kreekraksluizen, inclusief deuraandrijvingen
en de renovatie van de Krammersluizen en
sluizen Hansweert. De renovaties van de sluizencomplexen omvatten de renovaties van de
elektrotechnische en de werktuigbouwkundige
installaties en de bouw van een nieuw bedieningsgebouw. Het huidige bedieningsgebouw
biedt namelijk niet voldoende ruimte voor de

259

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: planstudie
m i n i s t e r i e : EZ

Brainport Eindhoven

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

MIRT-fase				

		

g

Probleem

setting in te passen en zichtbaar te maken.

Toelichting wijzigingen

Het Samenwerkingsverband Stadsregio Eind-

Tevens worden groene recreatieve verbindin-

2010: het project is in juni 2009 overgegaan

hoven heeft een Ontwikkelingsvisie voor de

gen gerealiseerd tussen stad en ommeland.

van de verkenningsfase naar de planstudie-

gehele A2-zone vastgesteld: ‘De geniale Brain-

fase.

portlocatie’. Hoewel de A2-zone een aaneen-

Het gebiedsontwikkelingsproject omvat de

gesloten integraal te ontwikkelen gebied is,

ontwikkeling van een internationaal hoog-

worden binnen deze visie een viertal prioritaire

waardig woon- en werkmilieu en de aanslui-

deelgebieden onderscheiden als aanjager van

ting daarvan op het Nationaal Landschap ’t

de totaalontwikkeling. Concreet gaat het om

Groene Woud. Het beslaat circa 200 hectare

maatregelen als aansluitende en verbindende

werklandschap in combinatie met circa 200

infrastructuur, ontwikkeling en herstructu-

hectare nieuwe natuur en aanleg van infra-

rering van werklandschappen, impulsen in

structuur voor auto, HOV en fiets.

de openbare ruimte en groene verbindingen
tussen stad en omliggende natuur en plat-

Tijdschema

teland (Nationaal Landschap Groene Woud)

Vaststellen rijksbijdrage: 2009

ten behoeve van een hoogwaardig woon-,

Start realisatie: 2010

werk- en vestigingsmilieu. Hier hoort ook de

Oplevering: 2014

herinrichting van de openbare ruimte in Strijp
S en de aanpassing van het station en directe

Financiën

omgeving bij. Het project bevindt zich in de

Taakstellende rijksbijdrage: nog niet bepaald.

uitwerkingsfase van het Nota Ruimtebudget.
De begeleiding van de door de regio op te

Politiek / bestuurlijk

stellen business case is van rijkswege geman-

Rijk, provincie, Samenwerkingsverband Regio

dateerd aan het Gemeenschappelijk Ontwik-

Eindhoven, relevante gemeenten, bedrijfsle-

kelingsbedrijf.

ven en kennisinstellingen werken samen bij de
uitwerking van de recent vastgestelde Ont-

Beschrijving oplossing

wikkelingsvisie A2-zone.

De regio grijpt de ombouw van de snelweg
A2 aan om het gebied er omheen te trans-

Marktbenadering

formeren tot etalage van de Brainport met

Marktpartijen zijn betrokken bij de uitwerking

internationale uitstraling, waarbij aandacht

van de vastgestelde ontwikkelingsvisie.

is voor (internationale) bedrijvigheid, bereikbaarheid, duurzaamheid en natuur & recre-

Verantwoordelijk

atie. De bedoeling is om langs de snelweg de

De gemeente Eindhoven en het Samenwer-

gehele keten van kennisinstituten, onderzoeks­

kingsverband Regio Eindhoven.

laboratoria, designhuizen, toeleveranciers en
maakindustrie in een hoogwaardige groene

260

zuid

P rov i n c i e

Noord-Brabant
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: planstudie
m i n i s t e r i e : EZ

Eindhoven A2 zone

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

Probleem

g

g

Tijdschema						

g

Financiën					

g

Zuidelijke aansluiting (Meerenakkerweg)

Toelichting wijzigingen

Langs de A2 ten westen van Eindhoven vinden

Start realisatie onderliggend wegennet:

2008: het project is nieuw opgenomen in

op twee locaties de komende jaren grote ruim-

2010

het MIRT.

telijke ontwikkelingen plaats. Het gaat om De

Start realisatie aansluiting: 2011

Hurk/Landforum, Veldhoven-De Run en Eind-

Oplevering: 2011

•

hoven Airport/ Brainport Innovatie Campus/

2010: het project is gesplitst in de zuidelijke
aansluiting, waarvoor in november 2008 de

Grootschalig Distributie Centrum Acht. Hierbij

Financiën

rijksbijdrage is vastgesteld, en de noorde-

is sprake van integrale gebiedsontwikkeling,

•

lijke aansluiting, waarvoor de besluitvor-

waarin bereikbaarheidsaspecten, economische

Noordelijke aansluiting (Eindhoven Airport)
Taakstellend budget: nog niet bepaald.

ming wordt betrokken bij het project Brain-

Zuidelijke aansluiting (Meerenakkerweg)

port Eindhoven. Als gevolg van onderzoek

Taakstellend budget: E 14,5 mln (incl.

naar de verkeerstechnische gevolgen van

E 6,8 mln uit het Nota Ruimtebudget en

de noordelijke aansluiting is besluitvorming

Beschrijving oplossing

incl. E 2,6 mln uit het realisatiebudget A2

hierover vertraagd.

Door de ombouw van de A2 tot 4x2 rijstro-

Tangenten Eindhoven).

perspectieven, groene verbindingen en milieuvraagstukken hand in hand gaan.

•

ken (twee rijstroken voor doorgaand verkeer
en twee rijstroken voor bestemmingsverkeer

Politiek / bestuurlijk

per richting) wordt een belangrijke bijdrage

Bestuurlijke afspraken: rijk, provincie, Samen-

geleverd aan de bereikbaarheid van de Brain-

werkingsverband Regio Eindhoven, relevante

port Eindhoven over de weg. Zie hiervoor

gemeenten, bedrijfsleven en kennisinstellingen

ook de projectbladen Brainport Eindhoven en

werken samen bij de uitwerking van de recent

Eindhoven/Helmond, voltooiing verkeersruit.

vastgestelde Ontwikkelingsvisie A2-zone.

Voor een optimale ontwikkeling van de A2-

Tussen VenW en de gemeente Eindhoven vindt

zone wordt ingezet op de realisatie van twee

overleg plaats over de business case. Mede

aansluitingen tussen de A2 en het onderlig-

hierop zal de minister van VenW een besluit

gende wegennet; de aanleg van een nieuwe

nemen over de noordelijke aansluiting.

noordelijke aansluiting, inclusief aanpassing
van het onderliggende wegennet, ter hoogte

Marktbenadering

van Eindhoven Airport en de aanleg van een

Marktpartijen zijn betrokken bij de uitwerking

nieuwe zuidelijke aansluiting, inclusief aan-

van de vastgestelde ontwikkelingsvisie.

passing van het onderliggend wegennet, ter
hoogte van de Meerenakkerweg.

Verantwoordelijk
De gemeente Eindhoven en het Samenwer-

Tijdschema mijlpalen
•

kingsverband Regio Eindhoven.

Noordelijke aansluiting (Eindhoven Airport). Besluitvorming VenW: 2009
Start realisatie: 2014
Oplevering: 2016

261

zuid

P rov i n c i e

Limburg
O n d e rw e rp	: integrale
gebiedsopgaven
fa s e
: realisatie
m i n i s t e r i e : LNV

Greenport Venlo (Klavertje 4)

:

Projecthistorie
Omschrijving

‘05 ‘06 ‘07 ‘08 ‘09 ‘10

Algemeen				

g

MIRT-fase					

g

Financiën					

g g

Politiek/bestuurlijk						

g

Probleem

Vanuit de motie Koopmans/Koppejan wordt

Toelichting wijzigingen

Greenport Venlo is in omvang het tweede kas-

aanvullend E 9 mln beschikbaar gesteld. Deze

2008: het project is nieuw opgenomen in

sengebied van Nederland. Door de strategi-

middelen worden beschikbaar gesteld via de

het MIRT.

sche ligging op een infrastructureel knooppunt

bestuursovereenkomst ILG.

(water, weg en spoor) in de oost-west verbin-

Grondverwerving: er zijn gezamenlijke afspra-

2009: de taakstellende rijksbijdrage voor het

ding is het gebied economisch aantrekkelijk en

ken gemaakt over (anticiperende) grondver-

project is vastgesteld. Hiermee is het pro-

groeit Venlo als logistieke draaischijf. De Flo-

werving. Het rijk neemt hier met E 5 mln aan

ject van de planstudiefase overgegaan naar

riade (Wereldtuinbouwtentoonstelling, 2012)

deel.

de realisatiefase.

genereert een extra impuls aan investeringen
en dynamiek. Samenhangende oplossingen in

Politiek / bestuurlijk

2010: in april 2009 is de gebiedsontwikke-

onder meer bereikbaarheid, ruimtelijke kwali-

LNV is beleidsverantwoordelijk voor de

lings NV opgericht. Met het rijk zijn bestuur-

teit en water/groenopgaven zijn nodig.

greenports. Het rijk heeft haar inzet (geld

lijke afspraken in voorbereiding. Ten behoeve

en vastgoed) voor dit gebied gebundeld via

van de Greenportlane zijn conform de motie

Beschrijving oplossing

het Gemeenschappelijk Ontwikkelingsbedrijf

Koopmans/Koppejan extra rijksmiddelen

Aan de west zijde van Venlo wordt een

(GOB). Besloten is om als rijk niet risicodra-

beschikbaar gesteld.

omvangrijk agro-industrieel en logistiek com-

gend deel te nemen aan de uitvoering, maar

plex tot stand gebracht in aansluiting op

de betrokkenheid vorm te geven via een set

bestaande en/of in uitvoering zijnde econo-

bestuurlijke afspraken; dit afsprakenkader is in

mische activiteiten (o.a. Tradeport, glastuin-

voorbereiding.

bouw, uitbreiding veiling). Het gaat onder

Moties: tijdens de begrotingsbehandeling

andere om de duurzame inrichting van 400

van VenW is de motie Koopmans/Koppejan

ha gebundeld glas, in samenhang met ver-

aangenomen (TK 31 700 XII, nr. 22), welke

sterking van groenstructuur (waaronder 375

aanvullend E 9 mln beschikbaar stelt voor de

ha nieuw natuur- en recreatiegebied), ruimte-

Greenportlane tussen A73 en A67.

lijke kwaliteit en bereikbaarheid (aanleg Tan-

Bestuurlijke afspraken: in 2007 is een bestuur-

gent A73/A67). De verantwoordelijkheid van

lijke intentieverklaring ondertekend over het

de uitvoering is in handen van de gebiedsont-

Uitvoeringsprogramma Greenport(s) Neder-

wikkeling NV.

land; Greenport Venlo maakt hier deel van uit.

Tijdschema mijlpalen

Marktbenadering

Start realisatie: 2009

Het bedrijfsleven zal zo veel als mogelijk bij-

Oplevering: 2012 e.v.

dragen via de grondexploitatie.

Financiën

Verantwoordelijk

Taakstellende rijksbijdrage: E 22,9 mln uit

De provincie en de regiogemeenten zijn ver-

het Nota Ruimtebudget voor Klavertje 4 als

antwoordelijk voor de grondexploitatie en de

geheel, alsmede E 3 mln specifiek voor Deurne.

verevening.

263

zuid

P rov i n c i e