Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1806
Vragen van het lid Stoffer (SGP) aan de Ministers voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking en van Economische Zaken en Klimaat over
het artikel «If poor countries go unvaccinated, a study says, rich ones will pay»
(ingezonden 2 februari 2021).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 23 februari 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «If poor countries go unvaccinated, a study
says, rich ones will pay»1 en de bijbehorende studie, uitgevoerd in opdracht
van de internationale Kamer van Koophandel?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Hoe beoordeelt u de daarin genoemde analyse en schatting dat de schade
aan de wereldeconomie, mede als gevolg van ongelijke verdeling en
distributie van COVID-19-vaccins tussen rijke landen en ontwikkelingslanden,
tussen de 1,8 biljoen en 9 biljoen dollar zal bedragen?
Deelt u de mening dat het mede mogelijk maken van vaccinatie van mensen
in ontwikkelingslanden niet alleen een kwestie is van medemenselijkheid,
maar dat een meer evenwichtige verdeling van vaccins ook economisch van
groot belang is, bij uitstek voor open handelslanden zoals Nederland?
Antwoord 2 en 3
Een eerlijke wereldwijde verdeling van vaccins is zowel vanuit gezondheidsperspectief als om economische redenen van groot belang. De WHO roept op
om wereldwijd in ieder geval de meest kwetsbare 20% van de bevolking in te
enten om de pandemie in te kunnen dammen. De sociaaleconomische kosten
van het achterblijven van lage en lage-middeninkomenslanden bij vaccinaties
zijn groot. Daarom is het ook voor Nederland belangrijk in te zetten op een
eerlijke wereldwijde verdeling van vaccins. Nederland heeft zich daarom, net
als de Europese Commissie en andere EU lidstaten, aangesloten bij de

1

ah-tk-20202021-1806
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

New York Times, 23 januari 2021, https://www.nytimes.com/2021/01/23/business/coronavirusvaccines-global-economy.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

COVAX facility en heeft 85 mln EUR bijgedragen aan de Access to Covid
Accelarator (ACT-A), het mondiale coördinatiemechanisme om lage en
middeninkomenslanden (LMICs) te voorzien van vaccins, beschermende
middelen, diagnostische tests en geneesmiddelen.
Vraag 4 en 5
Hoe waardeert u in dat licht het feit dat Europa en de Verenigde Staten
voldoende vaccins hebben gekocht om twee tot drie keer hun bevolking te
vaccineren, terwijl op basis van het meest optimistische COVAX-scenario
maximaal 20% van de mensen in lage inkomenslanden eind 2021 gevaccineerd zullen zijn?
Welke keuzes liggen aan deze ongelijkheid ten grondslag, zowel van westerse
overheden als van overheden in ontwikkelingslanden?
Antwoord 4 en 5
Kritiek op het feit dat de rijkste 15% van landen nu al meer dan 50% van de te
verwachten wereldwijde vaccinproductie hebben opgekocht, is begrijpelijk.
De gezamenlijke inkoop van vaccins ten behoeve van de EU is echter niet
alleen belangrijk voor onze eigen nationale vaccinvoorziening maar geeft ook
een belangrijke impuls aan de ontwikkeling van producten en opschaling van
productiecapaciteit in Europa. Het kabinet heeft omwille van de snelheid
ingezet op gezamenlijke inkoop in Europees verband. Het kabinet is ervan
overtuigd dat met de directe bijdrages o.a. aan COVAX, maar ook met de
politieke steun aan bijdrages van de EU en de Wereldbank, Nederland een
belangrijke bijdrage levert aan het internationale debat over, en de inzet op,
internationale solidariteit. Ik verwijs u naar mijn eerdere brief van 18 december 2020 aan uw Kamer over solidaire verdeling van vaccins.
Vraag 6
Zijn er maatregelen die overheden in Europa en de Verenigde Staten,
waaronder Nederland, kunnen nemen, of overwegen te nemen, om niet
alleen zorg te dragen voor het vaccineren van de eigen burgerbevolking maar
tevens oog te hebben voor de noodzaak van voldoende vaccins in ontwikkelingslanden?
Antwoord 6
Om zorg te dragen voor eerlijke en wereldwijde toegang tot COVID-vaccins,
geneesmiddelen en diagnostica is de Access to COVID Tools-accelerator
(ACT-A) opgezet. Dit initiatief wordt gecoördineerd door WHO en uitgevoerd
in nauwe samenwerking met vele verschillende organisaties. ACT-A heeft 3
technische pijlers (vaccins, diagnostica en geneesmiddelen) en een 4e pilaar
die zich richt op versterken van gezondheidssystemen. De vaccin-pijler van
ACT-A, de COVAXis erop gericht landen te voorzien van betaalbare COVID-19
vaccins voor 20% van hun bevolking. 92 lage en lage-middeninkomenslanden
kunnen gebruik maken van een speciale voorziening (COVAX AMC). COVAX
heeft inmiddels 2 miljard vaccins zeker gesteld, waarvan 1,3 miljard voor 92
lage en lage-middeninkomenslanden en begin deze maand met vaccineren.
Nederland heeft zich net als de Europese Commissie en andere EU lidstaten
aangesloten bij de COVAX facility en heeft 85 mln. EUR bijgedragen aan
ACT-A.
Vraag 7
Hoe beoordeelt u de bewering dat de 27 miljard dollar voor ACT-A, bovenop
de reeds toegezegde 11 miljard dollar, een fractie is van de economische
schade die het gevolg kan zijn van het voortduren van de COVID-19-crisis in
andere delen van de wereld?
Antwoord 7
In de brandbrief die de WHO samen met andere internationale partners in
december 2020 stuurde over het financieringstekort voor ACT-A werd
aangegeven dat de totale financieringsbehoefte van ACT-A minder dan 1% is
van hetgeen G20 landen reeds gecommitteerd hebben voor economische
stimuleringspakketten. Dekking van het financieringstekort van ACT-A vergt
een brede aanpak die verder gaat dan financiering uit ODA-middelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 8
Welke gevolgen heeft de langdurige verstoring van mondiale handelsketens,
als gevolg van het doorwoekeren van COVID-19 bij een gebrekkige mondiale
distributie van vaccins, voor de Nederlandse economie?
Antwoord 8
Exacte gevolgen zijn op dit moment niet te voorspellen. In zijn algemeenheid
zijn verstoringen van mondiale waardenketens nadelig voor de Nederlandse
economie. Op 28 januari 2021 is de Kamer per brief geïnformeerd over de
kwetsbaarheden van het Nederlandse bedrijfsleven voor verstoringen van
mondiale waardenketens.
Vraag 9
In hoeverre en op welke wijze is het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat, ook in het licht van de economische gevolgen van de COVID-19pandemie, betrokken bij de besluitvorming over de Nederlandse bijdrage aan
het wereldwijd beteugelen van COVID-19?
Antwoord 9
De besluitvorming voor de Nederlandse inbreng in de internationale gremia
wordt voorbereid via de reguliere interdepartementale afstemmingskanalen.
Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat is aangesloten op de
voorbereidende standpuntbepaling over COVID-19 gerelateerde onderwerpen
die in EU-verband aan de orde komen, zoals reizen, testen en vaccinatie (in
de EU en wereldwijd). Het gaat dan bijvoorbeeld om afstemming van
kabinetsreacties, instructies en beoordeling van nieuwe Commissievoorstellen
(BNC-fiches). Aspecten waar de specifieke aandacht van het Ministerie van
EZK naar uitgaat zijn onder meer de sociaaleconomische impact van
voorstellen, innovatie- en (farma)industriebeleid en de gevolgen voor de
interne markt en het vrije verkeer.
Vraag 10
Bent u bereid om de in het artikel aangehaalde scenario’s inzake de schade
aan de wereldeconomie op lange termijn te betrekken bij toekomstige
besluiten over de Nederlandse inzet tegen COVID-19 wereldwijd en bij de
binnenlandse exit-strategie?
Antwoord 10
Het kabinet betrekt bij toekomstige besluiten met betrekking tot de inzet
tegen COVID 19 een veelheid aan informatie en mogelijke scenario’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3