Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2333
Vragen van de leden Volp (PvdA), Voordewind (ChristenUnie), Leijten (SP)
en Van der Staaij (SGP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het supermarktkartel tegen leeftijdsverificatiesystemen voor de
verkoop van alcohol en tabak (ingezonden 16 maart 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 19 april 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2015–2016, nr. 2060.
Vraag 1, 2
Kent u de gerechtelijke uitspraak over het handelen van het Centraal Bureau
Levensmiddelenhandel (CBL) inzake kartelvorming tegen het leeftijdsverificatiesysteem Ageviewers?1 Wat is uw reactie op dit vonnis?2
Wat vindt u van het handelen van het CBL? In hoeverre staat deze uitspraak
volgens u op gespannen voet met de maatschappelijke taak van de supermarkten om de verkoop van alcohol en tabak aan minderjarigen uit te
sluiten? Vindt u het wenselijk dat de maatschappelijke betrokkenheid van de
supermarktbranche door deze uitspraak mogelijk in twijfel wordt getrokken?
Vindt u acties richting het CBL nodig? Zo ja, wat gaat u doen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 1, 2
Ik ken het vonnis van de rechtbank Den Haag van 9 maart jl. in de zaak van
de Hollandsche Exploitatie Maatschappij tegen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel en Jumbo3. Aangezien het een uitspraak van een rechtbank betreft
waartegen partijen in hoger beroep zullen gaan, kan ik niet ingaan op de
inhoud van deze uitspraak danwel op het handelen van één van de partijen in
deze rechtszaak. In zijn algemeenheid geldt uiteraard dat verkoop van alcohol
en tabak aan minderjarigen moet worden uitgesloten.
Vraag 3
Kunt u aangeven wat het betekent dat de rechtbank Den Haag de CBL
Campagne «nog geen 20» en de CBL Code «verantwoorde alcoholverkoop in
de supermarkt» nietig heeft verklaard en wat dit voor gevolgen heeft? Welke

1

Uitspraak inzake CBL, Rechtbank Den Haag, 9 maart 2016
Uitspraak inzake CBL, Rechtbank Den Haag, 9 maart 2016
3
Jumbo groep BV., Jumbo Supermarkten BV., Jumbo Food Groep BV.
2

ah-tk-20152016-2333
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

betrokkenheid heeft het Ministerie van VWS gehad bij de totstandkoming van
deze campagne en code?
Antwoord 3
Voor het antwoord op het eerste deel van uw vraag verwijs ik naar mijn
antwoord op de vragen 1 en 2.
Wat de betrokkenheid van VWS bij de totstandkoming van de CBL campagne
en -code betreft hebben zowel VWS als de NVWA destijds, vanuit de kennis
van de Drank- en Horecawet, meegelezen op de code en tekstsuggesties
gedaan.
Doel van de publiekscampagne «nog geen 20» was:
– Informeren van jongeren tot 16 jaar dat zij geconfronteerd werden met
een legitimatieplicht als zij een aankooppoging verrichtten van licht
alcoholische dranken en dat zij daardoor in hun aankooppoging gefrustreerd zouden raken.
– Informeren van jongeren t/m 19 jaar dat zij geconfronteerd werden met
een legitimatieplicht als zij een aankooppoging verrichtten van licht
alcoholische dranken.
– Informeren van het algemene publiek dat jongeren t/m 20 jaar geconfronteerd zouden worden met een identificatieplicht.
– Het kweken van begrip voor het gebruik van het instrument van de
legitimatieplicht ter handhaving van de wettelijke verkoopgrens, mede
onderbouwd door het feit dat die grens is ingegeven ter bescherming van
de gezondheid van de Nederlandse jeugd.
De campagne bestond uit een TV-spot, materialen voor scholen en materialen
voor supermarkten. Hiermee ondersteunde deze campagne het beleid van het
ministerie, immers de vergewisplicht vormt onderdeel van de Drank- en
Horecawet. Het Trimbos-instituut heeft een subsidie van ca. € 60.000
ontvangen van het Ministerie van VWS/Jeugd en Gezin om inhoudelijk mee
te werken aan de ontwikkeling van de campagne, die verder is gefinancierd
door het bedrijfsleven.
Vraag 4, 5
In hoeverre vindt u dat supermarkten er voldoende in slagen om de verkoop
van alcohol en tabak aan minderjarigen uit te sluiten? Hoe gaat u het CBL
aansporen om maximale verantwoordelijkheid te nemen? Op welke wijze
gaat u de voortgang hiervan monitoren? Bij welke nalevingresultaten
overweegt u de inzet van gevalideerde leeftijdscontrolesystemen verplicht te
stellen?
Wat zijn uw doelstellingen met betrekking tot de nalevingcijfers voor de
verkoop van alcohol en tabak aan minderjarigen in 2016? Wanneer bent u
tevreden? Overweegt u gebruik te gaan maken van verplichte leeftijdsverificatiesystemen indien uw doelstelling niet wordt gehaald? Zo ja, hoe gaat u dit
vormgeven? Zo nee, hoe gaat u betere handhaving garanderen?
Antwoord 4, 5
Met de aanbieding van de resultaten van het mysterykidsonderzoek naar de
naleving van de leeftijdsgrens onder verstrekkers in 2015 (bureau Nuchter)
heb ik aangegeven wat mijn standpunt is ten aanzien van de nalevingcijfers.4
In mijn brief aan uw Kamer heb ik aangegeven dat, wanneer uit het mysterykidsonderzoek in 2016 niet blijkt dat de naleving substantieel is verbeterd, ik
met maatregelen kom.
Zoals ik eerder heb aangegeven wil ik dat de wet wordt nageleefd. De wijze
waarop die naleving wordt uitgevoerd is de verantwoordelijkheid van de
verkopers van alcohol en tabak.
Vraag 6
In hoeverre heeft u voldoende vertrouwen in de totstandkoming van het
convenant displayban voor tabakswaren door het CBL? Wat is de stand van
zaken? Acht u een breed gedragen, ambitieus convenant met de supermarktbranche haalbaar voor augustus 2016?

4

Voortgangsbrief alcoholbeleid en nalevingscijfers leeftijdsgrens alcohol en tabak, kenmerk
776565-137596-VGP, 19 juni 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het CBL heeft namens de aangesloten supermarktketens de intentie
uitgesproken om voor 1 juli 2016 invulling te geven aan een convenant
waarin wordt toegewerkt naar een displayban voor tabaksproducten. Behalve
met het CBL voer ik ook gesprekken over de invoering van de displayban met
de brancheorganisatie(s) van tabaksspeciaalzaken, tankstations, horeca en
automaten. Verschillende supermarktketens zijn gestart met pilots of hebben
in het geval van Jumbo besloten tabaksproducten in al hun winkels af te
dekken. Ik heb van het CBL dan ook nog geen signalen ontvangen dat zij
geen invulling kunnen geven aan een convenant. Ik wacht de invulling van
het convenant derhalve af.
Vraag 7
Wat gaat u doen als er voor augustus 2016 geen convenant is voor de
displayban in supermarkten?
Antwoord 7
Mocht op 1 juli blijken dat het CBL met haar leden geen invulling geeft aan
een convenant, dan informeer ik uw Kamer, conform de motie van lid Volp,
over de uitkomsten en nadere maatregelen die ik zal voorbereiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3