Aan: Mr. J.P.H. Donner,
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Mr. drs. J.C. de Jager,

Het Expertise Centrum

Staatssecretaris van Financiën

Postbus 18607
2502 EP Den H.1;i7g

Van de Splegelstraak
2518 ET Den Héag

Ons kenmerk:

T 0 /0 35 1 49 97
F 070 351 52 82

B/1296/SES/2009/ek

www,hecull

Uw kenmerk:

E info(ipnecnI

Bijlagen:
Onderwerp:

Oordeel elfde halfjaarrapportage
Samenwerking UWV Belastingdienst

KvK 27122447

Den Haag, 18 november 2009

BTW NLoo884(52 Boi
Bank 24.0o.47,1)87

Geachte heren Donner en De Jager,
Namens u is Het Expertise Centrum (HEC) gevraagd om als onafhankelijk deskundige een oordeel te
geven over de halfjaarlijkse rappodages over de samenwerking tussen UWV en Belastingdienst die
worden opgesteld ten behoeve van de Tweede Kamer. ln dat kader beoordeelden wij de
halfjaarrapportage van oktober 2009, d.d. 12-11-2009.

Wij zijn van oordeel dat deze rapportage een goed inzicht biedt in hetgeen door het Ketenbureau, en de
ketenpartners UWV en Belastingdienst tot nu toe is gerealiseerd en welke activiteiten nog zijn voorzien.
Onderstaand gaan wij achtereenvolgens in op ontwikkelingen in het a'gelopen half jaar. Wij volgen
daarbij de drie stadia van de loonaangifteketen zoals beschreven in de integrale probleemanalyse van
2007: de werkende keten, de stabiele keten en de robuuste keten.
De werkende keten
ln 2009, c.q. gedurende de looptijd van de realisatie van de stabiele keten blijft de status van de

werkende keten van kracht. Ter bewaking van de werkende keten worden aan de hand van het
normenkader metingen verricht en in april 2010 zal worden vastgesteld of de loonaangifteketen ook in
2009 heeft gewerkt.

ln de elfde rapportage is aangegeven dat de norm 4, die gesteld is voor tijdige opname van
loonaangifte gegevens in de polisadministratie, niet gehaald wordt en dat - mede daardoor - ook het
leveren van gegevens aan afnemers iets minder scoort dan vorig jaar. Dit komt omdat de afgelopen
jaarovergang niet vlekkeloos verliep èn omdat de keten afgelopen zoner last had van diverse
operationeie verstoringen. Zo schoot in het eerste half jaar de 24 uurs monitoring door de
Belastingdienst tekort, waardoor storingen in de Poort van de Belastingdienst zijn ontstaan en een

Consultants voor ICT en
bestuur in de p Jblieke sector

xpertise
t>

Pagina 2 van 4

aantal dagen geen gegevens door de Belastingdienst aan UWV werden geleverd. Ook heeft de
verwerking van de loonaangifteberichten enkele malen stilgestaan door een verstoring bij UWV en
verstoringen bij de Belastingdienst. Verder heeft het leveren van jaarloongegevens vanuit UVVV aan de
Belastingdienst veel tijd gekost (als gevolg van een aantal onjuiste leveringen). Onder besturing vanuit
beide organisaties heeft de levering uiteindelijk op een zodanig moment plaatsgevonden dat de
afnemende processen (o.a. Toeslagen) hier geen grote hinder van hebben ondervonden.

De tijdigheid van norm 2, voor synchronisatie van de werkgeversadministratie (WGA) tussen UWV en
Belastingdienst, scoorde afgelopen half jaar niet altijd goed. Om de oorzaken voor het niet behalen van
de tijdigheidsnorm weg te nemen, zijn maatregelen benoemd die begin 2010 hun beslag zullen krijgen.

Ondanks dat er dit jaar, naar ons oordeel, nog te veel operationele verstoringen plaatsvonden, stellen
we vast dat de verstoringen in de keten zijn gesignaleerd en adequaat zijn verholpen. Ook zijn
ondertussen extra maatregelen getroffen om operationele verstoringen verder te voorkomen.

In onze beoordeling van de 10 e halfjaarrapportage wezen wij op de mogelijke verstoringen in de
loonaangifteketen bij de jaarovergang 2009 — 2010. Wij stelden destijds dat de planning voor de
jaarovergang zeer krap is en daardoor kritiek blijft. De voorbereidingen voor de jaarovergang zijn nu in
volle gang en de betrokken organisaties verwachten dat de jaarovergang beheerst zal verlopen. Wij zijn
van mening dat de elfde rapportage aangehaalde jaarovergang 2009 — 2010 voor de keten en voor de
prestaties in 2010 een zeer belangrijk moment is. De huidige managementaandacht hiervoor moet
onverminderd worden voortgezet.
De stabiele keten

Onder de stabiele keten is destijds verstaan een loonaangifteketen waarin de tijdelijke maatregelen zijn
vervangen door structurele maatregelen.

in de beoordeling van de 10 e halfjaarrapportage plaatsten wij twee kanttekeningen bij de realisatie van
de stabiele keten. Ten eerste wezen wij op het risico van afnemende bestuurlijke aandacht voor de
loonaangifteketen, omdat de keten werkt en zich andere grote vraags .:ukken bij de Belastingdienst en
UWV aandienen. Wij vinden dat ondanks de veelheid en complexiteit aan onderwerpen waar het
management zich voor geplaatst ziet. de realisatie van de stabiele locnaangifteketen de aandacht krijgt
die deze verdient. Wanneer zich haperingen in de samenwerking tussen Belastingdienst en UWV voor
deden wordt daar doorgaans adequaat op gereageerd.
Ook wezen wij op de uitdaging, voor met name UVVV, voor het programma Complexiteitsreductie en het
verbeteren van het beheer van de Polisadministratie. Afgelopen maanden zijn wij meerdere malen

Pagina 3 van 4

geïnformeerd door UWV over de stand van zaken met betrekking tot het programma
Complexiteitsreductie. In deze gesprekken constateerden wij een hoge betrokkenheid van het
management van UWV Gegevensdiensten bij het verloop van het programma. DNV-CIBIT heeft
gerapporteerd over de verbeteringen en er is een goed zicht op de welke maatregelen die nog
genomen moeten worden voor 1-1-2010. Een groot deel van de activiteiten van de
Complexiteitsreductie is uitgevoerd maar de huidige resultaten van het schaduwdraaien en de vele
werkzaamheden in het kader van de jaarovergang kunnen ervoor zorgen dat activiteiten van de
Complexiteitsreductie doorlopen in 2010. Daarbij komt dat de stresstest op het systeem volgens de
elfde rapportage voorzien is in april 2010 waardoor de afronding van de Complexiteitsreductie sowieso
de jaargrens passeert.
Naast activiteiten voor de complexiteitreductie lopen ook andere werkzaamheden door in 2010. Dit
betreft de realisatie van de WGA harmonisatie - een project die na een vooronderzoek zal starten — en
het realiseren van een structurele inkijkfunctie voor de Belastingdienst op de Polisadministratie.
Ons oordeel is dat een groot deel van de maatregelen van de stabiele keten per 1-1-2010 zal zijn
gerealiseerd en dat voornoemde in 2010 doorlopende maatregelen geen negatieve consequenties voor
het operationeel functioneren van de loonaangifteketen met zich meebrengt.
Wel vragen wij bijzondere aandacht voor de 'individuele reactieafhandeling', omdat wij dit voor de
burger als `gebruiker' van de keten een kritisch punt vinden. Alleen voor de Dagloonmodule is een
voorlopig ontvangstloket ingericht voor de afhandeling van terugkoppelsignalen. Voor overige
afnemende processen zoals Vooringevulde aangifte, Digitaal verzeke-ingsbericht of Toeslagen zijn nog
geen voorzieningen getroffen. UWV en Belastingdienst willen namelijk eerst ervaring opdoen met de
voorlopige inrichting van het ontvangstloket bij de Dagloonmodule alvorens het voor andere afnemers
open te stellen. De openstelling van andere loketten komt in het plan van aanpak voor de verdere
implementatie aan de orde in januari 2010. HEC is van mening dat een goede individuele
reactieafhandeling cruciaal onderdeel is van de keten. Wij vinden dat dit topprioriteit moet zIjn voor
2010 om een degelijke voorziening voor reactieafhandeling te treffen voor de afnemende processen.
De robuuste keten
Het belang van de onderwerpen die onder de paragraaf "robuuste keten" in de elfde rapportage zijn
opgenomen onderschrijven wij. De voorgestelde maatregelen zorgen feitelijk voor een verdere
vervolmaking van de loonaangifteketen in 2010 — 2012. Dit is de periode waarin tevens moet blijken of
de maatregelen die nu reeds onder de stabiele keten zijn genomen het gewenste effect sorteren. Wij
merken op dat het aansluiten op e-Overheidsvoorzieningen en de generieke overheidsbrede
infrastructuur niet expliciet wordt genoemd in de hoofdtekst van de rapportage, maar uitsluitend

Pagina 4 van 4

vermeld staat in de bijlage onder maatregel 6.4. Wij vinden het inpassen en aansluiten op andere eOverheidsvoorzieningen zoals basisregistraties cruciaal voor de polisadministratie als toekomstige
Basisregistratie Lonen en Arbeidsverhoudingen en Uitkeringen (BLAU).

HEC is van mening dat het verstandig is om in de periode 2010-2012 de impact van de voorgestelde
herinrichtingsmaatregelen te onderzoeken. De daadwerkelijke herinrichting, waaronder
gegevensontviechting en positionering van de polisadministratie, zijn zeer ingrijpend voor de keten en
er is veel bestuurlijk en politiek commitment nodig om dit te realiseren. In 2012 moet hiervoor eerst de
benodigde politieke besluitvorming plaatsvinden.
Een belangrijke voorwaarde voor het realiseren van maatregelen in de periode 2010 — 2012 is de
programmatische aanpak en sturing, die ook in de afgelopen jaren is gehanteerd. ln dit kader
ondersteunen wij de voortzetting van de besturing zoals in de elfde rapportage is beschreven omdat
alleen op die manier de bestuurlijke aandacht voor de loonaangifteketen structureel en op het juiste
niveau blijft geborgd.
Voldoende capaciteit voor de realisatie van de robuuste keten vinden voor 2010-2012 een zeer
belangrijk aandachtspunt. De organisatieverandering en de beperkte personele capaciteit bij de
Belastingdienst heeft invioed heeft op de doorontwikkeling van de keten. Ook bij UWV is de personele
capaciteit gelimiteerd; UWV zal de komende jaren het nodige werk moeten verrichten om de keten
stabiel te houden naast de doorontwikkeling van de keten. Wij bevelen daarom U beiden aan om
nauwlettend toe te zien dat voldoende personele capaciteit beschikbaar blijft in de komende periode.
lk hoop u beiden met deze brief voor dit moment voldoende te hebben ingelicht en ben te allen tijde
bereid het voorgaande mondeling toe te lichten.

Met vriendelijke groet,
Het Expertise Centrum

drs. L.J.E. Smits
directeur