Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2114
Vragen van het lid Monasch (PvdA) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen over de gevolgen van de bezuinigingen op culturele
instellingen (ingezonden 8 april 2015).
Antwoord van Minister Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 29 april 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Problemen orkest raken hele
cultuursector»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Getuigt het onmiddellijk schrappen van reeds geplande concerten voor u ook
van een nijpende financiële situatie bij HET Symfonieorkest? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 2
De continuïteit van de instelling is volgens HET Symfonieorkest niet in
gevaar.
Er is sprake van een daling van het eigen vermogen en een, in relatie tot de
totale baten, beperkt exploitatietekort. Ik ga hierbij vooral af op het oordeel
van het orkest zelf. Overigens volg ik de financiële ontwikkelingen van de
culturele instellingen in de basisinfrastructuur zelf ook via de jaarcijfers en
quick-scans (zie antwoord op vraag2.
Vraag 3
Deelt u de mening dat juist HET Symfonieorkest de afgelopen jaren een grote
ondernemingszin heeft getoond en alles in het werk heeft gesteld om
financieel gezond te opereren?

1
2

ah-tk-20142015-2114
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tubantia, 3 april 2015
Tubantia, 3 april 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ik schaar me volledig achter het oordeel van de Raad voor Cultuur. De Raad
sprak waardering uit voor het ondernemerschap dat het orkest «al enkele
jaren toont en is benieuwd of de doelstelling om het orkest minder afhankelijk te maken van overheidsbijdragen in de komende periode inderdaad een
stap dichterbij komt».3 Het percentage van eigen inkomsten van HET
Symfonieorkest bedroeg in 2013 85,8%.4 Ook in 2014 lijkt de instelling ruim
aan de eigen inkomstennorm van 21,5% te voldoen.
Vraag 4
Krijgt u van meer culturele instellingen signalen dat het verwerven van eigen
inkomsten via sponsoring, samenwerking met scholen en kaartverkopen zeer
lastig blijft door de voortdurende crisis en beperkte middelen bij derden?
Hoeveel instellingen teren in op hun reserves in de hoop op betere economische tijden?
Antwoord 4
Er is in de nu lopende periode bezuinigd op culturele instellingen. Dat heeft
voor veel instellingen gevolgen gehad. Ook ondervonden zij hinder van de
economische crisis. Culturele instellingen hebben op verschillende manieren
gereageerd: door minder kosten te maken (door bijvoorbeeld uitvoeringen te
schrappen of anderszins de ambities bij te stellen), door meer publiek te
trekken of door reserves in te zetten. Dit voorjaar laat ik, nog voor de
uitgangspuntenbrief cultuur verschijnt, twee quick-scans uitvoeren. Het gaat
om een quick-scan naar de financiële positie van de 84 instellingen in de
basisinfrastructuur, waarbij onder meer de ontwikkeling van de vermogenspositie van deze instellingen wordt geanalyseerd, en om een quick-scan naar
instellingen die geen overheidssubsidie meer ontvangen. De Kamer ontvangt
de uitkomsten begin juni als bijlage bij de uitgangspuntenbrief.
Vraag 5
Hoe groot is het risico dat door het financieel moeilijke klimaat meer
instellingen in de problemen komen?
Antwoord 5
Op dit moment heb ik geen aanwijzingen dat de continuïteit van culturele
instellingen die het rijk financiert, in gevaar is.
Vraag 6
Erkent u dat de positieve cijfers over de gevolgen van de bezuinigingen
geflatteerd kunnen zijn, doordat instellingen interen op hun reserves en in
dezelfde krappe vijver voor privaat geld vissen? Zo ja, hoe verwacht u dat de
financiële positie van culturele instellingen zich ontwikkelt? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6
Zie vraag 4.
Vraag 7
Wat doet u om succesvolle en vernieuwende instellingen die in de knel
komen te ondersteunen?
Antwoord 7
Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de culturele instellingen om hun activiteiten aan te passen aan de omstandigheden en de
financiering. Dit kan dus ook betekenen dat een orkest of theatergezelschap
kiest voor minder producties. Ik voer geregeld overleg met culturele
instellingen en brancheorganisaties, om de vinger aan de pols te houden. In
die gesprekken gaat het ook over de verhouding tussen de plannen van
instellingen en de beschikbare middelen.
3

Raad voor Cultuur, advies over Het Symfonieorkest, mei 2012, http://www.cultuur.nl/upload/
documents/adviezen/Nederlands-Symfonieorkest.pdf, p. 190.
4
Cultuur in Beeld 2014, http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/
12/01/cultuur-in-beeld-2014.html
p. 159.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 8
Op welke wijze wilt u bij de nieuwe subsidietoekenning ruimte maken voor
de ambities van succesvolle en ondernemende culturele instellingen, die op
dit moment in de knel komen?
Antwoord 8
Op 8 april jl. heeft de Raad voor Cultuur zijn advies Agenda Cultuur. 2017 en
verder uitgebracht. De WRR heeft op 5 maart zijn verkenning Cultuur
herwaarderen gepresenteerd. De komende maand voer ik overleg met andere
overheden en de branche. Deze publicaties en bijeenkomsten vormen de
bouwstenen voor mijn uitgangspuntenbrief cultuur, met daarin de uitgangspunten voor de cultuursubsidies van het rijk in de periode 2017–2020. Uw
Kamer ontvangt deze brief begin juni.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3