Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

30 995

Aanpak Wijken

Nr. 86

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 november 2010
Onlangs is de Tweede Kamer geïnformeerd over de ontwikkelingen in de
40 wijken middels de «Voortgangsrapportage Wijkaanpak 2010»1. Hierbij
is geconstateerd dat vooruitgang in de wijken zichtbaar is en dat de
aanpak werkt. Om tot deze conclusie te komen is gebruik gemaakt van
uiteenlopende bronnen en rapporten. Daarbij werd ook gebruik gemaakt
van de uitkomsten van de eerste analyses voor de onderzoeken «Buurtleefbaarheid beschreven: ontwikkelingen in de 40 wijken» en «Buurtleefbaarheid begrepen: achtergronden en beleidsinvloeden bij leefbaarheidsverbetering». Inmiddels zijn ook de beoogde aanvullende analyses ten
behoeve van deze onderzoeken uitgevoerd en zijn de twee rapporten
afgerond2. Middels deze brief wil ik Uw kamer informeren over de
uitkomsten hiervan.
Buurtleefbaarheid beschreven
De resultaten van het onderzoek «Buurtleefbaarheid beschreven:
ontwikkelingen in de 40 wijken» bevestigen het beeld uit de Voortgangsrapportage: de leefbaarheid in de 40 wijken is op verschillende aspecten
vooruit gegaan. Op sommige onderdelen is daarbij ook sprake is van een
inhaalslag ten opzichte van de rest van het land. Voornamelijk op het
terrein van de kwaliteit van woningvoorraad en openbare ruimte is een
duidelijke vooruitgang geboekt. Maar ook voor leefbaarheid als totaalbegrip is een vooruitgang waar te nemen. Dit geldt voor zowel objectieve
waarnemingen middels registratiebestanden en inspecties door getrainde
inspecteurs als de percepties van de wijkbewoners zelf.
Buurtleefbaarheid begrepen

1

Kamerstuk 30 995, nr. 84.
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
3
Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010,
30 995, nr. 78.

Het tweede onderzoek, «Buurtleefbaarheid begrepen: achtergronden en
beleidsinvloeden bij leefbaarheidsverbetering», is mede naar aanleiding
van een vraag uit de Kamer3 uitgevoerd. Uw kamer vroeg aanvullende
inzichten over de in het onderzoek «Leefbaarheid door de tijd» geconsta-

kst-30995-86
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 30 995, nr. 86

2

1

teerde leefbaarheidsontwikkelingen. In dit onderzoek is namelijk geconstateerd dat, hoewel de leefbaarheidsontwikkeling voor een belangrijk deel
mede door de conjunctuur bepaald wordt, er een groot aantal wijken met
een zwakke leefbaarheidssituatie zich heeft weten te onttrekken aan de
negatieve trend tussen 2002 en 20061. Uw Kamer wilde graag weten om
welke gebieden het daarbij gaat en wat de succesfactoren binnen deze
wijken waren.
In de eerder genoemde Voortgangsrapportage Wijkaanpak bent u
geïnformeerd over het eerste deel van de vraag. Aanvullend onderzoek
heeft een aantal factoren opgeleverd die van groot belang voor wijken
bleken om zich aan de negatieve trend te kunnen ontrekken. Fysieke
herstructurering (sloop en nieuwbouw van woningen) blijkt daarbij een
belangrijke rol te hebben gespeeld.
Daarnaast blijkt dat ook sociaal-fysiek2 beleid bijgedragen heeft aan de
verbetering van de omstandigheden in gebieden met een zwakke
leefbaarheidsituatie, voornamelijk als sociaal en fysiek beleid gecombineerd werden ingezet. Tevens laat het onderzoek zien dat de GSBgemeenten in het afgelopen decennium een duidelijke inhaalslag hebben
gemaakt op de rest van het land wat betreft leefbaarheid. Op dit moment
worden de effecten van het GSB 3 nader geëvalueerd; ik zal de bevindingen van deze evaluatie begin volgend jaar met uw Kamer delen.
Tot slot
De vrij positieve uitkomsten van de twee onderzoeksrapporten wil ik
eindigen met een waarschuwende noot: de vooruitgang in leefbaarheid in
het afgelopen decennium gaat niet vanzelf en is mede te danken aan
verschillende beleidsinitiatieven. Het is daarom van groot belang ook naar
de toekomst toe te zorgen dat maatschappelijke dynamiek, sociale cohesie
en de publieke borging daarvan, de leefbaarheid in de buurten, wijken en
dorpen stimuleren en zeker stellen.
Het bovengenoemde onderzoek toont aan dat gebieden waar veel in is
geïnvesteerd vaak vooruitgang hebben geboekt, maar dat wijken waar de
problemen aan het begin van het decennium nog niet zo groot waren, en
waar ook minder aandacht voor (nodig) was, het minder goed hebben
gedaan. De gemeenten kunnen ervoor kiezen om het ISV-3 budget (deels)
in te zetten om te voorkomen dat gebieden waar het nu nog niet zo slecht
mee gaat in de (nabije) toekomst achteruitgaan. Hierbij kunnen ze gebruik
maken van de inmiddels opgedane kennis in het kader van de wijkenaanpak en instrumenten zoals de Leefbaarometer.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J. P. H. Donner

1
Deze algemene, landelijke verslechtering
van de leefbaarheidsscore werd voornamelijk
veroorzaakt door de toename van het aantal
werklozen, als gevolg van de economische
neergang.
2
Hierbij gaat het ondermeer om investeringen in voorzieningen voor jongeren, sociaalculturele activiteiten en sport, projecten
gericht op opvoeding en onderwijs van
kinderen, extra toezicht en projecten op
veiligheid en overlast, stimuleren van
buurteconomie, etc.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 30 995, nr. 86

2