Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 067

Wijziging van de Pensioenwet, de Wet
inkomstenbelasting 2001 en enige andere
wetten in verband met herziening van het
pensioenstelsel, standaardisering van het
nabestaandenpensioen, aanpassing van de
fiscale behandeling van pensioen en enige
andere wijzigingen ten aanzien van pensioen
(Wet toekomst pensioenen)

Nr. 92

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ARMOEDEBELEID, PARTICIPATIE
EN PENSIOENEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 december 2022
Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Financiën –
Fiscaliteit en Belastingdienst, een vierde nota van wijziging (Kamerstuk
36 067, nr. 91) aan inzake het bovenvermelde wetsvoorstel. Daarnaast heb
ik in het wetgevingsoverleg van 2 en 5 december 2022 enkele toezeggingen gedaan, waar ik uw Kamer in deze brief over wil informeren.
Toelichting bij de vierde nota van wijziging
Het grootste deel van de wijzigingen uit deze vierde nota van wijziging zijn
redactioneel en/of technisch van aard en volgen uit de artikelsgewijze
behandeling van het wetsvoorstel toekomst pensioenen waarover de
vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 2 en
5 december 2022 heeft gesproken.
Voorts heb ik in de vierde nota van wijziging een wettelijke begrenzing
opgenomen voor de blootstelling aan beleggingsrisico. Aan artikel 135,
eerste lid, van de Pensioenwet (Eisen ten aanzien van beleggingen) wordt
een onderdeel d toegevoegd, waarin wordt geregeld dat de blootstelling
aan beleggingsrisico is gemaximeerd op 150%. Geen enkele deelnemer of
gewezen deelnemer kan derhalve blootgesteld worden aan meer
beleggingsrisico.Ik acht – mede naar aanleiding van de debatten die ik
hierover met uw Kamer heb gevoerd – een maximale blootstelling van
150% aan zakelijke waarden wenselijk, omdat hiermee een goed
evenwicht wordt bereikt tussen enerzijds de welvaartswinst die met de
opheffing van de leenrestrictie behaald kan worden en anderzijds het
risico op een negatief persoonlijk pensioenvermogen met dit plafond sterk
wordt gemitigeerd. Het vereiste dat het beleggingsbeleid steeds passend
is bij de risicohouding van de deelnemer blijft overigens onverkort van
toepassing. Dat betekent dat het risico dat wordt gelopen moet passen bij

kst-36067-92
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 067, nr. 92

1

het risico dat de deelnemers kunnen en willen dragen. Als daaruit blijkt
dat het opheffen van de leenrestrictie niet past bij de risicohouding, zal
een pensioenfonds de leenrestrictie niet kunnen opheffen dan wel een
lager percentage hanteren dan het wettelijk maximum.
Toezeggingen uit wetgevingsoverleg d.d. 2 en 5 december 2022
− Collectieve uitkeringsfase binnen de solidaire premieovereenkomst
Zoals aangegeven ben ik met de Pensioenfederatie in overleg getreden
over een collectieve uitkeringsfase binnen de solidaire premieovereenkomst.
Uit deze gesprekken is gebleken dat de eerder door de sector voorgestelde methode, weliswaar in theorie tot volledig gelijke aanpassingen
van pensioenuitkeringen kan leiden, maar in de praktijk toch weerbarstiger blijkt nu deze methode door een aantal pensioenfondsen nader
is onderzocht.1 Binnen de huidige gestelde randvoorwaarden in het
wetsvoorstel blijkt volledig gelijke aanpassingen van uitkeringen niet
mogelijk.
Vanuit de Pensioenfederatie is daarom voorgesteld jaarlijks een
correctie op de toedeling van rendementen aan de persoonlijk voor de
uitkering gereserveerde pensioenvermogens te mogen toepassen.
Hiervoor zou het wetsvoorstel aangepast moeten worden. De wens om
alle pensioenuitkeringen gelijkelijk te kunnen aanpassen begrijp ik
goed vanuit bijvoorbeeld het oogpunt van uitlegbaarheid. Tegelijkertijd
leidt een dergelijke correctie tot enige mate van ex ante herverdeling
tussen de voor de uitkering gereserveerde pensioenvermogens van
gepensioneerden in de uitkeringsfase. Dit laat zich niet verenigen met
op de afspraken die in het Pensioenakkoord over de inrichting van de
solidaire premieovereenkomst zijn gemaakt en de uitwerking daarvan
in het wetsvoorstel toekomst pensioenen.
− Verplicht openbaar maken van de actuariële en bedrijfstechnische nota
De heer De Jong (PVV) vroeg gedurende de artikelsgewijze behandeling van het wetsvoorstel toekomst pensioenen of het mogelijk is om
de actuariële en bedrijfstechnische nota (ABTN) van een pensioenfonds verplicht openbaar te maken. Hij vroeg dit in het licht van de
transitieberekeningen die pensioenfondsen moeten maken bij de
overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. De ABTN is een verplicht
document dat pensioenfondsen moeten opstellen. DNB betrekt dit
document in het prudentieel toezicht op pensioenfondsen. Het betreft
een technisch document dat voor meeste deelnemers lastig te
begrijpen zal zijn. Tevens bevat de ABTN toezichtvertrouwelijke
informatie. Er is daarom nu ook geen wettelijke verplichting voor het
openbaar maken van de ABTN. Uit navraag bij de Pensioenfederatie
blijkt dat er fondsen zijn die een publieksversie openbaar maken, waar
onder meer toezichtvertrouwelijke informatie buiten beschouwing
blijft.
In het licht van de achterliggende vraag van de heer De Jong is reeds
in het wetsvoorstel (artikel 150e) geregeld dat de pensioenuitvoerder
op de website een kwalitatieve toelichting op de transitie-effecten
beschikbaar stelt en de deelnemer, gewezen deelnemer, gewezen
partner en pensioengerechtigde op verzoek een berekening van de
transitie-effecten per leeftijdscohort verstrekt. Aanvullend is geregeld
(artikel 150i) dat de pensioenuitvoerder het implementatieplan op zijn
website beschikbaar stelt voor de deelnemer, gewezen deelnemer,
gewezen partner en pensioengerechtigde. Met deze informatie ga ik er
vanuit dat er voldoende informatie openbaar zal zijn voor de deelnemer om een berekening van de transitie-effecten in te zien.
1

Sander Muns, Geheugenloos spreiden met gelijke aanpassingen, Netspar design paper 200,
2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 067, nr. 92

2

− Delen van scenariosets 2020 van CPB
In het debat is gevraagd om de scenariosets te publiceren die het CPB
in 2020 heeft gebruikt bij de doorrekeningen in het kader van de
uitwerking van het pensioenakkoord. Specifiek werd door het lid Van
Kent (SP) gevraagd om de KNW1,5%-scenarioset en de APG MarketImplied scenarioset te publiceren.
De Market-Implied scenarioset is een scenarioset die is ontwikkeld
door APG. Tegen betaling mocht het CPB gebruik maken van deze
scenarioset voor de doorrekeningen. Daarmee is deze scenarioset
echter geen algemene openbare informatie, maar blijft deze intellectueel eigendom van APG. Om die reden kan de scenarioset dan ook niet
openbaar worden gemaakt.
De KNW1,5% scenarioset betreft een aanpassing van de scenarioset
zoals deze destijds door DNB werd gepubliceerd. Om meerdere
varianten inzichtelijk te maken heeft CPB deze scenarioset aangepast
met een lagere rente. Deze set zal op korte termijn openbaar beschikbaar worden gesteld.
De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 067, nr. 92

3