Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1006
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken
en Klimaat over het bericht dat klanten slecht beschermd zijn tegen
faillissement van hun energieleverancier (ingezonden 9 oktober 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
25 november 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 431.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het onderzoek van de Consumentenbond,
waaruit blijkt dat klanten slecht zijn beschermd in geval van faillissement van
hun energieleverancier?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe oordeelt u over de resultaten, waaruit blijkt dat een aanzienlijk deel van
de leveranciers in serieuze financiële nood verkeert en een volgend faillissement een kwestie van tijd lijkt?
Antwoord 2
Ik heb begrip voor de bezorgdheid van de Consumentenbond t.a.v. de
mogelijke financiële gevolgen voor een consument bij een faillissement van
een energieleverancier. Ik snap de bezorgdheid over het lage eigen vermogen, maar het hebben van een laag eigen vermogen impliceert niet meteen
dat een bedrijf niet aan de verplichtingen jegens consumenten kan voldoen.
De levering aan kleinverbruikers is aan toezicht onderhevig en er is een
vergunningsplicht voor leveranciers. De ACM is toezichthouder op vergunninghoudende partijen. Dit betekent dat zij instrumenten heeft om te
handhaven als zij signaleert dat een energieleverancier de regelgeving voor
vergunninghoudende partijen niet naleeft. Faillissementen zijn natuurlijk heel
vervelend, maar kunnen zich voordoen in een markt waarbij partijen elkaar
beconcurreren. Omdat energie voor consumenten van groot belang is, is bij
een faillissement van een energieleverancier wettelijk gewaarborgd dat

1

ah-tk-20192020-1006
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.consumentenbond.nl/nieuws/2019/consumentenbond-wil-bescherming-tegenfaillissement-energiebedrijf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

consumenten nooit zonder licht of in de kou komen te zitten. Mede naar
aanleiding van de motie Beckerman e.a.2 over eisen aan energieleveranciers,
ben ik zoals toegezegd, in de aanloop naar een nieuwe Energiewet, aan het
bezien of aan de levering aan kleinverbruikers strengere eisen moeten
worden gesteld. Dit zal mogelijk tot een aanscherping van de vergunningseisen en het toezicht door ACM daarop leiden. Het onderzoek van de Consumentenbond zal ik daarbij eveneens in de overwegingen betrekken.
Vraag 3
Hoe oordeelt u over het feit dat gedupeerden buiten hun schuld om
honderden euro’s kwijt zijn als gevolg van het faillissement van hun
energieleverancier? Bent u bereid erop toe te zien dat deze mensen het
verschuldigde bedrag, inclusief teveel betaalde (energie)belastingen, zo snel
mogelijk teruggestort krijgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De energiemarkt is een geliberaliseerde markt waarin consumenten tussen
tientallen leveranciers kunnen kiezen. In een geliberaliseerde markt kan een
leverancier failliet gaan. Het faillissement van een energieleverancier brengt
voor consumenten allerlei vervelende consequenties met zich mee, zoals
onzekerheid over de energielevering en ook financiële consequenties. Bij een
faillissement van een leverancier verliest de consument eventueel een deel
van het voorschotbedrag (inclusief doorberekende netwerkkosten en
belastingen), een eventueel betaalde waarborgsom en eventueel een
toegezegde (cashback) bonus. Zoals de markt is georganiseerd, past de
systematiek van terugstorten na faillissement niet. De Faillissementswet
regelt hoe de failliete boedel moet worden verdeeld.
Vraag 4, 5 en 6
Erkent u dat het toezicht op de markt tekort schiet, zoals ook de Consumentenbond stelt? Zo ja, hoe gaat u dit verbeteren? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening van de Consumentenbond dat de staat een zorgplicht
heeft om consumenten te beschermen tegen dit soort uitwassen van de
markt, aangezien energie een nutsvoorziening is? Zo ja, hoe gaat u uiting
geven aan deze zorgplicht? Zo nee, waarom niet?
Hoe wordt de motie-Beckerman c.s., waarin wordt verzocht om betere
bescherming van klanten en strengere eisen voor leveranciers, uitgevoerd?3
Antwoord 4, 5 en 6
De energiemarkt is een geliberaliseerde markt waarin consumenten tussen
tientallen leveranciers kunnen kiezen en leveranciers failliet kunnen gaan.
Ondanks dat dit een geliberaliseerde markt is, is regulering gewenst om het
publieke belang van de leveringszekerheid veilig te stellen. Daarom is
gegarandeerd dat een consument nooit zonder elektriciteit of gas zit op het
moment dat een energieleverancier failliet gaat. Daarnaast is geregeld dat bij
levering van gas en elektriciteit aan kleinverbruikers de vergunninghouder
verplicht is om te blijven voldoen aan de vergunningseisen. Een vergunninghouder wordt namelijk geacht te beschikken over de benodigde organisatorische, financiële en technische kwaliteiten voor een goede uitvoering van zijn
taak. De ACM houdt toezicht op deze drie aspecten. Met andere woorden; er
wordt getoetst of de aanvrager de consument goed kan bedienen. Met de
vergunningseisen is bedoeld te voorkomen dat bedrijven zich te lichtvaardig
aanmelden voor deze taak en bijvoorbeeld onvoldoende kennis hebben van
de energiemarkt. Daarnaast vraagt de ACM in het najaar aan leveranciers of
zij voldoende geëquipeerd zijn voor het komende jaar. Mede naar aanleiding
van de motie Beckerman e.a. over eisen aan energieleveranciers, wordt
onderzocht of aan de levering aan kleinverbruikers strengere eisen moeten
worden gesteld. Dit zal mogelijk tot een aanscherping van de vergunningseisen en het toezicht door de ACM daarop leiden.

2

Gewijzigde motie Beckerman c.s. over strengere eisen aan energieleveranciers, Kamerstuk
30 196, nr. 664
3
Gewijzigde motie Beckerman c.s. over strengere eisen aan energieleveranciers, Kamerstuk
30 196, nr. 664

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u bereid de mogelijkheid tot het oprichten van een waarborgfonds te
onderzoeken?
Antwoord 7
Zoals toegelicht in de beantwoording van de Kamervragen over de gevolgen
van faillissementen van energiebedrijven voor consumenten4 zie ik verschillende risico’s bij het oprichten van een waarborgfonds in de energiesector.
Deze risico’s acht ik nog steeds reëel en de effecten ervan op de energiemarkt
als geheel acht ik niet in proportie tot de gevolgen van het faillissement van
een energieleverancier.

4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2239

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3