2017D19615

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Staatssecretaris over zijn brief van
24 mei 2017 inzake de Beleidsdoorlichting van artikel 4.2 «Opleidingen, Beroepenstructuur en Arbeidsmarkt» van de VWS-begroting en de evaluatie van de registratiecommissies (32 772,
nr. 26).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Lodders
De griffier van de commissie,
Post

nds-tk-2017D19615

1

Nr
1

2

3

4

5

6

7

8

Vraag
De instrumenten onder artikel 4.2 opleidingen, beroepenstructuur
en arbeidsmarkt zijn gericht op het creëren en behouden van een
evenwichtige arbeidsmarkt met voldoende goed opgeleid
personeel. In de verpleeghuizen is een groot tekort aan personeel.
Welke instrumenten onder artikel 4.2 kunnen ingezet worden om
de tekorten in de verpleeghuiszorg op te lossen?
Het doel van de subsidie is bevordering van gezamenlijk arbeidsmarktbeleid van instellingen op regioniveau, om zo slagvaardiger
te kunnen handelen op de arbeidsmarkt.Uit de beleidsdoorlichting
blijkt dat vooral de (directe) link tussen inspanningen en resultaten
moeilijk is vast te stellen. Dit komt mede doordat onvoldoende
duidelijk wordt gemaakt op welke arbeidsmarktvariabelen de
activiteiten zijn gericht en een globale meting van de effecten. Is dit
gewenst?
Verwacht wordt dat een slagvaardige regionale samenwerking
onder andere bijdraagt aan het vergroten van de instroom in
zorgberoepen en het behoud van medewerkers. De afgelopen
jaren zijn er veel zorgmedewerkers ontslagen. In hoeverre is
gekeken naar om/bijscholing van dit ontslagen personeel om zo de
medewerkers in de zorg te houden?
De decentralisatie en bezuinigingen en de afnemende werkgelegenheid in zorg en welzijn hebben bijgedragen aan onzekerheid
over de toekomstige personeelsbehoefte en een «omkering» in de
arbeidsmarkt teweeg gebracht. Hoe wordt deze omkering weer
teruggedraaid?
De toegevoegde waarde van de subsidie is de basis voor het
beschikbaarstellen van extra middelen voor regionaal beleid. De
subsidie moet iets te weeg brengen dat met alleen de regionale
middelen niet zou zijn gerealiseerd. Het concept toegevoegde
waarde komt in de beleidsstukken niet terug. De monitor geeft een
beeld van de totale effecten van de inspanningen op regionaal
niveau, niet een beeld of indicatie voor de additionaliteit (toegevoegde waarde) van de subsidie. Heeft de subsidie wel toegevoegde waarde?
De vraag naar stages in de zorg is momenteel groter dan het
beschikbare aanbod aan stageplaatsen. Deze mismatch is vooral
een gevolg van het feit dat het aantal (zorg)studenten op niveau 2
groter is dan de vraag naar personeel op dit niveau. Hoe gaat dit
worden opgelost?
De grootste personeelsproblemen zouden zich naar verwachting
voordoen voor de verzorgenden op mbo-niveau 3. Aangezien deze
vooral werkzaam zijn in de verpleeg- en verzorgingshuizen,
bestond de verwachting dat deze sector het meest geconfronteerd
zou worden met de personeelsproblematiek.
Maar ook voor de gehandicaptenzorg, de thuiszorg, de jeugdzorg
en de geestelijke gezondheidszorg werden serieuze personeelstekorten voorzien. Al in 2007 bestond de verwachting dat er grote
personeelstekorten zouden ontstaan. Waarom zijn er de afgelopen
jaren toch zoveel ontslagen gevallen? Is het juiste beleid gevoerd?
Er is afgesproken dat het grootste deel van het stagefondsbudget
ten goede zou komen aan de langdurende zorg (care). In de praktijk
betekende dit dat 70% van het budget naar de care en 30% naar de
cure ging. Deze verdeling was gebaseerd op de prognose dat juist
in de care de grootste knelpunten op de arbeidsmarkt konden
worden verwacht. Is dit nog steeds de huidige verdeling? Zo nee,
waarom niet?

2

Nr
9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

Vraag
Volgens de onderwijsinstellingen heeft het aanbod van stageplaatsen de afgelopen jaren onder druk gestaan door forse bezuinigingen in de zorg. Hierbij worden de hogere werkdruk van het
personeel en een beperktere behoefte aan nieuwe instroom van
personeel als argumenten genoemd.
Heeft het huidige personeel genoeg tijd om stagaires te
begeleiden?
De huidige stagemarkt wordt gekenmerkt door een kwantitatieve
mismatch. Zowel uit de interviews met zorgorganisaties, als de
onderwijsinstellingen komt naar voren dat de vraag naar stages
groter
is dan het aantal beschikbare stageplaatsen en de arbeidsmarktperspectieven daarna. Dit geldt in bijzonder voor de opleidingen
op niveau 2, waarvoor het arbeidsmarktperspectief matig is, maar
het aantal studenten aanzienlijk. Voor mbo-bol niveau 4 en
hbo-opleidingen is het arbeidsmarktperspectief beter, maar zijn er
desondanks te weinig stageplekken beschikbaar. Welke actie
worden er genomen om deze mismatch op te lossen?
Verpleeg- en verzorgingshuizen (VVT) ervaren dat de aantrekkelijkheid van hun sector onder studenten minder is dan bijvoorbeeld
de ziekenhuizen. In de verpleeghuizen is op korte termijn extra
personeel nodig, hoe gaat de Staatssecretaris hiervoor zorgen?
Factoren die de kwaliteit van de stages de afgelopen jaren onder
druk hebben gezet, zijn gerelateerd aan bezuinigingen, fusies/
reorganisaties van zorgorganisaties, waardoor er volgens
betrokken minder tijd en capaciteit is voor de begeleiding. In
sommige interviews is er dan ook voor
gepleit dat er op moet worden toegezien dat studenten daadwerkelijk begeleid worden als stagiairs en niet worden gezien als een
extra medewerker. De praktijk wijst volgens sommigen anders uit.
Is het wenselijk dat stagaires ingezet worden als extra medewerkers? Zo nee, hoe gaat de Staatssecretaris voorkomen dat
instellingen stagaires inzetten als extra medewerkers?
Hebben de inzichten uit de beleidsdoorlichting een rol gespeeld bij
het besluit om in de Voorjaarsnota meerjarig 72 miljoen extra uit te
trekken voor regionaal arbeidsmarktbeleid? Zo ja, kan hierover een
toelichting gegeven worden?
Hebben de inzichten uit de beleidsdoorlichting een rol gespeeld bij
het besluit om in de Voorjaarsnota om meerjarig 145 miljoen extra
uit te trekken binnen het NKZ voor arbeidsmarktbeleid? Zo ja, kan
hierover een toelichting gegeven worden?
Op welke wijze wordt gekeken naar de huidige en toekomstige
vraag naar zorg in zowel de care als de cure en toekomstig aanbod
naar opleidingsniveaus? Wie heeft hier de leiding in en hoe kan dit
verbeterd worden?
Worden in volgende beleidsdoorlichtingen een verbeterparagraaf
opgesteld voor de volgende doorlichtingen? Zo neen, waarom
niet?
Gaat de Staatssecretaris deze feitelijke vragen wel inhoudelijk
beantwoorden of wordt dit ook overgelaten aan een volgend
kabinet?
Waarom was niet voorzien dat de kwaliteit van het evaluatiemateriaal onvoldoende was om een goede effectevaluatie uit te voeren?
Hoe wordt dit opgelost?
Waar in het schema (p. 80 van de overkoepelende eindrapportage
beleidsdoorlichting Artikel 4.2) vallen de sectorplannen zorg?

3

Nr
20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

Vraag
Het rapport van Ecorys concludeert dat de doeltreffendheid van het
regionaal arbeidsmarktbeleid matig aangetoond is. Uit de eerste
suppletoire wet blijkt dat 72 miljoen extra is vrijgemaakt (artikel 4)
voor versterking van het regionaal onderwijs- en arbeidsmarktbeleid. Hoe gaat dat geld besteed worden? En hoe gaat de Staatssecretaris borgen dat het beleid dat met dit geld betaald wordt
doeltreffend(er) wordt?
Uit de beantwoording van de feitelijke vragen over de eerste
suppletoire wet blijkt dat die 72 miljoen ook bedoeld is voor de
arbeidsmarktagenda kwetsbare ouderen. Hiervoor worden
uitkomsten deze zomer verwacht. Wordt met de besluitvorming
over de besteding van middelen gewacht op deze agenda? Hoe en
wanneer wordt de Kamer hierover geïnformeerd? Kan de Kamer
dan nog meebeslissen over de inzet van die middelen?
Hoe zal de doeltreffendheid en doelmatigheid van de intensivering
arbeidsmarktbeleid (72 miljoen op de begroting en 145 miljoen uit
het BKZ) worden gemonitord?
De regeling Veilig Werken in de Zorg is per 2017 beëindigd. De
doeltreffendheid van deze regeling wordt als deels plausibel
beoordeeld. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de inzichten, instrumenten en ervaringen die in het kader van deze regeling ontwikkeld zijn, worden gedeeld en beschikbaar blijven voor de sector?
Kan op basis van deze beleidsdoorlichting worden geconcludeerd
dat er geen onderbouwd zicht was op de effectiviteit van het
ingezette beleid met betrekking tot de arbeidsmarkt in de zorg?
Waarom laat de de Staatssecretaris de uitkomsten van de
beleidsdoorlichting over aan een volgend kabinet, terwijl in de
voorjaarsnota geld bestemd is voor arbeidsmarktbeleid. Wat is de
verklaring en uitleg hierover?
Welke maatregelen zet de Staatssecretaris na aanleiding van de
beleidsdoorlichting in en welke maatregelen worden overgelaten
aan een nieuw kabinet? Kan de Kamer hiervan een overzicht
ontvangen?
De inzet is het voorkomen van varkenscycli en marktverstorend
free-ridergedrag. Kan de regering hier voorbeelden van geven en
wat is het verschil in de aanpak hiervan tussen nu en vroeger?
Welke andere mogelijkheden zijn er om onderinvestering in
personeel te voorkomen naast de inzet van aanjaagsubsidies? Zijn
deze benut? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
Een evenwichtig arbeidsmarktbeleid met voldoende goed opgeleid
personeel is het doel van het arbeidsmarktbeleid van VWS (in
samenwerking met het veld). Een van de thema’s om dat doel te
bereiken is het «trendmatig opleiden». VWS maakt daartoe
afspraken met de sector om middelen apart te zetten en geoormerkt terug te geven onder de voorwaarde dat er voldoende
toekomstgericht wordt opgeleid en dat er voldoende stageplaatsen
zijn. Toekomstgericht opleiden en voldoende stageplaatsen, zijn
twee doelstellingen die zich naar het laat aanzien goed in concrete
doelen laten uitdrukken. Welke mogelijkheden ziet de Staatssecretaris om die doelen scherper te maken? Hoe stuurt VWS op de
besteding van middelen en de bijdrage aan deze doelstelling?
Op welke wijze wordt de mismatch tussen vraag en aanbod van
stages op diverse niveaus (met name niveau 2) tegengegaan? Wie
heeft de regie hierin?
Welke checks en balances heeft de regering uitgeoefend om te
borgen dat de middelen goed zijn besteed en wat heeft dit
opgeleverd?

4

Nr
32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44
45

Vraag
Welke aanpassingen worden gedaan in de drie instrumenten, te
weten regionaal arbeidsmarktbeleid, beschikbaarheidsbijdrage
overige opleidingen in ziekenhuizen en ondersteuning arbeidsmarktprojecten, om de doeltreffendheid van deze instrumenten in
de toekomst wel te kunnen aantonen?
De ondersteuningsregeling Veilig werken in de zorg is per 2017
beëindigd. In hoeverre blijft dit onder de aandacht van instellingen
en welke maatregelen zet de Staatssecretaris hiervoor in?
Welke stappen zullen worden gezet om de doelmatigheid van een
aantal instrumenten in de toekomst verder te verbeteren? Welke
mogelijkheden zijn er om over meer gegevens te kunnen beschikken per instrumenten om de doelmatigheid te kunnen beoordelen?
Een ander thema om dit doel te bereiken betreft «duurzaam
inzetbare medewerkers». De doeltreffendheid van ondersteuning
arbeidsmarktprojecten branches is matig aangetoond zo blijkt uit
de tabel op bladzijde 5 van de brief. Welke arbeidsmarktprojecten
zijn in dit kader ondersteund?
Kan de Staatssecretaris ingaan op de aanbevelingen die de
onafhankelijke deskundige heeft gesteld en op welke wijze de
Staatssecretaris invulling geeft aan de aanbevelingen?
Is er een samenhang tussen de onvoldoende kwaliteit van het
evaluatiemateriaal en de kennislacunes van de ambtenaren op het
terrein van evaluatieonderzoek?
In de brief van de Staatssecretaris staat beschreven dat VWS
voornemens is een vervolgevaluatie op te zetten. Op welke termijn
wil de Staatssecretaris deze evaluatie uitvoeren? Hoe wordt
geborgd dat dan wel het benodigde kwalitatieve en kwantitatieve
materiaal beschikbaar is om een goede effectevaluatie te kunnen
maken?
In de reactie op onderdelen van de evaluatie schrijft de Staatssecretaris over het regionaal arbeidsmarktbeleid dat «de landelijke
inzet gericht is op een aantal generieke doelstellingen die in het
verlengde liggen van de vijf samenhangende thema’s van dit
artikel». Kan de Staatssecretaris aangeven wat hier bedoeld wordt
met «in het verlengde liggen van»?
De Staatssecretaris schrijft in de brief dat er meer mogelijk is op
het gebied van het inzichtelijk maken van beleid dan op dit
moment gebeurt. Kan aangegeven worden welke maatregelen
ondernomen worden en op welk termijn?
Vanuit de Kwaliteitsimpuls Personeel ziekenhuiszorg kan niet
nauwkeurig vastgesteld worden hoeveel medewerkers daadwerkelijk zijn bereikt en/of er sprake is van verbetering van de kwaliteit
van zorg. Wat is de visie van de Staatssecretaris hierover?
Is de beslissing om een licht subsidieregime in te stellen wel juist
geweest. Wat zou een zwaar subsidieregime hebben opgeleverd
qua inzicht in effectiviteit en kwaliteit?
Over de kwaliteitsimpuls ziekenhuiszorg wordt gesteld dat door het
lichte subsidieregime niet nauwkeurig kan worden vastgesteld
hoeveel medewerkers daadwerkelijk bereikt zijn en of er sprake is
van verbetering van de kwaliteit van zorg. Ziet de Staatssecretaris,
zonder het regime aanzienlijk te verzwaren, mogelijkheden om het
inzicht in die twee zaken (bereik medewerkers en verbetering
kwaliteit van zorg) toch mogelijk te maken?
Op welke wijze is de beschikbaarheidsbijdrage voor ziekenhuizen
ingezet als sturingsinstrument om personeelstekorten op te vullen?
Is het subsidie-instrument nu het doel geworden om partijen met
elkaar te verbinden? Kan samenwerking niet zonder financiële
prikkel tot stand komen?

5

Nr
46

47

48

49

50

Vraag
Op welke basis wordt bepaald of het toevoegen van beroepen aan
het BIG-register leidt tot meer patiëntveiligheid en betere kwaliteit
van zorg?
Wat is de stand van zaken ten aanzien van het wetstraject Wijziging
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in
verband met de verbeteringen die worden doorgevoerd in het
tuchtrecht alsmede verbeteringen ten aanzien van het functioneren
van de wet (34 629)?
Wat is de stand van zaken ten aanzien van het wetstraject Wijziging
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
i.v.m. het opnemen van de physician assistant in de lijst van
registerberoepen, het toekennen van zelfstandige bevoegdheid
voor bepaalde voorbehouden handelingen aan physician
assistants en verpleegkundig specialisten en het opnemen van de
mogelijkheid tot het instellen van een tijdelijk register voor
experimenteerberoepen (34 630)?
Waarom wordt geld niet besteedt aan meer banen in de zorg, maar
uitgetrokken voor een vervolgevaluatie? Hoe verhoudt dit zich tot
de uitspraak van de onafhankelijke deskundige die aangeeft dat er
werk aan de winkel is voor VWS?
Wanneer wordt de kamer geïnformeerd over de uitkomsten van
het overleg van de Staatssecretaris met de registratiecommissies
en de Inspectie voor de Gezondheidszorg?

6