Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 297

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 april 2011
In mijn brieven van 6 december 20101 en 27 januari 20112 heb ik uw
Kamer een notitie toegezegd met de hoofdlijnen van de hervorming van
de WWB/WIJ, Wsw en Wajong tot een regeling werken naar vermogen.
Deze hervorming is in het regeerakkoord aangekondigd. Het kabinet wil zo
komen tot een regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt die
gemeenten decentraal uitvoeren. De nieuwe regeling stelt gemeenten in
staat meer mensen te laten participeren, budgetten gerichter en effectiever in te zetten en kosten te besparen.
Wet werken naar vermogen stelt solidariteit, draagvlak en
betaalbaarheid veilig
Met deze brief bied ik u de notitie aan met de uitwerking op hoofdlijnen
van de nieuwe Wet werken naar vermogen (WWNV). Het kabinet wil met
deze wet bijdragen aan het behoud van de solidariteit, het draagvlak en de
betaalbaarheid van de sociale zekerheid voor de toekomst. De notitie
schetst, binnen de kaders van het regeer- en gedoogakkoord, op hoofdlijnen de contouren van deze nieuwe wet.

1
2

Kamerstukken II 2010/11, 29 817, nr. 58.
Kamerstukken II 2010/11, 29 544, nr. 277.

kst-29544-297
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tevens schetst het kabinet hoe het ervoor wil zorgen dat zoveel mogelijk
mensen naar vermogen gaan meedoen. Te veel mensen staan onnodig
aan de kant. Iedereen verdient een kans het beste uit zichzelf te halen.
Daartoe schrijven we niemand af, maar spreken we iedereen aan. Het
kabinet doet dit vanuit het besef dat een baan de beste sociale zekerheid
biedt. Daarbij geldt uiteraard dat een goed sociaal vangnet beschikbaar
blijft voor diegenen die echt niet mee kunnen doen. De kernpunten van de
nieuwe wet zijn daarom:
– Mensen werken naar vermogen, bij voorkeur bij een reguliere
werkgever;
– Mensen zijn daar in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor, maar
krijgen ondersteuning of begeleiding waar dat nodig is;
– Zoveel mogelijk harmoniseren van polisvoorwaarden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

1

–
–
–
–

Ontschotting van re-integratiebudgetten;
Gemeenten voeren de nieuwe wettelijke regeling uit;
Invoering van het instrument van loondispensatie maakt het mogelijk
dat werkgevers mensen naar de geleverde productiviteit betalen;
Voor jonggehandicapten die echt niet kunnen werken blijft de Wajong
bestaan. Voor mensen die alleen in een beschutte omgeving kunnen
werken, blijft beschut werken beschikbaar.

Het kabinet streeft naar een arbeidsmarkt in Nederland waarin iedereen
naar vermogen deelneemt en waarin uitvoerders de beschikbare
re-integratiemiddelen effectiever inzetten.
Zorgvuldig en uitvoerig overlegd met alle betrokken partijen
Ik heb uw Kamer in de eerdergenoemde brieven laten weten dat voor een
effectieve en uitvoerbare regeling nauw overleg met de uitvoerders en
andere betrokkenen cruciaal is om te bezien op welke wijze zo’n regeling
het beste kan worden gerealiseerd. De afgelopen periode heb ik dan ook
benut voor overleg met vele betrokken deskundigen op allerlei terreinen.
Werkgevers, wetenschappers, cliënten en cliëntenorganisaties, belangenorganisaties, uitvoerders en vele andere partijen bleken zeer bereid om
mee te denken.
Het kabinet heeft met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
afspraken gemaakt over de uitwerking van de Wet werken naar vermogen.
Deze afspraken staan in het onderhandelaarsakkoord, onderdeel «Werken
naar vermogen». Een belangrijke uitkomst van dit overleg is dat het
kabinet uit oogpunt van zorgvuldigheid heeft besloten gemeenten meer
tijd te geven voor de invoering van de Wet werken naar vermogen. Het
streven is de WWNV per 1 januari 2013 in te voeren. Het deelakkoord
«Werken naar vermogen» is onderdeel van het bredere Bestuursakkoord
dat het kabinet met medeoverheden beoogt te sluiten en waarin alle
decentralisaties van het kabinet zijn uitgewerkt. Het onderhandelaarsakkoord wordt aan de leden van de VNG voorgelegd.
In de uitwerking van de notitie heb ik ook suggesties uit uw Kamer
nauwkeurig bezien1. Tevens is in de notitie nadere invulling gegeven aan
de motie van de leden Koşer Kaya en Sterk over multiproblematiek2.
Over de uitgangspunten van de nieuwe regeling bestaat mijns inziens
brede consensus: mensen moeten kansen krijgen en gestimuleerd worden
om naar vermogen deel te nemen aan het arbeidsproces. Een activerend
stelsel van sociale zekerheid moet dit ondersteunen. Op basis van alle
gesprekken en suggesties heb ik afwegingen gemaakt voor de uitwerking
van de plannen zoals die zijn neergelegd in het regeer- en gedoogakkoord.
Motie-Hamer over aantal Wsw’ers
Tijdens de behandeling van de begroting van SZW in uw Kamer op
9 december 2010 heb ik toegezegd te beoordelen of een nulmeting van
aantal Wsw-ers dat doorstroomt naar een reguliere baan realistisch en
uitvoerbaar is.

1
Onder andere tijdens de behandeling van de
begroting van SZW op 8 en 9 december 2010.
2
Kamerstukken II, 2010/11, 26 488, nr. 455.

Het beleid is dat de huidige Wsw-ers hun Wsw-plek behouden. Het aantal
huidige Wsw-ers zal de komende jaren afnemen, met name door
natuurlijk verloop zoals pensionering. Een deel van de uitstroom van die
vrijkomende plekken in de Wsw zal in de nieuwe situatie worden
opgevuld met mensen die een indicatie «beschut werk» hebben. De
indicatie beschut werk zal alleen nog beschikbaar zijn voor die mensen die
niet bij een reguliere werkgever kunnen werken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

2

Het kabinet heeft in het kader van het bestuursakkoord hierover met de
VNG afspraken gemaakt. Gemeenten zullen vanaf 2014 jaarlijks een aantal
plekken aanbieden voor nieuwe instroom «beschut werken» dat in
omvang gelijk is aan ongeveer een derde deel van de uitstroom uit de
huidige Wsw.
Voor de groep mensen die niet zelfstandig in staat is het wettelijk
minimumloon te verdienen, maar wel bij een reguliere werkgever kan
werken kan het instrument loondispensatie worden toegepast. Door deze
wijzigingen in de regelgeving is een nulmeting niet goed mogelijk.
Het kabinet is wel met de VNG overeengekomen dat gemeenten hun
re-integratiebeleid voor de WWNV vastleggen in een verordening. De
gemeente dient daarbij te zorgen dat de verschillende groepen in
vergelijkbare mate aan bod komen, waarbij speciale aandacht zal worden
besteed aan mensen met een arbeidshandicap, zoals in het regeer- en
gedoogakkoord is afgesproken. Het kabinet en de VNG zullen de ontwikkelingen en resultaten voor de kwetsbare groepen als gevolg van de
invoering van de WWNV nauwlettend volgen. Gemeenten zullen hiervoor
informatie verstrekken aan SZW.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

3

Hoofdlijnennotitie werken naar vermogen
In deze notitie schetst het kabinet de hoofdlijnen van de nieuwe Wet
werken naar vermogen (WWNV). De notitie is een uitwerking van de
afspraken die hierover in het regeer- en gedoogakkoord zijn gemaakt. Bij
de uitwerking van de maatregelen zijn de overeengekomen ombuigingen
uit het regeer- en gedoogakkoord leidend.
De afgelopen periode is benut om samen met uitvoerders en andere
betrokkenen te bezien hoe de Wet werken naar vermogen het beste kan
worden gerealiseerd. Om die reden zijn intensieve gesprekken gevoerd
met direct belanghebbenden, waaronder de mensen zelf, uitvoerders,
werkgevers- en werknemersorganisaties en cliëntenorganisaties. Dit
overleg gaat de komende periode door om tot een zo zorgvuldig
mogelijke invoering te komen.
Daarnaast heeft het kabinet met de Vereniging Nederlandse Gemeenten
(VNG) afspraken gemaakt over de uitwerking van de Wet werken naar
vermogen. Deze afspraken staan in het onderhandelaarsakkoord,
onderdeel «Werken naar vermogen». Dit deelakkoord is onderdeel van het
bredere Bestuursakkoord dat het kabinet met medeoverheden beoogt te
sluiten, waarin alle decentralisaties van het kabinet zijn uitgewerkt. Het
onderhandelaarsakkoord wordt aan de leden van de VNG voorgelegd. Om
gemeenten in staat te stellen zich goed voor te bereiden op de bijbehorende wijzigingen is het kabinet met de VNG overeengekomen de WWNV
in te voeren per 1 januari 2013.
De noodzaak om het beste uit mensen halen
Individueel, maatschappelijk én financieel belang nieuwe aanpak
«Ieder mens heeft recht op zelfbeschikking, verdient de kans het beste uit
zichzelf te halen en zich te ontplooien. We schrijven niemand af, maar
spreken iedereen aan. Een baan is immers de beste sociale zekerheid.
Natuurlijk zorgen we samen voor wie echt niet kan meedoen.» Zo
beschrijft het regeerakkoord van dit kabinet het individuele belang dat
iedereen die dat kan, ook naar vermogen meedoet.
Meedoen naar vermogen dient daarnaast ook een maatschappelijk en
economisch belang. De arbeidsmarkt staat voor grote veranderingen.
Voor het eerst sinds decennia neemt het aantal werkenden af. Als er niets
gebeurt, komt de samenleving straks mensen tekort om het werk te doen.
Terwijl er intussen om uiteenlopende redenen nog veel mensen langs de
kant staan die (gedeeltelijk) wel kunnen werken. Dat is sociaal en
economisch ongewenst.
Tot slot is er een dringende financiële noodzaak. Het kabinet moet fors
ombuigen om de gevolgen van de crisis op te vangen. Dit klemt te meer
nu steeds minder mensen het geld moeten opbrengen om de sociale
zekerheid ook voor toekomstige generaties betaalbaar te houden. Dat lukt
alleen als iedereen die kan ook daadwerkelijk meedoet. Alleen dan blijft er
draagvlak voor onze sociale zekerheid in de samenleving.
Om de solidariteit, het draagvlak en de betaalbaarheid voor de toekomst
veilig te stellen, komt het kabinet met de Wet werken naar vermogen.
Deze notitie schetst – binnen de kaders van het regeer- en gedoogakkoord
– op hoofdlijnen de contouren van deze wet. De notitie geeft daarnaast
aan hoe het kabinet ervoor wil zorgen dat zoveel mogelijk mensen naar
vermogen gaan meedoen. Het kiest daarbij voor maatregelen om:
– mensen die nu nog niet werken maar dat wel kunnen te prikkelen om
te gaan werken,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

4

– gemeenten meer ruimte te geven hen daarbij te ondersteunen en
– werkgevers te stimuleren deze mensen in dienst te nemen.
De inspanning van alle betrokken partijen – de mensen zelf, overheid,
uitvoering, werkgevers en vakbonden – is nodig om deze doelstelling te
bereiken.
Mentaliteitsverandering
Het moet vanzelfsprekend worden dat ook mensen met een arbeidsbeperking je collega kunnen zijn. Voor vooroordelen is geen plaats meer. De
stickers die mensen soms opgeplakt krijgen moeten weg, de stigma’s de
deur uit. We moeten bij uitstek oog hebben voor wat mensen wèl kunnen.
Niet voor wat ze nièt kunnen. De meeste mensen kunnen meer dan soms
wordt gedacht. Dat verdient erkenning. Door hen te stimuleren om te
doen wat ze kunnen. Niet door met onze regelgeving hun zwakte of
inactiviteit te bevestigen. Voor het kabinet gaat werk daarom boven een
uitkering.
Dat vereist een mentaliteitsomslag. We moeten stoppen mensen met een
arbeidsbeperking a priori als slachtoffer te benaderen. Het is niet
menswaardig om van hen niets meer te verwachten. Wie dat wel doet,
neemt mensen niet serieus en schrijft ze af. Van iedereen die hier
professioneel bij betrokken is en van werkgevers verwacht het kabinet dat
zij in dit perspectief hun verantwoordelijkheid zien en daarnaar handelen.
In deze benadering past ook dat mensen niet alleen op hun rechten, maar
ook op hun eigen verantwoordelijkheid worden aangesproken. Van
eenieder mag worden verwacht dat hij of zij een onnodig beroep op de
overheid voorkomt. Tegenover het recht op adequate hulp als iemand in
de problemen zit, moet de plicht van ieder individu staan er zelf alles aan
te doen om daar zo snel mogelijk uit te komen.
Om de solidariteit, het draagvlak en de betaalbaarheid van de sociale
zekerheid ook op termijn te behouden, wil het kabinet de toegang tot het
sociale vangnet beperken tot de mensen die het op eigen kracht niet
redden. Het kabinet wil daarmee – meer dan nu het geval is – de zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid van mensen aanmoedigen en
bevorderen. Het in eigen onderhoud kunnen voorzien en het verkrijgen én
behouden van betaald werk is immers in de eerste plaats een verantwoordelijkheid van mensen zelf. Natuurlijk blijft de overheid mensen die
bescherming en hulp nodig hebben die ook bieden. Dat is onze opdracht
en onze plicht.
De Wet werken naar vermogen in perspectief
De maatregelen die het kabinet met de WWNV neemt, staan niet op
zichzelf. Ook vorige kabinetten hebben, met succes, belangrijke wijzigingen in de sociale zekerheid doorgevoerd op weg naar een meer
activerend stelsel waarin mensen worden geprikkeld om mee te doen. Het
kabinet wil voortbouwen op deze ervaringen uit het verleden.

1

Monitor Arbeidsmarkt, december 2010.

Die meer activerende benadering voor mensen met een arbeidsbeperking
heeft zich eerder bij de hervormingen in de WIA (arbeidsongeschiktheid),
de WWB (bijstand) en meer recent in de Wet Wajong (jonggehandicapten)
bewezen: hierdoor zijn daadwerkelijk meer mensen vanuit een uitkering
aan de slag gegaan. Begin jaren negentig dreigde het doembeeld van een
miljoen arbeidsongeschikten. De verwachting is nu dat we op termijn – in
2040 – voor de WIA op 360 000 uitkomen.1 Sinds de invoering van de
WWB in 2004 is de instroom substantieel gedaald en de uitstroom fors
toegenomen. De eerste resultaten van de nieuwe Wajong laten zien dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

5

het aantal aanvragen sinds 1 januari 2010 afneemt. Het kabinet ziet de
maatregelen die het nu wil nemen als een volgende stap op weg naar een
nog meer activerend stelsel van sociale zekerheid.
Een meer activerende sociale zekerheid alleen is niet genoeg om de kans
op werk voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Voordat
mensen de arbeidsmarkt betreden, hebben zij immers al een heel traject
doorlopen. De knelpunten om mee te kunnen doen op de arbeidsmarkt
ontstaan vaak veel vroeger en op andere leefgebieden. Met name de
overgangen tussen onderwijs en arbeidsmarkt, maar ook tussen
(jeugd)zorg en arbeid blijken soms in de praktijk obstakels voor een
soepele toegang tot de arbeidsmarkt.
Het kabinet vindt het belangrijk dat alle jongeren zich maximaal voorbereiden op toekomstige arbeidsparticipatie. Een groep jongeren, zeker
jongeren uit het speciaal onderwijs, lukt dat echter niet op eigen kracht.
Het kabinet wil deze jongeren met de juiste zorg via arbeidsmarktgericht
onderwijs naar duurzame en reguliere arbeid leiden. Een directe overgang
van school naar de werkgever, zonder tussenkomst van andere partijen is
daarbij het uitgangspunt. Daarom maakt het kabinet werk van het
verbeteren van de overgang van school naar werk via meer arbeidsmarktgericht onderwijs. Ook investeert het kabinet in een betere samenwerking
tussen (jeugd)zorg en school.1
Het kabinet stelt gemeenten met de nieuwe WWNV in staat een samenhangende aanpak te ontwikkelen voor mensen met een grote afstand tot
de arbeidsmarkt. Gemeenten voeren immers ook op andere terreinen als
(jeugd)zorg, welzijn, schuldhulpverlening en dagbesteding de regie of
gaan dit op korte termijn doen. Met de WWNV versterkt het kabinet de
regiefunctie van gemeenten en verbetert het de mogelijkheden voor
gemeenten om de inzet op de verschillende terreinen goed op elkaar af te
stemmen. De WWNV biedt gemeenten daarbij de ruimte om ook voor
mensen met meervoudige problemen die wel beschikken over arbeidsvermogen, re-integratie in te zetten, desgewenst in combinatie met het
aanpakken van de meervoudige problemen.2
De mensen die een beroep doen op hulp moeten in de aanpak centraal
staan. Daarvoor is nodig dat we expertise zoveel mogelijk bundelen, de
bureaucratie terugdringen met minder regelingen en loketten en de
uitvoering zoveel mogelijk in één hand leggen, zo dicht mogelijk bij de
burgers om maatwerk te kunnen leveren. De maatregelen van het kabinet
met de WWNV zijn een stap op weg naar dat perspectief. Met deze
maatregelen investeert het kabinet in het voorkomen van inactiviteit en
uitkeringsafhankelijkheid van toekomstige generaties.
Huidige regelingen te veel vangnet, te weinig springplank
Historisch gegroeide verschillen in bestaande regelingen
1
Activiteiten zijn onder andere: wetsvoorstel
speciaal onderwijs met als doel het vergroten
van de arbeidsmarktgerichtheid van het
speciaal onderwijs, uitwerken van het concept
werkscholen, verbeteren van netwerken
school-zorg-inkomen-werk en testen van
nieuwe op de arbeidsmarkt gerichte instrumenten als bijvoorbeeld de stage-jobcoach en
plaatsingscheques.
2
Hiermee tevens uitwerking gevend aan de
motie van de leden Koşer Kaya en Sterk
(Kamerstukken II, 2010/11, 26 448, nr. 455).
3
De WWB, de Wsw, de Wajong en de WIJ.

Nederland kent diverse regelingen om mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt aan de slag te helpen.3 Dat voorzieningenstelsel is historisch
gegroeid tot wat het nu is: een systeem met onvoldoende samenhang. De
regelingen kennen verschillen in rechten en plichten – bijvoorbeeld of het
inkomen van een partner al dan niet meetelt –, de hoogte van de
inkomensondersteuning, bijverdienregelingen, uitvoering en financiering.
Ook de mogelijkheden voor ondersteuning verschillen per regeling en
daarmee ook de kans op werk. Neem bijvoorbeeld de vraag welke
regeling van toepassing is voor een jongere met een arbeidsbeperking die
nog kan werken. Dat hangt nu af van het moment waarop en van de
omstandigheden waaronder iemand een arbeidsbeperking krijgt. Dit leidt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

6

tot verschillen, bijvoorbeeld in de hoogte van de uitkering of de hulp die
iemand kan krijgen. En van wie iemand die hulp krijgt. Aan mensen die er
gebruik van maken zijn die verschillen moeilijk uit te leggen. Uitvoerders
van de regelingen worstelen er mee. En werkgevers zien soms door de
bomen het bos niet meer.
Dat de ene regeling aantrekkelijker is dan de andere heeft een ander
belangrijk nadeel. Het leidt tot ongewenst gedrag: niet de stap naar
(begeleid) werk, maar het behouden van de meest aantrekkelijke uitkering
kan centraal komen te staan. Of het leidt tot fuikvorming, zoals in de
huidige Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De (financiële) beschutting
van deze regeling heeft voor mensen vaak meer aantrekkingskracht dan
werken bij een reguliere werkgever. Dit staat de kansen en mogelijkheden
van mensen op ontwikkeling en op regulier werk in de weg. Dat klemt des
te meer nu Wajongers en Wsw’ers vanuit hun perspectief juist aangeven
graag (bij een gewone werkgever) te willen werken. De gedachte om thuis
te moeten zitten, stuit velen van hen tegen de borst. Geld verdienen en
daarmee in het eigen levensonderhoud kunnen voorzien, collega’s hebben
en bijdragen aan de samenleving zijn ook voor hen belangrijke motieven
om mee te willen doen.1
Huidige regelingen te weinig springplank naar regulier werk
De huidige regelingen slagen er onvoldoende in om mensen – zoals het
kabinet wil – «het beste uit zichzelf te laten halen». Zo blijkt uit de
indicering voor de Wsw dat minstens de helft van de mensen die daarop
een beroep doet met enige begeleiding aan de slag zou kunnen bij een
reguliere werkgever. In de praktijk maakt slechts vijf procent de definitieve
overstap naar een dienstverband bij een reguliere werkgever. Dit
belemmert de door- en uitstroom uit de Wsw. Daardoor is de Wsw
moeilijk bereikbaar geworden voor mensen die geheel afhankelijk zijn van
beschut werken, terwijl dit juist voor hen de enige mogelijkheid is om mee
te draaien in het arbeidsproces. Het kabinet wil dit veranderen door de
toegang tot de Wsw met ingang van 2013 te beperken tot degenen met
een indicatie «beschut werken». De huidige systematiek van rechten en
plichten in de Wsw verandert niet voor de groep mensen die op dit
moment een Wsw-indicatie heeft.
Voor jonggehandicapten in de Wet Wajong is het beeld niet anders. Van
hen werkt een kwart, terwijl meer dan de helft van de Wajongers in staat
is om (deels) te werken. Zonder ingrijpen verdubbelt het aantal Wajongers
op termijn (in 2040) tot 400 000. Daarmee dreigt een herhaling van het
«WAO-drama» uit de jaren ’80. Dat is voor het kabinet vanuit sociaal,
economisch en financieel oogpunt onaanvaardbaar. De per 1 januari 2010
aangepaste Wajong is reeds een forse verbetering: het vinden en
behouden van werk en de ondersteuning daarbij staan centraal en niet de
uitkering. Maar knelpunt blijft dat de voorwaarden blijven verschillen met
de andere regelingen en dat de uitvoering niet in één hand ligt.
Gemeenten voeren de WWB/WIJ en Wsw uit, terwijl UWV de Wet Wajong
uitvoert. Al deze knelpunten leiden ertoe dat nog te veel mensen met een
arbeidsbeperking niet werken terwijl zij daar (deels) wel toe in staat zijn.
Of dat ze in een beschutte omgeving werken, terwijl dat lang niet altijd
nodig is. De regelingen zijn dus nog te veel vangnet en fuik en nog te
weinig een springplank.
Steun voor een nieuwe, meer activerende aanpak

1

«Werk, doorleren en/of Wajong»: What
works, Zoetermeer 1 november 2010.

Van diverse kanten wordt al geruime tijd aangedrongen op het bij elkaar
brengen en meer activerend maken van de huidige regelingen.
Gemeenten willen hulp en ondersteuning van alle betrokkenen graag in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

7

eigen hand nemen. De sociale werkvoorziening ziet meer mogelijkheden
om mensen aan de slag te helpen. Werkgevers geven aan dat zij ook
mensen met een arbeidsbeperking een plek willen bieden. Werknemersorganisaties zijn bereid in het cao-overleg afspraken te maken over banen
voor mensen met een arbeidsbeperking. Uiteraard hebben betrokken
partijen daarbij hun eigen wensen. Het kabinet zal het overleg met deze
partijen voortzetten, om de standpunten over de uitwerking bij elkaar te
brengen.
Het kabinet heeft op basis van het regeer- en gedoogakkoord tevens als
doel om meer eenheid en meer duidelijkheid aan te brengen in de manier
waarop we mensen die nu in de WWB/WIJ, Wsw en Wajong zitten,
enerzijds – waar het kan – aan de slag helpen en anderzijds – waar het
noodzakelijk is –beschermen. Daarom wil het kabinet alle nieuwe
aanvragers met arbeidsvermogen, die nu nog een beroep zouden doen op
één van de huidige regelingen WWB/WIJ, Wsw en Wajong samenbrengen
in één regeling: de Wet werken naar vermogen (WWNV). Daarmee
worden de verschillen in polisvoorwaarden die van toepassing zijn zoveel
mogelijk geminimaliseerd.
Gelijke rechten, plichten en arbeidsmarktkansen, één uitvoerder
De WWNV wordt een brede voorziening met zoveel mogelijk gelijke
rechten, plichten én arbeidsmarktkansen voor mensen met arbeidsvermogen die nu nog gebruik maken van de verschillende regimes van de
Wsw, Wet Wajong en WWB/WIJ. De uitkeringsvoorwaarden, financiering,
ondersteuning en uitvoering van die huidige regelingen worden met de
nieuwe wet zoveel mogelijk gelijkgetrokken. Het stelsel wordt daardoor
activerender, transparanter en eenvoudiger dan het nu is. Dat is in het
belang van betrokkenen, uitvoerders én werkgevers. De re-integratiebudgetten, die nu nog uit verschillende geldstromen bestaan, worden bij
elkaar gevoegd om gemeenten in staat te stellen per individu maatwerk te
leveren en zo effectief mogelijk hulp en ondersteuning te bieden.
Middelen kunnen gerichter en efficiënter worden ingezet. Dat maakt het
mogelijk om méér te doen met minder middelen.
Het kabinet kiest ervoor om de WWNV te laten uitvoeren door het
bestuursniveau dat zo dicht mogelijk bij de burger staat: de gemeente. Dat
is een logische keuze. Gemeenten hebben immers al bewezen dat zij
mensen heel goed via een activerende benadering aan het werk kunnen
helpen. Zo is de aanwas in de bijstand sinds de invoering van de WWB in
2004 met 20% gedaald en is het aantal mensen dat vanuit een uitkering
aan de slag is gegaan in de periode 2004–2009 gestegen van 10% tot
47%.1
Uitgangspunten Wet werken naar vermogen
De WWNV kent een aantal uitgangspunten. Die hebben betrekking op het
individuele belang van mensen die kunnen werken om ook echt te
werken, het maatschappelijk en economisch belang van werkgevers en
het financiële belang om de overheidsfinanciën op orde te brengen en de
sociale zekerheid ook voor de toekomst te borgen. Dat vertaalt zich
concreet in uitgangspunten voor de WWNV zelf, de uitvoering en de hulp
aan werkgevers.
Uitgangspunten voor de (mensen in de) nieuwe Wet werken naar
vermogen
1

Bron: SZW-begroting, artikel 47 (meerdere
jaren).

Mensen met een arbeidsbeperking die straks een beroep doen op de
WWNV zullen in eerste instantie beoordeeld worden op hun mogelijk-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

8

heden om (deels) te werken en de aanpak die erbij past om dat ook te
realiseren. Als iemand alleen in een beschutte omgeving kan werken, dan
blijft instroom in de Wsw mogelijk. Voor jonggehandicapten die volledig
en duurzaam arbeidsongeschikt zijn – en dus niet kunnen werken – blijft
de Wet Wajong bestaan. Dus:
– Iedereen werkt naar zijn of haar eigen mogelijkheden, bij voorkeur bij
een reguliere werkgever. Ondersteuning en/of begeleiding is beschikbaar voor wie dat nodig heeft;
– De gemeente kan voor wie (nog) niet in staat is om volledig zelfstandig
het wettelijk minimumloon (WML) te verdienen, het instrument
loondispensatie inzetten. Dit betekent voor veel mensen meer kansen
op werk;
– Voor de mensen in de WWNV gelden de polisvoorwaarden van de
WWB/WIJ.
Uitgangspunten voor de uitvoering
De WWNV wordt uitgevoerd door de gemeenten. Gemeenten worden
verantwoordelijk voor de hulp en ondersteuning van mensen met een
arbeidsbeperking. Ze krijgen daarbij meer vrijheid om de diverse
re-integratiebudgetten naar eigen inzicht te besteden.
– De beleidsmatige en financiële verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de WWNV ligt bij gemeenten. In ruil voor die financiële
verantwoordelijkheid krijgen gemeenten meer beleidsvrijheid;
– Er komt één ongedeeld re-integratiebudget. Door het weghalen van de
schotten tussen de verschillende re-integratiebudgetten kunnen
gemeenten het beschikbare geld gerichter en efficiënter inzetten. Dat
vergroot de effectiviteit van de inzet van re-integratiemiddelen;
– Gemeenten zullen zich verantwoorden en informatie verstrekken
conform de huidige WWB-systematiek. SZW is in overleg met de VNG
over de uitwerking en mogelijke verlichting van het informatie- en
verantwoordingsarrangement rond de regels voor werk en inkomen;
– Het kabinet wil gemeenten ondersteunen bij het implementeren van de
nieuwe regeling WWNV. Daarbij is onder andere van belang dat de
huidige expertise van UWV met betrekking tot het naar werk begeleiden en ondersteunen van jongeren met een arbeidsbeperking
behouden blijft en op een zorgvuldige wijze bij de gemeenten wordt
ondergebracht.
– Er komt een herstructureringsfaciliteit sociale werkvoorziening.
Uitgangspunt van het kabinet is dat mensen ook in de toekomst
beschut kunnen werken. Dit vraagt veranderkracht en innovatief
vermogen van gemeenten en hun sw-bedrijven. Vanaf 1998 is een
begin gemaakt met deze omslag in denken en doen. Dit heeft een extra
stimulans gekregen met de ontwikkeling van vernieuwende aanpakken
en methoden in de pilots in de sociale werkvoorziening «werken naar
vermogen» die vanaf eind 2009 lopen. Met de nieuwe regeling Werken
naar vermogen vraagt het kabinet de gemeenten een verdere stap te
maken in het redesign van de sociale werkvoorziening. Om de
transitieperiode te overbruggen zal een herstructureringsfaciliteit
sw-sector worden gecreëerd. De faciliteit wordt eenmalig vastgesteld
op maximaal 400 miljoen (over de periode 2012 tot en met 2018).
Uitgangspunten voor hulp aan werkgevers
Gemeenten zullen – net zoals zij gewend zijn in de huidige WWB – ook
straks in de WWNV werkgevers actief gaan benaderen. Het kabinet
overlegt met gemeenten hoe de uitvoering zo kan worden ingericht dat
werkgevers te maken hebben met eenduidige aanspreekpunten.
– Gemeenten zullen voor dienstverlening aan werkgevers die ook buiten
de gemeente actief zijn (bovenlokale werkgevers) dienstverlening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

9

–

–
–
–

ontwikkelen die daarbij aansluit. Hierbij worden bestaande samenwerkingsverbanden betrokken;
Werkgevers hoeven totdat iemand geheel zelfstandig het wettelijk
minimumloon kan verdienen, door toepassing van het instrument van
loondispensatie alleen de geleverde productiviteit te betalen;
Door regelingen te bundelen worden de mogelijkheden inzichtelijker
voor werkgevers;
Instrumenten moeten eenvoudig en effectief zijn;
Werkgevers moeten mensen met een arbeidsbeperking simpel en
eenvoudig kunnen inpassen in de arbeidsorganisatie. Gemeenten
nemen de bureaucratie voor werkgevers bij plaatsingen dan ook
zoveel mogelijk uit handen.

Een simpel, transparant en eenvoudig stelsel
Het kabinet zorgt met de WWNV voor één regime voor iedereen met
arbeidsvermogen die voorheen een beroep zou doen op de Wet Wajong,
de Wsw of de WWB/WIJ. Voor mensen die volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt zijn blijft de Wet Wajong bestaan. Voor mensen die niet
in staat zijn om bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan, kunnen
gemeenten vanaf 1 januari 2013 gebruik maken van het instrument
»beschut werk» in de Wsw. De huidige systematiek van rechten en
plichten in de Wsw, verandert niet voor de groep mensen die op dit
moment een Wsw-indicatie heeft.
Rechten en plichten voor de nieuwe instroom WWNV
Het uitgangspunt van de WWNV is: werk gaat boven een uitkering.
Mensen zijn in de eerste plaats zélf verantwoordelijk alles te doen wat
nodig en mogelijk is om in het eigen bestaan te voorzien. Pas als blijkt dat
iemand dat zelf niet kan, kan hij of zij aanspraak maken op de overheid
voor ondersteuning. Bij een dergelijke activerende aanpak passen
uitkeringsvoorwaarden die mensen aanspreken op deze verantwoordelijkheid en hen activeren om alles te doen om aan het werk te komen.
Bij het uitgangspunt «werk gaat boven inkomen» past – net als in de
huidige WWB – een vorm van inkomensondersteuning die aanvullend is
op de middelen waarover iemand zelf beschikt. Dit betekent dat in
beginsel alle middelen van de betrokkene (en de eventuele partner)
meegenomen worden bij het vaststellen van de hoogte van de inkomensondersteuning. Mensen die straks de WWNV instromen krijgen dan ook te
maken met de uitkeringsvoorwaarden van de huidige WWB, zoals:
landelijke bijstandsnormen en gemeentelijke toeslagen, een partner- en
middelentoets, een arbeids- en re-integratieverplichting en aanspraak op
ondersteuning.1
Rechten en plichten Wet Wajong

1

Ook de wijzigingen in de WWB/WIJ uit het
regeer- en gedoogakkoord zullen van
toepassing zijn op de nieuwe instroom. Het
gaat daarbij onder meer om het afschaffen
van de bijstand voor inwonenden, de
introductie van de toets op het huishoudinkomen en de aanscherping van de WIJ.
Uitgangspunt van de WWB is dat gemeenten
in individuele gevallen individueel maatwerk
leveren. Bij de uitwerking van de maatregelen
zal met dit uitgangspunt rekening worden
gehouden voor degenen die mantelzorg
verlenen aan hulpbehoevenden.

Het (beleid van het) vorige kabinet kende als uitgangspunt dat iedereen
die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is recht heeft op een uitkering
van 75% van het wettelijk minimumloon (WML). Deze mensen zijn immers
niet in staat om via werk een aanvullend inkomen te verwerven. Dit
kabinet handhaaft dat uitgangspunt. Degenen die volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt zijn, behouden, ook als zij na 1 januari 2013 instromen,
daarom een uitkering van 75% van het WML zonder dat getoetst wordt
aan het inkomen van hun partner of andere middelen (geen partner- en
middelentoets).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

10

Schematisch komt dit op het volgende neer:
nieuwe instroom (vanaf 2013)

WWNV

Wet Wajong

Inkomenshoogte
Partner- en middelentoets
Loondispensatie
Re-integratieverplichting
Re-integratieondersteuning

Inkomensnorm WWB/WIJ
Ja
Ja, tot max. 100% WML
Ja
cf. artikel 10 huidige WWB

75% WML
Nee
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

Het kabinet raamt dat als het niets doet er jaarlijks ongeveer 16 000
Wajongers bij zullen komen. Invoering van de WWNV betekent dat er naar
verwachting jaarlijks nog maar 6000 mensen in de Wet Wajong terecht
komen; zij zijn volledig en duurzaam arbeidsongeschikt. De overige 10 000
mensen kunnen (deels) werken; zij komen onder de werking van de
WWNV te vallen. De inschatting is dat ongeveer 5000 van hen inkomensondersteuning nodig hebben. De overige 5000 komen naar verwachting
niet voor inkomensondersteuning in aanmerking; zij hebben voldoende
eigen middelen om in het eigen bestaan te kunnen voorzien. Bijvoorbeeld
door het inkomen van een partner of inkomen uit vermogen.
Het kabinet wil verzekeren dat gemeenten ook mensen met een arbeidsbeperking die geen uitkering hebben, ondersteunen naar werk. Een deel
van hen zal dit immers niet op eigen kracht kunnen. Het kabinet is met de
VNG overeengekomen dat gemeenten hun beleid voor de WWNV
vastleggen in een verordening. De gemeente dient daarbij te zorgen dat
de verschillende groepen in vergelijkbare mate aan bod komen, waarbij
speciale aandacht zal worden besteed aan mensen met een arbeidshandicap, zoals in het regeer- en gedoogakkoord is afgesproken. Het kabinet
en de VNG zullen de ontwikkelingen en resultaten voor de kwetsbare
groepen als gevolg van de invoering van de WWNV nauwlettend volgen.
Gemeenten zullen hiervoor informatie verstrekken aan SZW.
Wat gebeurt er met de huidige Wajongers en Wsw’ers?
UWV gaat – zoals in het regeer- en gedoogakkoord is afgesproken –
bekijken wie van de huidige Wajongers over arbeidsvermogen beschikt en
wie niet. De groep Wajongers bestaat op dit moment uit twee groepen,
namelijk:
– Wajongers die een uitkering ontvangen op grond van de «oude»
Wajong – die gold tot 2010 («oude» Wajongers);
– Wajongers die een uitkering en/of ondersteuning ontvangen op grond
van de »nieuwe» Wajong, (instroom in 2010, 2011 en 2012).
In het regeer- en gedoogakkoord is vastgelegd dat iemand die helemaal
niet kan werken vanaf 1 januari 2014 een uitkering van 75% van het WML
houdt. Dat geldt zowel voor «oude» als «nieuwe» Wajongers die nooit in
staat zijn tot werken. Voor jonggehandicapten die wel arbeidsmogelijkheden hebben, verandert de uitkeringssituatie wel. Zij krijgen per 1 januari
2014 een uitkering ter hoogte van 70% WML. Zij zijn immers in staat om
met werk een aanvullend inkomen te verdienen.
Voor alle Wajongers die voor 2012 zijn ingestroomd, blijft geen partner- en
middelentoets gelden. Ook niet als zij wel geacht worden te kunnen
werken.
In het regeerakkoord was een ingangsdatum van 1 januari 2012 voorzien.
Wajongers met arbeidsvermogen die in 2012 instromen in de nieuwe
Wajong zullen reeds bij het ontstaan van het recht op uitkering op de
hoogte gesteld worden van de tijdelijkheid ervan. Daarmee is deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

11

jaargang te onderscheiden van Wajongers die eerder zijn ingestroomd en
dit niet konden voorzien. Personen met arbeidsvermogen die in 2012 in de
nieuwe Wajong instromen, zullen daarom met ingang van 1 januari 2014
onder de WWNV gaan vallen.
Schematisch komt bovenstaande op het volgende neer:
vanaf 1 januari 2014

«oude» Wajong en «nieuwe»
Wajong
(instroom t/m 2011)

«nieuwe» Wajong
(instroom 2012)

Met arbeidsvermogen

70% WML
geen partner- en middelentoets
75% WML
geen partner- en middelentoets

Vanaf 1 januari 2014 in de WWNV

Volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt

75% WML
geen partner- en middelentoets

De huidige systematiek van rechten en plichten in de Wsw, verandert niet
voor de groep mensen die op dit moment een Wsw-indicatie heeft.
Personen die op of na 15 mei 2011 op de wachtlijst komen te staan
worden, als hun indicatie verloopt na 1 januari 2013 en zij dan nog op de
wachtlijst staan, bij de periodieke herindicatie ge(her)indiceerd volgens
het nieuwe criterium Wsw «beschut werk».
De huidige WWB’ers en WIJ-gerechtigden zullen ook onder het
WWNV-regime worden gebracht.
Keuring en indicatiestelling
Om de WWNV te kunnen realiseren, moet de indicatiestelling voor zowel
de Wet Wajong als de Wsw worden aangepast. De Wsw is in de nieuwe
situatie alleen toegankelijk voor mensen die slechts beschut werk kunnen
doen. De nieuwe indicatiestelling zal op een dusdanige wijze plaatsvinden
dat de indicaties «Wajong» en «Wsw» op elkaar aansluiten. Het kabinet
wil hiermee de eenheid in de beoordeling bevorderen. De indicaties
worden zo geformuleerd dat het voor alle betrokkenen duidelijk is
waarom iemand van een bepaalde regeling gebruik kan maken. UWV zal –
net als nu – de indicatie voor de toekomstige Wajong en de toekomstige
Wsw uitvoeren. Het kabinet borgt op deze manier de onafhankelijkheid
van de keuring en de bestaande expertise voor de doelgroep van de Wet
Wajong en Wsw.
Hoe gaat de indicatiestelling in z’n werk?
UWV onderzoekt bij de indicatiestelling eerst of iemand wegens een
psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking die op jonge leeftijd is
ontstaan, belemmerd wordt om te werken. Heeft iemand op moment van
indiceren helemaal geen arbeidsmogelijkheden, dan onderzoekt UWV of
hij die in de toekomst kan ontwikkelen. Bijvoorbeeld omdat hij herstelt
van ziekte. Zijn er ook in de toekomst geen arbeidsmogelijkheden, dan is
iemand volledig en duurzaam arbeidsongeschikt. Voor deze groep
jonggehandicapten blijft de Wet Wajong bestaan.
Van de mensen die UWV beoordeelt en die wel arbeidsmogelijkheden
hebben, zal een deel alleen in de beschutte omgeving van de Wsw kunnen
werken. Alle andere personen kunnen werk verrichten op de reguliere
arbeidsmarkt en een beroep doen op ondersteuning via de WWNV. Dat
geldt ook voor mensen die op het moment van indiceren geen arbeidsmogelijkheden hebben, maar die wel kunnen ontwikkelen. Als er anders dan
verwacht geen ontwikkeling van hun arbeidsmogelijkheden optreedt,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

12

worden zij door UWV herbeoordeeld. Zij kunnen dan alsnog een Wajonguitkering krijgen. Zij zijn dan immers volledig én duurzaam arbeidsongeschikt.
Uitvoering en financiering
De WWNV wordt decentraal uitgevoerd door gemeenten; die worden
beleidsmatig en financieel verantwoordelijk. Bij de inrichting van de
dienstverlening zijn klantgerichtheid en doelmatigheid leidend. De
doelgroep van de WWNV is breder dan die van de huidige WWB/WIJ.
Maar in de kern gaat het – net als in de huidige WWB – om mensen met
arbeidsvermogen. Daarom zal voor de WWNV de huidige financieringssystematiek van de WWB gelden. Deze wijze van financieren, prikkelt
gemeenten om ook daadwerkelijk zoveel mogelijk mensen zoveel
mogelijk aan het werk te krijgen. Gaat iemand deels aan het werk, dan
hebben gemeenten immers een financieel voordeel in de vorm van een
(gedeeltelijk) bespaarde uitkering op. Het budget dat gemeenten zo over
houden mogen zij vrij besteden.
Het kabinet gaat volgen of met deze wijze van financieren gemeenten
mensen met een arbeidsbeperking ook daadwerkelijk aan de slag helpen.
Het kabinet zal gemeenten vragen om, zoals eerder vermeld, het beleid
voor die groep mensen in een verordening vast te stellen. Op deze wijze
wil het kabinet invulling geven aan het uitgangspunt in het regeer- en
gedoogakkoord dat speciale aandacht wordt besteed aan mensen met een
arbeidshandicap. De lokale democratie speelt hierbij een belangrijke rol.
De gemeenteraad controleert het college van burgemeester en
wethouders op het beleid en de uitvoering van de WWNV. Het vastleggen
van het beleid voor de kwetsbare groep mensen met een arbeidsbeperking in een verordening zorgt ervoor dat beleidsvorming, controle en
verantwoording op transparante wijze plaats vindt.
Mensen werken naar vermogen
Gemeenten helpen mensen op weg naar werk
De mensen die niet zelfstandig de arbeidsmarkt kunnen betreden, kunnen
een beroep doen op ondersteuning van de gemeente. De gemeente
beslist over de noodzaak, vorm en inhoud hiervan. Dat past bij het
uitgangspunt van decentrale uitvoering; gemeenten krijgen beleidsruimte
in ruil voor financiële verantwoordelijkheid.
Ook mensen met een arbeidsbeperking die geen uitkering hebben,
kunnen aanspraak maken op ondersteuning via de WWNV. Zij vallen ook
onder de re-integratieverantwoordelijkheid van gemeenten. Gemeenten
hebben toegang tot een breed scala aan instrumenten en voorzieningen
om mensen te ondersteunen naar werk, zoals jobcoaching, werkplekaanpassingen, scholing en trajecten. De gemeente heeft de vrijheid om te
bepalen of zij een traject zelf uitvoert, bijvoorbeeld via het eigen
sw-bedrijf, of dat zij dit uitbesteedt aan een re-integratiebedrijf.
De uitgangspunten bij de re-integratieondersteuning zijn:
– selectieve toepassing: alleen mensen die het echt nodig hebben,
krijgen ondersteuning;
– vraaggericht: de geboden ondersteuning sluit aan op de vraag van de
werkgevers;
– transparantie: de re-integratiemarkt is voldoende transparant en
resultaatgericht,zodat alleen de meest effectieve en efficiënte bedrijven
opdrachten krijgen;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

13

–

effectiviteit: mensen worden op de juiste manier en met de juiste
instrumenten geholpen.
Deze uitgangspunten zorgen voor meer doelmatigheid van de
re-integratieondersteuning waardoor gemeenten met minder middelen
meer resultaat kunnen bereiken.
Nieuw instrument: mogelijkheid van loondispensatie
Het kabinet stelt aan gemeenten het instrument loondispensatie ter
beschikking om de toegang van mensen tot de arbeidsmarkt te verbeteren. De gemeente kan dit instrument inzetten voor degenen die behoren
tot de groep binnen de WWNV die als gevolg van een verstandelijke,
lichamelijke en/of psychische beperking, dan wel om andere redenen, niet
in staat zijn zelfstandig 100% van het wettelijk minimumloon te verdienen.
Loondispensatie betekent dat de werkgever niet het gangbare loon hoeft
te betalen. Hij wordt hiervan vrijgesteld; ofwel gedispenseerd. De
werkgever betaalt alleen het deel dat de werknemer arbeidsproductief is
(= loonwaarde). De werkgever wordt op deze manier volledig financieel
gecompenseerd voor de geringere arbeidsproductiviteit van een
werknemer met een arbeidsbeperking.
De overheid vult vervolgens het inkomen van mensen met recht op een
WWNV-uitkering via een aanvullende uitkering aan tot maximaal 100%
van het wettelijk minimumloon (WML). Het loon en de aanvulling samen
kunnen tijdelijk minder bedragen dan 100% van het WML, zolang iemand
nog niet naar zijn volledige mogelijkheden werkt. Het kabinet wil mensen
op deze manier stimuleren zich verder te ontwikkelen. De financiële
prikkel maakt meer werken lonend. Een hogere productiviteit leidt tot een
hoger inkomen.
Onderstaande tabel laat aan de hand van een voorbeeld uit de huidige
«pilot loondispensatie» voor een alleenstaande zien hoe het inkomen
groeit naar 100% van het WML en de loonaanvulling afneemt naarmate
iemand productiever wordt.

De reden om het inkomen (loon en aanvullende uitkering) te beperken tot
maximaal 100% van het WML is om mensen niet onnodig in een uitkering
vast te houden en de overstap naar volledig regulier werk niet te
belemmeren. Mensen zullen immers minder snel de stap naar een
volledig regulier dienstverband maken als dat voor hen financieel minder
aantrekkelijk is. Dit voorkomt tevens dat iemand die zelfstandig het WML
kan verdienen, minder verdient dan iemand in dezelfde functie die
ondersteuning nodig heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

14

Net zoals nu het geval is bij de Tijdelijke wet pilot loondispensatie moet de
gemeente straks bij de WWNV eerst via een toegangstoets – uitgevoerd
door een onafhankelijke derde – laten vaststellen of de betrokkene tot de
doelgroep «loondispensatie» behoort. Vervolgens wordt de specifieke
loonwaarde met een loonwaardemeting vastgesteld. Dat gaat via een
erkende methode die de arbeidsprestatie van een werknemer op de
werkplek meet, net als in de Tijdelijke wet pilot loondispensatie.
De gemeente kan in principe slechts tijdelijk voor iemand loondispensatie
geven. Daarom vindt periodiek (in ieder geval na maximaal 2 à 3 jaar) een
nieuwe loonwaardemeting en toegangstoets plaats. Alleen als hieruit
blijkt dat de verdiencapaciteit van diegene nog steeds onder het wettelijk
minimumloon ligt, kan het instrument toegepast blijven. Omdat personen
tot 27 jaar nog volop in ontwikkeling zijn, zullen gemeenten voor deze
groep vaker een loonwaardemeting doen.
Als mensen productiever worden leidt dit tot een hoger inkomen. Dit
stimuleert mensen om hun arbeidsvermogen maximaal te ontwikkelen en
het beste uit zichzelf te halen. Het mes snijdt daarbij aan twee kanten; hoe
beter mensen zich ontwikkelen, des te lager de aanvulling vanuit de
overheid kan zijn.
Gemeenten kunnen de aanvulling op het loon betalen uit het zogenaamde
I-deel van de Wet werk en bijstand, het budget waaruit de uitkeringslasten
worden gefinancierd. Voor de loonaanvulling ligt, vanwege het inkomenskarakter, die financiering voor de hand. Dit prikkelt gemeenten om
mensen aan de slag te helpen tegen een zo hoog mogelijke loonwaarde.
Gemeenten besparen dan immers het meest op de uitkeringslasten. De
begeleidings- en ondersteuningskosten kunnen worden gefinancierd uit
het re-integratiebudget. Dit sluit aan bij de pilot loondispensatie.
Voor cliënt, uitvoerder en werkgever moet duidelijk zijn hoe een
loonwaarde tot stand komt. De cliënt krijgt inzicht in zijn loonwaarde en
daarmee ook op welke manier hij zich verder kan ontwikkelen. Dit vraagt
om een zorgvuldige aanpak en daarom gaat het kabinet het meten van de
loonwaarde wettelijk regelen.
Op het moment dat iemand zich ontwikkelt, neemt – zoals gezegd – het
inkomen toe. Om deze ontwikkeling vast te kunnen stellen, zal de
loonwaarde opnieuw vastgesteld moeten worden. Voor veel mensen zal
de inzet van het instrument loondispensatie naar verwachting een tijdelijk
karakter hebben. Tegelijkertijd zal er ook een groep mensen zijn die
loondispensatie structureel nodig heeft om aan het werk te kunnen
blijven, omdat hun arbeidsproductiviteit altijd lager zal blijven dan 100%
van het WML. Het kabinet wil echter niet dat mensen altijd een inkomen
onder het WML houden. Daarom begrenst het kabinet de periode dat het
inkomen (loon en aanvullende uitkering samen) lager is dan het WML tot
maximaal negen jaar; hetzelfde als in de huidige Wajong-werkregeling.
Die periode kan ook korter zijn, bijvoorbeeld als iemand vijf jaar naar
vermogen werkt en blijkt dat er geen perspectief is dat diegene zich nog
kan verbeteren.
Gemeenten worden met de Wet werken naar vermogen verantwoordelijk
voor de duurzame re-integratie van degenen die met loondispensatie
gaan werken. Hierbij krijgen gemeenten een eenduidig financieel belang
en een heldere verantwoordelijkheid voor de werkhervatting van deze
groep, zoals dat nu is geregeld in de Wajong-werkregeling. Afgesproken is
dat de VNG en het Rijk de inzet van het instrument loondispensatie drie
jaar na inwerkingtreding van de WWNV zullen evalueren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

15

Niet-uitkeringsgerechtigden
Er zijn ook mensen met een arbeidsbeperking die géén recht hebben op
een WWNV-uitkering, omdat zij voldoende middelen hebben om te
voorzien in het bestaan. Een deel van deze groep zal tevens vanwege een
arbeidsbeperking niet in staat zijn om het WML te verdienen. In de huidige
situatie is hiervoor niets geregeld. Het kabinet vindt dat onbevredigend:
immers ook zij moeten toegang hebben tot de arbeidsmarkt. Daarom stelt
het kabinet ook voor deze mensen het instrument loondispensatie open.
Deze mensen kunnen daarnaast aanspraak maken op andere instrumenten, bijvoorbeeld jobcoaching en werkplekaanpassingen. De
beoordeling van wat in het individuele geval noodzakelijk is, ligt bij de
gemeente.
Het kabinet maakt het op deze manier ook voor deze mensen mogelijk om
een aanvullend inkomen te verwerven. De gemeente hoeft het inkomen
van deze groep niet aan te vullen tot maximaal 100% van het WML. Het
gaat immers om niet-uitkeringsgerechtigden; zij hebben zelf al voldoende
middelen van bestaan. De overheid helpt hen alleen op weg naar werk.
Beschut werk
Gemeenten kunnen ook in de toekomst mensen die niet in staat zijn om
bij een reguliere werkgever aan de slag te gaan, gebruik laten maken van
het instrument «beschut werk» in de Wsw. Het kabinet vraagt gemeenten
om het gemeentelijk beleid voor beschut werk in een verordening vast te
leggen, teneinde de afspraak in het regeer- en gedoogakkoord te borgen
dat mensen met een indicatie «beschut werken» toegang tot de Wsw
houden.
Het beperken van de Wsw tot «beschut werken» moet de Wsw terugbrengen tot waar deze wettelijke regeling oorspronkelijk voor was
bedoeld: een instrument voor degenen die alleen in een afgeschermde
omgeving arbeid kunnen verrichten. Dit betekent dat er op termijn
substantieel minder Wsw-plekken nodig zijn. Het kabinet heeft, om de
toegankelijkheid van het instrument beschut werk te waarborgen, met
gemeenten afgesproken dat zij op termijn gezamenlijk structureel 30 000
plekken voor beschut werk blijven realiseren. Met ingang van 2013 bieden
gemeenten jaarlijks een afgesproken aantal plekken voor nieuwe instroom
beschut werken aan. Dat aantal is in omvang gelijk aan ongeveer een
derde deel van de uitstroom uit de huidige Wsw. Dit houdt in dat
gemeenten vanaf 2013 jaarlijks voor elke drie Wsw’ers die bijvoorbeeld
door pensionering vertrekken één plek beschut werken aanbiedt voor
nieuwe mensen. Het kabinet volgt de ontwikkeling van het aantal plekken
voor beschut werk. Het Rijk kan ingrijpen als gemeenten de afgesproken
norm niet halen. Mensen kunnen zowel vanuit een gemeentelijke als een
UWV-regeling instromen in beschut werken in de Wsw.
Mensen die beschut werk doen, vallen onder een cao. Het vaststellen van
de cao is de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Wel zal
het Rijk in de bekostiging aan gemeenten de vergoeding per arbeidsplaats
voor de nieuwe instroom begrenzen en afstemmen op een inkomen van
100% van het WML. Het staat sociale partners uiteraard vrij een hogere
beloning dan 100% van het WML overeen te komen. De meerkosten van
een dergelijke cao zijn voor rekening van de werkgever.
Eén ongedeeld re-integratiebudget
Er zijn op dit moment verschillende budgetten om mensen (met een
arbeidsbeperking) via re-integratie aan het werk te helpen. Dat staat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

16

maatwerk en een gerichte inzet van middelen in de weg. Daarom brengt
het kabinet vanaf de inwerkingtreding van de WWNV de bestaande
re-integratiebudgetten voor de Wsw en de WWB/WIJ bij elkaar. Het
kabinet hevelt daarnaast geld vanuit het re-integratiebudget Wajong van
UWV over naar gemeenten. Hiermee kunnen gemeenten de ondersteuning en begeleiding van de nieuwe instroom bekostigen.
Al deze budgetten gaan op in één ongedeeld re-integratiebudget.
Gemeenten kunnen door het samenvoegen van deze budgetten deze
middelen gerichter en efficiënter inzetten. Het kabinet zet erop in dat
gemeenten dit budget blijven gebruiken om mensen te helpen die kansen
op werk hebben, maar die kansen niet op eigen kracht kunnen grijpen. Het
is niet de bedoeling dat het budget wordt gebruikt voor mensen die
zonder die steun hun weg naar de arbeidsmarkt ook weten te vinden.
Re-integratieondersteuning wordt ingezet voor degenen die het echt
nodig hebben en met ondersteuning wel kans maken op de arbeidsmarkt.
Door meer kennis van de best bewezen aanpak en verdere professionalisering van het re-integratieproces, kunnen de middelen effectiever en
doelmatiger worden ingezet.
Actieve werkgeversbenadering én bereidheid bij werkgevers
Bereidheid werkgevers omzetten in banen
Het aanpassen van de huidige voorzieningen voor mensen met arbeidsbeperkingen alleen is niet genoeg om van de WWNV een succes te maken.
Het hele systeem staat en valt met de bereidheid van werkgevers om
mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Het moet voor
werkgevers daarom aantrekkelijker en eenvoudiger worden om mensen
met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Werkgevers voelen er niet
veel voor om met alle afzonderlijke gemeenten zaken te doen. Gemeenten
moeten activiteiten als de werkgeversdienstverlening daarom op een
effectief schaalniveau uitvoeren. Het succes van de WWNV vereist een
actieve werkgeversbenadering én veel banen bij reguliere werkgevers.
Gemeenten zullen net als nu bij de WWB moeten zorgen voor die goede
werkgeversbenadering. In de praktijk zijn veel gemeenten hier ook al mee
bezig.
Recente rapporten tonen aan dat er veel bereidheid en behoefte bij
werkgevers is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te
nemen.1 Zo laat de eerste rapportage van de Wajongmonitor zien dat,
ondanks de economische crisis, het aantal Wajongers dat bij een reguliere
werkgever aan de slag komt in één jaar is toegenomen met 6,3% (2009 ten
opzichte van 2008). UWV heeft vastgesteld dat 93% van de werkgevers die
door UWV is benaderd, geïnteresseerd is in een Wajonger.
Ook de proef met de Wajong adviesvoucher bevestigt de interesse van
werkgevers in Wajongers. De eerste resultaten laten zien dat er bij vier op
de vijf bedrijven mogelijkheden zijn om Wajongers te plaatsen. Bedrijven
waar die mogelijkheden gevonden worden zijn vervolgens ook daadwerkelijk van plan om een Wajonger aan te nemen.

1

Wajongmonitor, eerste bevindingen Wajong
adviesvoucher.

Gemeenten dienen deze behoefte de komende jaren verder aan te boren
en om te zetten in banen en werkplekken. Hoe meer banen beschikbaar
komen, des te groter de kans op een duurzame plek voor iemand met een
arbeidsbeperking bij een reguliere werkgever. Het kabinet verwacht dat
gemeenten actief op zoek gaan naar geschikte banen. Dat hoeven niet
altijd bestaande banen te zijn; als bestaande banen niet passend zijn,
kunnen ze passend worden gemaakt door ze op te knippen in verschillende functies, zoals dat nu soms ook al gebeurt (jobcarving). Het kabinet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

17

zal gemeenten daarbij ondersteunen. Nadat het wetsvoorstel WWNV is
geaccordeerd door de Tweede Kamer zal bijvoorbeeld de «ikkan»campagne worden ingezet om werkgevers te informeren over de WWNV
en de instrumenten die beschikbaar zijn om mensen met een afstand tot
de arbeidsmarkt gemakkelijker aan te nemen. Ook wordt communicatie
ingezet om een bijdrage te leveren aan een positieve beeldvorming over
deze groep.
Voortbouwen op bestaande goede initiatieven
De afgelopen tijd hebben partijen veel initiatieven ontplooid om te
stimuleren dat er werkplekken bij werkgevers komen voor mensen met
een arbeidsbeperking. Voorbeelden hiervan zijn banenmarkten voor
werkgevers, matching van vraag en aanbod via Wajongwerkt.nl en de
Wajong Atlas, het geven van bedrijfsadviezen, afspraken met werkgevers,
samenwerking tussen Cedris en MKB Nederland, de Ikkan-campagne en
ondersteuning van werkgeversnetwerken zoals MVO Nederland. Het
kabinet verwacht dat gemeenten, UWV en werkgevers verder gaan met
deze initiatieven en deze – waar succesvol – breder gaan inzetten. Op die
manier ontstaat een olievlekwerking die bijdraagt aan het welslagen van
de WWNV.
Werkgevers verwachten een helder aanspreekpunt
Werkgevers hebben behoefte aan eenduidige aanspreekpunten voor
sectoren en (landelijke) werkgevers. Werkgevers kunnen en wíllen immers
niet met iedere afzonderlijke gemeente afspraken maken over
voorwaarden en inzet van ondersteuning. Het kabinet is in gesprek met
gemeenten om te bezien hoe ook voor landelijk en regio-overschrijdend
werkende bedrijven het uitgangspunt van «1 loket» zo goed mogelijk kan
worden geborgd.
Gereedschapskist: eenvoudige en effectieve instrumenten
Instrumenten die werkgevers ondersteunen bij het in dienst nemen van
mensen met een arbeidsbeperking moeten eenvoudig en effectief zijn. Het
kabinet neemt daarbij zijn verantwoordelijkheid en zorgt voor een
toereikende «gereedschapskist» voor gemeenten en werkgevers om
mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen (loondispensatie, detachering, ondersteuning, werkplekaanpassingen). Ondertussen
licht het kabinet in het kader van het vergroten van de effectiviteit het
huidige instrumentarium door om te zien waar verdere vereenvoudiging
en stroomlijning mogelijk is. Het doel is dat gemeenten werkgevers
maximaal de zorg uit handen nemen bij het in dienst nemen van mensen
met een beperking. De bestaande werkgeversservicepunten kunnen
hierbij een rol spelen.
De verbeterde dienstverlening en het uitgebreide instrumentarium
moeten er uiteindelijk toe leiden dat er meer arbeidsplaatsen beschikbaar
komen voor mensen met een arbeidsbeperking. Het kabinet wil hierover
graag afspraken maken met sociale partners. Dit is ook in het belang van
werkgevers zelf. Tegen de achtergrond van verwachte personeelstekorten
is het immers zaak nu ervaring op te doen met deze groep werknemers,
zodat ook zij onderdeel worden van de arbeidsorganisatie van reguliere
werkgevers.
De rijksoverheid moet zelf ook het goede voorbeeld geven. Vanaf 1 januari
2011 hanteert de rijksoverheid als uitgangspunt dat 1% van het aantal
werkplekken bestemd is voor mensen met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt; in het bijzonder mensen met een arbeidsbeperking. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

18

kunnen overheden in aanbestedingen afspraken maken over de inzet van
mensen met arbeidsbeperkingen. Het kabinet beslist in 2011 of een brede
toepassing van een dergelijke aanpak in het inkoopbeleid van het Rijk
wordt ingevoerd.
De samenhang met andere beleidsterreinen
Om de doelen van het kabinet voor een hogere arbeidsparticipatie te
kunnen realiseren is samenhang met andere dossiers als onderwijs en
zorg essentieel. Wijzigingen in de AWBZ (zorg), de WMO (maatschappelijke ondersteuning), de Wet Jeugdzorg en het speciaal onderwijs raken
veelal dezelfde groepen in de samenleving. Ook krijgen gemeenten door
bijvoorbeeld de wijzigingen in de Wet Jeugdzorg en de AWBZ steeds
meer taken. De bij deze dossiers betrokken bewindspersonen zorgen via
goede samenwerking voor samenhang tussen de diverse beleidsterreinen.
Het vorige kabinet heeft zoals aangegeven de pilots «werken naar
vermogen» ingesteld. Het doel van deze pilots is om te leren hoe meer
mensen met een arbeidsbeperking het beste aan het werk geholpen
kunnen worden. De ervaringen uit deze pilots worden waar dat kan,
betrokken bij de verdere vormgeving van de WWNV. Het kabinet zal over
de resultaten van de pilots rapporteren aan de Tweede Kamer in relatie tot
de WWNV.
Budgettair kader WWNV
Maatregelen in het kader van de Wet werken naar vermogen
Het regeer- en gedoogakkoord verbindt aan de maatregelen die het
kabinet neemt om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk
te krijgen ook een ombuigingstaakstelling. Dit is nodig om de rijksfinanciën op orde te brengen. De besparingen zijn mogelijk doordat met de
WWNV naar verwachting meer mensen vanuit een uitkering aan het werk
zullen gaan en doordat beschikbare re-integratiebudgetten effectiever
worden ingezet. In onderstaande tabel zijn de besparingen weergegeven
die betrekking hebben op de maatregelen in het kader van de WWNV1.
Tabel Maatregelen in het kader van de Wet Werken naar Vermogen
Maatregelen (in miljoenen euro)
3A. Wajong beperken tot volledig en
duurzaam (netto)1
3B. Niet volledig duurzaam zittend
bestand Wajong van 75% naar 70%
3C. Beperking toegang tot de Wsw
(netto)
3E. Gerichte re-integratie en begeleiding ontschotte WWB, Wsw en
Wajong
Waarvan korting Wsw en re-integratie
WWB (bruto)
Waarvan uitverdieneffect
Totaal (afgerond op 10 miljoen euro)

2011

30

30

2012

2013

2014

2015

structureel

– 20

– 76

– 107

– 900

30

30

– 50

– 100

0

0

0

– 30

– 100

– 650

– 300

– 290

– 420

– 490

– 300

– 400
100

– 490
200

– 620
200

– 690
200

– 500
200

– 270

– 280

– 580

– 800

– 1850

1

De reeksen uit de financiële bijlage bij het regeerakkoord betreffen netto besparingen. Deze
besparingen vallen bruto hoger uit omdat dan de middelen ten gunste van het I-deel en andere
regelingen zijn inbegrepen.

1
De nummering van de maatregelen in tabel
1 is afkomstig uit de zogenaamde Startbrief;
Kamerstukken II 2010/11, 32 500, nr. 29,
bijlage 3.

De maatregelen 3A en 3B gaan over de Wajong. Maatregel 3C gaat over
het beperken van de Wsw tot beschut werk en de invoering van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

19

instrument loondispensatie voor gemeenten. Maatregel 3E betreft het
ontschotte re-integratiebudget voor WWB, Wajong en Wsw. Gemeenten
kunnen door het samenvoegen van deze budgetten de middelen gerichter
en efficiënter inzetten.
Ten opzichte van het regeerakkoord en in vervolg op de afspraken met
gemeenten is een aantal wijzigingen aangebracht. In het regeerakkoord
was voorzien dat de maatregel beperking Wajong tot volledig en
duurzaam arbeidsongeschikt met ingang van 2012 in werking zou treden.
Als gevolg van de inwerkingtreding van de WWNV met ingang van
1 januari 2013 zal deze maatregel een jaar later ingaan en zullen de
Wajongers die in 2012 instromen met ingang van 1 januari 2014 onder de
WWNV vallen. Verder is het uitverdieneffect als gevolg van de korting op
de re-integratie WWB in 2012 aangepast.
Herstructureringsfaciliteit Wsw
Om de transitieperiode te overbruggen, zal een herstructureringsfaciliteit
voor de sw-sector worden gecreëerd. Het doel van deze faciliteit is om de
transformatie te ondersteunen richting een efficiëntere bedrijfsvoering
van de sector. De faciliteit wordt eenmalig vastgesteld op maximaal 400
miljoen. De omvang en voeding van de faciliteit zijn gerelateerd aan
onderstaande maatregelen, over de periode 2012 tot en met 2018. De
middelen komen beschikbaar op basis van onderstaande reeks (zie
onderstaande tabel).
Tabel Voeding herstructureringsfaciliteit sw-sector
(in miljoenen euro)

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

30

34
18
8

32
18

32
18

32
18

60

50

50

50

1. Versnellen beperking Wsw (netto)
2. Stimuleringsuitkering Wsw
3. Aanvullende bijdrage SZW

10

30

70
18
32

Totaal

10

60

120

Totaal 2012–2018 : 400 miljoen

In de eerste plaats zal de maatregel beperking toegang tot de Wsw 1 jaar
eerder in gang worden gezet dan in het regeer- en gedoogakkoord was
voorzien. De besparingen die hierdoor worden gegenereerd (ten opzichte
van de besparingen uit het regeer- en gedoogakkoord en daarmee ten
opzichte van bovenstaande tabel) worden toegevoegd aan de
herstructureringsfaciliteit.
In de tweede plaats zullen de middelen uit hoofde van de stimuleringsuitkering «bonus begeleid werken» over de periode 2014–2018 worden
toegevoegd aan de herstructureringsfaciliteit. De bijdrage SZW is een
verzamelpost van middelen uit de SZW-begroting die worden ingezet ten
behoeve van de faciliteit. Met de invoering van de herstructureringsfaciliteit worden alle effecten gedekt die optreden als gevolg van de herstructurering van de Wsw.
VNG en Rijk stellen gezamenlijk criteria vast op basis waarvan een
onafhankelijke commissie de herstructureringsplannen gaat beoordelen.
De gemeenten dienen hun herstructureringsplannen en aanvragen voor
een beroep op het herstructureringsfaciliteit uiterlijk 1 januari 2012 in,
zodat de herstructureringsoperatie vanaf 1 juli 2012 kan starten. Twee jaar
na de start van de operatie zal door de commissie worden beoordeeld wat
de stand van zaken is van de uitvoering van de plannen en de vordering
van herstructurering inclusief de financiële aspecten daarvan. Rijk en VNG

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

20

overleggen op basis daarvan of aanvullende maatregelen en/of extra
middelen noodzakelijk zijn, waarbij actuele ontwikkelingen in de financiële
verhouding zullen worden betrokken.
De middelen uit de faciliteit kunnen uitsluitend worden aangewend voor
de herstructurering van de sw-sector (maatregelen gericht op kostenreductie en transformatie van productie- naar mensontwikkelbedrijven).
Alleen met de transitie verbonden kosten kunnen uit de faciliteit worden
gefinancierd. De faciliteit is nadrukkelijk niet bestemd om exploitatietekorten af te dekken. Het trekkingsrecht per Sw-bedrijf uit de faciliteit
wordt gemaximeerd. De verdeling van de faciliteit vindt zoveel mogelijk
plaats op basis van indicatoren die objectief meetbaar zijn.
Overheveling re-integratie Wajong
Middelen voor de re-integratie Wajong zijn op dit moment toegekend aan
het UWV. Over de re-integratiemiddelen Wajong is met gemeenten
afgesproken dat structureel 122 miljoen wordt overgeheveld van UWV
naar het ontschotte re-integratiebudget. Dit betekent dat een deel van de
re-integratiemiddelen voor het UWV beschikbaar blijft.
De overheveling van middelen vindt op onderstaande wijze plaats:
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

structureel

15

46

61

76

91

106

122

122

Inzet Rijk (in miljoenen euro)
Toevoeging aan ontschot
re-integratiebudget
ivm beperking Wajong

Uitvoeringskosten WWNV
Voor de uitvoeringskosten WWNV voor gemeenten is afgesproken dat
onderstaande bedragen (zie tabel) worden overgeheveld naar het
gemeentefonds. Structureel (na 2015) loopt 27 miljoen mee voor de
uitvoeringskosten WWNV in de accressystematiek. Daarnaast vindt er
voor wat betreft de uitvoeringskosten geen uitname plaats uit het
Gemeentefonds als gevolg van het wetsvoorstel WWB-maatregelen, de
afschaffing van de WWIK het wetsvoorstel afbouw dubbele heffingskorting in het referentieminimumloon (AHK).
Uitvoeringskosten (in miljoenen euro)
Uitvoeringskosten WnV gemeenten

2013

2014

2015

4

18

27

Hiermee is sprake van een totaalakkoord tussen Rijk en VNG voor de
uitvoering, implementatie en transitie van de WWNV (vanaf 2013), de
uitvoering van loondispensatie, het wetsvoorstel WWB-maatregelen, de
afschaffing van de WWIK en het wetsvoorstel afbouw dubbele heffingskorting in het referentieminimumloon (AHK) (alle drie vanaf 2012).
Ten slotte
De Wet werken naar vermogen (WWNV) is een logisch vervolg op eerdere
succesvolle activerende maatregelen in de sociale zekerheid.
Uitgangspunt daarbij was en is dat mensen die kunnen werken dat ook
moeten. Het is bewezen dat dit in de praktijk ook leidt tot meer mensen
aan het werk en een verminderd beroep op inkomensondersteuning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

21

De overheidstekorten nopen het kabinet tot ingrijpen. Ombuigingen zijn
noodzakelijk om het systeem van sociale zekerheid overeind te houden en
bescherming te blijven bieden aan mensen die dat nodig hebben. Zij die
(deels) kunnen werken, dienen die mogelijkheid ook aan te grijpen, waar
nodig met ondersteuning.
Het uiteindelijke succes staat of valt net als bij eerdere hervormingen in de
sociale zekerheid bij een gezamenlijke inspanning van alle betrokken
partijen, zowel vanuit de overheid als de sociale partners. De rijksoverheid
zal gemeenten en werkgevers bij de overgang in het bijzonder ondersteunen. De wet is voor het welslagen slechts een middel. Het uiteindelijke doel is om mensen met een arbeidsbeperking die daartoe in staat zijn
meer dan nu het geval is de kansen te bieden het beste uit zichzelf te
halen en zich te ontplooien. Zodat ook hun vermogen tot werken – net als
bij iedere andere werkende – bijdraagt aan een sterker Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 544, nr. 297

22