Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

302
Vragen van het lid Maij (PvdA) aan de minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over belastingontwijking door
microkredietfondsen (ingezonden 25 maart 2013).
Nader antwoord van minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 18 oktober 2013). Zie ook
Aanhangsel Handelingen vergaderjaar 2012–2013, nr. 2156
Vraag 1
Kent u het bericht «Microkredietfondsen ontwijken belasting»?1
Vraag 2
Klopt het bericht dat microfinancieringsorganisaties belasting ontwijken in
ontwikkelingslanden en dat Nederland een spil vormt in de gebruikte fiscale
constructies?
Vraag 3
Welke microfinancieringsorganisaties hebben een vestiging in Nederland?
Vraag 4
Kunt u een inschatting geven hoeveel inkomsten ontwikkelingslanden
mislopen vanwege belastingontwijking via Nederland door microfinancieringsorganisaties? Zo ja, welke instellingen betreft het en om hoeveel euro
gaat het? Zo nee, waarom niet?
Vraag 5
Deelt u de opvatting dat belastingontwijking door microfinancieringsorganisaties in tegenstelling is met de doelstelling van microfinanciering, zijnde
duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
op welke wijze voorkomt u dat de microfinancieringsorganisaties via
Nederland belasting ontwijken?

1

ah-tk-20132014-302
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.nu.nl/economie/3374623/microkredietfondsen-ontwijken-belasting.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 6
Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat Nederlandse microfinancieringsorganisaties belasting ontwijken in ontwikkelingslanden? Zo ja, op welke
wijze spreekt u hen hierop aan en kunt u voor het zomerreces de Kamer op
de hoogte brengen van de geboekte resultaten? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Deelt u de mening dat zelfregulering niet optimaal werkt wanneer belasting
wordt ontweken, terwijl belasting in ontwikkelingslanden juist kan bijdragen
aan ontwikkeling en armoedebestrijding? Zo ja, op welke wijze draagt u bij
aan een betere werking van zelfregulering? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Welke voorwaarden stelt u aan microfinancieringsorganisaties die met
Nederlands geld worden gefinancierd, rechtstreeks vanuit de begroting voor
ontwikkelingssamenwerking of via Nederlandse organisaties? Is het tegengaan van belastingontwijking daar ook een voorwaarde bij? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, hoe?
Nader antwoord
Hierbij informeer ik u graag over mijn gesprekken met het NPM, Platform for
Inclusive Finance, toegezegd in de antwoorden van 18 april 2013 op
schriftelijke vragen gesteld door het lidMaij over belastingontwijking door
microkredietfondsen.
Het NPM, Platform for Inclusive Finance, heeft voor dit onderwerp een brede
interne werkgroep ingesteld, die uitvoerig onderzoek heeft gedaan naar de
mate waarin bij investeringen in ontwikkelingslanden gebruik wordt gemaakt
van speciale structuren, zoals «special purpose vehicles» en
microfinancierings-houdstermaatschappijen. Ze hebben daarbij nadrukkelijk
onderzocht of bij het gebruik van deze structuren belastingen worden
ontweken. De werkgroep heeft een rapport opgesteld en daarin een aantal
uitgangspunten voor toekomstige interventies opgesteld, die door alle NPM
leden worden gedeeld. Het NPM zal het rapport eerdaags op haar website
publiceren (www.inclusivefinanceplatform.nl).
Uit het NPM onderzoek is gebleken dat slechts in beperkte mate investeringen via derde landen worden gedaan en dat er geen sprake is van systematische belastingontwijking. De NPM leden hebben voor de toekomst een
gemeenschappelijke positie ingenomen dat belastingontwijking nooit een
doel op zich mag zijn om gebruik te maken van speciale structuren. Speciale
structuren worden wel in een aantal gevallen gebruikt door NPM leden om
gezamenlijke investeringen in een ontwikkelingsland te doen, waar een
directe investering in het ontwikkelingsland niet mogelijk of niet wenselijk is.
De noodzaak daarvoor wordt steeds kritisch door elk NPM lid beoordeeld met
als uitgangspunt dat een directe investering in het ontwikkelingsland altijd de
voorkeur geniet. Uit het onderzoek blijkt dat een aantal van deze speciale
structuren loopt via laagbelastende jurisdicties vanwege de administratieve
eenvoud, de lagere administratieve kosten en de wens om, waar niet direct in
het doelland geïnvesteerd kan worden, dubbele belasting te voorkomen c.q.
zo veel mogelijk te beperken. Het rapport maakt duidelijk dat de meer
commerciële investeerders onder de NPM leden ook rekening dienen te
houden met rendementseisen voor de aan hen toevertrouwde fondsen.
Commerciële partijen worden steeds belangrijker voor de beschikbaarheid
van financiering aan microfinancieringsinstellingen (MFI’s). NPM leden
hebben gezegd altijd bereid te zijn hierop aangesproken te worden en
hierover openheid van zaken te geven.
In mijn ogen heeft de sector het onderwerp serieus opgepakt en is het NPM,
ondanks het feit dat het naast meer charitatieve ook commerciële investeerders in microfinanciering omvat, tot heldere eensgezinde standpunten
gekomen, die leidend zullen zijn bij toekomstige investeringen. Kernpunten
daarbij zijn dat NPM leden niet louter vanwege een te behalen belastingvoordeel een «special purpose vehicle» zullen opzetten, NPM leden hun fair share
aan belastingen betalen in landen waarin zij investeren en directe investeringen in ontwikkelingslanden de voorkeur genieten. Nadere details van de
overeengekomen uitgangspunten worden in het te publiceren rapport
uiteengezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Op mijn verzoek zal het NPM deze standpunten ook internationaal uitdragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3