Rapportage Monitor Transitie Jeugd
Kwartaal 1, 2015
De Monitor Transitie Jeugd brengt de onbedoelde effecten en knelpunten van de transitie
van de jeugdhulp naar de gemeenten vanuit cliëntperspectief in kaart. De bundeling van
signalen van ouders en jongeren biedt waardevolle informatie om het beleid te
verbeteren. Hiervan maken we elk kwartaal een rapportage in 2015 en 2016. Voor meer
informatie over de Monitor Transitie Jeugd, kijk op www.monitortransitiejeugd.nl.

De Monitor Transitie Jeugd
Kinderen, jongeren en ouders die gebruik maken van Jeugdhulp hebben te maken met veranderingen
doordat de nieuwe Jeugdwet per 1 januari 2015 in werking is getreden. Een ander soort toegang,
lokale wijkteams, veranderingen bij de zorgaanbieders, bezuinigingen, etc. Juist kinderen, jongeren en
hun ouders kunnen daarom zelf het beste aangeven hoe zij de veranderingen ervaren en wat daarin
anders kan en/of moet. Waar loopt men in de praktijk tegenaan? Is er voldoende kennis aanwezig bij
gemeenten? Is er voldoende zorg ingekocht? Worden cliënten en ouders tijdig geïnformeerd en
betrokken? Meldingen hierover zijn sinds januari 2015 mogelijk via www.monitortransitiejeugd.nl.

De monitor richt zich primair op de veranderingen als gevolg van de Jeugdwet, waarbij het gaat om
jeugd van 0 tot 18 jaar. Er zijn echter soms overlappingen met een ander domein. Zo hebben
jeugdigen bijvoorbeeld ook te maken met onderwijs en kunnen voor jongeren met een beperking in
sommige situaties ook de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Zorgverzekeringswet (Zvw) van toepassing
zijn. Daarnaast hebben jongeren in veel gevallen ook na hun 18de nog zorg nodig, al dan niet onder
de Jeugdwet. Juist op deze grenzen bestaat het risico dat zaken mis gaan. Om deze knelpunten in
beeld te brengen, betrekken we ook deze meldingen in de rapportage van de monitor.
In deze eerste rapportage van de Monitor Transitie Jeugd geven we informatie over de meldingen van
het eerste kwartaal van 2015. We beginnen met de beschrijving van algemene informatie over de
meldingen. Vervolgens geven we een overzicht van de onderwerpen waarover de meeste meldingen
binnenkwamen. We sluiten af met de vervolgacties die al zijn ingezet en geven tips voor
verbeteringen.

1

Algemene informatie over de meldingen
In kwartaal 1 van 2015 zijn 139 meldingen ontvangen door de Monitor Transitie Jeugd. De meeste van
deze meldingen zijn gedaan door ouders over kinderen tussen de 12 en 17 jaar.

Grafiek 1: melding als

Grafiek 2: leeftijd kind
1

Wanneer de meldingen worden uitgesplitst naar jeugdhulpregio , ontstaat het volgende beeld:

Grafiek 3: aantal meldingen per jeugdhulpregio
1

Jeugdhulpregio's zijn samenwerkingsverbanden van gemeenten, gericht op de decentralisatie jeugdzorg. Alle
gemeenten maken deel uit van een samenwerkingsverband.

2

Uit het overzicht per jeugdhulpregio blijkt dat over een aantal regio’s, te weten de regio's Gooi- en
Vechtstreek, Haarlemmermeer, Lekstroom, Midden-Holland en Zeeland, geen meldingen zijn
ontvangen. Het is vooralsnog niet mogelijk om conclusies aan deze cijfers te verbinden, gezien het
geringe aantal meldingen in het eerste kwartaal.
Een van de verklaringen voor het huidige aantal meldingen is dat 2015 een overgangsjaar is. Dit
houdt in dat kinderen die in 2014 al een indicatie hadden het recht op die zorg behouden, (indien
mogelijk van dezelfde zorgaanbieder) tot de einddatum van de indicatie, uiterlijk tot 1-1-2016. Mede
hierdoor zullen de gevolgen van de transitie gedurende 2015 pas inzichtelijk worden en we
verwachten dan ook meer meldingen.
Op dit moment werken we nog hard aan het vergroten van de bekendheid van de Monitor Transitie
Jeugd onder cliënten en ouders in alle regio’s. Een mogelijke verklaring voor het verschil in aantal
meldingen tussen regio's, is dat de monitor (vooralsnog) in de ene regio bekender is dan in de andere
regio.
Hoewel de totale omvang van het aantal meldingen niet groot is, is de ernst en in een aantal gevallen
de complexiteit van de verschillende gemelde knelpunten dat wel. In veel gevallen melden mensen
zeer ernstige situaties die grote gevolgen hebben voor hun persoonlijke situatie. Het lijkt er dan ook op
dat mensen enkel een melding doen wanneer zij zeer grote problemen ervaren en geheel of
gedeeltelijk vastlopen in hun zoektocht naar passende hulp voor het kind of de jongere.

Over welke onderwerpen wordt gemeld?
In het meldingsformulier worden vijf categorieën van onderwerpen weergegeven (zie indeling grafiek
4) waarover mensen een melding kunnen doen.

Grafiek 4: meldingen naar categorie
In het eerste kwartaal van 2015 gaan de meeste meldingen over informatie die mensen (niet) krijgen
en de toegang tot jeugdhulp. Binnen alle 5 categorieën, kunnen melders een specifiek onderwerp
aanvinken waar de melding over gaat. Een melding kan over meerdere categorieën en onderwerpen
gaan. Grafiek 5 geeft een weergave van de meldingen per onderwerp.
3

Grafiek 5: meldingen per onderwerp
Bij elke melding kunnen melders een toelichting geven op de melding. Op basis van deze toelichting,
ontstaat een specifieker beeld van de onderwerpen waarover wordt gemeld. Hieronder een korte
omschrijving van de top 3 onderwerpen, waarover in het eerste kwartaal de meeste meldingen zijn
ontvangen:
De informatie die ik (niet) krijg - 82 meldingen
Dit betreft vooral meldingen van ouders, van wie de
kinderen voor de transitie al hulp ontvingen. Voor
hen is onduidelijk welke invloed de transitie heeft op
de hulp die zij ontvangen, wat hun rechten zijn en
waar ze terecht kunnen voor meer informatie.
Regelmatig worden mensen van het ene loket of
instantie naar de ander verwezen en weer terug
(soms meermaals). Verder wordt het onderwerp ‘de
informatie die ik (niet) krijg’ vaak aangevinkt in
combinatie met een ander onderwerp zoals PGB en

'In maart loopt de indicatie van mijn dochter af. Eind
december heb ik de gemeente gebeld omdat ik
wilde weten wat en wanneer ik wat moest doen om
de herindicatie aan te vragen. Men kon mij geen
antwoord geven, ze hadden zelf geen idee. Tot op
heden heb ik van geen enkele instantie info
gekregen over wat ik nu moet doen. En dat terwijl
we nu 8 weken voor het einde van de indicatie
zitten. Ik weet ‘t echt niet meer....'

privacy.

4

Het toewijzen van hulp en de beschikking - 65 meldingen
Bij een groot deel van de meldingen over dit onderwerp,
gaat het om de beschikking van het PGB. Mensen geven
aan nog geen beschikking te hebben ontvangen en dat
het onduidelijk is waar ze recht op hebben in 2015. Ook
in de loop van het eerste kwartaal werd deze melding
nog steeds ontvangen. Ander punt is dat een aantal
melders aangeeft, dat het voor hen onduidelijk is waar ze
terecht kunnen met een hulpvraag. Ze worden van de
ene partij doorverwezen naar de ander.

'Mijn zoon en ik vragen gespecialiseerde
dagbesteding met indicatie begeleid vervoer.
De coördinator van het wijkteam gaf groen
licht, nu na 6 weken nog geen beschikking.
Ambtenaren ruziën over welk formulier
ingediend moet worden en over stukken die
bijgevoegd moeten worden. Waaronder
medische informatie. Contracten met
aanbieders zijn niet rond en ik als ouder hoor
niets van de gemeente, alleen via
ondersteuner. Wijkteam geeft aan niet zelf te
bellen, want dan word de bende nog groter.'

Eind december j.l. kreeg ik een brief van het sociaal wijkteam (SWT) in de wijk waar ik woon met de
mededeling dat mijn zoon een budget heeft voor groepsbegeleiding (het PGB voor individuele hulp was
vervallen) en dat zijn totale PGB gehalveerd was. Dit bedrag was ook al doorgegeven aan de SVB. Om dit
recht te zetten heb ik een telefonade moeten maken langs Jeugdzorg, SVB, Zorgkantoor en het SWT. Het
SWT "kon er niets aan doen want dit was een zaak van de gemeente".Tevens zou ik een rekenfout hebben
gemaakt. Ik beheer al 8 jaar het PGB van 2 kinderen, zonder fouten. Ik bevond mij plots in een discussie over
wie mijn aanspreekpunt was binnen de gemeente over het PGB van mijn zoon en mijn eigen integriteit werd in
twijfel getrokken. Het woord overgangsrecht hadden ze nog niet gehoord bij het SWT. Ik hoorde van het
Zorgkantoor, dat ik niet de enige ben in de regio die verkeerde bedragen en indicaties heeft gekregen.

De manier waarop er met mij wordt gepraat - 46 meldingen
Voor een deel hangen deze meldingen samen met het onderwerp informatievoorziening. Melders
beschrijven, dat ze te laat informatie ontvangen en te laat worden betrokken bij beslissingen rondom
de hulpverlening. Daarnaast zijn er verschillende meldingen ontvangen over de kwaliteit van de
hulpverlening. Melders voelen zich niet gehoord en niet serieus genomen door de hulpverlener. Ze
hebben het gevoel dat de informatie in hun dossier niet op de waarheid berust; feiten en meningen
worden niet goed gescheiden.
Onze dochter van 3 jaar is onlangs gediagnosticeerd met ASS klasse 3 en achterstand in haar ontwikkeling plus disharmonisch
profiel. Ze gaat al vanaf juli 2014 naar het medisch kleuter dagverblijf nadat ze helemaal vast liep op de peuterspeelzaal.
Indicatie voor het MKD is vorig jaar nog gekregen van jeugdzorg. Na een intensieve gewenningsperiode van een half jaar op het
MKD, is ze zich nu met kleine pasjes aan het ontwikkelen. Onze dochter heeft heel veel baat bij een hele duidelijke structuur en
vaste begeleiding. Veel 1 op 1. Onze melding gaat over de organisatie, waar het MKD onder valt. Recent hadden wij een
tussenevaluatie op het MKD. Het gesprek begon erg positief. We waren het allemaal eens dat onze dochter nu op de goede plek
zit, door de veilige omgeving en de duidelijke structuur. Er waren ook kleine ontwikkelingen te zien. Helaas kregen wij aan het
einde van het gesprek een mededeling waar wij erg van schrokken. Op 1 juli stopt haar indicatie en volgens de organisatie is er
absoluut geen verlenging mogelijk. Dus vanaf 1 juli komt onze dochter thuis te zitten zonder vervolg, want de organisatie heeft
geen andere oplossing of plek die ze kunnen aanbieden. Ze is dan ook nog geen 4 jaar dus geen overgang naar speciaal basis
onderwijs. Dit terwijl wij vorig jaar duidelijk met de organisatie hebben besproken dat er vanuit het MKD een overgang naar het
speciaal basis onderwijs zou zijn als onze dochter zover was en de doelen zouden zijn behaald. Ze zouden onze dochter niet
zomaar op straat zetten, ze zouden altijd zorgen voor een passende plek voor onze dochter. Nu ineens kan dat allemaal niet
meer. Er wordt gewoon keihard tegen ons gezegd dat de organisatie nu alleen nog maar plaatsen op het MKD voor een half jaar
hebben. Weg structuur, geen vervolg, waardoor het voor onze dochter heel moeilijk wordt. Dus wij zijn dan weer terug bij af en
moeten weer zelf keihard vechten voor een goed plekje (waar wij overigens geen hulp bij krijgen, wij moeten het zelf maar
uitzoeken) voor onze dochter waar zij zich veilig voelt en waardoor zij weer de kans krijgt om zich te ontwikkelen.
5

Van meldingen naar concrete aanpak
De projectgroep (samenwerkende cliëntenorganisaties) van de Monitor Transitie Jeugd bespreekt
maandelijks de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten met vertegenwoordigers van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Ministerie van Veiligheid en Justitie
(VenJ) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Het doel hiervan is om tot een concrete
aanpak te komen van de knelpunten.
Naar aanleiding van de meldingen binnen het eerste kwartaal heeft de VNG alle gemeenten nogmaals
gewezen op het belang van een goede informatievoorziening. Hierbij gaat het zowel om
informatievoorziening aan burgers als professionals (bijv. wijkteam, huisartsen en
jeugdhulpaanbieders). Als professionals goed zijn geïnformeerd, kunnen zij mensen met een
hulpvraag de juiste weg wijzen. Ook door het Ministerie van VWS is tijdens de “Wmo & Jeugd
praktijkdagen” voor gemeenten gewezen op het belang van goede informatievoorziening aan alle
betrokkenen.
De VNG heeft bij gemeenten aangedrongen op het versturen van toekenningsberichten aan PGBhouders (hoewel dit niet verplicht is voor gemeenten). Uit meldingen blijkt namelijk dat budgethouders
vaak niet weten waar ze aan toe zijn, doordat ze van de SVB ook niet de juiste informatie krijgen.
Uit verschillende meldingen blijkt ook dat mensen zich zorgen maken over privacy en meer specifiek
de zorgvuldigheid rondom de overdracht van (medische) gegevens. VWS heeft aangegeven, dat in
samenwerking met VNG en Jeugdzorg Nederland een factsheet wordt opgesteld over de
dossieroverdracht van de Bureaus Jeugdzorg naar gemeenten. De projectgroep vindt het van groot
belang dat de overdracht van, en toegang tot, medische gegevens in dit kader goed is geregeld en dat
cliënten worden geïnformeerd over hun wettelijke rechten en plichten. Daarom wil de projectgroep
graag, vanuit het cliëntenperspectief, betrokken worden bij de totstandkoming daarvan.

Aanbevelingen voor de toekomst
Bij het indienen van een melding kunnen mensen aangeven op welke manier de melding/ het
probleem voorkomen had kunnen worden.

Grafiek 6: Hoe had het probleem voorkomen kunnen worden?

6

De top 3 aanbevelingen voor de toekomst zijn:
Tip 1: Informeer en betrek mensen eerder
Door 29 indieners van een melding wordt aangegeven, dat
hun melding voorkomen had kunnen worden als zij eerder
waren betrokken en beter geïnformeerd over de
veranderingen en over waar ze terecht kunnen met vragen.
Het is de naar de mening van deze personen de
verantwoordelijkheid van gemeenten om dit goed te regelen.
Tip 2: Zorg dat gegevens zo snel mogelijk op orde zijn
19 keer wordt aangeven, dat er meer tijd genomen had moeten worden
voor de transitie of dat deze helemaal niet doorgevoerd had moeten
worden. Uit de omschrijving van deze meldingen blijkt vaak, dat
gegevens van cliënten niet (of verkeerd) bekend zijn bij organisaties. Het
gaat dan vooral om PGB-gegevens bij de SVB. Deze moeten z.s.m. op
orde komen.

Tip 3: Zorg voor een goede kwaliteit van de hulpverlening
Bij 17 meldingen wordt aangegeven, dat ze niet tevreden zijn over
de kwaliteit van de hulpverlening. Ze twijfelen aan de deskundigheid
van de hulpverlener, voelen zich niet gehoord en vinden dat
verslagen en beslissingen niet gebaseerd zijn op feiten. Deze
meldingen zijn over het algemeen (nog) geen direct gevolg van de
transitie, maar speelden daarvoor ook al. In de transformatie ligt voor
gemeenten wel een kans om voor een goede kwaliteit van
hulpverlening te zorgen en hiermee het vertrouwen van cliënten en
ouders te krijgen.

Ter afsluiting
Hoewel het aantal meldingen via de Monitor Transitie Jeugd vooralsnog gering is, kunnen we in deze
eerste rapportage toch een aantal knelpunten aangegeven. Ook geven we een aantal aanbevelingen
gegeven, om verbeteringen door te voeren.
De komende periode gaan we werken aan het vergroten van de bekendheid van de monitor, zowel bij
ouders als ook bij jongeren. Wanneer u ideeën heeft om de monitor onder de aandacht te brengen
van cliënten en ouders zijn deze van harte welkom via info@monitortransitiejeugd.nl.
Ook zijn de samenwerkende cliëntenorganisaties benieuwd of onze rapportage voldoet aan uw
verwachtingen en vernemen daarom graag uw reactie. Bij voorbaat onze hartelijke dank!
We blijven tot eind 2016 meldingen verzamelen en rapportages uitbrengen. De volgende rapportage
verschijnt begin juli. Wilt u tussentijds op de hoogte blijven van de Monitor Transitie Jeugd, dan kunt u
zich hier inschrijven voor de nieuwsbrief.
7