Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3856
Vragen van de leden Weverling en Laan-Geselschap (beiden VVD) aan de
Ministers van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
over het bericht «De mobiele lokdoos werkt niet met 5G» (ingezonden 19 juli
2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen 6 september 2019). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 3580.
Vraag 1
Kent u het bericht «De mobiele lokdoos werkt niet met 5G»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kent u de opvatting van Europol dat identificatie en lokalisatie van verdachten met 5G complex wordt? Zo ja, deelt u de mening van Europol?
Antwoord 2
Identificatie en lokalisatie van verdachten, maar ook van personen in acute
noodsituaties, zal ook in het 5G-netwerk technisch gezien mogelijk zijn. De
huidige werkwijze voor het identificeren en lokaliseren van personen werkt
echter niet in het 5G-netwerk. Op dit moment wordt in de ambtelijke
werkgroep «5G en opsporing» onder voorzitterschap van de politie met
daarin het Openbaar Ministerie, Agentschap Telecom en de Ministeries van
Economische Zaken en Klimaat en van Justitie en Veiligheid uitgewerkt welke
aanpassingen in werkwijze noodzakelijk zijn om identificatie en lokalisatie van
personen in het 5G-netwerk mogelijk te maken. Waar nodig zal de regelgeving op dit punt moeten worden aangepast. Ook de inlichtingen- en
veiligheidsdiensten zijn hierbij aangesloten met het oog op de gevolgen van
de uitrol van 5G voor de taakuitvoering van deze diensten.

1

ah-tk-20182019-3856
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/07/12/de-mobiele-lokdoos-werkt-niet-met-5g-a3967017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Heeft u contact gehad met Europol naar aanleiding van hun geuite zorgen?
Zo ja, kunt u aangeven of naar aanleiding van dit contact besloten is actie te
ondernemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja, ik heb hierover contact met Europol. Reeds voordat Europol zorgen uitte
is de hiervoor genoemde ambtelijke werkgroep ingericht in opdracht van het
kabinet. De werkgroep heeft als opdracht te waarborgen dat de huidige
opsporingsmogelijkheden ook in het 5G-netwerk uitgeoefend kunnen worden.
Vraag 4
Heeft u naar aanleiding van de geuite zorgen contact gehad met telecomproviders om te bepalen welke mogelijkheden er zijn om opsporings- en
veiligheidsdiensten genoeg instrumenten te blijven bieden voor het uitvoeren
van hun taken? Zo ja, wat zijn de uitkomsten hiervan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ja, er is contact met de telecomproviders over de consequenties van 5G voor
de opsporing en de taakuitvoering van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Het uitgangspunt is dat de opsporing en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten hun wettelijke taken kunnen blijven uitoefenen ten behoeve van de
nationale veiligheid en het opsporen en vervolgen van strafbare feiten,
ongeacht de technologische ontwikkelingen in de telecommarkt. Dit uitgangspunt wordt gedeeld door de grote telecomproviders.
Vraag 5
Herkent u zich in het beeld dat telecomproviders niet zitten te wachten op het
verzinnen van een alternatief voor de zogenaamde ISMI-catcher? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Nee, dit beeld wordt op basis van gesprekken hierover met de grote
telecomproviders niet herkend. Zie verder het antwoord op vraag 4.
Vraag 6
Wordt bij het onderzoek van de Taskforce 5G ook de geuite zorg van de
opsporingsdiensten betrokken dat tap-informatie uit het 5G-netwerk
gefragmenteerd wordt aangeleverd of voorzien is van een onbreekbare
encryptie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
De Taskforce 5G onder voorzitterschap van de NCTV richt zich op de
vraagstukken van beveiliging van het telecomnetwerk.
De in het antwoord op vraag 2 genoemde ambtelijke werkgroep onder
voorzitterschap van de politie richt zich op het behoud van de functionaliteit
van de huidige opsporingsbevoegdheden ten aanzien van aanbieders van
openbare telecommunicatienetwerken- en diensten. In deze werkgroep
worden vragen rondom fragmentatie van het netwerk en diensten – zogenaamde slicing – en encryptie meegenomen.
Vraag 7
Heeft u contact met andere landen om de best practices uit te wisselen en te
bekijken hoe zoveel mogelijk kan worden samengewerkt teneinde opsporingsen veiligheidsdiensten zoveel mogelijk instrumenten te geven om hun taak uit
te voeren, ook na de introductie van 5G? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Er vindt nationaal en internationaal overleg plaats op verschillende niveaus
over dit onderwerp waarbij kennis en ervaringen worden gedeeld. Daar waar
mogelijk wordt er samengewerkt met andere landen. Zie ook het antwoord
op vraag 9.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wat is uw mening over het feit dat hobbyisten voor een paar honderd euro
een nep-antenne in elkaar kunnen schroeven om IMSI-nummers en soms ook
sms’jes en internetverkeer af te tappen?
Antwoord 8
De huidige regelgeving verbiedt particulieren om een zogenaamde IMSIcatcher te bezitten en/of te gebruiken. Het gebruik van dergelijke apparatuur
is slechts voorbehouden aan diensten die taken uitvoeren in het kader van
nationale veiligheid en opsporing en is onderworpen aan strikte, bij Telecommunicatiewet geregelde voorwaarden. Een hobbymatig motief valt buiten dit
kader en in geval van een overtreding kan strafrechtelijk worden opgetreden.
Tevens kan bestuursrechtelijk worden gehandhaafd. Het Agentschap Telecom
is als toezichthoudende instantie hiertoe bevoegd.
Vraag 9
Klopt het dat afgelopen maand de Europese opsporingsdiensten bij elkaar
zijn gekomen om over de consequenties van 5G te spreken? Heeft u naar
aanleiding van deze bijeenkomst contact gehad met de opsporingsdiensten
om te kijken op welke wijze negatieve consequenties kunnen worden
opgevangen en alternatieven kunnen worden ontwikkeld? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 9
Ja, dat klopt. Daar is ook gesproken over de consequenties van de uitrol van
5G voor de opsporing en hoe ongewenste gevolgen daarvan op opsporingsmethoden ondervangen kunnen worden. De leden van de hiervoor genoemde
werkgroep «5G en opsporing» zijn overigens al langer in goed overleg met
opsporings- en inlichtingen- en veiligheidsdiensten van andere landen over
de consequenties van de komst van 5G.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3