Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2151
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de Minister-President over het
aanhoudende gebrek aan de politieke keuzes die nodig zijn om de klimaat- en
natuurcrisis te bestrijden (ingezonden 14 maart 2023).
Mededeling van Minister-President Rutte (Algemene Zaken) (ontvangen
4 april 2023).
Vraag 1
Kun u zich voorstellen dat ontzettend veel mensen zich grote zorgen maken
over de klimaatcrisis? Heeft u begrip voor hun wanhoop en boosheid,
aangezien het Nederlandse kabinet volstrekt te weinig doet om de klimaatcrisis te bestrijden, terwijl tegelijkertijd de klimaatcrisis steeds ernstiger en
onomkeerbare vormen aanneemt?1, 2
Vraag 2
Wat zegt u tegen burgers en wetenschappers die het Nederlandse kabinet er
terecht op aanspreken dat de klimaatdoelen die Nederland zichzelf heeft
gesteld niet eens voldoende zijn om zich aan de belofte te houden die
Nederland zelf heeft gemaakt met de ondertekening van het Klimaatakkoord
van Parijs?3
Vraag 3
Heeft u gezien dat Nederlandse klimaatwetenschappers al ontzettend lang
pleiten voor veel meer actie, maar dat zij het gevoel hebben dat het kabinet
hun oproepen telkens naast zich neerlegt?4 Wat wilt u tegen deze wetenschappers zeggen?

1

NOS, 13 september 2022, «Planbureau: klimaatdoelen 2030 nog ver weg».
(https://nos.nl/artikel/2444480-planbureau-klimaatdoelen-2030-nog-ver-weg).
2
RTL Nieuws, 17 februari 2023, «Wetenschappers: mogelijk «noodlottige spiraal» door klimaatcrisis». (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/buitenland/artikel/5366421/wetenschappersnoodlottige-spiraal-doom-loop-klimaatcrisis).
3
VPRO Tegenlicht, 9 juli 2022, «Zijn de Nederlandse klimaatdoelen in lijn met de 1,5°C van
Parijs?». (https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/lees/artikelen/2022/ernst-jan-kuiperkoolstofbudget-nederlandse-doelen-klimaatakkoord.html).
4
NOS, 6 april 2022, «Klimaatwetenschappers demonstreren in Den Haag: «Ongemakkelijk, maar
het moet»». (https://nos.nl/artikel/2424137-klimaatwetenschappers-demonstreren-in-den-haagongemakkelijk-maar-het-moet).

ah-tk-20222023-2151
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 4
Erkent u dat de belangrijkste verantwoordelijkheid van het Nederlandse
kabinet het beschermen van het welzijn en de gezondheid van de eigen
burgers is? Erkent u dat wanneer de aarde steeds verder opwarmt, u deze
verantwoordelijkheid niet meer kunt waarmaken?
Vraag 5
Heeft u er spijt van dat u de ernst van de klimaatcrisis jarenlang heeft
gebagatelliseerd?5 Erkent u dat draagvlak creëren voor stevige klimaatmaatregelen begint met het schetsen van het eerlijke verhaal over het bovengemiddelde aandeel van Nederland in de klimaatcrisis6 en de ernst van de gevolgen
voor huidige en toekomstige generaties Nederlanders?7
Vraag 6
Heeft u door dat niet alleen de klimaatcrisis een groot risico is voor het
leefbaar houden van de aarde, maar dat hetzelfde ook geldt voor de
natuurcrisis?8 Kunt u toelichten hoe vanuit de wetenschap gewezen wordt op
de relatie tussen de klimaat- en de natuurcrisis, dat deze crises in essentie
met elkaar samenhangen en dat wanneer de natuurcrisis effectief bestreden
wordt, we daarmee ook klimaatcrisis bestrijden?9
Vraag 7
Heeft u door dat naast enorme fossiele industrie ook de wereldwijde
veehouderij voor een heel groot deel verantwoordelijk is voor de uitstoot van
broeikasgassen?10 Bent u ervan op de hoogte dat Frankrijk op dit moment
van het jaar al met enorm droogte kampt en dat Franse boeren de noodklok
luiden?11 Heeft u eigenlijk door dat dit soort problemen steeds vaker, ook in
Nederland, zullen voorkomen?
Vraag 8
Erkent u dat op een aarde die steeds verder opwarmt de landbouw als een
van de eerste sectoren zwaar zal worden getroffen, onder meer omdat door
droogte en verwoestijning steeds minder plekken geschikt zullen zijn voor het
verbouwen van voedsel, waardoor voedseltekorten zullen oplopen en
voedselprijzen zullen stijgen? Begrijpt u dat dit mogelijk tot grote migratiestromen kan leiden?
Vraag 9
Bent u persoonlijk bezorgd over de steeds groter wordende klimaatcrisis?
Voelt u – even los van uw politieke verantwoordelijkheid – de dreiging van de
klimaat- en natuurcrisis als iets dat u in uw persoonlijke leven ook echt kan
raken? Kunt u daarop reflecteren?

5

AD, 24 april 2019, «Rutte: «Niet doorslaan met klimaat, we moeten lekker kunnen blijven barbecueën»». (https://www.ad.nl/politiek/rutte-niet-doorslaan-met-klimaat-we-moeten-lekkerkunnen-blijven-barbecueen~aa20bc7a/).
6
NOS, 14 juli 2021, «Klimaatplannen moeten EU koploper maken, Nederland stoot nu bovengemiddeld veel uit». (https://nos.nl/artikel/2389225-klimaatplannen-moeten-eu-koploper-makennederland-stoot-nu-bovengemiddeld-veel-uit).
7
RTL Nieuws, 3 februari 2023, «Delen van Nederland teruggeven aan zee is realistisch toekomstscenario». (https://www.rtlnieuws.nl/klimaat/artikel/5363015/klimaatveranderingoverstromingen-zeespiegel-klimaat-water-zee-nederland).
8
De Wereld Morgen, 21 januari 2022, «De vergeten crisis van onze biodiversiteit».
(https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2022/01/21/de-vergeten-crisis-van-onze-biodiversiteit/).
9
Volkskrant, 19 mei 2020, «Hoe de natuur zelf het klimaat kan redden».
(https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2020/natuurherstel-redt-ook-het-klimaat~v386033/).
10
The Guardian, 9 november 2022, «There’s one big subject our leaders at Cop27 won’t touch:
livestock farming». (https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/nov/09/leaders-cop27livestock-farming-carbon-budget-governments?CMP=share_btn_link).
11
NRC, 3 maart 2023, «Ook in de winter wordt Frankrijk geteisterd door droogte, «alle seinen
staan op rood»». (https://www.nrc.nl/nieuws/2023/03/03/droogte-is-in-frankrijk-geenzomerprobleem-meer-a4158573).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Mededeling
Op 14 maart 2023 zijn door het lid Ouwehand (PvdD) Kamervragen gesteld
over «het aanhoudende gebrek aan de politieke keuzes die nodig zijn om de
klimaat- en natuurcrisis te bestrijden» (kenmerk: 2023Z04332). Gelet op de
inhoud van de vragen heb ik de beantwoording van deze vragen overgedragen aan de Minister voor Klimaat en Energie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3