Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3370
Vragen van het lid Van Laar (PvdA) aan de Minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking over een half miljoen kinderen die in de
katoenzaadproductie werken (ingezonden 29 juli 2015).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 11 september 2015).
Vraag 1
Bent u bekend met het rapport «Cotton’s Forgotten Children van Dr. Davuluri
Venkateswarlu»?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u de schatting van bijna een half miljoen kinderen die in India in de
katoenzaadproductie werken reëel? Deelt u de zorgen over het nog altijd
stijgende aantal kinderen dat in India aan de katoenzaadproductie werkt?
Antwoord 2
Ja, de schattingen acht ik reëel. Ook andere bronnen maken melding van
circa een half miljoen kinderen onder de 18 jaar die werkzaam zijn in de
katoensector. Ik deel uw zorgen over het grote aantal kinderen dat nog steeds
werkzaam is in de sector.
Vraag 3
Welke mogelijkheden ziet u om de daling van het aantal werkende kinderen
in een aantal gebieden zich verder door te laten zetten en uit te breiden naar
andere regio’s?
Antwoord 3
Inderdaad geeft het rapport aan dat in een aantal regio’s, met name Andhra
Pradesh en Tamil Nadu, positieve trends zijn waar te nemen in het aandeel
van kinderarbeid in de katoenzaadproductie sinds 2006–2007. Het rapport
maakt niet duidelijk of er specifieke best practices ten grondslag liggen aan
deze daling, die in andere deelstaten gerepliceerd zouden kunnen worden.

ah-tk-20142015-3370
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 4
Op welke manier voorkomen Nederlandse bedrijven dat katoen van zaad
geproduceerd door kinderen in hun producten terecht komt? Kunnen zij hier
nog meer aan doen? Zorgen deze bedrijven er ook voor dat er een leefbaar
loon wordt betaald in hun keten? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4
Nederlandse bedrijven zijn op grond van de OESO-Richtlijnen voor multinationale ondernemingen verantwoordelijk voor het in kaart brengen en
aanpakken van de risico’s in hun productieketen. Als kinderarbeid in de
katoenzaadproductie als een risico naar voren komt, dan wordt van het
desbetreffende bedrijf verwacht dat het maatregelen neemt. Het bedrijf kan
bijvoorbeeld afspraken maken met boeren dat ze toezien op de herkomst van
de zaden en zich aansluiten bij de aanpak van Better Cotton. Dit duurzaamheidsinitiatief heeft een aanpak die kinderarbeid bestrijdt, aansluitend bij de
lokale context.
In het Plan van Aanpak verduurzaming Nederlandse textiel- en kledingsector
is de doelstelling geformuleerd om een leefbaar loon in de hele keten per
2020 te realiseren. De werkgroep leefbaar loon zal daartoe onder andere
aansluiting zoeken bij het Strategisch Partnerschap tussen de overheid en de
Fair Wear Foundation, CNV Internationaal en Mondiaal FNV. Verder is
leefbaar loon een onderwerp van overleg voor het IMVO-convenant in de
textielsector.
Oplossingen worden gezocht in het bevorderen van de sociale dialoog en
hogere wettelijke minimumlonen. Daar is de door Nederland en Duitsland in
2016 te organiseren conferentie in Pakistan over leefbare lonen in de
regionale textielindustrie op gericht. Zolang collectieve afspraken nog niet zijn
gerealiseerd, moeten Nederlandse bedrijven inspanningen verrichten op
fabrieksniveau. Zij vormen veelal maar een minderheid van de afnemers van
een fabriek. Het realiseren van leefbaar loon vergt daarom samenwerking
tussen merken die in dezelfde fabrieken produceren, soms deels buitenlandse
merken, en met vakbonden. De doelstelling kan dan ook niet anders dan via
een proces van stapsgewijze verbeteringen, rekening houdend met verschillen tussen voorlopers en bedrijven die wat meer tijd nodig hebben, worden
bereikt.
Vraag 5
Hebben Nederlandse zaadbedrijven hun productieketen vrijgemaakt van
kinderarbeid? Zo ja, op welke manier? Ziet u mogelijkheden die aanpak
verder uit te breiden? Zorgen deze bedrijven er ook voor dat er een leefbaar
loon wordt betaald? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Rapporten zoals Cotton’s Forgotten Children van de Landelijke India
Werkgroep (LIW) helpen in het tegengaan van kinderarbeid en andere
misstanden in de Indiase katoenzaadteelt. In 2013 heeft het rapport A Tale of
Two Companies geleid tot afspraken tussen Nederlandse bedrijven zoals Bejo
Zaden en Nunhems, brancheorganisatie Plantum en mijzelf. Eind 2014 heeft
Plantum een rapportage gepubliceerd over dit onderwerp, met de resultaten
van een enquête onder haar leden. Het merendeel van de respondenten met
productie in India heeft aangegeven een beleid tegen kinderarbeid te hebben
of te willen ontwikkelen. Met bedrijven die in India (laten) produceren maar
geen kinderarbeidbeleid hebben is Plantum in gesprek over ontwikkeling van
dergelijk beleid. Ook heeft de brancheorganisatie in mei jl. voor haar leden
een bijeenkomst georganiseerd over het inrichten van controlemechanismen
voor het vergroten van keteninzicht. Momenteel werkt de brancheorganisatie
aan een instrument voor haar leden dat moet bijdragen aan het verder
vergroten van bewustwording over maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), waaronder het bestrijden van kinderarbeid en bieden van
leefbaar loon.
Samen met collega Kamp streef ik naar het afsluiten van IMVO-convenanten
met Nederlandse bedrijfssectoren en maatschappelijk middenveld. Binnen
een convenant kunnen bedrijfssectoren, overheid en maatschappelijk
middenveld gezamenlijk afspraken maken over hoe kinderarbeid voorkomen
en aangepakt kan worden, en een leefbaar loon de norm wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Kinderarbeid is geïdentificeerd als één van de sectoroverstijgende IMVOrisico’s die nadrukkelijk een plek moeten krijgen in de convenanten (althans,
voor die sectoren waarin kinderarbeid een risico vormt). UNICEF en de
Coalitie Stop Kinderarbeid zijn betrokken bij het convenantentraject, wat
betekent dat de aandacht voor de Children’s Rights and Business Principles is
gewaarborgd.
Vraag 6
Onderschrijft u de 11 aanbevelingen die in het rapport worden gedaan?
Welke mogelijkheden ziet u voor uzelf en anderen om de uitvoering van die
aanbevelingen vorm te laten krijgen? Kan dit onderwerp bijvoorbeeld aan de
orde komen tijdens een volgend bezoek aan India, of in bilaterale contacten?
Antwoord 6
Ik onderschrijf de elf aanbevelingen. Zoals in het rapport ook staat, is een
deel van die aanbevelingen onderdeel van de werkwijze van de grote
multinationals in de katoenzaadsector. De situatie op de katoenvelden die
onderdeel zijn van multinationals is beter dan degene die onderdeel zijn van
Indiase ondernemingen. Voor zover bekend, zijn er geen Nederlandse
bedrijven actief in de katoenzaadsector. De uitvoering van de aanbevelingen
zal een gedeelde verantwoordelijkheid zijn van de Indiase overheid en het
bedrijfsleven.
Nederland heeft een Memorandum of Understanding (MoU) met India op het
gebied van corporate governance en corporate social responsibility. Dit MoU
biedt een kader voor dialoog met de Indiase overheid, bedrijven en maatschappelijke organisaties over MVO. In maart jl. is vanuit de Directie
Internationale Marktordening en Handelspolitiek van mijn ministerie een
bezoek gebracht aan India om te spreken op een – door de Indiase overheid
georganiseerde – conferentie over MVO in Delhi en af te stemmen hoe de
MoU de komende jaren kan worden geïmplementeerd. Een eerste resultaat
was de aftrap die ik begin juni tijdens mijn missie naar India mocht geven
aan een «MVO dialoog», waar naast Indiase partijen ook Nederlandse
bedrijven en organisaties aan deelnemen. De bedoeling is om meerdere
keren per jaar met deze groep samen te komen, om verschillende risico’s en
kansen in de keten te bespreken en kennis en ervaring uit te wisselen over
hoe deze aan te pakken.
Verder zal ik tijdens mijn onderhoud met Kailash Satyarthi, voorzien in
december van dit jaar, deze problematiek ook met hem bepreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3