Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2356
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de minister van Financiën over
carrouselfraude (ingezonden 8 april 2010).
Antwoord van minister De Jager (Financiën) (ontvangen 28 april 2010).
Vraag 1
Kent u het bericht «Weeffout Europese BTW-stelsel maakt carrouselfraude
mogelijk»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Hoe denkt u over de suggestie om, door een koppeling te leggen tussen de
betaling van omzetbelasting en de aftrek ervan, te voorkomen dat carrouselfraude met miljarden aan belastinggeld nog mogelijk is? Is dit technisch
haalbaar?
Bent u bereid een reactie op het proefschrift van de heer Wolf aan de Kamer
te doen toekomen?
Antwoord 2 en 3
Inleiding
Hierbij maak ik graag gebruik van de gelegenheid om in te gaan op het
proefschrift van de heer Wolf met betrekking tot het voorstel om een
koppeling te leggen tussen betaling en aftrek. Deze gedachte om een
koppeling te leggen tussen de betaling van omzetbelasting en de aftrek ervan
is op zichzelf niet nieuw en zou de carrouselfraude inderdaad kunnen
voorkomen. In die zin is dit een aantrekkelijk alternatief in de strijd tegen de
fraude, waarover in Europees verband overigens al met enige regelmaat is
gesproken naast andere niet-conventionele maatregelen als algehele
verlegging van BTW en heffing van BTW over de grenzen heen. Maar net als
aan andere oplossingen zitten haken en ogen aan een dergelijke maatregel.
Dit hangt samen met aspecten van administratieve, technische, financiële en
1

ah-tk-20092010-2356
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Plein+, 6 april 2010
http://www.pleinplus.nl/nieuws/artikel/16441/weeffout_europese_btw-stelsel_maakt_
carrouselfraude_mogelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

wetstechnische aard die nog een oplossing behoeven. Deze haken en ogen
zal ik hierna toelichten.
Koppeling aftrekrecht BTW aan betaling BTW
Uitgangspunt voor Nederland bij de bestrijding van de carrouselfraude is dat
we gerichte maatregelen nemen die niet meer administratieve lasten
oproepen bij ondernemers dan nodig is voor een effectieve fraudebestrijding.
De generieke koppeling van het verlenen van aftrek aan de betaling van de
BTW ter zake van die levering is geen gerichte anti-fraude maatregel. Alle
ondernemers die BTW in rekening gebracht krijgen zullen hiermee te maken
krijgen, terwijl de fraude zich tot bepaalde (rechts)personen beperkt. Voor de
betrokken ondernemers zal de voorgestelde koppelingsmaatregel waarschijnlijk tot een forse stijging van de administratieve lasten leiden. De voorgestelde koppelingsmaatregel kan Nederland overigens ook niet zelfstandig
doorvoeren, omdat hiervoor een wijziging van de BTW-richtlijn nodig is. Deze
koppeling wijzigt immers het recht op aftrek bij de afnemer op een zeer
ingrijpende, fundamentele wijze. Waar nu recht op aftrek bestaat bij
ontvangst van de factuur, zal dat verschuiven naar het (in voorkomende
gevallen) latere moment van betaling. Deze wijziging heeft uiteraard
financiële gevolgen.
Als dit aftrekrecht wordt gekoppeld aan de betaling van de BTW door de
leverancier dan zal een bewijs van die betaling moeten worden gewaarborgd.
Zonder een goede technische ondersteuning ligt de bewijslast dan bij de
afnemer of is deze afhankelijk van het echte betaalmoment van de leverancier
aan de Belastingdienst.
Technische uitvoeringsaspecten
Ook voor wat betreft de technische uitvoeringsaspecten bestaat op voorhand
twijfel dat een dergelijke koppeling voor de volledige groep van ondernemingen goed uitvoerbaar zal zijn. Voor een adequate toetsing op het aftrekrecht
zal immers een relatie worden gelegd tussen informatie over de betaling van
de verschuldigde btw door leverancier of dienstverlener en informatie over
de onderliggende transactie bij de afnemer van het goed of de dienst. Dit
betekent feitelijk dat op factuurniveau informatie beschikbaar moet komen en
in benaderbare en bruikbare databases moet worden opgeslagen. Binnen een
dergelijk koppelingssysteem zullen bedrijven op factuurbasis informatie
moeten gaan uitwisselen, hetgeen een toename van de administratieve lasten
met zich zal meebrengen. Op jaarbasis gaat het dan snel om meer dan een
half miljard «Business-to-Business» transacties. Hiervoor moet een ondersteunend systeem worden gebouwd met bijbehorende voorzieningen die zien op
de juistheid van de informatie. Daarnaast zal er periodiek een matching
moeten plaatsvinden tussen betalen en aftrek.
Op het niveau van de Europese Unie is inmiddels door de Europese
Commissie actie ondernomen om door middel van een tender meer zicht te
krijgen op de systeemtechnische aspecten van een koppeling.2 Wij wachten
de bevindingen van de Commissie met belangstelling af en zullen voorstellen
op dit gebied beoordelen tegen het algemene uitgangspunt dat Nederland
hanteert bij de beoordeling van mogelijke maatregelen voor het bestrijden
van BTW-fraude.
Nederlandse initiatief
Om iets dichter bij huis te blijven. De Belastingsdienst heeft naar aanleiding
van signalen uit de praktijk een laagdrempelige manier van informatieverstrekking over carrouselfraude ontwikkeld. Sinds 27 april jl. is op de site van
de belastingdienst uitgebreide informatie te vinden voor ondernemers over
carrouselfraude. Ingeval zij nadere informatie willen of zelfs fraude willen
melden kan dat bij het op de site vermelde telefoonnummer: 0800-0543. Daar
dient men te kiezen voor «spreken met een medewerker». De speciaal
opgeleide Belastingdienstmedewerkers kunnen alle fraudegerelateerde
vragen beantwoorden en de ondernemer adviseren.
2

TAXUD/2009/AO-05, study on the feasibility of alternative methods for improving and
simplifying the collection of VAT through the means of modern technologies and/or via
financial intermediaries.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2