Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z18376
Vragen van de leden Grinwis (ChristenUnie) en Boswijk (CDA) aan de
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over grote onduidelijkheid
voor akkerbouwers rondom het 7e Actieprogramma (7e AP) en addendum met
daarbij de aanvullende voorwaarden uit de derogatiebeschikking, het nieuwe
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en het Agrarisch Natuur- en
Landschapsbeheer (ANLb) (ingezonden 3 oktober 2022).
Vraag 1
Bent u er zich van bewust dat veel akkerbouwers de afgelopen weken de
wintergerst al hebben gezaaid en de komende weken de wintertarwe zullen
zaaien en melkveehouders hun volgteelt na hun mais al hebben gezaaid en
dat daarmee voor akkerbouwers en melkveehouders 2023 de facto begonnen
is?
Vraag 2
Beseft u dat het 7e AP van boeren verwacht dat ze op heel korte termijn een
omslag maken in hun bedrijfsvoering, wat op zichzelf al praktisch onmogelijk
is, terwijl heel veel beleid onduidelijk is of nog niet vaststaat? Op welke
manier wordt rekening gehouden met de bedrijfsvoering van bijvoorbeeld
akkerbouwbedrijven, waarbij investeringen en bouwplannen al ruim vóór het
seizoen en de start van een kalenderjaar moeten worden vastgesteld? Is,
volgens u, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) überhaupt in
staat tot tijdige en duidelijke implementatie van al deze regels en regelingen?
Vraag 3
Op welke wijze gaat u rekening houden met de deze week door Brussel plots
vergrote bufferstroken naar een onbegrijpelijke drie meter voor de in vraag 1
bedoelde akkerbouwers en melkveehouders?
Vraag 4
Wat is, met de derogatiebeschikking in het achterhoofd, de status van de
aangekondigde wetenschappelijke leidraad om wateren waar de waterkwaliteit al voldoet aan waterkwaliteitsdoelstellingen te ontzien van bredere
teeltvrije zones? Welke mogelijkheden zijn er nu nog om rationeel om te gaan
met deze zones langs waterlopen van goede kwaliteit?

kv-tk-2022Z18376
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 5
Op welke manier gaat de vrijstelling die Nederland voor het jaar 2023 vanuit
de Europese Commissie (EC) heeft gekregen voor Goede landbouw- en
milieucondities (GLMC) 7 en 8 (verplichte rotatie en 4% niet-productief)
doorwerken in de eco-regelingen en het ANLb?
Vraag 6
Wanneer kunt u meer duidelijkheid geven over de invulling van GLMC 6
(grond bedekt houden) en GLMC 7 (vrijstellingen in de verplichte gewasrotatie), aangezien daarover nog discussie is met de EC?
Vraag 7
Wanneer wordt de simulatietool voor het nieuwe GLB bijgewerkt, aangezien
nog niet alle eco-regelingen zijn opgenomen en nog geen rekening gehouden
wordt met regionale differentiatie?
Vraag 8
Wanneer verwacht u de goedkeuring van het nieuwe Nationaal Strategisch
Plan (NSP) door de EC en bent u bereid om de datum van aanmelding voor
telers uit te stellen tot ná definitieve goedkeuring? Zo nee, waarom niet?
Vraag 9
Wanneer geeft u meer duidelijkheid of de gewaslijst voor het 7e AP, in het
bijzonder de lijst met winterteelten en/of gewassen als prei, peen, bonen,
spinazie of kool, een uitzondering krijgt op de oogstdatum van 1 oktober?
Bent u zich ervan bewust dat niet alleen telers in de problemen komen met
het opstellen van het bouwplan, maar ook afnemers geen productieplannen
kunnen maken en contracten kunnen sluiten met Nederlandse telers?
Vraag 10
Hoe gaat u voldoende flexibiliteit inbouwen voor telers die de eerste
gewassen voor volgend teeltseizoen al weer gezaaid hebben en hun
bouwplannen, contracten en samenwerkingsovereenkomsten voor 2023 al
hebben vastgesteld?
Vraag 11
Hoe gaat u de communicatie naar ondernemers verbeteren, aangezien
ondernemers nog niet door de overheid zijn geïnformeerd over het 7e AP en
de aanvullende voorwaarden, terwijl er van boeren en tuinders wordt
verwacht dat ze per 1 januari 2023 het beleid volgen?
Vraag 12
Bent u bereid een overgangsjaar vast te stellen voor het middelvoorschrift
inzake vanggewassen op zand en löss (7e AP), ofwel vanggewas na de
hoofdteelt op alle zand en löss percelen, behalve bij winterteelten, aangezien
de eerste gewassen voor volgend seizoen alweer gezaaid zijn en de bouwplannen voor 2023 ook al zijn gemaakt (inclusief contracten met afnemers en
samenwerkingsovereenkomsten tussen telers) en het te laat is om nog
veranderingen door te voeren in het beleid rondom de 1-oktobermaatregel?
Bent u het eens dat deze maatregel derhalve pas per 2024 kan worden
ingevoerd, mede gelet op het feit dat de uitwerking van de Maatwerkaanpak
van sector-ketenpartijen en overheid nu stil ligt?
Vraag 13
Bent u bereid een overgangsjaar vast te stellen voor het middelvoorschrift
inzake de datum voor het verlaten van de start van het bemestingsseizoen (7e
AP), ofwel de in het 7e AP opgenomen eerste uitrijdatum voor drijfmest en
dunne fractie op bouwland, die verschuift van 15 februari naar 15 maart?
Bent u het eens dat deze maatregel beter per 2024 kan worden ingevoerd,
aangezien de eerste gewassen voor volgend seizoen alweer gezaaid zijn en
de bouwplannen voor 2023 ook al zijn gemaakt (inclusief contracten met
afnemers en samenwerkingsovereenkomsten tussen telers) en dat het
derhalve eigenlijk te laat is om nog veranderingen door te voeren in het
beleid rondom de uitrijdatum, mede gelet op het feit dat de uitwerking van
de Maatwerkaanpak van sector-ketenpartijen en overheid nu stil ligt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 14
Bent u bereid boeren en tuinders in staat te stellen deel te nemen aan het
vernieuwde GLB door dit te vereenvoudigen? Bent u bereid de eco-regeling
voor 2023 toegankelijker te maken, bijvoorbeeld door de vereiste van het
aantal punten per hectare van vijf naar drie te verlagen? Ziet u 2023 ook als
een leerjaar? Betekent dat volgens u ook dat ondernemers niet gekort moeten
worden op premies? Zo nee, waarom niet?
Vraag 15
Wat is voor u eigenlijk op voorhand de doelstelling van de deelname van
boeren aan het GLB? En wat voor de niveaus brons, zilver en goud?
Vraag 16
Wat gaat u doen als er onbedoeld veel boeren afhaken of niet voldoende
punten kunnen halen aankomend jaar? Hoe kunt en gaat u bijsturen
gedurende het jaar en hoe voorkomt u dat er budget op de plank blijft
liggen? Wat gebeurt er met budget dat aan het eind van 2023 nog niet is
uitgekeerd? Hoe voorkomt u dat dat niet ten goede komt aan de landbouw?
Vraag 17
Bent u bereid een evaluatiemoment in te bouwen, halverwege 2023, waarbij
wordt gekeken naar deelname én de mate van deelname? Wilt u dat zodanig
tijdig doen, zodat er op basis van de evaluatieresultaten nog is bij te sturen in
2023?
Vraag 18
Kunt u een onderbouwing geven waarom tijdelijk grasland niet is opgenomen
als rustgewas in de eco-regelingen, terwijl het wel past als rustgewas in de
conditionaliteit? Past het niet meenemen van tijdelijk grasland in de
eco-regelingen volgens u bij de grote druk die al op grasland staat door
droogte en de afbouw van de derogatie?
Vraag 19
Waarom kiest u, ondanks diverse aangenomen moties van de Kamer, nog
steeds voor kalenderlandbouw, bijvoorbeeld in de eco-regeling weidegang,
die nu uitgaat van 1 mei tot 1 oktober, terwijl veel vee in april al voor het
eerst naar buiten gaat? Hoe gaat u hierbij om met extreme weersomstandigheden als veel regen en hoge temperaturen? Waarom geeft u melkveehouders, die nota bene zelf via digitale registratie moeten aantonen dat zij aan de
eis voldoen, niet de kans ten minste 150 dagen te weiden in de periode van
1 april tot 1 november?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3