Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

113
Vragen van het lid Lacin (SP) aan de Minister en Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over de berichten dat er een grote brand heeft
plaatsgevonden bij de Esso-raffinaderij in het Botlekgebied (ingezonden
23 augustus 2017).
Antwoord van Minister Blok (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 5 oktober
2017) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2717.
Inleiding
Voordat ik overga tot de beantwoording merk ik graag het volgende op. De
verantwoordelijkheid voor de crisiscommunicatie ligt krachtens de Wet
veiligheidsregio’s (Wvr) bij de burgemeester en, in geval van een incident
met regionale effecten, bij het bestuur van de veiligheidsregio. Dat bestuur
wordt gevormd door de burgemeesters van de inliggende gemeenten. De
burgemeesters leggen aan hun eigen gemeenteraad politieke verantwoording
af. De veiligheidsregio is een vorm van verlengd lokaal bestuur.
Onderstaande vragen betreffen de crisiscommunicatie die de veiligheidsregio
Rotterdam-Rijnmond (VRR) namens de gemeenten coördineert. Met
inachtneming van bovenstaande verantwoordelijkheidsverdeling zal ik de
onderstaande vragen beantwoorden. De Veiligheidsregio RotterdamRijnmond (VRR) heeft mij desgevraagd informatie verschaft voor de
beantwoording van uw vragen.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de berichten over een grote brand die op
maandag 21 augustus woedde bij de Esso-raffinaderij in het Botlekgebied?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe is het mogelijk dat omwonenden wel werden geconfronteerd met
rookwolken, neerslaande roetdeeltjes en een zware oliegeur, maar dat zij niet
terecht konden op de website van de regionale hulpdiensten? Klopt de
1

NU.nl, 21 augustus 2017: Grote brand bij raffinaderij in Botlek,
http://www.nu.nl/binnenland/4889252/grote-brand-bij-raffinaderij-in-botlek.html
2
NOS.nl, 21 augustus 2017: Grote brand bij raffinaderij in Botlek-gebied,
https://nos.nl/artikel/2189168-grote-brand-bij-esso-raffinaderij-in-botlekgebied.html

ah-tk-20172018-113
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

bewering van de Veiligheidsregio dat de website werd overbelast door
enerzijds onderhoud en anderzijds het grote aantal bezoekers? Zo ja, deelt u
de mening dat deze website bij uitstek een platform is dat te allen tijde in de
lucht dient te zijn?
Antwoord 2
In de VRR is afgesproken dat de crisiscommunicatie bij zowel incidenten met
lokale effecten als incidenten met regionale effecten door de VRR wordt
gecoördineerd. De VRR heeft mij aangegeven dat zij de bevolking tijdens het
incident bij ExxonMobil (Esso) op diverse manieren en op diverse momenten
heeft geïnformeerd. De website www.rijnmondveilig.nl was, naast Twitter,
Facebook, NL-Alert en nieuwsmedia, één van de middelen die in dit geval
gebruikt is voor crisiscommunicatie. De website rijnmondveilig.nl was tijdens
het incident gedurende circa drie kwartier niet bereikbaar vanwege de vele
bezoekers. Nadat de website weer bereikbaar was, is hierop voortdurend
actuele informatie geplaatst. De VRR meldt mij maatregelen te hebben
genomen om de kans op soortgelijke problemen te verkleinen en onderzoekt
of daarnaast aanvullende maatregelen nodig zijn om dergelijke problemen in
de toekomst te voorkomen.
Vraag 3
Klopt het dat een eerste NL-Alert pas een uur na het uitslaan van de brand
werd verzonden en dat de informatie in dat bericht niets vermeldde over de
locatie van de brand?3
Antwoord 3
De VRR heeft aangegeven dat er omstreeks 21:30 uur brand is uitgebroken bij
Esso en dat omstreeks 22:30 uur een eerste NL-Alert bericht door de
veiligheidsregio is verzonden. Dit bericht was onvolledig. Enkele minuten
later is een tweede NL-Alert verstuurd waarin de locatie van de brand en een
verwijzing naar www.rijnmondveilig.nl stonden vermeld.
Vraag 4
Deelt u de mening van dat geen of onvolledige communicatie via de
daarvoor bestemde kanalen weinig vertrouwen geeft in het geval van
calamiteiten? Hoe denkt u dit in de toekomst te voorkomen?
Antwoord 4
Belangrijk is dat de bevolking kan rekenen op goede crisiscommunicatie. Het
evalueren van incidenten en leren van daarbij opgedane ervaringen worden
daarom door de hiervoor verantwoordelijken van grote betekenis geacht. Dat
doen veiligheidsregio’s afzonderlijk en in gezamenlijkheid. Ook de Inspectie,
bedoeld in artikel 57 Wvr, besteedt daaraan met regelmaat aandacht.
Vraag 5
Wat is u bekend over de vrijgekomen roetdeeltjes? Hoe worden de omwonenden geïnformeerd over gezondheidsrisico’s? Op welke wijze worden zij door
Esso gecompenseerd voor mogelijk geleden schade?
Antwoord 5
Onder regie van de DCMR Milieudienst Rijnmond (DCMR) is er onderzoek
gedaan naar de vrijgekomen roetdeeltjes. Na het incident heeft Esso een
informatiebijeenkomst georganiseerd voor de omwonenden. Hierbij waren
ook DCMR, de VRR, de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) en de
gemeente Nissewaard aanwezig. De GGD heeft de omwonenden tijdens deze
informatieavond, mede op basis van het onderzoek van DMCR, geïnformeerd
over de gezondheidsrisico’s. Deze informatie en antwoorden over veel
gestelde vragen over gezondheidsrisico’s staan ook op de website van de
gemeente Nissewaard en op www.rijnmondveilig.nl. Esso heeft daarnaast een
speciaal telefoonnummer geopend voor publieksvragen. Esso heeft aangegeven de door de brand veroorzaakte schade te compenseren door roetdeeltjes
op te ruimen en overige schade te vergoeden.

3

NOS.nl, 22 augustus 2017: Onderzoek naar haperende communicatie Esso-brand,
https://nos.nl/artikel/2189217-onderzoek-naar-haperende-communicatie-essobrand.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Beseft u dat dit het tweede (of eigenlijk derde) recente incident is in de regio
Rijnmond na het incident bij Shell Pernis, waarbij de communicatie richting
bewoners tekortschiet? Sluit u een samenhang tussen beide missers uit?
Deelt u de mening dat de communicatie bij al deze incidenten gezamenlijk
moet worden onderzocht?4
Antwoord 6
De VRR heeft mij aangegeven dat de crisiscommunicatie bij de betrokken
incidenten via diverse middelen en kanalen heeft plaatsgevonden. De VRR
evalueert momenteel deze crisiscommunicatie, in samenwerking met de bij
dit incident betrokken organisaties.

4

NOS.nl, 9 augustus 2017: Omwonenden Shell Pernis hekelen informatievoorziening,
https://nos.nl/artikel/2187298-omwonenden-shell-pernis-hekelen-informatievoorziening.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3