Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2011

Nr. 179

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 maart 2011
Uw Kamer heeft bij de regelingen van 1 maart jl. gevraagd om een brief
van het kabinet naar aanleiding van een uitzending van PowNews van
donderdag 24 februari jl. In deze uitzending wordt een anonieme persoon
aan het woord gelaten, die wordt gepresenteerd als medewerker van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Deze
persoon, die onherkenbaar in beeld is gebracht, zegt dat «communicatiemedewerkers en beleidsmedewerkers mee[werken] aan de campagne van
het CDA». Zo zouden speechschrijvers zijn gevraagd speeches te schrijven
voor partijbijeenkomsten, en beleidsmedewerkers om deze bijeenkomsten
inhoudelijk voor te bereiden. Het zou daarbij gaan om «drie tot vier fte,
inclusief overuren». Hierover zou een klacht zijn ingediend bij de
ondernemingsraad van het ministerie. Ook zouden bewijzen van het
voorgaande zijn overgelegd aan politici en journalisten.
Hierbij stuur ik uw Kamer, mede namens de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, de gevraagde reactie.
Ondersteuning bij werkbezoeken en externe optredens
Met betrekking tot het optreden van bewindslieden geldt als uitgangspunt
dat een minister waar hij in het openbaar spreekt steeds ook als minister
spreekt, zeker waar dit het kabinetsbeleid betreft. Bij de voorbereiding van
wat hij zegt over zijn eigen beleid of het kabinetsbeleid in het algemeen,
krijgt een minister, zo hij dit behoeft, dan ook ambtelijke ondersteuning,
ongeacht of hij ondernemers, werknemers of partijgenoten toespreekt. De
Kamer huldigt dit beginsel ook waar zij een minister ter verantwoording
roept voor wat hij publiekelijk zegt. Bij alle optredens van de minister
leveren zijn ambtenaren indien nodig beleidsinhoudelijke of feitelijke
informatie. Zij leveren geen partijpolitieke invalshoeken. Het blijft echter
zo dat wij in Nederland geregeerd willen worden door bewindspersonen

kst-32500-XIII-179
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 179

1

die afkomstig zijn uit politieke partijen, hetgeen onvermijdelijk altijd een
zekere verwevenheid schept bij het optreden van bewindslieden. Daarbij
staat voorop het uitgangspunt dat een bewindspersoon zich nergens
geheel kan ontdoen van zijn publieke functie en daarvoor feitelijke
ondersteuning moet kunnen krijgen.
Er bestaan bijzondere regels met betrekking tot overheidscommunicatie.
Het uitgangspunt bij overheidscommunicatie is (Rijksvoorlichtingsdienst,
juni 2004, punt 11): «De communicatie van de Rijksoverheid wordt niet
vervlochten met partijpolitieke belangen. Ook de schijn van vermenging
wordt vermeden. Binnen dat uitgangspunt zijn er evenwel situaties
denkbaar waarbij bewindslieden ook bij partijpolitieke optredens door
overheidsvoorlichting worden begeleid. Publiek en media kunnen vaak
moeilijk onderscheid maken tussen een politicus als bewindspersoon of
partijlid. Op het podium van zijn politieke partij krijgt een politicus
veelvuldig te maken met zaken waar hij als bewindspersoon voor
verantwoordelijk is. Daarom kan het wenselijk zijn dat een bewindspersoon ook op dat partijpodium begeleiding krijgt van een overheidsvoorlichter.»
Deze uitgangspunten sluiten aan op de realiteit dat een bewindspersoon
op elke gelegenheid – zij het een partijpolitieke of een andere – aangesproken wordt op het kabinetsbeleid in den brede en zijn of haar
beleidsterreinen in het bijzonder. Ik heb in het kader van onder meer mijn
nieuwe bedrijfslevenbeleid en het energiebeleid de afgelopen maanden
vele werkbezoeken gebracht door het hele land. Zo ben ik bij Covra
geweest in Zeeland, bij het Havenbedrijf in Rotterdam en bij ESTEC in
Noordwijk en nog vele anderen. Ook heb ik in het kader van het CDA de
afgelopen week vele activiteiten bezocht. Aan enkele werkbezoeken werd
bij PowNews gerefereerd. Het ging daar onder andere over het werkbezoek aan Greenport in Midden-Limburg van 15 februari jl. en het
werkbezoek aan Zeeland van een week later, waar ik met een aantal
Zeeuwse ondernemers sprak om te horen hoe zij aankijken tegen het
beleid. Werkbezoeken zijn van groot belang voor mijn werk als minister
van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en als vicepremier. Deze
bezoeken worden dan ook voorbereid door medewerkers van het
ministerie, bijvoorbeeld beleids- en communicatiemedewerkers.
In al mijn optredens, intern en extern, treed ik op als minister van
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en als vicepremier. Dit geldt
ook voor partijpolitieke bijeenkomsten. Ook daar moet ik altijd in staat zijn
om mijn beleid en het kabinetsbeleid in den brede feitelijk uiteen te zetten.
Indien het dus beleidsinhoudelijke aspecten betreft en kabinetsbeleid
wordt uitgedragen, dan wordt de voorbereiding verzorgd door
medewerkers van het ministerie. Voor de partijpolitieke aspecten van de
activiteiten hebben mijn politieke assistent en/of medewerkers van het
CDA de voorbereidingen getroffen.
Ik wil benadrukken dat medewerkers die menen dat opdrachten niet in
overeenstemming zijn met de aard van hun werk, op het departement te
allen tijde terecht kunnen bij een leidinggevende of een aangewezen
vertrouwenspersoon. In een gesprek met de betrokken medewerker zou
dan nader zijn toegelicht dat bij alle gelegenheden waar de minister
spreekt, indien het beleidsinhoudelijke aspecten betreft en kabinetsbeleid
wordt uitgedragen, de voorbereiding daarvan wordt verzorgd door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 179

2

medewerkers van het departement. Voor de partijpolitieke aspecten van
de activiteiten wordt de voorbereiding verzorgd door de politieke assistent
en/of medewerkers van de politieke partij.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 179

3