Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 684

Waddenzeebeleid

32 849

Mijnbouw

Nr. 205

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 augustus 2020
Tijdens het notaoverleg van 27 mei 2020 Mijnbouw Groningen (Kamerstuk
33 529, nr. 769) heeft het lid Van Raan (PvdD) mij een aantal vragen
gesteld over zandsuppleties in relatie tot de delfstoffenwinning onder de
Waddenzee. Deze brief geeft invulling aan mijn toezegging om op deze
vragen terug te komen.
Waarom zandsuppleties?
Rijkswaterstaat voert zandsuppleties uit om de (natuurlijke) erosie van de
kustlijn tegen te gaan. Dit wordt gedaan om landinwaartse verplaatsing
van de kustlijn in Nederland te voorkomen en daarmee de veiligheid
tegen overstroming te waarborgen. Ook heeft het kustbeleid (o.a.
Deltaprogramma, Nationaal Waterplan II) als doel om het kustfundament
duurzaam in evenwicht te houden met de zeespiegelstijging. Met dit
beleid worden ook diverse andere functies langs de kust in stand
gehouden. Deze doelstellingen worden gerealiseerd door het uitvoeren
van zandsuppleties.
De Waddenzee en zandsuppleties
Het meegroeien van de Waddenzee met de stijgende zeespiegel is een
autonome respons van het dynamisch systeem van de Waddenzee. Het
meegroeien van de Waddenzee onttrekt zand aan de zandvoorraad van de
kusten van de Waddeneilanden wat zorgt voor een achteruitgang van de
kustlijn. Met zandsuppleties wordt de zandvoorraad van de kust op orde
gehouden en achteruitgang van de kustlijn voorkomen. Er vinden daarom
reguliere zandsuppleties plaats ongeacht of er sprake is van gaswinning
onder de Waddenzee. Door de gaswinning onder de Waddenzee en de
daardoor veroorzaakte bodemdaling (tijdens en na productie) ontstaat er
vanuit de morfologische dynamiek van de Waddenzee een extra vraag
naar zand. Dit heeft tot gevolg dat de kusten van de Waddeneilanden

kst-29684-205
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 684, nr. 205

1

sneller eroderen en er extra suppleties nodig zijn om de basiskustlijn en
het kustfundament te kunnen handhaven.
Hoe vindt zandsuppletie plaats?
Rijkswaterstaat voert zandsuppleties uit. Deze handhaving van de
basiskustlijn is een wettelijke taak op grond van de Waterwet. Reguliere
zandsuppleties vinden doorgaans eens in de 3 á 6 jaar plaats. Het zand
wordt gewonnen op de Noordzee, buiten de 20 meter dieptelijn en buiten
het Natura 2000-gebied Noordzeekustzone. Het zand wordt vervolgens per
schip naar de kustzone getransporteerd. Het wordt aldaar per leiding op
het strand aangebracht (strandsuppletie) dan wel op de vooroever gestort
tussen het strand en de 20 meter dieptelijn, afhankelijk van het gebruikte
schip meestal op dieptes van 5 tot 8 meter (vooroeversuppletie). Er moet
opnieuw worden gesuppleerd zodra er zoveel zand is afgevoerd dat
opnieuw kusterosie begint op te treden. Aanvullend op deze suppleties
om de basiskustlijn te handhaven worden kustfundament suppleties
uitgevoerd om het zandvolume in het kustfundament aan te vullen.
Effecten zandsuppleties
De effecten van de extra zandsuppleties voor de bodemdaling als gevolg
van de delfstofwinning in de Waddenzee op de beschermde habitats en
soorten in de betrokken Natura 2000-gebieden (Waddenzee en Noordzeekustzone) zijn onderzocht in de passende beoordelingen behorende bij het
rijksprojectbesluit en de vergunningen op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) met betrekking tot de Delfstofwinning onder de
Waddenzee. De uitkomst van deze beoordelingen was dat de extra
suppleties niet leiden tot een aantasting van de natuurlijke kenmerken van
het gebied, mits aan bepaalde voorwaarden voldaan werd. Met het oog
hierop zijn in de Wnb-vergunningen voor de productielocaties en in het
besluit tot instemming met het winningsplan eisen gesteld aan de
benodigde extra suppleties. De effecten van de winning van suppletiezand
op de Noordzee zijn onderzocht in het MER Winning suppletiezand
Noordzee.
Overeenkomst
De NAM en Frisia Zout hebben ter uitvoering van hun verplichtingen een
overeenkomst met de staat (Rijkswaterstaat) gesloten, welke inhoudt dat
Rijkswaterstaat met inachtneming van de in de betreffende vergunningen
genoemde voorwaarden in het kader van de reguliere vooroeversuppleties zo’n hoeveelheid extra zand zal suppleren, dat ook voorzien wordt
in de extra vraag naar zand ten gevolge van de gas- en zoutwinning. Voor
alle suppleties geldt dat voordat ze daadwerkelijk worden uitgevoerd, ze
ecologisch beoordeeld worden (op basis van exacte locatie, hoeveelheid
en uitvoeringsperiode). Waar nodig wordt aanvullend onderzoek gedaan,
passend beoordeeld en in sommige gevallen ook apart een vergunning
aangevraagd voor de suppletie, als niet aan de eisen van het Natura
2000-beheerplan kan worden voldaan.
Hiermee is gewaarborgd dat de zandsuppleties – onder de gestelde
voorwaarden – veilig en verantwoord kunnen worden uitgevoerd en er
dus geen sprake is van aantasting van de natuurlijke kenmerken van de
Noordzeekustzone of een ander Natura 2000-gebied.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 684, nr. 205

2