la
1

T

de Nationale
ombudsman

■

■

■

i

v

De staatssecretaris van Financien

Postadres

Postbus 20201

Poslbua 93122

2500 EE DEN HAAG

2509 AC Den Haag
Bezaekadres

Bezuldenhodtseweg 161
2594 AG Den Haas
V

Tel

070 356 35 63

Fast

070 360 75 72

l10 2 eB n ationaleom6udsman nl

Geachte heerWiebes

WWW nationaieom budsman nl

Doorkiesnummer
t

Met deze

i

brief wil ik

zogenoemde

aandacht vragen

uw

papieren jnkomen

de

voor

Betrokkenen hebben

problematiek

soms

van

het

al jaren te maken

met een overheid die met de ene hand geeft en de andere neemt

Datum

Ons nummer
2014 01362

problematiek heeft al enkele jaren de voortdurende aandacht
Nationale ombudsman Een structurele opiossing is ernog altijd niet
De

van

de

Uw brief

Uw kenmerk

Waar gaat het om

Op grond van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Bbz kunnen
zelfstandigen een lening krtjgen die kan diene n a Is bedrijfskapitaal of kan

j

Sijlagen
Behan del end medewerker

voorzien in de kosten van levensonderhoud Deze lening kan achteraf al dan niet
deals worden omgezet in ’een bedrag om niet

1

wordt voor de loon

en

Deze omzetting

inkomstenbelasting gezien

als inkomen

kwijtschelding
Het is echter

Onderwerp
Papieren inkomen’

‘papieren inkomen’ omdat de omzetting als zodanig niet tot een betaling leidt

papieren inkomen werkt door in de grondslag van inkomensafhankelijke
regelingen zoals toeslagen en heeft dus het refele gevolg dat het recht op
dergelijke inkomensondersteuning {vrijwel geheel vervalt Niet zelden moeten
Het

■t

■■tA

aanzienlijke bedragen worden terugbetaald Dit kan ertoe leiden dat betrokkenen
in het jaar van omzetting in betalingsnood komen en zelfs onder de bijstandsnorm
t

■z

kunnen zakken

v

■

Draagkrachtgedachte
Dat het papieren inkomen onverkort doorwerkt in de grondslag van
voet
met
de
staat
op
gespannen
inkomensafhankelijke regelingen
draagkrachtgedachte die aan deze regelingen ten grondslag ligt Papieren

17
i

■

t
V

i

inkomen ievert immers geen betalingscapaciteit op en zou daarom niet relevant
r

moeten zijn voor dergelijke regelingen

Het papieren inkomen Ievert desondanks

wel ernstige betalingsnood op bij betrokkenen

h

ledereen constateert dit

maar het

probleem bip bestaan

Zie

www nationaleombudsman nl

papieren inkonien

b

fi

fi

i
i

■i
3

i

00005

^

deNationale
ombudsman

Ons nummer

2014 01362

2

Bezwaar en beroep
De beslissingen zijn vatbaar voor bezwaar en beroep en kunnen daarom aan de
rechter worden voorgeiegd De rechter kan de problematiek echter niet opiossen

Ambtenaren

en

problematiek willen opiossen lopen tegen de

rechters die de

grenzen van hun bevoegdheden aan

De oorzaak hiervan is dat het inkomen en

de aanspraken afzonderlijk moeten worden beoordeeld en vastgesteld Een juiste

wetstoepassing leidttot een uitkomst die niemand wil
Klachten
Doordat de formele weg

gebleken

van

bezwaar en
zich

hebben

ombudsman

beroep

een

doodlopende weg

ten einde raad

is

tot de Nationale

sommige burgers
gewend De afgelopen jaren heeft de Nationale ombudsman een

vijftigtal^ klachten ontvangen over papieren inkomen Dit aantal groeit gestaag
Kern

van

de

klachten

betreft

de

terugvordering

van

toeslagen

door

de

Belastingdienst

Rondgang
Om zicht te krijgen op de omvang van de

problematiek heb ik contact gezocht

Den Haag en navraag
mijn ambtsgenoten
Divosa
en
het
ministerie
van
Sociale
Zaken
en
gedaan bij
Werkgelegenheid

in Amsterdam

met

Rotterdam en

problematiek van het papieren inkomen doet zich voor bij die huishoudens
waarbij eerder toegekende leenbijstand wordt omgezet in een bedrag om niet
De

Landelijke cijfers over hoe vaak een dergelijke omzetting plaatsvindt blijken
heiaas niet beschikbaar Wei zou uit CBS cijfers blijken dat in 2013 in totaal 4 100
huishoudens een beroep deden op een Bbz lening Een grove schatting is dat in
ongeveer een derde van deze gevallen de lening deels is omgezet en heeft
geleid tot papieren inkomen Het gaat dus om een gering aantal huishoudens
daar staat echter tegenover dat de individuele consequenties in al deze gevallen
groot en ingrijpend zijn
Platformbijeenkomst Bbz
Via Divosa werden wi] benaderd door Stimulansz
overheden voorziet van kennis en

gezondheid om op 20
platformbijeenkomst over de Bbz

welzijn

en

een non

advies op het terrain
november 2014

profitorganisatie die

van

werk en inkomen

aanwezig

te

zijn bij een

m
mx

^

Per 27 rsovember 2014 zijn er 47 klachten ontvangen Hiervan zijn er momenteel nog 21 in

behandeling

00005