Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2839
Vragen van het lid Jasper van Dijk (SP) aan de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over een hoger collegegeld voor een
tweede studie (ingezonden 29 juni 2010).
Antwoord van staatssecretaris Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 9 juli 2010).
Vraag 1
Deelt u de mening dat het voor leraren die zich willen bijscholen «funest» is
dat zij voor een tweede studie een veel hoger collegegeld moeten betalen?
Zo ja, bent u bereid om het wettelijk collegegeld te hanteren voor leraren die
een tweede graad willen halen?1
Antwoord 1
Zoals bij de behandeling van de Wet versterking besturing is uiteengezet, is
vanuit het oogpunt van beperkte overheidsmiddelen ervoor gekozen de
financiële verantwoordelijkheid van de overheid niet verder te laten strekken
dan één bekostigde bachelor- en één bekostigde masteropleiding. Een
student die een bacheloropleiding tot leraar heeft afgerond in het hbo kan
dus tegen wettelijk collegegeld een masteropleiding tot leraar in het wo
volgen.
De collegegeldsystematiek hoeft niet ertoe te leiden dat een student die
bewust voor een tweede studie kiest altijd op hoge kosten wordt gejaagd.
Wanneer iemand het instellingscollegegeld verschuldigd is, dan kan hij/zij een
beroep doen op fiscale voorzieningen zoals de scholingsaftrek, waardoor de
financiële drempel minder hoog is. Verder mag niet uit het oog worden
verloren dat in de praktijk werkgevers vaak bereid zijn financieel bij te dragen
aan een dergelijke opleiding. Voorts stelt OCW Lerarenbeurzen beschikbaar.
Vraag 2
Deelt u de mening dat een hoger collegegeld voor een tweede studie haaks
staat op het beleid om leraren verder bij te scholen door middel van de
lerarenbeurs? Zo ja, wat gaat u doen om dit recht te zetten?

1

ah-tk-20092010-2839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Trouw, 24 juni 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Neen, ik deel die mening niet, maar er zijn situaties denkbaar, bijvoorbeeld
als een leraar een tweede leraren bachelor wil volgen, dat de drempel hoger
wordt, als er een hoog instellingscollegegeld gevraagd wordt. In welke mate
dit het geval zal zijn, wordt duidelijk aan het eind van 2010.
Vraag 3
Wat gaat u doen om de grote verschillen in collegegeld tussen instellingen en
opleidingen inzichtelijk te maken?2
Antwoord 3
Het is de verantwoordelijkheid van de instelling de (aanstaande) studenten te
informeren over de omvang van het instellingscollegegeld dat bij de
betreffende universiteit of hogeschool in rekening wordt gebracht zoals dat
nu ook al het geval is. OCW heeft in dezen geen rol.
Vraag 4
Is het waar dat het collegegeld voor een tweede studie in de sectoren
gezondheidszorg en onderwijs niet wordt verhoogd?3
Antwoord 4
Het collegegeld voor een tweede studie in de sectoren gezondheidszorg en
onderwijs wordt niet verhoogd. Per 1 september 2010 is een student die voor
de eerste maal een opleiding op het gebied van onderwijs of gezondheidszorg volgt en bij inschrijving aan een bacheloropleiding niet eerder een
bachelorgraad heeft behaald of voor een inschrijving aan een masteropleiding niet eerder een mastergraad heeft behaald bij een opleiding op deze
gebieden (maar wellicht wel bij een opleiding in de andere gebieden)het
wettelijk collegegeld verschuldigd .
Vraag 5
Hoe kan het dat een student met een HBO-diploma in Logopedie 4.900 euro
moet betalen voor een Pabo-studie? Deelt u de mening dat dit vanwege de
tekorten in zorg en onderwijs niet overeenkomt met uw eigen wens om in
deze sectoren toegankelijk onderwijs te bieden, c.q. het wettelijk collegegeld
van 1.672 euro?4
Antwoord 5
Zoals bij vraag 4 is aangegeven is sprake van een uitzonderingsbepaling voor
het collegegeld voor een tweede studie in de sectoren gezondheidszorg en
onderwijs.
De bijzondere arbeidsmarkttekorten die zich in het onderwijs en de
gezondheids-zorg voordoen, zijn voor de regering voldoende reden geweest
voor deze uitzon-deringsbepaling. Indien studenten die een graad in een van
beide sectoren is verleend alsnog een tweede studie in die sector kunnen
volgen tegen wettelijk collegegeld, draagt dat niet bij aan het oplossen van
bedoelde arbeidsmarkt-tekorten, maar leidt dat tot een verschuiving van
problemen binnen de sectoren.
Vraag 6
Deelt u de mening dat uw eigen beleid consistenter zou zijn als studenten die
een tweede studie willen volgen in zorg of onderwijs, het wettelijk collegegeld betalen? Zo nee, hoe voorkomt u dat studenten afzien van een tweede
studie in zorg of onderwijs vanwege het hogere instellingscollegegeld?
Antwoord 6
Neen, zie het antwoord op de vragen 1 en 4.

2

3
4

ISO, «Tweede Studie»
www.iso.nl/tweedestudie.aspx
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1355.
Antwoord OCW, referentienummer 216444, 17 juni 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 7
Zijn de recente collegegeldverhogingen in overeenstemming met het
bekostigingsakkoord van 22 oktober 2007, waarin staat dat instellingen geen
hoger collegegeld mogen vragen aan studenten die hun tweede studie zijn
begonnen tijdens hun eerste studie? Zo nee, bent u bereid instellingen hierop
aan te spreken?
Antwoord 7
Ja. Het convenant ziet toe op de omgang met studenten die een parallel
begonnen tweede studie willen afronden en dit conform de afspraken met
universiteiten en hogescholen tegen een bedrag gelijk aan het wettelijk
collegegeld kunnen doen. Ik heb geen signalen ontvangen waaruit zou blijken
dat instellingen zich hieraan niet houden.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het zeer onwenselijk is dat studenten die nu bezig zijn
aan een tweede studie, komend jaar onverwacht geconfronteerd kunnen
worden met een hoger collegegeld? Zo nee, wat gaat u hiertegen ondernemen?
Antwoord 8
Zoals ik in mijn antwoorden van 7 mei 2010 op de vragen van het Kamerlid
Jasper van Dijk heb gemeld is in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel aandacht gevraagd voor de omgang met zittende studenten:
«Het instellings-bestuur bepaalt, zoals gezegd, zelf de hoogte van het
instellingscollegegeld. De instelling kan differentiëren in de hoogte van het
instellingscollegegeld voor onderscheiden groepen studenten en opleidingen.
Het is daarbij aan het instellingsbestuur om nut en noodzaak van een
(gefaseerde) stijging van het collegegeld vast te stellen met inachtneming van
een mogelijk onderscheid tussen zittende en nieuwe studenten.» Het is aan
de instellingen om in dezen hun finale afweging te maken.
Vraag 9
Is het waar dat mensen die voor 1991 een HO-diploma hebben gehaald,
tegen wettelijk collegegeld een tweede studie mogen volgen? Zo ja, hoe
legitimeert u deze ongelijke behandeling tegenover studenten die na 1991
hun HO-diploma hebben behaald?
Antwoord 9
Ja, het Centraal register inschrijving hoger onderwijs bevat gevalideerde
gegevens over studenten en studieresultaten vanaf 1991. Over de periode
daarvoor zijn geen gegevens beschikbaar op basis waarvan een universiteit
of hogeschool gerechtvaardigde en handhaafbare uitspraken kan doen over
het verschuldigde collegegeld op basis van dit register.
Vraag 10
Deelt u de mening dat het onduidelijke beleid van de instellingen en de forse
collegegeldverhogingen van duizenden euro’s, ambitieuze studenten afschrikt
waardoor zij afzien van een tweede studie? Hoe verhoudt zich dit tot uw
ambitie voor meer excellentie?5
Antwoord 10
Neen, ik verwijs u hiervoor naar de behandeling van het wetsvoorstel
versterking besturing. Het wetsvoorstel versterking besturing is op 2 februari
2010 door de Eerste Kamer aanvaard en op 18 maart 2010 gepubliceerd in
het Staatsblad (Sb. 2010, 119).
Vraag 11
Bent u bereid om uw beleid rond het collegegeld voor een tweede studie
grondig te heroverwegen?
Antwoord 11
Neen. Gelet op de behandeling van het wetsvoorstel versterking besturing zie
ik daartoe geen aanleiding.
5

Trouw, 4 juni 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3