Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

26 234

Vergaderingen Interim Committee en
Development Committee

Nr. 238

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 23 april 2020
De algemene commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de
Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de
brief van 6 april 2020 over inzet Voorjaarsvergadering Wereldbankgroep
2020 (Kamerstuk 26 234, nr. 235), de brief van 22 november 2019 over
Verslag Jaarvergadering Wereldbank 2019 (Kamerstuk 26 234, nr. 233) en
over de brief van 21 februari 2020 over Uitkomsten van de onderhandelingen over de 19e middelenaanvulling van de International Development
Association (IDA19) voor de periode 2020–2023 (Kamerstuk 26 234,
nr. 234).
De vragen en opmerkingen zijn op 8 april 2020 aan de Minister van
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking voorgelegd. Bij brief
van 16 april 2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De adjunct-griffier van de commissie,
Meijers

kst-26234-238
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

1

Inhoudsopgave

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Algemeen
Inzet Voorjaarsvergadering Wereldbankgroep
Verslag Jaarvergadering Wereldbankgroep
19e middelenaanvulling van de International Development
Association

2
2
2
22
22

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Algemeen
De leden van de VVD-fractie danken de Minister voor de toegezonden
stukken. Zij hebben hier nog enkele vragen over.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de Inzet Voorjaarsvergadering Wereldbankgroep 2020. De leden staan
net als het kabinet positief tegenover de proactieve respons van de
Wereldbank op de COVID-19 crisis. Zij hebben nog enkele vragen naar
aanleiding van de eerdergenoemde brief en het verslag van het schriftelijk
overleg Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkelingssamenwerking van 8 april
2020.
De leden van de GroenLinks fractie hebben met interesse kennisgenomen
van de brief over de Nederlandse inzet bij de Voorjaarsvergadering van de
Wereldbankgroep. Deze leden delen de analyse van het kabinet dat de
Wereldbank een cruciale speler is om te reageren op de wereldwijde
coronacrisis. Zij hebben nog enkele vragen over de Nederlandse inzet.
De leden van de SP-fractie zijn blij om te lezen dat er al veel wordt gedaan
door de Wereldbank om de COVID-19 pandemie te bestrijden. De leden
zijn van mening dat juist nu solidariteit voorop moet staan, zeker met de
meest kwetsbare landen en de landen die het hardst geraakt worden. De
leden van de SP-fractie hebben echter wel veel vragen en opmerkingen
over de inzet van Wereldbank en de rol van Nederland.
De leden van de PvdA-fractie hebben met grote waardering kennisgenomen van de Nederlandse inzet bij de Voorjaarsvergadering van de
Wereldbankgroep 2020 en danken de Minister voor haar inzet en hebben
nog enkele vragen.
Inzet Voorjaarsvergadering Wereldbankgroep 2020
Respons Wereldbankgroep op COVID-19
De leden van de VVD-fractie delen de observatie van de Minister dat de
Wereldbank een geschikte organisatie is om adequaat te reageren op de
wereldwijde uitbraak van het nieuwe coronavirus. Zij plaatsen hier wel
enkele vragen bij. Inmiddels heeft de Wereldbank een pakket van USD 14
miljard beschikbaar gesteld om in de financieringsbehoeften van
getroffen landen te voorzien en landen en bedrijven «bij de aanpak van de
directe uitdagingen van de COVID-19 uitbraak» te helpen. Kan de Minister
toelichten op basis van welke criteria deze financiering beschikbaar
gesteld zal worden aan verschillende landen, gezien het feit dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

2

gezondheidssituatie rondom de uitbraak van het nieuwe coronavirus aan
snelle verandering onderhevig is?
1. Antwoord van het kabinet:
De Wereldbank maakte op 3 maart jl. bekend USD 14 miljard aan
versnelde crisisfinanciering beschikbaar te stellen via de Fast
Track COVID-19 Facility (FTCF). Hiervan zal USD 6 miljard ter
beschikking staan voor de ondersteuning van landen. Elk land dat
in aanmerking komt voor WBG-financiering kan een beroep doen
op de middelen uit de FTCF. Het criterium dat daarbij geldt is dat
een land geen achterstallige leningen mag hebben bij de Wereldbank en kredietwaardig moet zijn (IBRD-landen). In landen waar
de Bank de reguliere instrumenten niet in kan zetten, zal er via
trust funds worden gewerkt. De Bank werkt nauw samen met de
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) om de middelen zo effectief
mogelijk in te zetten en in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen.
Op welke wijze worden de fondsen tussen verschillende landen verdeeld?
Kan de Minister dit duidelijk maken, bijvoorbeeld in de vorm van een
tabel?
2. Antwoord van het kabinet:
De verdeelsleutel van de IDA- en IBRD-middelen binnen het FTCF
(USD 6 miljard) kent een minimale en maximale toekenning per
land op basis van het bruto nationaal product en de bevolkingsgrootte. Dit zorgt ervoor dat elk land in aanmerking komt voor
additionele financiering, maar dat proportioneel meer steun gaat
naar de armste en meest kwetsbare landen. Op verzoek van onder
meer Nederland heeft de Wereldbank tevens toegezegd hier
flexibel in te zijn, bijvoorbeeld waar het de zwaarst getroffen
landen betreft.
Gezien de snelle ontwikkelingen en onvoorspelbaarheid van de
verspreiding en impact van het virus, is het van belang dat alle
landen toegang hebben tot het FTCF. Daarnaast kunnen deze
landen ervoor kiezen om de middelen uit hun bestaande landenprogramma van de Bank versneld uit te laten keren om in te
zetten voor de gezondheidssector. Dit maakt het mogelijk voor
betrokken landen om de leningen van de Bank flexibeler in te
zetten naar gelang de noden van de huidige gezondheidscrisis
zich ontwikkelen. Inmiddels zijn er 31 landenprogramma’s
goedgekeurd met een totale waarde van USD 2,1 miljard. De
Bank heeft verder projecten voor 41 andere landen in voorbereiding, met een waarde van USD 1,6 miljard. Het is nu nog niet
mogelijk om een compleet beeld te schetsen van de verdeling
tussen landen.
Hoe wordt zeker gesteld dat financiering en ondersteuning op de plaats
terecht komt waar deze het hardst nodig is? Speelt wat betreft de Minister
het institutionele raamwerk hier voldoende op in?
3. Antwoord van het kabinet:
Het institutionele raamwerk van het FTCF dient twee doelen die
ik onderschrijf, namelijk dat de Faciliteit toegankelijk is voor alle
landen die in aanmerking komen voor WBG financiering, en dat
proportioneel meer steun gaat naar de armste en meest

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

3

kwetsbare landen. Daarnaast zal de Bank daarbij zo nodig
flexibiliteit toepassen om in te kunnen spelen op ontwikkeling
van noden. Om te zorgen dat de beschikbaar gestelde middelen
terechtkomen waar deze hardst nodig zijn, werkt de Wereldbank
samen met de WHO, dat namens de VN de wereldwijde respons
op de COVID-19 uitbraak coördineert. Nederland zal bij de
implementatie van het FTCF erop toezien dat de middelen worden
ingezet waar deze het meest nodig zijn. Ook vraagt Nederland de
Bank om extra aandacht te hebben voor de meest kwetsbare
groepen binnen deze landen.
De leden van de VVD-fractie zijn in beginsel positief over een herprioritering binnen de reeds toegekende en gebudgetteerde middelen voor
ontwikkelingssamenwerking- en financiering van verschillende
ontwikkelings- en financieringsinstanties ten behoeve van het aanpakken
van de coronacrisis. Kan de Minister toelichten ten koste van welke
programmaonderdelen de «corona-financiering» van de Wereldbank
wordt gevonden, nu blijkt dat het geld wordt vrijgespeeld door herprioritering? En op welke wijze heeft de aanvullende respons van USD 150
miljard die inmiddels is aangekondigd een impact op andere reeds
lopende projecten? Betreft dit eveneens een herprioritering binnen de
reeds gebudgetteerde middelen?
4. Antwoord van het kabinet:
Landen zullen met additionele financiering uit het FTCF ter
grootte van USD 6 miljard worden ondersteund door IBRD en
IDA. De eerste component van deze publieke sectorenvelop, de
Multi Phased Approach (MPA), beslaat USD 4 miljard en betreft
additionele middelen van IBRD en IDA. De IDA18 Crisis Response
Window (CRW) bevatte reeds USD 328 miljoen en wordt
aangevuld via herschikking van IDA18-middelen. Hiervoor zijn
budgetten geselecteerd die op basis van actuele projecties niet
uitgeput zullen zijn voor het einde van de looptijd van IDA18
(medio 2020). Voor de komende jaren zijn onder IDA19 opnieuw
middelen beschikbaar voor deze budgetten. Voor IBRD geldt dat
het maximale leenvolume in 2020 is vastgesteld op USD 28
miljard, terwijl huidige leenprojecties worden ingeschat tussen
USD 21 miljard en USD 24 miljard. Zodoende is er voldoende
ruimte voor financiering via de FTCF en gaat dit niet ten koste
van andere projecten of programma’s. Zie tabel 1 voor nadere
toelichting.
Verder heeft de Bank op 23 maart jl. aangekondigd de komende
15 maanden USD 150 miljard in te zetten als respons op de
sociale en economische gevolgen van de COVID-19 uitbraak.
Deze inzet is mogelijk door onder meer een deel van de IDA- en
IBRD-financiering uit de toekomstige jaren te naar voren te halen
en de anticrisisbuffer binnen de IBRD (USD 10 miljard) volledig in
te zetten. Dit stelt de Bank in staat om extra anticyclische
financiering te verschaffen en tegelijk binnen de huidige financiële kaders, de Sustainable Annual Lending Limit, te blijven.
Tabel 1. Financieringsbronnen voor Fast Track COVID-19 Facility
FTCF bronnen

Totaal FTCF
• Herschikkingen + gebruik nietgecommitteerde ruimte
w.v. IDA + IBRD

Bedrag in USD
miljoen

FTCF instrumenten

Doelgroepen

14.000

6.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

4

FTCF bronnen

w.v. IBRD
• Gebruik niet-gecommitteerde ruimte
w.v. IDA
Herschikking binnen IDA18 windows
• Bestaande Crisis Window middelen IDA18
• Her-allocatie uit het Private Sector Window
• Her-allocatie uit de set-aside voor Syrische
vluchtelingen in Libanon
• w.v. IBRD + IDA: herschikking binnen
landenprogramma’s/-allocaties
w.v. IFC
• Bestaande middelen uit Global Trade
Finance Program
• Nieuwe middelen uit Working Capital
Solutions
• Uitbreiding van Global Trade Liquidity
Program en Critical Commodities Finance
Program

Bedrag in USD
miljoen

FTCF instrumenten

Doelgroepen

2.700

Projectfinanciering

Midden inkomenslanden

1.293

Projectfinanciering

Lage inkomenslanden

Projectfinanciering

Lage- en middeninkomenslanden

Real Sector Crisis Response
Envelope
Financial
Institutions Response Envelope
Global Trade Liquidity Program en
Critical Commodities Finance
Program

Bedrijven zijnde bestaande IFC
klanten
Financiële instellingen, o.a. op
lokaal niveau
Financiële instellingen zijnde
bestaande partners

328
865
100
2.000
8.000
2.000
2.000
4.000

Ten aanzien van de additionele financiering uit de Fast Track COVID-19
Facility (FTCF) vernemen de leden van de VVD-fractie graag van de
Minister op welke wijze deze respons als adequaat kan worden
omgeschreven wanneer de allocatiemethodiek van deze middelen niet
gebaseerd is op de medische noodzaak of de epidemiologische situatie in
de landen die hierop aanspraak maken, maar alleen op basis van bruto
nationaal product en bevolkingsgrootte. Kan de Minister hier op ingaan?
5. Antwoord van het kabinet:
Middels de voorgestelde allocatiemethodiek te handhaven is de
Wereldbank in staat om snel en effectief middelen beschikbaar te
stellen. Zo zijn er inmiddels 31 landenprogramma’s goedgekeurd
voor financiering. De methodiek kent ook een bovengrens voor
grote middeninkomenslanden en resulteert daarmee in proportioneel meer middelen voor de armste landen. De Bank heeft
daarnaast toegezegd flexibiliteit toe te zullen passen om de door
COVID-19 zwaarst getroffen en armste landen te kunnen steunen.
De Bank maakt steeds een zorgvuldige afweging in de verdeling
van de middelen, met inachtneming van de strategische prioriteitstelling zoals de WHO die aanhoudt. Nederland blijft erop
toezien dat de middelen worden ingezet in landen waar deze het
meest nodig zijn.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister aan te geven hoe de
Wereldbank gekomen is tot de inleg in de FTCF van 14 miljard en een
reservering van 150 miljard ten behoeve van de economische response,
en voor de Multi Phased Approach (MPA) van 4 miljard. Deze leden
vragen de Minister toe te lichten waarom gekozen is voor deze verdeling
van middelen, op deze manier en waarom er gekozen is voor betreffende
hoogte van middelen.
6. Antwoord van het kabinet:
De Wereldbank heeft mede dankzij de recente kapitaalverhoging
voor de IBRD en IFC in 2018, en de 19e middelenaanvulling voor
IDA vooralsnog voldoende financiële slagkracht om de crisis voor
de komende jaren het hoofd te bieden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

5

De inleg in de FTCF, in totaal USD 14 miljard, bestaat uit een
publieke sectorenvelop van USD 6 miljard via IBRD en IDA, en
een private sector envelop van USD 8 miljard via IFC. Deze
bedragen zijn dus tot stand gekomen op basis van beschikbaarheid van middelen op deze termijn. IBRD en IDA besteden
USD 4 miljard via de Multi Phased Approach (MPA) zoals toegelicht in antwoord 4. Het resterende budget van USD 2 miljard
betreft te heralloceren middelen zoals voorzien in bestaande
landenprogramma’s van de Bank. Landen kunnen de Bank
verzoeken deze nog niet bestede middelen nu versneld uit te
keren om in te zetten voor de gezondheidssector. Het budget
voor IFC van UDS 8 miljard is tot stand gekomen naar aanleiding
van inschatting mede op basis van consultaties met klanten
(zowel bedrijven als financiële instellingen).
Verder heeft de Bank op 23 maart jl. aangekondigd de komende
15 maanden USD 150 miljard in te zetten als respons op de
sociale en economische gevolgen van de COVID-19 uitbraak.
Deze inzet is mogelijk door onder meer een deel van de IDA- en
IBRD-financiering uit de toekomstige jaren naar voren te halen en
de anticrisisbuffer binnen de IBRD (USD 10 miljard) volledig in te
zetten. Dit stelt de Bank in staat om extra anticyclische financiering te verschaffen en tegelijk binnen de huidige financiële
kaders, de Sustainable Annual Lending Limit, te blijven.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister hoeveel er inmiddels is
uitgegeven binnen de opgerichte FTCF en aan welke landen. Doel van het
pakket is nationale gezondheidssystemen versterken voor indamming,
diagnose en behandeling van COVID-19. Deze leden vragen de Minister
waar de Wereldbank de meeste problemen in de gezondheidssystemen
signaleert, dus waar het meeste behoefte aan is.
7. Antwoord van het kabinet:
Het is nog niet mogelijk om een compleet beeld te schetsen van
de verdeling en de daarbij behorende bedragen. De WHO heeft
een overzicht van de diverse landen voor wat betreft hun
voorbereiding en volgt de veranderende epidemiologische
situatie op de voet. De Wereldbank werkt nauw samen met de
WHO en heeft toegezegd flexibiliteit toe te passen tijdens deze
pandemie. De Wereldbank signaleert de forse druk op de toch al
zwakke gezondheidssystemen en het belang van inzet op behoud
en ondersteuning van de reguliere zorg in ontwikkelingslanden.
Mondiale problemen met distributiesystemen maken het een
grote uitdaging voor ontwikkelingslanden om persoonlijke
beschermingsmiddelen, zoals mondkapjes, te bemachtigen.
Rijkere landen kopen voorraden tegen hoge prijzen op. Door het
gebrek aan deze beschermingsmiddelen durft gezondheidspersoneel in ontwikkelingslanden niet meer te gaan werken, met
sluiting van gezondheidsfaciliteiten tot gevolg, terwijl de noden
toenemen. Hierdoor neemt ook het vertrouwen in en de kwaliteit
van gezondheidzorg af. De Wereldbank ondersteunt landen bij
onder andere het verkrijgen van persoonlijke beschermingsmiddelen.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister in hoeverre de
Wereldbank inzet op versterking van de medische supply chain en lokale
infrastructuur om er voor te zorgen dat wanneer er een vaccin is
ontwikkeld tegen COVID-19 deze ook in snel tempo verspreid kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

6

8. Antwoord van het kabinet:
De versnelde financiering uit het FTCF is bestemd voor preventie,
detectie en aanpak van de verspreiding van COVID-19, met als
einddoel capaciteitsversterking van gezondheidssystemen.
Hierbij valt te denken aan het creëren van testcapaciteit, het
trainen van gezondheidswerkers en de inkoop van beschermende
materialen. Daarbij heeft de Wereldbank aangegeven het behoud
van reguliere gezondheidsdiensten voorop te stellen, zoals voor
chronische ziektes, SRGR en onderhoud van de cold chain voor
vaccinaties. Hierbij hoort ook het versterken van binnenlandse
distributiekanalen.
In aanvulling op financiële ondersteuning verleent de Bank
technische assistentie. Zo is de Bank betrokken bij het werk van
de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI). Als
onderdeel van deze coalitie van publieke en private partijen, ziet
de Bank zichzelf als vertegenwoordiger van de belangen van
ontwikkelingslanden en zet zich ervoor in dat op het moment dat
een vaccin is ontwikkeld, dit ook tijdig en op grote schaal
beschikbaar kan worden gemaakt in ontwikkelingslanden.
De leden van de CDA-fractie ondersteunen de One Health strategie en
vragen de Minister tijdens de vergadering op te brengen dat voorkomen
moet worden dat reguliere zorg op grote schaal verdrongen wordt door
de bestrijding van COVID-19.
9. Antwoord van het kabinet:
Ik deel de zorg van het CDA en zal tijdens de vergadering het
belang van behoud en ondersteuning van de reguliere zorg
onderstrepen. Programma’s ter bestrijding van COVID-19 moeten
expliciet de doelstelling opnemen van behoud en ondersteuning
van toegankelijkheid tot reguliere gezondheidsdiensten.
Voor de economische respons is de Wereldbank voornemens 150 miljard
in te zetten. De leden van de CDA-fractie vragen de Minister in hoeverre
daar de Nederlandse focusregio’s bij geholpen zijn en op welke manier de
inzet van de Wereldbank als vliegwiel kan dienen voor Nederlandse
uitgaven.
10. Antwoord van het kabinet:
De aandacht van de Wereldbank gaat nu in eerste instantie uit
naar de directe bestrijding van COVID-19. Binnenkort vindt
verdere besluitvorming plaats over de reactie op de sociale en
economische gevolgen van COVID-19. Daarbij is de Nederlandse
inzet – naast de focus op landen met de grootste noden –
onverkort om de inzet van de Bank in lijn te brengen met het
staande BHOS-beleid, waarbij het bijdragen aan het behalen van
de SDG’s het uitgangspunt blijft en Nederland bijzondere
aandacht heeft voor kwetsbare groepen en de focusregio’s.
Deze leden vragen of de Minister de exitscenario’s die de Wereldbank aan
het opzetten is met het Internationaal Monetair Fonds (IMF) kan delen met
de Kamer zodra deze beschikbaar zijn en daarbij kan aangeven hoe dit
aansluit op Nederlands beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

7

11. Antwoord van het kabinet:
Momenteel gaat de focus van IMF en WB naar het beschikbaar
stellen van instrumentarium om landen en bedrijven te ondersteunen bij de gevolgen van de crisis tegen de achtergrond van
steeds verslechterende economische scenario’s. Bij de inzet van
crisispakketten heeft Nederland ingezet op de tijdigheid en
tijdelijkheid ervan. Zo zal de Wereldbank USD 150 miljard
beschikbaar stellen gedurende 15 maanden. Nederland vindt het
helpen bij de noden en flexibiliteit om de inzet aan te passen aan
de economische en gezondheidsontwikkelingen nu prioritair en
kan nu nog geen inzicht bieden in de exitscenario’s.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister in hoeverre de middeninkomenslanden op individueel niveau, dus op niveau van de kleine
ondernemers, steunmaatregelen worden verleend. De leden van de
CDA-fractie vinden het van groot belang dat er wordt ingezet op de
schuldenhoudbaarheid en schuldenmanagement.
12. Antwoord van het kabinet:
Via de Fast Track COVID-19 Facility stelt de International Finance
Corporation (IFC) USD 8 miljard beschikbaar aan de private
sector. Doelstelling van deze financiering is het in stand houden
van banen en het beperken van economische schade aan microen midden- en kleinbedrijf. Financiering ter waarde van USD 6
miljard is gericht op financiële instellingen op lokaal niveau, die
daarmee nieuwe kredietlijnen voor met name MKB op kunnen
zetten voor handelsfinanciering en werkkapitaal. De overige USD
2 miljard gaat direct naar bedrijven die reeds bestaande klanten
van IFC zijn. Deze steunmaatregelen gelden voor financiële
instellingen in zowel middeninkomenslanden, opkomende
economieën als ontwikkelingslanden.
Maandelijks zal de Raad van Bewindvoerders (RvB) van de Wereldbank
geïnformeerd worden over de lopende en aankomende activiteiten en de
RvB zal toestemming moeten geven voor bestedingen boven de 100
miljard. De leden van de CDA-fractie vragen de Minister toe te lichten in
hoeverre Nederland daarin meebeslist. Is er sprake van Nederlandse
ambtelijke vertegenwoordiging in de RvB of heeft de Minister op enig
moment controlerende taken?
13. Antwoord van het kabinet:
De Raad van Bewindvoerders van de Wereldbank zal toestemming
moeten geven voor bestedingen boven USD 100 miljoen.
Nederland heeft een permanente zetel in de Raad van Bewindvoerders, het dagelijks bestuur van de Wereldbank, en beslist
daarover mee. Dit gebeurt uiteraard in lijn met de Nederlandse
inzet, zoals geformuleerd in onder meer de inzetbrief en in nauwe
afstemming tussen de Ministeries van Financiën en Buitenlandse
Zaken. De Nederlandse bewindvoerder is namens de Ministers
van Financiën en BHOS, en de bredere kiesgroep, verantwoordelijk voor alle onderdelen van de Wereldbank Groep en ziet toe
op lopende en aankomende activiteiten. De kiesgroep bestaat,
naast Nederland, uit Armenië, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije,
Kroatië, Cyprus, Georgië, Israël, Macedonië, Moldavië, Montenegro, Roemenië en Oekraïne. Daarnaast neemt de Minister van
BHOS namens Nederland deel aan het ministeriële forum tijdens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

8

de Voorjaarsvergadering, waarin de aandeelhouders van de
Wereldbank brede strategische sturing zullen geven.
De leden van de CDA-fractie vragen de Minister in hoeverre de Nederlandse Antillen ook aanspraak maken op de middelen uit de verschillende
fondsen van de Wereldbank.
14. Antwoord van het kabinet:
De Caribische landen binnen het Koninkrijk (Aruba, Sint Maarten
en Curaçao) kunnen geen aanspraak maken op de fondsen van de
Wereldbank. Dit komt door hun status als onderdeel van het
Koninkrijk, waardoor ze niet tot de lage- of middeninkomenslanden van de wereld behoren. Aan landen die niet in aanmerking
komen voor fondsen biedt de Bank op verzoek en tegen
vergoeding technische assistentie aan.
De leden van de D66-fractie namen verheugd kennis van de USD 14
miljard die met de FTCF op korte termijn is vrijgemaakt voor preventie,
detectie en aanpak van de verspreiding van het virus en om bedrijven te
ondersteunen bij het adresseren van de financiële impact van het virus. In
hoeverre verhoudt de aangekondigde EUR 100 miljoen van het kabinet
zich tot de inzet van de FTCF van de Wereldbank?
15. Antwoord van het kabinet:
De FTCF wordt gefinancierd uit bestaande middelen van de
Wereldbank. Dit is onder andere mogelijk door de reeds gedane
bijdragen van onder andere Nederland aan IDA18 en het kapitaal
van IBRD en IFC. De aangekondigde EUR 100 miljoen is een
Nederlandse bilaterale bijdrage en staat dus los van het FTCF.
Niettemin verdient de preventie, detectie en aanpak van de
verspreiding van het virus in ogen van het kabinet een extra
impuls. Daarom zal het kabinet als onderdeel van het EUR 100
miljoen steunpakket een bedrag van EUR 10 miljoen bijdragen
aan de Global Financing Facility (GFF). De GFF wordt beheerd
door de Wereldbank en via deze faciliteit worden gezondheidssystemen in lage-inkomenslanden versterkt, met specifieke aandacht
voor de meest kwetsbare groepen. Deze bijdrage van EUR 10
miljoen richt zich op het versterken van basiszorg voor COVID-19
patiënten en voor moeder- en kindzorg.
De aan het woord zijnde leden staan tevens positief tegenover de nauwe
EU-coördinatie binnen de Raad van Bestuur (RvB) van de Wereldbank.1 Is
de uitkomst van de FTCF van USD 14 miljard conform de inzet van de
EU-coördinatie? Zo nee, welke EU-eisen zijn niet ingewilligd?
16. Antwoord van het kabinet:
Op initiatief van Nederland, als huidige voorzitter van het
EU-overleg, hebben de Europese bewindvoerders voorafgaand
aan de RvB-bijeenkomst, waarin het eerste pakket van projecten
onder het Wereldbank Fast Track COVID-19 Response is goedgekeurd, een gezamenlijke verklaring ingediend. Hierin is volledige
steun uitgesproken voor de FTCF en de eerste projecten.
Daarnaast is er een aantal punten waar de EU-coördinatie
specifiek de aandacht van de Bank voor heeft gevraagd en
1

Kamerstuk 21 501-04, nr. 229

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

9

waarop het Management positief heeft gereageerd. Zo is opnieuw
het belang onderstreept van goede coördinatie met de WHO, in
het bijzonder op landenniveau. Ook is toelichting gevraagd over
de keuze van financiële instrumenten in relatie tot schuldhoudbaarheid, waar de Bank naar tevredenheid op heeft geantwoord
(zie tevens antwoord 24 voor verder detail). Tenslotte is
verwelkomd dat sociale vangnetten en cash transfers reeds
worden ingezet om de economische gevolgen voor de armste en
meest kwetsbare bevolkingsgroepen te mitigeren. De EU heeft
daarbij gevraagd om extra aandacht te houden voor deze
groepen, met oog voor de positie van vrouwen.
Kan de Minister aangeven wat de EU-inzet wordt voor de uitwerking van
het financieringspakket van USD 150 miljard van de Wereldbank?
17. Antwoord van het kabinet:
De contouren van het financieringspakket van USD 150 miljard
zijn informeel in de Raad van Bewindvoerders besproken.
Europese bewindvoerders roepen de Wereldbank op om bij de
uitwerking de financiering zo goed mogelijk te laten aansluiten
op de analyses van de noden en daarbij het principe van «recover
better», zoals aangehaald door de secretaris-generaal van de VN,
hoog te houden door duurzaam en inclusief economisch herstel
na te streven. Zij vragen daarbij specifiek de ambities voor
duurzaamheid en klimaatimpact, schuldhoudbaarheid en de
effecten op de positie van jongeren, vrouwen en andere kwetsbare groepen niet uit het oog te verliezen. Het behalen van SDG’s
staat daarbij voorop. Bij de aankomende formele discussies over
het pakket zal Nederland het belang van deze punten blijven
benadrukken en op afstemming van deze inzet in
EU-coördinatieverband inzetten.
De Minister verwijst in haar brief naar de verklaring van Wereldbank
President David Malpass over de extra middelen. In diezelfde verklaring
stelt Malpass dat landen structurele hervormingen gericht op marktliberalisering moeten doorvoeren. In het verslag van het schriftelijk overleg
over de Raad Buitenlandse Zaken Ontwikkelingssamenwerking
(Kamerstuk 21 501-04, nr. 229) stelde de Minister dat de Wereldbank geen
specifieke economische of politieke voorwaarden zal verbinden aan het
verlenen van financiering in deze crisis. Hoe duidt de Minister dan deze
uitspraken van de heer Malpass, zo vragen de leden van de GroenLinksfractie. En is zij bereid om er bij de Voorjaarsvergadering op aan te
dringen dat er bij het gehele financieringspakket van USD 150 miljard
weliswaar wordt ingezet op transparantie-gerelateerde voorwaarden,
maar niet op economische hervormingseisen?
18. Antwoord van het kabinet:
Aan het FTCF van USD 14 miljard zijn, zoals ik eerder schreef,
geen voorwaarden verbonden. De komende periode wordt het
steunpakket van USD 150 miljard voor de komende 15 maanden
verder ontwikkeld. Voor de Wereldbank geldt als uitgangspunt
dat de inzet van het steunpakket bijdraagt aan economische,
financiële en crisisweerbaarheid van landen. De Nederlandse
inzet is er daarbij op gericht de programma’s zo in te richten dat
landen zo snel mogelijk op sociaal- en economisch gebied worden
ondersteund, daar waar de behoeften het grootst zijn, met
speciale aandacht voor de meest kwetsbare groepen. Het
uitgangspunt daarbij is «to build back better», naar een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

10

duurzame en inclusieve economie. We vragen de Bank aandacht
te hebben voor klimaatverandering en duurzaamheid, schuldhoudbaarheid, kansen voor jongeren en om gendersensitief te
opereren.
De leden van de GroenLinks-fractie delen de zorgen over de gevolgen van
de crisis voor de private sector en werknemers in ontwikkelingslanden en
zijn dan ook tevreden dat deze zullen worden ondersteund via de Fast
Track COVID-19 Facility. Is de Minister bereid om ervoor te pleiten dat
ondersteuning aan bedrijven via de International Finance Corporation
(IFC) gepaard gaat met voorwaarden op het gebied van behoud van
werknemers, om zo ontslagen zoveel mogelijk te vermijden?
19. Antwoord van het kabinet:
De financiering die IFC via de Fast Track COVID-19 Facility
beschikbaar stelt, zijn leningen om bedrijven te ondersteunen die
kwetsbaar zijn voor de crisis, bijvoorbeeld door de afhankelijkheid van verstoorde waardeketens en arbeidsmarkten. Door de
financiering van de IFC worden bedrijven in staat gesteld hun
onderneming voort te zetten. De steun is er inderdaad ook, maar
niet alleen, op gericht dat deze bedrijven werkgelegenheid
kunnen blijven bieden en helpt voorkomen dat er banen verloren
gaan. USD 6 miljard van de IFC envelop wordt aangewend via de
Financial Institutions Response Envelope, waarmee financiële
instellingen, waaronder lokale banken, nieuwe kredietlijnen voor
met name MKB op kunnen zetten voor handelsfinanciering en
werkkapitaal. Hierbij geldt dat zij reeds een goede beoordeling
moeten hebben conform het Environmental and Social
Framework van IFC.
In hoeverre houdt de Wereldbank bij de ondersteuning van de private
sector vast aan gebruikelijke richtlijnen wat betreft concessionaliteit en
financieel rendement? Is de Minister bereid om te pleiten voor een
tijdelijke versoepeling van die richtlijnen?
20. Antwoord van het kabinet:
De gebruikelijke richtlijnen hiervoor worden door de Wereldbank
gehandhaafd. Het gaat er in deze fase onder meer om het
verschaffen van noodliquiditeit en werkkapitaalfinanciering. De
Wereldbank werkt daarbij zoveel mogelijk additioneel aan de
markt en verschaft deze financieringsmogelijkheden wanneer
bedrijven geen normale toegang hebben tot commerciële
financiële instellingen. Bij het bepalen van de voorwaarden wordt
rekening gehouden met de risico’s die de Wereldbank aangaan.
Daarbij hanteert de Wereldbank in sommige gevallen gunstigere
voorwaarden zoals rentekortingen en langere looptijden, bijvoorbeeld wanneer het klimaatvriendelijke projecten betreft.
Op welke basis is gekomen tot het bedrag van USD 8 miljard aan extra
financiering om bedrijven te ondersteunen en verwacht het kabinet dat dit
voldoende zal zijn?
21. Antwoord van het kabinet:
Het budget voor IFC van UDS 8 miljard is zo ingeschat mede op
basis van consultaties met klanten (zowel bedrijven als financiële
instellingen). Na initiële aankondiging van USD 6 miljard is op
basis van nadere discussie met multinationale financiële instel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

11

lingen vastgesteld dat er meer vraag was naar financiering via
het Global Trade Liquidity Program. Deze financiering is
vervolgens opgehoogd met USD 2 miljard, naar een totaal budget
van USD 8 miljard beschikbaar voor de komende twee jaar. Op dit
moment zijn de economische gevolgen nog onvoldoende duidelijk
om in te schatten in hoeverre deze inzet voldoende zal zijn.
Is de Minister bereid om er bij de Wereldbank op aan te dringen dat de
Real Sector Crisis Envelope ook open wordt gesteld voor belangrijke
bedrijven in minst-ontwikkelde landen die nog geen klant bij de IFC zijn?
22. Antwoord van het kabinet:
Deze bedrijven hebben reeds toegang tot IFC-financiering via de
Fast Track COVID-19 Facility. Via financiële instellingen kunnen
zij, ook als zij niet eerder van deze middelen gebruik hebben
gemaakt, een beroep doen op financiering. Uit de Financial
Institutions Response Envelop worden Working Capital Solutions
leningen verstrekt, die er specifiek op gericht zijn om via klant
financiële instellingen bedrijven in opkomende economieën en
ontwikkelingslanden te helpen die als gevolg van de crisis moeite
hebben overeind te blijven.
In het algemeen vragen de leden van de SP-fractie zich af waar het
vrijgemaakte geld voor de FTCF nu precies vandaan komt. Er wordt in
wisselende termen over gesproken; in de inleiding is te lezen dat het gaat
om «vrijspelen van middelen binnen de bestaande financiële ruimte»
(Kamerstuk 26 234, nr. 235, p. 1) terwijl op pagina 3 staat dat het geld
«deels nieuw» is. Kan de Minister duidelijkheid verschaffen door via een
tabeloverzicht te duiden welk geld van welk potje komt en aan welke
doelgroep het toekomt? Is zij bereid hetzelfde te doen voor de 150 miljard
dollar die daarnaast nog wordt vrijgemaakt voor de economische
gevolgen?
23. Antwoord van het kabinet:
Zie antwoord op vraag 4.
Bovendien is voor de leden van de SP-fractie niet helemaal helder of er
ook financiële instrumenten worden vrijgespeeld binnen de FTCT die geen
lening-vorm betreffen, maar gift zijn? En zo ja, op welke doelgroep zijn
deze gericht?
24. Antwoord van het kabinet:
Voor lage inkomenslanden gelden reeds zeer concessionele
voorwaarden voor de financiële instrumenten die zij ontvangen
via de International Development Association (IDA). Afhankelijk
van de schuldhoudbaarheidssituatie van een land, wordt vastgesteld of een land in aanmerking komt voor een schenking (in
geval van hoog risico van debt distress) of een gedeeltelijke
schenking (als er sprake is van medium risico). De leningen die
worden verstrekt aan landen met een laag risico op debt distress,
worden tevens ingericht om bij te dragen aan schuldhoudbaarheid. IDA zal komende 15 maanden naar verwachting USD 50
miljard aan nieuwe financiering verstrekken, waarvan ongeveer
de helft in de vorm van een schenking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

12

Lezen de leden van de SP-fractie correct dat alle aan ontwikkelingslanden
gerichte financieringsinstrumenten een vorm van lening betreft? Heeft het
niet de voorkeur in deze crisistijd om voor financieringsinstrumenten te
kiezen die niet verder bijdragen aan de schuldenlast, vragen de leden van
de SP-fractie?
25. Antwoord van het kabinet:
De financieringsinstrumenten betreffen zowel leningen als
schenkingen, zie tevens antwoord 24. Meer dan de helft van de
actieve IDA-landen ontvangen alle of de helft van IDA-financiering met giftvoorwaarden. Zodoende biedt IDA al automatische schuldverlichting door schenkingen of zeer concessionele
leningen te verstrekken aan landen die met schuldproblemen
kampen. Daarmee is de Bank reeds verantwoordelijk voor een
zeer aanzienlijke netto financieringsstroom naar IDA landen de
komende maanden.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat er een pakket van USD 14
miljard ingezet gaat worden om in de eerste plaats de nationale gezondheidssystemen te versterken voor indamming, diagnostisering en
behandeling van de ziekte. In de tweede plaats zal het bedrijven en hun
werknemers ondersteunen die worden geraakt door de economische
gevolgen van de verspreiding van COVID-19. Van de 14 miljard wordt het
merendeel, 8 miljard, ingezet via de IFC om private bedrijven te ondersteunen. Hoe verhoudt zich dit tot het in de eerste plaats versterken van
de gezondheidszorg?
26. Antwoord van het kabinet:
Het financieringspakket voor de Fast Track COVID-19 Facility
(FCTF) van USD 14 miljard ondersteunt in de directe noden die
ontstaan als gevolg van COVID-19. De invulling van de FCTF is
gestoeld op het Strategic Preparedness and Response Plan
(SPRP) in lijn met de aanpak van de WHO. Naast de grootschalige
impact op de gezondheidszorg, zijn de gevolgen groot voor de
private sector, ook in landen waar nog beperkte besmetting is.
IFC steunt daarom de sectoren die het hardst getroffen worden
door de gezondheidscrisis (zoals het midden- en kleinbedrijf) en
de economische gevolgen daarvan, bijvoorbeeld door de
verstoring van handel en toeleveringsketens of lock downs en
uitblijvend toerisme.
Daarnaast is het belangrijk op te merken dat de Wereldbank ook
een steunpakket van USD 150 miljard voor de komende 15
maanden heeft aangekondigd, waarbij het merendeel zal worden
ingezet om landen te ondersteunen.
Hoe wordt omgegaan met het tegengaan van de economische gevolgen
van COVID-19 met betrekking tot de informele sector, waarin ook veel
vrouwen werkzaam zijn?
27. Antwoord van het kabinet:
Mondiaal gezien, werkt 58,1% van de vrouwen in de informele
sector. In Afrika ligt dit percentage inclusief de landbouwsector
op 89,7%2. De informele sector wordt extra hard geraakt door de
2

https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/documents/publication/
wcms_626831.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

13

zogenaamde lockdowns. Mensen die in de informele sector
werkzaam zijn, hebben in veel gevallen geen buffer of toegang
tot krediet en moeten er, ondanks de lockdowns, dus dagelijks op
uit om in hun levensonderhoud te voorzien. De Nederlandse inzet
is erop gericht dat de programma’s van de Wereldbankgroep
gender-responsief zijn en dus aandacht hebben voor de rol van
vrouwen en de kwetsbare positie van vrouwen en daarnaast in
algemene zin de meest kwetsbare groepen bereiken. Social
safety nets, programma’s bestaand uit cash transfers voor de
meest kwetsbare groepen, zullen onderdeel uitmaken van het
sociaaleconomische responspakket van de Bank.
De leden van de PvdA-fractie vragen of het juist is dat bij de inzet van de
8 miljard van IFC die naar private bedrijven gaat wel blijft gelden dat de
regels van Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO) en afspraken omtrent Internationaal Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen (IMVO) blijven gelden alsmede het belang van de Duurzame
Ontwikkelingsdoelen (SDG’s)?
28. Antwoord van het kabinet:
De Wereldbank heeft onverkort aandacht voor bescherming van
mens en milieu, gender en integriteitsaspecten in onder FTCF
gefinancierde projecten, conform de regels van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en
gemaakte afspraken omtrent Internationaal Verantwoord
Ondernemen (IMVO), alsmede in het belang van de SDG’s.
Ook zijn deze leden benieuwd of een deel van dit ter ondersteuning van
werknemers zal worden ingezet, bijvoorbeeld via betaald ziekteverlof of
steun voor de zorg van kinderen? Is de Minister bereid hiervoor te pleiten,
of te pleiten voor meer transparantie over de besteding?
29. Antwoord van het kabinet:
Zie tevens antwoord op vraag 19. Door de financiering van de IFC
worden bedrijven in staat gesteld hun onderneming voort te
zetten. De steun helpt voorkomen dat werknemers hun banen en
bijbehorende arbeidsvoorwaarden verliezen. IFC rapporteert
maandelijks aan de Board over de IFC inzet in het kader van de
Fast Track COVID-19 Facility. In de monitoring wordt onder meer
aandacht besteed aan welke regio’s en landen zijn bereikt met de
inzet van de middelen, het aantal klanten, aantal en type
doelgroepen dat bereikt is. Indien de verstrekte informatie
onvoldoende inzicht geeft in de inzet van IFC, zal om nadere
toelichting worden gevraagd.
Tevens roept Nederland op tot extra aandacht voor vrouwen en
jeugd in de inzet via de IBRD en IDA. In het bijzonder gebruik van
sociale vangnetten en cash transfers kunnen dienen om
werknemers extra te ondersteunen.
En in dit licht, is de Minister bereid bij de Wereldbank te bepleiten –
bijvoorbeeld in de vorm van subsidies – dat er naast de financiering van
de gezondheidsstelsels middelen komen die ingezet kunnen worden om
universele, of ten minste verbeterde sociale bescherming, educatie en
zorg voor kinderen te bieden? Dit zou vrouwen kunnen ontlasten en
jongeren en kwetsbare groepen ten goede komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

14

De leden van de PvdA-fractie vragen hoe er bij de inzet van het geld als
respons op de economische gevolgen van de COVID-19 uitbraak rekening
kan worden gehouden, niet alleen met bedrijven die wereldwijd hard
getroffen worden, maar ook (en vooral) met kwetsbare werknemers.
Bijvoorbeeld de werknemers onderaan de sierteelt- of textielketen. Hoe
wordt er rekening gehouden met deze voornamelijk vrouwelijke werknemers die met verlof worden gestuurd of worden ontslagen terwijl ze
geen spaargeld of vangnet hebben?
30. Antwoord van het kabinet:
Voor Nederland is het uitgangspunt dat de financiering
terechtkomt waar de sociale en economische noden het hoogst
zijn. Ook vraagt Nederland de Bank daarbij aandacht te hebben
voor het «build back better» principe, met aandacht voor
klimaatverandering en duurzaamheid, schuldhoudbaarheid,
kansen voor jongeren en om gender responsief (zie vraag 27) te
opereren.
Wat Nederland betreft dient het sociaaleconomische responspakket van de Wereldbank zich te richten op het beschermen van
de meest armen en kwetsbaren, via onder meer sociale vangnetten en het versterken van economische weerbaarheid. Cash
transfers en andere vormen van social safety nets, waarvan de
opschaling is voorzien onder de Wereldbankrespons, kunnen
bijdragen aan het mitigeren van de economische impact voor de
armste en meest kwetsbare groepen in gemeenschappen.
De leden van de PvdA-fractie steunen in het bijzonder de inzet van de
Minister om specifiek aandacht te vragen voor de effecten op onder
andere vrouwen, kan de Minister aangeven of zij hierbij al concrete ideeën
heeft en wat de inzet zal zijn?
31. Antwoord van het kabinet:
Het kabinet vindt het belangrijk dat genderanalyses onderdeel
zijn van de COVID-19 respons. Nederland onderstreept dit in
internationaal verband, bijvoorbeeld richting EU-partners, maar
ook in de beleidsdialoog met VN-organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie.
Nederland bepleit het belang van aandacht voor vrouwenrechten
en gendergelijkheid in de voorbereiding op een uitbraak, tijdens
de bestrijding, maar ook in de fase van herstel van de epidemie.
Inzet hierbij is dat zowel de rol van vrouwen maar ook hun
specifieke kwetsbaarheid, bijvoorbeeld in het geval van de
toename in huiselijk geweld tijdens lockdowns, voldoende wordt
meegenomen bij besluitvorming over COVID-19 respons, het
vormgeven van concrete programma’s en de uitvoering daarvan.
Tevens bepleit Nederland een belangrijke rol van UN Women om
goede integratie van gender in de VN brede COVID-19 respons te
ondersteunen, zowel op centraal als landenniveau.
Het Global Humanitarian Response Plan COVID-19 benoemt zelf
ook, mede op aandringen van Nederland, het belang van
aandacht voor kwetsbare groepen inclusief vrouwen en meisjes
in kwetsbare omstandigheden. Ook in EU-verband pleit Nederland
voor extra aandacht voor kwetsbare groepen. Tijdens de
Development Committee zal Nederland vragen om oog te houden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

15

voor de impact van COVID-19 op vrouwen en meisjes en gendergelijkheid, en de aanpak hierop aan te passen.
Schuldhoudbaarheid
Met betrekking tot de kwestie van kwijtschelding van schulden hebben de
leden van de VVD-fractie een zeer kritische houding. De ervaring met
eerdere schuldenverlichtingsinitiatieven leert namelijk dat dit geen
duurzame oplossing is, maar schuldenratio’s in de loop der jaren steeds
weer oplopen. De wereldwijde coronacrisis zal de schuldenpositie van
armere landen naar verwachting op korte termijn doen verslechteren,
maar is niet van invloed op de reeds voor de coronacrisis ontstane
schuldenpositie van armere landen. Deelt de Minister de observatie dat
schuldenverlichtingsinitiatieven geen duurzame oplossing zijn gebleken
voor de schuldenpositie van armere landen en dat bij toekomstige
dergelijke initiatieven een onderscheid gemaakt dient te worden tussen
schulden ontstaan voor en na de coronacrisis?
32. Antwoord van het kabinet:
De ervaringen met eerdere schuldkwijtscheldingen zijn gemengd.
Voor een aantal ontwikkelingslanden waarvan de schulden in
eerdere schuldverlichtingsinitiatieven grotendeels zijn kwijtgescholden, lijken schuldposities blijvend op een duurzaam niveau
gebleven. Daartegenover staat echter een grote groep landen die
opnieuw veel schuld zijn aangegaan en waarvoor een onhoudbaar
schuldenniveau dreigt of reeds is bereikt. Al voor het uitbreken
van de COVID-19-pandemie maakte Nederland zich zorgen over
de laatste groep landen. Daarom heeft Nederland zich in verschillende fora (waaronder onderhandelingen over IDA19) zich ingezet
voor meer technische assistentie ten behoeve van ondersteuning
op het gebied van schuldmanagement, om landen beter in staat
te stellen hun schuldenniveaus blijvend op een duurzaam niveau
te houden. De Wereldbank en het IMF spelen daarbij een belangrijke rol en IDA19 zet hier extra op in. Ook is Nederland een van
de voornaamste donoren aan trust funds gericht op het bevorderen van verantwoord schuldmanagement.
De uitbraak van COVID-19 zal naar verwachting leiden tot een
verslechtering van de schuldpositie van ontwikkelingslanden. Om
zo veel mogelijk het risico op schuldencrises in de meest
kwetsbare landen (IDA-landen) als gevolg van de pandemie te
mitigeren op de korte termijn hebben de Club van Parijs en G20
een voorstel voor de opschorting van schuldendienstbetalingen
(«moratorium») voor IDA-landen uitgewerkt. Ontwikkelingslanden krijgen daardoor de gelegenheid om de vrijgevallen
middelen te gebruiken voor de bestrijding van het virus en de
negatieve economische gevolgen daarvan. Van deze landen wordt
verwacht dat deze eerdergenoemde middelen dan ook gebruiken
ten behoeve van gezondheids- en andere «sociale» uitgaven, dat
zij schuldentransparantie betrachten en alleen nieuwe nietconcessionele schuld aangaan indien IMF en Wereldbank dit
prudent achten. Daarnaast worden crediteuren die niet aangesloten zijn bij de G20 of Club van Parijs en private crediteuren
opgeroepen om mee te doen aan dit initiatief. Met deze maatregelen wordt gepoogd daarmee een nieuwe schuldencrisis te
voorkomen en zo het risico dat een toekomstige schuldkwijtschelding noodzakelijk is te verkleinen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

16

In de komende 15 maanden heeft IDA 50 miljard concessionele
financiering voor IDA-landen beschikbaar, waarvan ongeveer de
helft in de vorm van een schenking. Ook heeft het IMF met het
oog op zorgen omtrent schuldhoudbaarheid daarnaast het
Catastrophe Containment and Relief Trust (CCRT), dat door
middel van giften het IMF in staat stelt tijdelijk de schuldendienst
van kwetsbare landen aan het IMF kwijt te schelden. Nederland
draagt hier vanuit de BHOS-begroting ook aan bij.
Kan de Minister toelichten hoe de «gerichte aanwending van schuld
gerelateerde financiering» in dit verband concreet uitpakt?
33. Antwoord van het kabinet:
Naast het voorkomen van onhoudbare schuldenniveaus is het van
belang dat landen schulden aanwenden voor investeringen die
leiden tot productiviteitswinsten. Onlangs constateerde het IMF
dat lage-inkomenslanden geleende bedragen in de praktijk lang
niet altijd productief aanwenden.3 Het is van belang dat landen
leenprogramma’s nadrukkelijker verbinden aan nationale ontwikkelingsstrategieën en zo wel zorgen voor productiviteitswinst.
In het verlengde van het bovenstaande benadrukken de voorgenoemde
leden dat betrokkenheid van alle lenende landen bij schuldverlichtingsinitiatieven cruciaal is. Onderstreept de Minister deze stelling?
34. Antwoord van het kabinet:
Ja. Nederland zet in op brede betrokkenheid van lenende landen
om de effectiviteit van schuldverlichtingsinitiatieven te vergroten
en om solidariteit onder crediteuren te waarborgen.
Kan zij toelichten waar zij concreet op doelt met «niet-traditionele
crediteuren»?
35. Antwoord van het kabinet:
Met niet-traditionele crediteuren wordt gedoeld op (nieuwe)
bilaterale (geen lid van de Club van Parijs) en private crediteuren
(zoals commodity traders). In het verleden waren de voornaamst
lenende landen verenigd in de Club van Parijs. Door de economische ontwikkeling zijn ook andere landen dan de leden van de
Club van Parijs de afgelopen jaren steeds relevantere leningsverstrekkers geworden. Dit zijn bijvoorbeeld landen in Azië en het
Midden-Oosten, waaronder China en Saudi-Arabië. Daarnaast
hebben meer lage inkomenslanden het afgelopen decennium de
kapitaalmarkt betreden en zijn private crediteuren daardoor in
toenemende mate houders van schuld in lage inkomenslanden.
Deelt zij de verder de stelling dat van schuldverlichting geen sprake kan
zijn zolang daarbij niet ook schulden met minder verantwoorde leningsvoorwaarden van dergelijke crediteuren, zoals China, betrokken worden?

3

https://www.imf.org/en/Publications/Policy-Papers/Issues/2019/12/11/MacroeconomicDevelopments-and-Prospects-in-Low-Income-Developing-Countries-2019-48872

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

17

36. Antwoord van het kabinet:
Het kabinet vindt het belangrijk dat crediteuren solidair optreden
bij een schuldverlichting, onafhankelijk van eventueel lidmaatschap van de Club van Parijs. Door onder dezelfde voorwaarden
schuldverlichting te verstrekken, worden de kosten daarvan
immers naar rato verdeeld. Tevens kan zo voorkomen worden dat
de door schuldverlichting nieuw ontstane betaalcapaciteit ten
goede komt aan de crediteuren die daar niet aan hebben deelgenomen. Daarom vindt Nederland een deelname van private
crediteuren wenselijk, waarbij er wel voor moet worden gezorgd
dat lenende landen markttoegang behouden. De mogelijke
drukmiddelen om private crediteuren te betrekken, zonder
negatieve gevolgen voor de debiteur, zijn beperkt. Daarom zet de
Club van Parijs in op actieve samenwerking met het Institute for
International Finance (IIF), waarin een significant aantal private
crediteuren vertegenwoordigd is.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd om te lezen dat Nederland
positief staat tegenover het voorstel van het IMF en de Wereldbank voor
uitstel van rentebetalingen en aflossingen.4 Heeft Nederland zelf bilaterale
kredietverstrekkingen waar dit voorstel op van toepassing is?
37. Antwoord van het kabinet:
De Club van Parijs en G20 presenteerden recent een voorstel voor
de opschorting van schuldendienstbetalingen voor IDA-landen.
Voor Nederland valt de portefeuille van de Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden (NIO) binnen de reikwijdte
van de regeling, alsmede enkele vorderingen als gevolg van
schadezaken onder de exportkredietverzekering. De NIO
verstrekt geen nieuwe bilaterale kredieten, maar bevat lopende
leningen waarop nog wordt afgelost.
Zijn er al verzoeken tot uitstel van betaling geweest en hoe heeft
Nederland hierop gereageerd?
38. Antwoord van het kabinet:
Er zijn zeer recent enkele verzoeken tot schuldverlichting
ontvangen door het secretariaat van de Club van Parijs met
verwijzing naar de economische impact van COVID-19. Deze
worden nu door de Club in behandeling genomen en Nederland
zal reageren zodra het Clubsecretariaat daarom verzoekt.
Daarnaast steunt Nederland het voorstel van de Club van Parijs
en de G20 voor een tijdelijke opschorting van schuldendienstbetalingen aan IDA-landen, die naar verwachting per 1 mei 2020 in
werking zal treden en tot aanvragen zal leiden.
Het kabinet geeft aan5 dat Nederland niet inzet om verregaande
voorwaarden ten aanzien van economische hervormingen aan het
betalingsmoratorium te verbinden. Welke voorwaarden zouden er volgens
Nederland wel aan het betalingsmoratorium verbonden moeten worden?

4

https://www.worldbank.org/en/news/statement/2020/03/25/joint-statement-from-the-worldbank-group-and-the-international-monetary-fund-regarding-a-call-to-action-on-the-debt-of-idacountries
5
Kamerstuk 21 501-04, nr. 229

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

18

39. Antwoord van het kabinet:
Een opschorting van schuldendienstbetalingen voor IDA-landen is
nadrukkelijk bedoeld als tijdelijke crisismaatregel. Doel hiervan is
om landen die in aanmerking komen voor financiering uit IDA, de
IDA-landen, de gelegenheid te geven om de hierdoor vrijgevallen
middelen te gebruiken voor de bestrijding van het virus en om de
negatieve economische effecten van de pandemie op te vangen.
Nederland is dan ook van mening dat een koppeling van het
initiatief aan het verhogen van sociale- en gezondheidszorguitgaven, met advies van het IMF en de Wereldbank over hoe dit
optimaal vorm te geven, het uiteindelijke doel zou ondersteunen.
Daarnaast is Nederland voorstander van voorwaarden op het
gebied van transparantie over de schuldensituatie, uiteraard
binnen wat er redelijkerwijs in de crisistijd van ontvangende
landen verwacht kan worden. Dit geldt ook voor het niet aangaan
van nieuwe niet-concessionele schulden die niet binnen het
afgesproken schuldlimietenraamwerk van het IMF vallen.
De leden van de GroenLinks-fractie delen de zorgen over het oplopende
deel van niet-concessionele financiering in veel lage inkomenslanden. Wat
is het kabinet van plan om in te brengen bij de Voorjaarsvergadering van
de Wereldbank om deze zorg te adresseren?
40. Antwoord van het kabinet:
Het kabinet deelt de zorg over het oplopende deel van niet-concessionele financiering in lage inkomenslanden (LIC’s). In
algemene zin zal Nederland zorgen uiten over de schuldensituatie
in veel van de opkomende markten (EME’s) en LIC’s. Ook zal
Nederland aandacht vragen voor het verhogen van transparantie
en houdbaarheid van schuldposities. Verder zal Nederland
onderstrepen dat de Wereldbank en het IMF cruciale partners zijn
in de ondersteuning van deze landen om escalatie van schulden
te voorkomen, om transparantie te vergroten en hervormingen
door te voeren die zullen bijdragen aan domestic resource
mobilisation. Ook zal Nederland aandringen op beter schuldmanagement en het onderzoeken van maatregelen die kunnen leiden
tot een betere verhouding tussen aangegane schulden en
economische groei.
Deze leden zijn blij om te vernemen dat Nederland in principe positief
staat tegenover het voorstel tot uitstel van rentebetalingen en aflossingen
voor ontwikkelingslanden. Op welke wijze kunnen private crediteuren hier
ook actief bij worden betrokken? Is het kabinet bereid om ook met
Nederlandse crediteuren tot afspraken hierover te komen?
41. Antwoord van het kabinet:
Nederland vindt het van belang dat zo veel mogelijk crediteuren
worden betrokken, zowel vanwege de signaalwerking als voor de
schaal van een opschorting van schuldendienstbetalingen voor
IDA-landen. Het kabinet doet een appel aan alle actoren om hun
bijdrage te leveren. Ten aanzien van het betrekken van partijen
uit de financiële sector wordt de samenwerking gezocht met het
International Institute for Finance (IIF), het wereldwijde samenwerkingsorgaan van de financiële sector. Via die weg zouden ook
Nederlandse financiële instellingen die bij het IIF aangesloten
zijn, kunnen worden betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

19

Met betrekking tot die «schuldhoudbaarheid» juichen de leden van de
SP-fractie het toe dat de Minister het opschorten van rentebetalingen en
aflossingen «in principe» steunt, maar willen wel graag duidelijkheid over
welke voorwaarden het kabinet daaraan verbindt. Is de Minister ook
bereid om het voorbeeld van Frankrijk te volgen en voorop te lopen in de
oproep tot een schuldenmortuarium?6 Zo nee, waarom niet?
42. Antwoord van het kabinet:
Het kabinet stelt de voorwaarde dat de vormgeving van een
opschorting van schuldendienstbetalingen voor IDA-landen goed
wordt ingericht. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk crediteuren
participeren in het initiatief. Daarbij is coördinatie tussen
crediteuren cruciaal. Daarnaast is Nederland voorstander van de
juiste prikkels. Het verstrekken van opschortingen aan landen
zou zoveel mogelijk moeten gebeuren op hun eigen verzoek,
waarbij niet alleen IDA-landen met een hoge schuld, maar ook
andere IDA-landen die met liquiditeitsproblemen kampen, in
aanmerking komen. Tegelijkertijd zou een opschorting op een
zodanige manier georganiseerd moeten worden dat daardoor
financiering naar ontvangende landen niet opdroogt. Ook dient
rekening gehouden te worden met het feit dat het aandeel
externe financiering dat op de korte termijn moet worden
doorgerold al groot was voorafgaand aan de uitbraak van
COVID-19. De houdbaarheid van de schuld en de mogelijkheden
van landen tot herfinanciering van de schuld zouden niet in het
geding mogen komen door dit initiatief. Het kabinet steunt
daarnaast voorwaarden ten aanzien van schuldentransparantie,
het niet aangaan van nieuwe non-concessionele schulden en het
verhogen van sociale- en gezondheidszorguitgaven.
De oproep tot het inlassen van een opschorting van schuldendienstbetalingen voor IDA-landen klinkt inmiddels vanuit
meerdere hoeken, waaronder van de voorzitter van de Club van
Parijs, Frankrijk. Zoals aangegeven heeft Nederland deze oproep
gesteund en bijgedragen aan de onderhandelingen over de details
van de vormgeving van de regeling.
In beantwoording op het schriftelijk overleg voor de Raad Buitenlandse
Zaken/Ontwikkelingssamenwerking (Kamerstuk 21 501-04, nr. 229) geeft
de Minister aan dat er geen economische structurele aanpassingen zullen
worden gekoppeld aan het betalingsmortuarium dat in de maak is, wat de
leden van de SP-fractie van harte ondersteunen. Wel blijft het volgens de
leden onduidelijk of dit ook geldt voor het 150 miljard dollar pakket die de
Wereldbank vrijspeelt voor het verzachten van de economische gevolgen,
zeker indachtig de uitspraken van de president van de Wereldbank, David
Malpass?7 Kan de Minister hier duidelijkheid over geven, vragen de
leden?
43. Antwoord van het kabinet:
Het kabinet onderscheidt in de respons op de crisis verschillende
componenten en fases. Op de korte termijn ligt de focus op de
respons op de gezondheidscrisis en liquiditeitsproblematiek.
Gezien de urgentie van deze investeringen is het koppelen van
6

http://www.rfi.fr/en/france/20200402-french-finance-minister-calls-for-a-debt-moratorium-forafrican-countries?ref=tw
7
https://www.worldbank.org/en/news/speech/2020/03/23/remarks-by-world-bank-grouppresident-david-malpass-on-g20-finance-ministers-conference-call-on-covid-19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

20

eisen aan economische structurele aanpassingen in deze fase niet
opportuun. De oproep van onder andere de Wereldbank en het
IMF tot een opschorting van schuldendienstbetalingen voor
IDA-landen past in deze eerste fase respons.
Het pakket van USD 150 miljard dat door President van de
Wereldbank David Malpass is aangekondigd, past in de tweede
fase-respons, waarin wordt gewerkt om de socio-economische
gevolgen van de crisis op te kunnen vangen.
Voor de Wereldbank geldt als uitgangspunt dat de inzet van het
steunpakket bijdraagt aan meer economische, financiële en
crisisweerbaarheid van landen. De Nederlandse inzet is er daarbij
op gericht de programma’s zo in te richten dat landen zo snel
mogelijk op sociaal- en economisch gebied worden ondersteund,
daar waar de behoeften het grootst zijn, met speciale aandacht
voor de meest kwetsbare groepen. Het uitgangspunt daarbij is
«to build back better», naar een duurzame en inclusieve
economie. We vragen de Bank aandacht te hebben voor klimaatverandering en duurzaamheid, schuldhoudbaarheid, gelijke
kansen voor jongeren en om gendersensitief te opereren.
In datzelfde kader: kan de Minister toelichten of het recover better-principe
ook dergelijke economische structurele aanpassingen omvat? Zo ja, wat is
daar dan beter aan? Zo nee, welke sectoren en type investeringen krijgen
in lijn met dit principe dan de voorkeur?
44. Antwoord van het kabinet:
Nederland onderschrijft de visie van de Secretaris-Generaal van
de Verenigde Naties (SGVN) António Guterres dat moet worden
gekeken hoe de respons de COVID-19-crisis zo kan worden
ingevuld dat er gelijktijdig gewerkt wordt aan inclusiever en
duurzamer economische ontwikkeling. Nederland zet zich in om
de pakketten van de internationale financiële instellingen (IFI’s)
voor de middellange en lange termijn om socio-economische
gevolgen op te vangen, toekomstbestendig te maken in lijn met
de SDG-agenda en het Klimaatakkoord van Parijs. Deze aanpak
geldt voor de volle breedte van het werk dat IFI’s doen en hun
gehele klantenbestand.
De leden van de PvdA-fractie danken de Minister voor haar steun aan het
voorstel van het IMF en de Wereldbank voor uitstel van rentebetalingen
en aflossingen. Kan de Minister aangeven of zij de Wereldbank gaat
vragen dit ook voor zijn eigen terugbetalingen van leningen te doen,
speciaal met betrekking tot IDA-landen?
45. Antwoord van het kabinet:
Om de effectiviteit te vergroten en solidariteit onder crediteuren
te bevorderen zet het kabinet er op in om zoveel mogelijk
crediteuren te betrekken bij een opschorting van schuldendienstbetalingen voor IDA-landen, waaronder multilaterale, bilaterale
en private crediteuren. Nederland roept ook MDBs op om
mogelijkheden te onderzoeken om hieraan deel te nemen, waarbij
het uitgangspunt is dat de MDB’s een maximaal anticyclisch
uitleenvermogen in deze crisistijd behouden en financiële
stabiliteit van de instellingen gewaarborgd blijft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

21

Verslag Jaarvergadering Wereldbankgroep
Op het punt van het stemrechtraamwerk van de International
Development Association (IDA) hebben de leden van de VVD-fractie
enkele vragen. Kan de Minister toelichten wat de huidige status van de
herziening van het raamwerk is? Hoe ziet het verdere tijdspad van deze
herziening er uit en op welke termijn dient deze afgerond te zijn?
46. Antwoord van het kabinet:
Tijdens de Jaarvergadering 2019 hebben de leden van
Development Committee (DC) de leidende principes en de
hoofdlijnen van het proces voor herziening van het stemrechtraamwerk breed verwelkomd. De leidende principes zijn dat (i)
het raamwerk bestaande en nieuwe donoren moet stimuleren om
bij te dragen aan IDA, (ii) het stemgewicht van ontvangende
landen dient te worden beschermd, (iii) het proces billijk en
inclusief is, (iv) financiële duurzaamheid van IDA op lange termijn
gewaarborgd wordt, (v) aanpassingen aan de IDA Articles of
Agreement alleen worden overwogen als er geen alternatieven
zijn, en (vi) de herziening ontkoppeld zal zijn van de 19e middelenaanvulling en van de 2020 IBRD/IFC Shareholding Review8.
Tevens vroegen DC-leden de Raad van Bewindvoerders (RvB) van
de Bank om de herziening van het raamwerk verder ter hand te
nemen en tijdens de Jaarvergadering 2020 met een update te
komen. Ook hebben zij de Raad van Bewindvoerders gevraagd om
een tijdspad, inclusief deadline, voor de herziening op te stellen.
Inmiddels is binnen het speciale comité van de RvB dat zich buigt
over onder meer de stemverhoudingen (COGAM), een intern
werkprogramma opgesteld om binnen de bovenstaande
afgesproken kaders verschillende opties voor de herziening uit te
werken, gestoeld op een aantal bouwstenen (zoals lidmaatschapsstructuur, stemrechtberekeningen voor verschillende
groepen leden, mogelijkheden voor transitie daarbinnen en
additionele prikkels). Daarover zijn er verschillende technische
discussies gevoerd, welke in de loop van het voorjaar en de
zomer zullen voortgaan. Daarbij trekt Nederland nauw op met
een brede groep gelijkgezinde landen en denkt het proactief mee
over de aanpassingsmogelijkheden, waarbij de leidende principes
(inclusief eerlijkheid) centraal staan. COGAM zal dan tevens aan
een conceptrapport voor de Gouverneurs werken, dat een update
en een verwachte einddatum voor de herziening zal bevatten. De
Kamer zal hierover in de Inzetbrief voor de Jaarvergadering 2020
worden geïnformeerd.
19e middelenaanvulling International Development Association
De Minister geeft in de brief over de middelenaanvulling aan dat
Nederland dankzij de aanzienlijke bijdrage aan IDA in staat is geweest om
een sterke convergentie te bewerkstelligen tussen het Nederlandse beleid
8

Het doel van de vijfjaarlijkse IBRD/IFC Shareholding Reviews is om de verhoudingen binnen
IBRD en IFC beter te laten aansluiten op de veranderende verhoudingen in de wereldeconomie
en hierbij recht te doen aan de positie van ontwikkelingslanden binnen de Bank, waarbij de
bijdragen aan IDA-middelenaanvullingen eveneens worden gereflecteerd in IBRD-stemverhoudingen via de zogenoemde dynamische formule. Deze onderhandelingen zijn erg
complex en leiden doorgaans tot broze evenwichten. In 2015 heeft Nederland daarom gepleit
voor een geleidelijke en evenwichtige herverdeling van stemgewichten, waarbij er voldoende
oog is voor de positie van kleine en middelgrote landen, en eventuele verliezen in stemgewicht
zo eerlijk mogelijk worden verdeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

22

op het gebied van Buitenlandse Handelen Ontwikkelingssamenwerking
(BHOS) en prioriteiten van IDA. De leden van de VVD-fractie vragen haar
om toe te lichten waar dit zichtbaar wordt. Welke Nederlandse BHOSprioriteiten zijn dankzij de Nederlandse bijdrage te vinden in de beleidsagenda van IDA?
47. Antwoord van het kabinet:
Het overkoepelende thema van IDA19 luidt Tien Jaar tot 2030:
Groei, Mensen en Weerbaarheid. De Nederlandse ontwikkelingsprioriteiten worden nadrukkelijk gereflecteerd in de thematische
focus van IDA19, die overeenkomt met die van IDA18: fragiliteit,
gender, klimaatverandering, bestuur en instituties en werkgelegenheid en economische transformatie. Nederland heeft ingezet
op de voortzetting en verdieping hiervan, aangezien deze sterk in
lijn zijn met de BHOS-prioriteiten en de eerste resultaten van
IDA18 op deze thema’s positief zijn. Ook de speciale loketten
voor vluchtelingen, private sectorontwikkeling, regionale
samenwerking en crisisrespons zullen onder IDA19 worden
gecontinueerd en versterkt. Met deze prioriteiten vormt het
aanpakken van grondoorzaken van vluchtelingenstromen een
integraal onderdeel van het IDA beleid. Daarnaast zal IDA19 een
aantal voor Nederland belangrijke nieuwe, dwarsdoorsnijdende
thema’s in het beleid en operaties verweven: het benutten van
kansen die technologie biedt, het versterken van schuldhoudbaarheid en de aandacht voor degenen die leven met een
handicap. Tot slot is de integrale inzet op het gebied van
menselijk kapitaal (onderwijs en zorg) versterkt – in overeenstemming met het Human Capital Project van de Wereldbankgroep, met bijzondere aandacht voor vrouwen en jongeren.
Verder vragen de bovengenoemde leden of de Minister kan toelichten
welke leningen onder het Heavily Indebted Poor Countries-initiatief
precies kwijtgescholden zijn, aan welke landen deze leningen zijn
toebedeeld en wat de uitzonderlijke situatie per lening was die tot
kwijtschelding geleid heeft.
48. Antwoord van het kabinet:
Van reeds 33 landen zijn onder het Heavily Indebted Poor
Countries (HIPC)-initiatief leningen kwijtgescholden. De meeste
recente HIPC-schuldkwijtschelding was ten behoeve van Somalië
op 31 maart jl. Dit was voor het eerst sinds de voorlaatste
HIPC-schuldkwijtschelding in 2008 voor Liberia. Het doel van
HIPC-behandelingen is om onhoudbare schulden door middel van
schuldkwijtschelding houdbaar te maken. Hierdoor krijgt een
land ruimte om een economisch groeiprogramma op te starten,
eventueel onder begeleiding van een IMF-programma met
financiering. Voor Somalië nam het IMF-bestuur eind maart een
programma aan ter waarde van ruim USD 395 mln.
Zij vernemen tevens graag wat de inschatting van de Minister is van de
flink toegenomen bijdrage van China aan IDA en hoe zij dit plaatst in het
bredere beeld van de toenemende invloed van China in het Afrikaanse
continent.
49. Antwoord van het kabinet:
China is in veel multilaterale organisaties een steeds groter
wordende speler, zo ook in IDA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

23

Nederland verwelkomt China’s inspanningen om mondiale
problemen zoals armoede op te lossen via multilaterale organisaties en in het bijzonder de verdubbeling van de bijdrage aan
IDA19 ten opzichte van IDA18. China heeft een van de 24 zetels
in de Raad van Bewindvoerders van de Bank en heeft, net als
overige aandeelhouders, een stem in de besluitvorming over
onder meer projecten en de strategie van de Bank. De EU en haar
lidstaten blijven een belangrijke partner voor Afrika, zowel
bilateraal als multilateraal. De bijdrage van de EU-landen aan
IDA18 bedroeg 36,77% (excl. VK: 23.8%), die van China 1,94%.
Onder IDA19 bedroeg de EU bijdrage 36,18% (excl. VK: 24,11%)
en de Chinese bijdrage 3,72%. Uiteraard houdt Nederland in den
brede oog voor de politieke invloed van China in Afrika en blijft
het inzetten op meer actuele kennis hierover.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 26 234, nr. 238

24