Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 317

JBZ-Raad

Nr. 663

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2020
Hierbij bieden wij u de geannoteerde agenda aan van de bijeenkomst van
de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 14 december 2020 via
videoconferentie.
De Minister van Justitie en Veiligheid en de Staatssecretaris van Justitie
en Veiligheid zijn voornemens deel te nemen aan deze JBZ-Raad.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

kst-32317-663
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 663

1

Geannoteerde agenda van de bijeenkomst van de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken, 14 december 2020
I. Binnenlandse Zaken, Asiel en Migratie
1. Verordening ter voorkoming van de verspreiding van online
terroristische inhoud
= Informatie over het voorlopige akkoord
Het Duitse voorzitterschap geeft het dossier Verordening ter voorkoming
van de verspreiding van online terroristische inhoud prioriteit en streeft er
naar de onderhandelingen met de Commissie en het EP nog dit jaar af te
ronden. Het kabinet heeft zich in lijn met de motie van de leden Nispen en
Van Torenburg (Kamerstuk 22 112, nr. 2724) kritisch opgesteld, onder
andere ten opzichte van het ontbreken van een rechtsmiddel in de
ontvangende lidstaat bij grensoverschrijdende verwijderbevelen. De
positie van het EP sluit aan bij de Nederlandse bezwaren. Thans tracht het
voorzitterschap een compromis te bereiken met het EP rondom de positie
van de lidstaat waar de hosting serviceprovider is gevestigd met het oog
op snelle afronding van de onderhandelingen, al is het op dit moment nog
onzeker of dit vóór deze JBZ-Raad zal lukken.
2. Nieuw Migratie- en Asielpact
= beleidsdebat
Er wordt een debat voorzien op hoofdlijnen over de asiel- en migratievoorstellen van de Commissie van 23 september jl. Bij het opstellen van
deze Geannoteerde Agenda was voor dit agendapunt nog geen document
beschikbaar.
Dit debat zal een vervolg zijn op de eerdere discussies over deze nieuwe
asiel- en migratievoorstellen. Het Duitse voorzitterschap heeft eerder
aangegeven tijdens deze JBZ-Raad te willen komen tot politieke overeenstemming over de uitgangspunten voor het nieuwe Europese asiel en
migratiebeleid op basis van de Commissievoorstellen. Gezien het verloop
van de discussie tijdens de eerdere bijeenkomsten, heeft het Duitse
voorzitterschap aangegeven zich waarschijnlijk te zullen beperken tot een
voortgangsrapportage. De beoogde politieke overeenstemming acht het
Voorzitterschap tijdens deze JBZ-Raad niet meer haalbaar. Voor het
krachtenveld verwijst het kabinet kortheidshalve naar het verslag van de
JBZ-raad van 13 november jl.1.
Het standpunt van het kabinet is eveneens eerder met uw Kamer gedeeld.
De inbreng van het kabinet zal zijn gebaseerd op de standpunten zoals
verwoord in de BNC-fiches.2 Daarbij houdt het kabinet uiteraard rekening
met het behandelvoorbehoud dat uw Kamer bij enkele voorstellen heeft
geplaatst.
3. Samenwerking met partners m.b.t. effectieve terugkeer en
migratiemanagement
= Uitwisseling van standpunten
Over de beoogde insteek bij dit agendapunt heeft bij het opstellen van
deze geannoteerde agenda het voorzitterschap nog geen document
beschikbaar gesteld. Over het belang van de externe dimensie en de
noodzaak om effectieve, brede partnerschappen aan te gaan met
belangrijke landen van herkomst, opvang en transit bestaat brede
1
2

Kamerstuk 32 317, nr. 660.
Kamerstuk 22 112, nrs. 2956, 2957, 2958, 2959, 2960, 2961, 2962, 2963 en 2964.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 663

2

overeenstemming tussen lidstaten, zo bleek bij de JBZ-Raad van
13 november jl.3 Naar verwachting zal de Commissie werken aan het
uitwerken van de rol van de terugkeercoördinator, een strategie voor
vrijwillige terugkeer en re-integratie en plannen om de samenwerking met
derde landen te verbeteren. Ook de samenwerking tussen EU-instellingen
en lidstaten dient te worden verbeterd. Ten aanzien van dit laatste wordt
genoemd dat (elementen van) het EU-beleid ten aanzien van terugkeer
kan voortbouwen op de expertise van bepaalde Lidstaten. Zoals toegelicht
in het BNC-fiche behorend bij de Algemene Mededeling van de
Commissie d.d. 23 september jl.4, pleit het kabinet al langer voor brede
partnerschappen met derde landen conform een geïntegreerde
benadering met een gecoördineerde inzet van middelen over de volle
breedte van het instrumentarium. Het kabinet verwelkomt de extra
inspanningen om terugkeer te verbeteren en de inzet van de
EU-visumcode daarbij.
4. Implementatie van interoperabiliteit
= Uitwisseling van standpunten
De Commissie zal de JBZ-Raad informeren over de laatste stand van
zaken betreffende de implementatie van de verordeningen voor de
versterking van de interoperabiliteit van centrale EU-informatiesystemen
op het terrein van migratie, grensbeheer en veiligheid. De Commissie zal
naar verwachting aangeven dat, op basis van de voortgang bij de
lidstaten, het inreis- en uitreissysteem (EES) medio mei 2022 in werking
kan treden en dat de huidige planning om het gehele stelsel van interoperabiliteitscomponenten eind 2023 te implementeren gehandhaafd blijft.
Het Duitse voorzitterschap vraagt de lidstaten om tijdens de JBZ-Raad in
te stemmen met deze gewijzigde planning en te bevestigen dat alle
noodzakelijke voorbereidingen zullen worden getroffen.5 Mede gezien de
recente incidenten in Frankrijk en Oostenrijk zal er bij de lidstaten brede
steun zijn om het stelsel aan interoperabiliteitsvoorzieningen zo snel
mogelijk te implementeren. Ook het kabinet heeft in haar reactie op deze
aanslagen de noodzaak om de bewaking van de buitengrenzen van het
Schengengebied te versterken benadrukt. Het kabinet hecht in dit kader
groot belang aan de implementatie van de (nieuwe) Europese informatiesystemen op het gebied van grenzen en veiligheid, waaronder het EES,
het Europees reisinformatie en -autorisatiesysteem (ETIAS) en het
aangepaste Schengen Informatie Systeem (SIS). Het kabinet tekent daarbij
wel aan dat de integrale planning bijna geen ruimte meer biedt voor
onvoorziene omstandigheden en verwelkomt daarom blijvende aandacht
voor dit onderwerp op Raadsniveau.
5. Raadsconclusies inzake interne veiligheid en het Europees
Politie Partnerschap
= Uitwisseling van standpunten / aanname
Tijdens de JBZ-Raad wordt een uitwisseling voorzien van standpunten
aangaande interne veiligheid in relatie tot de voorliggende Raadsconclusies inzake Interne Veiligheid en het Europees Politie Partnerschap.
Hiertoe zal een discussiepaper worden voorbereid door het Duits
voorzitterschap dat nog niet beschikbaar is. De Raadsconclusies6, die
worden aangenomen via schriftelijke procedure parallel aan deze

3

Kamerstuk 32 317, nr. 660.
Kamerstuk 22 112, nr. 2955.
5
ST 12779/20.
6
ST 13083/20 (versie dd. 24 november 2020).
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 663

3

informele Raad, worden tevens ter aanvaarding aan de JBZ-Raad
voorgelegd.
Het Duits voorzitterschap heeft de Raadsconclusies inzake Interne
Veiligheid en het Europees Politie Partnerschap opgesteld om de
raadsposities op onderdelen van de Veiligheidsuniestrategie samen te
brengen. De voorliggende Raadsconclusies bouwen voort op eerdere
discussies in de JBZ-Raad over interne veiligheid en het Europees
Politiepartnerschap. Zo zien de Raadsconclusies onder andere op de
versterking van de grensoverschrijdende samenwerking van rechtshandhavingsautoriteiten, samenwerking met derde landen en versterking van
de informatie-uitwisseling inclusief de volledige implementatie en het
gebruik van informatiesystemen. Ook wordt de rol en noodzakelijke inzet
van EU agentschappen zoals Europol, Eurojust, Frontex, eu-LISA en Cepol
beklemtoond. Daarnaast wordt stilgestaan bij het gebruik van innovaties,
waaronder kunstmatige intelligentie, voor veiligheidsdoeleinden, het
vinden van een gebalanceerde oplossing voor het omgaan met encryptie
en dataretentie in het veiligheidsdomein. Ook wordt ingegaan op de
aanpak van drugshandel, seksueel kindermisbruik, mensenhandel, illegale
vuurwapenhandel en de bestrijding van terrorisme, gewelddadig
extremisme en haatzaaien. Tevens zijn als bijlagen Raadsconclusies over
grensoverschrijdende politiesamenwerking en Raadsconclusies over
individuen die een specifieke dreiging vormen (de zogeheten gefährders)
opgenomen.
Het kabinet kan zich vinden in de voorlopige versie van de Raadsconclusies. Deze bevatten belangrijke onderwerpen voor de samenwerking op
het gebied van interne veiligheid voor de komende vijf jaar. Het kabinet
onderschrijft het belang van goede en effectieve samenwerking van de
rechtshandhavingsautoriteiten als een vereiste voor vrijheid en veiligheid
binnen de EU. Andere belangrijke punten voor het kabinet zijn brede
beschikbaarheid van kwalitatief hoogwaardige informatie van lidstaten via
EU-systemen en -kanalen, versterking van beveiligde communicatie voor
operationele doeleinden, versterking van de taakuitoefening door
rechtshandhaving in het digitale domein inclusief het op een gebalanceerde wijze om kunnen gaan met encryptie en dataretentie, effectieve en
met waarborgen omklede toepassing van AI en volwaardige implementatie van bestaande regelgeving. Er dient sprake te zijn van een multidisciplinaire aanpak van drugshandel, mensenhandel en seksueel kindermisbruik gericht op preventieve en repressieve maatregelen met oog voor
fundamentele rechten. Ook wat betreft de gefährders verwelkomt het
kabinet het initiatief om informatie-uitwisseling te versterken. Het kabinet
onderschrijft het belang van de rol van Europol, alsmede agentschappen
als eu-LISA, Frontex, Cepol en Eurojust, bij de ondersteuning aan de
lidstaten.
Naar verwachting kunnen alle lidstaten deze omvattende Raadsconclusies
ondersteunen.
6. Overige onderwerpen
a. EU-Westelijke Balkan ministerieel forum over Justitie en
Binnenlandse Zaken (22 oktober 2020)
= Informatie van het voorzitterschap
Naar verwachting zal het voorzitterschap de JBZ-Raad informeren over de
het EU-Westelijke Balkan ministerieel forum inzake Justitie en Binnenlandse Zaken dat op 22 oktober 2020 per videoconferentie heeft plaatsgevonden. Het forum is een jaarlijkse bijeenkomst van het voorzitterschap
(en van haar voorganger en opvolger), de Europese Commissie en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 663

4

vertegenwoordigers (ministers van Justitie en/of Binnenlandse Zaken) van
de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten van de Westelijke
Balkan waarin zij inzicht geven in hervormingen op het gebied van justitie
en binnenlandse zaken in het kader van het EU-toetredingsproces. Het
betreft een informatiepunt. Er wordt geen discussie voorzien.
b. Werkprogramma van het inkomend voorzitterschap
= informatie van Portugal
Het kabinet zal de presentatie van het inkomend Portugees voorzitterschap aanhoren.
II. Gemengd comité
7. Implementatie van interoperabiliteit
= Uitwisseling van standpunten
Zie boven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 317, nr. 663

5