Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1653
Vragen van de leden Vos en Depla
(beiden PvdA) aan de minister van
Financiën over het almaar blijven
voortbestaan van de wanproducten in
de verzekeringsbranche. (Ingezonden
18 januari 2010)
1
Kent u het artikel «Polis woonlasten
ook niets waard»?1
2
Is het waar dat gemiddeld 42% van
de betaalde premie van
woonlastenverzekeringen op ging
aan provisies, waardoor de
verzekering praktisch niets waard is
bij uitkering?
3
Deelt u de mening dat deze situatie
zeer ongewenst is en dat de
aanbieders van deze producten de
kopers moeten compenseren? Zo
nee, waarom niet?
4
In hoeverre is de verkoper van de
polis verantwoordelijk voor het
wijzen op de voorwaarden van de
verzekering en het feit dat voor veel
verzekerden de verzekering te weinig
dekte?
5
Deelt u de mening dat banken die dit
soort verzekeringen als
koppelverkoop met een hypotheek
verkocht hebben de huizenbezitters
die in betalingsproblemen komen ten
gevolge van het verlies van baan of

KVR39445
2010Z00819
0910tkkvr1653
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

ziekten een betalingsregeling moeten
bieden vergelijkbaar met die van de
Nationale Hypotheekgarantie?
6
Kent u het artikel «Polissen blijven
raadsels, behalve de complexe»?2
7
Is het waar dat bemiddelaars en
verzekeraars niets hoeven te zeggen
over de provisie die zij ontvangen op
een polis die niet bestemd is ter
dekking van een geldlening?
8
Deelt u de mening dat deze situatie
zeer ongewenst is, en dat ongeacht
het verkoopkanaal duidelijk moet zijn
hoeveel geld op gaat aan andere
zaken dan de verzekerde gebeurtenis?
9
Kent u het artikel «Dubbel declareren
bij schade is oplichting»?3
10
Deelt u de mening van het Verbond
van Verzekeraars dat tussenpersonen
die bij letselschade bij zowel het
slachtoffer als de verzekeraar hun
werkzaamheden declareren zich
schuldig maken aan oplichting?
11
Deelt u de mening dat het anno 2010
onbestaanbaar zou moeten zijn dat
consumenten nog steeds geld uit de
zak wordt geklopt door verzekeringen
die niets waard blijken te zijn, door te
hoge provisies en door
tussenpersonen die hun
werkzaamheden dubbel declareren?

12
Deelt u de mening dat uit deze
voorbeelden blijkt dat de financiële
sector nog steeds niet definitief
schoon schip heeft gemaakt? Zo nee,
waarom niet?
1

De Telegraaf, 12 januari 2010.
De Pers, 6 januari 2010.
1
Nu.nl, 11 januari 2010.
1

Antwoord
Antwoord van minister Bos
(Financiën) (ontvangen 18 februari
2010)
1
Ja.
2
De AFM heeft mij vorig jaar
geïnformeerd over de hoogte van
provisies bij betalingsbeschermers. Ik
heb u hierover in mijn brief van
16 juni 2009 geïnformeerd. Ik heb
daarbij gesteld dat ik dergelijke
provisies excessief vind en
aangekondigd dat ik daarom de
reikwijdte van de
provisietransparantie en de
inducementnorm zou uitbreiden naar
deze producten. Dit is per 1 januari
2010 in werking getreden. De AFM
ziet toe op de naleving hiervan. Nu
tussenpersonen aan de klant moeten
vertellen hoe veel ze met het afsluiten
van het product verdienen, verwacht
ik dat deze uitwassen tot het verleden
behoren.
Het is overigens niet per definitie zo
dat de hoge provisies ervoor zorgen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3537

dat een verzekering niets waard is.
Over het algemeen zullen er wel
degelijk risico’s gedekt zijn, maar
deze dekking zal lager zijn dan de
consument op grond van de betaalde
premies had mogen verwachten.
3
Of kopers gecompenseerd dienen te
worden is een zaak tussen partijen.
Als consumenten klachten hebben,
kunnen zij zich wenden tot de
tussenpersoon of verzekeraar met
een klacht. Als dat niet tot afdoende
oplossing leidt staat de mogelijkheid
open om naar Kifid of de rechter te
gaan.
Daarnaast heeft de AFM mij laten
weten dat zij de komende maanden
onderzoeken uitvoert naar het
naleven van de passende
provisieregels. De onderzoeken
richten zich op financiële
dienstverleners en
beleggingsondernemingen. De AFM
zal marktpartijen aanspreken op het
naleven van de passende
provisieregels en, waar nodig,
handhavend optreden.
4
Voor de adviseur van de polis geldt
dat hij een zorgplicht heeft. Dat houdt
in dat hij moet inventariseren wat de
behoefte van de klant is en welk
product daarbij past. Hij is er dan ook
verantwoordelijk voor om te zorgen
dat het product dat hij verkoopt past
bij de verwachtingen die de klant
daarvan heeft. Als een klant hier een
klacht over heeft, dan kan hij zich tot
tussenpersoon of verzekeraar en
daarna tot Kifid of de rechter wenden.
5
Ik verwacht dat banken uit zichzelf
over zullen gaan tot het aanbieden
van een betalingsregeling in de
situatie dat kredietnemers niet meer
aan hun verplichtingen kunnen
voldoen, los van de vraag of er
sprake is van onvoldoende dekking
van betalingsbeschermers. Het
aanbieden van een betalingsregeling
is voor de hypothecaire financier zelf
ook aantrekkelijk: een huis brengt bij
een executieverkoop veel minder op.
Daarom bieden banken dergelijke
regelingen in de praktijk ook vaak
aan; hoe deze regeling er uit ziet
verschilt van geval tot geval.
Ter informatie voeg ik nog toe dat de
NHG al kan worden aangesproken
om een moeilijke periode te
overbruggen, zodat de woning niet
direct verlaten hoeft te worden.
Indien de betalingsproblemen niet

van tijdelijke aard zijn en het huis
moet verkocht worden dan kan dit
leiden tot een de restschuld aan de
geldverstrekker. Het Waarborgfonds
betaalt deze restantschuld aan de
geldverstrekker. Wanneer de persoon
welke de NHG heeft afgesloten geen
schuld heeft aan de gedwongen
verkoop (bijvoorbeeld werkloosheid)
kan het Waarborgfonds dit bedrag
kwijtschelden. Voorwaarde hiervoor
is dat die persoon heeft meegeholpen
de restschuld zoveel mogelijk te
beperken.
Overigens is het verkopen
van een verzekering bij een
kredietovereenkomst niet
ongebruikelijk. Het kan ertoe leiden
dat de kredietverstrekker vanwege de
grotere zekerheid gunstiger
voorwaarden biedt voor de lening.
Het is natuurlijk merkwaardig als de
verkochte verzekering niet tot
voldoende dekking leidt en de
debiteur alsnog betalingsproblemen
ondervindt, omdat dit ook voor de
kredietverstrekker ongunstig is. Het
heeft er dan ook de schijn van dat
dergelijke verzekeringen waarbij
dekking tekort schiet vooral
worden verkocht vanwege de
provisie-inkomsten. Omdat
tussenpersonen nu transparant
moeten maken wat ze aan provisie op
zo’n product verdienen is de de klant
daar nu beter van doordrongen.
Bovendien kan de toezichthouder er
met de nieuwe regels op toezien dat
de tussenpersonen geen provisies
ontvangt die in strijd zijn met het
belang van de klant.
6
Ja.

na de evaluatie van de
provisieregelgeving die ik momenteel
aan het organiseren ben.
9
Ja.
10
Ik deel die mening. Voor een nadere
toelichting verwijs ik naar de
antwoorden die de minister van
Justitie over dit onderwerp op
9 februari jl. op vragen van lid
Gerkens (SP) heeft gegeven. Bij vraag
7 gaat hij in op dit specifieke punt.
11
Ik deel die mening.
12
Ik heb tijdens het AO op 3 december
aangegeven dat ik het eens ben met
de constatering dat er nog niet
definitief schoon schip is gemaakt,
maar tegelijkertijd wil ik niet
meegaan met de suggestie dat er
niets zou gebeuren. Er gebeurt heel
veel, zowel in de sector zelf als op het
vlak van regelgeving. Met betrekking
tot de provisieregelgeving schetste ik
u al een belangrijk voorbeeld.
De uitbreiding van de
provisieregelgeving is mede op
aandrang van de verzekeringssector
zelf tot stand gekomen. De sector
heeft ook zelf aandacht gevraagd
voor de kwetsbaarheden in de
gespecialiseerde markt van
woonlastenbeschermers.
Vanzelfsprekend zijn er nog
verbeterpunten te benoemen en ik
onderzoek momenteel of er manieren
zijn waarop ik met regelgeving goede
initiatieven van de sector zelf kan
ondersteunen.

7 en 8
De reikwijdte van de
provisietransparantie is beperkt tot
complexe producten, hypotheken,
betalingsbeschermers en
uitvaartverzekeringen.
Betalingsbeschermers zijn
verzekeringen die in samenhang met
een kredietovereenkomst worden
gesloten. De verzekering hoeft
overigens niet op hetzelfde moment
te zijn aangegaan. Vooralsnog stel ik
mij op het standpunt dat andere
niet-complexe producten voor
klanten goed te begrijpen en
vergelijken zijn en dat daarom
verregaande transparantie-eisen voor
dergelijke producten disproportioneel
zijn. De discussie over wenselijkheid
van uitbreiding van de reikwijdte naar
eenvoudige producten wil ik voeren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3538