Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

358
Vragen van de leden Schouw en Berndsen-Jansen (beiden D66) aan de
minister van Veiligheid en Justitie over het bericht dat de politie op grote
schaal misbruik maakt van internet- en telefoongegevens (ingezonden
9 september 2013).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
29 oktober 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr. 188
Vraag 1
Bent u bekend met het nieuwsitem «Ongerustheid over CIOT-systeem politie»
van EenVandaag?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 4, 5, 6 en 8
In hoeverre deelt u de bezorgdheid over het gebruik van het systeem buiten
de toegestane kaders van de Telecommunicatiewet en het Wetboek van
Strafvordering door de opsporingsdiensten?
Klopt het dat slechts in een kwart van de aanvragen alle noodzakelijke
documentatie aanwezig is en dat dus de overgrote meerderheid van
aanvragen onrechtmatig zijn? Zo ja, welke consequenties verbindt u hieraan?
Klopt het dat pincodes om toegang te krijgen tot het systeem gedeeld
worden onder medewerkers van de diensten en dat er daardoor gebrekkige
controle is op wie er toegang heeft tot de informatie in het CIOT-informatiesysteem? Zo ja, hoe vaak is dit voorgekomen, hoe heeft dit kunnen gebeuren
en welke maatregelen worden getroffen om deze toegang niet langer te laten
plaatsvinden?
Kunt u bevestigen dat er herhaaldelijk is geconstateerd dat er gebrekkige
controle is op verschaffing van toegang tot het informatiesysteem, bijvoorbeeld in het Eindrapport audit CIOT 2008 en recentelijk nog in het rapport
CIOT bevraging Proces en rechtmatigheid uit 2012? Hoe kan het dat de
problemen, waarvan al jaren wordt beloofd ze op te lossen, dan nog steeds

1

ah-tk-20132014-358
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

EenVandaag, Uitzending 4 september 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

voorkomen? Klopt het dat verbeteringen nu verder doorgeschoven zijn naar
eind 2013? Zo ja, waarom zijn deze verbeteringen weer verder vooruitgeschoven?
Deelt u de mening dat het niet verstandig is om de opsporingsbevoegdheden
van de politie uit te breiden als duidelijk is dat zij structureel slordig omgaat
met de gegevens van zowel verdachte als onverdachte burgers?
Antwoord 2, 4, 5, 6 en 8
In november 2012 heeft de Inspectie Veiligheid en Justitie (VenJ) een
onderzoeksrapport opgeleverd inzake de naleving van de voorschriften voor
CIOT-bevragingen door toenmalige politiekorpsen. Voor een aantal van uw
bovenstaande vragen verwijs ik u naar dit rapport dat ik, vergezeld van mijn
beleidsreactie (kenmerk 322565), op 22 november 2012 aan de Kamer heb
gestuurd. In deze reactie heb ik aangegeven de zorg van de Inspectie VenJ te
delen. Daarom heb ik gemeld alle aanbevelingen over te nemen. Bij deze
informeer ik u over de stand van zaken van de verschillende maatregelen die
ik heb getroffen om hieraan gestalte te geven:
– In maart jl. is de nationale politie een nieuw Service Level Agreement en
Dossier Afspraken en Procedures met het CIOT overeengekomen. Van de
zijde van de politie heeft de korpschef dit vastgesteld;
– De korpschef heeft daarnaast een procesbeschrijving «Aanvraag en
afhandeling CIOT-bevraging», geldend voor de gehele nationale politie,
vastgesteld. Deze procedure is gecommuniceerd naar alle eenheden;
– PoliOM voorziet als tijdelijke oplossing in de functionaliteiten van een
ondersteuningssysteem voor bevragingen bij de nationale politie;
– Eind dit jaar zal de auditdienst van de politie op basis van een uniforme,
interne auditingssystematiek een audit uitvoeren om te kijken of het
bevragingsproces aan politiezijde goed loopt. Met de Auditdienst Rijk zijn
en worden hierover afspraken gemaakt.
De door mij aangekondigde maatregelen zijn derhalve ofwel afgerond ofwel
lopen op schema. Er is op dit moment geen sprake van het doorschuiven van
verbeteringen. Bovendien zie ik geen verband tussen CIOT-bevragingen door
de politie en een eventuele uitbreiding van de opsporingsbevoegdheden van
de politie. Daarnaast bevat het door u genoemde nieuwsitem van EenVandaag naar mijn weten geen nieuwe informatie uit onderzoeken die recenter
zijn dan het onderzoek van de Inspectie VenJ.
Vraag 3
Klopt het dat het aantal informatieverzoeken aan het Centraal Informatiepunt
Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) tweemaal zo groot is als het aantal
misdrijven in Nederland? Zo Ja, hoe verklaart u dit?
Antwoord 3
In het Jaarverslag 2012 meldt CIOT dat in 2012 er 2,75 miljoen CIOTbevragingen door de opsporingsdiensten zijn gedaan, exclusief de bevragingen van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en de Militaire
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Dat het aantal bevragingen hoger is dan
het aantal geregistreerde misdrijven is te verklaren doordat in een onderzoek
meerdere bevragingen nodig kunnen zijn, waarbij soms zendmastgegevens
worden bevraagd.
Vraag 7
Herinnert u zich uw uitspraak dat het nodig lijkt om de stok achter de deur te
handhaven, namelijk eventuele afsluiting van het CIOT, indien en zolang de
opsporingsdienst niet aan de normen voldoet2? Zijn er, sinds u deze uitspraak
heeft gedaan, ook diensten afgesloten (geweest) van het CIOT-informatiesysteem? Als een dienst bij de komende rapportage niet aan alle normen
voldoet, bent u dan bereid de consequenties uit te voeren?

2

Aanbiedingsbrief van 7 september 2011 over de Quick scan bij zes gebruikers CIOT, zie ook
Kamerstuk 29 628, nr. 271

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De door u aangehaalde uitspraak heb ik gedaan in mijn schriftelijke reactie
aan de Kamer naar aanleiding van een quick scan bij zes gebruikers van het
CIOT in oktober 2011. Er zijn sindsdien geen diensten afgesloten van toegang
tot het CIOT. Eventuele afsluiting in de toekomst blijft een optie, waarbij de
proportionaliteit van deze afsluiting vanzelfsprekend moet worden gewogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3