Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 538

Zorg en maatschappelijke ondersteuning

Nr. 179

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 maart 2015
De huishoudelijke hulp toelage maakt het gebruik van persoonlijke
dienstverlening voor meer mensen toegankelijk en betaalbaar en levert
een belangrijke bijdrage aan het behoud van werkgelegenheid in
loondienst. Gemeenten en aanbieders werken gezamenlijk aan de
regionale en lokale uitvoering van de huishoudelijke hulp toelage (hierna:
de HHT). Het kabinet zet met de HHT gericht in op het behoud van
werkgelegenheid in loondienst en daarmee het voorkomen dat mensen
uitstromen van loondienst naar alfahulpconstructies. Wekelijks neemt het
aantal gemeenten toe waar de HHT verkrijgbaar is en worden concrete
afspraken gemaakt over het behoud van werkgelegenheid in loondienst
bij aanbieders. Het kabinet vindt het belangrijk dat gemeenten en
aanbieders voor het realiseren van deze doelen voldoende ruimte hebben
om te anticiperen op de arbeidsmarktvraagstukken die zich regionaal of
lokaal voordoen.
In het algemeen overleg arbeidsmarkt zorgsector op 12 februari jl. heb ik
aangegeven de voortgang van de HHT nauwlettend te volgen en in
overleg met gemeenten en aanbieders eventuele belemmeringen in de
uitvoering weg te nemen. In de afgelopen periode hebben verschillende
overleggen plaatsgevonden met zowel een aantal wethouders en
aanbieders als de VNG en de landelijke organisaties voor aanbieders BTN
en ActiZ, over de mogelijkheden en kansen die zij zien voor de inzet van
de HHT. Ook heeft overleg plaatsgevonden met de wethouder van de
gemeente Oss over zijn specifieke verzoek voor overleg met het Ministerie
van VWS over de mogelijkheden om de HHT om te zetten in een reëel
zorgvolume. Ik wil u met deze brief, mede namens de Minister van SZW,
informeren over de uitkomsten van deze gesprekken.
Gemeenten en aanbieders werken aan de invoering van de HHT op basis
van de in het najaar ingediende plannen. Gemeenten en aanbieders doen
op drie onderwerpen voorstellen om het gebruik van de HHT te
bevorderen:

kst-29538-179
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 538, nr. 179

1

1)
2)
3)
1.

2.

3.

1

Een tijdelijke verlaging van de eigen bijdrage voor mensen, afgestemd op de regionale of lokale situatie.
Het wegnemen van administratieve lasten middels een landelijk
uitvoeringssysteem voor de HHT.
Intensivering van de communicatie over de HHT.
Tijdelijke verlaging van de eigen bijdrage voor mensen:
Een aantal gemeenten en aanbieders heeft mij gevraagd naar de
mogelijkheden om tijdelijk de eigen bijdrage voor mensen te
verlagen, rekeninghoudend met de lokale omstandigheden.
Gemeenten en aanbieders staan een model voor waarin de drempel
om gebruik te maken van de HHT in het eerste jaar verder wordt
verlaagd en mensen na verloop van tijd geleidelijk een passende
eigen bijdrage gaan betalen. Deze meer geleidelijke ontwikkeling van
de eigen bijdrage, stelt gemeenten en aanbieders beter in staat om
regionaal en lokaal de markt voor persoonlijke dienstverlening tot
ontwikkeling te brengen en draagt bij aan het behoud van werkgelegenheid in loondienst die anders zou verdwijnen.
De bandbreedte voor de gemeentelijke bijdrage uit de HHT-gelden
aan de prijs voor een uur hulp aan huis bedraagt in de ingediende
plannen van gemeenten € 7,50 tot € 12,50. Dit is conform de destijds
gestelde voorwaarden. Het voorstel is het voor gemeenten mogelijk
te maken de eigen bijdrage voor cliënten te verlagen tot een
minimum van € 5,00 per uur in 2015. De gemeenten kunnen
daarvoor maximaal € 17,50 inzetten uit de HHT-gelden in plaats van
€ 12,50. Als een gemeente ervoor kiest de eigen bijdrage voor
cliënten verder te verlagen ten laste van het HHT-budget, leidt dat in
die gemeente mogelijk tot minder behoud van werkgelegenheid dan
oorspronkelijk is berekend door de gemeenten en aanbieders in de
ingediende plannen. Het landelijke effect van dit voorstel kan nu nog
niet worden bepaald. Zoals ik u heb geïnformeerd in de brief van
11 februari 20151 zijn de te verwachten werkgelegenheidseffecten pas
volledig zichtbaar als cliënten in alle gemeenten gebruik kunnen
maken van de HHT.
Landelijk systeem voor de uitvoering van de HHT:
Op initiatief van aanbieders wordt een landelijk systeem voor de
uitvoering van de HHT ontwikkeld. Met dit systeem kan op een
goedkope en simpele manier de HHT digitaal worden afgehandeld.
De beschikbaarheid van een digitale standaard maakt het mogelijk
onnodige administratieve lasten weg te nemen en draagt bij aan een
efficiënte uitvoering van de HHT. Voor aanbieders wordt het
bovendien eenvoudiger om voor meerdere gemeenten actief te zijn
en de noodzakelijke administratie op eenzelfde wijze te laten
verlopen.
Op dit moment vindt onderzoek plaats naar de wensen en behoeften
van gemeenten voor een dergelijke landelijke standaard. Ook worden
de voorbereidingen getroffen om dit landelijk systeem aan gemeenten en aanbieders beschikbaar te stellen. De initiatiefnemers hebben
het Ministerie van VWS gevraagd een bijdrage te leveren aan de
opstartfase. Als uit het onderzoek blijkt dat gemeenten een duidelijke
behoefte hebben aan een dergelijk landelijk systeem en de initiatiefnemers samen met de VNG een voorstel doen voor de implementatie, ben ik bereid te bekijken welke bijdrage ik kan leveren aan de
start.
Intensivering van de communicatie:
De landelijke organisaties BTN, AcitZ en VNG hebben met mij
gesproken over de mogelijkheden om gezamenlijk gemeenten en
aanbieders actief te ondersteunen in de communicatie aan cliënten

Kamerstuk 29 538, nr. 178.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 538, nr. 179

2

over de beschikbaarheid en de mogelijkheden van de HHT. Partijen
hebben hierop positief gereageerd en de voorbereidingen voor een
brede communicatieaanpak worden inmiddels getroffen.
Op korte termijn zal ik alle wethouders Wmo informeren over de
bovenstaande drie voorstellen. Ik zal daarbij ook aandacht schenken
aan de reeds gestarte initiatieven van de HHT in de gemeenten die
voorop lopen en de mogelijkheden die de HHT-gelden bieden als
aanvulling op het reguliere Wmo-beleid. Zo beperkt de inzet van de
gelden zich niet alleen tot enkel huishoudelijke hulp als in de definitie
van het schoonmaken van het huis, maar kunnen de gelden ook
worden ingezet voor persoonlijke dienstverlening in combinatie met
huishoudelijke hulp, in de meest ruime zin van het woord. Ook kan de
HHT als een cliënt dat wenst, worden ingezet als aanvulling op de
ondersteuning die wordt verleend op basis van de maatwerkvoorziening. Bijvoorbeeld in die gevallen waarin iemand in aanvulling op de
afgesproken ondersteuning tegen betaling gebruik wil maken van
extra uren hulp gericht op de specifieke wensen van deze persoon of
men tijdelijk gebruik wil maken van aanvullende hulp voor de
niet-dagelijkse werkzaamheden in en om het huis. In dit geval
combineert de cliënt de ondersteuning uit de maatwerkvoorziening
met de beschikbaarheid van de HHT als algemene voorziening.
Samenvattend, de inspanningen van gemeenten en aanbieders zijn erop
gericht de veranderingen op de arbeidsmarkt van zorg en ondersteuning
op een zorgvuldige wijze vorm te geven. De Minister van SZW en ik zijn
dan ook bereid medewerking te verlenen aan de drie genoemde
voorstellen van gemeenten en aanbieders. Zij zijn primair verantwoordelijk voor het realiseren van de doelstellingen uit de HHT-plannen en
kunnen het beste bepalen wat regionaal of lokaal nodig is om werkgelegenheid in loondienst te behouden en de markt voor persoonlijke
dienstverlening verder te ontwikkelen. Over de resultaten van het
gevoerde beleid zal ik u informeren in de kwartaalrapportages over de
hervormingen in de langdurige zorg. Begin april ontvangt u van mij de
eerste rapportage over 2015 welke staat geagendeerd voor het algemeen
overleg decentralisatie Wmo en langdurige zorg op 30 april 2015.
Tot slot, de HHT biedt voor gemeenten en aanbieders een belangrijke
mogelijkheid om werkgelegenheid in loondienst te behouden. Van
wethouders en aanbieders krijg ik vragen over het tijdelijke karakter van
de regeling. Ook in het algemeen overleg arbeidsmarkt zorgsector op
12 februari jl. is gesproken over de tijdelijke inzet van de middelen. Ik
verstrek daarom graag een toelichting over de beschikbaarheid en inzet
van de middelen. In het regeerakkoord zijn structurele middelen
opgenomen voor het voorkomen van alfahulpconstructies. Voor 2015 en
2016 zijn deze middelen ingezet voor de HHT. Ook voor de jaren na 2016
zijn op de begroting structurele middelen beschikbaar voor het
voorkomen van alfahulpconstructies, zij het op een lager niveau. Als in
2016 uit de evaluatie van de resultaten blijkt dat de HHT effectief is om
reguliere banen te behouden en oneigenlijke alfahulpconstructies tegen te
gaan, wil ik te zijner tijd met de Kamer praten over de structurele inzet van
deze middelen.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 538, nr. 179

3