2010D36501

Den Haag, 23 september 2010
De vaste commissie voor Economische Zaken, heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister van Economische Zaken over de brief van
9 juli 2010 «Beleidsdoorlichting Internationaal Ondernemen 2004 – 2008 –
Terugkijken met Een Blik Vooruit» (Kamerstuk 30 991, nr. 9).
De minister van Economische Zaken heeft de vragen beantwoord bij brief
van [datum]. De vragen alsmede de daarop gegeven antwoorden zijn
hieronder afgedrukt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van der Ham
De giffier van de commissie,
Franke

nds-tk-2010D36501

1

1
Kunt u een overzicht geven van alle beleidsinstrumenten op het gebied
van internationaal ondernemen?
2
Waarom zijn slechts «de dertien belangrijkste »instrumenten doorgelicht?
3
Waarom zijn maar vier van de dertien geselecteerde beleidsinstrumenten
extern geëvalueerd? Waarom juist deze vier, afgezien van het criterium
«grootste budget»?
4
In welke mate zijn de verschillende beleidsinstrumenten werkelijk
effectief? Kunt u toelichten waarop (welk materiaal) de conclusie ten
aanzien van de effectiviteit per instrument is gebaseerd?
5
Is het informatiemateriaal dat aan de onderzoekers ter beschikking is
gesteld voor de beleidsdoorlichting volledig en uitputtend geweest? Zo
nee, waarom niet? Welke informatie is niet ter beschikking gesteld en
waarom (toegepaste criteria)?
6
Kunt u aangeven wat de «waarde» van de conclusies ten aanzien van de
effectiviteit is?
7
Bent u van mening dat theoretische aannames bij evaluatie van beleid
minder relevant zijn en dat deze beleidsdoorlichting dan ook niet leidt tot
goede informatie over doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid?
8
Kunt u toelichten welke bestaande beleidsinstrumenten geschikt zijn voor
de beleidsopgave van de aankomende periode? Kunt u tevens toelichten
waarop dit wordt gebaseerd?
9
Bent u van mening dat evaluaties, over de mate waarin de EVD / Agentschap NL ondernemers die nog geen klant zijn bereikt en informeert,
essentieel zijn om de effectiviteit van het beleidsdoel « internationale
oriëntatie» te beoordelen? Wanneer wordt deze evaluatie uitgevoerd?
10
Kunt u per beleidsinstrument een concrete, meetbare doelstelling
aangeven, zodat duidelijk wordt wat u hiermee precies wilt bereiken?
11
Hoe ziet u de aannames ten aanzien van baten van de economische
diplomatie in de maatschappelijke kosten-batenanalyse Financiële
instrumenten; een additionele export van 0,5% van het exportbedrag?
12
Bent u voornemens om de effectiviteit van de economische diplomatie
(postenstelsel en handelsmissies) te evalueren, zonder daarbij zulke
verstrekkende aannames te gebruiken?
13
Kunt u toelichten hoe u het verdelingsvraagstuk van de baten van het
bedrijfsleven op kosten van de belastingbetaler ziet?

2

14
Kunt u aangeven welke uitvoeringskosten zijn gemoeid met de verschillende beleidsinstrumenten? Is er een kosten-batenanalyse per instrument
uitgevoerd, zowel in financiële zin als in maatschappelijke zin? Zo nee,
waarom niet?
15
Kunt u ingaan op de bedrijfsvoeringaspecten en de efficiëntie van het
onderdeel van Agentschap NL dat zich bezighoudt met de uitvoering van
het beleid met betrekking tot internationaal ondernemen?
16
Kunt u een overzicht geven van de problemen ten aanzien van markt falen
met betrekking tot het internationaal ondernemen die in de afgelopen vijf
jaar zijn opgelost als gevolg van uw beleid? Welke van deze problemen
zouden ook zonder dit beleid zijn opgelost? Kunt u ook een overzicht
geven van de problemen die (nog) niet zijn opgelost, inclusief de reden
daarvan?
17
Kunt u toelichten waarom u van de begeleidingscommissie, die voor een
meerderheid uit ambtenaren en ondernemersvertegenwoordigers bestaat,
een onafhankelijk oordeel verwacht over deze beleidsdoorlichting?
18
Hebben de wetenschappers in de begeleidingsgroep een eigen oordeel
gevormd?
19
Kunt u aangegeven waarop haar uitspraak dat «het gevoerde beleid en de
gehanteerde instrumenten in menig opzicht adequaat zijn geweest» is
gebaseerd? Kunt u toelichten wat u verstaat onder «in menig opzicht»?
20
Hoe komt u, op grond van de voor de beleidsdoorlichting beschikbaar
gestelde evaluaties, tot de uitspraak dat economische diplomatie duidelijk
positieve maatschappelijke baten oplevert? Bent u ook van mening dat
deze maatschappelijke baten groter zijn dan de maatschappelijke kosten
die de economische diplomatie met zich meebrengt? Welke gevolgen
hebben de aangekondigde heroverweging voor het gebruik, de inzet en
het effect/resultaat van dit instrument?
21
Bent u van plan in de toekomst het beleid met betrekking tot internationaal ondernemen beter te monitoren? Zo ja, kunt toelichten op welke
manier dat vorm gegeven zal worden?
22
Kunt u toelichten of u vindt dat het ministerie van Economische Zaken
zich in de communicatie naar buiten toe duidelijker zou kunnen profileren
als ambassadeur voor het internationaal actieve bedrijfsleven?Zo ja, hoe
wilt u dit concreet vormgeven?
23
Kunt u aangeven hoe u zorg gaat dragen voor een verdere versterking van
de samenhang in het beleid?
24
Bent u van mening dat het overkoepelend beleidskader zoals dat door het
onderzoeksbureau EIM wordt gepresenteerd, bruikbaar is als basis voor

3

verdere beleidsontwikkeling? Zo ja, bent u van plan dit beleidskader ook
werkelijk te gaan gebruiken?
25
Kunt u, voor wat betreft het financieel buitenlandinstrumentarium, een
overzicht maken waarin de subsidiestromen en/of kredietstromen worden
uitgesplitst naar bedrijfsgrootte? Wilt u hierbij zowel een omzetcriterium
als een werknemerscriterium gebruiken om het begrip bedrijfsgrootte te
operationaliseren?
26
Kunt u aangeven waarom het huidige beleid zo slecht wordt gemonitord
en geëvalueerd? Kunt u zelf aangeven in hoeverre de verschillende
beleidsinstrumenten doeltreffend zijn?
27
Kunt u aangeven wat nu precies de effecten van het beleid zijn geweest
op de vier door EIM benoemde beleidsdoelen en welke effecten ook
zonder uw beleid tot stand zouden zijn gekomen?
28
Kunt u toelichten welke bestaande beleidsinstrumenten geschikt zijn voor
de beleidsopgave van de aankomende periode? Kunt u tevens toelichten
waarop dit wordt gebaseerd?
29
Kunt u toelichten waarom er nog geen evaluaties bekend zijn over de
mate waarin de EVD / Agentschap NL ondernemers die nog geen klant zijn
bereikt en informeert?
30
Kunt u aangeven welke uitvoeringskosten zijn gemoeid met de verschillende beleidsinstrumenten? Hoe verhouden deze kosten zich tot hetgeen
bereikt wordt met de verschillende beleidsinstrumenten?
31
Kunt u uitleggen waarom het budget voor financiële instrumenten de
afgelopen jaren fors is gedaald van € 164,1 miljoen in 2006 tot € 115
miljoen in 2008?
32
Kunt u ingaan op de bedrijfsvoeringaspecten en de efficiëntie van het
onderdeel van Agentschap NL dat zich bezighoudt met de uitvoering van
het beleid met betrekking tot internationaal ondernemen?
33
Kunt u aangeven of er materiaal, zoals evaluaties, bij uw ministerie
bekend is, dat niet door onderzoeksbureau EIM is betrokken in de
beleidsdoorlichting en welk materiaal dit betreft? Zo ja, kunt u toelichten
op grond van welke criteria deze selectie is gemaakt?
34
Kunt u uitleggen waarom u zelf de door te lichten beleidsinstrumenten
heeft geselecteerd? Welke beleidsinstrumenten zijn er verder nog?
35
Waarom is gekozen voor de betreffende titel «Terugkijken met een blik
vooruit»? Is dit grappig bedoeld? Zo nee, wat is dan de reden hiervoor?

4

36
Zijn er nog andere economische theorieën dan de neoklassieke theorieën?
Kunnen de onderzoekers in het algemeen ook een andere legitimatie voor
het overheidsbeleid geven behalve dan vanuit de neoklassieke theorie van
markt falen? En voor het beleid met betrekking tot internationaal
ondernemen in het bijzonder?
37
Welke sectoren vallen onder het begrip «kansrijke sectoren»?
38
Kunt u een vergelijkend overzicht maken van de 10% Nederlandse
bedrijven die exporteert tegenover de 90% Nederlandse bedrijven die niet
exporteert, naar sector, omzet, aantal werknemers, productiviteit(groei) en
mate van innovatie?
39
Kunt u van de 10% Nederlandse bedrijven per sector, omzet en aantal
werknemers aangeven met welke geografische gebieden handelsrelaties
zijn, in termen van investeringen naar die gebieden en export naar die
gebieden? Wilt u hierbij een onderscheid maken tussen de EU, VS,
Oost-Europese landen en de opkomende markten waaronder de
Bric-landen (Brazilië, Rusland, India en China)?
40
Waarom is Nederland bepaald geen koploper op het terrein van internationaal ondernemen? Klopt het niet dat Nederland nummer twee van de
EU-landen is op het gebied van export in absolute termen?
41
Waarin zit de toe- en afname van het budget dat wordt uitgegeven aan
financiële instrumenten, te weten € 132,7 miljoen in 2004; € 164,1 miljoen
in 2005 naar € 115,3 miljoen in 2008?
42
Kunnen de resultaten uit de telefonische enquête onder ondernemers
worden uitgespitst naar bedrijfsgrootte (omzet, werknemers) en/of
geografische gebieden waarnaar wordt geëxporteerd (EU, VS,
Oost-Europese landen en opkomende markten waaronder de Bric-landen?
43
Wat wordt bedoeld met het «economische postennetwerk»?
44
Waaruit blijkt dat de effecten van de financiële regelingen wisselend zijn?
45
Wat betekenen de termen «effectief», «aannemelijk effectief», «effectiviteit
niet bekend maar wel aannemelijk» in tabel 2.7 precies?
46
Waarom is beleidsinformatie in de periode 2004 – 2008 regelmatig
gewijzigd?
47
Wat wordt verstaan onder «platforms»?
48
Wat is het «binnenlandnetwerk»?

5

49
Is er wetenschappelijke consensus over de observatie dat productiviteitswinsten vooral worden verkregen door specialisatie? Zijn er geen andere
belangrijke bronnen van productiviteitswinsten? Hoe valt de observatie
van de onderzoekers te rijmen met onderzoek aan de TU Delft?1

1
Onder andere Ronald Dekker en Alfred
Kleinknecht: ’Flexibel werk schaadt groei
arbeidsproductiviteit’, in: Economisch
Statistische Berichten, Vol. 93 (no. 4533S), 18
April 2008, p. 56–60; Storm, Servaas and
C.W.M. Naastepad (2009), Labour market
regulation and productivity growth: Evidence
for 20 OECD countries (1984–2004), Industrial
Relations, forthcoming) en de Erasmus
Universiteit Rotterdam (onder andere
Vermeulen, P.A.M., Van den Bosch, F.A.J.,
Volberda, H.W. (2006) Complex Incremental
Product Innovation in Established Service
Firms: A Micro Institutional Perspective,
Organization Studies, forthcoming; Jansen,
J.J.P., Bosch, F.A.J. van den & Volberda, H.W.
(2006), Exploratory Innovation, Exploitative
Innovation, and Performance effects of
organizational antecedents and environmental
moderators, Management Science, forthcoming.

6