Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 383

Meerjarenprogramma herijking van de
VROM-regelgeving

Nr. 193

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 27 maart 2012
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu inzake het
ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit algemene regels voor
inrichtingen milieubeheer (nieuwe activiteiten, integratie Besluit emissieeisen middelgrote stookinstallaties milieubeheer, vereenvoudigingen en
reparaties) (Kamerstuk 29 383, nr. 187).
De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief van 26 maart
2012. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Snijder-Hazelhoff
Adjunct-griffier van de commissie,
De Neyn van Hoogwerff

kst-29383-193
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

1

Antwoorden op de vragen van de leden van de fractie van de VVD
Betreffende de inspraakprocedure die bij de voorpublicatie van het
ontwerpbesluit is gestart, kan ik u melden dat er ongeveer 40 inspraakreacties zijn binnengekomen. Daarbij zijn zowel reacties uit het bedrijfsleven
als van mede-overheden. Mijn departement is deze inspraakreacties op dit
moment aan het bekijken. Zo nodig vindt hierover overleg plaats met
betrokken partijen. De inspraakreacties en het overleg daarover kunnen
mogelijk tot aanpassing van het ontwerpbesluit of de toelichting leiden.
Indien hiervan sprake is, zal dat in de Nota van Toelichting worden
vermeld.
In antwoord op de vragen van de leden van de fractie van de VVD over de
integratie van het Besluit emissie-eisen middelgrote stookinstallaties in
het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer, verder te
noemen: het Activiteitenbesluit, kan ik het volgende melden. De emissieeisen voor installaties boven de 1 MW betreffen de beleidsneutrale
omzetting van de eisen zoals geformuleerd in het Besluit emissie-eisen
middelgrote stookinstallaties. Deze eisen worden zoals afgesproken, het
komend jaar geëvalueerd.
Het is niet mijn verwachting dat het gelijke speelveld door dit wijzigingsbesluit wordt aangetast. Wat betreft de emissie-eisen voor houtketels
onder de 1 MW sluiten de eisen voor fijn stof aan bij Duitse eisen die
reeds bekend zijn gemaakt en twee jaar na de inwerkingtreding van dit
wijzigingsbesluit zullen gaan gelden. Bij de eis voor de uitstoot van NOx is
ervan uitgegaan dat deze haalbaar is zonder nageschakelde techniek door
gebruik te maken van een moderne goed afgeregelde houtketel. De
gestelde eisen voor fijn stof staan dus niet het toepassen van kleinschalige houtstook in de weg.
Bij de houtgestookte ketels kleiner dan 1 MW gaat het om naar schatting
1 500 tot 2000 ketels. Het getal van 18 kiloton CO2 extra per jaar herken ik
niet. Wat betreft de milieuwinst is van belang dat bij de integratie van het
Besluit emissie-eisen middelgrote stookinstallaties in het Activiteitenbesluit ook aandacht is besteed aan de risico’s van de houtstook. Emissies
van fijn stof kunnen lokale hinder veroorzaken en zijn een risico voor de
gezondheid. De emissie-eisen voor stookinstallaties in het Activiteitenbesluit zullen naar verwachting in het algemeen voldoende zijn met het oog
op de lokale luchtkwaliteit. Indien dit in uitzonderlijke gevallen nodig blijkt,
dan kan het bevoegd gezag maatwerkvoorschriften opstellen om de lokale
luchtkwaliteit te garanderen.
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie naar de relatie tussen de
voorschriften over de reststroom van gemeentelijke afvalbrengstations en
het Landelijk Afvalbeheerplan. Uitgangspunt bij de betreffende
bepalingen is onder meer het bevorderen van recycling. Daarom is
voorgeschreven dat de reststroom een milieustraat uitsluitend
ongescheiden mag verlaten, indien aan een aantal voorschriften is
voldaan. Dit houdt in dat het overgrote deel van de voor recycling
geschikte componenten apart dienen te worden gehouden, waarmee de
vereiste scheiding kan worden gerealiseerd. Uitgangspunt bij het
opstellen van de betreffende voorschriften was ook dat de daarmee
gepaard gaande kosten en inspanningen acceptabel en in verhouding
dienden te zijn. Mijns inziens is hier sprake van. Het ontwerp-besluit sluit
aan bij de wijziging van het Landelijk Afvalbeheerplan 2009–2012 (LAP)
dat in voorbereiding is. Er is voor gekozen de betreffende aanpassing van
het LAP en de onderhavige regelgeving parallel te laten lopen. Ik streef
ernaar om u deze wijziging van het LAP medio 2012 te doen toekomen.
Antwoorden op vragen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de fractie van de PvdA vragen of aan de kwaliteit van de
biomassa eisen worden gesteld met betrekking tot de lokale luchtkwaliteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

2

en duurzaamheid. In reactie hierop kan ik het volgende melden: De
emissie-eisen voor stookinstallaties in het Activiteitenbesluit zijn in het
algemeen voldoende met het oog op het belang van de lokale luchtkwaliteit. Zoals hierboven reeds is aangegeven kan, indien dit in uitzonderlijke
gevallen nodig blijkt, het bevoegd gezag maatwerkvoorschriften opstellen
om de lokale luchtkwaliteit veilig te stellen. Met betrekking tot de
duurzaamheid van biomassa (houtpellets) zet Nederland zich in voor
Europese afspraken.
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over hetgeen in
het ontwerp-besluit is opgenomen betreffende gemeentelijke afvalbrengstations. Ter beantwoording van deze vragen verwijs ik allereerst naar
hetgeen hierover is opgenomen in reactie van de vragen van de leden van
de VVD-fractie. Ik benadruk hierbij dat één van de uitgangspunten bij het
opstellen van de voorschriften was dat de kosten en inspanningen
acceptabel dienen te zijn. Bij het opstellen van de regeling is erop gelet in
hoeverre stromen binnen het grof huishoudelijk afval geschikt zijn voor
recycling en op de potentiële milieuwinst die daarmee behaald kan
worden. Daarmee wordt het overgrote deel van de voor recycling
geschikte componenten apart gehouden. Als zou blijken dat ondanks
nauwgezette naleving van de voorschriften in de restfractie toch nog
substantiële hoeveelheden voor recycling geschikt materiaal worden
aangetroffen, dan kan aanpassing van de regelgeving worden overwogen.
Dit verwacht ik op dit moment echter (uiteraard) niet.
Wat betreft de vraag of het klopt dat ook de restfractie van milieustraten
met een adequaat voorzieningenniveau nog 50% tot 60% recyclebaar
materiaal bevat, dat niet door milieustraten maar wel door sorteerbedrijven gescheiden kan worden, kan ik u het volgende melden. De
bepalingen in het Activiteitenbesluit zijn er op gericht om vooraf de
recyclebare afvalstromen gescheiden te houden. Op die manier wordt het
meeste rendement en de meest hoogwaardige recycling verkregen. Door
de voorscheiding wordt tevens bereikt dat de restfractie niet of nauwelijks
nog recyclebaar materiaal bevat.
Het controleren van een effectieve voorscheiding (voldoende bakken en
een juist gebruik ervan) is in beginsel eenvoudig. Met het stimuleren van
een intensieve voorscheiding wordt een transparante en controleerbare
methodiek geïntroduceerd. Uiteraard valt of staat het resultaat met de
uitvoering en het is aan het bevoegd gezag toe te zien op naleving
daarvan.
Met betrekking tot de vraag of deze maatregel strookt met de uitvoering
van de motie-Samsom c.s. (Kamerstuk 30 872, nr. 41) en zo ja, op welke
wijze, kan ik u het volgende antwoorden.
De bepalingen in het Activiteitenbesluit zijn er op gericht om van tevoren
de recyclebare afvalstromen gescheiden te houden. Op die manier wordt
het meeste rendement en de meest hoogwaardige recycling verkregen.
Door de voorscheiding wordt bereikt dat de restfractie niet of nauwelijks
nog recyclebaar materiaal bevat en sorteren of anderszins bewerken niet
meer nodig of niet meer zinvol is. Voorscheiding is dus een manier
waarop goedkoper en effectiever datgene wordt bereikt wat ook de motie
voorstaat, namelijk meer hergebruik ofwel recycling. Verder is het zo dat
als het met de maatregelen beoogde resultaat niet wordt gehaald, de
restfractie alsnog naar een sorteerinstallatie dient te worden gebracht.
Een en ander is in overeenstemming met de bovengenoemde motieSamsom c.s.
Antwoorden op vragen van de leden van de fractie van het CDA
Met betrekking tot de vraag van de leden van de fractie van het CDA
betreffende het vervallen van rechtsbescherming, kan ik u het volgende
melden. De administratieve lasten die samenhangen met de vergunningverlening en de beroepsmogelijkheden die rondom een vergunning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

3

bestaan, zijn communicerende vaten. Dit betekent dat een keuze voor het
verminderen van administratieve lasten door het overgaan van
vergunning op algemene regels, een afname van bezwaar- en beroepsmogelijkheden inzake milieuvergunningen met zich brengt. Hiervoor is reeds
bij de tostandkoming van het Activiteitenbesluit gekozen.
Dit betekent niet dat omwonenden en overige belanghebbenden geen
mogelijkheden meer hebben om tegen de door hen ongewenste situaties
op te komen. In het kader van de totstandkoming van (wijzigingen van)
het Activiteitenbesluit kunnen zij gebruik maken van de geboden
inspraakmogelijkheden. Verder kunnen zij als een bedrijf de regels niet
naleeft, een handhavingsverzoek doen. De rechtsbescherming betreffende
de besluiten betreffende de handhaving blijven gelijk. Belanghebbenden
hebben hierbij ook de mogelijkheid om het bevoegd gezag te verzoeken
om gebruik te maken van hun mogelijkheid tot het vaststellen van een
maatwerkvoorschrift, althans voor zover het Activiteitenbesluit deze
mogelijkheid biedt. Het accent in de rechtsbescherming is voor belanghebbenden verschoven van de milieuvergunning naar de handhaving
ofwel naleving van de algemene regels.
Wat betreft de vragen over afvalbrengstations verwijs ik naar de
hierboven opgenomen antwoorden hierover. In antwoord op de vraag
over de afvalagenda en de Grondstoffennotitie (Kamerstuk 32 852, nr. 1)
kan ik melden dat op dit moment uitvoering wordt gegeven aan de
afvalagenda en grondstoffennotitie. Het is nog te vroeg om aan te geven
of, en zo ja, welke onderdelen uit genoemde documenten in het Activiteitenbesluit kunnen worden opgenomen.
Tot slot hebben de leden van de CDA-fractie een aantal vragen gesteld
over de berekening van de administratieve lastenverlichting die het
gevolg is van het ontwerpbesluit. In reactie hierop laat ik allereerst weten
dat evenals bij vorige wijzigingen van het Activiteitenbesluit hierbij
gebruik gemaakt is van een door Advies College Toetsing Administratieve
lasten (ACTAL) geaccordeerde methode, gebaseerd op het standaardkostenmodel. Aan de basis hiervan liggen onderzoeken naar de effecten van
de invoering van de omgevingsvergunning en het Activiteitenbesluit te
weten «Administratieve en Bestuurlijke Lasten Omgevingsvergunning»
(SIRA Consulting, april 2006), «Actal-toets Activiteiten AMvB» (SIRA
Consulting, april 2006) en «Onderzoek Administratieve Lasten Bor en
Mor» (SIRA Consulting, april 2008). Bij bovenstaande onderzoeken is
gewerkt met een nulmeting administratieve lasten bedrijven met als
peiljaar 2002. Inmiddels is rijksbreed een nieuwe nulmeting administratieve lasten bedrijven verricht met als peildatum 1 maart 2007. (In de
Voortgangsrapportage Regeldruk Bedrijven «Merkbaar Minder» van mei
2008 die u is toegezonden als bijlage bij Kamerstuk 29 515, nr. 244, bent u
hierover geïnformeerd.) Vervolgens zijn de eerder gemaakte effectberekeningen geactualiseerd. Het betreft kengetallen gestaafd door de hierboven
genoemde rapporten, voor de kosten van handelingen, de frequenties en
aantallen bedrijven.
De berekening voor dit ontwerp-besluit is geheel in de bijbehorende
toelichting opgenomen. Zoals is aangegeven wordt met het ontwerpbesluit een administratieve lastenverlichting van 22,9 miljoen euro bereikt.
Het betreft circa 2 330 inrichtingen waarvoor de vergunningplicht volledig
komt te vervallen en algemene regels daarvoor in de plaats gaan gelden.
Het achterwege blijven van de vergunningprocedure betekent een
lastenverlichting, omdat een vergunningprocedure in het algemeen meer
kosten met zich meebrengt dan een melding op grond van het Activiteitenbesluit. Deze lastenverlichting is meegenomen in de berekening van de
gevolgen voor de administratieve lasten van dit wijzigingsbesluit.
Daarnaast levert het vervallen van de vergunningprocedure tijdwinst op
voor het oprichten, dan wel wijzigen of uitbreiden van een inrichting.
Tevens wordt met dit ontwerp-besluit van circa 950 inrichtingen de
omgevingsvergunning vervangen door een omgevingsvergunning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

4

beperkte milieutoets (de OBM) in combinatie met algemene regels. Bij de
procedure tot verlening van een OBM wordt een toets vooraf uitgevoerd
voor een enkel milieu-aspect. Dit laatste geldt voor de polyesterharsverwerking en de betonindustrie. Het gaat hier om een lichtere procedure,
namelijk de reguliere procedure in plaats van de uitgebreide procedure.
Nadat de OBM is verleend, vallen deze bedrijven geheel onder de
algemene regels.
Daarnaast zijn er activiteiten van hoofdstuk 4 naar hoofdstuk 3 verplaatst.
Hierdoor behoeven bedrijven in een aantal gevallen geen (wijziging van
een) vergunning aan te vragen maar kunnen ze volstaan met een melding.
Bij bepaalde activiteiten zoals bijvoorbeeld het bieden van parkeergelegenheid in een parkeergarage en het bereiden van voedingsmiddelen is
daardoor een vermindering van de administratieve lasten te verwachten.
Antwoorden op vragen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
Wat betreft de vragen over de gemeentelijke afvalbrengstations verwijs ik
naar de antwoorden die ik hierboven op vragen hierover heb gegeven. Dit
geldt ook voor de vragen over het scheiden van recyclebaar materiaal.
Wat betreft de vragen over de stromen uit meubels, leer, materialen zoals
tapijt en folies en composietmateriaal en onderscheiden harde kunststoffen kan ik u het volgende melden.
Anders dan veel andere stromen is demontage van de deelstroom
meubels niet altijd eenvoudig en geeft ook de afzetbaarheid van de
vrijkomende deelstromen soms problemen. Op dit moment is recycling
derhalve maar heel beperkt mogelijk. Het is daarom nog niet mogelijk om
deze deelstroom al op de lijst van artikel 3.65 van de ontwerp-regeling te
plaatsen. Afhankelijk van marktontwikkelingen zou dit in de toekomst
alsnog kunnen gebeuren. Dit geldt ook voor composietmateriaal.
Op dit moment wordt veel afgedankt tapijt ingezet voor nuttige
toepassing als secundaire brandstof en is recycling slechts beperkt
mogelijk. Op dit moment is het dan ook te vroeg om aan te sturen op aan
algemene scheidingsplicht van tapijt. Wel is bekend dat de tapijtsector
bezig om tot meer recycling van tapijt te komen (routekaart). Dit zal er
hopelijk toe leiden dat scheiding met het oog op recycling in de toekomst
wel zinvol wordt. Op dat moment kan aanpassing van de regeling worden
overwogen.
Harde kunststoffen staan op de lijst van bovengenoemd artikel van de
ontwerp-regeling en zijn vervolgens goed op soort na te scheiden. Door
het opnemen van deze kunststoffen op deze lijst wordt bereikt dat deze
kunststoffen niet eerst met andere componenten in grof restafval door
voorscheiding worden verkleind voordat wordt gesorteerd.
Bij folies uit huishoudelijk afval gaat het meestal om verpakkingen. Die
komen maar in beperkte mate terecht in grof huishoudelijk afval en
worden grotendeels gescheiden ingezameld. Het aandeel folies in grof
huishoudelijk restafval is dus beperkt. Het gescheiden houden van dit
materiaal sorteert maar weinig effect omdat veel folies uiteindelijk toch
worden verbrand (hoofdgebruik brandstof) en niet worden gerecycled. Er
is daarom geen aanleiding om folies aan de lijst van bovengenoemd
artikel toe te voegen.
Wat betreft de vragen van de leden van de Christen Unie-fractie betreffende milieustraten en het sorteren daarbij en wat betreft de vragen over
de houtketels met een capaciteit die kleiner is dan 1 MW, verwijs ik naar
de hierboven gegeven antwoorden over dit onderwerp.
De leden van de Christen Unie-fractie hebben verder aangegeven dat naar
hun mening bij het gebruik van perscontainers voor restafval maximale
recycling mogelijk is als goed geoutilleerde sorteerinstallaties worden
ingezet. Bij het shredderen van de aangeleverde vrachten valt volgens
deze leden het materiaal voldoende uiteen om vervolgens gespreid op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

5

leesbanden als individuele bestanddelen herkend en gescheiden te
kunnen worden.
In antwoord hierop kan ik melden dat hierover contact is gezocht met een
aantal individuele marktpartijen. Hieruit is naar voren gekomen dat persen
van grof huishoudelijk restafval niet altijd bevorderlijk is voor het
verwijderen van specifieke stoorstoffen, maar dat dit de sortering meestal
niet onoverkomelijk bemoeilijkt. Op dit punt verschilt grof huishoudelijk
restafval sterk van fijn huishoudelijk restafval. Gelet hierop is besloten de
beperking om perscontainers te gebruiken voor materiaal dat moet
worden nagescheiden alsnog te laten vervallen. Het ontwerp-besluit zal
hierop worden aangepast.
Zoals hierboven reeds is aangegeven sluit het ontwerp-besluit aan bij de
wijziging van het Landelijk Afvalbeheerplan 2009–2012 (LAP) dat in
voorbereiding is. Ik verwijs naar het hierboven gegeven antwoord.
Wat betreft de vragen over het breken van steenachtige materialen kan ik
u het volgende melden. De artikelen voor breken van beton zijn gebaseerd
op Beste Beschikbare Technieken (en in overeenstemming met de
voorschriften voor op- en overslag in het Activiteitenbesluit). Het
Activiteitenbesluit vereist niet dat een sproei-installatie aanwezig is. Als
op andere wijze aantoonbaar aan het doelvoorschrift kan worden voldaan,
is dat derhalve ook mogelijk. De voorschriften zijn in overeenstemming en
afgeleid van de NeR, zoals dat is gedaan ook bij veel andere voorschriften
uit het Activiteitenbesluit die betrekking hebben op emissies naar de lucht.
Wat betreft de eisen voor geluid is van belang dat de geluidvoorschriften
in het Activiteitenbesluit voor de gehele inrichting gelden. De geluidsvoorschriften uit het Besluit mobiel breken hebben echter uitsluitend
betrekking op het breken.
Voorts is gevraagd of de misproducten en restproducten van betonmortelcentrales en betonproductenfabrieken onder de bepalingen van het
Besluit mobiel breken bouw- en sloopafval gebracht kunnen worden. In
antwoord hierop is het onderscheid binnen of buiten de inrichting van
belang. Als het gaat om activiteiten binnen de inrichting, is het Activiteitenbesluit van belang. Als een misproduct buiten de inrichting wordt
gebroken, kan het Besluit mobiel breken van toepassing zijn. Artikel 2 van
het Besluit mobiel breken bepaalt wanneer dit besluit van toepassing is.
In de vragen wordt de zienswijze van VNCI zoals deze is ingediend in de
inspraakprocedure aangehaald. In de zienswijze uit VNCI twijfel of het
Activiteitenbesluit uitvoerbaar is voor de chemische industrie. VNCI
noemt als voorbeeld algemene regels voor stookinstallaties.
In reactie hierop hecht ik eraan te melden dat voor stookinstallaties reeds
lang algemene regels gelden. Voor IPPC-installaties, waaronder
chemische bedrijven, gelden deze algemene regels naast de vergunning.
Daarnaast kan ik melden dat ik met VNCI in overleg ben over de
toepassing van algemene regels voor bijzondere stookinstallaties,
bijvoorbeeld installaties die als brandstof procesresiduen inzetten. Onder
meer deze bijzondere installaties zijn onderwerp van evaluatie in
2012/2013 die bij de vaststelling van het Besluit emissie-eisen middelgrote
stookinstallaties is aangekondigd.
VNCI noemt ook andere voorbeelden van activiteiten in hoofdstuk 3 van
het Activiteitenbesluit die knelpunten opleveren. Voor een aantal van deze
activiteiten geldt net als bij de stookinstallaties dat ze al jaren van
toepassing zijn op de chemische industrie. Dit is bijvoorbeeld het geval bij
de voorschriften voor ondergrondse tanks. Enkele andere voorschriften
voor activiteiten worden met dit ontwerp-besluit ook voor deze sector van
toepassing. Met maatwerk kan het bevoegd gezag een bedrijf, indien dit
mogelijk en aan de orde is, afwijkingen toestaan.
De wens het Activiteitenbesluit beter kenbaar te maken deel ik. Er wordt
momenteel onderzocht welke verbeteringen hiertoe mogelijk zijn in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

6

structuur van het besluit en in de ICT-ondersteuning, te weten in de
Activiteitenbesluit Internet Module (AIM).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 383, nr. 193

7