Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 485

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nr. 307

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 mei 2019
Op 22 januari 2019 heeft uw Kamer de gewijzigde motie van de leden
Alkaya en Van den Hul (Kamerstuk 26 485, nr. 302) aangenomen (Handelingen II 2018/19, nr. 43, item 7). Deze motie richt zich erop om alleen
bedrijven die de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen
(OESO-richtlijnen) naleven, deel te laten nemen aan handelsmissies. Ten
behoeve van het Algemeen Overleg Handelsbevordering op 29 mei 2019
geef ik met deze brief invulling aan genoemde motie.
Aangepast kader handelsmissie1
Naar aanleiding van de motie heb ik het bestaande kader voor handelsmissies tegen het licht gehouden en aangescherpt. Het nieuwe toetsingskader behelst de volgende stappen:
– Wanneer een bedrijf zich aanmeldt voor een handelsmissie verklaart
het bedrijf de OESO-Richtlijnen te onderschrijven en hiernaar te
handelen. Vervolgens vult het bedrijf een zelfscan in. Deze bestaat uit
zes vragen over het bedrijfsbeleid op het terrein van internationaal
maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO), gebaseerd op de
zes due diligence-stappen van de OESO-richtlijnen, te weten:
1. Integreren van IMVO in beleid en managementsystemen;
2. Identificeren en beoordelen van daadwerkelijke en potentiële
negatieve gevolgen van de activiteiten, producten of diensten van
de onderneming;
3. Stoppen, voorkomen en beperken van negatieve gevolgen;
4. Monitoren van resultaten;
5. Communiceren over de aanpak;
6. Zorgen voor herstelmaatregelen of hieraan meewerken wanneer
dit van toepassing is.

1

kst-26485-307
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

https://www.rvo.nl/onderwerpen/internationaal-ondernemen/wegwijzer-internationaalzakendoen/handelsmissie/soorten-handelsmissies/uitgaande-handelsmissies/voorwaarden-0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 485, nr. 307

1

Vervolgens kunnen bedrijven aangeven of ze behoefte hebben aan nadere
voorlichting over internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) doet
steekproefsgewijs navraag bij bedrijven over de ingevulde zelfscan.
– De RVO gaat voor bedrijven die vallen onder de Transparantiebenchmark2 na wat hun score is. Wanneer de score van een bedrijf op deze
benchmark nul is of een score ontbreekt, is dit aanleiding voor de RVO
om met het bedrijf in gesprek te gaan. In dit gesprek wordt het belang
onderstreept van maatschappelijke verslaglegging en wordt het bedrijf
gevraagd naar hun IMVO-beleid. Indien dit beleid door de RVO – na
overleg met het Ministerie van Buitenlandse Zaken – onvoldoende
wordt bevonden, is dit aanleiding om een verbetertraject af te spreken
met het bedrijf. In dit traject geeft de RVO aan wat het bedrijf moet
verbeteren aan het IMVO-beleid, zodat het conform de OESORichtlijnen handelt. Op voorwaarde dat het bedrijf dit verbetertraject
uitvoert, kan het bedrijf mee op handelsmissie. Wanneer een bedrijf
weigert het verbetertraject uit te voeren, kan dit uitsluiting van
deelname tot gevolg hebben.
– RVO onderzoekt tevens of het bedrijf voorkomt op de World Bank list
of ineligible firms and individuals en toetst aan de FMOuitsluitingslijst. Als het bedrijf voorkomt op Wereldbanklijst of onder
de FMO-uitsluitingslijst valt, wordt het bedrijf uitgesloten van
deelname.
– Indien het redelijk vermoeden bestaat dat een bedrijf zich de facto niet
aan de OESO-richtlijnen houdt, zal de RVO en/of het Ministerie van
Buitenlandse Zaken het gesprek aangaan met dit bedrijf. Een redelijk
vermoeden moet in ieder geval gebaseerd zijn op objectief waarneembare feiten. In het geval van een melding bij het Nationaal Contactpunt
voor de OESO-richtlijnen zal de RVO eveneens het gesprek met het
bedrijf in kwestie aangaan. Een dergelijk gesprek wordt gevoerd aan
de hand van de antwoorden die het bedrijf heeft gegeven in de
zelfscan. Op basis hiervan zal door het Ministerie van Buitenlandse
Zaken de beslissing worden genomen of een bedrijf wel of niet zal
kunnen deelnemen aan de handelsmissie, al dan niet met een
verbetertraject.
– Een bedrijf dat veroordeeld is voor corruptie, wordt uitgesloten van
deelname aan handelsmissies totdat het kan aantonen dat het passend
beleid heeft geïmplementeerd.
In alle gevallen geldt dat de RVO het beoordelingsproces bewaakt en
gesprekken met bedrijven voert, maar dat het Ministerie van Buitenlandse
Zaken uiteindelijk besluit of een bedrijf deelneemt.
Tot slot
De aanvullende vereisten zullen per direct worden toegepast bij handelsmissies waarvoor de aanmelding nog geopend moet worden. Alleen de
zelfscan zal op een later moment worden ingevoerd, in verband met de
tijd die het kost om de vragen uit te werken en de techniek van het
aanmeldformulier hierop aan te passen. De RVO gaat hier in opdracht van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken mee aan de slag. De zelftoets zal
niet later dan 1 oktober 2019 worden ingevoerd.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

2

De Transparantiebenchmark is een jaarlijks onderzoek van het Ministerie van Economische
Zaken naar de inhoud en kwaliteit van maatschappelijke verslaggeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 485, nr. 307

2