EUROPESE
COMMISSIE

Brussel, 10.1.2017
COM(2017) 10 final
2017/0003 (COD)

Voorstel voor een
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
met betrekking tot de eerbiediging van het privéleven en de bescherming van
persoonsgegevens in elektronische communicatie, en tot intrekking van Richtlijn
2002/58/EG (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie)

(Voor de EER relevante tekst)
{SWD(2017) 3 final}
{SWD(2017) 4 final}
{SWD(2017) 5 final}
{SWD(2017) 6 final}

NL

NL

TOELICHTING
1.

ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

1.1.

Motivering en doel van het voorstel

De strategie voor de digitale eengemaakte markt1 heeft als doelstelling het vertrouwen in en
de veiligheid van digitale diensten te verhogen. De hervorming van het kader voor
gegevensbescherming, en met name de goedkeuring van Verordening (EU) 2016/679, de
algemene verordening gegevensbescherming2, was een belangrijke stap in die richting. In de
strategie voor de digitale eengemaakte markt werd ook de herziening van Richtlijn
2002/58/EG3 (hierna "e-privacyrichtlijn")aangekondigd om een hoog niveau van
bescherming van de persoonlijke levenssfeer voor gebruikers van elektronischecommunicatiediensten en een gelijk speelveld voor alle marktdeelnemers te garanderen. Dit
voorstel strekt tot herziening van de e-privacyrichtlijn, en voorziet daarbij in de doelstellingen
van de strategie voor de digitale eengemaakte markt alsook in de samenhang met de algemene
verordening gegevensbescherming.
De e-privacyrichtlijn garandeert de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden,
met name het recht op eerbiediging van het privéleven, de vertrouwelijkheid van de
communicatie en de bescherming van persoonsgegevens in de sector elektronische
communicatie.
Ook
wordt
het
vrije
verkeer
van
elektronischecommunicatiegegevens, -uitrusting en -diensten in de Unie gegarandeerd. Zij implementeert
in het afgeleide recht van de Unie het fundamentele recht op eerbiediging van het privéleven
met betrekking tot communicatie, zoals verankerd in artikel 7 van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie (hierna "Handvest").
In overeenstemming met de vereisten inzake "betere regelgeving" heeft de Commissie een expostprogramma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (hierna "REFIT-evaluatie")
van de e-privacyrichtlijn verricht. Uit de evaluatie blijkt dat de doelstellingen en beginselen
van het huidige kader gezond blijven. Sinds de laatste herziening van de e-privacyrichtlijn in
2009 hebben zich op de markt echter belangrijke technologische en economische
ontwikkelingen voorgedaan. Consumenten en bedrijven worden steeds meer afhankelijk van
nieuwe internetdiensten waardoor persoonlijke communicatie zoals Voice over IP,
instantmessaging en webmaildiensten in de plaats komen van traditionele
communicatiediensten. Deze over-the-topcommunicatiediensten (hierna "OTT’s") vallen over
het algemeen niet onder het bestaande regelgevingskader voor elektronische communicatie,
waaronder de e-privacyrichtlijn, van de Unie. Bijgevolg heeft de richtlijn geen gelijke tred
gehouden met de technologische ontwikkelingen, hetgeen geleid heeft tot een leemte in de
bescherming van communicatie via nieuwe diensten.

1

2

3

NL

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal
Comité en het Comité van de Regio's, Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa,
COM(2015) 192 final.
Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene
verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).
Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de
verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector
elektronische communicatie (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie) (PB L 201
van 31.7.2002, blz. 37).

2

NL

1.2.

Samenhang met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

Dit voorstel is een lex specialis bij de algemene verordening gegevensbescherming en zal
voorzien in de nadere omschrijving en de aanvulling daarvan voor elektronischecommunicatiegegevens die als persoonsgegevens worden aangemerkt. Alle onderwerpen in
verband met de verwerking van persoonsgegevens die niet uitdrukkelijk door het voorstel
worden behandeld, vallen onder de algemene verordening. De afstemming op die verordening
heeft ertoe geleid dat een aantal bepalingen ingetrokken worden, zoals de
beveiligingsverplichtingen van artikel 4 van de e-privacyrichtlijn.
1.3.

Samenhang met andere beleidsterreinen van de Unie

De e-privacy-richtlijn maakt deel uit van het regelgevingskader voor elektronische
communicatie. In 2016 heeft de Commissie, bij de herziening van dit kader, een voorstel voor
een richtlijn tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische communicatie4
(hierna "Europees wetboek") aangenomen. Hoewel dit voorstel geen deel uitmaakt van het
Europees wetboek; is het deels gebaseerd op de daarin omschreven definities, waaronder die
van "elektronische-communicatiedienst". Zoals in het Europees wetboek, worden in dit
voorstel ook de aanbieders van OTT-diensten tot het toepassingsgebied gerekend, hetgeen de
marktrealiteit weerspiegelt. Daarnaast vormt het Europees wetboek voor elektronische
communicatie een aanvulling op dit voorstel door de veiligheid van elektronischecommunicatiediensten te waarborgen.
De richtlijn radioapparatuur (Richtlijn 2014/53/EU)5 waarborgt een eengemaakte markt voor
radioapparatuur. Zij schrijft met name voor dat radioapparatuur, voor in de handel te worden
gebracht, beveiligingen moet bevatten om de bescherming van de persoonsgegevens en de
privacy van de gebruiker te waarborgen. Krachtens deze richtlijn alsmede krachtens
Verordening (EU) nr. 1025/2012 betreffende Europese normalisatie6 is de Commissie
gemachtigd om maatregelen te nemen. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de richtlijn
radioapparatuur.
Het voorstel bevat geen specifieke bepalingen op het gebied van gegevensbewaring. De
inhoud van artikel 15 van de e-privacyrichtlijn blijft behouden en wordt in overeenstemming
gebracht met de specifieke bewoordingen van artikel 23 van de algemene verordening
gegevensbescherming, op basis waarvan de lidstaten gemachtigd worden de reikwijdte te
beperken van de rechten en plichten waarin bepaalde artikelen van de e-privacyrichtlijn
voorzien. Het staat de lidstaten derhalve vrij een nationaal kader voor gegevensbewaring te
behouden of te creëren dat onder meer voorziet in doelgerichte bewaringsmaatregelen, voor
zover dit kader strookt met het recht van de Unie rekening houdend met de jurisprudentie van

4

5

6

NL

Voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling
van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (herschikking) (COM/2016/0590 final –
2016/0288 (COD)).
Richtlijn 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende de
harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van
radioapparatuur en tot intrekking van Richtlijn 1999/5/EG (PB L 153 van 22.5.2014, blz. 62).
Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012
betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de
Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG,
2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking
van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en
de Raad (PB L 316 van 14.11.2012, blz. 12).

3

NL

het Hof van Justitie over de uitlegging van de e-privacyrichtlijn en het EU-Handvest van de
grondrechten7.
Tot slot is het voorstel niet van toepassing op activiteiten van instellingen, organen en
instanties van de Unie. De beginselen en de desbetreffende verplichtingen met betrekking tot
het recht op eerbiediging van het privéleven en communicatie met betrekking tot de
verwerking van elektronische-communicatiegegevens zijn echter opgenomen in het voorstel
voor een verordening tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/20018.
2.

RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

2.1.

Rechtsgrondslag

Artikel 16 en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
(VWEU) vormen de rechtsgrondslag van het voorstel.
Artikel 16 VWEU voorziet in een specifieke rechtsgrondslag voor de vaststelling van
voorschriften betreffende de bescherming van natuurlijke personen ten aanzien van de
verwerking van persoonsgegevens door de instellingen van de Unie, door de lidstaten bij de
uitoefening van activiteiten die binnen het toepassingsgebied van het recht van de Unie
vallen, alsmede voorschriften betreffende het vrij verkeer van die gegevens. Aangezien
elektronische communicatie waarbij een natuurlijke persoon betrokken is, normaal gezien als
persoonsgegevens wordt aangemerkt, moet de bescherming van natuurlijke personen ten
aanzien van de privacy van de communicatie en de verwerking van deze gegevens, op
artikel 16 worden gebaseerd.
Daarnaast beoogt het voorstel de bescherming van communicatie en daarmee verband
houdende rechtmatige belangen van rechtspersonen. De inhoud en de reikwijdte van de
rechten krachtens artikel 7 van het Handvest zijn in overeenstemming met artikel 52, lid 3,
van het Handvest, dezelfde als die welke in artikel 8, lid 1, van het Europees Verdrag tot
bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) zijn
neergelegd. Wat de reikwijdte van artikel 7 van het Handvest betreft, bevestigen de
rechtspraak van het Hof van Justitie9en van het Europees Hof voor de rechten van de mens10
dat beroepsactiviteiten van rechtspersonen niet mogen worden uitgesloten van de
bescherming van het recht dat door artikel 7 van het Handvest en artikel 8 van het EVRM
wordt gegarandeerd.
Aangezien het initiatief een tweeledig doel heeft en het onderdeel bescherming van
communicatie van rechtspersonen en het doel om de interne markt voor elektronische
communicatie te voltooien en de werking daarvan te garanderen, wat dit betreft niet als louter
bijkomstig kan worden beschouwd, moet het initiatief ook op artikel 114 van het VWEU zijn
gebaseerd.
7

8

9
10

NL

Zie gevoegde zaken C-293/12 en C-594/12, Digital Rights Ireland and Seitlinger en andere,
ECLI:EU:C:2014:238; gevoegde zaken C-203/15 en C-698/15, Tele2 Sverige AB en Secretary of State
for the Home Department, ECLI:EU:C:2016:970.
Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000
betreffende de bescherming van natuurlĳke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van
die gegevens (PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1-22).
Zie arrest Varec SA, C-450/06, ECLI:EU:C:2008:91, punt 48.
Zie met name EHRM, Niemietz/Duitsland, arrest van 16 december 1992, serie A nr. 251-B, § 29;
Société Colas Est e.a./Frankrijk, nr. 37971/97, § 41; EHRM 2002-III; arrest Peck/Verenigd Koninkrijk,
nr. 44647/98, § 57, EHRM 2003-I; alsmede Vinci Construction en GTM Génie Civil et
Services/Frankrijk, nrs. 63629/10 en 60567/10, § 63, 2 april 2015.

4

NL

2.2.

Subsidiariteit

Eerbiediging van communicatie is een grondrecht dat in het Handvest is erkend. Uit de inhoud
van elektronische communicatie kan zeer gevoelige informatie aan het licht komen over de
eindgebruikers die bij de communicatie betrokken zijn. Op dezelfde manier kunnen
metagegevens op basis van elektronische communicatie ook zeer gevoelige en persoonlijke
informatie weergeven, zoals uitdrukkelijk is erkend door het Hof van Justitie11. De meeste
lidstaten erkennen eveneens de noodzaak om communicatie te beschermen als een
afzonderlijk grondwettelijk recht. Hoewel het voor de lidstaten mogelijk is een beleid te
voeren om te waarborgen dat dit recht niet wordt geschonden, zal dit zonder regels van de
Unie niet op eenvormige wijze worden bereikt en zou dit leiden tot belemmeringen voor het
grensoverschrijdende verkeer van persoonsgegevens en niet-persoonsgebonden gegevens met
betrekking tot het gebruik van elektronische-communicatiediensten. Uiteindelijk is het
noodzakelijk met het oog op de samenhang met de algemene verordening
gegevensbescherming de e-privacyrichtlijn te herzien en de twee instrumenten onderling in
overeenstemming te brengen.
Door de technologische ontwikkelingen en de ambities van de strategie voor de digitale
eengemaakte markt is nog duidelijker geworden dat actie op het niveau van de Unie
noodzakelijk is. Het welslagen van deze Europese strategie hangt af van hoe doeltreffend de
EU optreedt om de nationale compartimentering en belemmeringen af te breken en de
voordelen en besparingen van een Europese digitale interne markt aan te grijpen. Bovendien
reikt de omvang van het probleem, aangezien het internet en de digitale technologieën geen
grenzen kennen, verder dan het grondgebied van een enkele lidstaat. De problemen die zich
tegenwoordig voordoen, kunnen niet door de lidstaten worden verholpen. Om de digitale
eengemaakte markt naar behoren te laten werken, moet een gelijk speelveld worden gecreëerd
voor marktdeelnemers die substitueerbare diensten aanbieden, en moeten eindgebruikers op
het niveau van de Unie een gelijke bescherming genieten.
2.3.

Evenredigheid

Om te zorgen voor een doeltreffende wettelijke bescherming van de eerbiediging van het
privéleven en de communicatie, moet het toepassingsgebied worden uitgebreid zodat ook
OTT-aanbieders daarbinnen vallen. Hoewel verschillende populaire OTT-aanbieders reeds
voldoen, of gedeeltelijk voldoen, aan het beginsel van vertrouwelijkheid van communicatie,
kan de bescherming van de grondrechten niet worden overgelaten aan zelfregulering door het
bedrijfsleven. Ook het belang van doeltreffende bescherming van de privacy van
eindapparatuur neemt toe nu deze in het privé- en beroepsleven onmisbaar is geworden voor
de opslag van gevoelige gegevens. De tenuitvoerlegging van de e-privacyrichtlijn is niet
doeltreffend gebleken om eindgebruikers weerbaarder te maken. Om dat doel te bereiken is
het dan ook noodzakelijk het beginsel toe te passen door de toestemming te centraliseren in
software en gebruikers aan te spreken met informatie over de privacyinstellingen. Wat de
handhaving van deze verordening betreft, wordt vertrouwd op de toezichthoudende
autoriteiten
en
het
coherentiemechanisme
van
de
algemene
verordening
gegevensbescherming. Voorts biedt het voorstel de lidstaten de mogelijkheid om afwijkende
nationale maatregelen te nemen voor specifieke legitieme doeleinden. Het gaat dus niet verder
dan wat nodig is om de doelstellingen te verwezenlijken en is in overeenstemming met het
evenredigheidsbeginsel zoals neergelegd in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese
Unie. De verplichtingen die aan de betrokken diensten worden opgelegd, worden zo beperkt
mogelijk gehouden zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de betrokken grondrechten.
11

NL

Zie voetnoot 7.

5

NL

2.4.

Keuze van het instrument

De Commissie dient een voorstel voor een verordening in om samenhang met de algemene
verordening gegevensbescherming en rechtszekerheid voor gebruikers en ondernemingen te
garanderen, doordat uiteenlopende interpretaties in de lidstaten wordt voorkomen. Een
verordening kan zorgen voor een gelijk niveau van bescherming voor gebruikers in de hele
Unie en lagere nalevingskosten voor ondernemingen die grensoverschrijdend werken.
3.

RESULTATEN VAN EX-POSTEVALUATIES, RAADPLEGINGEN VAN
BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELINGEN

3.1.

Ex-postevaluatie van bestaande
resultaatgerichtheid ervan

wetgeving

en

controle

van

de

In de REFIT-evaluatie is onderzocht hoe efficiënt de e-privacyrichtlijn heeft bijgedragen tot
de passende bescherming van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en de
vertrouwelijkheid van communicatie in de EU. Ook werd onderzocht of er overlappingen in
voorkwamen.
Uit de REFIT-evaluatie is gebleken dat de genoemde doelstellingen van de richtlijn relevant
blijven. Terwijl de algemene verordening gegevensbescherming de bescherming van
persoonsgegevens garandeert, waarborgt de e-privacyrichtlijn het vertrouwelijke karakter van
het communicatieverkeer, waaronder eventueel ook niet-persoonsgebonden gegevens en
gegevens in verband met een rechtspersoon. Daarom moet een afzonderlijk instrument zorgen
voor een doeltreffende bescherming van artikel 7 van het Handvest. Andere bepalingen, zoals
de regels voor het verzenden van ongewenste commerciële communicatie, zijn ook nog steeds
relevant gebleken.
Wat effectiviteit en efficiëntie betreft, is de REFIT-evaluatie tot de bevinding gekomen dat
de richtlijn niet volledig heeft voldaan aan haar doelstellingen. De onduidelijke formulering
van sommige bepalingen en de dubbelzinnigheid in juridische begrippen stonden
harmonisering in de weg, hetgeen problemen voor grensoverschrijdende werking van
ondernemingen meebracht. Uit de evaluatie is voorts gebleken dat een aantal bepalingen
hebben gezorgd voor een onnodige last voor bedrijven en consumenten. De
toestemmingsregel ter bescherming van de vertrouwelijkheid van eindapparatuur heeft
bijvoorbeeld niet voldaan aan zijn doelstellingen aangezien eindgebruikers te maken krijgen
met verzoeken om permanente cookies te aanvaarden zonder dat zij de betekenis ervan
begrijpen, en in sommige gevallen zelfs zonder hun toestemming aan cookies blootgesteld
zijn. De toestemmingsregel is overbeschermend aangezien hij ook betrekking heeft op
praktijken die de privacy niet aantasten, en biedt te weinig bescherming aangezien hij niet
duidelijk betrekking heeft op bepaalde volgtechnieken (bv. vingerafdruklezing) die mogelijk
geen toegang of opslag in het toestel inhouden. Ten slotte kan de tenuitvoerlegging ervan duur
zijn voor bedrijven.
De conclusie van de evaluatie luidde dat de e-privacyregels op Europees niveau nog steeds
toegevoegde waarde bieden voor de verwezenlijking van de doelstelling, namelijk in het licht
van de toenemend grensoverschrijdende markt voor elektronische communicatie de privacy in
de onlinewereld verzekeren. Verder werd aangetoond dat de regels samenhangen met andere
relevante EU-wetgeving, ofschoon er enkele overlappingen zijn geconstateerd ten opzichte
van de nieuwe algemene verordening gegevensbescherming (zie in punt 1.2).

NL

6

NL

3.2.

Raadplegingen van belanghebbenden

De Commissie organiseerde een openbare raadpleging tussen 12 april tot en met 5 juli 2016
en ontving 421 reacties12. De belangrijkste bevindingen zijn13:
–

Behoefte aan speciale voorschriften voor de elektronische-communicatiesector
inzake het vertrouwelijke karakter van elektronische communicatie: 83,4 % van
de ondervraagde burgers, consumenten en organisaties uit het maatschappelijk
middenveld en 88,9 % van overheidsinstanties zijn het hiermee eens, maar 63,4 %
van de respondenten uit het bedrijfsleven niet.

–

Uitbreiding van het toepassingsgebied tot nieuwe communicatiediensten
(OTT’s): 76 % van de burgers en organisaties uit het maatschappelijk middenveld en
93,1 % van overheidsinstanties zijn het daarmee eens, terwijl slechts 36,2 % van de
respondenten uit het bedrijfsleven gewonnen zijn voor die uitbreiding.

–

Wijziging van de vrijstellingen voor verlening van toestemming voor de
verwerking van verkeers- en locatiegegevens: 49,1 % van de burgers,
consumenten en organisaties uit het maatschappelijk middenveld en 36 % van de
overheidsinstanties zien liever geen uitbreiding van deze vrijstellingen, terwijl 36 %
van de bedrijven daar voorstander van zijn; twee derde van de bedrijven pleiten voor
de gewone intrekking van de bepalingen.

–

Steun voor voorgestelde oplossingen in verband met de toestemming voor
cookies: 81,2 % van de burgers en 63 % van de overheidsinstanties steunen het
opleggen van verplichtingen aan fabrikanten van eindapparatuur om producten op de
markt te brengen met geactiveerde standaardinstellingen voor privacy, terwijl 58,3 %
van het bedrijfsleven voorstander is van de optie zelf-/coregulering.

Voorts heeft de Europese Commissie in april 2016 twee workshops georganiseerd, één die
openstond voor alle belanghebbenden en één die openstond voor bevoegde nationale
autoriteiten. Hierop werden de belangrijkste vragen van de openbare raadplegingen
behandeld. De standpunten die tijdens de workshops naar voren kwamen, weerspiegelden het
resultaat van de openbare raadpleging.
Om meningen van de burgers in te winnen, werd in de hele Unie een Eurobarometer-enquête
over e-privacy14 gehouden. De belangrijkste bevindingen zijn15:
–

78 % vindt het zeer belangrijk dat persoonlijke informatie op hun computer,
smartphone of tablet alleen kan worden opgevraagd met hun toestemming.

–

72 % vindt dat het zeer belangrijk dat de geheimhouding van hun e-mails en online
instant messaging gewaarborgd is.

–

89 % is het eens met de voorgestelde optie dat de standaardinstellingen van hun
browser het uitwisselen van informatie moet tegengaan.

3.3.

Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid

De Commissie heeft gebruikgemaakt van het volgende externe deskundigenadvies:
12

13
14
15

NL

162 bijdragen van burgers, 33 van het maatschappelijk middenveld en consumentenorganisaties;
186 van het bedrijfsleven en 40 van overheden, waaronder de bevoegde autoriteiten voor handhaving
van de e-privacyrichtlijn.
Het volledige verslag is beschikbaar op: https://ec.europa.eu/digital-single-market/news-redirect/37204.
2016 Eurobarometer survey (EB) 443 on e-Privacy (SMART 2016/079).
Het volledige verslag is beschikbaar op: https://ec.europa.eu/digital-single-market/news-redirect/37205.

7

NL

–

gerichte raadplegingen van deskundigengroepen van de EU: advies van de groep
gegevensbescherming artikel 29; advies van de Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming; advies van het REFIT-platform; standpunt van BEREC;
standpunten van ENISA en standpunten van de leden van het samenwerkingsnetwerk
voor de handhaving van de wetgeving op het gebied van consumentenbescherming.

–

Externe deskundigheid, met name de volgende twee studies:

3.4.

–

Studie "ePrivacy Directive: assessment of transposition, effectiveness and
compatibility with proposed Data Protection Regulation" (SMART
2013/007116).

–

Studie "Evaluation and review of Directive 2002/58 on privacy and the
electronic communication sector" (SMART 2016/0080).

Effectbeoordeling

Er werd voor dit voorstel een effectbeoordeling verricht, die op 28 september 2016 werd door
de Raad voor regelgevingstoetsing positief beoordeeld16. Om gevolg te geven aan de
aanbevelingen van de Raad is in de effectbeoordeling betere toelichting gegeven over de
reikwijdte van het initiatief, de samenhang met andere rechtsinstrumenten (algemene
verordening gegevensbescherming, Europees wetboek voor elektronische communicatie,
richtlijn radioapparatuur) en de noodzaak van een afzonderlijk instrument. Het basisscenario
is nader uitgewerkt en verduidelijkt. De analyse van de effecten is versterkt en de beoordeling
bevat een evenwichtiger, duidelijker en krachtiger beschrijving van de verwachte kosten en
baten.
De volgende beleidsopties zijn getoetst aan de criteria effectiviteit, efficiëntie en coherentie:
–

Optie 1: Niet-wetgevende maatregelen ("soft law");

–

Optie 2: Beperkte versterking van privacy/vertrouwelijkheid en vereenvoudiging;

–

Optie 3: Matige versterking van privacy/vertrouwelijkheid en vereenvoudiging;

–

Optie 4: Ingrijpende versterking van privacy/vertrouwelijkheid en vereenvoudiging;

–

Optie 5: Intrekking van de e-privacyrichtlijn.

Optie 3 is in de meeste opzichten aangewezen als de voorkeursoptie om de doelstellingen te
bereiken, rekening houdend met de efficiëntie en de samenhang. De voornaamste voordelen
zijn:
–

betere bescherming van de vertrouwelijkheid van elektronische communicatie door
uitbreiding van het toepassingsgebied van het rechtsinstrument om nieuwe
functioneel gelijkwaardige elektronische-communicatiediensten daarin op te nemen.
Daarnaast versterkt de verordening de controle van de eindgebruiker door te
verduidelijken dat de toestemming kan worden verleend via passende technische
instellingen.

–

betere bescherming tegen ongewenste communicatie, met de invoering van de
verplichting tot het verstrekken van de identificatie van de oproepende lijn of van een
verplicht kengetal voor marketinggesprekken en ruimere mogelijkheden om
oproepen van ongewenste nummers te blokkeren.

16

NL

http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/?fuseaction=ia.

8

NL

–

Vereenvoudiging en verduidelijking van het regelgevingsklimaat door de vrije
speelruimte voor lidstaten te beperken, intrekking van achterhaalde bepalingen en
verruiming van de uitzonderingen op de toestemmingsregels.

De economische effecten van optie 3 zullen naar verwachting in het algemeen evenredig zijn
met de doelstellingen van het voorstel. Er ontstaan ondernemingskansen in verband met de
verwerking
van
communicatiegegevens
voor
traditionele
elektronischecommunicatiediensten, terwijl aanbieders van OTT-diensten aan dezelfde regels worden
onderworpen. Dit brengt in bepaalde mate extra nalevingskosten mee voor deze
marktdeelnemers. Deze wijziging is echter niet van wezenlijke invloed op de OTT’s die reeds
werkzaam zijn op basis van toestemming. Tot slot zou het effect van de optie niet merkbaar
zijn in de lidstaten die deze regels reeds tot OTT’s hebben uitgebreid.
Door de toestemming te centraliseren in software zoals internetbrowsers, gebruikers zelf ertoe
aan te zetten hun privacyinstellingen te kiezen en de uitzonderingen op de toestemmingsregel
voor cookies te verruimen, zou een aanzienlijk deel van de ondernemingen komaf kunnen
maken met cookiebanners en -berichten, waardoor de mogelijkheid ontstaat voor aanzienlijke
kostenbesparingen en vereenvoudiging. Voor online werkende adverteerders kan het echter
moeilijker worden toestemming te verkrijgen als een aanzienlijk deel van de gebruikers
kiezen voor de instelling "cookies van derden afwijzen". Tegelijkertijd verliezen websiteexploitanten door het centraliseren van de toestemming niet de mogelijkheid om toestemming
te verkrijgen door middel van individuele verzoeken aan eindgebruikers en zo hun huidige
bedrijfsmodel te behouden. Extra kosten zouden opduiken voor sommige aanbieders van
browsers of soortgelijke software omdat zij privacyvriendelijke instellingen moeten
garanderen.
In de externe studie zijn drie verschillende uitvoeringsscenario’s voor optie 3 aangewezen,
naargelang van de entiteit die het dialoogvenster instelt tussen de gebruiker welke zijn keuze
heeft voor de instellingen "cookies van derden afwijzen" of "volg-mij-niet", en de bezochte
websites vastgesteld, met het verzoek aan de internetgebruiker om zijn/haar keuze te
heroverwegen. Met deze technische taak kunnen de volgende entiteiten worden belast: 1)
software zoals internetbrowsers; 2) de tracker van derden; 3) de afzonderlijke websites (d.w.z.
de dienst van de informatiemaatschappij die door de gebruiker is aangevraagd). Ten opzichte
van het basisscenario zou optie 3 leiden tot algemene besparingen in de nalevingskosten met
70 % (948,8 miljoen EUR) in het eerste scenario van het voorstel (browser). In andere
scenario’s zouden de kostenbesparingen lager zijn. Aangezien de totale besparingen
grotendeels voortkomen uiteen zeer sterke daling van het aantal betrokken bedrijven, zou het
afzonderlijke bedrag van nalevingskosten dat één bedrijf naar verwachting moet dragen,
gemiddeld hoger liggen dan vandaag.
3.5.

Gezonde regelgeving en vereenvoudiging

De voorgestelde beleidsmaatregelen in het kader van de voorkeursoptie beantwoorden aan de
doelstelling van vereenvoudiging en vermindering van de administratieve lasten, in
overeenstemming met de resultaten van de Refit-evaluatie en het advies van het Refitplatform17.
Het Refit-platform heeft drie reeksen aanbevelingen tot de Commissie gericht:

NL

–

de bescherming van het privéleven van burgers moet worden versterkt door de eprivacyrichtlijn af te stemmen op de algemene verordening gegevensbescherming;

17

http://ec.europa.eu/smart-regulation/refit/refit-platform/docs/recommendations/opinion_comm_net.pdf.

9

NL

–

de bescherming van burgers tegen ongevraagde marketing moet doeltreffender
worden door uitzonderingen toe te voegen aan de "toestemmingsregel” voor cookies;

–

de Commissie pakt nationale toepassingsproblemen aan en bevordert de uitwisseling
van beste praktijken tussen de lidstaten.

Het voorstel omvat met name:
–

gebruik van technologieneutrale definities om nieuwe diensten en technologieën te
kunnen bestrijken, zodat de verordening voorbereid is op de toekomst;

–

intrekking van de beveiligingsregels om dubbele regelgeving te vermijden;

–

verduidelijking van de werkingssfeer om het risico van verschillen in
tenuitvoerlegging door de lidstaten weg te nemen/ te beperken (punt 3 van het
advies);

–

verduidelijking en vereenvoudiging van de toestemmingsregel voor gebruik van
cookies en andere identificatie-elementen, zoals uiteengezet in de punten 3.1 en 3.4
(punt 2 van het advies);

–

afstemming van de toezichthoudende autoriteiten op de autoriteiten die bevoegd zijn
voor de handhaving van de algemene verordening gegevensbescherming en gebruik
van het coherentiemechanisme van die verordening.

3.6.

Gevolgen voor de grondrechten

Het voorstel beoogt de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de persoonsgegevens
die in verband met elektronische communicatie worden verwerkt meer effectief te maken en
op een hoger niveau te brengen, in overeenstemming met de artikelen 7 en 8 van het
Handvest, en meer rechtszekerheid te garanderen. Het voorstel vormt een aanvulling op en
een nadere uitwerking van de algemene verordening gegevensbescherming. Doeltreffende
bescherming van de vertrouwelijkheid van communicatie is van essentieel belang voor de
uitoefening van de vrijheid van meningsuiting en van informatie, en van andere verwante
rechten, zoals het recht op bescherming van persoonsgegevens, de vrijheid van gedachte,
geweten en godsdienst.
4.

GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.
5.

OVERIGE ELEMENTEN

5.1.

Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

De Commissie zal toezicht houden op de toepassing van deze verordening en brengt om de
drie jaar verslag over haar evaluatie uit bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees
Economisch en Sociaal Comité. Deze verslagen zijn openbaar en geven nadere toelichting
over de daadwerkelijke toepassing en handhaving van deze verordening.
5.2.

Toelichting bij de specifieke bepalingen van het voorstel

Hoofdstuk I bevat de algemene bepalingen: het onderwerp (artikel 1), het toepassingsgebied
(artikelen 2 en 3) en de definities, met inbegrip van verwijzingen naar de desbetreffende
definities uit andere EU-instrumenten, zoals de algemene verordening gegevensbescherming.
Hoofdstuk II bevat de belangrijkste bepalingen om de vertrouwelijkheid van de elektronische
communicatie te waarborgen (artikel 5) en omschrijft de beperkte toegestane doeleinden en

NL

10

NL

voorwaarden voor de verwerking van dergelijke gegevens (artikelen 6 en 7). Voorst wordt de
bescherming van eindapparatuur behandeld (i) door de integriteit van de erin opgeslagen
informatie te waarborgen en (ii) door bescherming van informatie afkomstig van
eindapparatuur, aangezien deze de identificatie van de eindgebruiker mogelijk kan maken
(artikel 8). Ten slotte bevat artikel 9 nadere gegevens over de toestemming van de
eindgebruikers, een centrale rechtsgrondslag van deze verordening, met een uitdrukkelijke
verwijzing naar de definitie en de voorwaarden als bepaald in de algemene verordening
gegevensbescherming, terwijl artikel 10 voorziet in de verplichting voor aanbieders van
software voor elektronische communicatie om eindgebruikers te helpen bij het maken van
effectieve keuzes over privacyinstellingen. Artikel 11 beschrijft volgens welke doeleinden en
onder welke voorwaarden de lidstaten de bovenstaande voorschriften kunnen beperken.
Hoofdstuk III heeft betrekking op de rechten van eindgebruikers om ter bescherming van hun
privacy de verzending en de ontvangst van elektronische communicatie te controleren: (i) het
recht van eindgebruikers om met het oog op de anonimiteit de weergave van de identificatie
van de oproepende lijn te verhinderen (artikel 12), met bepaalde beperkingen (artikel 13); en
(ii) de verplichting voor aanbieders van algemeen beschikbare nummergebaseerde
persoonlijke communicatiediensten om te voorzien in de mogelijkheid tot beperking van de
ontvangst van ongewenste oproepen (artikel 14). Dit hoofdstuk regelt ook onder welke
voorwaarden eindgebruikers kunnen worden opgenomen in algemeen beschikbare repertoria
(artikel 15) en ongevraagde communicatie voor doeleinden van direct marketing kan
plaatsvinden (artikel 17). Het handelt ook over veiligheidsrisico’s en voorziet in een
verplichting voor aanbieders van elektronische-communicatiediensten om de eindgebruikers
te waarschuwen in geval van een bijzonder risico dat gevaar kan opleveren voor de veiligheid
van netwerken en diensten. De beveiligingsverplichtingen in de algemene verordening
gegevensbescherming en het Europees wetboek voor elektronische communicatie zullen
gelden voor de aanbieders van elektronische-communicatiediensten.
Hoofdstuk IV regelt het toezicht op en de handhaving van deze verordening en belast de
toezichthoudende autoriteiten voor de algemene verordening gegevensbescherming hiermee,
gelet op de sterke synergieën tussen vraagstukken met betrekking tot de algemene
gegevensbescherming en de vertrouwelijkheid van communicatie (artikel 18). De
bevoegdheden van het Europees Comité voor gegevensbescherming worden uitgebreid
(artikel 19) en het mechanisme voor samenwerking en coherentie van de algemene
verordening gegevensbescherming zal van toepassing zijn in het geval van
grensoverschrijdende aangelegenheden met betrekking tot deze verordening (artikel 20).
Hoofdstuk V beschrijft de verschillende rechtsmiddelen waarover de eindgebruikers kunnen
beschikken (artikelen 21 en 22) en de mogelijke sancties (artikel 24), waaronder de algemene
voorwaarden voor het opleggen van administratieve geldboetes (artikel 23).
Hoofdstuk VI heeft betrekking op de vaststelling van gedelegeerde en uitvoeringshandelingen
overeenkomstig de artikelen 290 en 291 van het Verdrag.
Tot slot bevat hoofdstuk VII de slotbepalingen van deze verordening: de intrekking van de eprivacyrichtlijn, het toezicht en de evaluatie, de inwerkingtreding en de toepassing. Wat de
evaluatie betreft, zal de Commissie met name onderzoeken of een afzonderlijke
rechtshandeling nodig blijft in het licht van juridische, technische of economische
ontwikkelingen en rekening houdend met de eerste evaluatie van Verordening (EU) 2016/679,
die uiterlijk op 25 mei 2020 zal plaatsvinden.

NL

11

NL

2017/0003 (COD)
Voorstel voor een
VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
met betrekking tot de eerbiediging van het privéleven en de bescherming van
persoonsgegevens in elektronische communicatie, en tot intrekking van Richtlijn
2002/58/EG (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie)
(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name de
artikelen 16 en 114,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité1,
Gezien het advies van het Comité van de Regio’s2,
Gezien het advies van de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming3,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)

Artikel 7 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ("Handvest")
beschermt het grondrecht van eenieder op eerbiediging van zijn privéleven, zijn
familie- en gezinsleven, zijn woning en zijn communicatie. Eerbiediging van de
privacy van de communicatie is een essentieel onderdeel van dit recht. De
vertrouwelijkheid van de elektronische communicatie zorgt ervoor dat de informatie
die tussen partijen wordt uitgewisseld en de externe aspecten van die communicatie,
waaronder het tijdstip waarop de informatie is verzonden, van waar, naar wie, niet aan
anderen wordt meegedeeld dan aan de partijen die bij de communicatie betrokken zijn.
Het beginsel van vertrouwelijkheid moet van toepassing zijn op huidige en
toekomstige communicatiemiddelen, met inbegrip van gesprekken, internettoegang,
applicaties voor instant messaging, e-mailverkeer, internettelefoon en persoonlijke
berichten die via de sociale media worden verzonden.

(2)

De inhoud van elektronische communicatie kan zeer gevoelige informatie weergeven
over de natuurlijke personen die bij de communicatie betrokken zijn, gaande van
persoonlijke ervaringen en emoties tot medische gegevens, seksuele voorkeur en
politieke standpunten, die, wanneer zij openbaar worden gemaakt, zouden kunnen
leiden tot persoonlijke en maatschappelijke schade, economische verliezen of

1

PB C, blz. .
PB C, blz. .
PB C, blz. .

2
3

NL

12

NL

complicaties. Op dezelfde manier kunnen metagegevens met betrekking tot
elektronische communicatie ook zeer gevoelige en persoonlijke informatie weergeven.
Deze metagegevens omvatten de opgeroepen nummers, de bezochte websites, de
geografische locatie, het tijdstip, de datum en de duur wanneer een persoon een oproep
doet, enz., op basis waarvan precieze conclusies kunnen worden getrokken over het
privéleven van de personen die bij de elektronische communicatie betrokken zijn,
zoals hun sociale relaties, hun dagelijkse gewoonten en activiteiten, hun interesses,
smaken, enz.
(3)

Elektronische-communicatiegegevens
kunnen
ook
informatie
betreffende
rechtspersonen weergeven, zoals bedrijfsgeheimen of andere gevoelige gegevens met
een economische waarde. Derhalve moeten de bepalingen van deze verordening
gelden voor zowel natuurlijke personen als rechtspersonen. Voorts moet deze
verordening ervoor zorgen dat de bepalingen van Verordening (EU) 2016/679 van het
Europees Parlement en de Raad4 eveneens toegepast worden op eindgebruikers die
rechtspersonen zijn. Hieronder valt de definitie van toestemming krachtens
Verordening (EU) 2016/679. Wanneer naar de goedkeuring van eindgebruikers,
waaronder rechtspersonen, wordt verwezen, moet deze definitie worden toegepast.
Voorts moeten rechtspersonen ten aanzien van de toezichthoudende autoriteiten
dezelfde rechten hebben als eindgebruikers die natuurlijke personen zijn: de
toezichthoudende autoriteiten uit hoofde van deze verordening moeten verder ook
worden belast met het toezicht op de toepassing van deze verordening ten aanzien van
rechtspersonen.

(4)

Op grond van artikel 8, lid 1, van het Handvest en artikel 16, lid 1, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie heeft eenieder recht op bescherming van
de hem betreffende persoonsgegevens. Bij Verordening (EU) 2016/679 worden regels
vastgesteld betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van
persoonsgegevens. Elektronische-communicatiegegevens kunnen persoonsgegevens
omvatten zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2016/679.

(5)

De bepalingen van deze verordening vormen een specificatie van en een aanvulling op
de algemene regels inzake bescherming van persoonsgegevens neergelegd in
Verordening (EU) 2016/679 wat betreft de elektronische-communicatiegegevens die
als persoonsgegevens worden aangemerkt. Deze verordening leidt dus niet tot een
lager niveau van bescherming van natuurlijke personen in de zin van Verordening
(EU) 2016/679. Verwerking van elektronische-communicatiegegevens door
aanbieders van elektronische-communicatiediensten moet alleen worden toegestaan in
overeenstemming met deze verordening.

(6)

Hoewel de beginselen en de belangrijkste bepalingen van Richtlijn 2002/58/EG van
het Europees Parlement en de Raad5 in het algemeen geldig blijven, heeft deze
richtlijn geen gelijke tred gehouden met de ontwikkeling van de technologie en de

4

Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene
verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).
Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de
verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector
elektronische communicatie (Richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie) (PB L 201
van 31.7.2002, blz. 37).

5

NL

13

NL

markt, hetgeen resulteert in inconsistenties of gebreken in de doeltreffende
bescherming van de privacy en de vertrouwelijkheid met betrekking tot elektronische
communicatie. Tot deze ontwikkelingen behoort de komst op de markt van
elektronische-communicatiediensten die uit het standpunt van de consument
verwisselbaar zijn met traditionele diensten maar niet hoeven te voldoen aan dezelfde
reeks regels. Een andere ontwikkeling heeft betrekking op nieuwe technieken voor het
volgen van het onlinegedrag van eindgebruikers, die niet onder Richtlijn 2002/58/EG
vallen. Richtlijn 2002/58/EEG moet derhalve worden ingetrokken en vervangen door
deze verordening.

NL

(7)

De lidstaten moeten, binnen de grenzen van deze verordening, nationale bepalingen
kunnen handhaven of invoeren om met het oog op een effectieve uitvoering en
interpretatie van de regels van deze verordening de toepassing ervan nader te
specificeren en te verduidelijken. Daarom moet in de beoordelingsmarge die de
lidstaten op dit gebied hebben, gezorgd worden voor een evenwicht tussen de
bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens en het vrije verkeer
van elektronische-communicatiegegevens.

(8)

Deze verordening moet van toepassing zijn op aanbieders van elektronischecommunicatiediensten, aanbieders van algemeen beschikbare telefoongidsen en
aanbieders van software voor elektronische communicatie, waaronder het opvragen en
weergeven van informatie op het internet. Deze verordening moet eveneens van
toepassing zijn op natuurlijke en rechtspersonen die gebruik maken van elektronischecommunicatiediensten om commerciële boodschappen van direct marketing te
verzenden of om informatie te verzamelen die verbonden is aan of opgeslagen is in
eindapparatuur van eindgebruikers.

(9)

Deze verordening moet van toepassing te zijn op elektronische-communicatiegegevens
die verwerkt zijn in verband met het aanbieden en het gebruiken van elektronischecommunicatiediensten in de Unie, ongeacht of de verwerking in de Unie plaatsvindt.
Om te vermijden dat eindgebruikers in de Unie verstoken blijven van doeltreffende
bescherming, dient deze verordening verder ook van toepassing te zijn op
elektronische-communicatiegegevens die zijn verwerkt in verband met het aanbieden
van elektronische-communicatiediensten van buiten de Unie aan eindgebruikers in de
Unie.

(10)

Radioapparatuur en bijbehorende software die in de Unie op de markt wordt gebracht,
moet voldoen aan Richtlijn 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad6.
Deze verordening mag geen afbreuk doen aan de toepasselijkheid van de voorschriften
van Richtlijn 2014/53/EU of aan de bevoegdheid van de Commissie om
overeenkomstig Richtlijn 2014/53/EU gedelegeerde handelingen vast te stellen
waarbij voorgeschreven wordt dat bepaalde categorieën of klassen radioapparatuur
voorzieningen moeten bevatten om de bescherming van persoonsgegevens en de
persoonlijke levenssfeer van eindgebruikers te garanderen.

(11)

De diensten die voor communicatiedoeleinden worden gebruikt en de technische
middelen die daarbij worden aangewend, hebben een sterke ontwikkeling
doorgemaakt. Eindgebruikers maken in de plaats van traditionele spraaktelefonie,
tekstboodschappen (SMS) en elektronische post (e-mail) steeds vaker gebruik van

6

Richtlijn 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 betreffende de
harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten inzake het op de markt aanbieden van
radioapparatuur en tot intrekking van Richtlijn 1999/5/EG (PB L 153 van 22.5.2014, blz. 62).

14

NL

functioneel gelijkwaardige onlinediensten zoals Voice over IP, berichtendiensten en
webmail. Met het oog op een effectieve en gelijke bescherming van eindgebruikers bij
het gebruik van functioneel gelijkwaardige diensten wordt in deze verordening de
definitie van elektronische-communicatiediensten gebruikt die in de [richtlijn van het
Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het Europees wetboek voor
elektronische communicatie7] is voorgesteld. Deze definitie omvat niet alleen diensten
voor toegang tot internet en diensten die geheel of gedeeltelijk bestaan in het
overbrengen van signalen, maar ook persoonlijke communicatiediensten, die al dan
niet gebruik maken van nummers, zoals bijvoorbeeld Voice over IP, berichtendiensten
en webmail. De bescherming van de vertrouwelijkheid van de communicatie is van
cruciaal belang, ook met betrekking tot persoonlijke communicatiediensten die
ondergeschikt zijn ten opzichte van een andere dienst; daarom moeten dergelijke
diensten die ook een communicatiefunctie dienen, onder deze verordening vallen.

NL

(12)

Aangesloten apparaten en machines gaan steeds meer met elkaar communiceren via
elektronische-communicatienetwerken ("internet van dingen"). De transmissie van
communicatie tussen machines ("machine-to-machine") houdt in dat signalen via een
netwerk worden overgedragen, en vormt dus meestal een elektronischecommunicatiedienst. Met het oog op een volledige bescherming van het recht op
privacy en vertrouwelijkheid van communicatie alsook om een betrouwbaar en veilig
internet van dingen te bevorderen in het kader van de digitale interne markt, moet
worden verduidelijkt dat deze verordening van toepassing dient te zijn op de doorgifte
van communicatie tussen machines. Derhalve moet het beginsel van vertrouwelijkheid
zoals vastgelegd in deze verordening ook van toepassing zijn op de doorgifte van
communicatie tussen machines. Er moet ook voor specifieke voorzieningen worden
gezorgd in het kader van sectorale wetgeving, zoals Richtlijn 2014/53/EU.

(13)

De ontwikkeling van snelle en efficiënte draadloze technologieën heeft ertoe
bijgedragen dat internettoegang via draadloze netwerken in toenemende mate voor
iedereen toegankelijk wordt gesteld in openbare en semi-openbare ruimten zoals
„hotspots”, die zich op verschillende plaatsen in de stad, supermarkten, winkelcentra
en ziekenhuizen bevinden. Voor zover deze communicatienetwerken worden verleend
aan een onbepaalde groep van eindgebruikers, moet het vertrouwelijke karakter van de
communicatie via dergelijke netwerken worden beschermd. Het feit dat draadloze
elektronische-communicatiediensten ondergeschikt kunnen zijn aan andere diensten,
mag niet ten koste gaan van de bescherming van de vertrouwelijkheid van
communicatiegegevens en de toepassing van deze verordening. Daarom moet deze
verordening van toepassing zijn op elektronische-communicatiegegevens die
gebruikmaken
van
elektronische-communicatiediensten
en
openbare
communicatienetwerken. Deze verordening mag daarentegen niet van toepassing zijn
op gesloten groepen eindgebruikers zoals bedrijfsnetwerken, waarvan de toegang
beperkt is tot leden van de onderneming.

(14)

Elektronische-communicatiegegevens moeten voldoende ruim en op technologisch
neutrale wijze worden gedefinieerd zodat de definitie slaat op alle informatie die
betrekking heeft op de doorgegeven of uitgewisselde inhoud (inhoud van elektronische
communicatie), alsook op de informatie over eindgebruikers van elektronischecommunicatiediensten die verwerkt wordt met het oog op de transmissie, de distributie

7

Voorstel van de Commissie voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling
van het Europees wetboek voor elektronische communicatie (herschikking) (COM/2016/0590 final —
2016/0288 (COD)).

15

NL

of de uitwisseling van elektronische-communicatie-inhoud, waaronder gegevens om
de bron en de bestemming, te traceren en te omschrijven de geografische lokalisatie en
de datum, het tijdstip, de duur en het soort communicatie. Ongeacht of deze signalen
en de bijbehorende gegevens door middel van kabels, radiogolven, optische of
elektromagnetische middelen waaronder satellietnetwerken, kabelnetwerken, (circuiten pakketgeschakelde, met inbegrip van internet) vaste en mobiele terrestrische
netwerken of elektriciteitskabelsystemen worden overgebracht, de gegevens met
betrekking tot deze signalen moeten worden beschouwd als elektronischecommunicatiemetagegevens en moeten derhalve onderworpen zijn aan de bepalingen
van deze verordening. Tot de elektronische-communicatiemetagegevens kan ook de
informatie worden gerekend die deel uitmaakt van de inschrijving op de dienst,
wanneer deze informatie verwerkt wordt met het oog op de transmissie, de distributie
of de uitwisseling van elektronische-communicatie-inhoud.

NL

(15)

Elektronische-communicatiegegevens moeten als vertrouwelijk moeten worden
behandeld. Dit betekent dat elke interferentie in de transmissie van elektronischecommunicatiegegevens, hetzij rechtstreeks door menselijk ingrijpen, hetzij via de
tussenkomst van geautomatiseerde verwerking door machines, zonder de toestemming
van alle communicerende partijen, moet worden verboden. Het verbod op interceptie
van communicatiegegevens moet gelden tijdens de overdracht ervan, met andere
woorden totdat de inhoud van de elektronische communicatie door de beoogde
geadresseerde is ontvangen. Het onderscheppen van elektronische communicatie kan
zich bijvoorbeeld voordoen wanneer iemand anders dan de communicerende partijen
naar oproepen luistert, de inhoud van elektronische communicatie of de bijbehorende
metagegevens leest, scant of opslaat voor andere doeleinden dan de uitwisseling van
communicatie. Interceptie vindt ook plaats wanneer derden toezicht houden op de
bezochte websites, het tijdstip van de bezoeken, de interactie met anderen, enzovoort,
zonder toestemming van de betrokken eindgebruiker. Naarmate de technologie zich
verder ontwikkelt, zijn ook de technische mogelijkheden voor interceptie toegenomen.
Deze middelen kunnen variëren van de installatie van apparatuur waarmee gegevens
van eindapparatuur worden verzameld gegevens over welbepaalde terreinen, zoals de
zogenoemde "IMSI-catchers" (international mobile subscriber identity), tot
programma’s en technieken die bijvoorbeeld ongemerkt surfgewoonten volgen om
eindgebruikersprofielen te creëren. Andere voorbeelden van interceptie zijn het
opvangen van payloadgegevens of gegevens over inhoud uit niet-versleutelde
draadloze netwerken en routers, met inbegrip van surfgewoonten, zonder toestemming
van de eindgebruiker.

(16)

Het verbod op de opslag van communicatie is niet bedoeld om de automatische,
tussentijdse en tijdelijke opslag van deze informatie te verbieden voor zover deze
plaatsvindt met als uitsluitend doel de transmissie in het elektronischecommunicatienetwerk tot stand te brengen. Evenmin mag een verbod worden
ingesteld op verwerking van elektronische-communicatiegegevens om de veiligheid en
de continuïteit van de elektronische-communicatiediensten te garanderen, waaronder
de controle van veiligheidsbedreigingen zoals de aanwezigheid van malware of de
verwerking van metagegevens om de vereiste kwaliteit van de dienstverlening, zoals
latency, jitter, enz. te waarborgen.

(17)

Verwerking van elektronische-communicatiegegevens kan nuttig zijn voor
ondernemingen, consumenten en de samenleving in haar geheel. Ten opzichte van
Richtlijn 2002/58/EG verruimt deze verordening de mogelijkheden voor aanbieders
van elektronische-communicatiediensten om metagegevens van elektronische

16

NL

communicatie te verwerken op basis van de toestemming van eindgebruikers.
Eindgebruikers hechten echter veel belang aan de vertrouwelijkheid van hun
communicatie, waaronder hun onlineactiviteiten, en willen controle uitoefenen over
het gebruik van elektronische-communicatiegegevens voor andere doeleinden dan de
overdracht van de communicatie. Daarom moeten aanbieders van elektronischecommunicatiediensten op basis van deze verordening ertoe verplicht worden van de
eindgebruikers toestemming te verkrijgen voor de verwerking van elektronischecommunicatiemetagegevens, waaronder gegevens betreffende de locatie van de
apparatuur die gegenereerd worden om de toegang tot en de verbinding met de dienst
te verlenen en te onderhouden. Locatiegegevens die in een andere context dan bij het
aanbieden van elektronische communicatiediensten worden gegenereerd, hoeven niet
te worden beschouwd als metagegevens. Als voorbeeld van commercieel gebruik van
elektronische-communicatiemetagegevens door aanbieders van elektronischecommunicatiediensten kan het verstrekken van "heatmaps" worden aangehaald, een
grafische voorstelling van gegevens met kleuren om de aanwezigheid van individuele
personen aan te geven. Om verkeersbewegingen in bepaalde richtingen gedurende een
bepaalde periode weer te geven, is een identificatiecode nodig om de posities van
individuele personen op bepaalde tijdstippen met elkaar te verbinden. Deze
identificatiecode zou ontbreken indien anonieme gegevens dienden te worden gebruikt
en dan kon een dergelijke beweging niet worden weergegeven. Een dergelijk gebruik
van elektronische-communicatiemetagegevens kan bijvoorbeeld nuttig zijn voor
autoriteiten en exploitanten van openbaar vervoer om te bepalen waar zij nieuwe
infrastructuur moeten ontwikkelen, op basis van het gebruik van en de druk op de
bestaande structuur. Wanneer een bepaald soort verwerking van metagegevens van
elektronische communicatie, in het bijzonder wanneer nieuwe technologieën worden
gebruikt en rekening houdend met de aard, het bereik, de context en de doelen van de
verwerking, een groot risico kan opleveren voor de rechten en vrijheden van
natuurlijke personen, moet overeenkomstig de artikelen 35 en 36 van Verordening
(EU) 2016/679 vóór de verwerking van de gegevens een effectbeoordeling inzake
gegevensbescherming worden verricht en moet naargelang van het geval de
toezichthoudende autoriteit worden geraadpleegd.

NL

(18)

De eindgebruikers kunnen hun toestemming voor de verwerking van hun
metagegevens verlenen om specifieke diensten te ontvangen zoals diensten van
bescherming tegen frauduleuze activiteiten (door analyse van gebruiksgegevens,
locatie en klantenrekening in real time). In de digitale economie worden diensten vaak
geleverd voor een andere tegenprestatie dan geld, bijvoorbeeld door eindgebruikers
bloot te stellen aan reclame. Voor de toepassing van deze verordening moet de
goedkeuring van een eindgebruiker, ongeacht of het om een natuurlijke dan wel een
rechtspersoon gaat, dezelfde betekenis krijgen en aan dezelfde voorwaarden worden
onderworpen als de toestemming van de betrokkene overeenkomstig Verordening
(EU)
2016/679.
Een
basistoegang
tot
breedbandinternet
en
spraakcommunicatiediensten moeten worden beschouwd als essentiële diensten
waarmee particulieren kunnen communiceren en deelnemen aan de voordelen van de
digitale economie. De toestemming voor de verwerking van gegevens van internet- of
spraakcommunicatiegebruik is niet geldig indien de betrokkene geen echte vrije keuze
heeft of niet in staat is zijn toestemming te weigeren of in te trekken zonder nadelige
gevolgen.

(19)

De inhoud van elektronische communicatie behoort tot het wezen van het grondrecht
op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, de woning en de
communicatie zoals beschermd door artikel 7 van het Handvest. Elke interferentie in

17

NL

de inhoud van elektronische communicatie mag alleen worden toegestaan onder zeer
duidelijk omschreven voorwaarden, voor specifieke doeleinden en moet worden
onderworpen aan passende waarborgen tegen misbruik. Deze verordening voorziet in
de mogelijkheid voor aanbieders van elektronische-communicatiediensten om
elektronische-communicatiegegevens in doorvoer te verwerken, op voorwaarde dat
alle betrokken eindgebruikers hun toestemming met kennis van zaken hebben
gegeven. Zo kunnen aanbieders diensten leveren die het scannen van e-mails
impliceren om een aantal vooraf bepaalde materialen te verwijderen. Gezien de
gevoeligheid van de inhoud van communicatie stelt deze verordening een vermoeden
in dat de verwerking van dergelijke inhoudgegevens zal resulteren in hoge risico's
voor de rechten en vrijheden van natuurlijke personen. Bij de verwerking van dit soort
gegevens moet de aanbieder van de elektronische-communicatiediensten altijd de
toezichthoudende autoriteit raadplegen voordat de verwerking plaatsvindt. Deze
raadpleging dient te verlopen in overeenstemming met artikel 36, leden 2 en 3, van
Verordening (EU) 2016/679. Het vermoeden geldt niet wanneer de verwerking van
inhoudgegevens plaatsvindt om op verzoek van de eindgebruiker een dienst te
verstrekken, wanneer de eindgebruiker heeft ingestemd met deze verwerking en deze
wordt verricht voor de doeleinden en de duur die strikt noodzakelijk en evenredig zijn
voor deze dienst. Nadat inhoud van elektronische communicatie door de eindgebruiker
is verzonden en door de beoogde eindgebruiker of eindgebruikers is ontvangen, kan
deze worden geregistreerd en opgeslagen door de eindgebruiker(s) of een derde die
door hem belast is met de registratie en de opslag van deze gegevens. Elke verwerking
van persoonsgegevens dient in overeenstemming te zijn met Verordening (EU)
2016/679.
(20)

NL

Eindapparatuur van gebruikers van elektronische-communicatienetwerken en
informatie met betrekking tot het gebruik van dergelijke eindapparatuur, ongeacht of
deze met name in dergelijke apparatuur wordt opgeslagen of daardoor wordt
uitgezonden, wordt opgevraagd of verwerkt om een verbinding met andere apparaten
of netwerkuitrusting mogelijk te maken, behoren tot de persoonlijke levenssfeer van
de eindgebruikers die krachtens het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden moet worden beschermd. Aangezien in dergelijke apparatuur
gegevens zitten of verwerkt worden die nadere informatie kunnen vrijgeven over
iemands persoonlijke, politieke of maatschappelijke ingesteldheid, waaronder de
inhoud van de communicatie, foto’s, de locatie van de personen door gebruik van de
GPS-functie van het apparaat, contactlijsten en andere informatie die reeds in het
apparaat is opgeslagen, moet de informatie met betrekking tot deze apparaten een
sterkere privacybescherming krijgen. Voorts kunnen zogenoemde spyware, webbugs,
verborgen identificatoren, tracking cookies en andere soortgelijke ongewenste
volgsystemen de eindapparatuur van de eindgebruiker zonder zijn medeweten
binnendringen om toegang te zoeken tot informatie, verborgen informatie op te slaan
of de activiteiten te volgen. Informatie met betrekking tot de uitrusting van
eindgebruiker kan ook op afstand worden verzameld met het oog op identificatie en
traceeractiviteit, met gebruik van technieken zoals de zogenoemde "device
fingerprinting", vaak zonder medeweten van de eindgebruiker, hetgeen kan leiden tot
ernstig inbreuken op de persoonlijke levenssfeer van deze eindgebruikers. Technieken
om ongemerkt handelingen van eindgebruikers te controleren, bijvoorbeeld door hun
onlineactiviteiten op het internet of de locatie van hun eindapparatuur te volgen of de
werking van de eindapparatuur van eindgebruikers te verstoren, vormen een ernstige
bedreiging voor de privacy van de eindgebruikers. Daarom mag een dergelijke

18

NL

interferentie met de eindapparatuur van de eindgebruiker alleen worden toegestaan
met de toestemming van de eindgebruiker en voor specifieke en transparante
toepassingen.

NL

(21)

Uitzonderingen op het verplicht verkrijgen van toestemming om gebruik te maken van
de verwerkings- en opslagcapaciteit van eindapparatuur of om toegang te krijgen tot
informatie die in eindapparatuur is opgeslagen, moeten beperkt blijven tot situaties
waarin er geen of slechts in zeer beperkte mate sprake is van inmenging in de
persoonlijke levenssfeer. Zo hoeft geen toestemming te worden gevraagd om
technische opslag of toegang mogelijk te maken wanneer dit strikt noodzakelijk en
evenredig is voor het rechtmatige doel het gebruik mogelijk te maken van een
specifieke dienst die een eindgebruiker uitdrukkelijk heeft aangevraagd. Het kan gaan
om de opslag van cookies voor de duur van één bezoeksessie op een website waarop
de gegevens van de eindgebruiker worden bijgehouden tijdens het invullen van een
onlineformulier dat uit verschillende pagina’s bestaat. Cookies kunnen ook een
legitiem en nuttig hulpmiddel zijn om bijvoorbeeld het bezoekersverkeer op een
website te meten. In het geval van aanbieders van diensten van de
informatiemaatschappij die de configuratie controleren om de dienst in
overeenstemming met de instellingen van de eindgebruiker te verlenen, en bij het
louter registreren van het feit dat het apparaat van de eindgebruiker niet in staat is de
door de eindgebruiker opgevraagde inhoud te ontvangen, is er geen sprake van
toegang tot het apparaat of gebruik van de verwerkingscapaciteit van het apparaat.

(22)

De aangewende methoden om informatie te verstrekken en om de toestemming van de
eindgebruiker te verkrijgen moeten zo gebruiksvriendelijk mogelijk zijn. Gezien het
alomtegenwoordige gebruik van tracking cookies en andere volgtechnieken worden
eindgebruikers steeds vaker verzocht om toestemming voor de opslag van dergelijke
tracking cookies in hun eindapparatuur. Het gevolg is dat eindgebruikers worden
overstelpt met verzoeken om toestemming. Het gebruik van technische middelen om
toestemming te verlenen, bijvoorbeeld door middel van transparante en
gebruiksvriendelijke instellingen, kan dit probleem verhelpen. Daarom moet deze
verordening voorzien in de mogelijkheid om de toestemming uit te drukken door
gebruik van passende instellingen van de browser of een andere applicatie. De keuzes
die eindgebruikers maken bij het invoeren van de algemene privacyinstellingen van
een browser of een andere applicatie, moeten bindend zijn en moeten kunnen worden
afgedwongen ten aanzien van derden. Een webbrowser is een soort softwareapplicatie
die het opvragen en het weergeven van informatie op het internet mogelijk maakt.
Andere soorten applicaties, zoals applicaties om gesprekken te verrichten of
boodschappen te verzenden of voor verkeersnavigatie, bieden ook dezelfde
capaciteiten. Webbrowsers vervullen in vele gevallen een bemiddelende functie tussen
de eindgebruiker en de website. Uit dit oogpunt bekleden zij een bevoorrechte positie
en spelen zij om een actieve rol om de eindgebruiker te helpen greep te krijgen op de
stroom van informatie van en naar de eindapparatuur. Meer in het bijzonder kunnen
webbrowsers worden gebruikt als poortwachters en dus als hulpmiddel voor
eindgebruikers om toegang tot informatie uit hun eindapparatuur (bijvoorbeeld
computer, tablet of smartphone) of opslag van dergelijke informatie te voorkomen.

(23)

De beginselen van gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen
werden vastgelegd in artikel 25 van Verordening (EU) 2016/679. Momenteel is de
standaardinstelling voor cookies in de meest voorkomende browsers het "aanvaarden
van alle cookies". Daarom moeten aanbieders van software voor het opvragen en het
weergeven van informatie op het internet ertoe verplicht worden de software zo te

19

NL

configureren dat de optie wordt geboden om derden te verhinderen informatie in de
eindapparatuur op te slaan; dit wordt vaak aangeboden als "cookies van derden
verwerpen". Aan eindgebruikers moet een reeks privacyopties worden geboden,
variërend van hogere (bijvoorbeeld "nooit cookies accepteren”) tot lagere privacy
(bijvoorbeeld "altijd cookies accepteren") met een tussenniveau (bijvoorbeeld "cookies
van derden verwerpen" of "alleen first party cookies accepteren"). Deze
privacyinstellingen moeten op een duidelijk zichtbare en begrijpelijke wijze worden
gepresenteerd.

NL

(24)

Om de toestemming van eindgebruikers zoals gedefinieerd in Verordening (EU)
2016/679 te kunnen verkrijgen, bijvoorbeeld voor de opslag van tracking cookies van
derden, moeten webbrowsers onder meer een ondubbelzinnige actieve handeling van
de eindgebruiker van eindapparatuur eisen waaruit blijkt dat hij of zij vrijelijk,
specifiek met kennis van zaken en ondubbelzinnig instemt met de opslag van en de
toegang tot dergelijke cookies in en vanuit de eindapparatuur. Dergelijke handeling
kan worden beschouwd als actief, bijvoorbeeld indien de eindgebruikers actief
"cookies van derden aanvaarden" moeten selecteren om hun toestemming te
bevestigen en indien hun de nodige informatie wordt verstrekt om de keuze te maken.
Daarom moeten aanbieders van software die internettoegang mogelijk maakt, ertoe
verplicht worden eindgebruikers op het moment van de installatie te informeren over
de mogelijkheid om tussen de verschillende opties de privacyinstellingen te kiezen en
hen vragen om een keuze. De verstrekte informatie mag eindgebruikers er niet van
weerhouden de hogere privacyinstellingen te selecteren en moet relevante informatie
bieden over de risico’s die verbonden zijn aan de optie om opslag van cookies van
derden in de computer toe te staan, onder meer met betrekking tot het verzamelen van
langetermijngegevens uit de individuele browsergeschiedenis van een persoon en het
gebruik van die gegevens om gerichte advertenties te sturen. Webbrowsers worden
ertoe aangezet de eindgebruikers gemakkelijke middelen te verschaffen om de
privacyinstellingen op elk moment tijdens het gebruik te wijzigen, en om de gebruiker
uitzonderingen te laten maken of een witte lijst te laten aanleggen voor bepaalde
websites of te laten verduidelijken voor welke websites cookies (van derden) nooit dan
wel altijd zijn toegestaan.

(25)

Voor de toegang tot elektronische-communicatienetwerken moet regelmatig een aantal
gegevenspakketjes worden uitgezonden om een verbinding met het netwerk of met
andere apparaten op het netwerk op te sporen of in stand te houden. Verder moet aan
apparaten een uniek adres worden toegewezen om identificeerbaar te zijn om op dat
netwerk. Ook voor draadloze- en mobieletelefoonnormen moeten actieve signalen
worden uitgezonden met unieke identificatoren zoals een MAC-adres, de IMEI
(International Mobile Equipment Identity station), de IMSI, enzovoort. Een enkel
draadloos basisstation (d.w.z. een zender en ontvanger), zoals een draadloos
toegangspunt, heeft een bepaald bereik waarbinnen deze informatie kan worden
opgevangen. Er zijn dienstverrichters op de markt gekomen met een aanbod van
volgdiensten op basis van het scannen van aan de uitrusting verbonden informatie, die
diverse functies kunnen verrichten, onder meer het tellen van personen, de
verstrekking van gegevens over het aantal personen in de wachtrij, de controle van het
aantal mensen in een specifiek gebied, enz. Deze informatie kan worden gebruikt voor
meer agressieve doeleinden, zoals het verzenden van commerciële boodschappen aan
eindgebruikers, bijvoorbeeld bij het binnengaan van een winkel, met gepersonaliseerde
aanbiedingen. Hoewel sommige van deze functies geen hoge risico’s voor de
persoonlijke levenssfeer inhouden, wordt bij andere functies bijvoorbeeld gebruik
gemaakt van het traceren van personen in de tijd, onder meer voor herhaalde bezoeken

20

NL

aan specifieke plaatsen. Aanbieders die zich op dergelijke praktijken toeleggen,
moeten aan de rand van het dekkingsgebied duidelijk zichtbare berichten aanbrengen
waarmee eindgebruikers voordat zij het afgebakende gebied betreden, worden
geïnformeerd over de operationele werking van de technologie binnen een bepaalde
perimeter, het doel van de volgtechniek, de persoon die daarvoor verantwoordelijkheid
draagt en het bestaan van elke maatregel die de eindgebruiker van de eindapparatuur
kan nemen om het verzamelen van gegevens te beperken of te beëindigen. Er moet
aanvullende informatie worden verstrekt wanneer er persoonsgegevens
overeenkomstig artikel 13 van Verordening (EU) nr. 2016/679 worden verzameld.

NL

(26)

Wanneer de verwerking van elektronische-communicatiegegevens door aanbieders
van elektronische-communicatiediensten binnen het toepassingsgebied van de
verordening valt, dient te worden voorzien in de mogelijkheid voor de Unie of de
lidstaten om onder specifieke voorwaarden bepaalde rechten en verplichtingen bij wet
te beperken indien een dergelijke beperking een noodzakelijke en evenredige
maatregel in een democratische samenleving vormt ter bescherming van specifieke
openbare belangen, waaronder de nationale veiligheid, de landsverdediging, de
openbare veiligheid, het voorkomen, opsporen, onderzoeken of vervolgen van
strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming
tegen en de voorkoming van bedreigingen voor de openbare veiligheid en andere
belangrijke doelstellingen van algemeen belang van de Unie of van een lidstaat, met
name een belangrijk economisch of financieel belang van de Unie of een lidstaat, of
een taak op het gebied van controle, inspectie of regelgeving die verbonden is aan de
uitoefening van het openbaar gezag voor deze belangen. Deze verordening mag
derhalve geen afbreuk doen aan het vermogen van de lidstaten om wettelijk toegestane
interceptie van elektronische communicatie te verrichten of andere maatregelen te
nemen, indien die noodzakelijk en evenredig is ter bescherming van de
bovengenoemde openbare belangen, in overeenstemming met het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie en het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, zoals uitgelegd door het Hof van
Justitie en het Europees Hof voor de rechten van de mens. Aanbieders van
elektronische-communicatiediensten moeten zorgen voor passende procedures om
legitieme verzoeken van bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken, indien nodig ook
rekening houdend met de rol van de overeenkomstig artikel 3, lid 3, aangewezen
vertegenwoordiger.

(27)

Wat de identificatie van de oproepende lijn betreft, moet bescherming worden
geboden voor het recht van de oproeper om de weergave van de identificatie van het
oproepende nummer te blokkeren en het recht van de opgeroepene om niet
geïdentificeerde oproepen te weigeren. Bepaalde eindgebruikers, zoals hulplijnen en
soortgelijke instanties, hebben er belang bij de anonimiteit van de oproepers te
waarborgen. Wat de identificatie van het opgeroepen nummer betreft, moet het recht
en het rechtmatige belang van de opgeroepene worden beschermd om de weergave
van de identificatie van het nummer waarmee de oproeper in werkelijkheid verbonden
is, te blokkeren.

(28)

Het is gerechtvaardigd om in specifieke gevallen de uitschakeling van de identificatie
van het oproepende nummer op te heffen. De rechten van eindgebruikers op
bescherming van hun privéleven moeten worden beperkt wat betreft de identificatie
van het oproepende nummer, wanneer dit noodzakelijk is om hinderlijke oproepen te
traceren, en wat betreft de identificatie van het oproepende nummer en de

21

NL

locatiegegevens, wanneer dit noodzakelijk is om nooddiensten zoals eCall in staat te
stellen hun taken zo effectief mogelijk uit te voeren.

NL

(29)

Er bestaat technologie waarmee aanbieders van elektronische-communicatiediensten
de ontvangst van ongewenste oproepen van eindgebruikers op verschillende manieren
kunnen beperken, onder meer door stille oproepen en andere frauduleuze en
hinderlijke oproepen te blokkeren. Aanbieders van algemeen beschikbare
nummergebaseerde persoonlijke communicatiediensten dienen deze technologie in te
voeren en eindgebruikers kosteloos te beschermen tegen hinderlijke oproepen.
Aanbieders moeten ervoor zorgen dat de eindgebruikers op de hoogte zijn van het
bestaan van dergelijke functies, bijvoorbeeld door dit gegeven op hun website bekend
te maken.

(30)

Algemeen beschikbare telefoongidsen van eindgebruikers van elektronischecommunicatiediensten zijn ruim verspreid. Een algemeen beschikbare telefoongids is
een gids of dienst die informatie over eindgebruikers bevat zoals telefoonnummers
(inclusief mobiele telefoonnummers), e-mailadressen, contactgegevens, en voorziet
ook in inlichtingendiensten. Het recht op eerbiediging van het privéleven en op
bescherming van de persoonsgegevens van natuurlijke personen vereist dat
eindgebruikers die natuurlijke personen zijn, om toestemming worden verzocht
voordat hun persoonlijke gegevens in een repertorium worden opgenomen. De
rechtmatige belangen van rechtspersonen vereisen dat eindgebruikers die juridische
entiteiten zijn, het recht hebben om bezwaar te maken tegen opname van de hen
betreffende gegevens in een repertorium.

(31)

Indien eindgebruikers die natuurlijke personen zijn, hun toestemming geven voor de
opname van hun gegevens in dergelijke telefoongidsen, moeten zij door middel van
hun toestemming kunnen bepalen welke categorieën persoonsgegevens in het
repertorium worden opgenomen (bijvoorbeeld naam, e-mailadres, woonadres,
gebruikersnaam, telefoonnummer). Daarnaast moeten eindgebruikers door aanbieders
van algemeen beschikbare telefoongidsen worden geïnformeerd over de doeleinden
van de gids en de zoekfuncties die deze biedt, voordat zij in de lijst worden
opgenomen. Eindgebruikers moeten door middel van hun toestemming kunnen
bepalen welke categorieën persoonsgegevens en contactgegevens kunnen worden
opgevraagd. De categorieën persoonsgegevens die in het repertorium zijn opgenomen,
en de categorieën persoonsgegevens op basis waarvan contactgegevens van
eindgebruikers kunnen worden opgevraagd, hoeven niet noodzakelijk dezelfde te zijn.

(32)

In deze verordening heeft direct marketing betrekking op elke vorm van reclame
waarbij een natuurlijke of rechtspersoon directmarketingberichten rechtstreeks
toezendt aan een of meer geïdentificeerde of identificeerbare eindgebruikers die
gebruik maken van elektronische-communicatiediensten. Naast het aanbieden van
producten en diensten voor commerciële doeleinden moet dit ook betrekking hebben
op berichten die politieke partijen via elektronische-communicatiediensten aan
natuurlijke personen zenden om hun partij te promoten. Hetzelfde moet gelden voor
berichten van andere organisaties zonder winstoogmerk om de doelstellingen van de
organisatie te ondersteunen.

(33)

Er moeten garanties komen om eindgebruikers te beschermen tegen ongewenste
communicatie voor directmarketingdoeleinden, die een inbreuk vormt op het
privéleven van eindgebruikers. De mate waarin inbreuk de privacy wordt gepleegd en
overlast wordt veroorzaakt, wordt vrij gelijk geacht onafhankelijk van het brede scala
van technologieën en kanalen die voor deze elektronische communicatie worden

22

NL

gebruikt, of het nu gaat om automatische oproep- en communicatiesystemen dan wel
om applicaties voor instant messaging, e-mail, SMS, MMS, bluetooth, enz. Met het
oog op een doeltreffende bescherming van particulieren tegen inbreuken op hun
persoonlijke levenssfeer en van de rechtmatige belangen van rechtspersonen, Het is
het derhalve gerechtvaardigd voor te schrijven dat de toestemming van de
eindgebruiker moet worden verkregen voordat commerciële elektronische
communicatie voor doeleinden van direct marketing aan eindgebruikers kan worden
toegezonden. Omwille van de rechtszekerheid en om ervoor te zorgen dat de
regelgeving ter bescherming tegen ongewenste elektronische communicatie ook in de
toekomst haar nut kan blijven bewijzen, moet één enkel pakket regels worden
vastgesteld dat niet verschilt naargelang van de toegepaste technologie om deze
ongewenste communicatie over te brengen, en moet tegelijkertijd een gelijkwaardig
niveau van bescherming voor alle burgers in de hele Unie worden gewaarborgd. Het is
echter redelijk het gebruik van e-mailcontactgegevens binnen de context van een
bestaande klantrelatie toe te staan voor het aanbieden van soortgelijke producten of
diensten. Deze mogelijkheid mag alleen maar openstaan voor dezelfde onderneming
die de elektronische contactgegevens heeft verkregen overeenkomstig Verordening
(EU) 2016/679.

NL

(34)

Wanneer een eindgebruiker zijn toestemming heeft gegeven om ongevraagde
communicatie voor directmarketingdoeleinden te ontvangen, moet hij nog steeds de
mogelijkheid hebben om zijn toestemming te allen tijde op eenvoudige wijze in te
trekken. Met het oog op een doeltreffende handhaving van de Unievoorschriften
inzake ongewenste direct marketing is een verbod noodzakelijk op het afschermen van
de identiteit en het gebruiken van valse identiteiten, valse terugzendadressen of
nummers bij verzending van ongevraagde commerciële communicatie van direct
marketing. Ongevraagde commerciële communicatie moet derhalve duidelijk als
zodanig herkenbaar zijn en moet melding maken van de identiteit van de
rechtspersoon of de natuurlijke persoon die de mededeling verricht of namens wie het
bericht wordt verzonden. Aan de ontvanger van het bericht moet de nodige informatie
worden verstrekt om zijn hun recht van bezwaar tegen verdere ontvangst van
schriftelijke en/of mondelinge reclameboodschappen uit te oefenen.

(35)

Om de gemakkelijke intrekking van de toestemming mogelijk te maken, moeten
natuurlijke of rechtspersonen die direct marketing per e-mail verrichten, een link of
een geldig e-mailadres vermelden dat gemakkelijk door de eindgebruiker kan worden
gebruikt om zijn toestemming in te trekken. Natuurlijke of rechtspersonen die zich
toeleggen op direct marketing verrichten via spraakoproepen en oproepen door
automatische oproep- en communicatiesystemen, moeten de identiteit bekendmaken
van de lijn waarop de onderneming kan worden opgeroepen, of een specifieke code
vermelden ter identificatie van het feit dat het om een marketingoproep gaat.

(36)

Telefoongesprekken van direct marketing die geen gebruik maken van automatische
oproep- en communicatiesystemen, zijn duurder voor de verzender en brengen geen
financiële kosten mee voor de eindgebruiker. De lidstaten moeten daarom de
mogelijkheid hebben nationale systemen in te stellen of te handhaven waarbij
dergelijke oproepen alleen zijn toegestaan in het geval van eindgebruikers die geen
bezwaar hebben gemaakt.

(37)

Dienstverleners die elektronische-communicatiediensten aanbieden, moeten
eindgebruikers in kennis stellen van maatregelen die zij kunnen nemen om de
veiligheid van hun communicatie te beschermen, bijvoorbeeld door gebruik te maken
van specifieke soorten software of encryptietechnologieën. Het voorschrift dat

23

NL

eindgebruikers in kennis moeten worden gesteld van bijzondere veiligheidsrisico's,
ontheft de dienstenaanbieder niet van de verplichting om op eigen kosten onmiddellijk
passende maatregelen te nemen om nieuwe onvoorziene veiligheidsrisico's te
vermijden en het gebruikelijke beveiligingsniveau van de dienst te herstellen. Het
verstrekken van informatie over veiligheidsrisico’s aan de abonnee dient kosteloos te
geschieden. De beveiliging wordt beoordeeld in het licht van artikel 32 van
Verordening (EU) 2016/679.

NL

(38)

Om volledige samenhang met Verordening (EU) 2016/679 te garanderen, moet de
handhaving van de bepalingen van deze verordening worden toevertrouwd aan
dezelfde autoriteiten die belast zijn met de handhaving van de bepalingen van
Verordening (EU) 2016/679 en berust de onderhavige verordening op het
coherentiemechanisme van Verordening (EU) 2016/679. De lidstaten moeten de
mogelijkheid hebben om in overeenstemming met hun constitutionele,
organisatorische en bestuurlijke structuur meer dan één toezichthoudende autoriteit in
te stellen. De toezichthoudende autoriteiten moeten ook belast worden met het toezicht
op de toepassing van deze verordening ten aanzien van elektronischecommunicatiegegevens van juridische entiteiten. Dergelijke bijkomende taken mogen
niet ten koste gaan van de capaciteit van de toezichthoudende autoriteit om haar taken
met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens in het kader van
Verordening (EU) nr. 2016/679 en deze verordening uit te oefenen. Elke
toezichthoudende autoriteit dient te beschikken over de bijkomende financiële en
personele middelen, dienstruimten en infrastructuur die nodig zijn om haar taken uit
hoofde van deze verordening doeltreffend uit te voeren.

(39)

Elke toezichthoudende autoriteit moet bevoegd zijn om op het grondgebied van haar
lidstaat de bevoegdheden uit te oefenen en de taken uit te voeren die zijn vastgesteld in
deze verordening. Met het oog op een consequente monitoring en handhaving van
deze verordening in de hele Unie dienen de toezichthoudende autoriteiten in elke
lidstaat dezelfde taken en effectieve bevoegdheden te hebben, onverminderd de
bevoegdheden van de met vervolging belaste autoriteiten in het kader van de nationale
wetgeving om inbreuken op deze verordening ter kennis te brengen van de
gerechtelijke autoriteiten en in rechte op te treden. De lidstaten en hun
toezichthoudende autoriteiten worden ertoe aangezet rekening te houden met de
specifieke behoeften van micro-, kleine en middelgrote ondernemingen bij de
toepassing van deze verordening.

(40)

Om de handhaving van de regels van deze verordening te verbeteren dient elke
toezichthoudende autoriteit bevoegd te zijn om sancties op te leggen, met inbegrip van
administratieve boetes voor inbreuken op deze verordening, in aanvulling op of in
plaats van andere passende maatregelen overeenkomstig deze verordening. In deze
verordening dienen de inbreuken te worden benoemd, evenals de maxima en de
criteria voor de vaststelling van de daaraan verbonden administratieve geldboetes, die
per afzonderlijk geval door de bevoegde toezichthoudende autoriteit dienen te worden
bepaald rekening houdend met alle relevante omstandigheden van de specifieke
situatie en met inachtneming van met name de aard, de ernst en de duur van de inbreuk
en van de gevolgen ervan en de maatregelen die zijn genomen om naleving van de
verplichtingen uit hoofde van deze verordening te waarborgen en de gevolgen van de
inbreuk te voorkomen of te beperken. Met het oog op de vaststelling van een
geldboete uit hoofde van deze verordening moet een onderneming worden begrepen
als een onderneming in overeenstemming met de artikelen 101 en 102 van het
Verdrag.

24

NL

(41)

Met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze verordening,
namelijk de bescherming van de grondrechten en de fundamentele vrijheden van
natuurlijke personen, in het bijzonder hun recht op bescherming van
persoonsgegevens, en het waarborgen van het vrije verkeer van persoonsgegevens in
de Unie, dient aan de Commissie de bevoegdheid te worden verleend om handelingen
overeenkomstig artikel 290 VWEU vast te stellen. Met name dienen gedelegeerde
handelingen te worden vastgesteld met betrekking tot de te verschaffen informatie,
inclusief door middel van gestandaardiseerde iconen, om de betrokkene een goed
zichtbaar en begrijpelijk overzicht te bieden van het verzamelen van gegevens uit
eindapparatuur, de doelstelling daarvan, de persoon die daarvoor verantwoordelijk is
en alle maatregelen die de eindgebruiker van de eindapparatuur kan nemen om het
verzamelen van gegevens zoveel mogelijk te beperken. Ook moeten gedelegeerde
handelingen worden vastgesteld om een code te bepalen voor identificatie van
oproepen van direct marketing die onder meer via automatische oproep- en
communicatiesystemen worden verricht. Het is van bijzonder belang dat de
Commissie tot passende raadpleging overgaat overeenkomstig de beginselen die zijn
neergelegd in het interinstitutioneel akkoord over beter wetgeven van 13 april 20168.
Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde
handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op
hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen
systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de
Commissie die de gedelegeerde handelingen voorbereiden. Om te zorgen voor
uniforme voorwaarden voor de tenuitvoerlegging van deze verordening dienen aan de
Commissie uitvoeringsbevoegdheden te worden verleend waar dit in deze verordening
is bepaald. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig
Verordening (EU) nr. 182/2011.

(42)

Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk het waarborgen van een
gelijkwaardig niveau van bescherming voor natuurlijke personen en rechtspersonen en
van het vrije verkeer van persoonsgegevens in de hele Unie, niet voldoende door de
lidstaten alleen kan worden verwezenlijkt en derhalve, gezien de omvang en de
gevolgen van de maatregelen, beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de
Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie
neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. In overeenstemming met het
evenredigheidsbeginsel van dat artikel gaat deze verordening niet verder dan hetgeen
noodzakelijk is voor het bereiken van deze doelstelling,

(43)

Richtlijn 2002/58/EG dient te worden ingetrokken,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

8

NL

Interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de
Europese Commissie van 13 april 2016 over beter wetgeven (PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1).

25

NL

HOOFDSTUK I
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1
Onderwerp
1.

Deze verordening voorziet in regels betreffende de bescherming van de grondrechten
en fundamentele vrijheden van natuurlijke en rechtspersonen in de levering en het
gebruik van elektronische-communicatiediensten, en in het bijzonder het recht op
eerbiediging van het privéleven en de communicatie en de bescherming van
natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens.

2.

Deze verordening waarborgt het vrije verkeer van elektronischecommunicatiegegevens en elektronische-communicatiediensten in de Unie, dat niet
mag worden beperkt of verboden om redenen die verband houden met de
eerbiediging van het privéleven en de communicatie van natuurlijke en
rechtspersonen en de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens.

3.

De bepalingen van deze verordening vormen een specificatie van en een aanvulling
op Verordening (EU) 2016/679 door bijzondere voorschriften vast te stellen voor de
toepassing van de leden 1 en 2.
Artikel 2
Materieel toepassingsgebied

NL

1.

Deze verordening is van toepassing op de verwerking van elektronischecommunicatiegegevens in verband met het aanbieden en het gebruiken van
elektronische-communicatiediensten en op informatie met betrekking tot de
eindapparatuur van eindgebruikers.

2.

Deze verordening is niet van toepassing op:

(a)

activiteiten die buiten het toepassingsgebied van het Unierecht vallen;

(b)

activiteiten van de lidstaten die binnen de werkingssfeer van hoofdstuk 2 van titel V
van het Verdrag betreffende de Europese Unie vallen;

(c)

elektronische-communicatiediensten die niet algemeen beschikbaar zijn;

(d)

activiteiten van bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, de opsporing,
het onderzoek en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van
straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor
de openbare veiligheid.

3.

De verwerking van elektronische-communicatiegegevens door de instellingen,
organen, bureaus en agentschappen van de Unie wordt geregeld bij Verordening
(EU) 00/0000 [nieuwe verordening ter vervanging van Verordening nr. 45/2001].

26

NL

4.

Deze verordening doet niet af aan de toepassing van Richtlijn 2000/31/EG9, met
name de bepalingen inzake de aansprakelijkheid van als tussenpersoon optredende
dienstverleners in de artikelen 12 tot en met 15 van die richtlijn.

5.

Deze verordening laat de toepassing van Richtlijn 2014/53/EG onverlet.
Artikel 3
Territoriaal toepassingsgebied en vertegenwoordiger

1.

Deze verordening is van toepassing op:

(a)

het aanbieden van elektronische-communicatiediensten aan eindgebruikers in de
Unie, ongeacht of een betaling door de eindgebruiker is vereist;

(b)

het gebruik van deze diensten;

(c)

de bescherming van informatie met betrekking tot de eindapparatuur van
eindgebruikers die zich in de Unie bevinden.

2.

Indien de aanbieder van een elektronische-communicatiedienst niet in de Unie is
gevestigd, wijst hij schriftelijk een vertegenwoordiger in de Unie aan.

3.

De vertegenwoordiger is gevestigd in een van de lidstaten waar de eindgebruikers
van deze elektronische-communicatiediensten zijn gevestigd.

4.

De vertegenwoordiger heeft de bevoegdheid om in aanvulling op of in de plaats van
de dienstverrichter die hij vertegenwoordigt, met name ten aanzien van
toezichthoudende autoriteiten en eindgebruikers, met het oog op de naleving van
deze verordening vragen te beantwoorden en informatie te verstrekken over alle
aangelegenheden in verband met de verwerking van elektronischecommunicatiegegevens.

5.

De aanwijzing van een vertegenwoordiger in de zin van lid 2 doet niet af aan de
mogelijkheid om rechtsvorderingen in te stellen tegen een natuurlijke of
rechtspersoon die elektronische-communicatiegegevens verwerkt in verband met het
aanbieden van elektronische-communicatiediensten van buiten de Unie aan
eindgebruikers in de Unie.
Artikel 4
Definities

1.

Voor de toepassing van deze verordening zijn de volgende definities van toepassing:

(a)

de definities in Verordening (EU) 2016/679;

(b)

de
definities
van
„elektronische-communicatienetwerk”,
„elektronischecommunicatiedienst”, „persoonlijke communicatiedienst”, „nummergebaseerde
persoonlijke
communicatiedienst”,
"nummeronafhankelijke
persoonlijke
communicatiedienst", "eindgebruiker" en "oproep" in de punten (1), (4), (5), (6), (7),
(14) en (21) van artikel 2 van de [richtlijn tot vaststelling van het Europees wetboek
voor elektronische communicatie];

9

NL

Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde
juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel,
in de interne markt ("richtlijn inzake elektronische handel") (PB L 178 van 17.7.2000, blz. 1-16).

27

NL

(c)

de definitie van „eindapparatuur” in punt (1) van artikel 1 van Richtlijn 2008/63/EG
van de Commissie10.

2.

Voor de toepassing van punt b) van lid 1 omvat de definitie van „persoonlijke
communicatiedienst” diensten die persoonlijke en interactieve communicatie
mogelijk maken als een louter bijkomstig kenmerk dat onlosmakelijk verbonden is
met een andere dienst.

3.

Voorts gelden voor de toepassing van deze verordening de volgende definities:

(a)

"elektronische-communicatiegegevens": inhoud en metagegevens van elektronische
communicatie;

(b)

"elektronische-communicatie-inhoud": de uitgewisselde inhoud door middel van
elektronische-communicatiediensten, zoals tekst, spraak, video, beelden en geluid;

(c)

"elektronische-communicatiemetagegevens: gegevens die worden verwerkt in een
elektronische-communicatienetwerk met het oog op de transmissie, de distributie of
de uitwisseling van elektronische-communicatie-inhoud; met inbegrip van gegevens
die worden gebruikt voor de opsporing en identificatie van de bron en de
bestemming van de communicatie, gegevens betreffende de locatie van de apparatuur
die bij het aanbieden van elektronische-communicatiediensten worden gegenereerd,
en de datum, het tijdstip, de duur en de aard van de communicatie;

(d)

„algemeen beschikbare telefoongids”: een repertorium van eindgebruikers van
elektronische-communicatiediensten, in gedrukte of elektronische vorm, dat wordt
gepubliceerd of aan het publiek of een deel van het publiek beschikbaar wordt
gesteld, inclusief door middel van een informatiedienst;

(e)

„e-mail”: een elektronisch bericht met informatie, zoals tekst, spraak, video, geluid
of beeld, verzonden via een elektronische-communicatienetwerk, dat in het netwerk
of daarmee verbonden computerfaciliteiten of in de eindapparatuur van de ontvanger
kan worden opgeslagen;

(f)

„directmarketingberichten”: elke vorm van reclame, zowel geschreven als
mondeling, gericht aan één of meer geïdentificeerde of identificeerbare
eindgebruikers van elektronische-communicatiediensten, inclusief het gebruik van
automatische oproep- en communicatiesystemen met of zonder menselijke interactie,
e-mail, SMS, enz.;

(g)

„spraakoproepen voor direct marketing”: directe spraakoproepen die geen gebruik
van automatische oproep- en communicatiesystemen inhouden;

(h)

„automatische oproep- en communicatiesystemen”: systemen die in staat zijn in
overeenstemming met instructies die voor dat systeem zijn ingesteld, oproepen naar
één of meer ontvangers automatisch in te leiden en niet-directe spraakelementen door
te sturen, met inbegrip van oproepen waarbij gebruik wordt gemaakt van
automatische oproep- en communicatiesystemen die de opgeroepen persoon in
verbinding stellen met een persoon.

HOOFDSTUK II
BESCHERMING VAN ELECTRONISCHE COMMUNICATIE
10

NL

Richtlijn 2008/63/EG van de Commissie van 20 juni 2008 betreffende de mededinging op de markten
van telecommunicatie-eindapparatuur (PB L 162 van 21.6.2008, blz. 20).

28

NL

VAN NATUURLIJKE EN RECHTSPERSONEN EN VAN IN
HUN EINDAPPARATUUR OPGESLAGEN INFORMATIE
Artikel 5
Vertrouwelijkheid van elektronische-communicatiegegevens
Elektronische-communicatiegegevens zijn vertrouwelijk. Elke interferentie met elektronischecommunicatiegegevens, zoals door het afluisteren, aftappen, opslaan, controleren, scannen of
anderszins
onderscheppen,
controleren
of
verwerken
van
elektronischecommunicatiegegevens door andere personen dan de eindgebruikers, is verboden, tenzij
toegestaan door deze verordening.
Artikel 6
Toegestane verwerking van elektronische-communicatiegegevens
1.

Aanbieders van elektronische-communicatienetwerken
elektronische-communicatiegegevens verwerken indien:

(a)

dit noodzakelijk is om de transmissie van de communicatie tot stand te brengen, voor
de duur die nodig is voor dat doel; of

(b)

dit noodzakelijk is om de veiligheid van elektronische-communicatienetwerken
en -diensten in stand te houden of te herstellen, of technische storingen en/of fouten
in de transmissie van elektronische communicatie op te sporen, voor de duur die
nodig is voor dat doel.

2.

Aanbieders van elektronische-communicatienetwerken en
elektronische-communicatiemetagegevens verwerken indien:

(a)

dit noodzakelijk is om te voldoen aan dwingende eisen inzake kwaliteit van de
dienstverlening overeenkomstig de [richtlijn tot vaststelling van het Europees
wetboek voor elektronische communicatie] of Verordening (EU) 2015/212011 voor
de duur die nodig is voor dat doel; of

(b)

dit noodzakelijk is ten behoeve van de facturering, de berekening van
interconnectiebetalingen, de opsporing of de beëindiging van frauduleus of
onrechtmatig gebruik van of inschrijving op elektronische-communicatiediensten; of

(c)

de betrokken eindgebruiker zijn toestemming heeft gegeven voor de verwerking van
de metagegevens van zijn communicatie betreffende een of meer specifieke
doeleinden, inclusief voor het verstrekken van bepaalde diensten aan deze
eindgebruikers, op voorwaarde dat de betrokken doeleinden niet kunnen worden
bereikt door verwerking van anoniem gemaakte gegevens.

3.

Aanbieders van elektronische-communicatiediensten
communicatie-inhoud alleen verwerken:

11

NL

en

-diensten

-diensten

kunnen

kunnen

kunnen

elektronische-

Verordening (EU) 2015/2120 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 tot
vaststelling van maatregelen betreffende het open internet en tot wijziging van Richtlijn 2002/22/EG
inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronischecommunicatienetwerken en -diensten en Verordening (EU) nr. 531/2012 betreffende roaming op
openbare mobielecommunicatienetwerken binnen de Unie (PB L 310 van 26.11.2015, blz. 1).

29

NL

(a)

uitsluitend met het oog op het aanbieden van een bepaalde dienst aan een
eindgebruiker wanneer de betrokken eindgebruiker zijn toestemming heeft gegeven
voor de verwerking van zijn elektronische-communicatie-inhoud en de aangeboden
dienst niet kan worden verricht zonder de verwerking van deze inhoud; of

(b)

indien alle betrokken eindgebruikers hun toestemming hebben gegeven voor de
verwerking van hun elektronische-communicatie-inhoud voor een of meer specifieke
doeleinden die niet kunnen worden verwezenlijkt door de verwerking van anoniem
gemaakte gegevens. en de aanbieder de toezichthoudende autoriteit heeft
geraadpleegd. De punten (2) en (3) van artikel 36 van Verordening (EU) 2016/679
zijn van toepassing op de raadpleging van de toezichthoudende autoriteit.
Artikel 7
Opslag en wissing van elektronische-communicatiegegevens

1.

Onverminderd punt b) van artikel 6, lid 1, en de punten a) en b) van artikel 6, lid 3,
wist de aanbieder van de elektronische-communicatiedienst de elektronischecommunicatie-inhoud of maakt hij deze gegevens anoniem nadat de beoogde
ontvanger de inhoud van de elektronische communicatie heeft ontvangen. Deze
gegevens kunnen overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679 worden geregistreerd
of opgeslagen door de eindgebruikers of door een derde die door hen is belast met
het registreren, opslaan of anderszins verwerken van deze gegevens.

2.

Onverminderd punt b) van artikel 6, lid 1, en de punten a) en c) van artikel 6, lid 2,
wist de aanbieder van de elektronische-communicatiedienst de elektronischecommunicatiemetagegevens of maakt hij deze gegevens anoniem wanneer deze niet
langer noodzakelijk zijn voor het doel van de overdracht van communicatie.

3.

Wanneer de verwerking van elektronische-communicatiemetagegevens plaatsvindt
met het oog op facturering overeenkomstig punt (b) van artikel 6, lid 2, kunnen de
desbetreffende metagegevens worden bewaard tot het einde van de termijn
waarbinnen de rekening in rechte kan worden bestreden of de betaling
overeenkomstig de nationale wetgeving kan worden gevorderd.

Artikel 8
Bescherming van gegevens die opgeslagen zijn en verband houden met eindapparatuur van
eindgebruikers

NL

1.

Het gebruik van verwerkings- en opslagcapaciteit van eindapparatuur en het
verzamelen van gegevens uit eindapparatuur van eindgebruikers, onder meer over de
software en de hardware, anders dan door de betrokken eindgebruiker, is verboden
uitgezonderd om de volgende redenen:

(a)

het is noodzakelijk met als uitsluitend doel de overdracht van elektronische
communicatie over een elektronisch-communicatienetwerk te verrichten; of

(b)

de eindgebruiker heeft zijn toestemming gegeven; of

(c)

het is noodzakelijk voor het aanbieden van een door de eindgebruiker aangevraagde
dienst van de informatiemaatschappij; of

(d)

het is noodzakelijk om de omvang van het publiek van een website te meten, mits
deze meting door de aanbieder van de door de eindgebruiker aangevraagde dienst
van de informatiemaatschappij wordt verricht.

30

NL

2.

Het verzamelen van gegevens uit eindapparatuur om een aansluiting op andere
apparatuur en/of netwerkuitrusting mogelijk te maken, is verboden tenzij:

(a)

het uitsluitend plaatsvindt met het doel en gedurende de tijd die nodig is om een
aansluiting tot stand te brengen; of

(b)

een duidelijk en zichtbaar bericht is aangebracht met ten minste vermelding van de
wijze waarop de gegevensverzameling plaatsvindt, de doeleinden, de persoon die
ervoor verantwoordelijk is en de andere informatie die vereist is krachtens artikel 13
van Verordening (EU) 2016/679 wanneer persoonsgegevens worden verzameld,
alsmede de maatregelen die de eindgebruiker van de eindapparatuur kan nemen om
het verzamelen van gegevens te beperken of te beëindigen.
Het verzamelen van deze gegevens vereist de toepassing van geschikte technische en
organisatorische maatregelen om een op de risico's afgestemd beveiligingsniveau te
waarborgen, zoals bedoeld in artikel 32 van Verordening (EU) nr. 2016/679.

3.

De overeenkomstig punt b) van lid 2 te leveren informatie kan in combinatie met
gestandaardiseerde iconen worden verstrekt om een nuttig overzicht van de
gegevensverzameling te geven op een gemakkelijk zichtbare, begrijpelijke en
duidelijk leesbare wijze.

4.

De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 27 gedelegeerde handelingen vast
te stellen om te bepalen welke informatie de gestandaardiseerde iconen dienen weer
te geven en op welke wijze de gestandaardiseerde iconen dienen te worden
aangebracht.
Artikel 9
Toestemming

1.

De definitie van en de voorwaarden voor toestemming als bedoeld in artikel 4, punt
11, en artikel 7 van Verordening (EU) 2016/679 zijn van toepassing.

2.

Onverminderd lid 1 kan de toestemming, indien technisch mogelijk en haalbaar, voor
de toepassing van punt b) van artikel 8, lid 1, worden uitgedrukt door gebruik te
maken van de passende technische instellingen van een softwaretoepassing die
toegang tot het internet mogelijk maakt.

3.

Eindgebruikers die toestemming hebben gegeven voor de verwerking van
elektronische-communicatiegegevens als bedoeld in punt c) van artikel 6, lid 2, en de
punten a) en b) van artikel 6, lid 3, worden in de gelegenheid gesteld om hun
toestemming te allen tijde in te trekken, zoals bepaald in artikel 7, lid 3, van
Verordening (EU) 2016/679, en worden periodiek om de zes maanden aan deze
mogelijkheid herinnerd zolang de verwerking voortduurt.
Artikel 10
Te verstrekken informatie en opties voor privacyinstellingen

1.

NL

Software die in de handel wordt gebracht om elektronische communicatie waaronder
het opvragen en weergeven van informatie op het internet mogelijk te maken, biedt
de optie om derden te verhinderen informatie in de eindapparatuur van de
eindgebruiker op te slaan of reeds op die eindapparatuur opgeslagen informatie te
verwerken.

31

NL

2.

Bij de installatie van de software wordt de eindgebruiker geïnformeerd over de opties
in de privacyinstellingen en wordt hij ertoe verplicht voor de voortzetting van de
installatie een instelling te aanvaarden.

3.

In geval van software die op 25 mei 2018 reeds is geïnstalleerd, wordt aan de
vereisten van de leden 1 en 2 voldaan bij de eerste update van de software, maar niet
later dan op 25 augustus 2018.
Artikel 11
Beperkingen

1.

In de wetgeving van de Unie of van de lidstaat kan het toepassingsgebied van de
rechten en verplichtingen waarin de artikelen 5 tot en met 8 voorzien, bij wettelijke
maatregel worden beperkt wanneer deze beperking in overeenstemming is met de
wezenlijke inhoud van de grondrechten en fundamentele vrijheden en een
noodzakelijke, passende en evenredige maatregel in een democratische samenleving
is ter vrijwaring van een of meerdere algemene openbare belangen als bedoeld in
artikel 23, lid 1, onder a) tot en met e), van Verordening (EU) 2016/679 of een taak
op het gebied van toezicht, inspectie of regelgeving die verband houdt met de
uitoefening van het openbaar gezag voor deze belangen.

2.

Aanbieders van elektronische-communicatiediensten voeren interne procedures in
voor de afhandeling van verzoeken om toegang tot elektronischecommunicatiegegevens van eindgebruikers op basis van een krachtens lid 1
vastgestelde wetgevende handeling. Zij verstrekken de bevoegde toezichthoudende
instantie op verzoek informatie over deze procedures, het aantal ontvangen
verzoeken, de aangevoerde wettelijke motivering en het antwoord daarop.

HOOFDSTUK III
RECHTEN VAN NATUURLIJKE EN RECHTSPERSONEN OM
ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE TE CONTROLEREN
Artikel 12
Weergave en beperking van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen nummer

NL

1.

Wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende en het opgeroepen
nummer overeenkomstig artikel [107] van de [richtlijn tot vaststelling van het
Europees wetboek voor elektronische communicatie] wordt aangeboden, verstrekken
de aanbieders van algemeen beschikbare nummergebaseerde persoonlijke
communicatiediensten:

(a)

de oproepende eindgebruiker met de mogelijkheid om de weergave van de
identificatie van het oproepende nummer per oproep, per aansluiting of permanent te
verhinderen;

(b)

de opgeroepen eindgebruiker met de mogelijkheid om de weergave van de
identificatie van het oproepende nummer te verhinderen;

(c)

de opgeroepen eindgebruiker met de mogelijkheid om binnenkomende oproepen te
weigeren wanneer de oproepende eindgebruiker de weergave van de identificatie van
het oproepende nummer heeft verhinderd;

32

NL

(d)

de opgeroepen eindgebruiker met de mogelijkheid om de weergave van de
identificatie van het doorverbonden nummer voor de oproepende eindgebruiker te
verhinderen.

2.

De mogelijkheden als bedoeld in de punten (a), (b), (c) en (d) van lid 1 worden aan
eindgebruikers op eenvoudige wijze en kosteloos aangeboden.

3.

Punt (a) van lid 1 geldt eveneens voor oproepen vanuit de Unie naar derde landen.
De punten (b), (c) en (d) van lid 1 gelden eveneens voor inkomende oproepen vanuit
derde landen.

4.

Wanneer de weergave van de identificatie van het oproepende of doorverbonden
nummer wordt aangeboden, verstrekken aanbieders van algemeen beschikbare
nummergebaseerde persoonlijke communicatiediensten het publiek informatie over
de mogelijkheden bedoeld in de punten (a), (b), (c) en (d) van lid 1.

Artikel 13
Uitzonderingen op de weergave en beperking van de identificatie van het oproepende en het
doorverbonden nummer
1.

Ongeacht of de oproepende eindgebruiker de weergave van de identificatie van het
oproepende nummer heeft verhinderd, schakelen aanbieders van algemeen
beschikbare nummergebaseerde persoonlijke communicatiediensten in geval van een
oproep naar de nooddiensten de verhindering van weergave van de identificatie van
het oproepende nummer en de weigering of het ontbreken van toestemming van een
eindgebruiker voor de verwerking van metagegevens per afzonderlijke lijn uit voor
de organisaties die noodoproepen behandelen, waaronder alarmcentrales, om respons
te kunnen geven aan deze oproepen.

2.

De lidstaten stellen nadere bepalingen vast met betrekking tot de vaststelling van de
procedures en de omstandigheden waarin aanbieders van algemeen beschikbare
persoonlijke communicatiediensten de verhindering van de weergave van de
identificatie van het oproepende nummer tijdelijk uitschakelen, wanneer
eindgebruikers verzoeken om de opsporing van kwaadwillige of hinderlijke
oproepen.
Artikel 14
Blokkering van inkomende oproepen

Aanbieders van algemeen beschikbare persoonlijke communicatiediensten ontwikkelen
geavanceerde maatregelen om de ontvangst van ongewenste oproepen door eindgebruikers te
beperken en verstrekken de opgeroepen eindgebruiker eveneens kosteloos de volgende
mogelijkheden om:

NL

(a)

binnenkomende oproepen van specifieke nummers of uit anonieme bronnen te
blokkeren;

(b)

de automatische doorschakeling van oproepen door een derde naar de eindapparatuur
van de eindgebruiker te beëindigen.

33

NL

Artikel 15
Algemeen beschikbare telefoongidsen
1.

Aanbieders van algemeen beschikbare telefoongidsen verkrijgen de toestemming van
eindgebruikers die natuurlijke personen zijn, om hun persoonsgegevens in het
repertorium op te nemen, en verkrijgen van deze eindgebruikers bijgevolg
toestemming voor de opname van gegevens per categorie persoonsgegevens, voor
zover deze relevant zijn voor de doeleinden van het repertorium zoals bepaald door
de aanbieder van de telefoongids. De aanbieders verstrekken eindgebruikers die
natuurlijke personen zijn, de middelen om deze gegevens te verifiëren, te corrigeren
en te wissen.

2.

Aanbieders van algemeen beschikbare telefoongidsen informeren eindgebruikers die
natuurlijke personen zijn, van wie persoonsgegevens beschikbaar zijn in het
repertorium, over de beschikbare zoekfuncties van het repertorium en verkrijgen
toestemming van de eindgebruiker voordat zij deze zoekfuncties in verband met hun
eigen gegevens mogelijk maken.

3.

Aanbieders van algemeen beschikbare telefoongidsen verstrekken eindgebruikers die
rechtspersonen zijn, de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen opname van hen
betreffende gegevens in het repertorium. De aanbieders verstrekken eindgebruikers
die rechtspersonen zijn, de middelen om deze gegevens te verifiëren, te corrigeren en
te wissen.

4.

De mogelijkheid voor eindgebruikers om niet te worden opgenomen in een algemeen
beschikbare telefoongids, of om hen betreffende gegevens te verifiëren, te corrigeren
of te wissen, wordt kosteloos verstrekt.
Artikel 16
Ongewenste communicatie

NL

1.

Natuurlijke of rechtspersonen kunnen gebruik maken van elektronischecommunicatiediensten voor de verzending van directmarketingberichten aan
eindgebruikers die natuurlijke personen zijn, die hun toestemming hebben gegeven.

2.

Wanneer een natuurlijke of rechtspersoon in het kader van de verkoop van een
product of een dienst van zijn klanten elektronische contactgegevens voor
elektronische post heeft verkregen overeenkomstig Verordening (EU) 2016/679, kan
hij deze elektronische contactgegevens voor direct marketing van soortgelijke eigen
producten of diensten gebruiken mits de klanten duidelijk en expliciet in de
gelegenheid zijn gesteld om kosteloos en op gemakkelijke wijze bezwaar te maken
tegen dit gebruik. Het recht om bezwaar te maken wordt verleend op het tijdstip van
de gegevensverzameling en telkens wanneer een bericht wordt verzonden.

3.

Onverminderd de leden 1 en 2 verstrekken natuurlijke of rechtspersonen die
gebruikmaken van elektronische-communicatiediensten voor de doeleinden van
direct marketing:

(a)

de identiteit van een lijn waarop contact met hen kan worden opgenomen; of

(b)

een specifieke code of kengetal waaruit blijkt dat de oproep een marketingoproep is.

4.

Onverminderd lid 1 kunnen de lidstaten bij wet bepalen dat het verzenden van
spraakoproepen voor direct marketing aan eindgebruikers die natuurlijke personen
zijn, alleen wordt toegestaan voor eindgebruikers die natuurlijke personen zijn, die
geen bezwaar tegen ontvangst van deze oproepen kenbaar hebben gemaakt.

34

NL

5.

De lidstaten zorgen er in het kader van het Unierecht en het toepasselijke nationale
recht voor dat de rechtmatige belangen van eindgebruikers die rechtspersonen zijn,
met betrekking tot ongewenste communicatie via middelen als bedoeld in lid 1
voldoende worden beschermd.

6.

Elke natuurlijke of rechtspersoon die gebruik maakt van elektronischecommunicatiediensten voor de verzending van directmarketingberichten, informeert
de eindgebruikers over de commerciële aard van de communicatie en de identiteit
van de natuurlijke of rechtspersoon namens wie de communicatie wordt verzonden,
en verstrekt de ontvangers de nodige informatie om het recht tot intrekking van hun
toestemming voor verdere ontvangst van marketingberichten op eenvoudige wijze uit
te oefenen.

7.

De Commissie is bevoegd uitvoeringsmaatregelen in overeenstemming met
artikel 26, lid 2, vast te stellen tot nadere specificatie van de code of kengetal voor
het identificeren van marketingberichten overeenkomstig punt b) van lid 3.
Artikel 17
Informatie over geconstateerde veiligheidsrisico's

In geval van een bijzonder risico dat de veiligheid van elektronische-communicatienetwerken
en -diensten kan aantasten, informeert de aanbieder van een elektronischecommunicatiedienst de eindgebruikers over dat risico en, indien het risico buiten het
toepassingsgebied van de door de aanbieder te nemen maatregelen valt, over mogelijke
hulpmiddelen, waaronder een indicatie van de verwachte kosten.

HOOFDSTUK IV
ONAFHANKELIJKE TOEZICHTHOUDENDE
AUTORITEITEN EN HANDHAVING
Artikel 18
Onafhankelijke toezichthoudende autoriteiten
1.

De onafhankelijke toezichthoudende autoriteit of autoriteiten die verantwoordelijk
zijn voor het toezicht op de toepassing van Verordening (EU) 2016/679, zijn
eveneens verantwoordelijk voor het toezicht op de toepassing van deze verordening.
De hoofdstukken VI en VII van Verordening (EG) 2016/679 zijn mutatis mutandis
van toepassing. De taken en bevoegdheden van de toezichthoudende autoriteiten
worden uitgeoefend met betrekking tot eindgebruikers.

2.

De toezichthoudende autoriteit of autoriteiten als bedoeld in lid 1 werken indien
passend samen met de nationale regelgevende autoriteiten die die zijn ingesteld
krachtens de [richtlijn tot vaststelling van het Europees wetboek voor elektronische
communicatie].
Artikel 19
Europees Comité voor gegevensbescherming

Het Europees Comité voor gegevensbescherming, dat is ingesteld krachtens artikel 68 van
Verordening (EU) 2016/679, is bevoegd om te zorgen voor de consistente toepassing van
hoofdstuk II van deze verordening. Daartoe oefent het Europees Comité voor

NL

35

NL

gegevensbescherming de taken uit die zijn vastgesteld in artikel 70 van Verordening (EU)
2016/679. Het Comité heeft eveneens de volgende taken:
(a)

de Commissie adviseren over voorstellen tot wijziging van deze verordening;

(b)

op eigen initiatief of op verzoek van een van zijn leden dan wel op verzoek van de
Commissie kwesties onderzoeken die betrekking hebben op de toepassing van deze
verordening, en richtsnoeren, aanbevelingen en beste praktijken uitvaardigen om de
consistente toepassing van deze verordening te bevorderen.
Artikel 20
Procedures voor samenwerking en consistentie

Elke toezichthoudende autoriteit draagt bij tot de consistente toepassing van deze verordening
in de hele Unie. Daartoe werken de toezichthoudende autoriteiten in overeenstemming met
hoofdstuk VII van Verordening (EU) 2016/679 onderling en met de Commissie samen met
betrekking tot de aangelegenheden die onder hoofdstuk II van deze verordening vallen.

HOOFDSTUK V
RECHTSMIDDELEN, AANSPRAKELIJKHEID EN
STRAFFEN
Artikel 21
Rechtsmiddelen
1.

Onverminderd andere mogelijkheden van administratief beroep of voorziening in
rechte heeft elke eindgebruiker van elektronische-communicatiediensten dezelfde
rechtsmiddelen als bedoeld in de artikelen 77, 78 en 79 van Verordening (EU)
2016/679.

2.

Elke andere natuurlijke of rechtspersoon dan de eindgebruiker die benadeeld is door
inbreuken op deze verordening en een rechtmatig belang heeft bij het staken of het
verbieden van beweerde schendingen, met inbegrip van aanbieders van
elektronische-communicatiediensten die hun rechtmatige commerciële belangen
beschermen, kan beroep in rechte instellen tegen deze inbreuken.
Artikel 22
Recht op schadevergoeding en aansprakelijkheid

Elke eindgebruiker van elektronische-communicatiediensten die materiële of immateriële
schade heeft geleden ten gevolge van een inbreuk op deze verordening, heeft het recht om van
de persoon die de inbreuk heeft gepleegd, vergoeding voor de geleden schade te ontvangen,
tenzij deze persoon bewijst dat hij op geen enkele wijze verantwoordelijk is voor het
schadeveroorzakende feit overeenkomstig artikel 82 van Verordening (EU) 2016/679.
Artikel 23
Algemene voorwaarden voor het opleggen van administratieve geldboetes

NL

1.

Voor de toepassing van dit artikel is hoofdstuk VII van Verordening (EU) 2016/679
van toepassing op inbreuken op deze verordening.

2.

Inbreuken op onderstaande bepalingen van deze verordening zijn overeenkomstig
lid 1 onderworpen aan administratieve geldboetes tot 10 000 000 EUR of, in het

36

NL

geval van een onderneming, tot 2 % van de totale wereldwijde jaaromzet in het
voorgaande boekjaar, indien dit cijfer hoger is:

NL

(a)

de verplichtingen van een natuurlijke of rechtspersoon die elektronischecommunicatiegegevens verwerkt, overeenkomstig artikel 8;

(b)

de verplichtingen van aanbieders van software om elektronische communicatie
mogelijk te maken, overeenkomstig artikel 10;

(c)

de verplichtingen van aanbieders van algemeen beschikbare telefoongidsen,
overeenkomstig artikel 15;

(d)

de verplichtingen van elke natuurlijke of rechtspersoon die gebruik maakt van
elektronische-communicatiediensten, overeenkomstig artikel 16.

3.

Inbreuken op het beginsel van vertrouwelijkheid van communicatie, toegestane
verwerking van elektronische-communicatiegegevens en termijnen voor wissing
overeenkomstig de artikelen 5, 6 en 7 zijn overeenkomstig lid 1 van dit artikel
onderworpen aan administratieve geldboetes tot 20 000 000 EUR of, in het geval van
een onderneming, tot 4 % van de totale wereldwijde jaaromzet in het voorgaande
boekjaar, indien dit cijfer hoger is.

4.

De lidstaten stellen de regels inzake de sancties voor inbreuken op de artikelen 12,
13, 14 en 17 vast.

5.

Niet-naleving van een bevel van een toezichthoudende autoriteit als bedoeld in
artikel 18 wordt onderworpen aan administratieve geldboetes tot 20 000 000 EUR of,
in het geval van een onderneming, tot 4 % van de totale wereldwijde jaaromzet in het
voorgaande boekjaar, indien dit cijfer hoger is.

6.

Onverminderd de bevoegdheden van de toezichthoudende autoriteiten om
corrigerende maatregelen te nemen overeenkomstig artikel 18 kan elke lidstaat regels
vaststellen om te bepalen of en in hoeverre administratieve geldboetes kunnen
worden opgelegd aan overheidsinstanties en overheidsorganen die in deze lidstaat
zijn gevestigd.

7.

De uitoefening door de toezichthoudende autoriteit van haar bevoegdheden krachtens
dit artikel is onderworpen aan passende procedurele waarborgen overeenkomstig het
recht van de Unie en de lidstaten, waaronder een doeltreffende voorziening in rechte
en eerlijke rechtsbedeling.

8.

Wanneer het rechtsstelsel van de lidstaat niet in administratieve geldboetes voorziet,
kan dit artikel aldus worden toegepast dat de geldboete door de bevoegde
toezichthoudende autoriteit wordt geïnitieerd en door bevoegde nationale
rechtscolleges worden opgelegd, waarbij wordt gewaarborgd dat deze
rechtsmiddelen doeltreffend zijn en een gelijkwaardig effect hebben als de door
toezichthoudende autoriteiten opgelegde administratieve geldboetes. De boetes zijn
in elk geval doeltreffend, evenredig en afschrikkend. Deze lidstaten delen de
Commissie uiterlijk op [xxx] de wetgevingsbepalingen mee die zij op grond van dit
lid vaststellen, en melden onverwijld alle latere wijzigingen of wijzigingen die
daarop van invloed zijn.

37

NL

Artikel 24
Sancties
1.

De lidstaten stellen de regels vast inzake andere sancties die van toepassing zijn op
inbreuken op deze verordening, in het bijzonder voor inbreuken die niet aan
administratieve geldboetes overeenkomstig artikel 23 zijn onderworpen, en treffen
alle nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat deze worden toegepast. Deze
sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

2.

Elke lidstaat deelt de Commissie uiterlijk 18 maanden na de in artikel 29, lid 2,
bepaalde datum de wetgevingsbepalingen mee die hij overeenkomstig lid 1 heeft
vastgesteld, en meldt onverwijld alle latere wijzigingen of wijzigingen die daarop
van invloed zijn.

HOOFDSTUK VI
GEDELEGEERDE HANDELINGEN EN
UITVOERINGSHANDELINGEN
Artikel 25
Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie
1.

De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de
Commissie toegekend onder de in dit artikel neergelegde voorwaarden.

2.

De bevoegdheid om de in artikel 8, lid 4, bedoelde gedelegeerde handelingen vast te
stellen, wordt de Commissie met ingang van [de datum van inwerkingtreding van
deze verordening] voor onbepaalde tijd verleend.

3.

Het Europees Parlement of de Raad kan de in de artikel 8, lid 4, bedoelde
bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de
delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de
dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of
op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht
zijnde gedelegeerde handelingen onverlet.

4.

Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de
door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn
vastgesteld in het interinstitutioneel akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven.

5.

Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan
gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad.

6.

Een overeenkomstig artikel 8, lid 4, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt
alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een
termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees
Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees
Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben
medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op
initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd.
Artikel 26
Comitéprocedure

1.

NL

De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor communicatie dat is ingesteld
bij artikel 110 van de [richtlijn tot vaststelling van het Europees wetboek voor

38

NL

elektronische communicatie]. Dit comité is een comité in de zin van Verordening
(EU) nr. 182/201112.
2.

Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011
van toepassing.

HOOFDSTUK VII
SLOTBEPALINGEN
Artikel 27
Intrekking
1.

Richtlijn 2002/58/EG wordt met ingang van 25 mei 2018 ingetrokken.

2.

Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar deze
verordening.
Artikel 28
Bepaling inzake monitoring en evaluatie

Uiterlijk 1 januari 2018 stelt de Commissie een gedetailleerd programma op voor de
monitoring van de doeltreffendheid van deze verordening.
Uiterlijk drie jaar na de datum van toepassing van deze verordening en nadien om de drie jaar
verricht de Commissie een evaluatie van de verordening en brengt zij aan het Europees
Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité verslag uit over de
belangrijkste bevindingen. Bij de evaluatie wordt, in voorkomend geval, een voorstel gevoegd
voor wijziging of intrekking van deze verordening in het licht van juridische, technische of
economische ontwikkelingen.
Artikel 29
Inwerkingtreding en toepassing
1.

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking
ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

2.

Zij is van toepassing met ingang van 25 mei 2018.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke
lidstaat.
Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement
De voorzitter
12

NL

Voor de Raad
De voorzitter

Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot
vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de
lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van
28.2.2011, blz. 13).

39

NL