-1-

Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van
nr. WJZ/1148955 (8225), houdende vaststelling van een nieuw financieel handboek voor
de regionale publieke media-instellingen en de RPO (Regeling financiële verantwoording
regionale publieke media-instellingen en de RPO)
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Gelet op artikel 2.173a, derde lid, juncto artikel 2.172, derde lid, van de Mediawet 2008;
Besluit:
Artikel 1. Vaststelling handboek financiële verantwoording
Op de jaarrekening van de regionale publieke media-instellingen en de RPO zijn de inrichtingseisen
en controleprotocollen als opgenomen in de bij deze regeling gevoegde bijlage van toepassing.
Artikel 2. Intrekking oude verantwoordingsregeling
De Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen wordt ingetrokken,
met dien verstande dat die regeling van toepassing blijft op de verantwoording over het jaar 2015.
Artikel 3. Inwerkingtreding
Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de
Staatscourant waarin zij wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2016.
Artikel 4. Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling financiële verantwoording regionale publieke mediainstellingen en de RPO.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Sander Dekker

-2-

Bijlage bij de Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen
en de RPO

Handboek Financiële Verantwoording
Regionale Publieke Media-instellingen en RPO

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenshap
Den Haag, februari 2017

-3-

INHOUDSOPGAVE

1

Inleiding
1.1 Ministeriële regeling
1.2 Kader
1.3 Informatie
1.4 Betrokkenheid bij andere rechtspersoon

2

Jaarrekening
2.1 Inleiding
2.2 Balans met toelichting
2.2.1

Materiële vaste activa

2.2.1.1 Bedrijfsgebouwen en terreinen
2.2.1.2 Overige materiële vaste activa
2.2.1.3 Vaste activa niet aan de bedrijfsuitoefening dienstbaar

2.2.2

Financiële vaste activa

2.2.2.1 Deelnemingen
2.2.2.2 Overige effecten

2.2.3

Vlottende activa

2.2.3.1 Voorraden
2.2.3.1.1 Nog niet verspreid media-aanbod
2.2.3.1.2 Herhalingen
2.2.3.2

Effecten

2.2.3.3 Overlopende actiefpost pensioenpremies

2.2.4

Eigen vermogen

2.2.4.1 Reserve voor media-aanbod
2.2.4.2 Herwaarderingsreserve Materiële Vaste Activa
2.2.4.3 Reserve Koersverschillen Beleggingen
2.2.4.4 Overige reserves

2.2.5

Voorzieningen

2.2.5.1 Pensioenregeling
2.2.5.2 CAO Omroeppersoneel

2.2.6

Kortlopende schulden

2.2.6.1

Overlopende passiva media-aanbod

2.2.6.2

Verschuldigde pensioenpremies

2.3 Exploitatierekening met toelichting
2.3.1

Directe kosten media-aanbod

2.3.2

Organisatiekosten

2.3.2.1

Personele organisatiekosten

-4-

2.3.2.2

Huisvestingskosten

2.3.2.3 Overige algemene organisatiekosten

2.3.3

Lasten onafhankelijk product

2.3.4

Sponsorbijdragen en bijdragen van derden

2.3.5

Bartering

2.3.6

Nevenactiviteiten

2.3.7

Opbrengsten dienstverlening

2.3.8

Aantal fte

2.3.9

Bezoldiging

2.3.9.1 BW 2 Titel 9
2.3.9.2 WNT

2.4 Kasstroomoverzicht
2.5 Bijzonderheden

MODELLEN
I

Balans

II

Kasstroomoverzicht

III Exploitatierekening volgens de categoriale indeling
IV

Toelichting op exploitatierekening volgens de categoriale indeling

Va Specificatie bij exploitatierekening volgens de categoriale indeling
Vb Definitie organisatiekosten bij exploitatierekening
VI

Toelichting op nevenactiviteiten per cluster

VII Sponsorbijdragen en bijdragen van derden
VIII Bartering-contracten
IX

Bedrijfsvoeringverklaring

X

Verklaring integriteit van bestuurders en werknemers

BIJLAGEN
Controleprotocol publieke media-instellingen
Model Controleverklaring
Wet- en regelgeving
Beleidsregels van het Commissariaat voor de Media

-5-

-6-

1

Inleiding

1.1 Ministeriële regeling
Dit Handboek Financiële Verantwoording Regionale Publieke Media-instellingen en de RPO bevat,
als bijlage bij de Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen en de
RPO op grond van artikel 2.173a, derde lid, juncto artikel 2.172, derde lid, van de Mediawet 2008
(hierna: MW 2008), nadere regels over de inhoud en inrichting van de jaarrekening van de
regionale publieke media-instellingen en de RPO.
Dit Handboek Financiële Verantwoording Regionale Publieke Media-instellingen en de RPO (hierna:
Handboek) vervangt het vorige Handboek van 23 juni 2015 en is van toepassing vanaf het
boekjaar 2016.
Op de financiële verantwoording van de publieke media-instellingen en de RPO zijn de regels van
toepassing van het jaarrekeningenrecht, zoals deze zijn opgenomen in Titel 9 van het Tweede Boek
van het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW 2 Titel 9), de Wet normering bezoldiging
topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (hierna: WNT) en de richtlijnen van de Raad
voor de Jaarverslaggeving (hierna: RJ). De doelstelling van de hierbij nader te bepalen
voorschriften en modellen met betrekking tot de presentatie van de financiële verantwoording is
drieledig. Het handboek:
1.

streeft naar vergelijkbare jaarverslaggeving inzake de financiële gegevens tussen de
verschillende media-instellingen;

2.

houdt rekening met het specifieke karakter van de publieke media-instelling;

3.

memoreert een aantal specifieke wettelijke bepalingen om misverstanden hierover te
vermijden.

1.2 Kader
Op grond van artikel 2.173a, derde lid, juncto artikel 2.172, eerste lid, MW 2008, is BW 2 Titel 9
van toepassing op de regionale publieke media-instellingen, met dien verstande dat zij de winsten verliesrekening vervangen door een exploitatierekening. Op de exploitatierekening zijn de
bepalingen omtrent de winst- en verliesrekening zoveel mogelijk van overeenkomstige toepassing.
Bij toepassing van de omvangscriteria volgens de artikelen 396 en 397 van BW 2 dient het begrip
netto-omzet te worden geïnterpreteerd als de totale baten (inclusief subsidies en bijdragen van
derden) van de publieke media-instelling. Ongeacht de omvang van de media-instelling is de
controleplicht voor alle regionale publieke media-instellingen van toepassing op dezelfde wijze
zoals die in artikel 393 BW 2 is geregeld. Voorts dienen de media-instellingen een bestuursverslag
op te stellen in overeenstemming met hetgeen hieromtrent is opgenomen in artikel 391 BW 2,
welke verenigbaar is met de jaarrekening.
Wanneer sprake is van afwijkingen tussen BW 2 Titel 9, het Handboek en de RJ, dan weegt BW 2
Titel 9 het zwaarst, vervolgens het Handboek – in zijn hoedanigheid als bijlage bij een ministeriële
regeling – en daarna de RJ.1 Het Handboek hanteert hierbij het uitgangspunt dat het geen
mogelijkheden wil uitsluiten, die op basis van BW 2 Titel 9 mogelijk zijn. Hierbij kan worden
gedacht aan de keuzemogelijkheid ten aanzien van de grondslag voor de waardering van een actief
en een passief, waarbij de verkrijgings- of vervaardigingsprijs en de actuele waarde in aanmerking
komen (artikel 384, eerste lid, BW 2). Het Handboek sluit hierop aan en wil niet zonder meer een
van deze mogelijkheden negeren.
Het Handboek vormt evenals de RJ een nadere invulling van BW 2 Titel 9. Het Handboek bevat
voorschriften die inhoudelijk afwijken van de RJ, omdat ze meer of minder ruimte bieden dan de
RJ. Bij conflicterende regelgeving weegt het Handboek juridisch gezien zwaarder dan de RJ. Drie
1

De Raad voor de Jaarverslaggeving publiceert de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving. De Raad voor de
Jaarverslaggeving is een orgaan waarin de werkgeversorganisaties, vakbonden, registeraccountants en
beleggingsanalisten zijn vertegenwoordigd. De richtlijnen zijn voor de verslaggevingspraktijk van belang omdat
ze volgens de Ondernemingskamer gezaghebbende kenbronnen vormen van in het maatschappelijk verkeer als
aanvaardbaar te beschouwen normen als in artikel 2:362, eerste lid, BW (zie ook arrest van de Hoge Raad van
10 februari 2006, NJ 2006/241). De Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving kennen echter geen direct wettelijk
kader. De wet verwijst namelijk niet expliciet naar de richtlijnen. De Stichting voor de Jaarverslaggeving is ook
geen publiekrechtelijke rechtspersoon.

-7-

voorbeelden ter illustratie van de relatie tussen de RJ en het Handboek. Stel dat de RJ ten aanzien
van een specifieke actiefpost twee waarderingsmethoden bieden, dan kan het Handboek
voorschrijven dat uitsluitend één van deze methoden is toegestaan. Een tweede voorbeeld is dat
het Handboek beide methoden van de RJ uitsluit en een andere (derde) methode voorschrijft. Een
derde voorbeeld is dat het Handboek voorschriften stelt die de RJ nader verdiepen, bijvoorbeeld
door het stellen van concrete afschrijvingspercentages met betrekking tot de specifieke actiefpost.

1.3 Informatie
Jaarlijks dienen de regionale publieke media-instellingen voor 1 mei van het jaar, volgend op het
afgesloten boekjaar, bij het Commissariaat voor de Media (hierna: Commissariaat) hun
jaarrekening in. De jaarrekening, als onderdeel van het ingediende bestuursverslag, wordt
ondertekend door de directie en de raad van toezicht, wordt gewaarmerkt door de controlerende
accountant en is voorzien van een controleverklaring en aanvullende informatie.
Jaarrekening
De jaarrekening bevat minimaal de volgende onderdelen:
1.

Balans met toelichting (model I)

2.

Exploitatierekening volgens de categoriale indeling met toelichting (model III)2

3.

Kasstroomoverzicht (model II)

4.

Aanvullende toelichting bij de balans en exploitatierekening (model IV ten behoeve van
exploitatierekening)3

5.

Toelichting op de nevenactiviteiten per cluster (model VI)4

6.

Toelichting op sponsorbijdragen en bijdragen van derden (model VII)

7.

Toelichting op bartering-contracten (model VIII)

Daarnaast voegt de directie aan de jaarrekening toe:
•
het bestuursverslag (inclusief de bedrijfsvoeringverklaring volgens model IX en de verklaring
integriteit van bestuurders en werknemers volgens model X)5 en
•
de ‘Overige gegevens’ zoals genoemd in artikel 392 BW 2, met inachtneming van hetgeen
bepaald is in het vijfde lid van genoemd artikel.
Met betrekking tot de jaarrekening zijn het controleprotocol en het model Controleverklaring
opgenomen in de bijlagen van dit Handboek.
Aanvullende informatie
De aanvullende informatie sluit aan bij de gepubliceerde jaarrekening en bestaat uit:
1. Accountantsverslag
2. Management letter (indien van toepassing)6
3. Financiële verantwoordingsdocumenten van gelieerde rechtspersonen (zie paragraaf 1.4)
4. Een schriftelijke toelichting waarin de maatregelen worden uiteengezet in geval van nietkostendekkende nevenactiviteiten

1.4 Betrokkenheid bij andere rechtspersoon
Publieke media-instellingen kunnen betrokken zijn bij andere rechtspersonen. Deze betreffen
rechtspersonen waarin een publieke media-instelling een aanmerkelijk (financieel) belang heeft of
waarop de publieke media-instelling een overwegende invloed uitoefent. Een publieke mediainstelling is betrokken bij een rechtspersoon als bijvoorbeeld één of meer van de volgende
aspecten, eventueel in onderling verband en samenhang bezien, van toepassing zijn.
De volgende opsomming van de aspecten is niet limitatief:
•
de publieke media-instelling heeft een belang verworven in een rechtspersoon om andere
redenen dan het beleggen van overtollig vermogen;
2
Voor de verantwoording over het boekjaar 2016 wordt model IIIa toegepast, met ingang van de
verantwoording over het boekjaar 2017 model IIIb.
3
Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.
4
Model VIa wordt toegepast voor de verantwoording over het boekjaar 2016, model VIb wordt toegepast met
ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.
5
Model IX wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.
6
Dit is afhankelijk van de afspraak die de publieke media-instelling hierover maakt met haar accountant.

-8-

•
•
•
•
•
•

de publieke media-instelling heeft op enigerlei wijze aanspraak op de door een rechtspersoon
gegenereerde winst;
de publieke media-instelling is betrokken bij het ontstaan van een rechtspersoon;
in de doelomschrijving van een rechtspersoon wordt verwezen naar de behartiging van één of
meer belangen van de publieke media-instelling;
een rechtspersoon voert een taak uit die voorheen door de publieke media-instelling werd
uitgevoerd of door de publieke media-instelling als één van haar taken wordt gezien;
de publieke media-instelling heeft statutair of feitelijk invloed op de bestuurssamenstelling van
een rechtspersoon of op de beslissingen van het bestuur van een rechtspersoon; of
de publieke media-instelling draagt op enigerlei wijze (al dan niet financieel) bij aan de
financiering van de bedrijfsvoeringsmiddelen van een rechtspersoon.

De financiële bescheiden c.q. de jaarrekening van de bedoelde rechtspersonen, waarover de
desbetreffende publieke media-instelling uit hoofde van haar betrokkenheid kan beschikken,
worden gelijktijdig met de toezending van de jaarrekening van de publieke media-instelling
meegezonden naar het Commissariaat.
Indien sprake is van duurzame kapitaaldeelname in een afzonderlijke rechtspersoon ten dienste
van de eigen werkzaamheden van de publieke media-instelling, zijn de desbetreffende bepalingen
van artikel 24c BW 2 inzake de zogenaamde deelneming in een rechtspersoon van toepassing.

-9-

2

Jaarrekening

2.1

Inleiding

De jaarrekening van een publieke media-instelling wordt opgesteld in euro’s en bevat minimaal de
onderdelen zoals vermeld in paragraaf 1.3. Dit hoofdstuk gaat nader in op:
•
•
•

de balans met toelichting (zie paragraaf 2.2);
de exploitatierekening volgens de categoriale indeling met toelichting (zie paragraaf 2.3);
het kasstroomoverzicht (zie paragraaf 2.4).

De publieke media-instelling neemt alleen die posten in de voorgeschreven modellen op, die voor
de betrokken instelling van toepassing zijn.

2.2 Balans met toelichting
De publieke media-instelling neemt in haar jaarrekening de balans op conform Model I. Met
betrekking tot de waarderingsgrondslagen zijn in aanvulling op de bepalingen van BW 2 Titel 9 de
volgende regels van toepassing.

2.2.1

Materiële vaste Activa

Waarderingsgrondslag
Waardering van materiële vaste activa geschiedt overeenkomstig BW 2 titel 9 en de RJ op basis
van verkrijgings-/vervaardigingsprijs of actuele waarde onder aftrek van afschrijvingen.
Ongerealiseerde waardemutaties dienen plaats te vinden via de balanspost Herwaarderingsreserve
Materiële Vaste Activa en mogen niet via de exploitatierekening lopen. Doel van deze
verwerkingswijze is om de impact op de volatiliteit van de reserve voor media-aanbod te beperken.
Een uitzondering hierop geldt voor de situatie dat de herwaarderingsreserve onvoldoende omvang
heeft om een waardevermindering volledig op te vangen. In een dergelijke situatie dient de
waardevermindering verwerkt te worden via de exploitatierekening, nadat eerst de
herwaarderingsreserve is teruggebracht tot een nihil saldo. Duurzame waardeverminderingen
worden dus bij het ontbreken van een herwaarderingsreserve verwerkt via de exploitatierekening.
Aanschaffingen boven € 454 worden geactiveerd. Aanschaffingen tot en met € 454 komen direct
ten laste van de exploitatierekening.7
Met betrekking tot materiële vaste activa gelden aanvullende specifieke regels ten
aanzien van de volgende activa:
•
bedrijfsgebouwen en terreinen (zie paragraaf 2.2.1.1);
•
overige materiële vaste activa (zie paragraaf 2.2.1.2);
•
vaste activa niet aan de bedrijfsuitoefening dienstbaar (zie paragraaf 2.2.1.3).

2.2.1.1 Bedrijfsgebouwen en terreinen
Waarderingsgrondslag
Bij waardering tegen actuele waarde wordt de bepaling van de actuele waarde voldoende
regelmatig uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de boekwaarde niet aanzienlijk verschilt van de
actuele waarde op balansdatum. De publieke media-instelling stelt bij waardering tegen actuele
waarde in ieder geval elke drie jaar de actuele waarde vast.
Bij waardering op basis van verkrijgings-/vervaardigingsprijs gelden de volgende
afschrijvingsmethoden en –termijnen die in de onderstaande tabel worden weergegeven.

7

Deze alinea is van toepassing met ingang van het boekjaar 2017.

-10-

Activum

Afschrijvingstermijn

Afschrijvingsmethode

Terreinen

geen afschrijving

geen afschrijving

Bedrijfsgebouwen
inclusief facilitaire
gebouwen

afschrijvingen in een termijn
van 40 jaar op basis van de
verkrijgings/vervaardigingsprijs
afschrijving op gelijke wijze
als bij bedrijfsgebouwen

lineaire afschrijving over de (resterende)
afschrijvingstermijn8

(Aanpassing)
afschrijving op gelijke wijze als bij
pand:
bedrijfsgebouwen
verbouwingskosten
die een
fundamentele
wijziging in het
gebruik van het
pand tot gevolg
hebben
(Aanpassing)
afschrijving in een termijn van 10% van de historische kosten
pand:
10 jaar
verbouwingskosten
die geen
fundamentele
wijziging in het
gebruik van het
pand tot gevolg
hebben
Tabel 1. Afschrijvingsmethoden bij waardering op basis van verkrijgings-/vervaardigingsprijs

2.2.1.2

Overige materiële vaste activa

Waarderingsgrondslag
In geval van waardering op basis van verkrijgings-/vervaardigingsprijs gelden voor overige
materiële vaste activa verschillende afschrijvingspercentages, die in de onderstaande tabel worden
weergegeven.
Overige materiële vaste activa

Jaarlijkse afschrijvingspercentage van de
historische kostprijs
20%
12,5%
20%
12,5%
20%

Inventaris en inrichting
Facilitaire apparatuur
-contentgerelateerde hard- en software
-overig
Hardware en software
Vervoermiddelen
-transportmiddelen
12,50%
-overig
20%
Technische installaties
6,67%
Zend- en energie-installaties
6,67%
Tabel 2. Jaarlijkse afschrijvingspercentages overige materiële vaste activa

2.2.1.3 Vaste activa niet aan de bedrijfsuitoefening dienstbaar
Waarderingsgrondslag
Deze betreffen materiële vaste activa die niet dienstbaar zijn aan de publieke media-instelling en
die ook niet meer zullen worden aangewend voor uitvoering van de mediataak. Te denken valt aan
gebouwen die geheel of gedeeltelijk worden verhuurd aan derden of die duurzaam geheel of
gedeeltelijk leegstand vertonen.

8

Een uitzondering hierop betreft de annuitaïre afschrijvingsmethode; deze methode kan voor de
verantwoording over het boekjaar 2016 nog worden toegepast, maar vervalt voor de verantwoording met
ingang van het boekjaar 2017.

-11-

In geval van gebouwen die deels worden verhuurd of die deels leeg staan, moet zowel het
verhuurde als het duurzaam leegstaande deel afzonderlijk verkoopbaar zijn of afzonderlijk door
middel van een financiële lease aan anderen ter beschikking gesteld kunnen worden om als
zelfstandige kasstroom-genererende eenheid te kunnen worden aangeduid. In dit geval is sprake
van een vastgoedbelegging en is RJ 213 van toepassing.
Een actief dat niet meer aan de bedrijfsuitoefening dienstbaar is, is niet gelijk aan een ‘buiten
gebruik gesteld actief’. In geval van buiten gebruikstelling is RJ 212.501 van toepassing.
Toelichting
De toelichting geeft inzicht in de aard en omvang van bijzondere waardeverminderingen.

2.2.2
Financiële vaste activa
Hierbij gelden regels voor:
•
deelnemingen (zie 2.2.2.1);
•
overige effecten (zie 2.2.2.2).

2.2.2.1 Deelnemingen
Toelichting
De toelichting geeft een overzicht van alle rechtspersonen waarbij een publieke media-instelling
betrokken is, geeft inzicht in de aard van de rechtspersonen. Verder geeft het overzicht inzicht in
het resultaat per deelneming. Het overzicht vermeldt de omvang van eventuele afwaarderingen en
licht daarbij bijzondere afwaarderingen nader toe.

2.2.2.2 Overige effecten
Waarderingsgrondslag
Het gaat hierbij om effecten die bestemd zijn om duurzaam te worden aangehouden.
Ongerealiseerde waardemutaties vinden plaats via de balanspost ‘Reserve Koersverschillen
Beleggingen’ en mogen niet via de exploitatierekening verlopen om daarmee de impact op de
volatiliteit van de reserve media aanbod te beperken. Een uitzondering hierop geldt voor de
situatie dat de balanspost ‘Reserve Koersverschillen Beleggingen’ onvoldoende omvang heeft om
een waardevermindering volledig op te vangen. In een dergelijke situatie wordt de
waardevermindering verwerkt via de exploitatierekening nadat eerst de balanspost ‘Reserve
Koersverschillen Beleggingen’ is teruggebracht tot een nihil saldo.
Toelichting
De toelichting vermeldt de marktwaarde van de ter beurze genoteerde effecten, ongeacht de
toegepaste waarderingsgrondslag.

2.2.3
Vlottende Activa
Voor de volgende posten gelden aanvullende regels:
•
voorraden (zie 2.2.3.1);
•
effecten (zie 2.2.3.2);
•
overlopende actiefpost pensioenpremies (zie 2.2.3.3).

2.2.3.1 Voorraden
Dit betreft voorschriften ten aanzien van zowel nog niet verspreid media-aanbod als herhalingen.
Een overzicht specificeert het totaal van deze post naar nog te verspreiden media-aanbod. Het
overzicht vermeldt de omvang van eventuele afwaarderingen en licht bijzondere afwaarderingen
nader toe. In aanvulling hierop gelden de volgende regels.

2.2.3.1.1

Nog niet verspreid media-aanbod

Waarderingsgrondslag
Waardering van een eigen productie geschiedt tegen directe kosten. Onder de directe kosten vallen
de personele kosten van eigen medewerkers en overige medewerkers, de facilitaire kosten en de
overige programmakosten. Kosten die niet direct aan het programma zijn toe te rekenen
(bijvoorbeeld die van de directie/programmaleiding en planning media-aanbod) maken deel uit van

-12-

de organisatiekosten.
De waardering van media-aanbod wordt verminderd met de voor dit media-aanbod ontvangen
bijdragen van derden. Deze betreffen bijdragen van commerciële sponsors, de Stichting Coproductiefonds Binnenlandse Omroep (CoBO), het Mediafonds,9 het NPO-Fonds en overige derden.
Gereed voor uitzending maar nog niet verspreid media-aanbod wordt op balansdatum individueel
beoordeeld. Media-aanbod wordt volledig afgewaardeerd als er door de directie of de door haar
gemandateerden definitief is besloten het media-aanbod niet te verspreiden.
Als twee jaar na de eerste voorraadwaardering nog geen beslissing is genomen ten aanzien van het
verspreiden van media-aanbod, wordt het betreffende media-aanbod volledig afgewaardeerd. In
specifieke gevallen kan hiervan worden afgeweken. Het gaat dan om gevallen waarin wel
voldoende zekerheid bestaat over de verspreiding van het media-aanbod, maar niet over het jaar
waarin de verspreiding zal plaatsvinden.
Toelichting
De toelichting licht afwijkingen toe, inclusief de waarde per programma. De toelichting toont verder
afzonderlijk de vermindering met de voor media-aanbod ontvangen bijdragen van derden. Voor het
nog niet verspreide media-aanbod wordt per afzonderlijk media-aanbod de hoogte van de
ontvangen bijdragen van derden gespecificeerd, waarbij ook de organisatie wordt vermeld die de
bijdrage heeft verstrekt (Model VII).
2.2.3.1.2

Herhalingen

Waarderingsgrondslag
De directe kosten van een eigen productie worden toegerekend aan de eerste verspreiding van
deze productie. Deze kosten mogen niet worden toegerekend aan eventuele herhalingen van deze
productie.
Toelichting
Niet van toepassing.

2.2.3.2 Effecten
Waarderingsgrondslag
Dit betreft effecten die niet duurzaam worden aangehouden, niet zijnde financiële instrumenten
conform RJ 290 (zie paragraaf 2.2.4). Ongerealiseerde waardemutaties vinden plaats via de
balanspost ‘Reserve Koersverschillen Beleggingen’ en mogen niet via de exploitatierekening
verlopen om daarmee de impact op de volatiliteit van de reserve media-aanbod te beperken.
Een uitzondering hierop geldt voor de situatie dat de balanspost ‘Reserve Koersverschillen
Beleggingen’ onvoldoende omvang heeft om een waardevermindering volledig op te vangen. In een
dergelijke situatie wordt de waardevermindering verwerkt via de exploitatierekening nadat eerst de
balanspost ‘Reserve Koersverschillen Beleggingen’ is teruggebracht tot een nihil saldo.
Toelichting
De toelichting vermeldt de marktwaarde van de ter beurze genoteerde effecten.

2.2.3.3 Overlopende actiefpost pensioenpremies
Uitgangspunt is dat de in de verslagperiode te verwerken pensioenlast gelijk is aan de over die
periode aan het pensioenfonds / bedrijfstakpensioenfonds verschuldigde pensioenpremies. Als de
op balansdatum reeds betaalde premies de verschuldigde premies overtreffen, wordt een
overlopende actiefpost opgenomen voor zover sprake zal zijn van terugbetaling door het fonds of
van verrekening met in de toekomst verschuldigde premies.

2.2.4
Eigen Vermogen
Een verloopoverzicht van elk afzonderlijk onderdeel van het Eigen Vermogen geeft inzicht in de
9

Het Mediafonds heeft in 2016 zijn activiteiten beëindigd.

-13-

mutaties.

-14-

2.2.4.1 Reserve voor media-aanbod
Waarderingsgrondslag
De reserve voor media-aanbod kan incidenteel een negatief saldo vertonen. In het volgende
boekjaar wordt de negatieve reserve voor media-aanbod verrekend met het exploitatieresultaat
van dat boekjaar. Indien dit exploitatieresultaat onvoldoende is voor volledige verrekening wordt
het resterende negatieve saldo van de reserve voor media-aanbod afgeboekt van de algemene
reserve. Exploitatieresultaten dienen na winstbestemming altijd te worden verrekend met de
reserve voor media-aanbod.
Het totaal van de reserve voor media-aanbod in een kalenderjaar bedraagt niet meer dan tien
procent van de uitgaven van een regionale publieke media-instelling (artikel 2.175, tweede lid, MW
2008). Indien de gereserveerde gelden meer bedragen dan tien procent van de uitgaven, wordt het
surplus verantwoord als ‘overlopende passiva budget voor media-aanbod’.

Toelichting
De toelichting geeft inzicht in de aard en omvang van een eventuele negatieve reserve voor
media-aanbod. Verder geeft de toelichting inzicht in het verloop van de (mutaties in de) reserve
voor media-aanbod gedurende het boekjaar en de toelichting laat zien dat gereserveerde gelden
voor de verzorging van media-aanbod in het volgende kalenderjaar worden besteed aan de doelen
waarvoor zij oorspronkelijk bestemd zijn (artikel 2.176, eerste lid, MW 2008).

2.2.4.2 Herwaarderingsreserve Materiële Vaste Activa
Positieve ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via een Herwaarderingsreserve
Materiële Vaste Activa. Dit geldt ook voor negatieve ongerealiseerde waardemutaties, voorzover de
herwaarderingsreserve die toelaat. Indien de herwaarderingsreserve niet beschikbaar is, verloopt
een negatieve ongerealiseerde waardemutatie via de exploitatierekening.

2.2.4.3 Reserve Koersverschillen Beleggingen
Positieve ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via een Reserve Koersverschillen
Beleggingen. Dit geldt ook voor negatieve ongerealiseerde waardemutaties, voorzover de
reserve die toelaat. Indien de reserve niet beschikbaar is, verloopt een negatieve ongerealiseerde
waardemutatie via de exploitatierekening.

2.2.4.4 Overige reserves
Het Handboek staat in aanvulling op de reserves, zoals beschreven in paragrafen 2.2.4.1 tot en
met 2.2.4.3 van dit Handboek, uitsluitend reserves toe die in BW 2 Titel 9 worden aangeduid als
wettelijke reserves. Zie hiervoor artikel 373, vierde lid, BW 2 Titel 9. Voor deze wettelijke reserves
zijn de waarderingsgrondslagen, zoals beschreven in BW 2 Titel 9 en de RJ, van toepassing. Een
uitzondering hierop betreft de algemene reserve, indien en voor zover die ultimo 2015 op de
balans stond. Vanaf 1 januari 2016 is het echter niet toegestaan om dotaties te doen aan deze
reserve.
Toelichting
Overige wettelijke reserves worden, indien van toepassing, in de toelichting nader gespecificeerd.

2.2.5
Voorzieningen
Dit Handboek bevat nadere regels ten aanzien van de volgende posten.

2.2.5.1 Pensioenregeling
De regionale publieke media-instelling is aangesloten bij het bedrijfstakpensioenfonds PNO Media.
Als gevolg van de wijziging van de pensioenregeling per 1 januari 2006 is een compensatieregeling
ingevoerd, ‘Artikel 44’ uit het PNO pensioenreglement, voor iedereen van 55 jaar en ouder die
deelneemt aan de overgangsregeling. In de CAO is afgesproken dat het gemis aan
pensioenaanspraken op basis van deze regeling gedeeltelijk gecompenseerd wordt voor
medewerkers die al voor 1997 deelnamen aan de pensioenregeling, maar na 1 januari 1950
geboren zijn. Ten aanzien van deze compensatieregeling is door de regionale publieke mediainstelling een voorziening opgenomen op de balans. De voorziening is berekend door het
pensioenfonds PNO Media, rekening houdend met blijfkans, sterftetabellen en voor zover toe te

-15-

rekenen aan verstreken dienstjaren. De voorziening is contant gemaakt. Pensioenfonds PNO Media
geeft jaarlijks aan welke rentevoet gehanteerd wordt voor het contant maken van de waarde van
de voorziening.

2.2.5.2 CAO Omroeppersoneel
Op grond van de CAO die van toepassing is voor het omroeppersoneel worden in ieder geval de
volgende voorzieningen getroffen:
a. Jubileumvoorziening
De jubileumvoorziening betreft een voorziening voor toekomstige jubileumuitkeringen. De voorziening
betreft de contante waarde van de in de toekomst uit te keren jubileumuitkeringen. De berekening is
gebaseerd op gedane toezeggingen, blijfkans en leeftijd. Bij het tot stand komen van de berekende
waarde is rekening gehouden met een rekenrente, gehanteerd bij pensioenregeling ‘Artikel 44’ uit het
PNO pensioenreglement, die jaarlijks door pensioenfonds PNO Media wordt aangegeven. Deze
rekenrente wordt gehanteerd voor het contant maken van de toekomstige kasstromen bij de
waardering van de voorziening.
b. Voorziening Loopbaantraject
Deze voorziening wordt gevormd op grond van de CAO voor het omroeppersoneel en wordt
nominaal bepaald.
Toelichting
Een verloopoverzicht van iedere individuele voorziening (jubileumvoorziening, voorziening
loopbaantraject) geeft inzicht in de dotaties, onttrekkingen en overige mutaties. Het doel van de
voorziening wordt toegelicht.

2.2.6

Kortlopende schulden

2.2.6.1 Overlopende passiva media-aanbod
Het gaat hierbij om overlopende passiva in verband met budget voor media-aanbod.
Waarderingsgrondslag
Indien een regionale publieke media-instelling de bedragen die voor de verzorging van mediaaanbod ter beschikking zijn gesteld in een boekjaar niet volledig aan de realisatie van
programmering heeft toegekend, dan worden die gereserveerd en toegevoegd aan de reserve voor
media-aanbod (zie paragraaf 2.2.4.1).
Toelichting
De regionale publieke media-instelling geeft bij de toelichting inzicht in het verloop van deze post.
2.2.6.2 Verschuldigde pensioenpremies
Uitgangspunt is dat de in de verslagperiode te verwerken pensioenlast gelijk is aan de over die
periode aan het pensioenfonds/bedrijfstakpensioenfonds verschuldigde pensioenpremies. Voor
zover de verschuldigde premies op balansdatum nog niet zijn voldaan, wordt hiervoor een
verplichting opgenomen.

-16-

2.3

Exploitatierekening met toelichting

De publieke media-instelling neemt in haar jaarrekening de exploitatierekening op volgens de
categoriale indeling conform Model III.10 Daarbij geeft de publieke media-instelling inzicht in de
herkomst van baten en lasten van de publieke media-instelling. De baten- en lastenpost in model
III worden nader gespecificeerd in model Va dat per post inzicht geeft in de bijbehorende baten- en
lastencategorieën.11
In de toelichting op de categoriale exploitatierekening conform Model IV blijken de afzonderlijke
exploitaties van de instelling, gesplitst in directe kosten media-aanbod (zie paragraaf 2.3.1) en
organisatiekosten (zie paragraaf 2.3.2).12 De posten in model IV worden conform de indeling van
modellen Va gerubriceerd. Daarbij is per post de aansluiting met de categoriale indeling (model III)
vermeld.
2.3.1

Directe kosten media-aanbod

Grondslagen
De directe kosten omvatten de personele kosten van eigen medewerkers en overige medewerkers,
de facilitaire kosten en de overige programmakosten.
Toelichting
Onder directe kosten worden die kosten verstaan die samenhangen met de kernactiviteiten van de
organisatie. Het gaat hierbij om activiteiten die gericht zijn op de voortbrenging van een of
meerdere producten. Er is sprake van een product bij de publieke media-instellingen, indien het
onderdeel uitmaakt van het media-aanbod. Bij de publieke media-instellingen wordt het mediaaanbod namelijk beschouwd als een verzameling van verschillende producten. Model Va geeft een
specificatie van de kostencategorieën die onderdeel zijn van de directe kosten media-aanbod.13
2.3.2

Organisatiekosten

Grondslagen
Alle kosten van de regionale publieke media-instellingen en RPO die niet rechtstreeks
samenhangen met de kernactiviteiten van de organisatie en dus verband houden met
ondersteunende activiteiten, worden aangemerkt als organisatiekosten.
De organisatiekosten en de vergoeding ervan worden in een aparte kolom ingevuld (zie model
IV).14 De lasten op de platforms en nevenactiviteiten bestaan dus alleen nog maar uit directe
kosten. Op de laatste kostenregel ‘Toerekening organisatiekosten’ kunnen de organisatiekosten
toegerekend worden aan de nevenactiviteiten. De toerekening van de organisatiekosten aan
nevenactiviteiten dient plaats te vinden op bedrijfseconomische grondslagen.
De basis voor toerekening van de organisatiekosten aan nevenactiviteiten is de kostprijs. Voor de
toerekening van de organisatiekosten worden de volgende organisatiekostensoorten
onderscheiden:
-

personele organisatiekosten;

-

huisvestingskosten;

-

overige algemene organisatiekosten.

Bij de toerekening van organisatiekosten aan nevenactiviteiten worden enkele van de in model Vb
gedefinieerde categorieën organisatiekosten uitgezonderd.15 Dit betreft mediaspecifieke overhead
die ook voorheen niet is toegerekend aan nevenactiviteiten. Het betreft de rubrieken A2, A9, A10,
B1 t/m B4 en dat deel van de onder rubriek C begrepen huisvestingskosten, die samenhangen met
het gebruik van het bedrijfspand voor mediaspecifieke activiteiten.
De hiervoor genoemde organisatiekostensoorten worden hierna toegelicht.

10
Voor de verantwoording over het boekjaar 2016 wordt model IIIa toegepast, met ingang van de
verantwoording over het boekjaar 2017 model IIIb.
11
Model Va wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.
12
Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.
13
Model Va wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.
14
Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.
15
Model Vb wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.

-17-

2.3.2.1 Personele organisatiekosten
Grondslagen
Voor de toerekening van de personele organisatiekosten wordt de opslagcalculatiemethode
gehanteerd. Grondslag voor het opslagpercentage is de verhouding tussen de personele
organisatiekosten, verminderd met de personele kosten in de uitzonderingsrubrieken, en de directe
personele kosten, verhoogd met personele lasten in de uitzonderingsrubrieken.

Voorbeeld 1:
A:

Totaal directe personele kosten
€ 100
Totaal personele organisatiekosten
€ 10
De opslag (A) voor de personele organisatiekosten is dan 10/100 = 10%

De nevenactiviteit heeft € 40 directe personele kosten. Hierop wordt opslag A toegepast. In dit
voorbeeld is dat 10% van € 40 = € 4.

2.3.2.2 Huisvestingkosten
Grondslagen
De toerekening van de huisvestingskosten voor niet media-specifiek gebruik vindt plaats op basis
van de door de nevenactiviteit gebruikte vloeroppervlakte (m2).

Voorbeeld 2:
B:

Totale vloeroppervlakte bedraagt
150m2
2
De nevenactiviteit gebruikt hiervan
15m
De toerekening (B) voor de huisvestingskosten is dan 15/150 = 10%.

Totale huisvestingskosten bedragen € 100. Dan wordt de toerekening B toegepast. In dit voorbeeld
is dat 10% van € 100 = € 10.

2.3.2.3 Overige algemene organisatiekosten
Grondslagen
Voor de toerekening van de overige algemene organisatiekosten wordt (conform de personele
organisatiekosten) de opslagcalculatiemethode gehanteerd. Grondslag voor het opslagpercentage
is de verhouding tussen de algemene organisatiekosten, verminderd met de overige kosten in de
uitzonderingsrubrieken, en de directe overige algemene kosten verhoogd met de overige kosten in
de uitzonderingsrubrieken.

Voorbeeld 3:
C:

Totaal facilitaire kosten en overige directe kosten
Totaal overige algemene organisatiekosten
De opslag (C) voor de overige algemene organisatiekosten is dan 10/50 =

€ 50
€ 10
20%

De nevenactiviteit heeft € 15 directe facilitaire kosten en overige kosten. Hierop wordt opslag C
toegepast. In dit voorbeeld is dat 20% van € 15 = € 3.

2.3.3

Lasten onafhankelijk product

Toelichting

-18-

Door de regionale publieke media-instellingen wordt in de toelichting een opgave verstrekt van de
totale lasten, zoals opgenomen in de exploitatierekening van het betreffende boekjaar, die
samenhangen met de verzorging van media-aanbod dat bestaat uit Europese producties die
kunnen worden aangemerkt als onafhankelijke productie als bedoeld in de artikelen 2.115 tot en
met 2.121 MW 2008.

2.3.4

Sponsorbijdragen en bijdragen van derden

Toelichting
Onder verwijzing naar artikel 2.106 t/m 2.114 MW 2008 wordt jaarlijks een gespecificeerd
overzicht conform Model VII verstrekt van alle sponsorbijdragen en andere bijdragen van derden
die in het boekjaar in de exploitatierekening zijn verantwoord voor de verspreiding van mediaaanbod. Het overzicht conform Model VII wordt ook ingevuld voor het in de voorraad opgenomen,
maar nog niet verspreid media-aanbod.
Sponsoring is het verstrekken van financiële of andere bijdragen door een onderneming of een
natuurlijke persoon, die zich gewoonlijk niet bezighoudt met de vervaardiging van mediadiensten
of media-aanbod, ten behoeve van de totstandkoming of aankoop van media-aanbod teneinde de
verspreiding daarvan naar het algemene publiek of een deel daarvan te bevorderen of mogelijk te
maken (artikel 1.1, eerste lid, MW 2008).
Onder sponsoring van media-aanbod wordt niet verstaan het verstrekken van een bijdrage ten
behoeve van de totstandkoming of aankoop van media-aanbod door:
a. overheidsinstellingen en andere instellingen die geen particuliere onderneming uitoefenen;
b. de publieke media-instelling die het media-aanbod, waarvoor de bijdrage wordt verstrekt,
verzorgt;
c. de (co)producent die zich gewoonlijk bezighoudt met de vervaardiging van mediadiensten of
media-aanbod en geheel of gedeeltelijk is belast met de productie van het media-aanbod waarvoor
de bijdrage wordt verstrekt.16
Het overzicht wordt ook ingevuld voor de bijdragen voor verspreid media-aanbod die direct door
een buitenproducent zijn ontvangen en niet door de publieke media-instelling die het mediaaanbod heeft verzorgd.
Sponsorbijdragen en andere bijdragen van derden worden direct met de publieke media-instelling
verrekend, zodat deze bijdragen als inkomsten in de exploitatierekening van de publieke mediainstelling worden verantwoord. Het in mindering brengen van deze bijdragen op de kosten van
verzorging van media-aanbod is niet toegestaan. Als bijdragen voor verzorgd media-aanbod toch
direct zijn uitbetaald aan de buitenproducent en niet aan de publieke media-instelling die het
media-aanbod heeft verspreid, dan blijft de publieke media-instelling verantwoordelijk voor de
verantwoording van deze bijdragen in de toelichting op de jaarrekening.

2.3.5

Bartering

Grondslagen
Na afloop van een boekjaar worden bartertransacties verantwoord in de exploitatierekening. Baten
uit bartering dienen afzonderlijk te worden verantwoord in de exploitatierekening op basis van de
geldelijke waarde van de ontvangen goederen of diensten. De lasten worden opgenomen onder de
relevante kostenposten in de exploitatierekening op basis van de geldelijke waarde van de
geleverde goederen of diensten.
De omvang van de baten wordt bepaald op de reële waarde van de ontvangen zaken of diensten,
vermeerderd of verminderd met eventuele ontvangen of betaalde liquide middelen of activa die op
zeer korte termijn liquide te maken zijn.17 Indien de reële waarde van de ontvangen zaken of
diensten niet betrouwbaar kan worden bepaald, worden de baten bepaald op de reële waarde van
de geruilde zaken of diensten, vermeerderd of verminderd met eventuele betaalde of ontvangen
16
Bron: artikel 5 BSPO (beleidslijn sponsoring publieke omroep van het CvdM, beleidsbrieven clusterindeling
nevenactiviteiten 15/09/2009, 9/7/2009 en 23/12/2008, met kenmerken 18571\2009013905,2009010013 en
SBO-0075B2-yw).
17
In het geval van ontvangen of betaalde liquide middelen of activa die op zeer korte termijn liquide te maken
zijn, dient de waarde hiervan relatief gering te zijn, omdat bartering ruilhandel met gesloten beurzen betreft.
De norm is dat de hiervoor genoemde waarde maximaal 5% van de totale ruilwaarde bedraagt.

-19-

liquide middelen of activa die op zeer korte termijn liquide te maken zijn.
In de exploitatierekening worden de baten en lasten van alle bartertransacties verantwoord,
ongeacht de aard en reële waarde van de bartertransactie. Voor de volledigheid wordt hierbij
vermeld dat dit in tegenstelling is tot de RJ (RJ 270.108), waarbij een bartertransactie met een
gelijke aard en reële waarde niet wordt beschouwd als een transactie die een opbrengst genereert.
Toelichting
Bartering is te omschrijven als ruilhandel met gesloten beurzen tussen een publieke mediainstelling en een externe contractpartij. Een belangrijke voorwaarde bij deze ruilhandel is dat de
geleverde goederen of diensten ondanks de gelijke geldelijke waarde toch over en weer
gefactureerd worden. De facturering is van belang in verband met zowel mediawettelijke als
belastingtechnische eisen. Het Commissariaat heeft hierover een beleidsbrief opgesteld, waarvan
de artikelen 48, 55, eerste lid, en 57c, eerste lid, van de MW 2008 de grondslag vormen.18 In de
financiële administratie dienen alle bartertransacties intracomptabel (dus verwerkt in het
grootboek) te worden vastgelegd. Het is niet toegestaan om bartertransacties uitsluitend
extracomptabel vast te leggen.
De hiervoor genoemde beleidsbrief van het Commissariaat schrijft de toepassing van een model
toe (‘Model Bartering-contracten’) als onderdeel van de additionele informatie. Dit model wordt
gebruikt als toelichting in de jaarrekening op de verantwoorde baten en/of lasten als gevolg van
bartertransacties en is in dit Handboek opgenomen als model VIII.

2.3.6

Nevenactiviteiten

Grondslagen
Voor nevenactiviteiten wordt altijd een gescheiden administratie gevoerd. Met inachtneming van
het bepaalde in artikel 2.135, eerste lid, MW 2008 worden de inkomsten uit nevenactiviteiten
aangewend voor de verzorging van media-aanbod van de publieke media-instelling. Dit betreft ook
de gerealiseerde boekwinsten, ofwel het verschil tussen de verkoopopbrengst en de boekwaarde
van financiële belangen in derden. Genomen koersverliezen kunnen eerst met gerealiseerde
boekwinsten worden verrekend alvorens saldering met andere baten en lasten plaatsvindt.
Toelichting
Het overzicht van Model VI wordt ingevuld voor ieder cluster van nevenactiviteiten conform de
beleidsbrieven van het Commissariaat inzake clusterindeling nevenactiviteiten.19 Voor
deelnemingen wordt een exploitatie per individuele activiteit (deelneming) aangeleverd. Dit geldt
tevens voor (experimentele) nevenactiviteiten (zoals publiek-private samenwerkingsverbanden die
kwalificeren als nevenactiviteit) die niet in één van de clusters zijn opgenomen.
Indien de exploitatie van een individuele nevenactiviteit in een boekjaar niet kostendekkend is,
wordt deze nevenactiviteit separaat verantwoord. Daarbij dient tevens de volgende informatie per
niet-kostendekkende nevenactiviteit te worden verstrekt:
•
naam en omschrijving nevenactiviteit;
•
startdatum nevenactiviteit;
•
exploitatieoverzicht huidig boekjaar.
De beleidsregels inzake nevenactiviteiten van het Commissariaat worden in dit kader gevolgd.

2.3.7

Opbrengsten dienstverlening

Toelichting
Indien de media-instelling opbrengsten genereert door het verlenen van diensten aan derden en de
kosten die samenhangen met de verstrekte dienstverlening zijn opgenomen in de
organisatiekosten, worden deze opbrengsten in model IV verantwoord onder de overige
bedrijfsopbrengsten in de kolom organisatiekosten.20
18

Brief d.d. 31 maart 2008 met kenmerk FTZ-001-402-mvl.
Model VIb maakt een onderscheid in clusters van nevenactiviteiten en wordt toegepast met ingang van de
verantwoording over het boekjaar 2017. Voor de verantwoording over het boekjaar 2016 wordt model VIa
toegepast.
20
Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.
19

-20-

2.3.8

Aantal fte

Toelichting
Het aantal medewerkers in Full Time Equivalent (fte) dat ultimo boekjaar in dienst is bij de
publieke media-instelling wordt aangegeven in de toelichting conform Model III en Model IV.21 Dit
geldt ook voor het gemiddelde aantal medewerkers in Full Time Equivalent (fte) dat gedurende het
boekjaar in dienst is geweest bij de publieke media-instelling. Ook het gemiddelde aantal fte wordt
aangegeven in Model III en Model IV.

2.3.9

Bezoldiging

Hierbij gelden regels in verband met:
- artikel 383 BW 2;
- Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT).

2.3.9.1 BW 2 Titel 9
Toelichting
In de toelichting van de jaarrekening wordt overeenkomstig artikel 383 BW 2 opgave gedaan van
de bezoldiging van de gezamenlijke bestuurders en gewezen bestuurders en, afzonderlijk, voor de
gezamenlijke toezichthouders en gewezen toezichthouders. De bedragen worden in het boekjaar
ten laste van de publieke media-instelling verantwoord. Op overeenkomstige wijze wordt
afzonderlijk opgave gedaan van de bezoldiging van de gezamenlijke directieleden en gewezen
directieleden.

2.3.9.2 WNT
Grondslag
De wijze waarop de bezoldiging wordt berekend, is overeenkomstig de berekeningswijze, zoals
deze is bepaald in Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
(WNT) die op 1 januari 2013 in werking is getreden. Volgens artikel 1.3, eerste lid, onderdeel d,
vallen de regionale publieke media-instellingen en de RPO onder het bezoldigingsmaximum en het
openbaarmakingsregime.
Voor nadere bepalingen omtrent de hoogte van het bezoldigingsmaximum en de berekening wordt
verwezen naar de WNT, paragraaf 2.

Toelichting
In de financiële verantwoording wordt van iedere (gewezen) bestuurder de bezoldiging openbaar
gemaakt conform de bepalingen in de WNT. Indien een bestuurder naast zijn besturende functie
eveneens presentator is bij de media-instelling wordt de verdeling in de financiële verantwoording
inzichtelijk gemaakt.
Indien een (gewezen) bestuurder meer bezoldiging heeft ontvangen dan het bezoldigingsmaximum
zoals bepaald in de WNT, is het meerdere een onverschuldigde betaling tenzij overgangsrecht van
toepassing is.
Voor leden van raden van commissarissen en leden van raden van toezicht zijn specifieke
bepalingen opgenomen in de WNT. Voor deze leden geldt eveneens het openbaarmakingsregime.
Jaarlijks worden de bezoldigingen voor 1 juli van het jaar volgend op het boekjaar gemeld.
Bij bezoldiging boven de norm van iedere reguliere functionaris (niet zijnde topfunctionaris) gelden
aanvullende toelichtingsvereisten.
Voor meer actuele informatie wordt verwezen naar de site www.topinkomens.nl.
21

Voor de verantwoording over het boekjaar 2016 wordt model IIIa toegepast, met ingang van de
verantwoording over het boekjaar 2017 model IIIb. Model IV wordt toegepast met ingang van de
verantwoording over het boekjaar 2018.

-21-

2.4 Kasstroomoverzicht
De kasstromen worden conform Model II ingedeeld naar herkomst uit operationele activiteiten,
investeringsactiviteiten en financieringsactiviteiten.

-22-

2.5 Bijzonderheden
Het gaat hierbij om ontwikkelingen die een significante invloed hebben op de hoogte van de
omvang van balansposten, baten en lasten, evenals significante verschillen tussen enerzijds posten
van de exploitatierekening en anderzijds de begroting. De bijzonderheden die zich in het boekjaar
hebben voorgedaan, worden per jaarrekeningpost tekstueel toegelicht in de jaarrekening op een
zodanig niveau dat daarmee voldoende transparantie wordt gecreëerd over de precieze aard van
de bijzonderheden. Dit betreft onder meer een toelichting op:
•

de wijziging van verdeelsleutels bij de vaststelling van de lasten;

•

een aanzienlijke stijging of daling (meer dan 10%) van balansposten, baten en lasten ten
opzichte van vorig jaar (zie model I en III);22

•

bijzondere waardeverminderingen;

•

afwijkingen als een post van de exploitatierekening volgens de categoriale indeling meer dan
10% afwijkt van de begroting (zie model IV);23

•

de overige bedrijfslasten, ongeacht hun omvang en/of afwijking ten opzichte van voorgaand
jaar dan wel begroting. De omvang van de toelichting mag hierbij wel worden afgestemd op de
omvang van de betreffende lasten.

22

Model IIIa wordt toegepast voor de verantwoording over het boekjaar 2016. Model IIIb wordt toegepast met
ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.
23
Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.

-23-

MODEL I

BALANS
Boek
jaar

Voorgaand
boekjaar

Boekjaar

Vaste activa

Eigen vermogen

Immateriële vaste activa

Algemene reserve
Herwaarderingsreserve Materiële
Vaste Activa

Kosten van ontwikkeling
Reserve Koersverschillen
Beleggingen
Concessies en vergunningen

Reserve voor media-aanbod

Overige immateriële vaste activa
Voorzieningen
Materiële vaste activa

Voor pensioenen

Bedrijfsgebouwen en –terreinen

Voor belastingen

Inventaris en inrichting

Overige

Andere vaste bedrijfsmiddelen
Vaste bedrijfsmiddelen in uitvoering

Langlopende schulden

Niet aan de bedrijfsuitoefening
dienstbaar

Obligaties en onderhandse leningen
Schulden aan kredietinstellingen

Financiële vaste activa

Schulden aan leveranciers

Deelnemingen

Schulden aan deelnemingen

Vordering op deelnemingen

Belastingen en premies sociale
verzekeringen

Overige effecten

Schulden inzake pensioenen
Overige schulden

Vlottende activa

Overlopende passiva

Onderhanden werken en gereed
product m.b.t. media-aanbod
Overige voorraden

Kortlopende schulden

Vooruitbetaald op voorraden

Obligaties en onderhandse leningen
Schulden aan kredietinstellingen

Vorderingen

Schulden aan leveranciers

Handelsdebiteuren

Schulden aan deelnemingen

Deelnemingen

Belastingen en premies sociale
verzekeringen

Belastingen en premies sociale
verzekeringen

Schulden inzake pensioenen

Overige vorderingen

Overige schulden

Overlopende activa

Overlopende passiva

Effecten
Liquide middelen
Totaal

Voorgaand
boekjaar

-24-

Totaal

MODEL II

KASSTROOMOVERZICHT
Boekjaar

I Kasstroom uit operationele activiteiten
Exploitatieresultaat

Aanpassen voor:
Afschrijvingen vaste activa
Mutatie voorzieningen
Bruto kasstroom uit operationele activiteiten

Mutatie voorraden
Mutatie vorderingen
Mutatie kortlopende schulden
Netto kasstroom uit operationele activiteiten

II Kasstroom uit investeringsactiviteiten
Investeringen in (im)materiële vaste activa
Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa
Investeringen in financiële vaste activa
Desinvesteringen financiële vaste activa
Kasstroom uit investeringsactiviteiten

III Kasstroom uit financieringsactiviteiten
Ontvangsten uit langlopende schulden
Aflossing van langlopende schulden
Kasstroom uit financieringsactiviteiten

Mutatie liquide middelen I – II + III

Liquide middelen einde boekjaar
Liquide middelen begin boekjaar
Mutatie liquide middelen

Voorgaand boekjaar

-25-

MODEL IIIa

EXPLOITATIEREKENING VOLGENS CATEGORIALE INDELING24

Boekjaar
BATEN
- bekostiging
- overige subsidies (incidenteel)
Reclamebaten
Overige baten:
- Bijdragen van derden/ sponsorbijdragen
- Barteringbaten
- Baten uit nevenactiviteiten
- Overige
Som der baten
LASTEN
Personeelslasten
- Lonen en salarissen
- Sociale lasten
- Pensioenlasten
- Overige personeelslasten
Directe productielasten (programmalasten)
PR en Promotie
Facilitaire lasten (distributie- en uitzendlasten)
Huisvestingslasten
Afschrijvingslasten op materiële vaste activa
Algemene lasten
Som der bedrijfslasten
Financiële baten en lasten
Rentebaten en soortgelijke baten
Rentelasten en soortgelijke lasten
Financieel resultaat
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor
belastingen (*)
Belastingen resultaat gewone bedrijfsuitoefening (*)
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening na
Belastingen (*)
Buitengewone baten
Buitengewone lasten
Belastingen buitengewoon resultaat
Resultaat na belastingen

24

Model IIIa wordt toegepast voor de verantwoording over het boekjaar 2016.

Voorgaand
boekjaar

-26-

MODEL IIIb

EXPLOITATIEREKENING VOLGENS CATEGORIALE INDELING25
Boekjaar

Voorgaand boekjaar

Baten
Media-aanbod
-OCW-bijdrage
-overige subsidies
-reclamebaten
Programmagebonden eigen bijdragen
-sponsorbijdragen
-bijdragen van overige derden
Opbrengst nevenactiviteiten
Opbrengst stichtingsactiviteiten
Overige bedrijfsopbrengsten
Barteringbaten
Som der bedrijfsopbrengsten

Lasten
Lonen en salarissen
Sociale lasten
Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa
Bijzondere waardevermindering van activa
Directe productiekosten
-facilitaire lasten (distributie- en uitzendlasten)
-technische productiekosten media-aanbod (programmalasten)
-overige productiekosten media-aanbod
-sales en reclame
Overige bedrijfslasten
-PR en promotie
-huisvestingslasten
-overige algemene lasten
Barteringlasten
Som der bedrijfslasten

Bedrijfsresultaat

Opbrengst van vorderingen die tot de vaste activa behoren
Rentebaten en inkomsten uit beleggingen
Waardeverandering van vorderingen die tot de vaste activa behoren
Gerealiseeerde waardeverandering van beleggingen resp. effecten

25

Model IIIb wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.

-27-

Ongerealiseerde waardeverandering van beleggingen resp. effecten26
Ongerealiseerde waardeverandering van materiële vaste activa27
Rentelasten en soortgelijke kosten (-/-)
Som der financiële baten en lasten

Saldo uit gewone bedrijfsuitoefening
Over te dragen reserve voor media-aanbod
Exploitatieresultaat na overdracht
FTE gemiddeld
FTE ultimo28

26

Ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via de exploitatierekening indien sprake is van
onvoldoende Reserve Koersverschillen Beleggingen.
27
Ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via de exploitatierekening indien sprake is van
onvoldoende Herwaarderingsreserve Materiële Vaste Activa.
28
Opgave van feitelijk aanwezige bezetting (exclusief vacatures), voorzover in dienst van de publieke mediainstelling.

-28-

MODEL IV
INDELING29

TOELICHTING OP EXPLOITATIEREKENING VOLGENS CATEGORIALE

Media-aanbod

Nevenactiviteiten

Organisatiekosten

Totaal

Begroting

30

Afwijking
boekjaar –
begroting
In % van
begroting

Baten
Media-aanbod
Programmagebonden
eigen bijdragen
Opbrengst
nevenactiviteiten
Opbrengst
stichtingsactiviteiten
Overige
bedrijfsopbrengsten
Barteringbaten
Som der
bedrijfsopbrengsten

Lasten
Lonen en salarissen
Sociale lasten
Afschrijvingen op
immateriële en
materiële vaste activa
Bijzondere
waardevermindering
van activa
Directe productiekosten
Overige bedrijfslasten
Toerekening
organisatiekosten
Barteringlasten
Som der bedrijfslasten

Bedrijfsresultaat

Opbrengst van
vorderingen die tot de
vaste activa behoren
Rentebaten en
inkomsten uit
beleggingen
Waardeverandering
van vorderingen die tot
de vaste activa
behoren
29
30

Model IV wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018.
Als bedoeld in de artikelen 2.169a en 2.170 MW 2008.

-29-

Gerealiseerde
waardeverandering van
beleggingen resp.
effecten
Ongerealiseerde
waardeverandering van
beleggingen resp.
effecten31
Ongerealiseerde
waardeverandering van
materiële vaste activa32
Rentelasten en
soortgelijke kosten (-/-)
Som der financiële
baten en lasten

Exploitatieresultaat
voor toerekeningen
Eigen Bijdragen
Toerekening resultaat
niet-prog.gebonden EB
Saldo uit gewone
bedrijfsuitoefening

Over te dragen reserve
voor media-aanbod
Exploitatieresultaat
na overdracht
FTE gemiddeld
FTE ultimo33

31

Ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via de exploitatierekening indien sprake is van
onvoldoende Reserve Koersverschillen Beleggingen.
32 Ongerealiseerde waardemutaties worden verwerkt via de exploitatierekening indien sprake is van
onvoldoende Herwaarderingsreserve Materiële Vaste Activa.
33
Opgave van de feitelijk aanwezige bezetting (exclusief vacatures), voorzover in dienst van de publieke
media-instelling.

-30-

MODEL Va
SPECIFICATIE BIJ EXPLOITATIEREKENING (MODEL III en IV)
VOLGENS DE CATEGORIALE INDELING34
BATEN
Media-aanbod

Programmagebonden eigen
bijdragen

Opbrengstnevenactiviteiten

1.1

Vergoedingen OCW

1.2
1.3
2.1

Overige subsidies
Reclamebaten
Sponsorbijdragen

2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7

Bijdragen CoBO

2.8

Overige programmaopbrengsten

2.9

Opbrengsten gebruiksrechten

4.1
4.2

Opbrengst verkoop geluidsdragers e.d.
Opbrengst uitzendrechten/formats
Nevenactiviteiten

4.3
4.4

Opbrengst verhuurde panden
Aan derden doorberekende salarissen
e.d.

4.5

Overige nevenactiviteiten

5.1

Opbrengsten ten bate
van de stichting
Overige bedrijfsopbrengsten RPO
e/o omroepen

Toelichting
Inclusief overige wettelijke
bijdragen

zie artikelen 2.113,2.114 eerste
lid MW 2008
CoBO-fonds
Filmfonds CoBO

Bijdragen coproducenten
Bijdragen Stimuleringsfonds
Bijdragen overige derden

reguliere CoBO-bijdragen
filmfonds via CoBO

zie artikelen 2.113,2.114 tweede
lid MW 2008
zoals opbrengst kaartverkoop,
aan derden doorberekende
salarissen e.d. buiten de publieke
media-instelling
zoals abonnementen, sms
opbrengsten e.d.
al dan niet via derden
Exclusief aan publieke mediainstelling (welke worden
verrekend met de kosten)
excl. radio, televisie en overig
media-aanbod; Exclusief aan
publieke media-instelling ((welke
worden verrekend met de kosten)

Opbrengststichting
(-sactiviteiten)

Overige bedrijfsopbrengsten 6
Barteringbaten
LASTEN
Lonen en salarissen

Sociale lasten

Afschrijvingen op
immateriële en materiële
vaste activa

34

dotaties, legaten

7
Toelichting
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6

Salarissen CAO personeel
Vakantiegeld (idem)
Decemberuitkering (idem)
Overwerk 100 en 150% (idem)
NRD vergoeding (idem)
Doorberekende lonen en salarissen

8.7
8.8
8.9

Dotatie reorganisatievoorziening
Mutatie verplichtingen openstaande
vakantie-uren
Reiskosten woon-werk verkeer

8.10
8.11
8.12

WAO uitkeringen
Overlijdensuitkeringen
Gratificaties/Jubileumuitkeringen

9.1

Pensioenlasten

9.2
9.3
10.1

Werkgeversaandeel soc.verz. wetten
Bijdrage werkgever in
ziektekostenverzekering
Afschrijving inventaris en inrichting

10.2

Afschrijving facilitaire apparatuur

Model Va wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.

alleen aan publieke mediainstelling

indien vaste vergoeding;
opslag% over 7.1 t/m 7.6.

jaarlijks vergelijken van
werkelijke kosten en opslag.
Het verschil naar exploitaties
toerekenen o.b.v. werkelijke
loonsom.
Idem
Idem

-31-

Bijzondere waardeverminderingen activa

Directe kosten mediaaanbod (directe
productiekosten)

10.3
10.4

Afschrijving hardware en software
Afschrijving gebouwen

11.1

Afschrijvingen media-aanbod

11.2
11.3
12.1

Idem voorraad geluidsdragers e.d.
Idem m.b.t. programmabladen
Facilitaire lasten (distributie- en
uitzendlasten)

12.2

Technische productiekosten mediaaanbod (programmalasten)

12.2.1

ENG/EFP
materiaal
Faciliteiten en
overigen
Verbindingen
Huur van locaties
Reclame:
Technische
diensten RTV
Reclame: Data
en
distributiekosten
RTV

12.2.2
12.2.3
12.2.4
12.2.5

12.2.6

12.3
12.3.1

Honorering
freelancers
(programmagebo
nden inhuur)
Uitzendrechten
Algemene kosten
freelance
personeel
(programmagebo
nden inhuur)
Overige
programmakoste
n

12.3.4

Sales (geluidsdragers, boeken e.d.)
Reclame: Research

Reclame: PR en Communicatie

12.5.1
12.5.2
12.5.3
12.5.4
12.5.5

Overige bedrijfslasten

13.1

Reclame:
bereiksonderzoek
, ad hoc
onderzoek en
overig onderzoek
Reclame:
marketing
communicatie,
corparate
communicatie,
interne
communicatie,
web en overige
middelen
Directe
productiekosten
Auteursrechten
e.d.
Distributiekosten
Promotiekosten
Afschrijving
geen bijzondere
voorraden
waardeverminderingen
opgenomen onder 10.2

Advertenties dagen weekbladen
Kosten
onderzoek

13.1.2

13.2.1

waaronder begrepen de
direct toerekenbare kosten
12.1 tot en met 12.3

PR- en promotie (inclusief in- en
externe betrekkingen)

13.1.1

13.2

inclusief verrekening interne
cameraploeg

Overige productiekosten media-aanbod

12.3.2
12.3.3

12.5

alleen de niet reguliere
afschrijvingen

Huisvestingskosten
Huur

exclusief afschrijving,
bewaking, rentelasten
aan derden betaalde huren,
geen interne (binnen publieke
media-instelling)

-32-

huurverrekeningen
13.2.2
13.2.3
13.2.4

Belastingen
Verzekeringen
Onderhoudskoste
n
Kosten interne
verhuizingen
Onderhoudscontr
acten
Gas, energie en
water
Onderhoud
tuinen
Vuilafvoer

13.2.5
13.2.6
13.2.7
13.2.8
13.2.9
13.3
13.3.1

Overige kosten CAO personeel

13.3.2

13.4

Uitbesteed werk aan bedrijven

13.5

Overige aan afdeling gerelateerde
algemene kosten
Overige kosten

13.6
13.6.1

Lidmaatschappen
branche
organisaties
Kosten
betalingsverkeer
Overige kosten

13.6.2

Toerekening organisatie
kosten

Barteringlasten

Reiskosten woon- indien variabele vergoeding
werk verkeer
Overige
bijvoorbeeld kerstpakketten,
personele lasten
kinderdagverblijf, vakbond,
studiekosten, telefoon, auto,
bijdrage werkgever inzake
maaltijdverzorging
uitzendbureau’s,
advieskosten, bewaking,
catering, schoonmaakkosten
vergaderkosten, porti,
drukkosten, e.d.

13.6.3
14.1

Toerekening aan neven- en
stichtingsactiviteiten
(waaronder kosten
toezichthoudend orgaan, zie
model Vb)

15.1
Toelichting

Opbrengst van vorderingen die 16.1
tot de vaste activa behoren
Rentebaten en inkomsten uit
17.1
beleggingen
17.2

Opbrengst deelnemingen

Waardeverandering op
vorderingen die tot de vaste
activa behoren
Gerealiseerde
waardeverandering van
beleggingen respectievelijk
effecten
Ongerealiseerde
waardeverandering van
beleggingen resp. effecten

18.1

Afwaardering deelnemingen

Ongerealiseerde
waardeverandering van
materiële vaste activa

21

19

20

Rentelasten en soortgelijke
22
kosten
Toerekening resultaat niet23
prog.gebonden EB
Over te dragen reserve media- 24
aanbod

Renteopbrengsten op liquiditeiten
Resultaat op beleggingen

eliminatie interne
renteverrekeningen
inclusief gerealiseerde
boekwinsten en
ongerealiseerde koerswinsten

indien ultimo boekjaar de
boekwaarde respectievelijk
de marktwaarde lager is dan
de verkrijgingsprijs
Ongerealiseerde
waardemutaties worden
verwerkt via de
exploitatierekening indien
sprake is van onvoldoende
Reserve Koersverschillen
Beleggingen.
Ongerealiseerde
waardemutaties worden
verwerkt via de
exploitatierekening indien
sprake is van onvoldoende
Herwaarderingsreserve
Materiële Vaste Activa.
elimineren interne
renteverrekeningen
Toerekening aan mediaaanbod

-33-

MODEL Vb
DEFINITIE ORGANISATIEKOSTEN BIJ EXPLOITATIEREKENING
(MODEL III en IV)35
Organisatiek
osten
A. Generieke
Overhead

Subcategorie

Toelichting

A1

Directie

• Loonkosten algemene directie
• Vacatiegelden Raad van Toezicht

A2

Hoger management
in primair proces

A3

Secretariële
ondersteuning (ten
bate van directie/
management)

A4

Beleid & Strategie

A5

OR

A6

Financiën en
Inkoop

A7

Personeels-zaken,
HR, personeelsadministratie

A8

M&C:
Communicatie

• Loonkosten hogere managementfuncties in het primair proces. Het betreft hier de
hoofden van platforms (bijv. Hoofd TV, Hoofd Radio) en de hoofden van
genreclusters (bijv. Hoofd Nieuws, Hoofd Kunst & Cultuur etc.). Overige
managementfuncties in het primair proces vallen onder directe kosten.
• Loonkosten van secretariële ondersteuning van de algemene directie en de hogere
managementfuncties in het primair proces. De stelregel geldt dat secretaresses en
assistenten van indirecte functies als indirect kunnen worden beschouwd, en
secretaresses en assistenten van directe functies als direct
• Kosten van tijdelijke inhuur van secretariële ondersteuning
• Loonkosten van beleidsmedewerkers, beleidsadviseurs, en strategisch medewerkers
• Kosten van tijdelijke inhuur van beleids- en strategisch medewerkers
• Kosten van beleids-, organisatie- en strategisch advies
• Kosten van organisatieadvies samenhangend met reorganisaties
• Loonkosten van leden OR.
• Loonkosten van tijdelijke vervanging vaste OR-leden
• Advieskosten OR
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met (financiële) administratie.
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met externe financiële planning
(begrotingen) en externe verantwoording (kwartaalverslagen, bestuursverslagen
etc.)
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met interne budgetverdelingen
(begrotingen) en interne management accountant (verantwoording)
• Loonkosten van medewerkers die zich een significant deel van hun arbeidstijd
bezighouden met inkoopactiviteiten (>50%). Het betreft hier niet de aankoop van
programma's, uitzendrechten, en overige programmatische licenties
• Kosten tijdelijke inhuur administratieve en financieel medewerkers
• Kosten fiscaal adviseurs
• Externe kosten bestuursverslag en overige rapportages
• Accountantskosten
• Bank- en incassokosten
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met personeelszaken en
Human Resource Management
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met personeels- en
salarisadministratie
• Kosten van tijdelijke inhuur medewerkers personeelszaken, HRM, personeels- en
salarisadministratie
• Kosten extern personeels- en HRM-advies.
• Kosten uitbesteding personeels- en salarisadministratie.
• Kosten personeelswerving
• Sollicitatiekosten
• Kosten in-, door- en uitstroming personeel (opleiding en training zijn ook indirect
kosten, maar vallen onder de hoofdcategorie overige indirecte kosten)
• Kosten werkzekerheidsafspraken en loopbaanoriëntatie
• Afdrachten AWO-fonds
• Kosten flankerend personeelsbeleid
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met interne communicatie
(personeelsvoorlichting, inhoudelijke onderhoud intranet, interne nieuwsbrieven, etc)
en externe communicatie (persvoorlichting etc.)
• Tijdelijke inhuur van medewerkers communicatie.
• Kosten interne en externe voorlichtingsevenementen (presentatoren, zaalhuur,
kosten faciliteiten, decor en rekwisieten, representatie, fotografie, brochures,
catering, etc.)
• Kosten van bijeenkomsten Public Relations
• Kosten perspresentaties
• Portokosten
• Koeriersdiensten

36

35
Model Vb wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2018. De organisatiekosten
worden verantwoord in model IV. Het is niet verplicht om de financiële administratie in te richten volgens de
indeling van model Vb. Model Vb is bedoeld als referentie met als doel om inzicht te geven in de
kostencategorieën die beschouwd worden als organisatiekosten.
36
Onder loonkosten worden de volgende kosten verstaan: salariskosten, sociale lasten, pensioenlasten,
december- en vakantie-uitkering, NRD-uitkering, arbeidsmarkttoeslagen, werkgeversbijdrage
zorgverzekeringen.

-34-

B. Mediaspecifieke
overhead

C.
Huisvesting

A9

M&C:
Omroep-marketing

A10

M&C:
Programmamarketing
(Exclusief Promo’s)

A11

Juridische Zaken

B1

Programmeringcoördinatie en
intekening

B2

Markt-onderzoek

B3

Documentatie &
Archivering

B4

Idee- en conceptontwikkeling

C1

Gebouw-kosten
(excl. studio)

C2

Inventaris

• Drukwerk (incl. papier, mappen etc.)
• Kosten kopiëren (incl. papier, mappen etc.)
• Kosten scannen
• Verzendkosten
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met marketing en profilering van
de omroep (omroeppromotie). Hieronder vallen niet de activiteiten die onderdeel
uitmaken van de verenigingsactiviteiten, zoals ledenwerving en ledenbehoud
• Tijdelijke inhuur van medewerkers omroepmarketing
• Ontwikkelkosten van omroepmarketingcampagne
• Kosten advertenties en overige promotie-uitingen
• Ontwerp- en layoutkosten van advertenties en overige promotie-uitingen
• Kosten promotie-evenementen van omroep (presentatoren, zaalhuur, kosten
faciliteiten, decor en rekwisieten, representatie, fotografie, brochures, catering, etc.)
• Reclameposters ter promotie van omroep
• Promotiematerialen samenhangend met omroepmarketing
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met marketing van het mediaaanbod (programmapromotie, presentatorenpromotie, etc.)
• Tijdelijke inhuur van medewerkers programmamarketing
• Ontwikkelkosten van programmamarketingcampagne
• Kosten advertenties en overige promotie-uitingen
• Ontwerp- en layoutkosten van advertenties en overige promotie-uitingen
• Kosten promotie-evenementen van specifieke programma's (presentatoren,
zaalhuur, kosten faciliteiten, decor en rekwisieten, representatie, fotografie,
brochures, catering, etc.)
• Reclameposters ter promotie van programmering
• Promotiematerialen samenhangend met programmamarketing
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met juridische zaken
• Kosten tijdelijke inhuur medewerkers juridische zaken
• Kosten juridisch advies (bijvoorbeeld in geval van reorganisatie)
• Kosten Rechtsbijstand
• Advocaatkosten
• Kosten rechtsgang (griffierechten)
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met de intekening op het
programmaschema, en daarmee samenhangende coördinerende taken. Het gaat
hier enkel om de loonkosten van medewerkers die een significant deel van hun
arbeidstijd (>50%) met deze activiteiten bezighouden.
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met marktonderzoek ter
ondersteuning van de mediaprogrammering
• Ingekocht marktonderzoek ter ondersteuning van de mediaprogrammering
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met de documentatie en
archivering van papieren materialen (beleidsarchief, administratie, bestuursverslagen
etc.)
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met de documentatie en
archivering van programmamateriaal (videobestanden, audiobestanden, etc.)
• Tijdelijke inhuur medewerkers documentatie & archivering
• Kosten bewaarbanden
• Bewaarloon banden Technicolor
• Vernietigingskosten banden
• Advieskosten op het gebied van documentatie en archivering
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met idee-, concept-, format- en
programmaontwikkeling. De loonkosten worden als organisatiekosten aangemerkt,
overige kosten worden als directe productiekosten aangemerkt.
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met gebouwtechnisch beheer
• Tijdelijke inhuur medewerkers gebouwtechnisch beheer
• Afschrijvingen op gebouwen en afschrijvingen op verbouwingskosten
• Afschrijvingen op installaties
• Rentelasten op hypotheek huisvesting
• Toegerekende kapitaallasten voor huisvesting, indien pand is gefinancierd met eigen
vermogen
• Huurlasten van huisvesting
• Servicekosten in geval van huur
• Huurlasten parkeerterreinen
• Assurantie samenhangend met huisvesting
• Gemeentelijke belastingen, heffingen, en leges (OZB, verontreinigingsheffing)
• Waterschapsbelasting
• Kosten interne verbouwingen en renovaties
• Kosten interne verhuizingen
• Tekeningenbeheer
• Onderhoudskosten (timmer- en metselwerk, loodgieterskosten, elektriciteitswerk,
schilderwerk, stoffeerwerk, reparatiewerkzaamheden vloer, afpompen koelmachine,
verhelpen storingen, periodieke inspecties, kosten onderhoudscontracten, etc.)
• Reparatie en klein onderhoud
• Dotatie voorziening onderhoud
• Kosten plantenbakken
• Kosten onderhoud tuinen
• Afschrijvingen inventaris met een kostprijs > € 454
• Kosten inventaris met een kostprijs < € 454 (bureaus, bureaustoelen, ventilatoren,
etc.)

-35-

D. ICT

E. Overige
organisatiekosten

C3

GWE

C4

Gebouw-exploitatie

C5

Postkamer & Repro

C6

Catering
(niet aan maken
programma
verbonden)

D1

Automatisering en
werkplekondersteuning

D2

Algemene ICTinfrastructuur

E1

Opleidingen en
trainingen

E2

Ziekteverlof en
uitkeringen

E3

Algemene
Kredietrente
Reis- en
verblijfkosten
indirect personeel

E4

• Aanschaf bedrijfsmiddelen
• Onderhoud inventaris
• Kosten gas
• Kosten water
• Kosten elektra (excl. studio)
• Loonkosten van medewerkers die zich bezighouden met huishoudelijke zaken
• Loonkosten van medewerkers beveiliging, receptie
• Loonkosten van medewerkers klantcontactcentrum en telefonisten
• Kosten van tijdelijke inhuur medewerkers huishoudelijke zaken, beveiliging en
receptie, klantcontactcentrum en telefonisten.
• Kosten van uitbesteding huishoudelijke zaken, beveiliging en receptie,
klantcontactcentrum en telefonisten.
• Kosten inbraakinstallatie
• Kosten beveiligingscamera's
• Schoonmaakkosten (zowel kosten van personeel als schoonmaakmiddelen)
• Kosten sanitaire artikelen
• Kosten vuilafvoer
• Advieskosten ten aanzien van huisvesting
• Loonkosten van medewerkers postkamer en repro
• Kosten tijdelijke inhuur medewerkers postkamer en repro
• Koeriersdiensten direct samenhangend met postbehandeling (interne haal- en
brengservices, stadsritten)
• Loonkosten medewerkers catering
• Kosten tijdelijke inhuur medewerkers catering
• Kosten koffieautomaten (afschrijving, automaat, koffie, thee)
• Kosten overige vrij verkrijgbare (voedings-)producten (suiker, melk, roerstaafjes,
bekertjes etc.) (waarbij geen sprake is van een noodzakelijke declaratie of
vergoeding van de medewerker)
• Kosten serviesgoed en keukengerei
• Loonkosten medewerkers die zich bezighouden met automatisering en
werkplekondersteuning
• Kosten tijdelijke inhuur medewerkers automatisering en werkplekondersteuning
• Kosten installatie en implementatie hardware en softwaresystemen
• Kosten onderhoud automatiseringshardware en –software
• Kosten onderhoud netwerk
• Kosten serviceovereenkomsten
• Desktop PC's en laptops
• Desk phones
• Printers, printer services, cartrigdes etc.
• Overige generieke hardware (hard drives, chargers, batterijen etc.)
• Werkpleksoftware
• Web based applicatiekosten
• Kosten generieke ICT-licenties en certificaten
• Afschrijvingen op licenties
• Verzekeringskosten hardware en software
• Kosten leasecontracten ICT-hardware en -software
• Doorberekening ICT-kosten
• Kosten advies mbt ICT, automatisering en werkplekondersteuning
• Kosten internet en data hosting
• Internet abonnementskosten
• Kosten email hosting en VPN services
• Kosten interne en externe housing en hosting (servercapaciteit)
• Kosten domeinregistratie
• Netwerk- en systeemcomponenten (routers, switchers, interne bekabeling etc.)
• Netwerk- en systeemsoftware
• Kosten glasvezelverbindingen
• Kosten opleiding en studie
• Kosten educatief verlof
• Kosten trainingen en cursussen (excl. direct aan programma’s gerelateerd)
• Kosten deelname (educatief) congres
• Kosten coaching
• Loonkosten medewerkers langdurig ziekte- en arbeidsongeschiktheidsverlof
• Kosten arbodienst
• Kosten bedrijfsarts
• Kosten zwangerschapsverlof
• Kosten zorgverlof
• Ontslagvergoedingen
• Kosten Sociaal Plan
• Dotatie reorganisatievoorzieningen samenhangend met personeel
• Algemene lasten kredietrente, niet direct samenhangend met de financiering van
huisvesting, ICT, productiefaciliteiten etc.
• Reis- en verblijfkosten binnenland en buitenland
• Parkeer, tol- en veergelden
• Auto km-vergoeding
• Autohuur (inclusief benzine)
• OV-jaarkaart en OV-fiets
• Visa, vergunningen en permits

-36-

E5

Telefoon-kosten
indirect personeel

E6

Algemene
persoonsgebonden kosten

E7

Overige kosten
indirect personeel

• Telefoonvergoeding
• Kosten abonnementen mobiele telefonie
• Gesprekskosten mobiele telefonie
• Mobiele telefoon hardware
• Telefoonkosten binnenland en buitenland
• Telefoonkosten centrale
• Projectkosten en advieskosten samenhangend met telefonie
• Representatie binnenland en buitenland (voor indirect personeel)
• Kosten bedrijfsauto's
• Afschrijving bedrijfsauto's
• Werkgeversbijdrage kantinekosten
• Kosten dienstkleding (incl. wasserij en stomerij)
• Kerstpakket
• Geschenken, cadeaus, bloemen
• Gratificaties, jubilea, afscheid
• Personeeluitjes en –feesten
• Kantoorbenodigdheden (incl. magazijn)
• Vergader- en receptiekosten
• Abonnementen
• Lectuur, boeken en tijdschriften
• Relatiegeschenken
• Gedeclareerde catering indirecte functies
• Overige declaraties

-37-

MODEL VIa

Nr
01
02
03
04

TOELICHTING OP NEVENACTIVITEITEN37

Omschrijving nevenactiviteit

Totaal nevenactiviteiten

Baten
€

Lasten
€

Resultaat
€

€

€

€

Toelichting:
Het totaal van de kolom baten van de specificatie sluit aan op de verantwoorde baten in de
exploitatierekening.

37
Model VIb wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017. Voor officiële
terminologie wordt verwezen naar de Mediawet 2008 en regelgeving van het Commissariaat voor de Media.
Voor programmabladen en deelnemingen dient per individuele activiteit financiële verantwoording plaats te
vinden.

-38-

MODEL VIb

TOELICHTING OP NEVENACTIVITEITEN PER CLUSTER38
Cluster 1

Cluster 2

Cluster ..

Overig

39

Baten
2. Programmagebonden eigen bijdragen
3. Opbrengst programmabladen
4. Opbrengst overige nevenactiviteiten
6. Overige bedrijfsopbrengsten
7. Som der bedrijfsopbrengsten

Lasten
8. Lonen en salarissen
9. Sociale lasten
10. Afschrijvingen op immateriële en materiële vaste activa
11. Bijzondere waardevermindering van vlottende activa
12. Directe productiekosten
13. Overige bedrijfslasten

14. Toerekening organisatie kosten
15. Som der bedrijfslasten

16. Bedrijfsresultaat

17. Opbrengst van vorderingen die tot de vaste activa behoren
18. Rentebaten en inkomsten uit beleggingen
19. Waardeverandering van vorderingen die tot de vaste activa behoren
20. Waardeverandering van beleggingen resp. effecten
21. Rentelasten en soortgelijke kosten (-/-)

22.Som der financiële baten en lasten

23. Exploitatieresultaat voor toerekeningen Eigen Bijdragen

Indien de exploitatie van een individuele nevenactiviteit niet kostendekkend is, wordt deze
nevenactiviteit separaat verantwoord. De informatie die over die nevenactiviteit dient te worden
verstrekt staat in paragraaf 2.3.5 van dit Handboek.

38
Model VIb wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017. Voor officiële
terminologie wordt verwezen naar de Mediawet 2008 en regelgeving van het Commissariaat voor de Media.
Voor programmabladen en deelnemingen dient per individuele activiteit financiële verantwoording plaats te
vinden.
39
(Experimentele) nevenactiviteiten (zoals publiek-private samenwerkingsverbanden die kwalificeren als
nevenactiviteit) die niet in één van de voorgaande clusters zijn opgenomen.

Totaal

-39-

SPONSORBIJDRAGEN EN BIJDRAGEN VAN DERDEN40

MODEL VII

specificatie bijdragen derden in €
Aantal
Titel Mediaaanbod

naam

afleveringen organisatie

totale

commerciële NPO-Fonds CoBO Mediafonds41 overige

bijdrage in €

sponsoring

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

derden

Aansluiting exploitatierekening----->>>>

Aansluiting " vermindering van voorraad" in
balans ----->>>>

Totaal ontvangen bijdragen derden door
buitenproducent---->>>>

Verklaring kolommen
Media-aanbodtitel
Aantal afleveringen
Naam organisatie
Totale bijdrage in €

Commerciële sponsoring
CoBo, Mediafonds

Overige derden

40

De naam van het media-aanbod waarvoor een bijdrage van een sponsor of een derde is
ontvangen.
Het aantal afleveringen van het media-aanbod waarop de bijdrage betrekking heeft.
De naam van de organisatie of instelling die een bijdrage heeft verstrekt.
De financiële bijdragen die zijn ontvangen ten behoeve van media-aanbod. Dit betreft
bijdragen van particulieren , ondernemingen, overheidsinstellingen, instellingen zoals genoemd
in artikel 1.1,tweede lid MW 2008, overige organisaties.
Alle bijdragen die in de exploitatierekening zijn verantwoord worden vermeld. Het totaal sluit
aan met de exploitatierekening.
Indien meerdere organisaties bijdragen hebben verstrekt voor één bepaald media-aanbod
worden zij apart genoemd.
De bijdrage nogmaals invullen indien afkomstig van een particuliere onderneming.
De bijdrage nogmaals invullen indien afkomstig van één van deze fondsen.
De bijdrage nogmaals invullen indien afkomstig van een overheidsinstelling, een instelling
zoals genoemd in artikel 1.1, tweede lid MW 2008 of een overige organisatie of instelling hier
niet eerder genoemd.

Voor officiële terminologie wordt verwezen naar de Mediawet 2008 en regelgeving van het Commissariaat
voor de Media.
41
Het Mediafonds beëindigt in 2016 zijn activiteiten.

-40-

MODEL VIII

42

BARTERING-CONTRACTEN

42

Zie voor een nadere toelichting de beleidsbrief van het Commissariaat d.d. 31 maart 2008 met als kenmerk
FTZ-001402-mvl.

-41-

MODEL IX

BEDRIJFSVOERINGVERKLARING43

Deze verklaring is conform het Handboek Financiële Verantwoording Regionale Publieke Mediainstellingen en RPO een toevoeging van de directie aan de jaarrekening. Bedrijfsvoering is in deze

verklaring als volgt gedefinieerd: ‘de sturing en beheersing van de bedrijfsprocessen binnen de
organisatie om de gestelde (beleids)doelstellingen te kunnen realiseren’. Ten behoeve van deze
verklaring zijn volgende onderwerpen nader beschreven:
•

•
•
•
•

•

Risicomanagement: de wijze van sturing en beheersing inzake de onderstaande
risico’s:
• strategische risico’s
• operationele risico’s
• financiële risico’s
• compliance risico’s (naleving wet- en regelgeving)
Administratieve organisatie en het systeem van informatievoorziening
o Managementinformatiestromen
o Registratie van verplichtingen en contracten
Kwaliteitsborging: de wijze van sturing en beheersing inzake kwaliteitsdoelstellingen (beleid)
Personeel: de wijze van sturing en beheersing inzake personeelsdoelstellingen (beleid)
Integriteit:
o de wijze van sturing op en beheersing van integriteitsdoelstellingen;
o de integriteitsregeling, die zowel betrekking heeft op medewerkers als directie en
bestuur en tenminste de volgende onderwerpen omvat:
nevenfuncties;
acceptaties van geschenken;
onkostendeclaraties;
gebruikmaking van eigendommen van de regionale media-instelling;
o een verklaring van de directie inzake de integriteit van bestuurders en werknemers (zie
model X);
Scheiding van publieke en private geldstromen: sturing en beheersing inzake de scheiding van
van hoofd- en neventaken

Van de bovenstaande onderwerpen is een beschrijving van de sturing en beheersing op hoofdlijnen
in het bestuursverslag opgenomen.
[Optioneel]
Binnen [naam van de omroep] is in het bijzonder aandacht geweest voor de volgende onderwerpen:
• [Vrij in te vullen onderwerpen waaraan specifieke aandacht is besteed]
• …
• ...

Op basis van de huidige inzichten en onderkende risico’s verklaart het besturende orgaan van [naam
van de omroep] dat niet is gebleken dat de bedrijfsvoering in 20XX niet heeft gefunctioneerd. Deze
bedrijfsvoeringsverklaring heeft het besturende orgaan besproken met het toezichthoudende
orgaan.
[Plaats], [Datum]
43

Model IX wordt toegepast met ingang van de verantwoording over het boekjaar 2017.

-42-

[ondertekening]

-43-

MODEL X

VERKLARING INTEGRITEIT VAN BESTUURDERS EN WERKNEMERS

Betreft media-instelling:
Statutaire vestigingsplaats:
Bijlage bij jaarrekening:

Hierbij verklaart het bestuur dat regionale media-instelling X in 200Y, in overeenstemming met
artikel
2.142, eerste lid, van de Mediawet 2008, er voor heeft gezorgd dat noch de leden van de
directie, noch werknemers of andere personen of rechtspersonen waarmee regionale mediainstelling X een overeenkomst met het oog op de verzorging van haar programma’s heeft
gesloten, voor zichzelf, voor andere personen of rechtspersonen een op geld waardeerbaar
voordeel van derden hebben bedongen of aanvaard, dat direct of indirect verband houdt met
werkzaamheden van de betrokkene voor regionale media-instelling X.
Daarnaast verklaart het bestuur dat bestuurders, medewerkers of hun partners geen financiële
of andere belangen hebben in ondernemingen, organisaties e.d. die een directe dan wel
indirecte relatie met regionale media-instelling X hebben.
Ondertekening door /namens bestuur met vermelding van naam en functie

-44-

Bijlage

Controleprotocol Publieke Media-instellingen

1. Inleiding
Voor welke instellingen geldt dit controleprotocol?
Op basis van de artikelen 2.172 en 2.173a MW 2008 is dit protocol van toepassing op de regionale
publieke media-instellingen.
Doel
De op basis van artikel 2.170 MW 2008 door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(hierna: MOCW) ter beschikking gestelde budgetten worden via het Commissariaat verstrekt aan
het Commissariaat voor de Media, die deze gelden ter beschikking stelt aan de regionale publieke
media-instellingen. Namens de MOCW verwacht de regionale publieke media-instelling van de
instellingsaccountant een verklaring van getrouwheid en van rechtmatigheid bij de jaarrekening
van de regionale publieke media-instelling. Het controleprotocol is bedoeld om de verwachtingen
van MOCW vast te leggen ten aanzien van deze verklaringen. Deze verklaringen zijn mede de basis
voor het oordeel van de departementale accountant bij de departementale jaarrekening.
Wettelijk kader
De regionale publieke media-instellingen leggen op grond van artikel 2.173a MW 2008 financiële
rekening en verantwoording af aan het Commissariaat over de financiële rechtmatigheid van de
uitgaven. Krachtens artikel 2.172, derde lid, juncto artikel 2.173a, derde lid, MW 2008 zijn nadere
regels gesteld voor de inrichting van de jaarrekening. Deze regels zijn opgenomen in het Handboek
Financiële Verantwoording regionale publieke media-instellingen 2015 (hierna: Handboek). Voor
het rechtmatigheidsoordeel controleert de instellingsaccountant de naleving van:
-

de artikelen van de MW 2008 die zijn vermeld in dit controleprotocol;
de Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector;
de Europese en nationale wet- en regelgeving inzake aanbestedingen;
het Handboek;
de aanwijzingen van het Commissariaat;44
en relevante beleidsregels van het Commissariaat).

Een en ander zoals uitgewerkt in de Bijlage Wet- en regelgeving inzake financiële rechtmatigheid
en in de Bijlage Beleidsregels van het Commissariaat voor de Media.
Het object van controle is de verantwoording van de publieke media-instelling. De verantwoording
bestaat uit de jaarrekening, het bestuursverslag volgens artikel 391 BW 2 (inclusief de
bedrijfsvoeringverklaring) en de overige gegevens van artikel 392 BW 2, eerste lid, onder b tot en
met h. Bij de controle van de jaarrekening stelt de instellingsaccountant de getrouwheid daarvan
vast. Hieronder worden mede verstaan de toedeling van de kosten naar radio- en
televisieprogramma’s, overig media-aanbod en nevenactiviteiten en naar categorie (direct organisatie).
De controle van de jaarrekening is tevens gericht op de financiële rechtmatigheid van de
bestedingen en inkomsten. Op grond van zijn controlewerkzaamheden dient de
instellingsaccountant een getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel, zoals opgenomen in het model
Controleverklaring, af te geven bij de jaarrekening.45
De instellingsaccountant stelt tevens vast dat geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding
van het onderzoek, dat het bestuursverslag inclusief de bedrijfsvoeringverklaring overeenkomstig
Titel 9 Boek 2 BW is opgesteld en dat de in artikel 392, eerste lid, onder b tot en met h, BW 2
vereiste gegevens zijn toegevoegd. Ook stelt hij vast dat, voor zover hij dit kan beoordelen, het
bestuursverslag inclusief de bedrijfsvoeringverklaring verenigbaar is met de jaarrekening zoals
44
Het Commissariaat stuurt een afschrift van de aanwijzingen naar de accountant van de regionale publieke
media-instelling, zodat die de volledigheid hiervan kan vaststellen.
45
Het model Controleverklaring gaat er vanuit dat de accountant op basis van diens controle een goedkeurende
controleverklaring kan afgeven. In de situatie waarin dit niet mogelijk is, past de accountant het model aan
overeenkomstig de betreffende voorbeeldteksten van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
(NBA).

-45-

vereist ingevolge artikel 391, vierde lid, BW 2. Verder moet de accountant conform artikel 393,
derde en vijfde lid, aanhef en onder g, BW 2 vaststellen of er in het licht van de tijdens de controle
verkregen kennis en begrip omtrent de rechtspersoon en haar omgeving, materiële onjuistheden in
het bestuursverslag zijn vastgesteld met opgave van de aard van deze onjuistheden.
De controle dient te worden uitgevoerd in overeenstemming met de Nadere Voorschriften Controleen overige standaarden (NV COS) zoals uitgegeven door de Nederlandse Beroepsorganisatie van
Accountants (NBA) en de aanwijzingen zoals opgenomen in dit controleprotocol. Bij de controle op
de naleving van het bepaalde in de WNT dient de instellingsaccountant uit te gaan van het
Controleprotocol WNT46 van het ministerie van BZK.
Procedure
De regionale publieke media-instellingen sturen in overeenstemming met artikel 2.173a, tweede
lid, MW 2008 vóór 1 mei de jaarrekening in bij het Commissariaat. Het Commissariaat stelt op
grond van de artikelen 2.173 en 7.7 t/m 7.8 MW 2008 vóór 1 september een verantwoording op
over het beheer van de mediagelden in het voorgaande boekjaar, voorzien van een getrouwheidsen rechtmatigheidsoordeel van de accountant van het Commissariaat, ten behoeve van MOCW. In
deze verantwoording zijn de vaststellingen opgenomen van de mediabijdragen over voorgaande
jaren voor alle regionale publieke media-instellingen, die door tussenkomst van het Commissariaat
worden bekostigd.
De accountant van het Commissariaat maakt voor de hiervoor genoemde verantwoording gebruik
van de controleverklaringen bij de jaarrekeningen van de regionale publieke media-instellingen.
Daarnaast maakt hij gebruik van de jaarlijkse toetsing door het Commissariaat van de financiële
rechtmatigheid van de besteding van de mediabijdragen.
Het Commissariaat is belast met de jaarlijkse toetsing van de financiële rechtmatigheid van de
besteding van mediagelden op basis van de jaarrekeningen van de regionale publieke mediainstellingen en de RPO. De toetsing van de financiële rechtmatigheid geschiedt door het
Commissariaat. Een van de beheermaatregelen die het Commissariaat ter beschikking staat, is het
reviewen van de accountantscontroles bij de regionale publieke media-instellingen en de RPO. Het
doel van de review is het krijgen van inzicht in de kwaliteit en toereikendheid van de door de
instellingsaccountants uitgevoerde werkzaamheden. De uitkomsten van deze review gebruikt de
accountant van het Commissariaat voor de controle van de jaarrekening van het Commissariaat.
Het Commissariaat kan de reviewtaak uitbesteden aan een registeraccountant. De reviews worden
uitgevoerd mede op basis van een roulatiesysteem.

2. Reikwijdte accountantsonderzoek
Onderzoeksaanpak
De instellingsaccountant neemt in zijn controledossier een risicoanalyse op, waarin expliciet
rekening wordt gehouden met de aandachtspunten van dit controleprotocol. Dit controledossier
vormt de basis voor een review die het Commissariaat kan (laten) uitvoeren. De
instellingsaccountant controleert de financiële rechtmatigheid van de besteding van de
mediagelden. De op de financiële rechtmatigheid van toepassing zijnde wettelijke bepalingen uit de
MW 2008 en overige relevante wet- en regelgeving zijn limitatief aangegeven in bijlage ‘Wet- en
regelgeving inzake financiële rechtmatigheid'. Van de instellingsaccountant wordt verwacht dat hij
over de naleving van deze bepalingen rapporteert in het accountantsverslag.

In bepaalde gevallen is een gesubsidieerde instelling in de zin van de Europese regelgeving een
aanbestedende dienst. De accountant controleert in dat geval of de instelling de richtlijnen voor
Europese aanbesteding naleeft. De accountant gaat na of bij in het controlejaar aangegane
verplichtingen de Europese aanbestedingsregels zijn nageleefd. De accountant weegt zijn
bevindingen mee in zijn oordeel. Indien de accountantscontrole fouten aan het licht brengt die de
instelling niet herstelt, vermeldt de accountant deze in het accountantsverslag. Met betrekking tot
de naleving van deze Europese regelgeving geldt een rapportagetolerantie van 0%.

Bij de jaarlijkse toetsing van de financiële rechtmatigheid van alle bestedingen en inkomsten
kunnen door het Commissariaat aanwijzingen zijn gegeven. De instellingsaccountant betrekt de
naleving van de aanwijzingen in zijn controle. Voor zover deze niet zijn nageleefd, maakt de
46

Staatscourant 2014, nr. 36280, 18 december 2014.

-46-

instellingsaccountant daarvan melding in het accountantsverslag. Tevens weegt de
instellingsaccountant eventuele fouten en onzekerheden die hieruit voortvloeien, bij de strekking
van het getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel.
Voor de controle van de volledigheid van de sponsoropbrengsten van buitenproducenten (zie ook
model VII), stelt de accountant vast of de meldingen die de omroeporganisatie van de
buitenproducent in het boekjaar heeft ontvangen en vastgelegd in de administratie, allen zijn
verantwoord in de toelichting op de jaarrekening. Tevens stelt de accountant vast of de
omroeporganisatie schriftelijk heeft vastgelegd (bijvoorbeeld in contracten) dat buitenproducenten
sponsoropbrengsten aan de omroeporganisatie moeten melden. Tekortkomingen in de interne
beheersing omtrent buitenproducenten worden opgenomen in het accountantsverslag.

Betrouwbaarheid en nauwkeurigheid
De instellingsaccountant richt zijn controle zodanig in dat hij met een betrouwbaarheid van 95% de
uitspraak kan doen dat in de verantwoording geen afwijkingen (onjuistheden en onzekerheden)
voorkomen met een belang dat groter is dan de voorgeschreven toleranties.
Voor de strekking van de controleverklaring gelden de volgende toleranties in het onderstaande
schema:
Onjuistheden
Onzekerheden
(in de verantwoording) (in de controle)
Beperking Afkeuring
Beperking Oordeelsonthouding
Rechtmatigheid
% van de totale lasten

>1 en <3

=>3

>3 en <10

=>10

Getrouwheid
Balans (% van de balanstelling)

>5 en <10 =>10

>5 en <10

=>10

>2 en <5

>5 en <10

=>10

Exploitatierekening (% van de baten)
Schema 1. Toleranties

=>5

Voor het omgaan met geconstateerde fouten geldt de volgende gedragslijn. Geconstateerde fouten
die invloed kunnen hebben op de financiële rechtmatigheid van de bestedingen en inkomsten,
moeten voor zover mogelijk door de instelling worden gecorrigeerd. Indien dit niet meer mogelijk
is, gelden de tolerantiegrenzen zoals weergegeven in schema 1. Voor het omgaan met
geconstateerde fouten die invloed hebben op de getrouwheid van bestedingen en inkomsten gelden
de toleranties die in schema 1 staan. De instelling corrigeert deze fouten als de tolerantiegrens
wordt overschreden. De accountant vermeldt alle fouten groter dan 0,1 % van de lasten die niet
zijn gecorrigeerd in het accountantsverslag.

Normenkader
De regionale publieke media-instelling stelt de jaarrekening op in overeenstemming met de
richtlijnen die zijn opgenomen in het Handboek, de richtlijnen die zijn opgenomen in BW 2 Titel 9
en de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving.
De instellingsaccountant controleert de jaarrekening van de regionale publieke media-instellingen.
De controle is gericht op het vaststellen van de getrouwheid van de jaarrekening en op de toetsing
van de financiële rechtmatigheid van alle bestedingen en inkomsten. Onder financiële
rechtmatigheid wordt verstaan dat alle financiële transacties van de regionale publieke mediainstelling hebben plaatsgevonden binnen de bepalingen die bij het wettelijke kader zijn
weergegeven. Als een financiële transactie in strijd met het wettelijke kader heeft plaatsgevonden,
dan merkt de instellingsaccountant het totale bedrag van de financiële transactie aan als een fout
in de verantwoording. Het totaal aan financiële rechtmatigheidsfouten betrekt de
instellingsaccountant bij het rechtmatigheidsoordeel.
De instellingsaccountant stelt vast dat de opgave van het bedrag van de bezoldiging voor de
bestuurders juist en volledig is. De verplichtingen, bedoeld in artikel 383c van Titel 9 Boek 2 BW,
zijn van toepassing. Dit betekent voor publieke media-instellingen dat zij een opgave op
naamsniveau moet doen van alle bestuurders en gewezen bestuurders.
De accountant stelt aan de hand van de administratie van de regionale publieke media-instelling

-47-

integraal vast of de gegevens in de jaarrekening van de regionale publieke media-instelling op
grond van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
juist en volledig zijn. Indien dit niet het geval is, geeft de accountant een ander dan goedkeurend
getrouwheidsoordeel af en vermeldt hij de ontbrekende informatie alsnog in zijn verklaring. In dit
kader wordt verwezen naar NBA Praktijkhandreiking 1115 Aanpassing van het oordeel in de
controleverklaring bij materiële tekortkomingen in de toelichting op de jaarrekening.

3. Rapportages accountantsonderzoek
Controleverklaring
De departementale accountant en het Commissariaat moeten beschikken over een
rechtmatigheidsoordeel inzake de bestedingen en de inkomsten van de mediagelden zoals
verantwoord in de jaarrekening, en een getrouwheidsoordeel inzake de jaarrekening. De
instellingsaccountant van de regionale publieke media-instelling verstrekt daartoe een
controleverklaring inzake getrouwheid en financiële rechtmatigheid bij de jaarrekening. De
instellingsaccountant hanteert bij het opstellen van de goedkeurende controleverklaring het
voorgeschreven model dat bij dit controleprotocol is gevoegd.
In het model zijn specifieke teksten opgenomen inzake het Handboek, de WNT en financiële
rechtmatigheid. Deze specifieke teksten neemt de accountant op in de controleverklaring.
De accountant stelt vast of de modelverklaring voor wat betreft de algemene teksten, zoals de
overige bij wet gestelde eisen (waaronder bestuursverslag en overige gegevens), in
overeenstemming zijn met de laatste controleverklaring bij de jaarrekening zoals deze is vermeld
op de website van de NBA. Indien deze algemene teksten afwijken van de modelverklaring, neemt
de accountant de algemene teksten over zoals vermeld op de website van de NBA.
Bij een niet-goedkeurende controleverklaring past de accountant het model aan overeenkomstig de
betreffende voorbeeldteksten van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. De
instellingsaccountant waarmerkt de jaarrekening.47
Accountantsverslag
De instellingsaccountant stelt een accountantsverslag op en deelt dit verslag met de raad van
toezicht van de media-instelling. Het bestuur stuurt dit verslag naar het Commissariaat. In het
accountantsverslag rapporteert de instellingsaccountant tenminste over de financiële
beheershandelingen (alle genoemde onderdelen uit de bijlage Wet- en regelgeving, onderdeel
‘Financiële beheershandelingen’), materialiteitbepaling en overzicht van controleverschillen, het
niet naleven van aanwijzingen van het Commissariaat en over niet door de instelling gecorrigeerde
fouten.

47
Bij waarmerken wordt de specificatie ter identificatie gestempeld en geparafeerd door de accountant met als
doel het identificeren van de stukken waarop de verklaring betrekking heeft.

-48-

Bijlage

Model Controleverklaring

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT
Aan: de directie en de raad van toezicht van (naam instelling)
Verklaring over de jaarrekening 2016
Ons oordeel
Wij hebben de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening 2016 van ... (naam entiteit) te
... (statutaire vestigingsplaats) gecontroleerd.
Naar ons oordeel:
• geeft de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de
grootte en de samenstelling van het vermogen van (naam instelling) per
31 december 2016 en van het resultaat over 2016 in overeenstemming met de
Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen en de RPO.
• voldoen de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties over
2016 in alle van materieel belang zijnde aspecten aan de eisen van financiële
rechtmatigheid. Dit houdt in dat deze bedragen tot stand zijn gekomen in
overeenstemming met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen
bepalingen, zoals vermeld in de Regeling financiële verantwoording regionale publieke
media–instellingen.
De jaarrekening bestaat uit:
1. de balans per 31 december 2016
2. de exploitatierekening over 2016 en
3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële
verslaggeving en andere toelichtingen.
De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de
Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol Publieke Media-instellingen van
de Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen en de RPO
en het controleprotocol WNT vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn
beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de
jaarrekening’.
Wij zijn onafhankelijk van …(naam instelling) zoals vereist in de Verordening inzake de
onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de
opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan
aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als
basis voor ons oordeel.
Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere
informatie, die bestaat uit:

- het bestuursverslag;
- de overige gegevens;

-49-

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere
informatie:

- met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat;
- alle informatie bevat die op grond van de Regeling financiële verantwoording regionale
publieke media-instellingen en de RPO vereist is.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons
begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere
informatie materiële afwijkingen bevat.
Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Regeling financiële
verantwoording regionale publieke media-instellingen en de RPO en de Nederlandse
Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze
controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder
het bestuursverslag en de overige gegevens in overeenstemming met Regeling financiële
verantwoording regionale publieke media-instellingen en de RPO.

Verantwoordelijkheden van de directie en de raad van toezicht
De directie is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de
jaarrekening en voor het opstellen van het bestuursverslag, beide in overeenstemming
met de Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen en de
RPO en de bepalingen bij en krachtens de WNT. De directie is ook verantwoordelijk voor
de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en
balansmutaties. Dit houdt in dat de totstandkoming van deze bedragen in
overeenstemming dient te zijn met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen
bepalingen, zoals vermeld in de Regeling financiële verantwoording regionale publieke
media-instellingen en de RPO. In dit kader is de directie verantwoordelijk voor een
zodanige interne beheersing die de directie noodzakelijk acht om het opmaken van de
jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van
fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet de directie afwegen of de instelling in staat is
om haar werkzaamheden in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd
verslaggevingsstelsel moet de directie de jaarrekening opmaken op basis van de
continuïteitsveronderstelling, tenzij de directie het voornemen heeft om de instelling te
liquideren of de bedrijfsactiviteiten te beëindigen of als beëindiging het enige realistische
alternatief is.
De directie moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen
bestaan of de instelling haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten
in de jaarrekening.
De raad van toezicht is verantwoordelijk voor het uitoefenen van toezicht op het proces
van financiële verslaggeving van de instelling.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht
dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons

-50-

af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid
waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten
ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien
redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed
kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze
jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze
controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op
ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar
relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de
Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol Publieke Media-instellingen van
de Regeling financiële verantwoording regionale publieke media-instellingen en de RPO,
het controleprotocol WNT, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze
controle bestond onder andere uit:
•

•

•

•

•
•

het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van
materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude dan wel het niet rechtmatig
tot stand komen van baten, lasten en balansmutaties, het in reactie op deze risico’s
bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controleinformatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het
risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten.
Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk
nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of
het doorbreken van de interne beheersing;
het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle
met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de
omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te
spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de instelling;
het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële
verslaggeving en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van
de redelijkheid van schattingen door de directie en de toelichtingen die daarover in de
jaarrekening staan;
het vaststellen dat de door de directie gehanteerde continuïteitsveronderstelling
aanvaardbaar is. Tevens op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of
er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen
bestaan of de instelling haar bedrijfsactiviteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij
concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht
om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde
toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij
onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie
die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige
gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een onderneming
haar continuïteit niet langer kan handhaven.
het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de
daarin opgenomen toelichtingen;
het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende
transacties en gebeurtenissen.

Wij communiceren met de raad van toezicht onder andere over de geplande reikwijdte en
timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar
voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne
beheersing.
Wij bevestigen aan de raad van toezicht dat wij de relevante ethische voorschriften over

-51-

onafhankelijkheid hebben nageleefd. Wij communiceren ook met de raad van toezicht
over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen
beïnvloeden en over de daarmee verband houdende maatregelen om onze
onafhankelijkheid te waarborgen.

Plaats en datum
... (naam accountantspraktijk)
... (naam accountant)

-52-

Bijlage Wet- en regelgeving
Financiële transacties
Inhoud
Artikel Mediawet 2008
RPO
2.2 juncto 2.60a

Besteding bekostiging

2.135, lid 1

Besteding bekostiging

2.170 lid 1

Totaalbudget
bekostiging
Besluit over aanvraag

Toelichting

In dit artikel staat beschreven voor welke taken
van de RPO de bekostiging gebruikt kan worden.
Daaronder valt ook het toezicht op naleving van
de regelingen en besluiten die te maken hebben
met de coördinatie en ordening van de
aanbodkanalen (artikel 2.60).
2.60h lid 2b
Bindende regelingen
De directie van de RPO kan regelingen
vaststellen die nodig zijn voor de uitvoering van
de taken van de RPO.
2.135
Besteding bekostiging
De inkomsten van de RPO en publieke mediainstellingen dienen uitsluitend te worden
gebruikt voor de uitvoering van de publieke
media-opdracht, tenzij de wet anders heeft
bepaald (zie artikel 2.136).
2.167, lid 3
Ontvangst bekostiging
Beschrijft de doorbetaling van de bijdrage uit de
Algemene mediareserve door het Commissariaat
aan de raad van bestuur.
2.168, lid 2 en 3
Ontvangst bekostiging
Beschrijft de doorbetaling van de bijdrage uit de
renteopbrengsten (op de Algemene
mediareserve) door het Commissariaat aan de
raad van bestuur.
7.16 lid 1, onderdeel b
Toepassen financiële
Bepaalt dat er geen recht bestaat op een
en lid 2
sancties
financiële bijdrage voor de verzorging van het
programma-aanbod en dat de bijdrage
evenredig wordt verminderd als uren worden
ingetrokken als sanctiemaatregel.
Regionale publieke media-instellingen en de RPO

2.170 lid 2
2.170 lid 5

Algemene maatregelen
van bestuur

2.170 lid 7

Besteding ontvangen
gelden.

2.170 lid 8

Regels voorschot

2.170 lid 9

Sancties bij niet of niet
tijdig inleveren van de
jaarrekening

De inkomsten van de RPO en publieke mediainstellingen dienen uitsluitend te worden
gebruikt voor de uitvoering van de publieke
media-opdracht.
Onze Minister stelt jaarlijks voor 1 december het
totaalbudget vast.
Het Commissariaat beslist voor 1 januari over
de aanvragen tot bekostiging van een RPMI.
Middels algemene maatregel van bestuur
kunnen regels worden gesteld over de wijze van
verdeling van het totaalbudget (zie Mediabesluit
4a)
De RPMI besteden de ontvangen bedragen aan
de verzorging van media-aanbod op regionaal
niveau.
Beschrijving van de wijze van voorwaarden van
bekostiging en wijze van bevoorschotting.
Bepaalt de financiële sanctie voor niet tijdige
inlevering van de jaarrekening en mogelijke
financiële sancties bij of krachtens deze wet.

-53-

2.175

Voorschriften voor
reserves

Beschrijft de wijze waarop gelden voor het
verzorgen van media-aanbod en voor het
uitvoeren van de taken en werkzaamheden van
de RPMI gereserveerd moeten worden. Bepaalt
maximum van 10% van de uitgaven als
reservering.
2.176
Voorschriften voor
Bepaalt dat gereserveerde gelden voor de
reserves
verzorging van media-aanbod in het volgende
kalenderjaar worden besteed aan de doelen
waarvoor zij oorspronkelijk bestemd zijn.
2.177
Voorschriften voor
Bepaalt dat onrechtmatig uitgegeven of te veel
reserves
gereserveerde gelden worden teruggevorderd
door het Commissariaat.
4a Mediabesluit
Verdeling budget
In dit artikel is de verdeling van het
totaalbudget over de verschillende RPMI
opgenomen.
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)
1.6
Onverschuldigde
Bepaalt hoe overschrijdingen aangemerkt
betalingen
worden.
2.1
Bezoldigingsmaximum
Dit artikel bepaalt wat de maximale bezoldiging
is bij zowel voltijds als deeltijds dienstverband.
2.2
Bezoldigingsmaximum
Bepaalt het maximum voor toezichthoudende
organen.
2.3
Bezoldigingsmaximum
Beschrijft hoe het maximum berekend moet
worden.
2.10
Bezoldigingsmaximum
Beschrijft regels voor beëindiging
dienstverband.
2.11
Bezoldiging
Beschrijft regels voor variabele beloningen.
7.3
Overgangsrecht
7.9
Bepaalt de ingangsdatum (24 november 2012
voor artikel 2.3 en verder 1 januari 2013).
Aanbestedingswet 2012
Regionale publieke media-instellingen zijn publiekrechtelijke instellingen, zoals gedefinieerd in de
aanbestedingswet 2012 (artikel 1.1). Zij worden daarom beschouwd als aanbestedende diensten
(artikel 1.1). De Aanbestedingswet 2012 is daarom van toepassing op de regionale publieke mediainstellingen.
Financiële beheershandelingen
Inhoud
Artikel Mediawet 2008
2.109
Sponsoring

Toelichting
Sponsorbijdragen worden rechtstreeks door de
media-instelling schriftelijk bedongen of
aanvaard.

2.113

Sponsoring

Sponsoring verantwoorden in de jaarrekening.

2.116, lid 1 juncto
artikel 14b Mediabesluit

Besteding bekostiging

Bepaalt dat het percentage onafhankelijk
product minimaal 16,5% moet zijn.

2.132, lid 3

Nevenactiviteiten

2.134

Nevenactiviteiten

Nevenactiviteiten dienen verband te houden of
ten dienste te staan van de verwezenlijking van
de publieke media-opdracht en direct
gerelateerd te zijn aan het media-aanbod. Ze
moeten op marktconforme wijze worden verricht
en tenminste kostendekkend zijn.
Betreft regels voor nevenactiviteiten.

-54-

2.141

Dienstbaarheid verbod

Bepaalt dat de de publieke media-instellingen
met al hun activiteiten niet dienstbaar mogen
zijn aan het maken van winst door derden.

2.142a

Inrichting organisatie

2.172

Jaarrekening

2.178

Bedrijfsprocessen

Bepaalt de scheiding tussen leiding en
toezichthoudend orgaan
Van toepassingsverklaring titel 9 BW 2,
Handboek en boekjaar gelijk aan kalenderjaar.
Deugdelijke inrichting van de bedrijfsprocessen
en een deugdelijke administratie.

Beleidsregels nevenactiviteiten 2009
Landelijke en regionale publieke media-instellingen
Indien er in de toekomst relevante wijzigingen/aanvullingen plaatsvinden in bovenstaande wet- en
regelgeving, dan zijn deze onverkort van toepassing.

Bijlage

Beleidsregels van het Commissariaat voor de Media

Beleidsregel
Beleidsregels nevenactiviteiten
2016

Nevenactiviteiten

Regeling sponsoring publieke
media-instellingen 2016
Beleidsbrief Bartering

Beleidsregels reclame publieke
media-instellingen 2011

Artikel nr.
Art. 8

Inhoud
Kostendekkendheid

Art. 9
Art. 10
Art. 12
Art. 14
Art. 15
Art. 14

Kostendekkendheid
Kostendekkendheid
Regels voor positieve resultaten, compensatie
negatieve resultaten en aanloopverliezen
Meldingsplicht experimentele nevenactiviteiten
Beëindiging nevenactiviteiten
Sponsorbijdrage rechtstreeks van de sponsors

Art. 6

Schriftelijk overeenkomen van bartering en
diverse voorwaarden waaraan die overeenkomst
moet voldoen.
Inkomsten reclame

Art. 7
Beleidsbrief publiek-private
samenwerking

Dienstbaarheidsverbod
Deze beleidsbrief kent geen specifieke
bepalingen.

Het Commissariaat informeert de regionale publieke media-instellingen en de stichting Regionale
Publieke Omroep bij toekomstige wijzigingen van de beleidsregels van het Commissariaat die
relevant zijn voor het rechtmatigheidsoordeel van de instellingsaccountant.

-55-

Toelichting
Op grond van artikel 2.173a, derde lid, in samenhang met artikel 2.172, derde lid, Mediawet 2008
kunnen bij ministeriële regeling nadere regels worden gesteld over de inhoud en inrichting van de
jaarrekening van de regionale publieke media-instellingen en de RPO, waaronder regels over de
wijze waarop inzicht wordt gegeven in de kosten van de programmering. Met deze regeling wordt
hiervoor een nieuw Handboek vastgesteld. Dit Handboek geldt ook voor de RPO, die bij de Wet van
16 maart 2016 tot wijziging van de Mediawet 2008 in verband met toekomstbestendig maken van
de publieke mediadienst (Stb. 2016, nr. 114) als coördinatie- en samenwerkingsorgaan voor de
regionale publieke mediadienst is aangewezen.
Op basis van het nieuwe Handboek wordt meer transparantie gecreëerd over de uitgaven van de
regionale publieke omroep. De regionale publieke omroep moet transparanter zijn over zijn
uitgaven dan hij op dit moment is. Het publiek moet inzicht kunnen krijgen in de financiële keuzes
die de publieke omroep maakt en de prioriteiten die hij stelt. Ook draagt transparantie bij aan de
legitimatie van die keuzes en het vertrouwen in de publieke omroep. Transparantie versterkt
tegelijkertijd het bewustzijn bij de publieke omroep dat er gewerkt wordt met publiek geld.
In het nieuwe Handboek is ervoor gekozen om, daar waar mogelijk, aansluiting te zoeken bij het
Handboek voor de landelijke publieke omroep (Regeling financiële verantwoording landelijke
publieke media-instellingen en de NPO 2016). Dit vergroot de onderlinge vergelijkbaarheid van de
jaarrekeningen van de publieke media-instellingen en vereenvoudigt de werkzaamheden van het
Commissariaat voor de Media en de accountants die jaarlijks de jaarrekeningen van landelijke en
regionale publieke media-instellingen controleren en de financiële rechtmatigheid van de uitgaven
van de publieke media-instellingen toetsen.
Het nieuwe Handboek bevat verder een aantal andere wijzigingen. Zo is het Handboek aangepast
naar aanleiding van enkele wijzigingen van het Burgerlijk Wetboek (BW). Het gaat hierbij om
aanpassing van de artikelen 2:391 en 2:393 BW. In verband met de wijziging van artikel 2:391 BW
is de term jaarverslag vervangen door die van bestuursverslag. De wijziging van artikel 2:393 BW
heeft geresulteerd in een aanpassing van het controleprotocol. Deze aanpassing geeft een
accountant de instructie om te beoordelen of er in het kader van tijdens de controle verkregen
kennis en begrip omtrent de organisatie en haar omgeving, materiële onjuistheden in het
bestuursverslag zijn vastgesteld.
Verder is het controleprotocol aangepast ten aanzien van de controlewerkzaamheden die de
accountant dient te verrichten om de verantwoording door de instelling van de sponsorbijdragen
aan gerelateerde buitenproducenten te controleren. Daarnaast is ten behoeve van het
controleprotocol een overzicht opgenomen van wetgeving en beleidsregels van het Commissariaat
voor de Media, waarvan de naleving door de accountant dient te worden gecontroleerd met het oog
op zijn oordeel over de rechtmatigheid van de uitgaven van de instelling. Tot slot is een aantal
onderdelen van het Handboek geactualiseerd, bijvoorbeeld het model voor de controleverklaring.
Het Handboek is van toepassing op de verantwoording over het jaar 2016 en de opvolgende jaren.
Aan onderhavige regeling is daarom terugwerkende kracht gegeven. Toepassing van het Handboek
zal echter pas in 2017 plaatsvinden met de verantwoording over het jaar 2016. Hierdoor sluit het
nieuwe Handboek ook aan op de aanpassingen van de artikelen 2:391 en 2:393 BW die verplicht
toegepast worden voor boekjaren met ingang van 1 januari 2016. Het oude Handboek over de
financiële verantwoording is met de vaststelling van het nieuwe Handboek ingetrokken. Wel blijft
het oude Handboek materieel van toepassing voor de verantwoording over het jaar 2015.
Het Handboek zal naar verwachting leiden tot extra administratieve lasten als gevolg van de
modellen die meer inzicht geven in de exploitatierekening van de regionale publieke mediainstellingen. Met het oog hierop zullen deze modellen op basis van het Handboek pas worden
gehanteerd met ingang van de verantwoording over het jaar 2017 (model IIIb, Va, VIb),
respectievelijk 2018 (modellen IV en Vb). De bedrijfsvoeringverklaring zal om deze reden op basis
van dit Handboek ook worden gehanteerd met ingang van de verantwoording over 2017. Hierdoor
krijgen de regionale publieke media-instellingen voldoende tijd om hun administratie hierop aan te
passen.

-56-

Het Handboek is tot stand gekomen in samenwerking met vertegenwoordigers van het
Commissariaat voor de Media, de RPO, de regionale publieke media-instellingen, hun accountants
en de NBA met het oog op het gewenste draagvlak en de uitvoerbaarheid.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Sander Dekker