Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 710 IIA

Jaarverslag en slotwet Staten-Generaal 2010

Nr. 2

RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2010 VAN DE STATENGENERAAL (IIA)
Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
’s-Gravenhage, 18 mei 2011
Hierbij bieden wij u het op 6 mei 2011 door ons vastgestelde «Rapport bij
het Jaarverslag 2010 van de Staten-Generaal (IIA)» aan.
Algemene Rekenkamer
drs. Saskia J. Stuiveling,
president
dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
secretaris

kst-32710-IIA-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

2

INHOUD
Blz.
Samenvatting

5

1
1.1
1.2
1.3

Inleiding
Over dit onderzoek
Onderzoek naar de bedrijfsvoering
Over de Staten-Generaal

6
6
6
6

2
2.1
2.2
2.3

8
8
8

2.4

Oordelen over het jaarverslag
Oordeel over de financiële informatie
Oordeel over saldibalans en toelichting
Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag
over bedrijfsvoering
Overzicht per begrotingsartikel

3
3.1
3.2

Bedrijfsvoering
Oordeel financieel beheer en materieelbeheer
Overzicht bedrijfsvoering

11
11
11

4

Reactie minister van BZK

13

Bijlage

Overzicht fouten en onzekerheden in de financiële
informatie in het jaarverslag 2010 van de StatenGeneraal (IIA)

14

9
9

Gebruikte afkortingen

18

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

4

SAMENVATTING
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek 2010 bij de Staten-Generaal (IIA).
Wij hebben onderzocht of de informatie in het jaarverslag over het
gevoerde beleid en over de financiën tot stand is gekomen volgens de
daarvoor geldende regels en goed is weergegeven in de jaarverslagen.
De belangrijkste uitkomsten van ons onderzoek naar het Jaarverslag 2010
van de Staten-Generaal zijn:
• De financiële informatie is over het algemeen op orde. Wij hebben
geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de
deugdelijke weergave geconstateerd die de tolerantiegrenzen
overschrijden.
• De informatie over de saldibalans voldoet aan de eisen die de wet
daaraan stelt.
• De informatie over de bedrijfsvoering is op deugdelijke wijze tot stand
gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften. Wel merken
we op dat de procedure rond de totstandkoming van de niet-financiële
informatie van de Eerste Kamer dient te worden verbeterd. De minister
geeft in de bedrijfsvoeringsparagraaf aan dat hieraan in 2011 een
nadere uitwerking wordt gegeven.
De minister van BZK heeft op 28 april 2011 gereageerd op ons rapport en
heeft laten weten geen aanleiding te zien tot een nadere inhoudelijke
reactie. Gezien de eigen verantwoordelijkheid van de Staten-Generaal zal
hij in het bijzonder de aandachtspunten bij hen onder de aandacht
brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

5

1 INLEIDING
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek 2010 bij de Staten-Generaal.
Hieronder gaan we eerst in op onze onderzoeksaanpak en wijze van
rapporteren. Daarna volgt een korte beschrijving van de Staten-Generaal.
In hoofdstuk 2 presenteren wij de oordelen over het Jaarverslag 2010 van
de Staten-Generaal.
In hoofdstuk 3 staat de bedrijfsvoering van de Staten-Generaal centraal.
Het jaarverslag van de Staten-Generaal is vastgesteld door de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
In hoofdstuk 4 ten slotte, staat de reactie op dit onderzoek van de minister
van BZK.
1.1 Over dit onderzoek
De Algemene Rekenkamer verricht jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij
het Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals
beschreven in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001).
Wij gaan ieder jaar na of de informatie in de jaarverslagen over het
gevoerde beleid, over de bedrijfsvoering en over de financiën tot stand is
gekomen volgens de daarvoor geldende regels en goed is weergegeven
in de jaarverslagen.
Daarnaast onderzoeken we ook de bedrijfsvoering zelf. Hiervoor gaan we
onder andere na of het financieel beheer en het materieelbeheer voldoen
aan de eisen die de CW 2001 (artikel 82) stelt.
In ons rapport bij het jaarverslag melden we de rechtmatigheidsfouten en
onzekerheden in de financiële informatie die de tolerantiegrenzen
overschrijden.
Onder «fouten» verstaan we financiële informatie die niet rechtmatig tot
stand gekomen is (dat wil zeggen: het begrotingsgeld is niet volgens de
regels ontvangen of uitgegeven), of die niet deugdelijk is weergegeven
(dat wil zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd in het
jaarverslag).
Van «onzekerheden» spreken we wanneer we, bijvoorbeeld door
onvolkomenheden in het financieel beheer, niet kunnen vaststellen of er al
dan niet sprake is van fouten.
Op www.rekenkamer.nl kunt u meer lezen over hoe onze rapporten bij de
jaarverslagen tot stand komen.
1.2 Onderzoek naar de bedrijfsvoering
Volgens de CW 2001 (artikel 82) doet de Algemene Rekenkamer ook
onderzoek naar de bedrijfsvoering. In hoofdstuk 3 geven we een oordeel
over het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer en de ten
behoeve van dat beheer bijgehouden administraties. Ook beschrijven we
in dit hoofdstuk de geconstateerde onvolkomenheden in de overige
bedrijfsprocessen die belangrijk zijn voor het functioneren van de
Staten-Generaal en we doen waar nodig aanbevelingen.
1.3 Over de Staten-Generaal
Wij rapporteren over de resultaten van ons onderzoek per jaarverslag. Dit
rapport gaat over het jaarverslag van de Staten-Generaal. De StatenGeneraal bestaan uit de Eerste Kamer en de Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

6

De Eerste Kamer heeft als belangrijkste taken het controleren van de
regering en het beoordelen van wetsvoorstellen die de Tweede Kamer
heeft aangenomen. Ze doet dat op basis van een aantal kwaliteitscriteria,
zoals rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
De belangrijkste taken van de Tweede Kamer zijn medewetgeving en het
controleren van de regering.
De ambtelijke organisatie van de Eerste Kamer omvat 47 fte en die van de
Tweede Kamer 550 fte.
De verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van de Eerste en de Tweede
Kamer in 2010 zijn in de volgende tabel weergegeven in miljoenen euro’s.

Omschrijving

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

Eerste Kamer
Tweede Kamer
Eerste en Tweede Kamer

10,8
135,7
1,1

10,8
133,8
1,1

0,1
3,4
0

Totaal

147,6

145,7

3,5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

7

2 OORDELEN OVER HET JAARVERSLAG
De Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2010 van de StatenGeneraal beoordeeld. Wij hebben onderzocht of de Staten-Generaal het
begrotingsgeld volgens de regels hebben ontvangen en uitgegeven en of
zij daarover in het jaarverslag goed verantwoording hebben afgelegd.
Verder hebben we onderzocht of de informatie in het jaarverslag over de
bedrijfsvoering en over het gevoerde beleid, deugdelijk tot stand is
gekomen en voldoet aan de daaraan te stellen kwaliteitsnormen.
In dit hoofdstuk lichten wij ons oordeel over het jaarverslag toe. Dit
oordeel bestaat uit deeloordelen over:
• de financiële informatie (§ 2.1);
• de saldibalans (§ 2.2);
• de totstandkoming van de informatie over de bedrijfsvoering (§ 2.3).
In § 2.4 geven we in een overzicht weer waar de fouten en onzekerheden
per begrotingsartikel zijn geconstateerd.
2.1 Oordeel over de financiële informatie
Oordeel
De financiële informatie in het Jaarverslag 2010 van de StatenGeneraal voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent dat
wij bij de Eerste en Tweede Kamer geen belangrijke fouten en
onzekerheden in de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave
hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat
de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden
blijft onder de tolerantiegrens voor de financiële informatie in het
jaarverslag als geheel.
Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven omvat in totaal € 3,2 miljoen,
respectievelijk € 1,2 miljoen aan overschrijdingen op begrotingsartikel 3.
Gaan de Staten-Generaal niet akkoord met de hiermee samenhangende
slotwetmutaties, dan moeten wij ons oordeel over de financiële informatie
mogelijk herzien.
2.2 Oordeel over saldibalans en toelichting
De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het jaar
nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen. Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie
wordt verstrekt over de afzonderlijke posten op deze balans.
Wij onderzoeken of de informatie op de saldibalans rechtmatig tot stand is
gekomen, deugdelijk is weergegeven en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

8

Oordeel
De informatie in de saldibalans in het Jaarverslag 2010 van
Staten-Generaal voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit
betekent dat wij bij de Eerste en Tweede Kamer geen belangrijke
fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de deugdelijke
weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen
overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
In 2010 is bij de Staten-Generaal voor een bedrag van € 0,3 miljoen
aan openstaande voorschotten afgerekend. Wij zijn van oordeel dat
de afgerekende voorschotten voldoen aan de gestelde eisen.
Wij hebben geen fouten en onzekerheden aangetroffen in de
saldibalans in dit jaarverslag.
2.3 Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag over
bedrijfsvoering
In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag verantwoordt de
minister zich over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering (of het
begrotingsgeld volgens de regels is uitgegeven) en over de totstandkoming van de beleidsinformatie.
Wij onderzoeken of deze informatie op deugdelijke wijze tot stand is
gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Oordeel
De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2010 van de
Staten-Generaal is op deugdelijke wijze tot stand gekomen. Wel
merken wij op dat de procedure rond de totstandkoming van de
niet-financiële informatie van de Eerste Kamer dient te worden
verbeterd. De minister geeft in de bedrijfsvoeringsparagraaf aan dat
hieraan in 2011 een nadere uitwerking wordt gegeven.
De informatie over de bedrijfsvoering voldoet aan de
verslaggevingsvoorschriften.
2.4 Overzicht per begrotingsartikel
Onderstaand overzicht toont dat bij geen begrotingsartikel fouten of
onzekerheden zijn geconstateerd in de rechtmatigheid of deugdelijke
weergave van de inning en besteding van de middelen die de tolerantiegrenzen overschrijden. Daarnaast toont het overzicht dat er geen
onvolkomenheden in de bedrijfsvoering zijn geconstateerd bij de
Staten-Generaal die gevolgen kunnen hebben voor de begrotingsartikelen
van de Staten-Generaal, bijvoorbeeld op het gebied van rechtmatigheid
en betrouwbaarheid van gegevens.
Voor een toelichting op het overzicht en op de gehanteerde criteria en
ordeningsprincipes verwijzen wij naar onze website: www.rekenkamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

10

3 BEDRIJFSVOERING
Wij hebben de bedrijfsvoering van de Staten-Generaal onderzocht. Onder
de bedrijfsvoering vallen alle bedrijfsprocessen die ervoor zorgen dat de
Staten-Generaal functioneren: het financieel beheer en het materieelbeheer en de processen op het gebied van personeel, informatievoorziening, administratie, communicatie en huisvesting.
In dit hoofdstuk geven we in § 3.1 ons oordeel over het financieel beheer
en materieelbeheer en gaan we in op eventuele onvolkomenheden die we
daarin hebben aangetroffen. In § 3.2 geven we schematisch een overzicht
van de bedrijfsvoering.
3.1 Oordeel financieel beheer en materieelbeheer
Het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden
administraties moeten op grond van de CW 2001 voldoen aan de eisen
van rechtmatigheid, ordelijkheid en controleerbaarheid.
Oordeel
De onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties van de StatenGeneraal voldeden in 2010 aan de in de CW 2001 gestelde eisen.
3.2 Overzicht bedrijfsvoering
Uit onderstaand overzicht bedrijfsvoering van de Staten-Generaal blijkt
dat negen beheerdomeinen1 relevant zijn voor de bedrijfsvoering. Er zijn
geen beheerdomeinen aan te merken als kritisch voor het goed functioneren van de organisatie.
Aan geen van de beheerdomeinen die van belang zijn voor het goed
functioneren van de Staten-Generaal hebben wij of de auditdienst extra
onderzoeksaandacht besteed.
Wij hebben bij geen enkel beheerdomein een onvolkomenheid
geconstateerd.

1
In het overzicht bedrijfsvoering onderscheiden wij verschillende elementen van de
bedrijfsvoering, zoals het beheer van
subsidies of eigendommen. Met een
beheerdomein doelen wij op het beheer van
een element van de bedrijfsvoering waarvoor
een organisatieonderdeel verantwoordelijk is.
Elk beheerdomein komt overeen met één cel
in het overzicht bedrijfsvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

12

4 REACTIE MINISTER VAN BZK
De minister van BZK heeft op 28 april 2011 gereageerd op het concept van
ons Rapport bij het Jaarverslag 2010 van de Staten-Generaal (IIA).
Hieronder geven wij de integrale tekst van zijn reactie weer. De brief is ook
te raadplegen op www.rekenkamer.nl.
«Met belangstelling heb ik kennis genomen van uw concept rapporten bij
de Jaarverslagen 2010 van de Staten-Generaal en de Overige Hoge
Colleges van Staat en Kabinetten, dat mij bij brief van 15 april 2011 is
aangeboden.
Uw oordeel over de financiële informatie, de saldibalans met toelichting
en de bedrijfsvoeringparagraaf in het jaarverslag 2010 van zowel
hoofdstuk 2A als hoofdstuk 2B van de Rijksbegroting geeft geen
aanleiding tot een nadere inhoudelijke reactie.
Zoals u bekend zijn de Staten-Generaal en de Overige Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten op grond van artikel 19, lid 5 van de Comptabiliteitswet (2001) en op basis van de gemaakte beheersafspraken zelf
verantwoordelijk voor het (financieel) beheer.
Gelet op deze eigen verantwoordelijkheid van de Colleges zal ik uw
rapporten bij het jaarverslag 2010, en in het bijzonder de aandachtspunten, onder de aandacht brengen van de Colleges in het zogenoemde
HoCoSta-overleg.»
De reactie van de minister geeft ons geen aanleiding tot een nawoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

13

BIJLAGE OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIËLE INFORMATIE IN HET JAARVERSLAG 2010 VAN DE STATENGENERAAL (IIA)
Het totale overzicht van fouten en onzekerheden in deze bijlage bestaat uit
de volgende tabellen:
A
B/C
B
C
D
E
F

Verplichtingen
Uitgaven + ontvangsten
Uitgaven
Ontvangsten
Baten-lastendiensten
Saldibalans
Afgerekende voorschotten

We nemen alleen die tabellen (hierboven vet gedrukt) op over de
onderdelen waarin we fouten en/of onzekerheden hebben geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

14

A. Verplichtingen (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Beleidsartikelen
1
Wetgeving en controle Eerste Kamer
2
Uitgaven ten behoeve van leden en
oud-leden Tweede Kamer alsmede
leden van het Europees Parlement
3
Wetgeving en controle Tweede Kamer
4
Wetgeving en controle Eerste en
Tweede Kamer
10
Nominaal en onvoorzien

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

Totaal

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Onzekerheid
over volledigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

10 792

–

–

–

–

–

–

–

34 465
101 236

–
307

–
–

–
–

–
–

–
307

–
nee

–
–

1 075
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

147 568

307

–

–

–

–

–

–

Post
Totaal individuele fouten
Totaal verplichtingen
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

Tolerantie
overschreden?

Rechtmatigheid

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Totaal F + O

Fout
0
147 568
0,21%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden

15

B/C. Uitgaven + ontvangsten (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Verantwoord
bedrag 1

Fout

Onzekerheid

Totaal F + O

Tolerantie
overschreden?

Onzekerheid
over volledigheid

nee

–

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

10 892

191

–

–

–

191

34 558
102 642

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

1 075
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

Totaal

149 167

191

–

–

–

(1)

Totaal Uitgaven en Ontvangsten
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

149 167
0,13%
0,00%

Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten
Tolerantiegrens niet overschreden

(2)

Totaal
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

149 167
0,13%
0,00%

Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten + bijdrage(n) van derden baten-lastendiensten
Tolerantiegrens niet overschreden

Beleidsartikelen
1
Wetgeving en controle Eerste Kamer
2
Uitgaven ten behoeve van leden en
oud-leden Tweede Kamer alsmede
leden van het Europees Parlement
3
Wetgeving en controle Tweede Kamer
4
Wetgeving en controle Eerste en
Tweede Kamer
10
Nominaal en onvoorzien

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

1

Uitsplitsing van het verantwoord bedrag naar uitgaven en ontvangsten vindt plaats in bijlagen B en C

–

16

B. Uitgaven (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Beleidsartikelen
1
Wetgeving en controle Eerste Kamer
2
Uitgaven ten behoeve van leden en
oud-leden Tweede Kamer alsmede
leden van het Europees Parlement
3
Wetgeving en controle Tweede Kamer
4
Wetgeving en controle Eerste en
Tweede Kamer
10
Nominaal en onvoorzien

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

Totaal

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

nee

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

10 816

191

–

–

–

191

34 458
99 306

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

1 075
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

145 655

191

–

–

–

Post

Fout

Totaal individuele fouten

0

Totaal uitgaven
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

Tolerantie
overschreden?

Rechtmatigheid

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Totaal F + O

145 655
0,13%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden

Onzekerheid
over volledigheid

17

GEBRUIKTE AFKORTINGEN
BZK
CW 2001

(Ministerie van) Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Comptabiliteitswet 2001

Op www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met begrippen
die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IIA, nr. 2

18