Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

31 765

Kwaliteit van zorg

34 104

Langdurige zorg

Nr. 326

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 juni 2018
Door de demografische ontwikkelingen zal het aantal (kwetsbare)
thuiswonende ouderen de komende jaren sterk groeien. Dit brengt een
grote opgave met zich mee. Met het Pact voor de Ouderenzorg, d.d.
8 maart 2018 (Kamerstuk 31 765, nr. 299), hebben het kabinet, gemeenten
en een reeks maatschappelijke partijen de handen ineen geslagen om de
zorg en de woonsituatie voor ouderen merkbaar te verbeteren. In het Pact
werden drie programma’s aangekondigd. Na het programma «Een tegen
Eenzaamheid» en «Thuis in het Verpleeghuis», ontvangt u hierbij het
programma «Langer thuis»1. Met dit programma richten we ons specifiek
op de grote en groeiende groep ouderen die zelfstandig thuis wonen. Ons
uitgangspunt hierbij is de wens van ouderen om zo lang mogelijk op een
goede manier zelfstandig te kunnen blijven wonen, met ondersteuning,
zorg en in een woning die aansluit bij hun persoonlijke behoeften. Thuis
zo lang het kan.
Het programma brengt nieuwe verbinding aan tussen de verschillende
domeinen die de kwaliteit van leven van ouderen stimuleren. Het bevat
voorts een reeks nieuwe maatregelen die een stevige impuls geven aan
de beweging naar een lokale, integrale en persoonsgerichte aanpak voor
(kwetsbare) ouderen. Deze zijn ondergebracht in drie actielijnen:
Actielijn 1: Goede ondersteuning en zorg thuis
–

–

1

kst-31765-326
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Om de zelfredzaamheid van ouderen te versterken, komt er een
landelijk netwerk «Vitaler ouder worden» en gaan gemeenten door
met de sociale basis te versterken;
Om te stimuleren dat professionals in de wijk (op basis van een
persoonlijk ondersteunings- en zorgplan) als een team samenwerken
rond kwetsbare ouderen, maak ik afspraken over samenwerking in de
regio met zorgverzekeraars en gemeenten, bevorderen we vernieuRaadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 765, nr. 326

1

–

wing in de praktijk via leernetwerken, en geef ik een stevige impuls aan
innovatieve, digitale zorg thuis (eHealth) met twee nieuwe
subsidieregelingen;
Om soepeler doorstroom van en naar tijdelijk verblijf te stimuleren,
komt geriatrische expertise op het juiste moment op de juiste plek
beschikbaar door meer geld vrij te maken voor specialisten ouderengeneeskunde. Ook maak ik geld vrij om de totstandkoming van brede
regionale coördinatiepunten tijdelijk verblijf te stimuleren en versterken we de regiefunctie van het ROAZ;

Actielijn 2: Mantelzorgers en vrijwilligers in zorg en welzijn
–

–

–

Om mantelzorgers en vrijwilligers bewust te maken van
ondersteunings-mogelijkheden – zoals respijtzorg – komen er
bewustwordingscampagnes;
Om het aanbod van ondersteuning en respijtzorg te verbeteren, komt
er een landelijke adviseur respijtzorg, maken gemeenten het aanvragen van ondersteuning eenvoudiger en starten we pilots gericht op
een meer sociale benadering van dementie.
Om betere aansluiting tussen informele en formele zorg te realiseren,
stimuleren we een programma daartoe, versterken we de positie van
vrijwilligerswerk in de gemeenten en wisselen we kennis uit rond
burgerinitiatieven;

Actielijn 3: Wonen2
–
–

–

Gemeenten gaan de woonopgave voor ouderen in beeld te brengen.
We richten we een ondersteuningsteam in om daarbij te helpen;
Om de totstandkoming van meer nieuwe (geclusterde) woonzorgvormen te stimuleren, komt er een innovatieregeling gericht op nieuwe
woonzorgvormen, een «community of practice» en een kennisprogramma;
Om ouderen te helpen «geschikt te wonen», ontwikkelen gemeenten
een lokale aanpak om hen daarbij te helpen (zoals een wooncoach).
Het ondersteuningsteam en het kennisprogramma helpen hen daarbij.

Bij de totstandkoming van voorliggend programma ben ik met ouderen,
zorgverleners en aanbieders, gemeenten en verzekeraars in gesprek
geweest. Het Rijk wil partijen met dit programma verbinden, stimuleren
en ondersteunen. Daarbij wordt energie en motivatie gegeven aan een
beweging die – vooral lokaal en regionaal – al gaande is. Dit programma
is daarmee geen eindpunt van een proces, maar vooral een startpunt.
Samen met de gemeenten, verzekeraars en andere betrokken partijen wil
ik aan de slag gaan om het programma verder uit te werken; om de zorg
en ondersteuning voor ouderen merkbaar beter te maken, de mantelzorgers en vrijwilligers beter te ondersteunen en de woonopgave voor
ouderen aan te pakken. Hiertoe zal ik – samen met hen – een werkgroep
Langer Thuis inrichten.
De opgave die in het Programma wordt geadresseerd, wordt door velen in
de samenleving gevoeld. Dat geldt ook voor uw Kamer. Mevrouw
Bergkamp en mevrouw Hermans hebben een voorstel voor logeeropvang
gelanceerd. Naar aanleiding van de motie Bergkamp (Kamerstuk
34 775 XVI nr. 88) ondersteunen we experimenten met een sociale
benadering van dementie, ontwikkeld door professor Anne-Mei Thé. Deze
2

De actielijn Wonen en zorg is tot stand gekomen na overleg met VNG, Aedes, Actiz, Woonbond
en de ouderenorganisaties. Hij vormt zowel een bijlage bij de Woonagenda als een onderdeel
van het Programma Langer Thuis. Hiermee geven de Minister van Binnenlandse Zaken en ik
uitvoering aan de motie Dik-Faber c.s. (Kamerstuk 34 775 XVIII, nr. 32).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 765, nr. 326

2

initiatieven komen terug in mijn programma. Tevens heb ik het initiatiefvoorstel «Lachend Tachtig» van mevrouw Ellemeet bij de opstelling
betrokken. Al eerder constateerde ik dat het doel van het voorstel van
mevrouw Marijnissen met de Zorgbuurthuizen overeen komt met het doel
dat ik voor ogen heb om tot meer woonzorgarrangementen in de wijk te
komen. Ik ga graag samen met u allen aan het werk om de opgave aan te
pakken.
Met het Programma voldoe ik verder aan de volgende moties en
toezeggingen:
– Nader informeren over mondzorg in programma’s langer thuis en
verpleeghuiszorg (AO Wijkverpleging / Dementie / Palliatieve zorg);
– Pilot van respijtzorg (Verzameloverleg: Ouderenmishandeling /
Ouderenzorg / Verpleeghuiszorg);
– Ondervoeding als onderdeel van de programmaplannen verpleeghuiszorg en het programma langer thuis;
– In dit programma zal in ieder geval aandacht worden besteed aan de
sociale dimensie bij dementie en respijtzorg;
– In programma zijn de plannen over mantelzorg uitgewerkt, waarbij de
uitwerking van motie van de leden Ellemeet en Slootweg over
ondersteunen van mantelzorgers (Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 74) is
betrokken;
– Gewijzigde motie van het lid Bergkamp c.s. over de kwaliteit van zorg
thuis (Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 116).
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 765, nr. 326

3