door dit vergrotingseffect van het heffingvrije vermogen

De situatie dfersoonsgegevens

schetst is daarom voordelig voor de belastingplichtige

P^rsoonsgegeveltlftjstreert dit aan de hand van twee
van een

extreme

voorbeelden

ultgaande

heffingvrij vermogen van € 50 000

Voorbeeld 1 overbruggingswetgeving

Banktegoeden

e 50 000

Beleqgingen

e 10 min

Schulden na aftrek drempel

£ 10 min

Rendementsgrondslag

£ 50 000

Grondslag sparen en beleggen

0

Forfaitair rendement

£ 323 005

Voordeel uit sparen en beleggen

£ 0

Belasting box 3

C 0

0

Deze belastingplichtige betaalt geen belasting

omdat het vermogen per saldo niet boven
het heffingvrije vermogen uitkomt ook al is zijn forfaitair berekende rendement
€ 323 005

Ook in het huidiqe stelsel betaalt deze belastingplichtige geen belasting

Voorbeeld 2 overbruggingswetgeving

Banktegoeden

£ 51 000

Beleqgingen

£ 10 min

Schulden na aftrek drempel

£ 10 min

Rendementsgrondslag

£ 51 000

Grondslag sparen en beleggen

£

Forfaitair rendement

C 323 005 10

Voordeel uit sparen en beleggen

£6 334

Belasting box 3

C 1 963

1 000

Deze belastingplichtige heeft C 1 000 meer spaargeld dan In voorbeeld 1 en betaalt wel

belasting Vanwege de pro ratatoerekening van het heffingvrije vermogen wordt slechts
belasting betaald over een klein deel 1 000 51 OOOe deel van het forfaitaire
rendement Desalniettemin resteert een belasting van een kleine € 2 000 euro
De voorbeelden maken duidelijk dat de prikkel om schulden aan te gaan die

bestaat in het huidige stelsel ook gedurende de overbruggingswetgeving blijft
bestaan en in sommige gevallen groter wordt

Deze prikkel vervalt wanneer het

nieuwe stelsel op basis van werkelijk rendement van kracht wordt en we tevens

overstappen op een heffingvrij Inkomen
Overigens kan het effect zoals dat in bovenstaande voorbeelden tot uitdrukking
komt zich ook voordoen in minder extreme situaties Bijvoorbeeld
belastingplichtigen die schulden zijn aangegaan om een tweede woning voor
henzelf of bijvoorbeeld voor een kind aan te schaffen of belastingplichtigen die
een schuld zijn aangegaan om dit bedrag doorte lenen aan een kind zodat deze
een eigen woning kan kopen
Deze belastingplichtigen krijgen bij volledige
saldering van vordering en schuld feitelijk een reductie voor de schuld tegen
5 69
in plaats van 2 26
Zij die boven het heffingvrije vermogen uitkomen
zien dit effect verminderd doordat het effectieve rendementspercentage dat wordt
toegepast op het surpTus stijgt

L

Pagina 9 van 12

1557053

00040

Per^oonsgeg^scKiqereert om die reden het heffingvrije vermogen alleen toe te passen
op bezittingen en dus als het ware om te bouwen naar een heffingvrij bezit
waardoor in de overbruggingswetgeving meer personen in de heffing zouden
worden betrokken
Dit acht de werkgroep overbrugging niet wenselijk

De situatie

dig^rsoonsgegeveis

schetst is het gevolg van de bewuste keuze om voor de overbruggingswetgeving
aan te sluiten bij het rechtsherstel
zie paragraaf Achtergrond
De suggestie van
^oonsgegeVoiB het basisprincipe van het heffingvrije vermogen je betaait pas ais
jouw vermogen groter is dan het heffingvrije vermogen om die reden af te
schaffen zou betekenen dat een groep beiastingpiichtigen die meende uitgesloten

P

te worden van een box 3

heffing

nu

wei beiasting zou moeten betaien

Ook dat

acht de werkgroep overbrugging niet wenseiijk
Daarnaast zijn in de werkgroep verschiiiende optics onderzocht waaronder een

V

cap op het heffingvrije vermogen een cap op de schulden en een combinatie van
beiden Deze varianten betekenen echter ook systeembreuken ten opzichte van

h’eFTiuidige stelsel en het rechtsherstei
van

Daarnaast zou cfit leiden tot aanpassing

k

de voor het rechtsherstel gebouwde systemen wat tot een hoger b^lag op

t

het IV portfolto van de Beiastingdienst en tot een budgettaire derving zou ieiden
Zonder de iaatste twee aspecten nadef uit te werken is in dit stadiurh de^ondusie
dat er binnen het gekozen steisel voor de overbruggingswetgeving geen

mogelijkheden voor verbetering te vinden zijn

Uitvoeringsaspecten
Beiastingpiichtigen met overige bezittingen en eveneens schuiden die boven het
heffingvrije vermogen uitkomen kunnen wellicht de indruk hebben dat zij onder
de overbruggingswetgeving reiatief veel beiasting betaien Het effectieve
rendementspercentage is hier hoog In de casus \fet4oonsge^sijiet effectieve
In hoeverre dit effect zichtbaar wordt op de
rendementspercentage ruim 600
aanslag is nog niet bekend In het nu voorliggend concept wordt het effectieve
rendementspercentage niet getoond zie bijiage 2 waarin de berekening zoais
deze naar de huidige stand op de aansiag wordt getoond
Het is ongewis in
hoeverre de nieuwe berekening en de effecten van de overgangswet vragen en
bezwaren zai oproepen bij beiastingpiichtigen

fi
I

Relatie onvolkomenheid overbruadinaswetoevinQ nriEt de

Informatiepunt

voorkomina van dubbele beiasting

I

I

Het effect dat beiastingpiichtigen met weinig nettovermogen die met veel
geieend geld beleggen weinig beiasting betaien gerelateerd aan het forfaitaire

rendement op die beleggingen verminderd met de schulden
wanneer er ook
van

buitenlandse bezittingen zijn

wordt nog sterker
Dat komt omdat bij de voorkoming

dubbele beiasting wordt gedaan alsof het heffingvrije vermogen geheel bij de

binnenlandse bezittingen hoort
is belast

het buitenlandse vermogen zonder vrijstelling
Technisch gebeurt dat doordat in de huidige

en

heffingvrij vermogen
wettelijke systematiek en onder het herstelbesluit^^

in de voorkomingsbreuk

waarin de teller bestaat uit het buitenlandse nettorendement

de noemer wordt

gevormd door het belastbare inkomen uit sparen en beieggen

en waarin

dus

«»

^ mede een aftrek in verband met het heffingvrije vermogen is verwerkt en niet ui
de som van het binnenlandse en buitenlandse rendement Als we willen

voorkomen dat fftar^oonsge^elifect als het ware versterkt wordt in dergelijke
En

logischerwijze

eveneens

jj

in de in voorbereiding zijnde herstefwetgeving ter codificatie van

het hersteibesiuit

Pagina 10 van 12

1557053

00040

veel

geleend geld situaties met ook buitenlandse bezittingen is het te

overwegen om de noemer in de break aan te passen en zo minder voorkoming te

geven
Er zijn ook andere argumenten om dit te doen^^ maar omdat nu voor de

algemene lijn is gekozen om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de systematiek van
het herstelbesluit en omdat onder de huidige wettelijke systematiek ook op deze
wijze toerekening heffingvrij vermogen aan binnenlandse bezittingen
voorkoming wordt verleend stellen wij voor om dit vooralsnog niet te doen
Toelichting

Bespreekpunten

Euiten reikwijdte

Besoreekount 2

Planning brieven box 3

Tijdens het Commissiedebat over het Toekomstig stelsel van 29 juni jl
een

aantal toezeggingen gedaan

heeft u

Daarbij heeft u aangegeven in September een

brief te sturen

maar hierin nog niet alle toezeggingen mee te nemen Tijdens het
reguiiere overleg van 8 augustus heeft u daarnaast aangegeven een brief te willen
sturen voor het Commissiedebat Belastingdienst van 7 September Hieronder treft
u een

voorste voor de

planning en inhoud van verschillende brieven over box 3 in

de komende periode

Inhoud

Wordt aan u

Verzending

voorgele^d
1

Brief richting Commissiedebat
•

30 aug

l sept PM

Stand van zaken herstel
Posten bezwaarmakers behandeld
o
iedereen brief ontvangen
o

o

Burgerreacties prognose vs realiteit
Van start met aanslagen die niet

onherroepelijk vaststonden en aanslagen
2021

Toezegging over informeren
burgers
Niet bezwaarmakers verwijzing brief scenario s
Toezegging Grinwis over aanvullende informatie
doorwerking
Overbrugging en herstel in wetgeving gaan met
Prtnsjesdag naar Kamer voor behandeling
Toekomstig stelsel
o
Rapport CapGemini
o
Gevolgen haalbaarheid 2025
o
Verwijzing Septemberbrief over
■

toezeggingen
Een argument is dat Nederland bij het belasten van Nederlands vermogen van buitenlands

beiastingpiichtigen ook het heffingvrije vermogen toepast Vanuit de redenering dat wij er daarom
vanuit mogen gaan dat het buiteniand reciprook handeit en minder belast zou Nederland om alle
beiastingpiichtigen gelijk te behandelen dan dus meer moeten mogen belasten en minder
voorkoming hoeven te geven
Een ander argument is dat bij de belasting van het wereldvermogen het heffingvrije vermogen
feitetijk pro rata aan het buitenlandse vermogen is toegerekend en dat het dus redelijk is dat bij
de voorkoming ook te doen Dit argument gold echter ook al onder de huidige wettelijke
systematiek
Pagina 11 van iz

1557053

00040

2

Septemberbrief toekomstig stelsel
•
Vergelijking VAB VWB toezegging Idsinga
o
Invoeringsdatum
o
Cijfermatige uitwerkingen
o
Budgettaire opbrengst
o

3

Verdere uitwerking vrijstellingen en grondslagen

•

Interactie VAB en Toeslagen

•

Betalingsproblemen en evt economische
verstoringen Motie Grinwis Van Dijk Idsinga
Overleg met NVB

Vervoigbrief toekomstig stelsel
Mogelijke alternatieven rendement op vastgoed
Motie Nijboer Maatoug
•

•

13 sept

Micro berekeningen

•

•

|

Gebruik maken WOZ waarde

•

Arbitragemogelljkheden

•

Inflatie

»

Hypotheekrenteaftrek

P^

Motie Grinwis

Motie Omtzigt

Communicatie

Vorige week is een persbericht uitgegaan met de stand van zaken van het herstel
Met directie Communicatie wordt besproken hoe de bovengenoemde brieven het
beste kunnen landen en welke persmomenten hierbij gepland kunnen worden

Ph
f

Politiek bestuurlijke context

Zie bespreekpunt 3
Informatre die niet openbaar gemaakt kan worden

CWUifi

Niet van toepassing

■ei

‘

Pagina 12 van 12

1557053

00040

Toelichtina aehanteerde rendementen

Aanleiding
Om een inschatting te maken van de budgettaire derving van de hersteloperatie bij het Hoge Raad
arrest over box 3 voor de variant waarbij uit wordt gegaan van forfaitaire rendementen en de
werkelijke vermogensmix zijn per jaar aannames nodig over de gereaiiseerde geraamde
rendementen per vermogenscategorie Ook voor de raming van de spoedwetgeving zijn ramingen
van de rendementen nodig
Deze notitie iicht toe hoe de gebruikte forfaitaire rendementen tot
stand zijn gekomen
Kern huidig stelsel
Het forfaitaire rendement voor rendementsklasse I is gebaseerd op de spaarrente in de

aangegeven

Tabef 1

Het forfaitaire rendement op schulden is 0 1

periode

punt hoger

Rendementsklasse I sparen

Belastingjaar

Periode

Spaargeld

Schulden

131

31

Sparen
rendementsklasse I

Weging
2017

2011

2018

2020

jul
jul
jul

2021
2022

2019

2015

1 66

1 76

1 63

0 39

0 49

0 36

17

jun 17
jun 18

0 16

0 26

0 13

18

jun

19

0 10

0 20

0 07

Jui 19

Jun 20

0 06

0 16

0 03

Jui 20

Jul 21

0 02

0 12

0 01

16

Het forfaitaire rendement voor rendementsklasse II

aandeien

obligaties

en

beieggen

bestaat uit de componenten

onroerende zaken Voor de bepaling van het forfaitaire rendement wegen

de realisaties voor het meest recente jaar in het meetkundig gemiddelde voor l 15e deel en het

iangetermijnrendement van het voorgaande jaarvoor 14 15e deel mee
label 2

Rendementsklasse II

beieggen

Onroerende

Aandeien

Obligaties

33

14

zaken

Weging
Jaar

rendementsklasse II
53

100

jaarlijks rendement

2015

2 79

5 45

0 69

2016

5 08

7 90

0 29

2017

7 53

13 72

0 52

2018

9 03

10 02

0 58

2019

6 90

24 57

0 07

2020

7 74

1 71

0 38

belastingjaar

Beieggen

langete rmijnrendement

Start 2016

4 25

8 25

2017

4 15

8 06

3 78

5 39

2018

4 21

8 05

3 54

5 38

2019

4 43

8 42

3 34

5 59

2020

4 73

7 08

3 15

5 28

2021

4 87

8 17

2 93

5 69

2022

5 06

7 48

2 71

5 53

]

4 00

De langetermljnrendementen zosis afgeleld in de memorie van toelichting van het Belastingplan 2016

zijn gebruikt als iangetermijnrendement

1556451

t 1

Deze

in de herijkingsformule voor het jaar 2017

00041

Kern herstel

Voorde hersteloperatie blijven we uitgaan van een vemnogensaanwasbelasting

rendement

rente

dividend

plus het indirecte rendement

gerealiseerde

De forfaitaire vermogensmix wordt losgelaten

waardestijging

vermogensmix van de individuele belastingplichtige

en

Dus hetdirecte

niet gerealiseerde

Er wordt aangesloten bij de

In onderstaande worden de twee

hoofdvarianten onderscheiden
Ten eerste Variant 1

waarin alleen rendementsklasse I wordt aangepast

maar

rendementsklasse

II het langetermijnrendennent blijft gelden voor het totaal van alle beleggingen
Ten tweede Variant 2 waarin meerdere vermogenstitels worden onderscheiden en waarvoor voor

elke vemnogenstitel een jaarlijks rendement wordt gebruikt

Variant 1
alleen spaargeld

blijf het rendement op beleggingen rendementsklasse II
langetermijnrendement voor het totaal van het belegde
Voor rendementsklasse I worden sparen en schulden niet meer gesaldeerd

Voor Variant 1

ongewijzigd
vermogen

Dat betreft derhalve een

In het huidige stelsel wordt voor rendementsklasse I

sparen en schulden gesaldeerd

Voor het

rendement wordt voor het spaardeel uitgegaan van een gemiddeld rendement in de periode juli t
2

Bij deze variant gaan we voor spaargeld uit van het gemiddelde rendement in de

juni t l

periode jan t

dec t

Voor schulden wordt in het huidige stelsel het gebruikte spaarrendement plus 0 1

punt

De lage opslag hield verband met de aanname dat een deel van de schulden binnen

gerekend

familieverband renteloos worden verstrekt Voor Variant 1 wordt het werkelijk

negatieve

rendement benaderd middels de gemiddelde rente op uitstaande woninghypotheken

bron

DNB

omdat het merendeel van de schulden aangegaan wordt ten behoeve van onroerend goed
Tabel 3 Rendementen Variant 1

De rendementen met een asterisk zijn een raming

van de

bron

rendementen vanaf2023

CPB

De raming

is nodig voorde raming van de spoedwetgeving

2017

2018

2019

2020

2021

Spaargeld

0 25

0 12

0 08

0 04

0 01

Beleggingen

5 39

5 38

5 59

5 28

5 69

Schulden

3 43

3 20

3 00

2 74

2 47

2022
0 02

5 53
2 37

2023

2024

2025

0 05

0 08

0 11

6 18

6 29

6 26

2 23

2 24

2 22

Variant 2
Deze variant probeert het werkelijke rendement zo goed als mogelijk middels forfaits te

benaderen De gehanteerde forfaitaire rendementen worden getoond in Tabel 4 Er geldt dat dit
VQorlopige aannames betreft die op basis van nader onderzoek nog kunnen wijzigen en
uiteindelijk geaccordeerd moeten worden
Tabel 4

Gehanteerde forfaitaire rendementen op basis van bekende cijfers

I

2017

2018

2019

2020

2021

Spaargeld

0 25

0 12

0 08

0 04

0 01

Effecten

8 44

7 86

17 78

1 90

15 64

8 80

9 00

7 10

8 90

21 00

3 17

2 97

Vorderingen

2 74

2 47

Contant geld

0 00

0 00

obligaties en aandelen

Onroerend goed

Overig
Overige vorderingen en contant geld

1556451

3 40

i

00041

Niet vrijgesteid deel kapitaalverzekeringen

0 30

1 34

6 10

1 82

1 90

Recht op periodieke uitkeringen

0 30

1 34

6 10

1 82

1 90

Overige bezittingen

8 63

1 07

12 12

3 82

18 48

3 43

3 20

3 00

2 74

2 47

Schulden

^

label 5 Gehanteerde farfaitaire rendementen op basis van geraamde cijfers Bron CPB
Deze
zijn vanaf2023 nodig voor de raming van de spaedwetgeving op basis van deze variant Voor

aandelen is vanaf 2023 een rendement van 8 01

gehanteerd

Ditis het langjarig gemiddelde

rendement dat op vergelijkbare wijze in bepaald als in de Memorie van Toelichting 2016 toen deze
indicator is ingevoerd voor box 3 De analysepenode is nu van 1984 tot 2021
2022

2023

024

2025

Spaargeld

0 02

0 05

0 08

0 11

Effecten

3 91

4 93

4 93

4 93

11 60

8 80

6 00

3 20

Contant geld

2 37

2 23

2 24

2 22

Niet vrijgesteld deel kapitaalverzekeringen

0 00

0 00

0 00

0 00

Recht op periodieke uitkeringen

1 90

1 90

1 90

1 90

Overige bezittingen

1 90

1 90

1 90

1 90

7 99

6 98

5 50

4 01

obligaties en aandelen

Onroerendgoed
Overig
Vorderingen

Schulden

Sotnmige van deze posten zijn veel groter dan andere

Deze venschillen zijn zichtbaar in Tabel 6

Tabel 6 De verdeiing van het vermogen in box 3 in 2019 het meest recente jaar waarvan de
complete aangiftegegevens bekend zijn

Aangiftecijfers box 3 bela sting pi ichtigen 2019

€mld

van totaal

I Spaargeld

231 6

49

Effecten

119 4

26

Onroerend goed

140 6

30

31 7

7

Niet vhjgesteid deel kapitaalverzekeringen

2 9

1

Recht op periodieke uitkeringen

0 6

0

H

Overig
Overige vorderingen en contant geid

Overige bezittingen
Schulden
Totaal

na aftrek

drempel

rendementsgrondslag

11 7

3

70 3

15

468 0

100

Toelichting
Hieronder w orden de gebruikte rendementen per categorie toegelicht Voor verschillende
vermogenscategorieen geidt dat ook in het huidige steisei ai een gemiddeld rendement berekend
wordt om tot de huidige twee rendementsklassen te komen Per categorie wordt die bestaande
berekening uitgelegd en wordt toegelicht of en hoe hiervan afgeweken wordt bij de berekeningen
t b v de hensteloperatie en de spoedwetgeving Er zijn een aantal generieke verschillen die voor
alle categorieen gelden
•

In het huidige steisei zijn de cijfers over het rendement in jaar t niet tijdig beschikbaar

dus gebruiken we daar cijfers over t 1 en t 2

Bij de hensteloperatie gaan we uit van de
daadwerkelijke rendementen over jaar t die dus voor 2017 2021 al vastliggen en voor

1556451

00041

2022 pas
•

•

na

Voor de periode 2022 2025

periode juii t 2 jun t l Voor schuiden wordt een debetrente gebruikt die geiijk is aan de
spaarrente met een opslag van 0 1
Voor de hersteloperatie wordt spaargeld en schuld niet gesaldeerd Voor spaargeld wordt
uitgegaan van het gemiddelde rendement in de periode jan t dec t
In het huidige stelsel wordt voor beleggingen gebruik gemaakt van een meetkundig
gemiddeld rendement waarbij het meest recente jaar t 2 voor 1 lS^ deel wordt
ingewogen

•

afloop van het jaar vastgesteld kan worden

wordt derhalve van ramingen uitgegaan
In het huidige stelsel wordt voor rendementsklasse I sparen en schulden gesaldeerd Voor
het rendement wordt voor het spaardeel uitgegaan van een gemiddeld rendement in de

De reden voor

t 2

is dat in juni t 1

de rendementen moeten worden

vastgesteld voor het belastingplan jaar t
Voor de hersteloperatie is geen sprake van middeling met voorgaande jaren
In het huidige stelsel worden huurinkomsten en kostenaftrek van onroerend goed en
aandelen niet meegenomen

Beiden zijn in deze variant wel meegenomen

kunnen wijzigen bij definitieve besluitvorming

over

Deze aannames

wat onder het werkelijk rendement

moet worden verstaan

Spaargeld
Van toepassing op

Zowel binnenlandse als buitenlandse spaartegoeden

Huidig stelsel

Rendement op deposito s van huishoudens met een opzegtermijn van
maximaal 3 maanden bron DNB
Voor kalendetjaar t het gemiddelde over
de periode jull t 2

Variant 2

juni t l

Aansluiten bij berekening huidig stelsel zonder vertraging

met de aanname
dat de kosten voor het aanhouden van spaartegoeden verwaarloosbaar zijn

Effecten
Van toepassing op

Financiele instrumenten zoals aandelen

beleggingsfondsen
Huidig stelsel

obligaties deelnemingsrechten in

etc

Voor het forfaitaire rendement op effecten wordt uitgegaan van 30

obligaties

70

aandelen

Voor obligaties is het rendement gebaseerd op de kapitaalmarktrentevoet
van de jongste Nederlandse 10 jarige staatsobligatie uit jaar t 2
bron
DNB
Voor aandelen is het rendement gebaseerd op de jaar op jaarmutatie van de
MSCI Europe Standard Gross Local Index in jaar t 2
Variant 2

Op basis van de AFM consumentenmonitor lijkt de verhouding 30
aandelen reeel Voor aandelen blijven we aansluiten bij de
maar dan voor jaar t
Voor
obligaties hanteren we de FTSE World Government Bond Index WGBI De

obligaties en 70

MSCI Europe Standard Gross Local Index

transactie

de 1

en

product
1 5

en

en beheerskosten bedragen naar verwachting tussen
prikken we daarom op 1 25

Onroerend goed
Van toepassing op

Onroerende zaken van binnenlanders in Nederland en in het buitenland
onroerende zaken van buitenlanders in Nederland

Huidig stelsel

Hiervoor wordt de prijsindex bestaande koopwoningen van het CBS gebruikt
Het rendement is de verandering van de maandgemiddelde januari t m
december prijsindex van kalenderjaar t 3 op t 2 Hier wordt vervolgens een

meerjarig gemiddelde op losgelaten
Vanant 2

We blijven aansluiten

bij de prijsindex van het CBS maar dan voor jaar t
Daarbij tellen we de huurinkomsten op

We gaan uit van ultimo jaarcijfers

Op basis van onderzoek van ABF Research schatten we de huurinkomsten op
5 6
per jaar We schatten op basis van gegevens van de Belastingdienst

1556451

00041

dat circa 1 3 van het onroerend goed verhuurd wordt Op basis van de
Staat van de corporatiesector
bron Autoriteit woningcorporaties nemen
we aan dat de kosten van onroerend goed 1 8
per jaar bedragen als een
als het niet verhuurd is
object verhuurd is en 1 0

Schulden
Van toepassing op

Alle schulden in box 3

Schulden leiden hierbij tot een

negatief rendement

dat moet worden afgetrokken van het positieve rendement in de andere

categorieen

Huidig stelsel

Voor schulden \wordt nu het gebruikte spaarrendement plus 0 1

gerekend

punt

De lage opslag hield verband met de aanname dat een deel van

de schulden binnen familieverband renteloos worden verstrekt
Variant 2

Het werkelijk

negatieve rendement wordt benaderd middels de gemiddelde

rente op uitstaande woninghypotheken
van

bron

DNB

omdat het merendeel

de schulden aangegaan wordt ten behoeve van onroerend goed

Overig
De categorie overig kent voornamelijk een aantal kleinere posten alleen de post overige
van de belastingplichtigen voor
vorderingen en content geld is relatief groot deze komt bij 13
•

•

Overige vorderingen en contant geld het rendement op content geld is 0 voor het
rendement op overige vorderingen sluiten we aan bij de gemiddelde rente die we hanteren
binnen de categorie schulden Op de aangiften t m 2019 worden beide posten gesaldeerd
Sinds aangiften 2020 worden ze onderscheiden Op basis van aangiftedata gaan we voor
de jaren t m 2019 uit van 99
contant geld
vorderingen en 1
Niet vrijgesteld dee

obligaties

kapitaalverzekeringen hiervoor sluiten we aan bij het rendement op

want dat is waarschijnlijk het rendement dat de verzekeraar aan kan bieden

•

Rechtop periodieke uitkeringen hiervoor sluiten we aan bij het rendement op obligaties
want dat is waarschijnlijk het rendement dat de verzekeraar aan kan bieden

•

Overige bezittingen hiervoor sluiten we bij gebrek aan nadere informatie aan bij een
gewogen rendement van de categorie effecten en onroerende zaken

•

Sanctie nettolijfrente en nettopensioen

Zeer kleine post

We sluiten hiervoor aan

bij het

forfaitaire rendement van de overige bezittingen Voor deze post bestaat al een

teg en bewijs regel ing

1556451

00041

Bijiage 3 Informatiepunt
arbitrageregeling

aanvullende vragen partnerverdeling en anti

Partnerverdeling
U heeft gevraagd om hoeveel gevallen het
bij benadering gaat indien herziening van de
oorspronkelijke verdeling mogelijk wordt gemaakt voor de aanslagen die reeds onherroepelijk

1

vaststaan

We kunnen niet vaststellen om hoeveel gevallen het zal gaan
2

U heeft gevraagd te bevestigen of het om 100 000 gevallen voor de jaren 2017 tot en met
2020 gaat die op grond van het vertrouw ensbeginsel een succesvol verzoek tot herziening

kunnen doen
Het gaat inderdaad om 100 000 gevallen voor de jaren 2017 2020

3

U heeft gevraagd te bevestigen of het om 70 000 aanslagen voor de jaren 2017 tot en met
2020 gaat waarbij partners die niet

tijdig

bezwaar hebben gemaakt het vermogen kunnen

toerekenen aan de partner die wel rechtsherstel krijgt
Het gaat inderdaad om 70 000 aanslagen voor de jaren 2017 2020
4

U heeft gevraagd om het mogelijk is een
voor

inschatting te maken in hoeveel gevallen de drempel
specifieke zorgkosten en giften wordt gewijzigd waardoor er recht bestaat op een hogere

aftrek
Onderstaande tabel geeft inzicht in het aantal box 3 belastingplichtigen waarbij rechtsherstel wordt

toegepast en waarbij giftenaftrek en of aftrek van specifieke zorgkosten een rol speelt
Aantal met een
Aantal totaal
Herstel box 3 en onherroepelijk
vaststaande aanslag
Waarvan met giftenaftrek

Waarvan met aftrek uitgaven

specifieke zorgkosten

partner

262 000

176 000

28 000

17 000

15 000

6 000

39 000

21 000

Waarvan met giftenaftrek of

aftrek uitgaven specifieke

zorgkosten

5

Tenslotte heeft u gevraagd om een verduidelijking van de voorbeeldberekening

De berekening in het voorbeeld betreft het jaar 2021
50

sparen en

beleggen is dan € 2 130 50

zijn

Zonder aanpassing van de verdeling

beide partners beteraf bij het rechtsherstel

blijft 50

€ 2 130 50

het

Het gezamenlijke voordeel uit

€ 4 261

Over dit jaar staan de aanslagen nog niet onherroepelijk vast

zodat herziening van de

is toegestaan A en B kiezen er daarom voor de verdeling te wijzigen

naar een
partnerverdeling
75
A
is
die
het
beste
af
onder
het
stelsel
€ 948 90
verdeling
bij
verdeling
huidige wettelijk
en krijgt dus geen rechtsherstel
voor
B
het
rechtsherstel
het
meest
is
€
3195
75
terwiji
gunstig
en krijgt dus wel rechtsherstel
Dit levert een gezamenlijk voordeel uit sparen en beleggen van €
4 144 65 op Dit resulteert dus in een lager voordeel uit sparen en beleggen van € 116 35 ten
opzichte van de oorspronkelijke berekening zonder aanpassing van de verdeling

25

1556452

00042

Optimale arbitrageperiode in overbrugginaswetaevina

Hierbij een reactie op uw vraag waarom de optimale arbitrageperiode in de
overbruggingswetgeving 3 maanden is en niet bijv 4 of 6 maanden
•

•

1556452

Bij het verruimen van de arbitrageperiode naar bijv 6 maanden wordt het risico vergroot dat
sprake is van een inbreuk op het eigendomsrecht van een belastingplichtige die niet meer
proportioneel \Afordt geacht De keuze voor een periode van 3 maanden komt dus voort uit de
afweging tussen het beoogde doel van de maatregel en het recht van een belastingplichtige om
vrij te beschikken overzijn eigendom
Bij een langere arbitrageperiode dan 3 maanden is de verwachting datde gemiste koersvwinst
gemiddeld groter is dan de ontweken belasting Met andere woorden het break even point
ligt gemiddeld rond de 3 maanden

00042

Budaettaire informatie Box 3

Inleiding
In dit memo vindt u de laatste stand van zaken van de budgettaire ramingen van

belastinginkomsten^ van de volgende onderwerpen
1
2

Overzicht huidig box 3 wie zijn de belastingplichtigen
2017 2022 Herstel box 3
a

b
c

3
4

Vergelijking spaarvariant en variant waarbij spaargeld en beleggingen w orden
gecompenseerd via forfaits en de werkelijke vermogensmix
Met en zonder tegenbewijsregeling
ledereen recht op herstel of in 2017 t m 2020 alleen bezwaarmakers

Analyse van de belastingplichtigen die niet onder herstel vallen
Vanaf2023 Ramingen varianten spoecfivetgev ng

Bijiage A de gehanteerde forfaits voorde rendementen en uitleg bij de ramingen
Alle ramingen zijn nog voorlopig

Ze zijn gebaseerd op micro aangiftecijfers van de Belastingdienst
macroramingen van het CPB De ramingen kunnen wijzigen na publicatie van het CEP en door
andere keuzes bij de precieze invulling van de varianten ^ In deze nota zijn de kosten aan de
en

uitgavenkant

o a

uitvoeringskosten en eventuele doorwerking

nog niet meegenomen

deze

worden nog vender in beeld gebracht

Huidige betalers box 3

1

label 1 1 geeft de ontaikkeling van box 3 weer In 2018 daalt het aantal

belastingplichtigen door

de verhoging van het heffingvrij vermogen van € 25 000 naarC 30 000

voorfiscale partners het

dubbele
van

Voor 2021 en 2022 daalt het aantal belastingplichtigen fors door de verdere verhoging

het heffingvrij vermogen in 2021 naarC 50 000

Tabe 1 1

Opbrengst box 3

Opbrengst box 3
Aantal aangiftes box 3

2017

2018

2019

2021

2022

€4 7 mid

€4 4 mid

€4 2 mid

€4 2 mid

€4 5 mid

€4 8 mid

2 9 min

2 6 min

2 7 min

2 7 min

1 9 min

1 9 min

2020

Ra ming

In label 1 2 geven we weer hoeveel belastingplichtigen box 3 betalen in 2019

laatste jaar

nagenoeg alle aangiften hebben en representatief voor de andere jaren
naar omvang vermogen en aandeel spaargeld in het vermogen

waarover we

•

•

•

opgesplitst

De groep zonder spaargeld is het kleinst en betreft vooral buitenlandse belastingplichtigen

metonroerend goed in Nederland
Verreweg de grootste groep ruim 1 miljoen belastingplichtigen

bijna 40 van de
populatie heeft uitsluitend spaargeld
De belastingplichtigen met meer dan een miljoen vermogen zijn voornamelijk beleggers
met 0
25
spaargeld

In label 1 3 staat de opbrengst per categorie
•

De groep met uitsluitend

•

De groep

spaargeld betaalde ongeveer 10 van de totale box 3 opbrengst
beleggers met minder dan 25
spaargeld betaalde ongeveer de helft van de box
3 opbrengst

^

Doorwerking van maatregelen aan de inkomstenkant Is meegenomen Uitvoeringskosten en doorwerking op
inkomensafhankelljke regelingen uitgaven zijn niet meegenomen In deze notitie
^
De berekeningen voor herstel over de jaren 2020 2022 zijn gebaseerd op de aangiftecijfers 2019 Voor het
jaar 2022 zijn de berekeningen gebaseerd op ramingen van de rendementen De gerealiseerde rendementen
zijn pas begin 2023 beschikbaar

1556450

00043

Tabel 1 2 Aantal beiastingplichtigen die box 3 betaalden in 2019 uitgespiitst naar het box 3
vermogen en het aandeei van het spaargeld in het vermogen Hoe groter het getal hoe donkerder
de cel is gekleurd

€
Box 3 vermogen

50 000

€ 50 000

€

€ 100 000

100 000

€

€ 250 000

250 000

€

€1

1 min

min

Totaal

Aandeei

spaargeld
0

6 000

11 000

15 000

7 000

1 000

40 000

0

25

53 000

120 000

187 000

128 000

35 000

522 000

25

50

42 000

88 000

119 000

62 000

9 000

320 000

50

75

50 000

96 000

109 000

46 000

4 000

306 000

75

100

100

82 000

148 000

157 000

48 000

3 000

438 000

334 000

417 000

247 000

37 000

1 000

1 036 00
0

Totaal

567 000

879 000

834 000

328 000

53 000

2 661 00
0

Tabel 1 3 Opbrengst box 3 in 2019 uitgespiitst naar het box 3 vermogen en het aandeei van het
spaargeld in het vermogen Hoe groter het getal hoe donkerder de cel is gekleurd

Box 3 vermogen

€

€50 000

€ 100 000

€

€ 250 000

€

€ 1 min

Totaal

€ 34 min

€ 31 min

€85 min

50 000

€ 100 000

250 000

1 min

€ 0 min

€ 3 min

€ 17 min

Aandeei

spaargeld
0
0

25

€3 min

€32 min

€190 min

€692 min

€ 1 242 min

€2 158 min

25

50

€ 2 min

€22 min

€114 min

€313 min

€253 min

€ 705 min

50

75

€3 min

€22 min

€101 min

€223 min

€ 104 min

€453 min

75

100

€ 4 min

€32 min

€138 min

€218 min

€70 min

€462 min

100

€16 min

€78 min

€199 min

€150 min

€ 18 min

€460 min

Totaal

€28 min

€ 188 min

€759 min

€ 1 629 min

€ 1 718 min

€4 323 min

•

De gemiddelde opbrengst per belastingplichtige Is € 1 625 Voor belastingpllchtigen met
vermogen onder de € 50 000 is het gemiddelde € 49
32 400 moeten betalen

een

terwiji miljonairs gemiddeld €

Vergelijking vermogen en inkomen
De populatie van box 3 betalers bevat relatief veel huishoudens die een

hoger inkomen hebben

Figuur 1 1 is de correlatie tussen inkomen en omvang box 3 vermogen weergegeven
huishoudens onder resp

leeftijd

•

Huishoudens met een laag inkomen hebben weinig vermogen

•

Het gros van het vermogen zit bij huishoudens met een hoog inkomen

geval

1556450

boven de AOW

voor mensen

In

voor

onder als boven de AOW

Dit is zowel het

leeftijd

00043

Figuurl l Aantal huishoudens per inkomenscategorie naar vermogen 2018 Grijs duidt op een relatief aag
aantal rood op een relatief hoog aantal Het inkomen op de x as is de som van het inkomen voor box 1 en voor

box 2 Het inkomen uit box3 is weggelaten om tot een zuivere vergelijking te komen

ALLE HUISHOUDENS
AOW leeftijd

37 5

van de huishoLtdens

heefteen belastbaar

I

vermogen boven de €30 000

AOW leeftijd

sa

Ill

AOW gerechtigde

huishoudens hebber

7

1 gR

relatief minder
inkomen en meer

I
I

I

vermogen Dit
I
’

betekent ook dat

8

meer huishoudens

jib

een

|g

belastbaar

vermogen hebben
Pensioensparen valt
hier niet onder

Y
62 5

20

40

60

so

€J6900

€51 000

€49 000

€73 400

\

Inkomen Percentiel

Het vermogen van
AOW gerechtigde

huishoudens met een

van de huishoudens

aanvullend pensioen

heeft een vermogen onder
het heffingsvrije vermogen

is voor het grootste

van €30 000

deel niet belast

Vrljwel alls

huishoudens zonder
inkomen hebben ook geen
vermogen

HUISHOUDENS MET EEN BELASTBAAR VERMOGEN
Er zijn relatief veel huishoudens

AOW leeftijd
I
I

I
I

met een

I
f

ff

hoog inkomen die tevens

veel vermogen hebben

I

AOW leeftijd

I

i

I

Ml sr

I
■

[

i

I
f

I

I

20

40

60

80

€18 900

€31 000

€49 000

€73 400

Bij huishoudens met

een inkomen van minder dan

€49 000

I

Inkomen Percentiel

is vermogen

gelijkmatig verdeeld M a w er
zijn relatief weinig
huishoudens met een laag

1

1
1

r

i
i
■

■

i
r

[

Ook onder AOW

I
AOW gerechtigde

gerechtigde huishoudens
zijn er relatief weinig

gemiddeld genomen

huishoudens met een

minder inkomen en meer

laag inkomen en een
hoog vermogen

belastbaar vermogen dan

huishoduens hebben

huishoudens onder de
AOW leeftijd

inkomen en veel vermogen

1556450

00043

2

2017 2022 herstelopties

Voor herstel worden twee varianten bekeken

beiden op basis van de werkelijke individuele

vermogensmix
herstel waarbij voor alleen spaargeld en schulden wordt uitgegaan van het
gemiddelde gerealiseerde jaarrendement als forfait Het forfait voor het rendement op
beleggingen blijft zoals het is in het huidige stelsel langjarig gemiddelde

Variant 1

Variant 2

herstel waarbij voor alls afzonderlijke vermogenstitels wordt uitgegaan van het

gemiddelde gerealiseerde jaarrendement als forfait
Voor beide varianten wordt uitgaan van de vermogenstitels en

uitsplitsing zoals dat op de aangifte
In de bijiage worden de indicatoren die voor de forfaitaire rendementen zijn

werd gehanteerd

gebruikt toegelicht
Voorde hersteloperatie blijven we uitgaan van een vermogensaanwasbelasting
rendement

rente

waardestijging

dividend

plus het indirecte rendement

gerealiseerde

Varianten die alleen het directe rendement

recente ad vies van de AG

en

Dus hetdirecte

niet gerealiseerde

netto dan wel bruto zoals in het

belasten

blijven voor nu buiten beschouwing
verdampt het overgrote deel van de box 3 heffing

In deze varianten

Eerst vergelijken we de varianten cumulatief over de jaren 2017 t m 2022 Daarna wordt de
derving uitgesplitst per jaar en geven we apart weer wat de derving is wanneer in 2017 t m 2020
alleen bezwaamnakers in aanmerking komen voor herstel

Vergelijking van de varianten

cumulatief 2017 t

label 2 1 geeft de totale kosten van beide varianten

Tabs 2 1
van

van een

2022

Daarbij worden ook per variant de kosten in

beeld gebracht van een eventuele tegenbewijsregeling
uitvoerbaarheid

m

In deze notitie wordt niet ingegaan op de

tegenbewijsregeling

Raming aantallen aangiftes en budgettaire derving van de herstelvarianten

ten opzichte

de oorspronkeiijke situatie

Cumulatief 2017 t m 2022

Aantai aangiftes
herstel

Variant 1 alleen spaargeld

1

automatisch
Extra

bij tegenbewijsregeling bij

variant 1

2

Variant 2 spaargeld

en

beleggingen automatisch
Extra bij tegenbewijsregeling bij
variant 2

•

•

€ min

9 500 000

6 700

2 200 000

4 500

9 800 000

9 400

1 000 000

1 400

Opgeteld

11 200

10 800

In de raming is

rekening gehouden met het feit dat sommige belastingplichtigen op basis
maar in de praktijk geen
inkomstenbelasting hebben betaald vanwege aftrekposten en heffingskortingen Deze
mensen krijgen uiteraard ook geen herstel
In bovenstaande raming is de doorwerking op de ouderenkorting nog niet meegenomen
Die doorwerking is wel in beeld Bij variant 1 bedraagt de extra derving vanwege deze
doorwerking ca 170 miljoen cumulatief 2017 t m 2022 bij variant 2 ca 200 miljoen
Voor de raming van de tegenbewijsregeling zijn we ervan uit gegaan dat behandeling
plaatsvindt per ingediende aangifte We nemen aan dat belastingplichtigen gebruik maken
van de tegenbewijsregeling wanneer dit hen ten minste € 100 opievert
van

•

Budgettair

alleen box 3 weliswaar belasting zouden moeten betalen

In Tabel 2 2 2 5 geven we weer hoeveel

hoeveel daar macro mee is gemoeid

belastingplichtigen onder herstel geld terugkrijgen en
opgesplitst naaromvang vermogen en aandeel spaargeld In

het bezit

1556450

00043

label 2 2

Het aantal aangiftes dat herstel ontvangt

m 2022
bij Variant 1
uitgesplitst naar het box 3 vermogen
en het percentage van het totale bezit dat bestaat uit spaargeld Alleen mensen die op grand van
hun aandeel spaargeld en schulden In het box 3 vermogen minder belasting zouden hoeven te
betalen ontvangen herstel Dit zijn voomamelijk mensen met grotendeels spaargeld

herstel alleen spaargeld en schulden

€

Box 3 vermogen

cumutatief 2017 t

zander tegenbewijs

€ 50 000

€

€ 100 000

€

€ 250 000

€

€ 1

1 min

min

Totaal

50 000

100 000

250 000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

9 000

41 000

50 000

Aandeleel

spaargeld
0
0

25

25

50

3 000

7 000

101 000

275 000

56 000

442 000

50

75

125 000

243 000

467 000

276 000

27 000

1 138 00
0

75

100

348 000

771 000

913 000

286 000

18 000

2 336 00

1 471 000

2 349 000

1 444 000

223 000

5 000

5 492 00

0
100

0

Totaal

1 947 000

3 370 000

2 925 000

1 069 000

147 000

9 458 00
0

label 2 3

Het aantal aangiftes dat herstel ontvangt

bij Variant 2
uitgesplitst naar het box 3 vermogen en
het percentage van het totale bezit dat bestaat uit spaargeld Ook beleggers 0 25
spaargeld
ontvangen nu herstel zie rode cijfers maar spaarders blijven de grootste groep die herstel
herstel spaargeld en beleggingen

cumulatief 2017 t m 2022

zander tegenbewijs

ontvangt

Box 3 vermogen

€

€1

50 000

€

€ 50 000

100 000

€

€ 100 000

250 000

€

€ 250 000

1 min

min

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

Totaal

Aandeel

spaargeld
0

4 000

0

25

49 000

101 000

190 000

198 000

66 000

604 000

25

50

70 000

138 000

213 000

141 000

26 000

588 000

50

75

126 000

263 000

360 000

192 000

21 000

962 000

75

100

321 000

706 000

833 000

280 000

18 000

2 158 00

1 471 000

2 349 000

1 444 000

223 000

5 000

5 492 00

0
100

0

Totaal

2 038 000

3 558 000

3 041 000

1 035 000

136 000

9 808 00
0

De aantallen geven maareen beperkt beeld omdat de hoogte van de herstelbetaling sterk
verschilt per persoon Mensen met grote vermogens betalen meer box 3 belasting en zullen

doorgaans ook grotere herstelbetalingen krijgen Ondenstaande tabellen tonen de cumulatieve
herstelbedragen per categorie voor de twee varianten Hier wordt een groter venschil tussen de
varianten zichtbaar de herstelbetalingen voor beleggers in Variant 2 zijn doorgaans groter dan de
betalingen aan spaarders

1556450

00043

label 2 4 Het totale herstelbedrag cumulatief 2017 t m 2022 bij Variant 1 herstel alleen
spaargeld en schulden zander tegenbewijs uitgesplitst naar het box 3 vermogen en het
percentage van het totale bezit dat bestaat ult spaargeld Grate vermogens ontvangen relatlef
grate bedragen omdat zlj ook meer belasting hebben betaald
€

Box 3 vermogen

50 000

€50 000

€100 000

€ 100 000

€250 000

€ 1 min

Totaal

€2 min

€221 min

€223 min

€233 min

€391 min

€ 640 min

€ 250 000

€lmln

€16 min

Aandeel

spaargeld
0
0

25

25

50

50

75

€2 min

€ 16 min

€ 165 min

€628 min

€356 min

€1 167 min

75

100

€15 min

€122 min

€583 min

€ 1 057 min

€373 min

€2 150 min

100

€79 min

€419 min

€ 1 064 min

€843 min

€ 104 min

€2 509 min

Totaal

€96 min

€557 min

€ 1 828 min

€ 2 763 min

€ 1 445 min

€ 6 689 min

label 2 5

Het totale herstelbedrag cumulatief 2017 t m 2022 bij Variant 2 herstel spaargeld
beleggingen zonder tegenbewijs uitgesplitst naar het box 3 vermogen en het percentage van
het totale bezit dat bestaat uit spaargeld Het grootste venschil met Variant 1 zit bij de beleggers
met 0 25
spaargeld en een vermogen van meer dan € 250 000 zie rode cijfers Zij ontvangen
gezamenlijk 2 7 mrd euro voornamelijk voor jaren waarin de aandelen en huizenmarkten slecht
presteerden
en

Box 3 vermogen

€

€ 50 000

€

€100 000

€250 000

€ 1 min

Totaal

€ 2 min

€ 4 min

€ 6 min

100 000

€ 250 000

€ 1 min

€ 0 min

€ 0 min

€ 1 min

50 000

Aandeel

spaargeld
0
0

25

€2 min

€21 min

€ 123 min

€686 min

€1 888 min

€2 720 min

25

50

€3 min

€24 min

€ 127 min

€454 min

€474 min

€1 082 min

50

75

€5 min

€40 min

€ 199 min

€524 min

€281 min

€1 049 min

75

100

€15 min

€ 125 min

€558 min

€988 min

€346 min

€2 032 min

€79 min

€419 min

€ 1 064 min

€843 min

€ 104 min

€2 509 min

€104 min

€629 min

€2 072 min

€ 3 497 min

€ 3 097 min

€ 9 398 min

100

Totaal

In beide varianten ontvangen 100

spaarders met meer dan 1 miljoen euro vermogen 5 000
aangiften gemiddeld zo n € 21 000 aan herstel per belastingjaar Bij Variant 2 ontvangen
beleggers met 0 25 spaargeld en meer dan een miljoen euro vermogen 66 000 aangiften
gemiddeld zo n € 29 000 aan herstel per belastingjaar Voor beide varianten geldt dat als een
belastingplichtige elkjaarin die categorie voorkomt hij zij voor alle 6 hersteljaren een dergelijk
bed rag ontvangt

Derving per belastingjaar en beperken tot bezwaarmakers
Onderstaande tabellen vergelijken de derving van beide varianten met de totale

belastingopbrengst per jaar bij twee keuzes voor de doelgroep Ook wordt het aantal aangiftes dat
herstel ontvangt vergeleken met het totale aantal aangiftes
Tabel 2 6

De derving en het aantal aangiftes met herstel

zonder tegenbewijs

voor beide

varianten uitgesplitst per jaar als iedereen die minder belasting zou bebben betaald in

aanmerking komt voor herstel

1556450

00043

Jaar

Opbrengst

Aantal

Bedrag

Aantal

Bedrag

Aantal

box 3

aongiftes box

herstel

aangiftes

herstel

aangiftes

3

Variant 1

Variant 1

Variant 2

Variant 2

2017

€4 7 mid

2 900 000

€1 4 mid

2 100 000

€1 1 mid

1 900 000

2018

€4 4 mid

2 600 000

€1 1 mid

1 700 000

€3 0 mid

2 200 000

2019

€4 3 mid

2 700 000

€1 1 mid

1 700 000

€0 8 mid

1 500 000

2020

€4 2 mid

2 700 000

€1 1 mid

1 700 000

€2 5 mid

2 100 000

2021

€4 5 mid

1 900 000

€1 0 mid

1 100 000

€0 7 mid

900 000

2022

€4 3 mid

1 900 000

€1 0 mid

1 100 000

€1 3 mid

1 200 000

Totaal

€ 26 4 mid

14 700 000

€ 6 7 mid

9 500 000

€ 9 4 mid

9 800 000

Tabel 2 7

De derving en het aantal aangiftes met herstel

zander tegenbewijs

voor beide

varianten uitgesplitst per jaar als In 2017 t m 2020 alleen bezwaarmakersl^ in aanmerking

komen voor herstel
Jaar

Opbrengst

Aantal

Bedrag

Aantal

Bedrag

Aantal

box 3

aangiftes

herstel

aangiftes

herstel

aangiftes

box 3

Variant 1

Variant 1

Variant 2

Variant 2

2017

€0 3 mid

68 000

€0 1 mid

42 000

€0 1 mid

36 000

2018

€0 3 mid

48 000

€0 1 mid

27 000

€0 2 mid

37 000

2019

€0 3 mid

58 000

€0 1 mid

34 000

€0 0 mid

27 000

2020

€0 1 mid

40 000

€0 0 mid

25 000

€0 1 mid

32 000

2021

€4 5 mid

1 900 000

€1 0 mid

1 100 000

€0 7 mid

900 000

2022

€4 3 mid

1 900 000

€1 0 mid

1 100 000

€1 3 mid

1 200 000

Totaal

€ 9 8 mid

4 100 000

€2 3 mid

2 300 000

€ 2 4 mid

2 200 000

•

In beide varianten

krijgt een deel van de bezwaarmakers geen geld terug onder andere
Het zijn dus niet

doordat een aanzienlijk deel van de bezwaarmakers bestaat uit beleggers

enkel spaardens
Welke belastingplichtigen vallen niet onder herstel

Tegenover de belastingplichtigen die straks een herstelbetaling gaan ontvangen staan ook
belastingplichtigen die juist voordeel hadden van het huidige stelsel Zij krijgen geen
herstelbetaling en hoeven uiteraard niet achteraf bij te betalen Als zij direct belast waren volgens
het stelsel waarmee herstel wordt berekend
nu

hadden ze wel meer belasting moeten betalen dan ze

hebben gedaan

We laten zien hoeveel

belasting deze belastingplichtigen cumulatief in 2017 t m 2022 meerzouden
alleen spaargeld van meet af aan gebruikt was Dit is

hebben betaald als Variant 1 van herstel

dus het impliciete voordeel datdeze mensen hebben genoten
•

Dit voordeel blijkt bijna in zijn geheel bij

beleggers terecht te komen voornamelijk bij

beleggers in onroerend goed

^

Dit zijn nog voorlopige cijfens op basis van de aantallen bezwaarmakers zoals die in januari bekend waren
Inmiddels zijn er ca 8 000 extra rechtsgeldige bezwaanschriften binnengekomen voor 2020

1556450

00043

label 2 8
vallen

Het bedrag aan impliciete voordeel van de belastingplichtigen die niet onder herstel

ten apzichte

2017 t m 2022

van

Variant 1

Het grootste dee

uitgesplitst naar vermogen en aandeel spaargeld cumuiatief
dit voordeel van ruim 5 miljard zit bij beieggers 0 25

van

spaargeld

Box 3 vermogen

€

€ 50 000

€

€100 000

€250 000

€ 1 min

Totaal

€111 min

€74 min

€ 348 min

€1 608

€ 115 min

€4 324 min

€ 3 min

C 363 min

100 000

€ 250 000

€ 1 min

€5 min

€47 min

€ 112 min

€33 min

€418 min

€1115 min

50 000

Aandeel

spaargeld
0
0

25

min
25

50

€9 min

€ 122 min

€ 199 min

€ 34 min

50

75

€2mln

€31mln

€21mln

€ min

75

100

€ min

€ 2 min

€ min

€50 min

€ 620 min

€ 1 447 min

€54 min
€3 min

100

Totaal

€ 1 753 min

€ 1 227 min

€5 097 min

Tabel2 9 Het bedrag aan Impliciete voordeel van de belastingplichtigen die niet onder herstel
vallen ten opzichte van Variant 1
uitgesplitst naar box 3 vermogen en het soort belegger Een

belastingplichtige is gekwalificeerd als spaarder als het spaarvermagen groter is dan het
beteggingsvermogen De groep beieggers is onderverdeeld in beieggers met in meerderheid
effecten en beieggers met in meerderheid onroerend goed Het grootste voordeel komt terecht bij
beieggers in onroerend goed
€

Box 3 vermogen

Belegger
effecten

Belegger
onroerend goed

3

€

€ 100 000

€

€250 000

€ 1 min

Totaal

€539 min

€450 min

€1 521 min

€935 min

€ 1 145 min

€751 min

€3 224 min

€ 100 min

€ 149 min

€70 min

€26 min

€353 min

€ 620 min

€ 1 447 min

€ 1 753 min

€ 1 227 min

€5 097 min

100 000

250 000

€ 1 min

€12 min

€ 157 min

€363 min

€30 min

€364 min

€8 min

€50 min

Spaarder
Totaal

€ 50 000

50 000

Vanaf 2023

Spoedwetgeving

Tabel 3 1 toont de verwachte budgettaire opbrengst box 3 indien het huidige stelsel nog zou

bestaan

De overige rijen geven weer hoeveel

meer

minder de opbrengst is indien het huidige box

3 stelsel wordt vervangen door een van de maatregelen

bestaande heffingvrij vermogen van 50 000 euro

In alle gevallen is

uitgegaan van het

tenzij anders vermeld

Te zien is dat de opbrengst van het huidige stelsel stijgt tot 5 1

miljard

Dat komt door de enorme

stijging van de huizen en aandelenprijzen in 2021 en de verwachte huizenprijsstijging voor 2022
Die werken met vertraging door in de forfaits van het huidige stelsel
De eerste twee opties voor spoedwetgeving zijn een voortzetting van de herstelopties op basis van

de werkelijke vermogensmix uit de vorige paragraaf Het verschil met het rechtsherstel in 2017
t m 2022 is dat belastingplichtigen vanaf 2023 niet meer kunnen kiezen voor het huidige box 3

stelsel als dat voordeliger is

De getoonde budgettaire derving geldt bij het huidige tarief van 31

Indien gewenst kan het tarief worden verhoogd

Vervolgens hebben wij drie nagenoeg
budgetneutrale vermogensbelastingen doorgerekend

1556450

00043

label 3 1

Raming varianten spoedwetgeving vergeleken met huid g stelsel box 3^

Prijzen 2022 miljoenen €
Raming opbrenqst huidiq stelsel box 3

2023

2024

2025

4 900

5 100

5 100

Raming spoedwetgeving ten opzichte van huidig stelsel
a Voortzetten herstelvariant 1
alleen spaargeld

400

400

400

b

300

1 300

2 200

100

100

5K

100

100

5K

200

100

Voortzetten herstelvariant 2

spaargeld en beleggingen]
c Vermogensbelasting vlak 1 4
op grondslag box 3
d Zeer progressieve vermogensbelasting SP GL PvdA
100k
500k 2
500k
1 min 4
vrijstelling O lOOk 1
min
e

5 min

5

vanaf 5 min

Licht progressieve vermogensbelasting

100k 500k 2

1 5

1

500k

1 min

Een vermogensbelasting lijkt per 2023

vrijstelling O lOOk
vanaf 1 min

2 5

mogelijk niet uitvoerbaar Op de uitvoerbaarheid van de maatregelen

gaan we In dit memo verder nIet in

De raming van variant b is bijzonder onzeker omdat deze sterk bepaald wordt door de
ontwikkelingen op de aandelen en huizenmarkten In deze raming zijn de laatste CPB ramingen
van deze ontwikkelingen uit de MEV 2022 toegepast
Na publicatie van het CEP 2022 kunnen de
ramingen bijstellen

Als grote vermogens

fors

bijvoorbeeld naar box 2

meer worden

Voortzetten herstelvariant 1

a

belast zal een deel van dit vermogen zich verplaatsen

Met zulke gedragseffecten is in de ramingen

rekening gehouden

alleen spaargeld]

Tabel 3 2 laat zien welke belastingplichtigen meer of minder gaan betalen in vergelijking met het

huidige stelsel Vooral beleggers
700 miljoen in 2023

0 25
spaargeld gaan meer belasting betalen tezamen zo n
Dit komt doordat de werkelijke vermogensmix in aanmerking wordt

genomen

waardoor schulden niet meer gesaldeerd worden met het vermogen

Tabel 3 2

Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een

nieuw stelsel op basis van herstelvariant 1

uitgesplitst naar box 3 vermogen en hetaandeel van

spaargeld in het vermogen
Box 3
vermogen

€ 5 0 000

€ 100 000

€ 2 50 000

€ 1 min

Totaal

€ 15 min

€56 min

€298mln| € 176 min

€ 699 min

€100 000

€ 250 000

€lmln

€ 5 min

€ 16 min

€19 min

Aandeel

Spaargeld
0
0

25

€51 min

€174 min

2S

S0

€15 min

€ 15 min

€40mln

€66mln

€ 77 min

50

75

€2 min

€44mln

€ 124 min

€57mln

€223 min

75

100

€18 min

€133 min

€201 min

€63mln

€415 min

€59mln

€204 min

€ 155 min

€20mln

€438 min

€5mln

€ 176 min

€203 min

€ 15 min

€ 399 min

100

Totaal

Tabel 3 3 laat zien welke beleggers meer belasting gaan betalen
onroerend

^

goed

Dit zijn ramingen van de belastinginkomsten
zoalstoeslagen zijn niet meegenomen

1556450

voornamelijk beleggers in

Dit zijn de beleggers met de meeste schulden

De uitvoeringskosten en doorwerking aan de uitgavenkant

00043

label 3 3

Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een

nieuw stelsel op basis van herstelvariant 1

uitgespHtst naar box 3 vermogen en hetsoort
belegger Een belastingplichdge kwalificeert als spaarder als het spaarvermogen groter is dan het
beteggingsvermogen De groep beleggers is onderverdeeld in beleggers met in meerderheid
effecten en beleggers met In meerderheid onroerend goed
€ 50 000

Box 3 vermogen

€ 100 000

€ 250 000

€ 100 000

€ 250 000

€ 1 min

Belegger effecten

16

44

75

Belegger onroerend goed

47

149

202

Spaarder

67

369

480

5

176

203

Totaal

b

Voortzetten herstelvariant 2

I

€ 1 min

Totaal

10

144

121

519

146

1062

15

399

spaargeld en beleggingen

label 3 4 laat zien welke belastingplichtigen in 2023 meer of minder gaan betalen in

vergelijking met het huidige stelsel
Tabel 3 4

Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een

nieuw stelsel op basis van herstelvariant 2

uitgesplitst naar box 3 vermogen en het aandeel van
spaargeld In het vermogen Sommige beleggers 0 25 spaargeld gaan meer belasting betalen
ondanks dat er € 300 min minder wordt opgehaald
Box 3 vermogen

€50 000

€100 000

€250 000

€ 100 000

€ 250 000

€ 1 min

€ 1 min

Totaal

Aandeel spaargeld
€8 min

€30 min

€42 min

0

25

€64 min

€228 min

^ 36^^^J € 154 min

25

50

€14 min

€ 14 min

€51mln

€79mln

€ 102 min

50

75

€lmln

€52mln

€ 131 min

€60mln

€ 244 min

75

100

€20mln

€ 139 min

€206 min

€64mln

€429 min

100

€59mln

€204 min

€ 155 min

€20mln

€438 min

Totaal

€6 min

€ 123 min

€ 136 min

€31mln

€285 min

0

€36 min

€116 min
€812 min

Als we onderscheid maken tussen twee soorten beleggers dan

blijkt uit Tabel 3 5 dat beleggers in
terwijl de onroerendgoedbezitters een stuk meer
gaan betalen bij deze variant Een deel van dit effect komt doordat onroerendgoed schulden niet
meer met het bezit worden gesaldeerd
net als bij de vorige variant Een ander deel komt door de
CPB voorspelling uit de MEV 2022 dat de woningmarkt in 2023 een hoger rendement oplevert dan
effecten juist minder belasting gaan betalen

de aandelenmarkt

1556450

00043

label 3 5

Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een

nieuw stelsel op basis van herstelvariant 2

uitgesplitst naar box 3 vermogen en hetsoort
belegger Een belastingplichdge kwalificeert als spaarder als het spaarvermogen groter is dan het
beteggingsvermogen De groep beleggers is onderverdeeld in beleggers met in meerderheid
effecten en beleggers met In meerderheid onroerend goed
€50 000

€100 000

€250 000

€ 1 min

Totaal

€ 100 000

€ 250 000

€ 1 min

€10 min

€11 min

€33mln

^ 164 min

€ 175 min

€75 min

€277 min

€431 min

€295 min

€1077 min

€79mln

€411 min

€534 min

€ 162 min

€1187 min

€6 min

€123 min

€ 136 min

€31mln

€ 285 min

Belegger effecten
Belegger onroerend

goed
Spaarder
Totaal

Een vlakke vermogensbelasting van 1 4

c

label 3 6 laat zien dat grote vermogens

meer dan 1 miljoen euro
bij deze variant minder
belasting gaan betalen en kleine vermogens juist meer Omdat het huidige box 3 stelsel noch de
vermogensbelasting onderscheid maakt tussen het soort vermogen spaargeld beleggingen is het
niet zinvol om uit te splitsen naar de verdeling van het vermogen

Tabel 3 6 Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een
vlakke vermogensbelasting van 1 4
uitgesplitst naar box 3 vermogen Mensen met een klein
vermogen gaan bij deze variant meer belasting betalen mensen met een groot vermogen juist
minder

Box 3 vermogen

Totaal
d

€ 50 000

€ 100 000

€ 250 000

€100 000

€ 250 000

€ 1 min

€145 min

€ 195

miy

€9mln

Totaal

€ 369 min

€37mln

De vermogensbelasting voorgesteld door SP GL PvdA

Deze vermogensbelasting kent een vrijstelling tot € 100 000

het vermogen tussen de € 100 000 en € 500 000
min

€ 1 min

een

tarief van 4

tussen de € 1 min

en

een

een

tarief van 1

tarief van 2

op het deel van

tussen de € 500 000 en € 1

de € 5 min en een tarief van 5

op het deel van het

vermogen boven de € 5 min

Tabel 3 7 Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en de
progressieve vermogensbelasting voorgesteld door de linkse partijen uitgesplitst naar box 3
vermogen
mensen

Mensen met vermogens tot € 1

met zeer grote vermogen gaan

Box 3

€50 000

miljoen gaan bij deze variant minder belasting betalen

fors

meer betalen

€100 000

€250 000

€ 250 000

Totaal

€149 min

€497 min

e

Een licht progressieve vermogensbelasting

t

Dbis nun

Deze vermogensbelasting kent een vrijstelling tot € 100 000

het vermogen tussen de € 100 000 en € 500 000
min en een tarief van 2 5

1556450

een

€ 1 min

€ 1 min

€100 000

vermogen

een

c i ziz mffM

tarief van 1 5

tarief van 2

Totaal
€ 1 min

op het deel van

tussen de € 500 000 en € 1

op het deel van het vermogen boven de £ 1 min

00043

label 2 8

Het verschil in budgettaire opbrengst in 2023 tussen het oude box 3 stelsel en een licht

pragressieve uitgesplitst naar box 3 vermogen
deze variant lets minder beiasting betalen
meer betalen

Box 3

1556450

€ 50 000

Mensen met vermogens tot € 1

mensen

€ 100 000

ve rmogen

€100 000

€ 250 000

Totaal

€ 149 min

€284 min

€ 250 000

€ 1 min
t b

miljoen gaan bij

met vermogens boven de € 1 miijoen gaan iets

min

€ 1 min

Totaal
€ 121 min

00043