Minister van Justitie en Veiligheid

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Beslisnota bij beleidsreactie onderzoek naar geweld en
agressie tegen journalisten

1.

Datum
25 mei 2023
Ons kenmerk
4663633

Aanleiding

Op 27 maart is het onderzoeksrapport “Beelden van geweld, een mixed-methods
onderzoek naar geweld en agressie tegen journalisten” naar de Tweede Kamer
verzonden. Zoals ook aangekondigd in de aanbiedingsbrief, wordt de
beleidsreactie bij het onderzoek op korte termijn naar de Kamer verzonden. In de
bijlage treft u de beleidsreactie op het onderzoek aan.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om:
- in te stemmen met de beleidsreactie op het onderzoeksrapport “Beelden van
geweld, een mixed-methods onderzoek naar geweld en agressie tegen
journalisten”
- deze beleidsreactie tegelijk naar de Kamer te sturen met de voortgangsbrief
over persvrijheid en persveiligheid.
Beide brieven worden door u en de staatssecretaris van OCW ondertekend. U
verstuurt de beleidsreactie naar de Kamer en de staatssecretaris van OCW
verstuurt de voortgangsbrief.
3.
Kernpunten
In het onderzoeksrapport worden de volgende kernbevindingen gepresenteerd:
1. Geweld tegen journalisten is een diffuus probleem
2. Geweld tegen journalisten is geen geïsoleerd probleem, maar maakt
onderdeel uit van bredere maatschappelijke vraagstukken en problemen.
3. Voor het probleem van geweld tegen journalisten is de afgelopen jaren
meer aandacht
4. Geweld is ongelijk verdeeld en contextafhankelijk. Er worden vier
contexten geïdentificeerd:

112- en beeldjournalistiek

Verslaglegging van (sport)evenementen en demonstraties

Online geweld via sociale media

Misdaadverslaglegging
5. Geweld is situationeel bepaald en komt vaak voort uit emotie

Pagina 1 van 3

In het onderzoeksrapport worden daarnaast vijf beleidsaanbevelingen gedaan,
waarop in de beleidsreactie wordt gereageerd:
1. Betere naleving van het bestaande beleid
2. Een taakstrafverbod is geen adequate maatregel om het geweld effectief
tegen te gaan
3. Inzetten op het stimuleren van mediageletterdheid
4. Het in kaart brengen van geweld tegen journalisten – door registratie en
onderzoek – verdient blijvende aandacht
5. Online platforms verantwoordelijk houden voor het stimuleren van
gewenst online gedrag en het verwijderen van onaanvaardbare content

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
Datum
25 mei 2023
Ons kenmerk
4663633

4.1 Politieke context
Met dit onderzoek wordt uitvoering gegeven aan de toezeggingen van de
toenmalige minister van Justitie en Veiligheid tijdens de behandeling van het
wetsvoorstel uitbreiding taakstrafverbod in uw Kamer op 27 januari 2021 om een
onderzoek te laten uitvoeren naar de aard en omvang van geweld tegen
journalisten en hierin ook een mogelijke uitbreiding van het taakstrafverbod voor
journalisten te onderzoeken.1
In deze beleidsreactie wordt ook ingegaan op het vervolgproces rondom het
taakstrafverbod. Hiermee wordt de motie van de leden van Dam en Wijngaarden2
afgedaan, die de regering verzoekt te onderzoeken en zo mogelijk te bevorderen
dat geweld tegen journalisten onder de werking van het taakstrafverbod wordt
gebracht en de Kamer hierover te informeren.
Verder zijn de volgende moties relevant voor (een passage in) de beleidsreactie:
- de motie van het lid Agema c.s. die de regering verzoekt te bewerkstellingen dat
veroordeelde daders van agressie tegen zorgmedewerkers minimaal een
gevangenisstraf krijgen.
- de motie van het lid Helder waarin de regering – kortweg- wordt verzocht om
een wetsvoorstel taakstrafverbod bij alle geweldsdelicten tegen politieagenten,
brandweerlieden of ambulancepersoneel.
Coalitieakkoord
In het Coalitieakkoord staat de volgende passage opgenomen (p.7):
Persvrijheid is onmisbaar voor een goed functionerende democratie. Zowel
nationaal, regionaal als lokaal. We zien dat journalisten steeds vaker met
bedreigingen en agressie te maken krijgen. Dat is onacceptabel. We staan pal
voor onze persvrijheid. We werken daarom aan een veilig klimaat waarin
journalisten hun belangrijke werk kunnen doen. Daarbij zetten we de strijd tegen
desinformatie en nepnieuws voort.
Debat persvrijheid en persveiligheid 1 juni
Op 1 juni staat in de Tweede Kamer een debat over persvrijheid en persveiligheid
gepland met de staatssecretaris van OCW en u. Deze beleidsreactie zal naar
verwachting worden geagendeerd bij het debat.
Voortgangsbrief persvrijheid en persveiligheid
De vaste Kamercommissie van OCW heeft aan de staatssecretaris van OCW en
aan u een voortgangsrapportage over persvrijheid en persveiligheid gevraagd,
1

Plenaire verslagen | Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020-2021, 35 528, nr. 18
Pagina 2 van 3

voorafgaand aan het debat hierover. De voortgangsbrief wordt parallel aan deze
beleidsreactie aangeboden en vervolgens aan de Kamer verzonden. Deze brief zal
naar verwachting ook worden geagendeerd voor het debat 1 juni.
4.2 Financiële overwegingen
Niet van toepassing
4.3 Juridische overwegingen
Niet van toepassing

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
Datum
25 mei 2023
Ons kenmerk
4663633

4.4 Krachtenveld
Een groot aantal bevindingen van het rapport raken het beleidsterrein van de
staatssecretaris van OCW. Om die reden wordt de beleidsreactie ook ondertekend
door de staatssecretaris van OCW.
Verder is de beleidsreactie afgestemd met het openbaar ministerie (OM) en de
politie.
4.5 Strategie
Niet van toepassing
4.6 Uitvoering
Niet van toepassing
4.7 Implementatie
Niet van toepassing
4.8 Communicatie
Uw woordvoerder zal voorafgaand worden geïnformeerd over de verzending van
de beleidsreactie.
4.9 Ontwikkelingen hiervoor
Op 26 maart jl. heeft u ingestemd met de verzending van de aanbiedingsbrief en
op 27 maart jl. is deze aan de Kamer verzonden.
5.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

5.1 Toelichting
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer.

Pagina 3 van 3