2014D16958

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de
Minister en Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de
volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over het Onderwijsverslag 2012–2013 van de Inspectie van het Onderwijs (Kamerstuk 33 750
VIII, nr. 107).
Voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Bošnjaković

nds-tk-2014D16958

1

Nr.
1

2

3
4

5
6

7

8
9

10
11
12

13
14

15

Vraag
Betekent het gegeven dat in het onderwijsverslag de begrippen
«laaggeletterdheid», «analfabetisme» en «alfabetisering» in het
geheel niet voorkomen, dat het aantal autochtone laaggeletterden
in Nederland volgens de Inspectie van het Onderwijs ook helemaal
niets zegt over de staat van het onderwijs in ons land? Zo ja, welke
overwegingen liggen daaraan ten grondslag? Zo nee, welke
conclusies verbindt de Inspectie van het Onderwijs dan aan het
aantal laaggeletterden in Nederland?
Hoe beoordeelt u de toelichting van de Inspecteur-Generaal bij de
toelichting op het onderwijsjaarverslag 2012–2013 waarin gesteld
werd dat «men geen dingen enkel en alleen moet doen voor
inspectie». Kunt u reageren op de ervaring dat de handelingsplannen worden opgepoetst ten behoeve van inspectiebezoek, maar
waarbij dit niks zegt over de wijze van gebruik in de klas?
Controleert de Inspectie van het Onderwijs alle bij of krachtens een
onderwijswet gegeven voorschriften in alle sectoren?
Kunnen op basis van het onderzoek van de Inspectie van het
Onderwijs algemene uitspraken gedaan worden over de tevredenheid en betrokkenheid van leerlingen? Geldt de uitspraak over
gemotiveerdheid alleen voor leerlingen van het voortgezet
onderwijs?
Wat is het verband tussen de motivatie van leerlingen en de
kwaliteitsscores van leraren?
Wat is de vermoedelijke oorzaak van de stilstand van leerlingprestaties op begrijpend lezen en woordenschat, en de daling op spelling
en rekenen?
In hoeverre is het via het JPON1 mogelijk om te achterhalen in welk
leerjaar de grootste achteruitgang wordt opgelopen? Indien het niet
mogelijk is om via het JPON te achterhalen in welk leerjaar
leerlingen de grootste achteruitgang oplopen, hoe is dat dan wel
mogelijk?
Hoeveel lessen zijn er door de Inspectie van het Onderwijs
bijgewoond?
Is een verklaring te geven voor het gebrek aan interesse in
wiskunde en lezen, en de daling in specifieke prestaties in het
reken- en schrijfonderwijs?
Halen scholen door het oefenen van examens hogere examencijfers?
Zorgt een sterk gesegmenteerd onderwijssysteem voor meer
schooluitval?
Welke drempels worden door de Inspectie van het Onderwijs
geconstateerd voor studenten die behoren tot kwetsbare groepen?
Op welke wijze kan de doorstroom voor deze meer kwetsbare
leerlingen worden verbeterd?
Welk verband is geconstateerd tussen de toename van afstroom en
selectie(methoden)?
Op hoeveel scholen, en in welke onderwijssoort, worden drempels
opgeworpen voor leerlingen om instroom te reguleren? Wat voor
soort drempels betreft het hier? Wat is de reden dat scholen deze
regulering wensen? In hoeverre zal de adaptieve eindtoets in de
toekomst hier verandering in brengen?
Hoe beziet u de opmerking van de Inspectie van het Onderwijs dat
er wel «enige aandacht» is voor burgerschap, maar dat concrete
leerdoelen ontbreken? Welke maatregelen worden er genomen om
te komen tot planmatig burgerschapsonderwijs?

2

Nr.
16

17

18
19
20
21

22
23
24
25

26

27

28

29
30

31
32

33

Vraag
In hoeverre komt de hogere opstroom in het vmbo2 vanwege het
feit dat dit in het vmbo vaak organisatorisch praktischer te regelen
is? Zijn er andere zaken die opstroom (ook inzake modulair
onderwijs volgen op een hoger niveau) naar andere studiesoorten
kunnen belemmeren (regelgeving, financiering)?
In hoeverre is het mogelijk om een verband te leggen tussen de
uitslag op de CITO3-score, het schooladvies en vervolgens de
prestatie van de leerling op het voortgezet onderwijs, bijvoorbeeld
om oorzaken van afstroom te onderzoeken?
In hoeverre is er een verband tussen de verhoging van het aantal
diploma-stapelaars in het mbo4 en de verlaging van schooluitval?
Is een verklaring te geven voor de stijgende uitval onder eerstejaars
hbo-studenten5?
Met welk percentage is het aantal wo-diploma’s6 dat binnen vier
jaar wordt gehaald gestegen in de afgelopen jaren?
Kunt u inzichtelijk maken welke ontwikkeling leerlingen in het
funderend onderwijs en mbo die via stapelen en doorstromen een
(extra) diploma behaalden, de afgelopen jaren hebben gekend? In
hoeverre worden zulke gegevens verdisconteerd in het oordeel van
de Inspectie van het Onderwijs over de staat van ons onderwijs?
In hoeverre draagt het vergelijken van leerwinst tussen scholen bij
aan de kwaliteit van het onderwijs?
Op welke wijze zouden ranglijsten kunnen bijdragen aan de
kwaliteit van het onderwijs?
Wat is de definitie van leerwinst?
Welke mogelijkheden en beperkingen signaleert u bij het doen van
zinnige uitspraken over de leerwinst die scholen boeken bij sociale
en maatschappelijke competenties, creativiteitsontwikkeling en
digitale vaardigheden nu de Inspectie van het Onderwijs erop
aandringt dat ook deze competenties en vaardigheden in het vizier
blijven?
Waarom wordt informatie van en over leerlingen zo weinig gedeeld
met de nieuwe onderwijsinstelling als een leerling van school
wisselt? Wat zijn eventuele belemmeringen die hierbij spelen?
Welke maatregelen worden er genomen om de informatieuitwisselingen, bijvoorbeeld wanneer er een vermoeden van
kindermishandeling is, tussen basisscholen enerzijds en voorschoolse voorzieningen of de jeugdgezondheidszorg anderzijds te
verbeteren?
Zijn alle samenwerkingsverbanden in staat om op 1 augustus 2014
een dekkend aanbod te verzorgen met betrekking tot passend
onderwijs?
Op welke wijze gaat de Inspectie van het Onderwijs de invoering
van het passend onderwijs volgen?
Zijn er signalen dat er kinderen tussen wal en schip dreigen te
vallen? Kan goed onderwijs en goede zorg voor ieder kind worden
gegarandeerd?
Wat is de oorzaak van de onduidelijke financiële situatie van
samenwerkingsverbanden?
In hoeverre zijn docenten op dit moment toegerust om zorgleerlingen in het regulier onderwijs de (vaak specialistische) aandacht en
zorg te geven waar zij om vragen? Waarom heeft de Inspectie van
het Onderwijs samenwerkingsverbanden er niet op gewezen
leraren te informeren en te betrekken?
Worden de middelen, die bedoeld zijn voor de professionalisering
van leraren, daar ook daadwerkelijk voor ingezet? Op welke wijze
controleert de Inspectie van het Onderwijs dit?

3

Nr.
34

35
36

37
38
39

40

41
42

43

44

45
46

47
48

49
50

51

Vraag
Waarom zoeken samenwerkingsverbanden alle oplossingen binnen
hun eigen regio in plaats van samenwerking te zoeken met
organisaties «over de grens»?
Zijn er specifieke aanbevelingen te geven om het aantal thuiszitters
terug te dringen?
Is de verwachting dat de invoering van passend onderwijs het
aantal thuiszitters zal doen afnemen, of is er gerede kans dat het
aantal thuiszitters juist zal toenemen?
Welke verbetermaatregelen stelt u voor om de professionaliteit van
leraren in het passend onderwijs te verbeteren?
Welke verbetermaatregelen stelt u voor om ouders en leraren meer
te betrekken bij passend onderwijs?
Op welke wijze gaat u ervoor zorgen dat naast de kwalitatief goede
basisvaardigheden van leraren ook de complexe, (differentiatie)vaardigheden verbeteren?
Op welke wijze kan ervoor worden gezorgd dat investeringen wel
ten goede komen aan leraren en leerlingen? Wat is nodig om dit te
bereiken?
Wat is er nodig om meer leraren te laten zien hoe zij investeringen
op schoolniveau kunnen benutten in hun dagelijkse werk?
Hoe beziet u de vaststelling van de AOb7 dat «Wij Europees
kampioen werkdruk zijn»8? Hoe verhoudt deze conclusie zich tot de
wens om docenten te willen bekwamen in differentiatievaardigheden en de opmerking van de Inspectie van het Onderwijs dat
leraren dit vaak niet doen vanuit het oogpunt van een (te) hoge
werkdruk?
Hoe gaat u – met het oog op verbetering van de motivatie onder
leerlingen (en studenten) – de vaardigheden bij leraren bevorderen
om leerlingen directer persoonlijke feedback te geven en om beter
aan te sluiten op de beleefwereld en het begrip van leerlingen met
betrekking tot de aangeboden lesstof?
Hoe gaat u er concreet voor zorgen dat de gewenste verbeteringen
de klas ook daadwerkelijk gaan bereiken, gelet op de constatering
dat verschillende beoogde verbeteringen (onder andere in
registratie van gegevens) nog onvoldoende of geen profijt
opleveren voor de leraar of leerling waarbij de verbetering en de
situatie in de klas langs elkaar heen gaan?
Welke redenen liggen er aan ten grondslag dat investeringen in het
onderwijs de leraar en leerling onvoldoende bereiken?
Welke verbetermaatregelen stelt u voor om te zorgen dat investeringen in het onderwijs niet leiden tot extra bureaucratie en
administratieve lasten?
Wat zijn volgens de Inspectie van het Onderwijs de zogenoemde
uitstekende systemen?
Op welke wijze wilt u leraren meer betrekken bij zowel de aanschaf
als het gebruik van systemen ten behoeve van verbeteringen op
schoolniveau, temeer om leraren ook via eigenaarschap en
betrokkenheid succesvol gebruik te laten maken van de gekozen
systemen?
Wat is de oorzaak dat starters het onderwijs verlaten?
Zijn er, naast de ervaren werkdruk, andere redenen waarom in
Nederland leraren veel minder deelnemen aan nascholing dan in
andere landen?
Welk verband ziet u tussen het feit dat de professionalisering van
docenten voor wiskunde achterblijft en het feit dat de rekentoets in
het vo9 nog altijd door slechts een klein percentage leerlingen
voldoende wordt gemaakt?

4

Nr.
52

53

54

55
56

57

58
59
60

61

62
63
64

65
66

67

Vraag
Wat zijn de belangrijkste vernieuwingen in de lerarenopleiding?
Welke doelstellingen wil men met deze vernieuwingen bereiken? In
hoeverre wordt bij deze doelstellingen ook meegenomen dat 20%
van de beginnende leraren vindt dat de opleiding onvoldoende
bagage mee geeft? Hoe gaat gevolgd worden of deze vernieuwingen inderdaad de gewenste doelen dichterbij brengen? Wat zijn de
belangrijkste plussen en minnen van opleiden in de school?
Hoeveel scholen werken nu al op deze manier? Wat is er nodig om
van deze route een kwalitatief sterk alternatief voor de reguliere
lerarenopleiding te maken?
Kunt u een nadere toelichting geven bij de zinsnede over de
suggesties die ongeveer de helft van de leraren krijgt over hoe zij
orde kunnen houden in een groep? Waarom is hier sprake van
ongeveer de helft van de leraren en waarom wordt er bij deze
passage verwezen naar het volgende onderwijsjaarverslag?
Is er gekeken naar een eventueel verband tussen het percentage
onbevoegde leraren dat voor de klas staat en de leraren die
onvoldoende in staat zijn leerlingen te motiveren?
Waarom wordt het onderzoek onder bevoegdheid in het onderwijs
alleen uitgevoerd in het voortgezet onderwijs?
Hoe komt het dat Nederland in vergelijking met de OECD10-landen
het hoogste aantal onbevoegde leraren voor de klas heeft staan?
Wat is er voor nodig om dit te verbeteren? Welke zaken staan dit nu
in de weg? Worden er in Nederland, ten opzichte van andere
landen, voldoende aantrekkelijke en flexibele routes aangeboden
om mensen uit de praktijk/zij-instromers/deel-leraren te faciliteren
om bevoegd voor de klas te staan?
Hoe verklaart u dat Nederland in vergelijking met de andere
OECD-landen het hoogste aantal on(der)bevoegde leraren heeft?
Welke specifieke vakken vallen op doordat daar relatief veel leraren
onbevoegd zijn?
Welke concrete beleidsmaatregelen zijn er op dit moment om het
aantal onbevoegde leraren te verminderen?
Is bij u bekend hoeveel van het aantal onbevoegde leraren op dit
moment een opleiding volgt om alsnog bevoegd te geraken?
Kunt u aangeven op welke onderdelen scholen die werken met
meer onbevoegde docenten eventueel slechter scoren dan scholen
met minder of geen onbevoegde docenten?
Hebben (zeer) zwakke scholen vaker te maken met onbevoegde
leraren? Zo ja, kunt u aangeven hoe dit er in vergelijking cijfermatig
uitziet?
Hoe verhoudt het tekort van bevoegde leraren zich tot het aantal
(jonge) docenten die graag als leraar aan de slag willen?
Welke inspanningen worden er concreet ondernomen om het
toekomstig tekort aan leraren wiskunde aan te pakken?
Hoe kan verklaart worden dat de kwaliteitsverbetering zoals
zichtbaar in andere onderwijssectoren in het mbo nog niet
zichtbaar is?
Hoe kan worden verklaard waarom de structurele zorg voor en
borging van kwaliteit niet is verbeterd?
Bestaat er een causale relatie tussen de ambitie van de school, de
rol van de schoolleider en de kwaliteit van het onderwijs? In
hoeverre hebben de tekortkomingen in kwaliteitszorg mede te
maken met onvoldoende deskundigheid op dit terrein bij de
schoolbesturen en schoolleiders?
Wat is het oorzaak van de constatering dat op een deel van de
scholen en opleidingen het systeem van kwaliteitszorg een doel is
in plaats van een middel?

5

Nr.
68

69
70

71
72

73

74

75

76

77

78

79

80
81
82

83

Vraag
Op hoeveel scholen is kwaliteitszorg een doel in plaats van een
middel? Wat zijn de belangrijkste redenen dat dit gebeurt? Zijn
scholen zich voldoende bewust dat dit leidt tot enkel ergernis in
plaats van betere kwaliteit? Wat is er nodig om scholen te overtuigen dat papieren-tijgers de kwaliteit van het onderwijs niet beter
maken? Hoe is de rol van de schoolleider ingebed in het toezichtkader van de Inspectie van het Onderwijs? Hoe kan de kwaliteit van
de schoolleiders verder verbeterd worden?
Kan het verband tussen slechte en goede schoolleiders en de
financiële situatie van scholen verder worden toegelicht?
Welke scholen en/of onderwijsinstellingen hebben geen gehoor
gegeven aan het morele appèl om de beloning van bestuurders
naar beneden bij te stellen?
Zijn er specifieke aanbevelingen te geven om het systeem van
«checks&balances» beter te laten functioneren?
Wat is er nodig om de «checks and balances» in het bestuur van
scholen beter te laten functioneren? In hoeverre zijn deze «governance» aspecten ingebed in het toezichtkader van de Inspectie van
het Onderwijs?
Bij hoeveel scholen heeft de afgelopen drie jaar gespeeld dat,
vanwege de identiteit van de school, het voortbestaan van een
school zwaarder heeft gewogen dan de kwaliteit van het onderwijs?
Wat was het effect hiervan op de toekomst van de kinderen die op
deze scholen onderwijs hebben genoten?
Wat kan de Inspectie van het Onderwijs doen om meer scholen te
ondersteunen bij het werken aan een professionele cultuur? Welke
instrumenten zouden deze ondersteuning nog effectiever kunnen
maken?
Hoe komt het dat juist scholen waar veel kinderen met taalachterstanden zitten, zich vaak onvoldoende inzetten om taalontwikkeling
te stimuleren?
In hoeverre heeft de afname van het onderwijs in strategieën voor
denken en leren samenhang met de Nederlandse lerarenopleidingen? In hoeverre wordt dit met de vernieuwingen in de
lerarenopleidingen ook opgepakt? In hoeverre heeft deze afname
een (negatief) effect op de kwaliteit van het onderwijs?
Wat is er nodig om de schijnbaar vicieuze cirkel tussen zwakke
besturen, zwakke schoolleiders, zwakke leraren en zwakke scholen
te doorbreken?
Wat is er nodig om leraren beter te laten inzien dat handelingsplannen een nuttig hulpmiddel kunnen zijn in plaats van een administratieve last die enkel ergernis oplevert?
Hoeveel schoolbesturen, schoolleiders en leraren zijn het eens met
de stelling van de Inspectie van het Onderwijs dat «goed onderwijs
is: hoge doelen en eisen, doelgericht en gedifferentieerd instructie
geven en voortdurende reflectie op het effect van de onderwijsactiviteiten, op groeps- en individueel niveau»?
Zijn onderwijsresultaten volgens de Inspectie van het Onderwijs
gelijk aan toetsresultaten?
Kan verder worden toegelicht waar de ongelijke kansen op
adviezen door worden veroorzaakt?
Welke verbeteringen kunnen scholen doorvoeren om hun aanpak
voor schooladvisering verder te verbeteren? Welke doelstellingen
hebben deze verbeteringen?
Wat is er de oorzaak van dat het ontwikkelingsperspectief te weinig
wordt benut en onvoldoende uit de verf komt?

6

Nr.
84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94
95

Vraag
Hoe beoordeelt u de wijze en aard van de informatie die we met het
ontwikkelingsperspectief registreren? Kunt u aangeven waarom
leraren het ontwikkelingsperspectief nog lang niet altijd benutten
om de ontwikkeling van een leerling te evalueren. Hoe kan de inzet
van het ontwikkelingsperspectief wel «beter uit de verf komen»?
Wat wordt bedoeld met de stelling van de Inspectie van het
Onderwijs dat «het denkbaar is dat in groep 3 de gebruikte
lesmethoden de leraar veel steun geven bij het afstemmen van het
onderwijs op verschillen tussen leerlingen»? Waarom is dat enkel in
groep 3 het geval? In hoeverre is het gewenst dat de keuze voor
een methode hiermee de kwaliteit van het onderwijs mede bepaalt
in plaats van de kwaliteit van de leraar?
Zijn de besturen/bestuurders die (zeer) zwakke scholen in korte tijd
weten te verbeteren dezelfde besturen/bestuurders onder wie de
school het predicaat (zeer) zwak verkreeg? Is verder toe te lichten
op welke wijze de besturen/bestuurders in korte tijd het tij zo
drastisch weten te keren?
Wat kan het regulier onderwijs leren van de Europese Scholen, die
een eigen systeem van toezicht en evaluatie hebben, met eigen
instrumenten?
Welke maatregelen heeft het CvE11 genomen of neemt het om, naar
aanleiding van de examenfraude bij het Ibn Ghaldoun, de «kwetsbaarheid» van de eindexamens te verkleinen?
Welke verklaring is te geven voor de afname in de werkgelegenheid
voor docenten met 900 fte12, terwijl het aantal leerlingen in het
voortgezet onderwijs is toegenomen en het aantal scholen stabiel is
gebleven?
Hoe verklaart u enerzijds het teruglopen van de werkgelegenheid in
het vo voor docenten met 900 fte en anderzijds het stijgen van het
aantal leerlingen met 9.400? Wat voor effect hebben deze beide
ontwikkelingen op de werkdruk voor docenten in het vo?
Welke mogelijke verklaring is te geven voor het feit dat vooral
vwo13- en vmbo-gt14 scholen relatief vaak onder de basisnorm
zitten?
Hoe komt het dat juist in het vwo nog steeds relatief vaak onder
basiskwaliteit wordt gescoord? Wat is de Friese Plaatsingswijzer?
Wat is het doel hiervan? In hoeverre heeft dit al effect gehad? Zijn
er andere regionale voorbeelden van aanpakken? Welke daarvan
leveren een positief effect op? Zijn er ook negatieve effecten? In
hoeverre kan van deze regionale aanpakken geleerd worden?
Wat is de aard van de interne problemen bij de schoolbesturen in
de provincie Groningen die de vermindering van het aantal (zeer)
zwakke scholen heeft vertraagd? Verdient in Groningen het
uitvechten van bestuurlijke ruzies prioriteit boven het geven van
goed onderwijs?
Hoe komt het dat juist in Rotterdam havo en vwo lage opbrengsten
hebben?
In hoeverre worden de vernieuwingen in de lerarenopleidingen
mede ingegeven door de ervaringen van leraren dat er weinig
aandacht is voor differentiatievaardigheden, zowel tijdens de
opleiding als in de nascholing? In hoeverre is er voldoende
nascholingsaanbod voor differentiatievaardigheden voor leraren?
Wat is de reden van het feit dat meer dan 30% van de scholen niet
met diagnosetoetsen werkt? Wat zijn de risico’s voor de leerlingen
als dit niet gedaan wordt?

7

Nr.
96

97

98

99
100
101

102

103

104

105
106

107

108

Vraag
Hoe verhoudt de gesuggereerde afstemming van lessen op
leerbehoeften en interesses van leerlingen zich tot centraal
vastgestelde kerndoelen en eindtermen die mede zijn ingegeven
door eisen die het vervolgonderwijs en het latere beroepsleven aan
jongeren gaan stellen, maar die deze jongeren maar in beperkte
mate kunnen overzien?
Hoe beziet u het verband dat de Inspectie van het Onderwijs
eenzijdig legt tussen leerproblemen en motivatieproblemen mede
in het licht van de geheel andere analyse die Aleid Truijens maakt in
«Omhoog die lat, niet nog dieper hurken»15? (Dat juist in landen
waar leraren minder hun best doen leerlingen te behagen de
motivatie groter is.)
In hoeverre zou tijdens de opleiding en bij nascholing aandacht
voor differentiatievaardigheden in het onderwijs vakspecifiek
moeten worden ingekleurd opdat de docenten er ook daadwerkelijk
mee uit de voeten kunnen in hun dagelijkse onderwijspraktijk?
Welke mogelijkheden ziet u om het nascholingsaanbod op dit punt
te verbeteren?
Is aan te geven hoe het komt dat de kwaliteitsborging op veel
scholen onvoldoende is?
Wat is er nodig om verdere professionalisering van leraren en
schoolleiders te bevorderen?
In hoeverre beperkt de kwaliteitsborging die de Inspectie van het
Onderwijs verlangt bij omzetting van plannen van schoolleiders
voor kwaliteitsverbetering naar concrete afspraken met individuele
leraren, lerarenteams of vaksecties, zich in termen van het rapport
Tijd voor onderwijs van de commissie Dijsselbloem tot het «wat»
en gaat deze niet over het «hoe» van het onderwijs?
Wanneer op één of meerdere belangrijke kwaliteitsindicatoren
tekortkomingen worden gesignaleerd, waaruit bestaat dan de
afweging om een school toch als voldoende te kwalificeren?
Wordt bij de norm schoolexamen versus centraal examen, de
gemiddelde score voor het eindexamen voor heel Nederland als
uitgangspunt gebruikt, of de gemiddelde score van de school?
Hoe komt het dat de discussie16 die in 2013 is ontstaan over het
centraal examen Nederlands voor vwo geen punt van bespreking is
in dit onderwijsverslag? Is de validiteit van de examinering volgens
de Inspectie van het Onderwijs niet van belang als indicator bij de
beoordeling van de staat van ons onderwijs?
Hoe komt het dat op de havo relatief veel meer zittenblijvers zijn
dan op andere schoolsoorten?
Hoe verdisconteert de Inspectie van het Onderwijs bij haar
registratie van doorstroomsucces dat leerlingen die «afstromen»
soms via het (technisch) beroepsonderwijs nog beter worden
geëquipeerd voor de arbeidsmarkt dan zij via het algemeen
vormend onderwijs zouden worden?
Wat is er nodig om de afnamepraktijk van het cspe17 te verbeteren?
Op welke wijze zit de beoordeling van deze afnamepraktijk in het
toezichtkader van de inspectie? Hoe gaat de intensivering van het
toezicht op deze afnamepraktijk er uit zien? In hoeverre zijn er
aanvullende maatregelen nodig om hier effectief in te kunnen
handelen?
Is uit onderzoek naar de wijze waarop docenten de tweede correctie
van het examenwerk van leerlingen uitvoeren ook gebleken hoe
vaak de tweede corrector een te strenge beoordeling van de
examens door de eerste corrector, bijvoorbeeld door een te
krampachtige en letterlijke interpretatie van het correctievoorschrift, corrigeerde?

8

Nr.
109

110

111

112

113
114

115
116

117

118
119

120

121

122
123

Vraag
Wordt de kans op een vervolgopleiding voor leerlingen van het
praktijkonderwijs verkleind, nu praktijkscholen aangeven dat de
instroomeisen die mbo-instellingen sinds kort stellen het voor hun
leerlingen moeilijker maakt om door te stromen naar een mboopleiding op niveau 1 of 2?
Hoe verhoudt de uitspraak dat mbo-instellingen instroomeisen
stellen voor zowel mbo niveau 1 als mbo niveau 2 zich met de
nieuwe mbo wet die volgend jaar in werking gaat treden?
Hoe komt het dat, ondanks dat meer dan de helft van de scholen
geen doelen stelt voor het cognitieve leerproces van lwoo18leerlingen, deze leerlingen er blijkbaar wel in slagen om hun
leerachterstand weg te werken?
In hoeverre zijn ouders en leerlingen voldoende bekend met het
bestaan van de vertrouwensinspecteur van de Inspectie van het
Onderwijs? Wat is de taakomschrijving van deze inspecteur? Welke
bevoegdheden horen bij deze functie?
Welke mogelijke oplossingen zijn aan te dragen om het thuiszitten
van school verwijderde leerlingen terug te dringen?
Hoe komt het dat juist de groep leraren die al langer dan 20 jaar op
een school werkt, onvoldoende over didactische vaardigheden
beschikt? Is er verschil tussen leraren die altijd op dezelfde school
hebben gewerkt ten opzichte van leraren die tijdens deze loopbaan
op diverse scholen hebben gewerkt?
Wat is de inhoud en doelstelling van het bekwaamheidsdossier?
Houdt het gegeven dat de helft van de leraren in het vo van mening
is dat ze door de grote werkdruk geen tijd hebben voor professionalisering en ontwikkeling inderdaad verband met de omstandigheid
dat Nederlandse leraren relatief veel lessen geven in vergelijking
met leraren in de landen om ons heen? Zo ja, welke consequenties
verbindt u daaraan? Zo nee, waarom niet?
Welke oorzaak heeft het constant blijven van het percentage (zeer)
zwakke scholen in het voortgezet onderwijs? Waarom lukt het niet
dit percentage te laten dalen, waar dit in het basisonderwijs wel is
gelukt?
Zijn de vakgebieden waar veel onbevoegde leraren werken
tegelijkertijd de vakgebieden waar tekorten zijn?
In hoeverre worden er met de betreffende 20 besturen van zwakke
scholen, dwingende afspraken tot verbetering van het onderwijs
gemaakt?
In hoeverre waren de casussen waarin meerdere scholen zijn
gevestigd op één adres gerelateerd aan krimp-problematiek? Geeft
de bestaande regelgeving voldoende aanknopingspunten om krimp
als grondslag voor samenwerking te kunnen toepassen, om zo de
onderwijskwaliteit overeind te houden? Waarom is er een wettelijke
verplichting om de schoolgids op papier te hebben? Waarom zijn
de gegevens in Vensters voor Verantwoording onvoldoende voor
de eisen van de wetgever?
Welke invloed heeft de vaststelling van de Inspectie voor het
Onderwijs (namelijk, dat er een probleem is met de haalbaarheid
van het beoogde niveau dat de rekentoets nastreeft) op uw
beleidsvoornemen om deze toets vanaf het schooljaar 2015–2016
onderdeel te maken van de slaag/zakregeling?
Waar wordt het verschil in kwaliteit tussen speciaal onderwijs en
voortgezet speciaal onderwijs door veroorzaakt?
Wat zijn de aanvullende beoordelingseisen die in de Wet op de
expertisecentra19 zijn opgenomen?

9

Nr.
124

125

126

127

128

129

130
131
132

133

134

135

136
137
138

Vraag
Waarop is de uitspraak gebaseerd dat één op de vijf schoolleiders
in het speciaal onderwijs «bovengemiddeld» goed is? Wat kunnen
schoolleiders die nog niet aan deze kwalificatie voldoen, ook in het
regulier onderwijs, hiervan leren?
Wat zijn de uitkomsten van de eerste simulatieonderzoeken in het
kader van passend onderwijs? Hebben voor 1 augustus 2014 alle
samenwerkingsverbanden een simulatieonderzoek gehad? Op
welke wijze wordt hierover gerapporteerd?
Welke alternatieve mogelijkheden bestaan er voor gedetineerden in
penitentiaire inrichtingen die zich willen scholen voor een (staats)examen in het vo maar die logischerwijs geen toegang hebben tot
internet om zich voldoende te informeren over precieze
exameneisen?
In hoeverre staat privacy-regelgeving een warme overdracht van de
onderwijskundige vorderingen in de weg als een scholier in de loop
van een schooljaar in een justitiële inrichting een straf moet gaan
uitzitten?
Ziet u mogelijkheden om in samenspraak met de Staatssecretaris
van Veiligheid en Justitie te voorkomen dat in de toekomst nog
gedetineerde staatsexamenkandidaten zeer kort voor het (mondelinge) examen om organisatorische redenen worden overgeplaatst
naar een andere penitentiaire inrichting? Zo ja, hoe gaat u dit dan
aanpakken Zo nee, waarom niet?
Zou het uitvoerbaar zijn om voormalige docenten tegen een kleine
vergoeding kennis en vaardigheden te laten overdragen aan
gedetineerden in penitentiaire inrichtingen die zich willen scholen
voor een staatsexamen in het vo? Hoeveel zou zoiets redelijkerwijs
kosten?
Hoe zal een meer proactieve studieloopbaanbegeleiding in het mbo
worden nagestreefd in samenwerking met het veld?
Om welke wettelijke vereisten, die door een kwart van de mboinstellingen niet wordt nageleefd, gaat het?
Op welke wijze houdt de Inspectie van het Onderwijs toezicht op
het aanbod van alfabetiseringscursussen voor laaggeletterden bij
roc’s20 en bij eventuele andere aanbieders?
Welke redenen liggen er aan ten grondslag dat het aantal opleidingen in het mbo waar zwak onderwijs wordt gegeven is gestegen
van 14% in 2012 naar 16% in 2013?
Welke redenen liggen er aan ten grondslag dat het aantal opleidingen in het mbo waar zeer zwak onderwijs wordt gegeven niet is
gedaald (zowel in 2012 als 2013 5%)?
Welke redenen liggen er aan ten grondslag dat het aantal opleidingen in het mbo met onvoldoende examenkwaliteit is gestegen van
49% in 2012 naar 51% in 2013?
Welke verbetermaatregelen stelt u voor om de structurele tekortkoming in examenkwaliteit in het mbo te doorbreken?
Er wordt aangegeven dat er vijf opleidingen zijn die als «zeer zwak»
worden aangemerkt, welke opleidingen zijn dit precies?
Aan welke specifieke criteria moet een mbo-instelling voldoen om
in aanmerking te komen voor verminderd toezicht door de Inspectie
van het Onderwijs? Zijn er voorbeelden te geven van indicatoren?
Op welke wijze worden gegevens aangeleverd/verzameld? Vindt de
controle plaats door de Inspectie van het Onderwijs of de instelling
zelf? Indien deze regel vanaf nu in zou gaan, hoeveel instellingen
zouden dit verdiende vertrouwen krijgen?

10

Nr.
139

140
141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

151
152

Vraag
Is de houding van de Inspectie van het Onderwijs, dat zij het
toezicht vermindert indien instellingen eigen verantwoordelijkheden lijken te nemen wel terecht als bij maar liefst 16 van de
onderzochte opleidingen de kwaliteitsborging onvoldoende is
bevonden?
Welke maatregelen gaat de Minister nemen om de kwaliteitsborging bij instellingen te verbeteren?
Doet het grote aantal mbo-opleidingen waar de kwaliteit ondermaats is, bij de Inspectie van het Onderwijs de vraag oproepen of
het huidige systeem van kwaliteitsborging binnen het mbo
voldoende functioneert? Op welke punten kan en moet dit systeem
worden verbeterd?
Welke verbetermaatregelen stelt u voor om de stagnatie in het
proces wat betreft de verbetering en verankering van de onderwijskwaliteit te doorbreken?
Rekent de Inspectie van het Onderwijs de aspecten van de
lespraktijk (waarop zij let bij de typering van het didactisch
handelen van de docenten in de geobserveerde lessen) tot de
deugdelijkheidseisen van het onderwijs of tot de kwaliteitsaspecten
waarover zij ook iets mag zeggen?
Wat is de precieze rolverdeling tussen de SBB21 en de Inspectie van
het Onderwijs bij het toezicht op de beroepspraktijkvorming en op
de begeleiding vanuit de opleiding daarbij?
Hoe vaak is het in dit verslagjaar gebeurd dat een bedrijfssimulatie
bij gebrek aan stageplekken vanwege de crisis door een kenniscentrum werd erkend als vervangende bpv-plaats22? Bij welke sectoren
en in welke regio’s gebeurde dit?
In hoeverre maken opleidingen in het mbo bij deelnemers die nog
niet «stage-rijp» zijn, gebruik van stappenplannen om hen voor de
bpv alsnog «stage-rijp» te maken?
In hoeverre vormt autisme een aandoening die autisten categorisch
ongeschikt maakt voor bepaalde beroepsopleidingen, zoals
bijvoorbeeld jongeren die blind zijn redelijkerwijs niet zinvol
kunnen deelnemen aan een opleiding voor vrachtwagenchauffeur?
Of betreft het een aandoening waarvan de consequenties voor de
geschiktheid voor een beroepsopleiding van geval tot geval dient te
worden beoordeeld?
Is het terecht dat de Inspectie van het Onderwijs de klachten van
jongeren over de zogenoemde auti-weigerscholen afdoet als enkel
een communicatieprobleem, dat is opgelost zodra de opleiding de
afwijzing maar beter uitlegt?23 Hoe kan de Inspectie van het
Onderwijs dit weten zonder dat zij heeft gesproken met de
betrokken jongeren?
Welke consequenties verbindt u eraan dat in 2012 op de helft van
de onderzochte opleidingen het exameninstrumentarium, de
afname, beoordeling en de diplomering niet op orde was, ook dit
jaar in dat beeld geen verandering is gekomen en bij de helft van
de opleidingen de examencommissie bovendien te weinig zicht had
op de kwaliteit van de examinering?
Hoe wordt de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt
geborgd als opleidingen kiezen voor een mix van verschillende
examens?
Sluit u zich aan bij het oordeel van de Inspectie van het Onderwijs
dat professionalisering van de examencommissies gewenst is?
Welke maatregelen stelt u voor om examencommissies in het mbo
te professionaliseren?

11

Nr.
153

154

155

156

157

158

159
160

161

162

163

164

165

166

167

168

Vraag
Welke invloed heeft de vaststelling dat slechts 24% van de
studenten mbo-4 het niveau 3F en 59% mbo-3 het niveau 2F haalt
bij de rekentoets voor uw beleidsvoornemen om het referentieniveau rekenen vanaf het schooljaar 2015–2016 centraal te toetsen in
het mbo?
In hoeverre zal de zogenaamde cascadebekostiging, minder
bekostiging naarmate een leerling langer op school verblijft, naar
verwachting invloed op de doorstroom naar hogere niveaus gaan
hebben?
Wat is de verklaring van het gegeven dat 38% van de studenten die
van een theoretische- of gemengde leerweg afkomen, geen
diploma haalt op mbo 4 niveau?
Welke wettelijke taken heeft de Inspectie van het Onderwijs bij de
controle of bestaande opleidingen in voldoende mate aansluiten?
Kan de Inspectie van het Onderwijs voldoende borgen dat het mbo,
dat zelf verantwoordelijk is voor een goede aansluiting tussen
onderwijs en de vraag op de arbeidsmarkt, aan haar zorgplicht
voldoet?
Kan de Inspectie van het Onderwijs een overzicht van opleidingen
geven die een slecht arbeidsmarktperspectief hebben? Hoe ziet dit
overzicht er precies uit?
Houden opleidingen bij hoeveel studenten binnen een «x» aantal
jaren na het afronden van hun opleiding een baan hebben
gevonden?
Heeft u er zicht op wat de redenen zijn dat veel havisten en vwo’ers
het mbo zonder diploma verlaten?
Hoeveel opleidingen voldeden aan de start van het onderzoek naar
de vrijwillige schoolkosten in het mbo niet aan de wettelijke eisen?
Welke lessen kunnen worden getrokken uit het onderzoek dat werd
gedaan naar de vrijwillige schoolkosten in het mbo?
Wat kan de Inspectie van het Onderwijs doen als blijkt dat de
kwaliteitsborging van een niet-bekostigde opleiding onvoldoende
is?
Op welke punten verschilt de rol die de Inspectie van het Onderwijs
heeft bij de controle van bekostigde opleidingen ten opzichte van
de rol die zij heeft bij de controle van niet-bekostigde opleidingen?
Hoe beoordeelt de Minister het feit dat 70% van de docenten niet
de benodigde didactische- en/of differentiatievaardigheden
beheerst. Maakt de Minister zich zorgen over het vaardigheidsniveau van docenten?
Wat doet de Inspectie van het Onderwijs op het moment dat ze
signaleert dat de branchecode «Goed bestuur in de bve-sector»24
niet wordt nageleefd?
Bent u voornemens maatregelen te nemen om de animo onder
ouders en studenten voor medezeggenschap, en daarmee de
kwaliteit van de medezeggenschap, in het mbo te verbeteren?
Op welk middelgrote roc dat in 2012 in het nauw is gekomen als
gevolg van de investering in een multifunctionele huisvestingsvoorziening wijst de Inspectie van het Onderwijs? Is er op dit moment
sprake van een nog altijd problematische financiële situatie bij deze
instelling?
Welke oorzaken zijn aan te wijzen dat de instroom lager was in
2012? Welke oorzaken zijn aan te wijzen voor de sterke daling van
de instroom in de pabo’s, en met name de lage instroom van
mannelijke studenten?
Welke signalen zijn er dat de toegankelijkheid onder druk komt te
staan?

12

Nr.
169

170
171

172
173
174
175
176

177
178
179
180

181

182
183

184
185

186
187

188
189

Vraag
Welke invloed heeft de vaststelling van de Inspectie van het
Onderwijs dat dankzij de VM2-trajecten het aantal uitvallers in het
vo daalt op uw beleidsvoornemens met betrekking tot de toekomst
van de VM2-trajecten?
Bij welke sectoren en opleidingen zijn de studenten het minst
tevreden? Welke reden heeft dit?
Welke kosten zijn er voor de samenleving verbonden aan de
werkloosheid onder hbo- en wo-afgestudeerden? Hoe verhouden
deze kosten zich tot de besparing op het niet langer bekostigen van
een tweede studie?
Hoe kan worden verklaart dat relatief veel studenten ontevreden
zijn over de associate degree opleidingen?
Welke oorzaken zijn aan te wijzen voor het lage diplomarendement
in het hbo?
Waar worden de verschillen in diplomarendement tussen hbo en
wo veroorzaakt?
Hoe verhouden deze cijfers zich tot internationale cijfers over
diplomarendement?
Bij hoeveel opleidingen worden studenten met een hbopropedeuse geweigerd? Bij hoeveel opleidingen is er nog wel een
automatisch toelatingsrecht? Bij hoeveel opleidingen worden
aanvullende eisen gesteld? Om welke aanvullende eisen gaat het
dan?
Hoe groot is het aanbod van het aantal associate degree programma’s op dit moment?
Hoe is het aanbod van de associate degree programma’s over de
sectoren verdeeld?
Welke verschillen in instroom zijn er te zien tussen de hbo-pabo’s
en de academische pabo’s?
Acht de Minister het wenselijk dat er in de toekomst meer mannen
gaan kiezen voor lerarenopleidingen en specifiek de pabo, ter
bevordering van de diversiteit in deze sector?
Ervaart het onderwijsveld specifieke belemmeringen in de toelating
(en in het curriculum van de pabo en andere lerarenopleidingen)
waardoor mannen niet kiezen voor deze opleiding terwijl ze in
principe wel interesse hebben in het beroep leerkracht?
Aan welke eisen van de instellingstoets blijkt het voor instellingen
moeilijker te voldoen?
Op basis van welke criteria besluit de Inspectie van het Onderwijs
een instelling wel of niet te gaan onderzoeken, wanneer er klachten
over een instelling zijn gekomen? Hoe vaak wordt op basis van
klachten een verzoek een instelling te onderzoeken gehonoreerd, en
hoe vaak wordt hier ondanks binnen gekomen klachten geen
gehoor aan gegeven?
Op welke wijze kan de betrouwbaarheid van het accreditatiestelsel
wel op goede wijze worden geëvalueerd?
Welke relevante kwaliteitsaspecten binnen het stelsel van kwaliteitsborging worden onderbelicht? Op welke wijze kan dit worden
verbeterd?
Hoe ziet de inspectie haar eigen rol in relatie tot de NVAO25?
Welke gezamenlijke aanpak van alle actoren staat de Inspectie van
het Onderwijs voor ogen? Hoe verhoudt de gezamenlijk inspanning
met het verderop aangekondigde brede onderzoek op basis van de
inspectiestandaarden?
Welke gevolgen heeft de harde knip voor de doorstroom?
Acht de Minister het wenselijk, gezien het tekort aan afgestudeerden binnen de gezondheidssector, dat er door omstandigheden
wordt er gesproken over numeri fixi voor opleidingen binnen deze
sector? Gaat zij hier iets tegen ondernemen?

13

Nr.
190

191
192

Vraag
Worden er, gezien de toename van het aantal studenten in de
technieksector en de numeri fixi, al maatregelen getroffen bij
universiteiten om het aantal studentenplaatsen te vergroten, of is
dit momenteel nog niet noodzakelijk?
Hoe kan het geconstateerde verschil in studierendement tussen het
hbo en wo worden verklaart volgens u?
Wat zegt het feit, dat docenten die langer dan 20 jaar op een school
werken duidelijk minder scoren op de algemene didactische
vaardigheden ten opzichte van leraren met ongeveer tien jaar
ervaring, over de noodzaak van (verplichte) bijscholing van
docenten?

1

JPON: Jaarlijkse Peilingsonderzoek naar het Onderwijsniveau
vmbo: voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
CITO: Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling
4
mbo: middelbaar beroepsonderwijs
5
hbo: hoger beroepsonderwijs
6
wo: wetenschappelijk onderwijs
7
AOb: Algemene Onderwijsbond
8
http://www.aob.nl/default.aspx?id=12&article=50527
9
vo: voortgezet onderwijs
10
OECD: Organisation for Economic Co-operation and Development
11
CvE: College voor Examens
12
fte: fulltime equivalent
13
vwo: voorbereidend wetenschappelijk onderwijs
14
vmbo-gt: voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs – gemengde/theoretische leerweg
15
De Volkskrant, 3 mei 2014, http://simpop.cilantro.io/posts/41484-aleid-truijens-omhoog-die-lat
16
http://nederl.blogspot.nl/2013/06/petitie-eindexamen-nederlands.html
17
cspe: centraal schriftelijk en praktisch examen
18
lwoo: leerwegondersteunend onderwijs
19
Kamerstuk 32 812, nr. 2
20
roc: regionaal opleidingscentrum
21
SBB: stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
22
bpv: beroepspraktijkvorming
23
Zie ook: http://www.omroepbrabant.nl/?news/210416612/Inspectie%20Scholen%20weigeren
%20autisten%20als%20ze%20geen%20kans%20op%20werk%20hebben.aspx
24
bve: beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
25
NVAO: Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie
2
3

14