Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1469

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 september 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vijf fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Raadsbesluit landen en gebieden overzee («LGO-Besluit»)
Fiche 2: Verordening klinisch geneesmiddelenonderzoek (Kamerstuk
22 112, nr. 1470)
Fiche 3: Verordening diepzeevisserij noordoostelijke deel Atlantische
Oceaan (Kamerstuk 22 112, nr. 1471)
Fiche 4: Richtlijn Collectief beheer auteurs- en naburige rechten en
muziekrechten op internet (Kamerstuk 22 112, nr. 1472)
Fiche 5: Mededeling Europese Onderzoekruimte (Kamerstuk 22 112,
nr. 1743)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1469
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

1

Fiche: Raadsbesluit Landen en gebieden overzee («LGO besluit»)
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de associatie van
landen en gebieden overzee met de Europese Unie («LGO besluit»)
Datum Commissiedocument
16 juli 2012
Nr. Commissiedocument
COM(2012)362
Prelex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=en&DosId=201823
Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie Impact Assessment Board
SWD(2012) 193
SWD(2012) 194
Behandelingstraject Raad
Het besluit wordt door de Europese Raad bekrachtigd.
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Buitenlandse Zaken in nauwe samenwerking met het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie
van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
Rechtsbasis, besluitvormingsprocedure Raad, rol Europees Parlement,
gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
In deel IV van het EU-werkingsverdrag (VWEU) is de associatie van de
landen en gebieden overzee (LGO) geregeld. Artikel 203 VWEU bepaalt
dat de Raad met eenparigheid besluit. Het Europees Parlement wordt
geraadpleegd.
Uitvoering: In artikel 84 van het concept-LGO besluit wordt verwezen naar
het comité van het 11e Europees Ontwikkelingsfonds (EOF). Dit comité
wordt ingesteld in een aparte comitologie-verordening nadat er een Intern
Akkoord en Protocol zijn vastgesteld over het 11e EOF1. Het comité zal
onder hoofdstuk 3 van het LGO-besluit (specifieke bepalingen inzake de
financiële bijstand uit hoofde van het 11e EOF) adviseren over ontwerpprogrammeringsdocumenten en eventuele wijzigingen daarvan en de
financieringsbesluiten voor de tenuitvoerlegging van hoofdstuk 3. Het
comité oefent ter bevordering van de coherentie, coördinatie en complementariteit toezicht uit op de uitvoering van de programmeringsdocumenten.
In bijlage VI (betreffende de definitie van het begrip «product van
oorsprong» en regelingen voor administratieve samenwerking) van het
concept-LGO besluit wordt de onderzoeksprocedure voorgesteld voor
artikel 10 inzake uitgebreide cumulatie, artikel 16 inzake tijdelijke
derogaties en artikel 63 inzake tijdelijke derogatie van het geregistreerde
exporteur systeem. De Commissie zal worden bijgestaan door een comité
in de zin van artikel 247a EU Verordening nr. 2913/92 en Verordening nr.
182/2011.

1

COM (2011) 837 en 836 Financieringsvoorstel
Europees Ontwikkelingsfonds (2014–2020)

Delegatie: Uit artikel 89 van het concept-LGO besluit vloeit voort dat de
Commissie gedelegeerde handelingen mag vaststellen ter aanvulling van
de bepalingen in het LGO-besluit en ter wijziging van de aanhangsels (o.a.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

2

productlijsten) bij Bijlage VI. Het doel hiervan is het aanpassen van het
besluit en aanhangsels aan technologische ontwikkelingen en veranderde
douanewetgeving. De gedelegeerde handelingen moeten betrekking
hebben op programmeringsprocedures en opvolging, audit, evaluatie,
herziening en uitvoering van programmering en rapportage en financiële
aanpassingen. Uit artikel 90 volgt de procedure voor het vaststellen van
de gelegeerde handelingen. Deze treden alleen in werking indien de Raad
ofwel binnen 2 maanden na notificatie geen bezwaar heeft ingediend
ofwel de Commissie heeft geïnformeerd dat de Raad geen bezwaar zal
indienen tegen deze gedelegeerde handeling.
2. Samenvatting BNC-fiche
De landen en gebieden overzee (hierna «LGO» genoemd) waar het
voorgestelde besluit betrekking op heeft, zijn eilanden in de Atlantische
Oceaan, de Zuidelijke Oceaan, de Noordelijke IJszee, het Caribisch gebied,
de Indische Oceaan en de Stille Oceaan. Het zijn gebieden die banden
hebben met vier lidstaten van de EU: Denemarken, Frankrijk, Nederland
en het Verenigd Koninkrijk. De LGO zijn met de Europese Unie geassocieerd sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Rome in 1958. De
associatie van de LGO met de Unie vloeit voort uit hun constitutionele
relatie met de vier genoemde lidstaten. De met Nederland verbonden LGO
zijn: Aruba, Curaçao en St. Maarten en Bonaire, St. Eustatius en Saba.
Korte inhoud LGO-besluit
Het LGO-besluit geldt voor de periode 2014–2020 en betreft een modernisering van de relatie tussen de EU en de LGO. Het uiteindelijke doel is om
duurzame ontwikkeling van LGO te stimuleren. Genoemde maatregelen
moeten bijdragen aan een sterker concurrentievermogen, verminderde
kwetsbaarheid, betere samenwerking met buurlanden en integratie van
LGO in de regionale en wereldwijde economie.
Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Nederland acht de Commissie op basis van Titel IV VWEU, artikel 203
VWEU, bevoegd de handelingen te verrichten die worden voorgesteld.
Het oordeel over subsidiariteit is positief. Het oordeel over proportionaliteit is in beginsel positief, met de kanttekening dat de gewijzigde
administratieve eisen op handelsgebied, gezien de beperkte capaciteit van
LGO, een extra belasting betekenen.
Implicaties/risico’s/kansen
LGO bevinden zich in een moeilijke positie als gevolg van hun afgelegen
geografische locatie, beperkte capaciteit, schaal en veerkracht. LGO zijn
daarnaast extra kwetsbaar voor grote mondiale problemen zoals
klimaatverandering en economische fluctuaties. Maatregelen in het
LGO-besluit bieden kansen voor LGO om gezamenlijk met de EU, in lijn
met eigen beleidsprioriteiten, hierop actie te ondernemen. Hierbij dient
wel rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken en
beperkte capaciteit van LGO. De handelsparagraaf roept op dit punt
enkele vragen op. Naast verbeteringen in de regels van oorsprong worden
voor bepaalde producten, waar juist LGO belangen bij hebben, beperkingen ingevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

3

Nederlandse positie
Nederland ondersteunt de algemene lijnen van het nieuwe LGO-besluit,
dat voor Nederland van toepassing is op de landen Aruba, Curaçao en
Sint Maarten en de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
Nederland is groot voorstander van een volwassen partnerschap tussen
de EU en LGO, op basis van wederzijdse belangen. Ook de brede aanpak
die de Commissie voorstelt is positief en deze dient in overleg met de
autoriteiten van de LGO in de concrete programma’s te worden uitgewerkt. Nederland zal hierop toezien en zal tegelijkertijd inzetten op een
vereenvoudiging van programmeringsprocedures voor LGO.
De handelsvoorwaarden voor LGO zijn in het nieuwe LGO-besluit deels
verbeterd. Nederland zet wel enkele kanttekeningen bij de uitwerking en
administratieve belasting van de gewijzigde oorsprongsregels op LGO.
Daarnaast heeft Nederland een specifiek bezwaar tegen artikel 47 over de
afhandeling van administratieve fouten, waarin een gelijkwaardig
partnerschap en de vergaande autonomie van LGO niet tot uiting komen.
Nederland wil dat de gevolgen van administratieve fouten van de
zelfstandige landen in het Koninkrijk, Aruba, Curaçao en Sint Maarten, ten
laste komen van de betrokken LGO. Voor de openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba is Nederland wel bereid de verantwoordelijkheid
voor eventuele administratieve fouten te dragen.
Nederland heeft een voorkeur om douane- en oorsprongsregels neer te
leggen in uitvoeringshandelingen.
3. Samenvatting voorstel
Op 16 juli presenteerde de Commissie het nieuwe LGO-besluit. Dit besluit
is tot stand gekomen na consultaties met LGO, lidstaten en de Commissie
en is meer gericht op een wederkerig partnerschap tussen de EU en LGO
dan op klassieke ontwikkelingssamenwerking. Het gaat uit van wederzijdse belangen en gezamenlijke prioriteiten, waarbij rekening wordt
gehouden met de specifieke kenmerken, diversiteit en kwetsbaarheden
van LGO.
De ultieme doelstelling van het LGO-besluit is het stimuleren van
duurzame ontwikkeling. Hiertoe wordt gefocust op drie pijlers, op
economisch-, sociaal- en milieugebied. Nieuw is de aandacht voor
internationale politieke prioriteiten die de afgelopen jaren zijn
opgekomen, zoals klimaatverandering en beheer van natuurlijke
hulpbronnen.
Het LGO-besluit richt zich vooral op de bevordering van het concurrentievermogen en veerkracht, en de vermindering van de kwetsbaarheid van
LGO en het belang van samenwerking van LGO met derde landen.
Prioriteit zal worden gegeven aan samenwerking op gebieden van
wederzijds belang. In het bijzonder op economische diversificatie van
LGO, groene economische groei, duurzaam beheer van natuurlijke
hulpbronnen, aanpassing aan en vermindering van de impact van
klimaatverandering, vermindering van rampenrisico’s, bevordering van
activiteiten op gebied van onderzoek, innovatie en wetenschappelijke
samenwerking en de bevordering van sociale, culturele en economische
uitwisselingen tussen LGO, buurlanden en andere partners. Afspraken op
handelsgebied zijn geactualiseerd in het licht van de veranderde wereldwijde handelspatronen en EU handelsovereenkomsten met derde landen.
De oorsprongsregels zijn in dit kader geënt op de regels die aan de meer
ontwikkelde landen van het Algemeen Preferentieel Stelsel (APS) zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

4

toegekend. Het EU partnerschap met LGO dient tot slot bij te dragen aan
de promotie van EU normen en waarden in de wereld.
Uit de impact assessment van de Commissie volgt dat een aanpassing
van de bestaande LGO relatie nodig is gezien de veranderde politieke
prioriteiten op Europees niveau (Europa 2020) en op internationaal niveau
(zoals rond milieu, klimaatverandering, beheer van natuurlijke
hulpbronnen) sinds vaststelling van het huidige LGO-besluit in 2001. Ook
bestaat de directe noodzaak om het handelsregime te actualiseren,
waardoor LGO kunnen profiteren van betere handelsvoorwaarden.
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
a) Bevoegdheid
Op grond van deel IV van het VWEU heeft de Commissie de bevoegdheid
om de relatie tussen de EU en LGO te regelen. De Unie heeft voor wat
betreft de bepalingen over het handelsregime een exclusieve
bevoegdheid (art. 3 lid 1 sub 2 VWEU).
b) Subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Het subsidiariteitsoordeel is positief. De doelstelling van deze associatie,
het bevorderen van sociale en economische ontwikkeling en nauwe
economische banden tussen de EU en de LGO, kan enkel op EU-niveau
worden vormgegeven. Gezien de complexe en mondiale aard van
uitdagingen waarmee de LGO zich geconfronteerd zien, zoals klimaatverandering, milieu, energie en zeker ook de economische crisis, is een brede
aanpak op EU-niveau vereist. De EU heeft de kritieke massa en capaciteit
om te werken aan oplossingen voor deze uitdagingen en de dialoog
hierop aan te gaan met de LGO-overheden, waar acties van lidstaten
veelal beperkt en gefragmenteerd blijven.
Het handelsregime met LGO valt binnen de exclusieve bevoegdheid van
de EU op gebied van de gemeenschappelijke handelspolitiek, de
subsidiariteit is voor wat betreft dat onderdeel van het besluit een
gegeven.
Het proportionaliteitsoordeel is positief, met de kanttekening dat de
voorgestelde wijzigingen op handelsgebied extra administratieve
belasting betekenen voor de LGO, gezien hun beperkte capaciteit. De
brede doelstellingen vereisen een alomvattend partnerschap, op
verschillende gebieden van samenwerking, bestaande uit een institutioneel kader en handelsovereenkomsten en beginselen voor EU financiële
ondersteuning van LGO. Het voorstel van de Commissie biedt ruimte voor
maatwerk, uitgaande van de uiteenlopende situaties van de LGO.
c) Nederlands oordeel over de voorstellen op het gebied van gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen
Nederland kan zich ten dele vinden in de gedelegeerde handelingen die in
het besluit zijn opgenomen, deze komen de flexibiliteit en efficiëntie bij de
uitvoering door de Commissie ten goede. De doelstelling, inhoud,
strekking en duur van de bevoegdheidsdelegatie zijn in het LGO-besluit
niet voldoende afgebakend. Het is onduidelijk wat er wordt verstaan
onder artikel 89 lid 2 sub c van het besluit. Daarin wordt aangegeven dat
er nadere regels kunnen worden vastgesteld voor de uitvoering van de
financiële correcties bedoeld in artikel 85. Nederland wenst van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

5

Commissie te vernemen wat hier precies onder valt alvorens akkoord te
gaan met de delegatiebepaling op dit onderdeel.
Daarnaast kan de Commissie volgens artikel 89 ook per delegatie
wijzigingen in de douanewetgeving en oorsprongsregels aanbrengen.
Nederland is van mening dat bepalingen die zich op de concrete
uitvoering of specifieke toepassing van het besluit richten niet in
aanmerking komen voor delegatie. Nederland heeft een voorkeur om
douane- en oorsprongsregels neer te leggen in uitvoeringshandelingen.
Of deze voorkeur gerealiseerd kan worden hangt af van de positie die de
Raad zal innemen in de lopende discussie over delegatie in het kader van
de douanewetgeving.
Nederland verwelkomt de voorgestelde uitvoeringshandelingen in Bijlage
VI van het LGO-besluit die via de onderzoeksprocedure worden vastgesteld. De onderzoeksprocedure voorziet in ex ante inspraak door middel
van comités waarin de lidstaten zitting hebben. Daarnaast acht Nederland
het wenselijk dat het 11e EOF-comité via artikel 84 van het LGO-besluit
conform de afspraken die worden neergelegd in het intern akkoord van
het 11e EOF betrokken wordt bij besluiten over de financiële bijstand uit
hoofde van het 11e EOF.
5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
De specifieke fondsen voor LGO komen niet uit de EU-begroting maar uit
het EOF. In het 11e EOF voor de periode 2014–2020, waarover nog
onderhandeld wordt, wordt een bedrag van € 343,4 mln. voorzien voor
LGO, ongeveer hetzelfde bedrag als in het huidige EOF (na inflatiecorrectie). Van dit bedrag is € 5 mln. gereserveerd voor een allocatie aan de
Europese Investeringsbank (EIB) ten bate van rentesubsidies en
technische assistentie. Daarnaast stelt de Commissie voor dat de EIB
€ 100 mln. aan leningen uit eigen middelen zal verstrekken aan LGO, een
forse stijging ten opzichte van de huidige EIB enveloppe van € 30 mln.
Beslissingen over de eigen middelen van de EIB zijn echter enkel aan de
EIB Raad van Bewind voorbehouden, en niet ter besluit van of ter
voorlegging door de Commissie.
De omvang van het 11e EOF zal naar verwachting worden bepaald op het
moment dat over het Meerjarig Financieel Kader (MFK) wordt besloten.
Nederland is voorstander van opname van het EOF in het MFK1.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Bij administratieve fouten loopt Nederland een aansprakelijkheidsrisico,
óók voor de zelfstandige landen binnen het Koninkrijk Aruba, Curaçao en
Sint Maarten. Het risico wordt ingeperkt indien het voorstel wordt
aangepast conform de Nederlandse inzet, waardoor Nederland alleen
voor de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba verantwoordelijk wordt.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Geen.
1

Zie voor de Nederlandse inzet bij de
EOF-onderhandelingen het BNC-fiche inz. EOF,
Kamerstuk 22 112, nr. 1313.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

6

d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
De gewijzigde administratieve eisen op handelsgebied betekenen, gezien
hun beperkte capaciteit, een extra belasting voor LGO. Dit geldt ook voor
de Nederlandse openbare lichamen Bonaire, St. Eustatius en Saba.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
Op basis van het LGO-besluit kan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) controles en verificaties verrichten in de LGO, overeenkomstig verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad, bij marktdeelnemers die direct of indirect EU-middelen ontvangen. Aanpassing van
nationale regelgeving is nodig om OLAF hierop bij te staan.
b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en beschikkingen) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
Het huidige LGO-besluit, daterend van 27 november 2001, loopt af op
31 december 2013. Het nieuwe LGO-besluit treedt vanaf 1 januari 2014 in
werking. Besluitvorming hierover wordt naar verwachting eind 2012 of in
de eerste helft 2013 afgerond, afhankelijk van de positionering van
lidstaten en eventueel noodzakelijke onderhandelingen. Het oordeel over
de haalbaarheid is vooralsnog positief.
c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
De effectiviteit van de EU-LGO samenwerking zal worden gemonitord via
audits en ex-ante, mid-term en ex-post evaluaties.
7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
a) Uitvoerbaarheid
De LGO zijn belast met de uitvoering van het LGO-besluit, in samenwerking met de Commissie. Nederland zal dit nauwlettend volgen. De
voorgestelde wijzigingen op handelsgebied vormen wel een extra
administratieve belasting voor de LGO, gezien hun beperkte capaciteit,
wat van invloed is op de uitvoerbaarheid van het LGO-besluit op
handelsgebied. Daarnaast kan Nederland alleen de verantwoordelijkheid
voor de administratieve fouten van de openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba dragen.
b) Handhaafbaarheid
De voorstellen hebben geen nieuwe consequenties ten opzichte van de
huidige situatie, mits de bepaling inzake de afhandeling van administratieve fouten wordt aangepast zodat Nederland alleen
verantwoordelijk is voor de administratieve fouten van de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Gelieerde lidstaten blijven
verder nauw betrokken bij de uitvoering van de programma’s van de LGO
met de Commissie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

7

8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
De implicaties voor ontwikkelingslanden zijn positief, zeker voor landen
met LGO-status en die dus kunnen profiteren van additionele ondersteuning onder dit besluit. Gezien het belang van regionale samenwerking
met derde landen, kan dit ook positief uitpakken voor ontwikkelingslanden
in de regio. Voor de geavanceerdere LGO is tegelijkertijd een aangepaste
invulling mogelijk binnen het LGO-besluit, afhankelijk van de specifieke
beleidsprioriteiten.
9. Nederlandse positie
Nederland verwelkomt het nieuwe LGO besluit, dat zich meer richt op een
partnerschap en wederzijds belangen dan op klassieke ontwikkelingssamenwerking.
Nederland steunt de brede aanpak die hierin wordt gehanteerd, ter
versterking van LGO in de context van de huidige mondiale uitdagingen.
LGO kunnen zo vrijwillig interne wetgeving op voor hun relevante
terreinen optrekken, met steun van de Commissie. Tegelijkertijd moet de
voorgestelde brede aanpak invulling krijgen in concrete programmatische
voorstellen, rekening houdend met de specifieke kwetsbaarheden van de
LGO. Nederland zal dit nauwlettend volgen.
De actieve houding van de Commissie ten aanzien van het partnerschap,
met name in de samenwerking op goed bestuur, strijd tegen de georganiseerde misdaad, mensenhandel, terrorisme en corruptie, vindt Nederland
positief.
Als onderdeel van een volwaardig partnerschap legt de Commissie meer
verantwoordelijkheid bij de LGO zelf. In dit kader maakt Nederland
bezwaar tegen artikel 47, betreffende de afhandeling van administratieve
fouten, dat de verantwoordelijkheid voor administratieve fouten van LGO
bij de corresponderende lidstaat legt in plaats van bij de LGO zelf. Hieruit
blijkt geen gelijkwaardig partnerschap tussen EU en de autonome LGO.
Nederland is wel bereid om verantwoordelijkheid te dragen voor
eventuele administratieve fouten op de openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius of Saba. Gezien de beperkte capaciteit en de specifieke
kenmerken van LGO is het tegelijkertijd wel van belang om de programmeringsprocedures voor LGO in de uitwerking te vereenvoudigen.
Nederland steunt de nadruk die wordt gelegd op versterking van
concurrentievermogen. Dit is in het bijzonder van belang in de regionale
context, die goed wordt meegenomen in het besluit. In het besluit
ontbreekt echter het thema toerisme, voor de meeste LGO een sector van
cruciaal belang. Uit het besluit zou eveneens meer aandacht moeten
spreken voor de belangrijke regionale «hub»-functie die LGO kunnen
vervullen op kennisgebieden zoals duurzame energie en klimaatverandering. Nederland zal hiervoor aandacht vragen. Het besluit besteedt
terecht aandacht aan economische diversificatie, biodiversiteit en
vergroening van de economie. Nederland is tevreden dat de handelsvoorwaarden voor LGO deels zijn verbeterd. De herziening van de oorsprongsregels heeft echter tot gevolg dat de rechtenvrije toegang tot de EU voor
goederen uit de LGO niet langer overal is gewaarborgd. Nederland zal bij
de Commissie het behoud van deze toegang voor LGO bepleiten.
Nederland is verder van mening dat bepalingen die zich op de concrete
uitvoering of specifieke toepassing van het besluit richten niet in
aanmerking komen voor delegatie. Nederland heeft een voorkeur om
douane- en oorsprongsregels neer te leggen in uitvoeringshandelingen.
Of deze voorkeur gerealiseerd kan worden hangt af van de positie die de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

8

Raad zal innemen in de lopende discussie over delegatie in het kader van
de douanewetgeving.
Het ondersteuningsprogramma voor LGO loopt via het EOF, dat de
voorkeur van Nederland heeft, en niet via structuurfondsen. Uit het
LGO-besluit wordt nu ook duidelijk dat LGO toegang hebben tot alle
horizontale EU fondsen, iets waar Nederland zich in het bijzonder sterk
voor heeft gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1469

9