Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1775
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over het aanleggen van een database met reisgegevens van Nederlanders
(ingezonden 18 maart 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 23 april
2014) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1692
Vraag 1
Herinnert u zich uw toezegging naar aanleiding van de ingetrokken motieSchouw dat u de Kamer voor kerst 2013 per brief nader zou informeren over
uw plannen voor het verzamelen van reisgegevens?1 Waarom heeft de Kamer
nog geen nadere informatie van u ontvangen, terwijl de Europese Commissie
inmiddels wel 50 miljoen euro ter beschikking heeft gesteld aan de lidstaten?2
Wanneer kan de Kamer uw brief wel tegemoet zien?
Antwoord 1
Ja. Het verzenden van de brief duurt – in het kader van de gewenste
zorgvuldigheid met de diverse nationale partners en de internationale
dimensies -langer dan verwacht. Zodra hieraan is voldaan zal ik de brief naar
uw Kamer sturen.
Vraag 2
Klopt het dat de Europese Commissie Nederland reeds geld heeft aangeboden voor het bouwen van een database met reisgegevens? Zo ja, heeft
Nederland de door de Europese Commissie aangeboden gelden voor
uitvoering van de Europese verplichting tot het bouwen van een Passenger
Information Unit reeds geaccepteerd? Wanneer heeft deze acceptatie
plaatsgevonden en ter hoogte van welk bedrag? Is dat bedrag afdoende voor
de door u beoogde activiteiten? Zo nee, hoeveel geld moet worden bijgelegd
voor de ontplooiing van de voorgenomen activiteit en is dit bedrag reeds
ingeboekt in de begroting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie?

1
2

ah-tk-20132014-1775
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Kamerstuk 33 750-VI, nr. 68
Vragen van het lid In ’t Veld (ALDE) van het Europees Parlement d.d. 13 november 2013 inzake
de verzameling van passagiersgegevens in Nederland en financiering door de Commissie
(http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+WQ+E-2013–
012865+0+DOC+XML+V0//NL)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Het klopt dat de Europese Commissie een deel van haar ISEC-fonds
(Programma Prevention of and Fight against Crime) heeft gereserveerd om
Nederland te faciliteren bij de eventuele bouw van een Passenger Information
Unit. Net als 13 andere lidstaten heeft Nederland deze fondsen begin
december 2013 geaccepteerd. Hierbij is met de Europese Commissie expliciet
overeen gekomen dat deze gelden pas benut zullen worden wanneer uw
Kamer instemt met het ontwikkelen van een dergelijke eenheid. Wanneer
instemming van uw Kamer uit blijft, zullen de toegekende gelden, ca. 5,7
miljoen euro, geretourneerd worden.
Conform de ISEC-regeling levert Nederland een eigen bijdrage van 10% en
btw. Deze eigen bijdrage is gereserveerd op de begroting van Veiligheid en
Justitie voor 2014 en 2015 en hiermee is de financiering gedekt.
Vraag 3
Wat is er precies in Europees verband afgesproken en in hoeverre valt uw
plan voor het bouwen van een database met de reisgegevens van Nederlanders binnen de Europese afspraken? In hoeverre is Nederland verplicht tot
het bouwen van een Passenger Information Unit en waar blijkt dat uit?
Wanneer zijn deze afspraken gemaakt en waarom zijn de Tweede Kamer en
het Europees Parlement niet geïnformeerd?
Antwoord 3
Zie beantwoording onder 7.
Vraag 4
Bent u reeds aangevangen met het aanleggen van een Passenger Information
Unit en de door u voorgenomen database? In welk stadium bevindt de aanleg
zich en wanneer bent u voornemens deze database toegankelijk te maken
voor opsporingsdiensten?
Antwoord 4
Nee.
Vraag 5
Waarom beschouwt u systemen voor het verzamelen van passagiersgegevens noodzakelijk, in de wetenschap dat het Europees Parlement het
wetgevingsproces met betrekking tot de richtlijn uitwisseling PNR-gegevens
juist vanwege een gebrek aan bewijs aangaande de noodzaak van dergelijke
systemen heeft stopgezet?3
Antwoord 5
Zie beantwoording onder 7.
Vraag 6
Op welke wijze voorzien de afspraken tussen de lidstaten en de Europese
Commissie in noodzaak, evenredigheid en gegevensbeschermingsgaranties
voor het opzetten van een Europees systeem voor het verzamelen van
persoonsgegevens?
Antwoord 6
Er bestaan geen afspraken tussen de Commissie en de individuele lidstaten
over het opzetten van een Europees systeem voor het verzamelen van
reisgegevens.4
Vraag 3, 5, 7 en 8
Wat is er precies in Europees verband afgesproken en in hoeverre valt uw
plan voor het bouwen van een database met de reisgegevens van Nederlanders binnen de Europese afspraken? In hoeverre is Nederland verplicht tot
3

Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gebruik van persoonsgegevens van passagiers voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en zware criminaliteit (COM (2011) 32)
4
Openbare ISEC-documentatie rond de PNR-call is te vinden op: http://ec.europa.eu/dgs/homeaffairs/financing/fundings/security-and-safeguarding-liberties/prevention-of-and-fight-againstcrime/calls/call-2012/pnr-targeted-call/index_en.htm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

het bouwen van een Passenger Information Unit en waar blijkt dat uit?
Wanneer zijn deze afspraken gemaakt en waarom zijn de Tweede Kamer en
het Europees Parlement niet geïnformeerd?
Waarom beschouwt u systemen voor het verzamelen van passagiersgegevens noodzakelijk, in de wetenschap dat het Europees Parlement het
wetgevingsproces met betrekking tot de richtlijn uitwisseling PNR-gegevens
juist vanwege een gebrek aan bewijs aangaande de noodzaak van dergelijke
systemen heeft stopgezet?5
Beoogt de door u voorgenomen verzameling van reisgegevens van Nederlanders louter terrorismebestrijding? Of bent u voornemens om de reikwijdte te
verbreden naar andere vormen van criminaliteit? Zo ja, op welke wijze en hoe
verhoudt zich dat tot de Europese afspraken die in dit kader gemaakt zijn?
Van wie wilt u precies de reisgegevens verzamelen, welke gegevens wilt u
precies verzamelen, hoe lang gaat u die gegevens bewaren, welke rechten
voorziet u daarbij voor burgers op inzage en verwijdering, welke diensten
krijgen toegang tot de gegevens en in welke mate zullen gegevens geanonimiseerd zijn totdat concrete en wettelijke aanleiding bestaat om gegevens
herleidbaar in te zien?
Antwoord 3, 5, 7 en 8
Er bestaat op dit moment nog geen verplichting voor Europese lidstaten om
een passenger information unit te bouwen. De noodzaak voor het verzamelen
en gebruik van PNR-gegevens heb ik eerder uiteen gezet in – onder meer –
mijn brief aan uw Kamer van 29 februari 2012.6 De call, en daarmee het
nationale traject, volgt de concept PNR-richtlijn die als doel heeft de
bestrijding van zware criminaliteit en terrorisme. In de brief die u van mij
ontvangt ga ik nader inhoudelijk in op het voornemen.
Vraag 8
Van wie wilt u precies de reisgegevens verzamelen, welke gegevens wilt u
precies verzamelen, hoe lang gaat u die gegevens bewaren, welke rechten
voorziet u daarbij voor burgers op inzage en verwijdering, welke diensten
krijgen toegang tot de gegevens en in welke mate zullen gegevens geanonimiseerd zijn totdat concrete en wettelijke aanleiding bestaat om gegevens
herleidbaar in te zien?
Antwoord 8
Zie beantwoording onder 7.
Vraag 9
Heeft de European Data Protection Supervisor zich reeds over de privacyvereisten van een Passenger Information Unit uitgelaten? Zo ja, kunt u de Kamer
een afschrift van het advies van deze Europese privacywaakhond toesturen?
Bent u nog voornemens het College bescherming persoonsgegevens te
raadplegen?
Antwoord 9
Ja, de EDPS en de FRA (Fundamental Rights Agency) worden door de
Europese Commissie nauw betrokken bij het ondersteunen van de lidstaten
die een PIU willen bouwen. Eerder heeft de EDPS advies gegeven inzake het
voorstel van de Europese Commissie van 2 februari 2011 voor een richtlijn
inzake het gebruik van Passenger Name Record gegevens voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en
zware criminaliteit. In dit advies wordt ook ingegaan op de waarborgen voor
een Passenger Information Unit. Het advies is te raadplegen op de website:
www.edps.europa.eu.
Vanzelfsprekend ben ik op nationaal niveau voornemens het CBP nauw te
betrekken bij de ontwikkeling van de wet en de systematiek.

5

Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het gebruik van persoonsgegevens van passagiers voor het voorkomen, opsporen, onderzoeken en vervolgen van terroristische misdrijven en zware criminaliteit (COM (2011) 32)
6
Kamerstukken, vergaderjaar 2011–2012, 32 317 nr. 107.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3