Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1097
Vragen van het lid Straus (VVD) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het niet verlenen van een ontheffing aan
Nederlandse kinderen woonachtig in Duitsland die onderwijs in Nederland
willen volgen (ingezonden 28 oktober 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 12 januari 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat kinderen die de Nederlandse nationaliteit
hebben, maar woonachtig zijn in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen,
geen ontheffing van de Duitse leerplicht meer krijgen om in Nederland hun
onderwijs te volgen?
Antwoord 1
Nee, tot dusver was ik hier niet van de op de hoogte.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het onwenselijk is wanneer kinderen die de Nederlandse nationaliteit hebben en woonachtig zijn in Duitsland, geen ontheffing
krijgen om in Nederland onderwijs te volgen?
Antwoord 2
Ja. Om die reden zijn in 2010 daarover ook afspraken gemaakt met
NordRhein-Westfalen (NRW).
Vraag 3
Kunt u nader ingaan of, en op welke wijze, de houding van de Duitse
deelstaat ingaat tegen de Europese afspraken in het kader van het vrije
verkeer van goederen, diensten en personen?
Antwoord 3
Naar aanleiding van deze vraag heb ik contact opgenomen met de autoriteiten in NRW én met de school waar de concrete aanleiding tot het stellen van
deze vraag speelt.
Rond 10 december heeft de school bericht ontvangen dat de leerplicht van
betrokken leerling(en) toch in Nederland kan worden vervuld en dat dus
alsnog ontheffing wordt verleend. Niet helder is of dit een incidentele
beslissing is, en dat de betrokken decentrale autoriteit van mening blijft dat

ah-tk-20152016-1097
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

de leerplicht eigenlijk in Duitsland moet worden vervuld, óf dat het de
correctie is van een éénmalig gemaakte onjuiste interpretatie van de
geldende afspraken tussen Nederland en NRW.
Ik heb desgevraagd van het Ministerie van Onderwijs van NRW de verzekering gekregen dat er geen sprake is van een wijziging in het beleid. Dat
betekent dat een lokale autoriteit mogelijk structureel of éénmalig de
regelgeving onjuist interpreteert. Ik zal mijn collega van NRW vragen in
overleg te treden met de betrokken lokale autoriteit, om herhaling te
voorkomen.
Vraag 4
Bent u van mening dat de onderwijskwaliteit in Nederland en Duitsland van
hetzelfde niveau is en derhalve een ontheffing van de leerplicht gerechtvaardigd is? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Ja. Reeds in 2010 zijn afspraken gemaakt over de erkenning van diploma’s en
de aansluiting van onderwijstypen bij het wisselen van school tussen
Nederland en Duitsland. Een ontheffing van de leerplicht vanwege het volgen
van onderwijs in Nederland sluit daarbij aan. Zo is een equivalentielijst
opgesteld waarin de twee schoolsystemen van primair en voortgezet
onderwijs in Nederland en NRW met elkaar worden vergeleken.
Vraag 5
In hoeverre acht u het mogelijk dat de Duitse deelstaat geen ontheffing meer
verleent in verband met het krimpend aantal scholieren in de regio? Acht u
een dergelijke protectionistische handelwijze wenselijk? Zijn u andere
motieven bekend waarom deze ontheffingen niet langer verleend worden?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 6
Kunt u inventariseren of, en zo ja in welke omvang, deze problematiek zich
ook bij andere aangrenzende (deel)staten voordoet en kunt u deze informatie
zo spoedig mogelijk delen met de Kamer?
Antwoord 6
Zie het antwoord bij vraag 3.
Vraag 7
Bent u bereid u in te zetten en bij de Duitse autoriteiten kenbaar te maken dat
de Nederlandse overheid de huidige situatie onwenselijk acht en dat er van
het weigeren van een ontheffing van de leerplicht geen sprake kan zijn
wanneer een leerling onderwijs in Nederland wil volgen? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 7
Zie het antwoord bij vraag 3.
Vraag 8
Kunt u de Kamer voor het kerstreces informeren over de uitkomsten van het
overleg met de Duitse autoriteiten?
Antwoord 8
Het doen van navraag en het uitzoeken van deze specifieke casus heeft helaas
meer tijd gevergd. Met de antwoorden die ik uw Kamer nu toezend vertrouw
ik erop u voldoende te hebben geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2