Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 964

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
houdende regels met betrekking tot het
beloningsbeleid van financiële ondernemingen
(Wet beloningsbeleid financiële ondernemingen)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 29 augustus 2014
Inleiding
De regering is de vaste commissie voor Financiën erkentelijk voor de
aandacht die zij aan het onderhavige wetsvoorstel heeft geschonken en
voor de door haar daarover gestelde vragen. Deze vragen worden zoveel
mogelijk beantwoord in de volgorde van het door de commissie uitgebrachte verslag.
Inhoudsopgave
Inleiding, aanleiding en achtergrond, en hoofdlijnen van het
wetsvoorstel
Beheerst beloningsbeleid en publicatieverplichtingen
Bonusplafond
Maximale vertrekvergoeding
Terugvordering en aanpassing van variabele beloningen en
vertrekvergoedingen
Verhouding tot andere regelgeving en Europese en internationale
context
Uitvoering en handhaving
Gevolgen
Consultatie
Inwerkingtreding en overgangsrecht
Artikelsgewijs
Advies Afdeling Advisering van de Raad van State en nader
rapport

Blz.
1
6
9
17
20
21
23
24
27
29
30
35

Inleiding; aanleiding en achtergrond; hoofdlijnen van het
wetsvoorstel
De leden van de VVD-fractie vragen waarom dochterondernemingen die buiten Nederland zijn gevestigd ook vallen onder de
Nederlandse regelgeving voor het beloningsbeleid van financiële

kst-33964-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

1

ondernemingen. De leden van de SP-fractie willen weten hoe de
dochterondernemingen in het buitenland worden gecontroleerd.
Buitenlandse dochterondernemingen van financiële ondernemingen met
zetel in Nederland vallen onder de toepassing van het wetsvoorstel
vanwege de sterke verwevenheid van activiteiten binnen een groep van
ondernemingen die internationaal actief is. Risico’s die voortkomen uit
variabel belonen kunnen zich overal voordoen en verstrekkende gevolgen
hebben voor de stabiliteit van de groep. Daarbij komt dat financiële steun
van de overheid ook is verleend aan financiële ondernemingen die voor
een aanzienlijk deel actief waren in het buitenland. Uiteindelijk worden de
kosten hiervan betaald door de belastingbetaler. Het is daarom van belang
dat ook dochterondernemingen die buiten Nederland zijn gevestigd,
onder de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen.
Op grond van artikel 1:114, eerste lid, is de aan het hoofd van de groep
staande maatschappij (veelal de holding) verantwoordelijk voor naleving
van de wettelijke regels door alle tot de groep behorende ondernemingen.
De toezichthouder die de vergunning heeft verleend aan de financiële
onderneming in de groep houdt toezicht op de groepsmaatschappij die
aan het hoofd van de groep staat. Vanuit dat toezicht kan bijvoorbeeld het
beloningsbeleid van dochterondernemingen door de toezichthouder
worden opgevraagd en indirect ook toezicht worden uitgeoefend op het
beloningsbeleid van de dochterondernemingen. Wanneer een dochteronderneming een financiële onderneming met zetel in Nederland betreft kan
de toezichthouder rechtstreeks toezicht houden op die onderneming en
ook handhavend optreden naar die individuele financiële onderneming
– omdat die onderneming beschikt over een Nederlandse vergunning.
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre sprake is van
verstoring van het nationale en internationale gelijke speelveld
door het voorliggende wetsvoorstel en of dat wetsvoorstel een
extra toetredingsdrempel oplevert voor nieuwe banken die actief
willen worden op de Nederlandse markt. Hiernaast vragen deze
leden naar de positie van bijkantoren die onder de richtlijn
kapitaalvereisten vallen en in Nederland actief zijn. Ook de leden
van de ChristenUnie vragen naar dit laatste punt.
Het kabinet heeft tijdens de onderhandelingen over een Europees
bonusplafond gestreefd naar een gelijk speelveld. Helaas is een bonusplafond dat voldeed aan de Nederlandse eisen niet mogelijk gebleken als
gevolg van de grote verschillen die bestaan tussen lokale arbeidsmarkten
in Europa, en de daarbij horende uiteenlopende beloningsculturen. Het
kabinet constateert dat het ongelijke speelveld dat reeds bestond in
Europa niet zal worden beëindigd door de invoering van een Europees
bonusplafond omdat verschillende lidstaten reeds afwijkende regels
hebben ingevoerd of voornemens zijn dit te doen.
Nederland streeft waar mogelijk naar een gelijk speelveld op de Nederlandse markt. Dit betekent dat ook in Nederland gelegen bijkantoren van
financiële ondernemingen met zetel buiten Nederland zijn onderworpen
aan het bonusplafond van 20%. In het geval van in Nederland gelegen
bijkantoren van banken of beleggingsondernemingen met zetel in een
staat die behoort tot de Europese Economische Ruimte (EER) is echter
geen Nederlands bonusplafond van toepassing. De doelstelling van het
kabinet was om het bonusplafond aan alle bijkantoren in Nederland op te
leggen. Dit is echter niet mogelijk voor bijkantoren van een bank of
beleggingsonderneming met zetel in een EER-staat, waarop de richtlijn
kapitaalvereisten van toepassing is, omdat deze bijkantoren reeds vanuit
de staat van herkomst te maken hebben met het bonusplafond van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

2

richtlijn kapitaalvereisten en Nederland niet bevoegd is ten aanzien van
die bijkantoren aanvullende regels te stellen met betrekking tot het
beloningsbeleid.
Op bijkantoren van banken en beleggingsondernemingen die hun zetel
buiten de EER hebben is de richtlijn kapitaalvereisten niet van toepassing.
Daarom geldt voor die bijkantoren wél het Nederlandse bonusplafond van
20%. Voor bijkantoren van andere typen financiële ondernemingen, zoals
verzekeraars, geldt in alle gevallen een bonusplafond van 20%.
De uitzondering voor bijkantoren van banken (en beleggingsondernemingen) met zetel in een staat die behoort tot de EER kan leiden tot een
ongelijk speelveld met banken (en beleggingsondernemingen) die hun
zetel hebben in Nederland (onder die laatste categorie vallen ook
dochterondernemingen van buitenlandse ondernemingen omdat deze
dochters over een Nederlandse vergunning beschikken). Het kabinet is
bekend met berichten uit de media waarin de suggestie wordt gewekt dat
ondernemingen hun structuur aanpassen om onder de voorliggende
wetgeving uit te komen. Uit die zelfde media blijkt dat die ondernemingen
reeds enige tijd bezig zijn met het aanpassen van hun structuur en dat dit
niet een rechtstreeks gevolg is van de voorliggende wetgeving. Uit
statistieken blijkt niet dat er sprake is van een trend van het omvormen
van dochteronderneming naar bijkantoor.
Het omvormen van een dochteronderneming kan alleen plaatsvinden op
basis van een degelijke onderbouwing. Dit kan bijvoorbeeld niet plaatsvinden op grond van de invoering van het bonusplafond, omdat in dat
geval sprake zou zijn van een sanctioneerbare ontwijkingconstructie.
Daarnaast is een verklaring van geen bezwaar van de toezichthouder
nodig ten aanzien van het beëindigen van de activiteiten van de dochter
voordat activiteiten overgeheveld kunnen worden naar een bijkantoor.
In het algemeen geldt, niet uitsluitend voor de Nederlandse markt, dat
competitieve arbeidsvoorwaarden niet alleen betrekking hebben op
variabele beloningsbestanddelen maar ook in bijvoorbeeld vaste
beloning, trainingsmogelijkheden en carrièreperspectief. Op voorhand kan
daarom niet worden gesteld dat een theoretisch ongelijk speelveld op
onderdelen van het arbeidsvoorwaardenpakket in de praktijk ook nadelige
gevolgen zal hebben voor de concurrentiepositie van Nederlandse
financiële ondernemingen.
De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet overwogen
heeft onderscheid te maken tussen kleine en grote financiële
ondernemingen en of het kabinet heeft overwogen om aan te
sluiten bij de groottetoets zoals die van toepassing is bij de Wet
verduidelijking limitering commissarissen.
Op grond van de Wet van 6 juni 2011 tot wijziging van boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek in verband met de aanpassing van regels over bestuur
en toezicht in naamloze en besloten vennootschappen (Stb. 2011, 275) en
de Wet van 27 september 2012 tot wijziging van boek 2 van het Burgerlijk
Wetboek ter verduidelijking van de artikelen 297a en 297b (Stb. 2012, 440)
kan de benoeming tot bestuurder of commissaris van een «grote»
naamloze vennootschap, besloten vennootschap en stichting geen
doorgang vinden indien de persoon in kwestie reeds een zodanig aantal
commissariaten vervult, dat hij boven een wettelijk maximum uitkomt. Of
een NV, BV of stichting «groot» is, wordt bepaald aan de hand van de
activa, netto-omzet en het aantal personeelsleden van de rechtspersoon.
Deze criteria zijn ontleend aan het jaarrekeningenrecht (artikel 2:397 van
het Burgerlijk Wetboek) tussen «grote» en niet-grote ondernemingen. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

3

maken van een dergelijk onderscheid is niet overwogen bij dit
wetsvoorstel omdat variabele beloningen en de daaruit voortkomende
risico’s zowel bij «grote» als bij middelgrote en kleine financiële ondernemingen kunnen voorkomen. Het wetsvoorstel richt zich daarom op alle
financiële ondernemingen, ongeacht de omvang. Wel is ten aanzien van
de verplichting tot het publiceren van bepaalde gegevens gekozen voor
een proportionele benadering. Daarbij gaat het onder meer om de aard en
omvang de onderneming. Op die manier wordt voorkomen dat bijvoorbeeld kleine financiële ondernemingen onredelijk grote lasten opgelegd
krijgen.
De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet specifieke
voorbeelden kan geven van natuurlijke personen werkzaam onder
verantwoordelijkheid van de financiële onderneming. Zij vragen
zich verder af of het mogelijk is dat deze natuurlijke persoon
onder een buitenlands contract valt en op welke wijze het
kabinet mogelijke ontwijkingsconstructies zoveel mogelijk gaat
voorkomen. Tot slot willen de leden weten of het bonusplafond
van maximaal 100% ook geldt voor natuurlijke personen die
werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid van de moedermaatschappij, maar die zelf nooit buiten Nederland werkzaam zijn.
Voorbeelden van natuurlijke personen werkzaam onder verantwoordelijkheid van de financiële onderneming zijn bestuurders die een opdrachtovereenkomst met de financiële onderneming hebben gesloten, gedetacheerden en uitzendkrachten. Het valt niet uit te sluiten dat deze personen
een overeenkomst hebben gesloten naar buitenlands recht. Dat laat echter
de verplichting van de financiële onderneming, onder wiens verantwoordelijkheid de betreffende natuurlijke personen werkzaam zijn, tot naleving
van de wettelijke bepalingen, onverlet. Ontwijkingsconstructies worden
daardoor zoveel mogelijk tegengegaan.
Indien over een periode van vijf aaneengesloten kalenderjaren ten minste
75% van alle onder de verantwoordelijkheid van de tot een groep
behorende onderneming werkzame natuurlijke personen gedurende ten
minste drie van die vijf jaren in hoofdzaak werkzaam waren buiten
Nederland, bedraagt de variabele beloning van een natuurlijke persoon
werkzaam onder verantwoordelijkheid van de aan het hoofd van die groep
staande groepsmaatschappij ten hoogste 100%. Daarnaast geldt het
bonusplafond van maximaal 100% ook voor natuurlijke personen die
werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid van de moedermaatschappij,
maar die zelf nooit buiten Nederland werkzaam zijn, mits voldaan wordt
aan de voorwaarden van het tweede lid van artikel 1:121. Dat betekent dat
de beloning van deze personen deels of volledig afwijkt van de CAO en
dat ten aanzien van deze categorie personen geldt dat het maximale
bonusplafond gemiddeld 20% moet bedragen.
De leden van de SP-fractie vragen ten aanzien van de uitzondering op het verbod van gegarandeerde bonussen voor eerste
jaarcontracten (welke uitzondering conform de Europese regelgeving is) of het kabinet kan toelichten of een lidstaat een keuze
heeft deze uitzondering in te voeren. De SP-fractie wil verder
weten hoe hoog het kabinet meent dat deze gegarandeerde
bonus mag zijn.
Voor de beloningsparagrafen in de richtlijn kapitaalvereisten geldt dat het
minimumharmonisatie betreft, hetgeen betekent dat lidstaten er voor
kunnen kiezen om de uitzondering ten aanzien van het verbod op
gegarandeerde bonussen niet op te nemen in nationale wetgeving. Het
kabinet meent dat de incidentele en beperkte uitzondering voor gegaran-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

4

deerde variabele beloning zoals voorzien in de richtlijn kapitaalsvereisten,
kan worden gemaakt. Er is sprake van een incidentele beloning nu deze
uitsluitend bij indiensttreding van nieuw personeel kan plaatsvinden.
Verder moet aan strenge vereisten worden voldaan (de financiële
onderneming moet over een gezond en sterk eigen vermogen beschikken
en de gegarandeerde variabele beloning blijft beperkt tot het eerste jaar).
Het kabinet heeft geen grenzen gesteld aan de maximale hoogte van de
deze welkomstvergoedingen. Hier is voor gekozen omdat voor een
gegarandeerde variabele beloning, zoals een welkomstvergoeding, geen,
of zeer beperkte, prestatiecriteria zijn opgenomen in het beloningsbeleid.
Zou dat wel zo zijn, dan zou namelijk sprake zijn van een variabele
beloning, en zou het bonusplafond van toepassing zijn. Gelet op het feit
dat sprake is van een incidentele beloningsvorm, waarvan op zeer
beperkte schaal gebruik wordt gemaakt, acht het kabinet een maximum in
dit geval niet noodzakelijk.
De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet de opvatting
deelt dat advisering van de Afdeling zwaar moet worden meegewogen in het wetgevingsproces. De leden vragen of het kabinet
kan aangeven waarom in dit wetsvoorstel zo vaak wordt
afgeweken van de advisering van de Afdeling.
Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is een
belangrijk onderdeel van het wetgevingsproces. Het advies van de
Afdeling ten aanzien van het wetsvoorstel ziet vooral op de reikwijdte en
onderbouwing van het voorstel. De Afdeling geeft een aantal keer aan dat
de relatie tussen het oogmerk en de reikwijdte (zowel personen als
ondernemingen) onvoldoende blijkt uit de toelichting. Om die reden is de
memorie van toelichting op een aantal onderdelen aangevuld. Op drie
punten is het wetsvoorstel naar aanleiding van het advies van de Afdeling
aangepast. Ten eerste is de bevoegdheid om regels te stellen ten aanzien
van de conversie van de variabele beloning naar de vaste beloning
geschrapt. Ten tweede is de maximering van de vertrekvergoeding
aangepast naar een maximum gelijk aan één jaar vaste beloning voor
dagelijks beleidsbepalers. Ten derde is op advies van de Afdeling
overgangsrecht voor bestaande contracten opgenomen ten aanzien van
de maximering van de vertrekvergoeding. Daarnaast is naar aanleiding
van het advies op verschillende punten, conform het advies, de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel aangevuld. Zoals ook aangegeven in
het nader rapport is op een beperkt aantal punten het advies niet gevolgd.
De leden van de CDA-fractie vragen verder waarom het
wetsvoorstel alleen op de financiële sector van toepassing is. De
leden begrijpen de overweging dat oorzaken van de financiële
crisis liggen in de financiële sector, maar vinden dat dit niet de
enige overweging kan zijn.
In de afgelopen jaren is gebleken dat verschillende zaken zijn misgegaan
in de financiële sector. Perverse prikkels die kunnen uitgaan van variabel
belonen hebben daaraan bijgedragen. Deze prikkels kunnen in de
financiële sector meer dan in andere sectoren leiden tot het nemen van
grote risico’s die zich snel kunnen voltrekken. Als gevolg hiervan heeft de
financiële sector de afgelopen jaren sterk geleund op steun van de
samenleving. Ook de delen van de sector die zelf geen steun hebben
genoten hebben indirect van de verleende steun geprofiteerd. Uiteindelijk
worden de kosten hiervan betaald door de belastingbetaler. Dit maakt de
financiële sector anders dan andere sectoren. Om die reden dienen de
maatregelen met betrekking tot beloningsbeleid te worden gericht op de
financiële sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

5

De leden van de D66-fractie vragen of het doel van het kabinet is
om een beheerste beloningsstructuur te realiseren, of alleen om
een verschuiving van hoge bonussen naar hoge salarissen te laten
plaatsvinden.
Het belangrijkste doel van het wetsvoorstel is het voorkomen en
bestrijden van risico’s die voortkomen uit perverse beloningsprikkels. Het
gaat dan onder meer om prikkels die aanleiding kunnen geven tot het
nemen van ongewenste en onverantwoorde risico’s en prikkels die ertoe
kunnen leiden dat het klantbelang niet centraal wordt gesteld. Zoals bij de
beantwoording van de vragen over de verhoging van het vaste salaris van
het senior management van ABN AMRO is aangegeven, richt het
wetsvoorstel zich niet op de hoogte van vaste beloningen.1 Hoge vaste
beloningen, hoewel maatschappelijk omstreden, brengen in beginsel
geen perverse prikkel met zich mee. Er is geen sprake van het omzeilen
van het wetsvoorstel als variabele beloningen anticiperend op het
wetsvoorstel worden verlaagd en vaste beloningen stijgen ter compensatie. Het is evident dat de sector hier prudent mee moet omgaan, mede
gelet op het feit dat lonen in de Nederlandse financiële sector reeds
relatief hoog liggen en ten opzichte van andere landen. Nederlandse
banken moeten waken voor aantasting van hun concurrentiepositie door
een te hoog kostenniveau. Het is aan de financiële onderneming om de
hoogte en reikwijdte van eventuele compenserende verhoging van de
vaste beloning vast te stellen en daarover transparantie te betrachten naar
de samenleving.
De leden van de fractie van de ChristenUnie menen dat de exacte
reikwijdte van het voorstel niet vast te stellen is met betrekking
tot andere ondernemingen waarmee de financiële onderneming in
een groep is verbonden indien de hoofdactiviteiten van de groep
niet bestaan uit het aanbieden van financiële producten, het
verlenen van financiële diensten, het verlenen van beleggingsdiensten of het verrichten van beleggingsactiviteiten. De leden
vragen hoe wordt nagegaan of het veronderstelde maatwerk
mogelijk is en tegelijkertijd de beoogde reikwijdte van het
wetsvoorstel behaald wordt.
Wanneer sprake is van een groep waarvan de groepsmaatschappij haar
zetel heeft in Nederland is het wetsvoorstel van toepassing op de gehele
groep. Die uitbreiding tot de hele groep geldt niet als de hoofdactiviteiten
van de groep niet bestaan uit activiteiten binnen de financiële sector.
Hiertoe dient, in de eerste plaats door de onderneming en desgewenst in
samenspraak met de toezichthouder, te worden nagegaan wat de
hoofdactiviteiten zijn van de groep. Hoofdactiviteiten zijn de belangrijkste
activiteiten van de groep, de activiteiten waarop de groep in beginsel
gericht is. Wanneer bijvoorbeeld één financiële onderneming onderdeel is
van een concern dat zich hoofdzakelijk binnen de levensmiddelensector of
een andere sector dan de financiële sector begeeft, is artikel 1:114 niet van
toepassing. Gelet op het voorgaande kan afdoende worden vastgesteld of
ondernemingen die deel uitmaken van een groep waarvan ook een
financiële onderneming deel uitmaakt, onder de reikwijdte van het
wetsvoorstel vallen of niet.
Beheerst beloningsbeleid en publicatieverplichtingen
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er nu extra wettelijke verplichtingen opgelegd worden, gelet op de stappen die de
1

FM/2014/1027 U, Beantwoording van vragen over de verhoging van het vaste salaris van het
senior management van ABN AMRO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

6

sector al heeft gezet op dit vlak. Daarnaast vragen de leden
waarom publicatieverplichtingen in het wetsvoorstel zijn
opgenomen, terwijl het Burgerlijk Wetboek, CRD IV en de code
Frijns al publicatieverplichtingen bevatten.
De financiële sector heeft de afgelopen jaren stappen genomen om
variabel belonen te beperken, maar deze zijn naar de mening van het
kabinet onvoldoende. Excessieve beloningen zijn weliswaar afgenomen
maar komen nog steeds voor. Een wettelijke regeling is daarom geboden.
In het BW zijn afzonderlijke bepalingen opgenomen voor de jaarrekening
van banken en verzekeraars, maar niet voor die van andere financiële
ondernemingen. De Nederlandse corporate governance code is niet van
toepassing op alle financiële ondernemingen (alleen op financiële
ondernemingen waarvan de aandelen zijn toegelaten tot de handel op een
gereglementeerde markt). In de richtlijn kapitaalvereisten (CRD 4) heeft
een aanscherping plaatsgevonden van de bestaande beloningsregels. Zo
zijn striktere publicatieverplichtingen geïntroduceerd. Dit is een positieve
ontwikkeling. De richtlijn kapitaalvereisten is echter alleen van toepassing
op banken en beleggingsondernemingen en niet op alle financiële
ondernemingen. Het kabinet vindt het belangrijk dat de hele financiële
sector aan dergelijke strenge normen voldoet. Een brede wettelijke
regeling die een structurele oplossing biedt, de kans op de terugkeer van
oude patronen voorkomt en daarnaast de bestaande lappendeken aan
beloningsregels harmoniseert, is daarom noodzakelijk.
De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet inzicht te geven
in hoe de verhouding tussen vaste en variabele beloning zich de
afgelopen 5 jaar heeft ontwikkeld bij banken die niet in
Nederland zijn gevestigd. De leden vragen om een analyse van
het kabinet op deze ontwikkeling ten opzichte van de ontwikkeling in Nederland en vragen het kabinet of deze op basis van
deze analyse een noodzaak ziet voor de wetgeving in het
wetsvoorstel.
Zoals hiervoor is aangegeven, is het belangrijkste doel van het
wetsvoorstel het voorkomen en bestrijden van ongewenste beloningsprikkels. Het gaat dan onder meer om prikkels die aanleiding kunnen
geven tot het nemen van ongewenste en onverantwoorde risico’s en
prikkels die ertoe kunnen leiden dat het klantbelang niet centraal wordt
gesteld. Het wetsvoorstel richt zich niet op de hoogte van vaste
beloningen. Hoge vaste beloningen, hoewel maatschappelijk omstreden,
brengen in beginsel geen perverse prikkel met zich mee. Er is geen sprake
van het omzeilen van het wetsvoorstel als variabele beloningen anticiperend op het wetsvoorstel worden verlaagd en vaste beloningen stijgen
ter compensatie. In de brief met beantwoording van de vragen over de
verhoging van het vaste salaris van het senior management van ABN
AMRO, heb ik op verzoek van de Tweede Kamer de gegevens van de
ontwikkeling van de vaste en variabele beloning van senior management
bij de individuele grootbanken in Nederland opgevraagd en weergegeven.2 Ik beschik helaas niet over dezelfde soort gegevens van banken
die niet in Nederland zijn gevestigd.
Het is wel van belang dat Nederlandse banken inzetten op efficiënter
werken. Uit data van Roland Berger over 2013 volgt dat de personeelskosten van banken die in Nederland actief zijn gemiddeld 56% van de
totale operationele kosten van de bank uitmaken tegen een gemiddelde
2

FM/2014/1027 U, Beantwoording van vragen over de verhoging van het vaste salaris van het
senior management van ABN AMRO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

7

van 51% over alle EU15-landen.3 Er zijn binnen de EU15-landen geen
landen die een hoger percentage kennen. Daarnaast vormen bij grote
Nederlandse banken de personeelskosten gemiddeld 53% van de totale
operationele kosten, hetgeen dus hoger is dan het Europees gemiddelde.
Verdere kostenbesparingen kunnen een belangrijke rol spelen bij de
verdere versterking van bijvoorbeeld de kapitaalratio’s en kunnen
bijdragen aan een betere concurrentiepositie.
De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet verder naar de
noodzaak van het op dit moment vastleggen van nieuwe regels
voor het beloningsbeleid. Zij vragen waarom wetgeving nu al op
z’n plaats is en niet pas na gebleken tegenwerking vanuit de
sector. De leden willen weten of het kabinet voorafgaand aan het
wetsvoorstel informatie heeft ingewonnen bij financiële ondernemingen en of er bereidheid was om verder te gaan in het
beperken van (bonus-) beloningen via zelfregulering.
Zoals hiervoor al is aangegeven, heeft de financiële sector de afgelopen
jaren stappen genomen om variabel belonen te beperken maar deze zijn
naar de mening van het kabinet onvoldoende. Excessieve beloningen zijn
weliswaar afgenomen maar komen nog steeds voor. Via zelfregulering zijn
normen gesteld, maar deze richten zich uitsluitend op bestuurders. In
recente jaren zijn sommige CAO’s aangepast en is variabel belonen
versoberd of afgeschaft, maar dit geldt niet voor alle CAO’s. Tegelijkertijd
vallen veelal de meest invloedrijke personen binnen een onderneming
niet onder de beloningsafspraken van een CAO.
De financiële sector heeft sinds het ontstaan van de kredietcrisis de
gelegenheid gehad om met betekenisvolle maatregelen te komen die op
een adequate wijze het beloningsbeleid van ondernemingen aan banden
zouden leggen. Het kabinet ziet voldoende aanleiding voor een wettelijke
regeling die een structurele oplossing biedt tegen perverse prikkels, de
kans op de terugkeer van oude patronen voorkomt en daarnaast de
bestaande lappendeken aan beloningsregels harmoniseert. Het
wetsvoorstel is openbaar geconsulteerd, waardoor belanghebbenden, en
derhalve ook financiële ondernemingen, gelegenheid hadden hun
zienswijze op het voorstel te geven. Ook de reacties daarop geven niet het
beeld dat deze wettelijke maatregelen hadden kunnen worden bereikt via
zelfregulering.
De leden van de PVV-fractie willen weten of de bepaling in
artikel 1:120, eerste lid, een verplichting is. Dit lid bepaalt dat
een financiële onderneming waarop artikel 1:117 van toepassing
is in haar jaarverslag een beschrijving op moet nemen van haar
beloningsbeleid, indien zij verplicht is een jaarverslag op te
stellen. De leden willen weten hoe hier op wordt toegezien dat
dit daadwerkelijk wordt nageleefd en wat er gebeurt als een
onderneming dit niet in haar jaarverslag opneemt. De leden van
de PVV-fractie, evenals de leden van de fractie van de
ChristenUnie willen verder weten wat onder een kleine onderneming wordt verstaan.
De plicht voor financiële ondernemingen om in het jaarverslag een
beschrijving op te nemen van het beloningsbeleid is een wettelijke plicht
waaraan in beginsel alle financiële ondernemingen moeten voldoen. Een
uitzondering wordt gemaakt voor kleine financiële ondernemingen. Dit
zijn ondernemingen die op grond van artikel 396 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek geen jaarverslag hoeven op te stellen indien zij
3

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

8

beneden bepaalde drempels blijven ten aanzien van de waarde van de
activa volgens de balans (niet meer dan € 4,4 miljoen), de netto omzet
(niet meer dan € 8,8 miljoen) en/of het gemiddeld aantal werknemers
(minder dan 50). De toezichthouder houdt toezicht op naleving van de
opname van de beschrijving van het beloningsbeleid in het jaarverslag. In
geval van niet-naleving kan de toezichthouder handhaven met gebruikmaking van de reeds bestaande handhavingsbevoegdheden waaronder
het geven van een aanwijzing. Daarnaast wordt in het wetsvoorstel
geregeld dat in geval van overtreding van de publicatieverplichting zoals
bepaalt in artikel 1:120, eerste en tweede lid, een bestuurlijke boete kan
worden opgelegd.
Bonusplafond
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kan onderbouwen dat variabel belonen één van de oorzaken is van de
kredietcrisis.
Er zijn wereldwijd veel aanwijzingen dat variabel belonen heeft bijgedragen aan het ontstaan van de kredietcrisis.4Er was sprake van het te
eenzijdig nastreven van de doelen die gekoppeld waren aan de variabele
beloning. Dit kwam voort uit de hoogte en structuur van variabele
beloningen. Tevens speelde mee dat te beperkte prestatiecriteria werden
gesteld. Dit had tot gevolg had dat onverantwoorde risico’s werden
genomen, risico’s werden doorgeschoven en ten bate van persoonlijk
gewin waardoor relevante andere belangen, zoals het klantbelang, uit het
oog werden verloren.
Om de risico’s die van bovenstaande uitgingen nog verder te beheersen
dan in afgelopen jaren al is gebeurd heeft het wetsvoorstel niet alleen
betrekking op de hoogte van variabele beloningen, maar worden ook
eisen gesteld aan de structuur en prestatiecriteria van variabele
beloningen.
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre het verlagen van
het bonusplafond een extra risico vormt, omdat financiële
ondernemingen in jaren dat opbrengsten plotseling afnemen
geconfronteerd zijn met (hogere) vaste kosten, die niet snel af te
bouwen zijn.
Het kabinet hecht er aan te onderstrepen dat er geen aanwijzingen zijn dat
variabel belonen in de afgelopen jaren op grote schaal is gebruikt in de
financiële sector om loonkosten mee te laten bewegen met economische
ontwikkelingen. Het verhogen van de vaste beloning is een verantwoordelijkheid van ondernemingen zoals ook uitgelegd in de brief van 4 juli
2014.5 Het is aan ondernemingen, mede gelet op de maatschappelijke
aandacht voor beloningen in de financiële sector, om verantwoording af
te leggen over eventuele verhogingen. Evenzo is het de verantwoordelijkheid van ondernemingen om er zorg voor te dragen dat eventuele
verhogingen geen onacceptabele risico’s voor de stabiliteit van de
onderneming met zich meebrengen.
De leden van de VVD-fractie vragen wat het betekent dat «het
bonusplafond in beginsel van toepassing is op de gehele finan4

Bebchuk, L. A. & H. Spamann (2010). Regulating Bankers’ Pay. Georgetown Law Journal 98(2),
p. 247–287 en Fahlenbrach, R. & R. Stulz (2011). Bank CEO incentives and the credit crisis.
Journal of Financial Economics 99(1), p. 11–26.
5
FM/2014/1027 U, Beantwoording van vragen over de verhoging van het vaste salaris van het
senior management van ABN AMRO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

9

ciële sector». De leden vragen waarom is gekozen voor een brede
reikwijdte, en niet is aangesloten bij de Europese richtlijn
kapitaalvereisten. De leden van de SP-fractie vragen waarom
beheerders van beleggingsinstellingen en beheerders van icbe’s
niet onder het bonusplafond vallen. Ook de leden van de
PvdA-fractie vragen naar de uitzondering voor beheerders van
beleggingsinstellingen. De leden van de PVV-fractie vragen om
hoeveel personen het gaat bij deze laatste twee typen ondernemingen en hoe hoog de variabele beloningen zijn.
Het uitgangspunt van het bonusplafond is dat het van toepassing is op
alle financiële ondernemingen. Een aantal typen ondernemingen is
vanwege de effectiviteit van het bonusplafond uitgezonderd. Het gaat
daarbij om twee groepen ondernemingen: ten eerste AIF- en UCITSbeheerders en daarnaast beleggingsondernemingen die voor eigen
rekening en risico handelen. Deze ondernemingen hebben ten opzichte
van andere ondernemingen in de financiële sector een beperkte binding
met Nederland. Dit betekent dat het opleggen van een bonusplafond voor
deze ondernemingen niet effectief zou zijn: ondernemingen vertrekken
waardoor zij niet langer onder Nederlands toezicht staan en er is geen
bonusplafond op hen van toepassing. Voor het kabinet is gelet daarop de
meest optimale uitkomst te voorkomen dat deze ondernemingen
vertrekken, waardoor zij onder Nederlands toezicht blijven staan en de
overige strenge beloningsregels (zoals de bepaling over de maximale
vertrekvergoeding en de regels over terugvordering en aanpassing van
variabele beloningen) op hen van toepassing zullen zijn. Hoewel uit
informatie van de Dutch Fund and Asset Management Association blijkt
dat ongeveer 6000 mensen direct in de vermogensbeheersector werken,
beschikt het kabinet helaas niet over exacte data met betrekking tot het
aantal medewerkers van deze ondernemingen, of over de wijze waarop
variabel belonen bij deze ondernemingen is vormgegeven.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom dochterondernemingen in het buitenland van een financiële onderneming met de
hoofdvestiging in Nederland niet uitgesloten kunnen worden van
het bonusplafond en vallen onder de regelgeving in het land waar
de dochteronderneming is gevestigd. Ook de leden van de
SP-fractie vragen waarom het kabinet een ander bonusplafond
voorstelt voor personen die overwegend in het buitenland
werken. Daarnaast vragen deze leden wie het toezicht uit zal
oefenen op de toepassing van de hogere plafonds. Ook vragen
deze leden of de regels omzeild kunnen worden door bijvoorbeeld
buitenlands recht op arbeidsovereenkomsten van toepassing te
verklaren.
Gelet op de sterke verwevenheid van activiteiten binnen een groep van
ondernemingen die internationaal actief is, is er voor gekozen om het
bonusplafond op de gehele groep toe te passen. Risico’s voortkomende
uit variabel belonen kunnen zich overal voordoen en verstrekkende
gevolgen hebben voor de stabiliteit van de groep. Hiermee wordt
aangesloten bij het groepstoepassingsbeginsel uit de richtlijn kapitaalvereisten. Gelet op de verschillen die bestaan tussen de Nederlandse
arbeidsmarkt en arbeidsmarkten in andere staten, bestaat de mogelijkheid
om binnen een groep verschillende bonusplafonds toe te passen.
Wanneer een medewerker het grootste deel van zijn tijd in het buitenland
werkzaam is, dan bestaat de mogelijkheid om aan deze medewerker in
beginsel een maximale variabele beloning van 100% toe te kennen.
Onder voorwaarden bestaat, voor medewerkers die buiten de EER
werkzaam zijn, de mogelijkheid tot toekenning van een variabele beloning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

10

van 200%. In het geval dat de onderneming kiest voor het percentage van
200% dient de onderneming onder meer bij de toezichthouder een met
redenen omklede motivering voor het toepassen van het hogere plafond
in te dienen. De betrokken toezichthouder is de toezichthouder die op
basis van de wetgeving als meest betrokken toezichthouder kwalificeert.
In alle gevallen gaat het om één van de twee financiële toezichthouders;
de Autoriteit Financiële Markten, dan wel de Nederlandsche Bank.
Het is niet mogelijk om de bonusplafonds te omzeilen door buitenlands
recht op een arbeidsovereenkomst van toepassing te verklaren. Het
wetsvoorstel richt zich op alle personen die onder verantwoordelijkheid
van een financiële onderneming werkzaam zijn. Het recht dat een
overeenkomst beheerst is bij de toepassing van het bonusplafond niet van
belang omdat de norm zich in de eerste plaats op de onderneming richt.
Het is mogelijk dat in specifieke gevallen de normen van het wetsvoorstel
conflicteren met regels die gelden in een andere staat. In dat geval gaat
het lokale recht voor. Concrete casussen zijn het kabinet op dit moment
niet bekend.
Ook vragen de leden van de VVD-fractie waarom voor personen
die overwegend werkzaam zijn buiten Nederland niet in alle
gevallen de mogelijkheid wordt geboden om een hogere
maximale variabele beloning te hanteren die aansluit bij de
Europese regelgeving.
Het kabinet is van mening dat het Europese bonusplafond, gelet op de
beloningsstructuren in de Nederlandse financiële sector, niet ambitieus
genoeg is. Om die reden heeft Nederland er voor gekozen om gebruik te
maken van de mogelijkheid om lagere plafonds in te stellen dan
opgenomen in de Europese richtlijn kapitaalvereisten (en deze ook breder
toe te passen). Bij het opstellen van het nationale bonusplafond is ingezet
op een versobering van de variabele beloning en tegelijkertijd rekening
gehouden met de verschillen die bestaan tussen lokale arbeidsmarkten.
Daarom bestaat voor medewerkers die in hoofdzaak buiten Nederland
werkzaam zijn de mogelijkheid om een variabele beloning te ontvangen
die gelijk staat aan 100% vaste beloning op jaarbasis, conform de richtlijn
kapitaalvereisten. Buiten de EER bestaat de mogelijkheid, onder
voorwaarden, om aan medewerkers een maximale variabele beloning ter
hoogte van 200% toe te kennen. Deze benadering leidt in bijvoorbeeld de
Londense City en Azië tot een versobering van de variabele beloning,
maar biedt Nederlandse ondernemingen wel de mogelijkheid om
concurrerend te blijven op deze lokale arbeidsmarkten.
De leden van de VVD-fractie vragen tevens waarom voor een
groep die hoofdzakelijk in het buitenland actief is en haar zetel in
Nederland heeft het bonusplafond voor de gehele groep geldt, en
niet uitsluitend voor de onderdelen die in Nederland gevestigd
zijn. Deze leden vragen welke gevolgen dit heeft voor het
vestigingsklimaat van Nederland voor dit type bedrijven.
In het genoemde geval zijn de beloningsregels van het wetsvoorstel op de
gehele groep van toepassing wanneer sprake is van één of meerdere
financiële ondernemingen met zetel in Nederland. Zoals hierboven
beschreven kunnen perverse prikkels die uit kunnen gaan van variabele
beloningen gevolgen hebben voor de gehele groep. Het kabinet hecht er
aan te onderstrepen dat in het verleden steun is verleend aan groepen die
hoofdzakelijk actief waren in het buitenland.
De leden van de fractie van de VVD vragen het kabinet een aantal
concrete casussen te geven hoe de voorliggende wetgeving in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

11

praktijk uitwerkt. De leden noemen ter illustratie enkele ondernemingen. Ook de leden van de fractie van de SP vragen naar de
praktische uitwerking van de wetgeving.
De exacte uitwerking van de voorliggende wetgeving hangt van verschillende factoren af. Onder meer hoe de onderneming is gestructureerd en
welke keuzes de onderneming maakt met betrekking tot het daadwerkelijk
gebruikmaken van de mogelijkheden voor maatwerk die het wetsvoorstel
biedt. Hieronder zijn daarom enkele voorbeeldsituaties beschreven die
aansluiten bij de door de leden beschreven ondernemingen. Het gaat
daarbij specifiek om ondernemingen die ook buiten Nederland actief zijn.
Een groep van ondernemingen met hoofdzetel in Nederland en activiteiten binnen en buiten Nederland
De voorliggende wetgeving is van toepassing op een groep waarvan de
onderneming die aan het hoofd van de groep staat haar zetel in
Nederland heeft én welke beschikt over ten minste één financiële
onderneming met zetel in Nederland. In dat geval is de groepsmaatschappij die aan het hoofd van de groep staat verantwoordelijk voor de
toepassing van de voorliggende wetgeving op de gehele groep.
Verschillende bonusplafonds kunnen op die ondernemingen van
toepassing zijn. De exacte uitvoering hangt af van de structuur van de
onderneming en keuzes die de onderneming maakt met betrekking tot de
toepassing van het bonusplafond. Hieronder wordt het maximale aantal
bonusplafonds dat kan bestaan in een groep opgesomd:
• 20% in Nederland;
• gemiddeld 20% voor niet CAO-personeel;
• 100% buiten Nederland (wanneer een persoon in hoofdzaak in het
buitenland werkzaam is);
• 200% buiten de EER (wanneer een persoon in hoofdzaak buiten de EER
werkzaam is);
• 100% voor de aan het hoofd van de groep staande groepsmaatschappij wanneer aan verschillende strenge voorwaarden is voldaan;6
• Geen bonusplafond voor AIF- en UCITS-beheerders, alsmede voor
beleggingsondernemingen die voor eigen rekening handelen en niet
over klanten beschikken.
Een buitenlandse onderneming die actief is binnen Nederland
Ten aanzien van buitenlandse ondernemingen richt de wetgeving zich
uitsluitend op de activiteiten die worden ontplooid vanuit een in
Nederland gelegen bijkantoor. De motivatie hiervoor is in de eerste plaats
gelegen in bescherming van Nederlandse klanten. In beginsel maakt het
daarbij niet uit of sprake is van een bijkantoor in Nederland of van een
dochteronderneming in Nederland – in het laatste geval is volgens de
wettelijke systematiek overigens sprake van een Nederlandse
onderneming.
De leden van de PvdA-fractie vragen naar de regels die gelden
voor personen die binnen Nederland werkzaam zijn en die
beloningsafspraken zijn overeengekomen die deels of volledig
van de cao afwijken. Tevens vragen de leden naar de omvang van
de groep en eventueel ontwijkingsgedrag. Ook vragen deze leden
of het mogelijk is in een groep van tien personen negen personen
op 0% variabele beloning worden gehouden, zodat aan de tiende
6

Over een periode van vijf aaneengesloten kalenderjaren moet 75% van het totale personeelsbestand ten minste drie van die vijf jaar in hoofdzaak werkzaam zijn geweest buiten Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

12

persoon een variabele beloning van 200% kan worden toegekend.
Ook de leden van de fracties van de SP en ChristenUnie vragen
hier naar.
Ten aanzien van personen waarvan de beloning deels of volledig afwijkt
van de CAO bestaat de mogelijkheid voor ondernemingen om een
bonusplafond van gemiddeld 20% te hanteren (voor huidige en toekomstige werknemers). Dit biedt de mogelijkheid om specifieke individuele
medewerkers die buitengewoon presteren een hogere variabele beloning
dan 20% toe te kennen, maar niet hoger dan 100% – het door de leden
beschreven voorbeeld waarbij een variabele beloning wordt toegekend
van 200% is dan ook niet mogelijk. Gemiddeld mag de variabele beloning
onder deze medewerkers niet hoger zijn dan 20%, wat betekent dat andere
personen een variabele beloning ontvangen die lager dan 20% ligt. Over
de gehele linie zal daarmee altijd sprake zijn van een versobering. Ten
behoeve van de berekening van de administratieve lasten is er vanuit
gegaan dat ongeveer 27.500 personen beloningsafspraken zijn overeengekomen die in strijd zijn met de voorliggende regelgeving.
In het wetsvoorstel is een bepaling opgenomen die onderstreept dat het
voor ondernemingen verboden is om constructies te treffen die het
ontwijken van de regels van het wetsvoorstel mogelijk kunnen maken. In
de memorie van toelichting is, in de artikelsgewijze toelichting, als
voorbeeld van een dergelijke ontwijkingsconstructie genoemd het
aanvullen van de niet CAO-groep met als effect dat hogere variabele
beloningen aan individuele medewerkers kunnen worden toegekend.
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke wijze wordt
gehandhaafd dat zzp-ers en andere ingehuurde krachten in hun
opdrachtformulering de facto niet toch hogere variabele
beloningen kunnen ontvangen.
In het wetsvoorstel is opgenomen dat het bonusplafond niet alleen van
toepassing is op reguliere werknemers, maar op elke persoon die onder
verantwoordelijkheid van de onderneming werkzaamheden verricht. Dit
betekent dat ook ingehuurde krachten (zoals zzp-ers) onder het bonusplafond vallen. Afspraken die afwijken van de normen in het wetsvoorstel
zijn niet toegestaan.
De leden van de fractie van de PvdA vragen daarnaast naar de
mogelijkheid om incidenteel een hogere variabele beloning toe te
kennen tot behoud van een specifiek persoon voor de onderneming. Zij vragen of deze uitzondering in de praktijk niet tot
regel kan verworden.
Om te voorkomen dat de mogelijkheid om zogenaamde incidentele
retentiebeloningen toe te kennen verwordt tot standaard is de toekenning
van dergelijke variabele beloningen aan strikte voorwaarden gebonden. In
de eerste plaats dient sprake te zijn van een duurzame organisatiewijziging van de onderneming (bijvoorbeeld een fusie of overname). Ten
tweede dient de motivatie voor de toekenning van de variabele beloning
door de onderneming ingegeven te zijn door de wens tot behoud van de
betrokken persoon. Daarnaast mag de totale variabele beloning die een
persoon in een jaar ontvangt niet hoger zijn dan de maxima conform de
richtlijn kapitaalvereisten (100% en, wanneer de onderneming hier voor
heeft gekozen, 200%. Ten slotte is de toekenning uitsluitend mogelijk na
toestemming van de toezichthouder.
De leden van de PvdA-fractie vragen of het gewenst en noodzakelijk is enige grip te houden op de stijging van de vaste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

13

beloning. De leden wijzen hierbij op de passage uit de memorie
van toelichting waarin opgenomen is dat «compensatie een
gepaste omvang zal hebben, waarbij door de onderneming acht
wordt geslagen op de uitdagingen waar de sector voor staat, de
reeds hoge beloningen binnen de financiële sector in vergelijking
tot andere sectoren en de maatschappelijke context rond het
beloningsbeleid in de financiële sector». De leden vragen wat
hierbij onder «gepast» wordt verstaan en hoe door het kabinet
geborgd wordt dat een eventuele compensatie ook daadwerkelijk
gepast is. Ook de leden van de SP-, CDA- en PVV-fractie vragen
hiernaar.
Het wetsvoorstel richt zich op beloningen die een perverse prikkel met
zich mee kunnen brengen, waaruit risico’s voortkomen en die het belang
van klanten en ondernemingen kan schaden. Dit risico is doorgaans niet
aanwezig bij vaste beloningen. Het is om die reden onjuist om te stellen
dat sprake zou zijn van het omzeilen van het bonusplafond wanneer vaste
beloningen worden verhoogd.
Om grenzen te kunnen stellen aan eventuele compensatie was in het
wetsvoorstel een bevoegdheid opgenomen om hier nadere regels over te
kunnen stellen. De Raad van State gaf echter aan dat de loonvorming is
voorbehouden aan sociale partners en dat het enkele feit dat hoge vaste
beloningen kunnen leiden tot maatschappelijke onrust niet voldoende is
voor overheidsingrijpen op dit punt. De bevoegdheid is daarom naar
aanleiding van het advies van de Raad van State geschrapt. Voor een
uitgebreide toelichting op dit punt verwijs ik naar mijn brief van 4 juli
2014.7
In die brief heb ik aan u aangegeven dat lonen in de financiële sector nog
verder versoberd kunnen worden. In mijn beantwoording van vragen van
leden Nijboer en Kerstens heb ik data van Roland Berger opgenomen
waaruit blijkt dat het aandeel van de personeelskosten in de totale
operationele kosten bij Nederlandse banken hoger ligt dan in andere
Europese landen. In de Nederlandse financiële sector kan efficiënter
worden gewerkt. Dit is gunstig voor ondernemingen en draagt bij aan de
stabiliteit van de financiële sector.
De leden van de fractie van de PvdA vragen of het kabinet
nogmaals en uitgebreider in kan gaan op het voorstel (gedaan in
de consultatieronde) om een maximale verhouding tussen de
beloning voor de top van de onderneming ten opzichte van de
minst verdienende collega’s vast te stellen. Daarnaast vragen de
leden welke andere mogelijkheden het kabinet ziet om onverdedigbaar hoge honoreringen tegen te gaan?
Het kabinet heeft in het kader van de onderhandelingen over de Richtlijn
bevordering aandeelhoudersbetrokkenheid aangegeven het belang van
het inzichtelijk maken van de verhouding van de beloning van bestuurders
tot die van werknemers te onderschrijven.8 Deze Richtlijn zal uiteindelijk
worden geïmplementeerd in nationale wetgeving. Het voorliggende
wetsvoorstel richt zich op variabele beloningen, en is ingegeven door de
risico’s die variabele beloningen met zich mee kunnen brengen. Vaste
beloningen brengen deze risico’s doorgaans niet met zich mee. Het
voorstel heeft dan ook geen betrekking op vaste beloningen. Hoge (vaste)
beloningen zijn maatschappelijk echter omstreden, en incidenten met
7

FM/2014/1027 U, Beantwoording van vragen over de verhoging van het vaste salaris van het
senior management van ABN AMRO.
8
Kamerstukken II, 2013/2014, 22 112, nr. 1866.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

14

hoge beloningen vormen de voornaamste aanleiding voor een daling van
het vertrouwen dat klanten hebben in de financiële sector. Mede om die
redenen is het van belang dat financiële ondernemingen prudent met
beloningen en eventuele compenserende maatregelen omspringen. Het is
aan de ondernemingen om hier verantwoording naar de samenleving
over af te leggen.
De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet in kan gaan
op de claim van enkele banken dat hoge beloningen nodig zijn
om toptalent te behouden.
Het kabinet kan zich voorstellen dat in individuele gevallen ondernemingen toptalent wil aantrekken of behouden dat niet per se aan de
onderneming is gebonden en ook gemakkelijk elders in Nederland of het
buitenland aan de slag zou kunnen gaan. Het kan voorkomen dat goede
arbeidsvoorwaarden een dergelijk individu over de streep kunnen trekken
bij het nemen van een beslissing over toekomstige werkzaamheden. Het
kabinet heeft wel twijfels of de hoogte van de variabele beloning voor de
betrokkene allesbepalend is. In de praktijk is het namelijk zo dat in het
buitenland de beloningen nu al vaak aanzienlijk hoger liggen dan in
Nederland. Iemand zou, als het degene zuiver om de beloning is te doen,
daar reeds meer kunnen verdienen. Daarnaast wijst het kabinet er op dat
ondernemingen de mogelijkheid wordt geboden om verlies aan variabele
beloning te compenseren, wat in de praktijk zal leiden tot een versobering
van de totale beloning, maar tegelijkertijd een hogere gegarandeerde (en
daarmee waardevollere) beloning. Ten slotte merkt het kabinet op dat een
vertrek van personen uit de Nederlandse financiële sector die gevoelig zijn
voor variabele beloningen past binnen de door het kabinet nagestreefde
gedrags- en cultuurverandering en aansluit bij een nieuw risicobewustzijn
in de financiële sector.
De leden van de SP-fractie verwelkomen het bonusplafond en
vragen hoe het kabinet de effectiviteit van zelfregulering ten
aanzien van beloningsbeleid in de financiële sector beoordeeld.
De bestaande zelfreguleringsnormen met betrekking tot beloningsbeleid
richten zich op een zeer beperkt deel van de personen werkzaam in de
financiële sector, namelijk bestuurders. Hiernaast gelden deze normen
uitsluitend voor banken en verzekeraars. Ten slotte bedraagt het in
zelfregulering opgenomen bonusplafond 100% van de vaste beloning.
Gelet op de doelstelling van het kabinet om een bonusplafond van in
beginsel 20% voor de gehele financiële sector in Nederland in te stellen
zijn de bestaande zelfreguleringsnormen onvoldoende. Tevens wordt met
de voorliggende wetgeving een einde gemaakt aan de situatie waarbij
verschillende typen regels naast elkaar van toepassing konden zijn.
Hiermee wordt sprake van één consistente set aan regels.
De leden van de SP-fractie zouden graag de uitslag van de
gehouden peiling door FNV Finance ontvangen zodat kan worden
gezien om hoeveel medewerkers het gaat en in welke instellingen
deze medewerkers werkzaam zijn.
Van FNV Finance heb ik bijgevoegde uitslag van de peiling onder haar
leden over het beloningsbeleid in de financiële sector ontvangen9. Met
betrekking tot de deelnemers aan de peiling heb ik de volgende informatie
ontvangen:

9

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

15

Totaal gestarte enquêtes:

1.242

Totaal aantal voltooide enquêtes:

693 (55.8%)

Bedrijven met grootst aantal respondenten

Aantal respondenten

ABN Amro

131

ACHMEA

183

Aegon

28

APG

20

ASR

12

DNB

9

Delta Lloyd

25

ING/NN

114

RABO

78

SNS/Reaal

51

De leden van de PVV-fractie vragen in hoeverre het kabinet het
mogelijk en wenselijk acht om de afwijkende plafonds voor
personen die hoofdzakelijk werkzaam zijn in het buitenland te
schrappen.
De Europese regels bieden de mogelijkheid om lagere plafonds in te
stellen dan de maxima opgenomen in de richtlijn kapitaalvereisten.
Hoewel een plafond van 20% voor alle bij Nederlandse ondernemingen
werkzame personen zou bijdragen aan het streven van het kabinet om
perverse prikkels tegen te gaan, acht het kabinet een dergelijke maatregel
niet effectief. Gelet op de verschillen die bestaan tussen de Nederlandse
arbeidsmarkt en arbeidsmarkten in andere landen, zou een dergelijk laag
bonusplafond zeer waarschijnlijk tot gevolg hebben dat buitenlandse
activiteiten van Nederlandse ondernemingen forse schade kunnen
ondervinden doordat zij niet langer mee kunnen concurreren op die
arbeidsmarkten. Om die reden is gekozen voor bonusplafonds die een
versobering met zich meebrengen, strenger zijn dan de Europese regels
en tegelijkertijd rekening houden met de realiteit van beloningsstructuren
in het buitenland. De voorgestelde bonusplafonds gaan op de volgende
punten verder dan de Europese regels:
• De plafonds zijn niet beperkt tot een afgebakende groep personen
(identified staff), maar gelden voor alle personen die werkzaam zijn
onder verantwoordelijkheid van de financiële onderneming.
• De plafonds zijn niet enkel van toepassing op banken en beleggingsondernemingen maar op de gehele financiële sector.
• De plafonds zijn lager dan de Europese regels voorschrijven. In
Nederland bedraagt het plafond 20% en binnen de EER is de maximale
variabele beloning 100% van de vaste beloning, waar de richtlijn
kapitaalvereisten de biedt mogelijkheid tot een bonusplafond van
maximaal 200%.
De leden van de D66-fractie vragen of nader kan worden toegelicht hoe is vastgesteld dat een percentage van 20% maximale
variabele beloning voor werknemers in de financiële sector het
beoogde belang het beste dient en dat dit niet verder gaat dan
noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

16

Voor het percentage van 20% is gekozen omdat dit een dusdanig laag
percentage is wat op zichzelf geen excessieve perverse prikkel met zich
mee kan brengen. Daarnaast biedt dit percentage de mogelijkheid voor
ondernemingen om goed presterende medewerkers extra te belonen. Ten
slotte biedt het in economisch mindere tijden nog enige kostenflexibiliteit.
De leden van de D66-fractie vragen of de reikwijdte niet verder
strekt dan het beoogde doel vereist. Deze leden wijzen op de
mogelijkheid om de personele reikwijdte te beperken tot
personen die het risicoprofiel van de onderneming wezenlijk
kunnen beïnvloeden of die zich rechtstreeks bezighouden met het
verlenen van financiële diensten, zoals ook gedaan is in de
Wijzigingswet financiële markten 2015 waar het de verplichting
tot het afleggen van een eed of belofte betreft. Ook de leden van
de VVD-fractie vragen of de keuze voor een bredere reikwijdte
niet in strijd is met het evenredigheidsbeginsel.
Hoewel beide maatregelen inderdaad het tegengaan van ongewenst
gedrag tot doel hebben acht het kabinet in het geval van beloningsregels
een bredere reikwijdte noodzakelijk. Dit heeft met de doelstelling van de
wetgeving te maken: namelijk het beperken van de risico’s die voortkomen uit variabel belonen en de bescherming van de klant. Dit omvat het
doel van het Europese bonusplafond, dat zijn oorsprong heeft in
regelgeving die zich primair richt op het waarborgen van de stabiliteit van
de onderneming, in casu het beperken van de risico’s. Vanuit die
doelstelling is een beperking tot personen die het risicoprofiel van de
onderneming kunnen beïnvloeden begrijpelijk (deze groep is ook een
aangrijpingspunt geweest bij de uitbreiding van de reikwijdte van de eed).
Deze groep is echter te beperkt waar het gaat om het tegengaan van
perverse prikkels die klanten kunnen benadelen. Een perverse prikkel als
gevolg van variabel belonen kan zich namelijk ook voordoen bij personen
die zich bijvoorbeeld bezighouden met het ontwikkelen van producten of
het adviseren van klanten. Ten slotte constateert het kabinet dat bij een
keuze voor een afgebakende groep personen niet in alle gevallen duidelijk
is of perverse prikkels worden tegengegaan en kan een onbedoeld
neveneffect ontstaan: namelijk dat ondernemingen op zoek gaan naar
manieren om personen buiten de groep te plaatsen om zo alsnog hoge
variabele beloningen toe te kunnen kennen. De eventuele neiging tot
ontwijking van de eed wordt lager ingeschat. Gelet op het bovenstaande
acht het kabinet het voorgestelde bonusplafond de best mogelijk
denkbare maatregel.
Maximale vertrekvergoeding
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er een wettelijke
bepaling moet komen terwijl er al zelfregulering is, waarom de
zelfregulering blijkbaar niet werkt volgens het kabinet en
waarom de wettelijke bepaling verder gaat dan de bestaande
zelfreguleringsnormen waarin voor bestuurders een maximale
vertrekvergoeding van 100–200% is opgenomen.
De overwegingen die ten grondslag liggen aan de maximale variabele
beloning gelden op gelijke wijze voor het maximeren van de vertrekvergoeding. Door het wetsvoorstel worden toekomstige excessieve vertrekvergoedingen voorkomen en wordt verder voorkomen dat na de
inwerkingtreding van het wetsvoorstel excessieve vertrekvergoedingen
worden uitgekeerd om lagere variabele beloningen te compenseren. Op
grond van de bestaande zelfreguleringsnormen was afwijking van die
normen mogelijk gelet op het principe van de codes: «pas toe, of leg uit».
Dat betekende dat zeer hoge vertrekvergoedingen nog steeds konden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

17

voorkomen. Alleen al om die reden was een wettelijke regeling op dit punt
noodzakelijk en gaat het wetsvoorstel verder dan de codes omdat niet van
de wettelijke regeling kan worden afgeweken. Verder is de reikwijdte van
het wetsvoorstel groter nu de regeling ten aanzien de maximale vertrekvergoeding van toepassing is op alle dagelijks beleidsbepalers in plaats
van alleen op bestuurders, zoals in de codes. Ten slotte bedraagt de in
zelfregulering opgenomen maximale vertrekvergoeding 100% van de
vaste beloning, met de mogelijkheid tot 200%. Tevens wordt met de
voorliggende wetgeving een einde gemaakt aan de situatie waarbij
verschillende typen regels naast elkaar van toepassing konden zijn.
Hiermee wordt sprake van één consistente set aan regels.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe en waarom er wordt
afgeweken van de Wet werk en zekerheid.
Op grond van de Wet werk en zekerheid heeft een werknemer bij ontslag
recht op een transitievergoeding van ten hoogste € 75.000 of, wanneer
het jaarsalaris hoger is dan € 75.000, niet meer dan het jaarsalaris. Dit zijn
normbedragen; werkgever en werknemer kunnen een hogere vergoeding
afspreken dan het normbedrag van de transitievergoeding dat de
werkgever wettelijk verschuldigd is. Het wetsvoorstel sluit aan bij de Wet
werk en zekerheid in de zin dat in het wetsvoorstel de vertrekvergoeding
is gemaximeerd op 100% van de vaste beloning per jaar. In tegenstelling
tot de Wet werk en zekerheid kan niet worden afgeweken van dit
maximum. Het tweede verschil tussen de Wet werk en zekerheid en het
onderhavig wetsvoorstel betreft de reikwijdte. De Wet werk en zekerheid
ziet op alle werknemers; het onderhavig wetsvoorstel ziet ten aanzien van
de maximale vertrekvergoeding op de dagelijks beleidsbepalers van de
onderneming. Omdat de dagelijks beleidsbepalers niet per definitie een
werknemer is (een bestuurder kan ook een overeenkomst van opdracht
hebben met de financiële onderneming), is het wetsvoorstel ook van
toepassing op een groep personen (zoals de voornoemde opdrachtnemer)
die niet onder het bereik van de Wet werk en zekerheid vallen.
De leden van de fractie van de VVD vragen waarom de vertrekvergoeding niet wordt uitgezonderd van het onderscheid
vast/variabel.
Alle beloningen kunnen worden onderverdeeld in vaste of variabele
beloning. Wanneer een beloning niet kan worden aangemerkt als vaste
beloning, is sprake van variabele beloning. Een vertrekvergoeding kan
derhalve ook (gedeeltelijk) uit variabele beloning bestaan. Daarbij kunnen
dezelfde ongewenste financiële prikkels bestaan die ten grondslag liggen
aan het invoeren van een maximum variabele beloning (bonusplafond).
Daarnaast wordt door het wetsvoorstel voorkomen dat in de toekomst
excessieve vertrekvergoedingen worden uitgekeerd om lagere variabele
beloningen te compenseren.
De leden van de PvdA vragen waarom het kabinet de voorstellen
omtrent maximering van de hoogte van de vertrekvergoeding
heeft aangepast naar aanleiding van het advies van de Raad van
State. Zij vragen verder waarom het bonusplafond voor iedereen
geldt maar de maximale vertrekvergoeding alleen voor
beleidsbepalers.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft in haar advies
aangegeven dat het wetsvoorstel verder ging dan de transitievergoeding
van de Wet werk en zekerheid. De Afdeling was van mening dat deze
vorm van overheidsingrijpen in private rechtsverhoudingen nadere
onderbouwing behoefde en zo nodig diende te worden aangepast omdat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

18

het wetsvoorstel ook gevolgen zou hebben voor overeenkomsten die met
vakorganisaties zijn gemaakt, zoals sociale plannen. De collectieve
onderhandelingsvrijheid zou daardoor kunnen worden aangetast. De
opmerkingen van de Afdeling zijn aanleiding voor het kabinet geweest om
het voorstel aan te passen. Door de maximale vertrekvergoeding te laten
gelden voor dagelijks beleidsbepalers richt het wetsvoorstel zich op
personen die binnen de onderneming belast zijn met een zekere mate van
publiek gezag. Bovendien wordt hiermee aangesloten bij een bestaand
begrip uit de Wft. Het wetsvoorstel gaat daarmee verder dan de
bestaande codes aangezien de codes uitsluitend op bestuurders zien,
terwijl de codes het bovendien mogelijk laten om af te wijken van
maximering van vertrekvergoedingen in de codes. Voor al het personeel
blijft op grond van het wetsvoorstel gelden dat geen vertrekvergoeding
kan worden uitgekeerd wanneer sprake is van vrijwillig vertrek of ernstig
verwijtbaar handelen of nalaten.
De leden van de SP-fractie vragen wat de juridische mogelijkheden zijn wanneer een vertrekvergoeding wordt uitgekeerd
wanneer deze volgens de wet niet had mogen worden uitgekeerd
zoals bij vrijwillig vertrek, verwijtbaar tekortschieten van een
persoon of falen van de onderneming. De leden vragen verder wie
bepaalt wanneer een persoon verwijtbaar heeft tekortgeschoten
en wat de rol van de raad van bestuur en de raad van commissarissen daarbij is.
Indien een vertrekvergoeding wordt uitgekeerd in strijd met het
wetsvoorstel is deze uitkering op grond van artikel 1:116, derde lid, nietig.
De ontvanger van de vertrekvergoeding moet deze derhalve terugbetalen
aan de financiële onderneming. De financiële onderneming beoordeelt of
sprake is van vrijwillig vertrek, ernstig verwijtbaar handelen of nalaten of
falen van de onderneming. De toezichthouder houdt hierop toezicht. In
geval van niet-naleving kan de toezichthouder handhaven met gebruikmaking van de reeds bestaande handhavingsbevoegdheden. Indien naar
het oordeel van de toezichthouder de financiële onderneming de
vertrekvergoeding ten onrechte niet terugvordert, kan zij een aanwijzing
geven betreffende een door de onderneming te volgen gedragslijn.
De raad van bestuur van een financiële onderneming is op grond van haar
wettelijke taak verantwoordelijk voor de gang van zaken binnen de
onderneming en zal daarom in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor
vaststelling van de vraag of iemand ernstig verwijtbaar heeft gehandeld
en of al dan niet een vertrekvergoeding kan worden uitgekeerd. De raad
van commissarissen houdt toezicht hierop.
De leden van de PVV-fractie vragen wat geregeld is ten aanzien
van personen die de strategie bepalen, nu het wetsvoorstel
slechts geldt voor personen die het dagelijks beleid bepalen.
Verder zouden de leden van de PVV-fractie graag willen weten in
hoeverre het kabinet het mogelijk en wenselijk acht dit plafond
verder te verlagen.
Onder dagelijks beleidsbepalers worden zowel de bestuurders van de
onderneming verstaan als de overige dagelijks beleidsbepalers, personen
die veelal werkzaam zullen zijn in de directe managementlaag onder het
bestuur. Dit zijn de personen die tevens de strategie van de onderneming
bepalen. De bepalingen ten aanzien van de maximale vertrekvergoeding
zijn derhalve op hen van toepassing. Het kabinet acht geen reden voor
verdere verlaging van de vertrekvergoeding nu het wetsvoorstel verder
gaat dan de bestaande codes, die uitsluitend op bestuurders zien, terwijl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

19

het bovendien mogelijk was om af te wijken van de codes. Daarnaast sluit
het wetsvoorstel aan bij de Wet werk en zekerheid.
Terugvordering en aanpassing van variabele beloningen en
vertrekvergoedingen
De leden van de VVD-fractie vragen waarom een verbreding van
de regeling in artikel 2:135, zesde en achtste lid BW nodig is voor
de Wft. Zij vragen waarom de bevoegdheid zoals opgenomen in
het Burgerlijk Wetboek niet voldoende is en waarom nu een
verplichting wordt opgenomen. De leden vragen tevens toe te
lichten hoe is aangesloten bij artikel 94 van de richtlijn
kapitaalsvereisten.
In het Burgerlijk Wetboek is de terugvordering van variabele beloningen
opgenomen als bevoegdheid. Wanneer een dergelijke bevoegdheid wordt
vastgelegd tussen de onderneming en degene die werkt voor de
onderneming, zou het enkele vastleggen naar de mening van het kabinet
onvoldoende zijn ten aanzien van de financiële sector omdat de raad van
commissarissen er in voorkomende gevallen voor kan kiezen om de
bevoegdheid vervolgens niet toe te passen. Het kabinet kiest daarom en
omdat van terugvordering een preventieve werking kan uitgaan voor een
verplichting om dergelijke bevoegdheden toe te passen. De regels ten
aanzien van terugvordering en aanpassing van variabele beloningen zijn
ten eerste verbreed ten opzichte van het Burgerlijk Wetboek in verband
met de implementatie van de richtlijn kapitaalsvereisten. Daarin is
bepaald dat de variabele beloning onderworpen is aan aanpassings- en
terugvorderingsregelingen. Banken en beleggingsondernemingen moeten
procedures hiervoor vastleggen. In die zin is bij de richtlijn kapitaalsvereisten aangesloten. Bovendien geldt dat de richtlijn kapitaalsvereisten
alleen van toepassing is op banken en beleggingsondernemingen en niet
op alle financiële ondernemingen, zoals het wetsvoorstel.
De leden van de VVD-fractie vragen op welke punten de
Wft-regeling wordt aangescherpt. De leden vragen verder waarom
de reikwijdte wordt verbreed tot alle personen werkzaam onder
verantwoordelijkheid van de onderneming en niet beperkt tot
«identified staff».
Ten eerste geldt dat aanscherping heeft plaatsgevonden door de
bevoegdheid tot aanpassing of terugvordering te wijzigen in een
verplichting indien sprake is van in het wetsvoorstel genoemde gevallen,
zoals ernstig verwijtbaar handelen. Ten tweede wordt de reikwijdte
gewijzigd; het wetsvoorstel is niet alleen van toepassing op dagelijks
beleidsbepalers, zoals nu onder de Wft het geval is, maar op alle personen
die werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid van de financiële onderneming. Het kunnen terugvorderen of aanpassen van de variabele
beloning of vertrekvergoeding acht het kabinet noodzakelijk ten aanzien
van de gehele organisatie. Bij het ontbreken van deze reikwijdte blijft de
reële mogelijkheid bestaan dat een situatie zich voordoet waarbij
terugvordering of aanpassing gewenst is, maar dit niet mogelijk is. Het
ontbreken van aanpassings- en terugvorderingsregels in de bedrijfsvoering van een onderneming kan leiden tot een te eenzijdig nastreven
van de doelen die gekoppeld zijn aan de variabele beloning en zo in
extreme gevallen fraude in de hand werken. Een wettelijke plicht tot
aanpassing en terugvordering is daarom een geëigend en effectief
middel, ten opzichte van alle personen werkzaam bij de financiële
onderneming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

20

De leden van de VVD-fractie vragen waarom niet wordt voorzien
in overgangsrecht.
Er zijn verschillende redenen waarom het kabinet heeft niet heeft gekozen
voor overgangsrecht op dit punt. Bij deze keuze is het belang van
voortvarende invoering van de aanpassings- en terugvorderingsregels
afgewogen tegen de betrokken individuele belangen. Ten eerste geldt dat
deze regels al op dagelijks beleidsbepalers van toepassing zijn, zij het in
de vorm van een bevoegdheid tot aanpassing en terugvordering. Ten
tweede is gekeken naar de gevolgen van eventuele uitgestelde werking.
Overgangsrecht zou betekenen dat gedurende de overgangstermijn het
niet mogelijk is om variabele beloningen aan te passen of terug te
vorderen (wanneer voldaan is aan de strenge eisen van de wet). Ten slotte
geldt een beperkte noodzaak voor overgangsrecht. Hier is namelijk sprake
is van een verplichting voor de onderneming, maar bestaat geen directe
noodzaak tot het aanpassen van individuele overeenkomsten (tenzij
daarin is opgenomen dat geen terugvordering of aanpassing kan
plaatsvinden). Het kabinet is van oordeel dat een overgangstermijn in
deze gevallen een verkeerd signaal af geeft naar zowel de sector als de
maatschappij. Het voorgaande heeft er toe geleid dat geen overgangstermijn ten aanzien van de regels over terugvordering en aanpassing is
opgenomen.
Verhouding tot andere regelgeving en Europese en internationale
context
De leden van de fractie van de ChristenUnie en VVD vragen of er
lidstaten zijn die net als Nederland kiezen voor een andere
toepassing van de plafonds dan opgenomen in de richtlijn
kapitaalvereisten. Ook de leden van de D66-fractie vragen hier
naar.
Omdat verschillende lidstaten nog bezig zijn de regels in te vullen beschikt
het kabinet niet over een compleet beeld over de wijze waarop lidstaten
de richtlijn implementeren. Wel is duidelijk dat meerdere lidstaten er voor
kiezen om normen uit de richtlijn kapitaalvereisten strenger toe te passen.
In België is ten aanzien van identified staff een bonusplafond van 50% van
toepassing. Duitsland en Finland hanteren de plafonds uit de richtlijn,
maar passen die toe op al het personeel van de bank of beleggingsonderneming. Daarnaast werken verschillende lidstaten, zoals het Verenigd
Koninkrijk, aan regels die met betrekking tot de structuur van een
variabele beloning verder gaan dan de richtlijn. Het gaat daarbij onder
meer om regels over de verhouding tussen contanten en financiële
instrumenten binnen de variabele beloning.
De leden van de VVD-fractie vragen waar schriftelijk staat
vastgelegd dat de eisen uit een richtlijn ook kunnen gelden voor
personen die niet in de richtlijn worden genoemd. Deze leden
vragen of het kabinet daarover een schriftelijke bevestiging van
de Europese Commissie kan toesturen aan de Tweede Kamer.
Het kabinet beschouwt het grootste gedeelte van de voorliggende
wetgeving als zuiver nationale wetgeving. Een deel van de regels vloeit
voort uit de Europese richtlijn kapitaalvereisten. De Europese regels zijn in
dit geval van toepassing op een beperkte groep aan personen en zeggen
niets over het al dan niet breder toepassen van de Europese normen. In
Europa bestaat daarnaast consensus over het feit dat met betrekking van
de beloningsnormen sprake is van minimumharmonisatie. Het staat een
lidstaat dan ook vrij om zelf in nationale regels normen op te nemen die
strenger zijn en een bredere reikwijdte kennen. Het kabinet ziet daarom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

21

geen aanleiding hiervan schriftelijke bevestiging te vragen bij de Europese
Commissie.
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre sprake is van
redelijke maatregelen en in hoeverre wordt voldaan aan het
evenredigheidsbeginsel. Hierbij wijzen zij op het feit dat perverse
prikkels van variabele beloning ook worden bepaald door de
prestatie-indicatoren waaraan ze zijn gekoppeld en niet alleen
aan de hoogte van de variabele beloning.
Perverse prikkels kunnen worden veroorzaakt door meerdere factoren.
Een belangrijke oorzaak zijn hoge variabele beloningen, deze kunnen
leiden tot het te eenzijdig nastreven van het doel dat aan de variabele
beloning is gekoppeld. Door het verlagen van de hoogte van variabele
beloningen wordt het minder aantrekkelijk om de variabele beloning en
het daaraan gekoppelde doel na te jagen. Het zou echter niet voldoende
zijn om alleen regels te stellen over de hoogte van de variabele beloning.
Zoals de leden van de VVD-fractie aangeven zijn ook prestatiecriteria een
belangrijke factor waar het gaat om perverse prikkels. Om die reden is ook
in het wetsvoorstel opgenomen dat een variabele beloning moet zijn
gebaseerd op verschillende criteria. Het moet daarbij gaan om zowel
financiële (bijvoorbeeld resultaten) als niet financiële criteria (zoals
klanttevredenheid). Door een combinatie van regels over de structuur en
de hoogte van de variabele beloning worden perverse prikkels die uit
kunnen gaan van variabele beloningen op een evenredige manier
verminderd.
De leden van de SP-fractie vragen of is overwogen om reeds bij
de implementatie van de CRD IV richtlijn het bonusplafond van
20 procent toe te passen.
Het kabinet heeft er niet voor gekozen om al bij de implementatie van de
richtlijn kapitaalvereisten het bonusplafond van 20% te implementeren.
De richtlijn ziet namelijk alleen op banken en bepaalde beleggingsondernemingen, en de implementatie van een streng bonusplafond zou hebben
geleid tot een zeer ongelijk speelveld waarbij sommige ondernemingen
een bonusplafond van 20% zouden kennen en andere nog geen bonusplafond. Daarnaast maakt het bonusplafond onderdeel uit van een grotere
set aan regels en ligt het daarom voor de hand alle normen in één keer in
werking te laten treden.
De leden van de CDA-fractie hebben vragen over de houdbaarheid
van het wetsvoorstel in Europees verband. De Afdeling advisering
van de Raad van State heeft hier een aantal kritische vragen over
gesteld, zo zou het wetsvoorstel op gespannen voet kunnen staan
met de principes van vrij verkeer voor personen, diensten en
goederen. De leden vragen of het kabinet het wetsvoorstel ter
toetsing heeft voorgelegd aan Europese juridische instanties.
Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is verwerkt
in het wetsvoorstel. Met name ten aanzien van de Europese context is de
toelichting, in lijn met het advies, op verschillende punten aangevuld. Dit
heeft op de door de leden genoemde punten niet geleid tot inhoudelijke
wijzigingen. Het wetsvoorstel is niet voorgelegd aan Europese (juridische)
instanties.
De leden van de D66-fractie vragen of het kabinet er niet zeker
van is of het Hof van Justitie van de Europese Unie de
«dwingende redenen van algemeen belang» zal onderkennen.
Deze leden vragen of het kabinet een afname van financiële

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

22

ondernemingen met een zetel in een andere lidstaat die actief zijn
op de Nederlandse markt verwacht. Ook de leden van de
VVD-fractie vragen naar de juridische houdbaarheid.
Het kabinet ziet geen redenen om te twijfelen aan de juridische
houdbaarheid van de voorliggende wetgeving. Uiteraard is het
eindoordeel over deze wetgeving aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie. Het kabinet heeft momenteel geen aanwijzingen dat het
aantal buitenlandse onderneming dat actief is op de Nederlandse markt af
zal nemen als direct gevolg van de voorliggende wetgeving.
De leden van de D66-fractie vragen of ten aanzien van
artikel 1:121, vijfde lid, nog andere criteria denkbaar zijn om het
internationale karakter van een onderneming te bepalen.
Daarnaast vragen deze leden naar het aantal ondernemingen dat
voor deze uitzondering kwalificeert.
Het kabinet heeft bij het opstellen van deze uitzondering verschillende
criteria overwogen, waar onder het balanstotaal van de onderneming.
Mede gelet op de lasten voor toezichthouders is gekozen voor personeelsaantal. Dit omdat deze informatie doorgaans in openbare bronnen, zoals
het jaarverslag te controleren is. Naar inschatting van het kabinet zal een
zeer beperkt aantal ondernemingen voor deze uitzondering in aanmerking
komen: één, of enkele.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar het
uitgangspunt bij dit voorstel dat bij conflicterende wetgeving het
lokale recht van een andere staat voorrang heeft boven het
onderhavige wetsvoorstel.
Het kabinet heeft de betreffende passage hierover opgenomen naar
aanleiding van vragen tijdens de consultatie. Op dit moment beschikt het
kabinet niet over aanwijzingen dat er concrete situaties zijn waarbij de
voorliggende wetgeving buitenspel komt te staan door een botsing met
lokale regels in een andere staat.
Uitvoering en handhaving
Hoe en door wie wordt in het buitenland toegezien op
handhaving van het wetsvoorstel, zo vragen de leden van de
fractie van de VVD.
Ten aanzien van buitenlandse activiteiten wordt door de Autoriteit
Financiële Markten of De Nederlandsche Bank toegezien op de naleving
van de normen van de voorliggende wetgeving. Het wetsvoorstel is zo
opgezet dat de verantwoordelijkheid voor de toepassing bij buitenlandse
activiteiten bij een rechtspersoon of vennootschap in Nederland ligt.
Veelal zal sprake zijn van een groep met haar zetel in Nederland, in dat
geval is de groepsmaatschappij die aan het hoofd van de groep staat
verantwoordelijk voor de toepassing van de wetgeving op de gehele
groep (waaronder de buitenlandse activiteiten). De toezichthouder kan via
die groepsmaatschappij informatie opvragen met betrekking tot het
beloningsbeleid van andere onderdelen van de groep.
Deze leden vragen verder in hoeverre de ECB straks bereid is om
bij het Europees bankentoezicht op sommige van de Nederlandse
banken een apart regime te hanteren voor het toezicht als het
gaat om het beloningsbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

23

In verordening 1024/2013 zijn aan de ECB specifieke taken opgedragen
betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op kredietinstellingen. In artikel 4 van deze verordening (betreffende de aan de ECB
opgedragen taken) is in het derde lid bepaald dat de ECB voor het
vervullen van de bij deze verordening opgedragen taken alle toepasselijke
Uniewetgeving toepast en wanneer het daarbij gaat om richtlijnen, de
nationale wetgeving waarbij die richtlijnen zijn omgezet. Omdat het
bonusplafond een invulling is van een expliciete optie die in de richtlijn is
gegeven, zal de ECB dit ook mee moeten nemen in haar toezicht.
De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kan aangeven
wat voor soort sancties kunnen worden opgelegd in termen van
bedragen of maatregelen.
Het niet naleven van de normen van het wetsvoorstel kan onder meer
worden bestraft met boetes en dwangsommen. De boetecategorieën
zullen via het Wijzigingsbesluit Financiële Markten 2015 worden
opgenomen in het Besluit bestuurlijke boetes financiële sector. Ten
aanzien van de algemene normen betreffende het beloningsbeleid is
gekozen voor een boetecategorie 2. Het maximale bedrag in deze
categorie is € 1.000.000. In het geval van specifieke individuele normen is
gekozen voor de hoogste boetecategorie, namelijk categorie 3. Het
maximale bedrag in deze categorie is € 4.000.000.
Waar het niet goed uitvoering geven aan de verplichting om te beschikken
over een beloningsbeleid niet automatisch hoeft te betekenen dat sprake
is van een schending van een individuele norm, is dat bij verkeerde
toepassing van de artikelen 1:121 tot en met 1:128 wel het geval. Om die
reden is voor categorie 3 gekozen voor de normen die zijn opgenomen in
die artikelen. Daarnaast is ten aanzien van artikel 1:116 waarin – kort
gezegd – is opgenomen dat het niet toegestaan is om de normen van het
wetsvoorstel te ontduiken, vanwege de ernst van overtreding van het in
dat artikel bepaalde, gekozen voor boetecategorie 3.
Tabel: Normen uit het wetsvoorstel en bijbehorende boetecategorieën
Artikel

Cat.

1:113
1:114, eerste en tweede lid
1:116
1:117, eerste tot en met derde lid
1:118
1:119
1:120, eerste en tweede lid
1:121, eerste lid
1:122, eerste lid
1:124, eerste lid
1:125, eerste lid en tweede
1:127
1:128, tweede en derde lid

2
2
3
2
2
2
2
3
3
3
3
3
3

Gevolgen
De leden van de VVD-fractie vragen of de wetgeving naast
administratieve lasten en nalevingkosten ook andere gevolgen
kent. Zo vragen zij welke gevolgen het wetsvoorstel heeft voor
de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven in de financiële
sector en het vestigingsklimaat. Ook vragen de leden wat daarbij
acceptabel is voor het kabinet als het gaat om bijvoorbeeld het
verlies van arbeidsplaatsen. Daarnaast hebben de leden van de
CDA-fractie ook enkele zorgen over de gevolgen voor de Nederlandse economie en het investeringsklimaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

24

Het voorstel richt zich op het tegengaan van perverse prikkels die variabel
belonen met zich mee kan brengen. Het kabinet verwacht dat de
wetgeving geen grote gevolgen zal hebben voor de concurrentiepositie
van Nederlandse ondernemingen en het vestigingsklimaat waar het gaat
om concurrentie met buitenlandse ondernemingen. Dit komt onder meer
door de gekozen reikwijdte van het voorstel, en in het bijzonder de
gelaagde structuur van het bonusplafond. De door het kabinet gekozen
benadering heeft een versobering van de variabele beloning tot gevolg,
maar op zo’n wijze dat van grote negatieve effecten voor ondernemingen
geen sprake zal zijn.
Met betrekking tot individuele arbeidsplaatsen verwacht het kabinet
eveneens geen grote gevolgen te zien. Daarbij is het belangrijk om ten
aanzien van individuele personen te beseffen dat zij in veel gevallen nu
reeds meer kunnen verdienen in het buitenland. Met betrekking tot de
totale beloning is dan ook nu reeds geen sprake van een gelijk speelveld.
De leden van de VVD-fractie geven aan dat voor het vestigingsklimaat van (buitenlandse) bedrijven voorspelbaarheid, betrouwbaarheid en logica/redelijkheid als het gaat om wet- en regelgeving van cruciaal belang is. Zij vragen in hoeverre het kabinet
dit nog het geval vindt in Nederland als het gaat om wet- en
regelgeving in de financiële sector, zoals bijvoorbeeld bij het
beloningsbeleid.
In de afgelopen jaren is veel verschillende wet- en regelgeving geïntroduceerd voor de financiële sector. Dit was niet zonder reden. De afgelopen
jaren hebben verschillende ernstige incidenten plaatsgevonden. De
gevolgen hiervan kwamen veelal voor rekening van de klanten van
financiële ondernemingen en de belastingbetaler, en hebben het
vertrouwen van de maatschappij in de financiële sector sterk aangetast.
Het kabinet vindt het belangrijk dat wordt voorkomen dat incidenten uit de
afgelopen jaren zich in de toekomst herhalen. Wet- en regelgeving die zich
richt op het versterken van de financiële sector is daarom gerechtvaardigd.
Een groot deel van wet- en regelgeving vindt haar oorsprong in Europese
regelingen. Daarnaast is ook sprake van zuiver nationale regels. Het
kabinet vindt het belangrijk dat de verschillende regels snel, maar met
oog voor de sector, moeten worden ingevoerd. Voorspelbaarheid,
betrouwbaarheid en redelijkheid zijn daarbij belangrijke voorwaarden. In
het geval van de voorliggende wetgeving is op verschillende momenten
gecommuniceerd over aankomende regelgeving. Onder meer in
november 2013 is, voorafgaande aan openbare consultatie, een Kamerbrief gestuurd waarin de inhoud van het wetsvoorstel uiteen is gezet,
alsmede het tijdspad van het kabinet.10 Daarnaast zijn verschillende
gesprekken met de sector gevoerd waarin deze aspecten ook aan de orde
zijn gekomen.
De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet in te gaan op de
relevante Europese wet- en regelgeving voor de financiële sector
en de verschillen die bestaan tussen de Nederlandse en de
Europese normen.
Ten aanzien van de implementatie van Europese richtlijnen is het staand
kabinetsbeleid dat de Europese regel het uitgangspunt is. In specifieke
situaties is het mogelijk om nationaal strenger te zijn dan de Europese
regel. Een andere handelwijze zou namelijk betekenen dat Nederland zich
10

Kamerstukken II 2013/2014, 32 013, nr. 39.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

25

automatisch neerlegt bij het Europese minimum, wat ongewenste
situaties tot gevolg kan hebben. In bijzondere situaties moet daarom
afgeweken kunnen worden. Dat gebeurt bijvoorbeeld in het geval van het
beloningsbeleid en de leverage ratio voor banken. Bij dergelijke maatregelen wordt uiteraard goed gekeken naar de gevolgen voor de economie
in brede zin, het gaat dan niet alleen om concurrentie binnen de financiële
sector, maar ook om de gevolgen voor klanten, de arbeidsmarkt en andere
sectoren.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe ontwikkelingen als
gevolg van dit wetsvoorstel, maar ook andere wetsvoorstellen
met extra en/of afwijkende Nederlandse regelgeving, worden
gemonitord door het kabinet als het gaat om het vestigingsklimaat, de concurrentiepositie, arbeidsmarkt, etc. van de
financiële sector.
Niet alleen nadat wet- en regelgeving van kracht is geworden, maar ook
tijdens de voorbereiding ervan wordt, met behulp van de expertise van
toezichthouders en brancheorganisaties, zo nauwkeurig mogelijk een
schatting gemaakt van potentiële regeldrukeffecten. Daarnaast heeft
eenieder de mogelijkheid om via de consultatie te reageren op wetsvoorstellen, waarbij het kabinet ook gewezen kan worden op eventuele
gevolgen voor de sector, zoals gevolgen voor het vestigingsklimaat, de
concurrentiepositie of de arbeidsmarkt. De consultatieversie van het
conceptvoorstel Wijzigingswet financiële markten 2015 heeft bijvoorbeeld
met betrekking tot het onderdeel ten aanzien van concernfinancieringsmaatschappijen veel kritische opmerkingen opgeleverd. Dit heeft ertoe
geleid dat het wetsvoorstel, mede met het oog op het Nederlandse
vestigingsklimaat, op dit punt ingrijpend is gewijzigd.
De leden van de VVD-fractie vragen welke signalen (en
geruchten) het kabinet op dit moment bekend is van bedrijven die
de Nederlandse wet- en regelgeving overwegen om het bedrijf, de
holding, het hoofdkantoor of delen daarvan naar elders te
verplaatsen vanwege de Nederlandse wet- en regelgeving.
Daarnaast vragen deze leden in welke mate sprake is van een
verschuiving van activiteiten van Nederland naar financiële
centra elders in Europa.
Het kabinet beschikt niet over informatie, anders dan berichtgeving
hierover in de media, dat sprake is van een mogelijk vertrek van ondernemingen uit Nederland als rechtstreeks gevolg van de invoering van
bepaalde maatregelen. Overigens wordt dit vaak in diezelfde media door
de betrokken ondernemingen ontkend. Uiteraard monitort het kabinet de
ontwikkelingen op dit vlak.
Over de afgelopen jaren is zichtbaar dat het aantal medewerkers in de
financiële sector aan het afnemen is. Zoals algemeen bekend hangt dit
vooral samen met het feit dat het personeelsbestand van deze ondernemingen aan het afnemen is. De indruk van het kabinet is daarom dat van
een verschuiving naar andere financiële centra in het algemeen niet of
nauwelijks sprake is.
De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kan aangeven
welke inspanningen zij verricht om de (soepelere) wetgeving in
de Europese Unie gelijk te trekken met de voorgestelde Nederlandse wetgeving. Daarnaast vraagt zij hoe het kabinet op komt
voor een gelijk speelveld in heel Europa, dat voorkomt dat
bedrijven prikkels hebben om zich niet in Nederland te vestigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

26

Uiteraard heeft het kabinet in Europa ingezet op een strenge benadering
wat betreft de in de richtlijn kapitaalvereisten opgenomen beloningsregels, overeenkomend met de benadering in onderhavig wetsvoorstel.
Helaas was als gevolg van de grote verschillen tussen lokale arbeidsmarkten en beloningsculturen geen strengere uitkomst mogelijk. Zoals
hierboven beschreven zijn verschillende lidstaten strenger dan het
Europese kader. Dit betreft het bonusplafond, maar ook andere
elementen. Binnen Europa is daardoor geen sprake van gelijk speelveld.
Hoewel het kabinet streeft naar een gelijk speelveld binnen Europa is dat
hier niet mogelijk door de grote verschillen tussen lidstaten.
Consultatie
De leden van de VVD-fractie vragen waaruit blijkt dat de lidstaten
de mogelijkheid hebben om regels te stellen voor al het personeel
wanneer een richtlijn alleen regels stelt voor een specifiek deel
van het personeel.
In het algemeen geldt dat wanneer een lidstaat nationale regels in
aanvulling of naast een Europese richtlijn wil invoeren (en die nationale
regels de werkingssfeer van de richtlijn raken) dat niet mag zijn verboden
in die richtlijn. Dit kan expliciet uit een artikel blijken, of impliciet uit
bijvoorbeeld het doel van de richtlijn. In het geval van de richtlijn
kapitaalvereisten is het doel in de eerste plaats het beheersen van risico’s
die de onderneming kunnen schaden. Daartoe hebben de beloningsbeleidbepalingen in die richtlijn in beginsel betrekking op een afgebakende
groep personen.
Met het bovenstaande is echter geen afdoende bescherming geboden van
klanten tegen perverse prikkels die uit kunnen gaan van variabel belonen.
Dat is ook geen doelstelling van de richtlijn. Het wetsvoorstel staat in dat
opzicht ook los van de richtlijn, te meer omdat in de richtlijn niets
nadrukkelijk is geregeld voor personen die niet onder de richtlijn vallen.
Nederland staat hier niet alleen in: Duitsland past het bonusplafond ook
toe op al het personeel.
De leden van de VVD-fractie wijzen op verschillende voorstellen
tot uitzondering die gedaan zijn in de consultatieronde en vragen
waarom die uitzonderingen niet zijn toegepast.
Het kabinet streeft naar een bonusplafond van in beginsel 20%. Gelet op
concurrentie met arbeidsmarkten buiten Nederland gelden buiten
Nederland andere bonusplafonds. Ook in Nederland kan ten aanzien van,
kort gezegd, niet CAO-personeel een afwijkend bonusplafond van
gemiddeld 20% worden toegepast. Ten slotte zijn enkele typen ondernemingen volledig uitgezonderd van het bonusplafond. Het kabinet past
uitzonderingen, of afwijkende bonusplafonds alleen toe indien daar een
noodzaak en rechtvaardiging toe bestaat.
In verschillende consultatiereacties is gevraagd om de bonusplafonds die
van het 20% plafond afwijken uit te breiden. Zo is gevraagd om de
grenzen aan te passen voor toepassing van het plafond van 100% voor
een holdingsmaatschappij waarvan ten minste 75% van het personeel in
het buitenland werkzaam is, in ten minste drie jaar van de vijf afgelopen
jaren. Deze grenzen zijn echter bewust dusdanig hoog gesteld dat alleen
in gevallen waarin de groep vooral activiteiten in het buitenland verricht
gebruik kan worden gemaakt van dit verhoogde plafond. Additionele
grenzen maken deze bepaling moeilijker uitvoerbaar. Het is juist de
bedoeling dat dergelijke uitzonderingen slechts in een beperkt aantal
gevallen gebruikt zullen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

27

Voor beheerders van beleggingsinstellingen en icbe’s en beleggingsondernemingen die uitsluitend voor eigen rekening handelen is een
uitzondering opgenomen. In een aantal consultatiereacties is gevraagd
deze uitzondering uit te breiden. Zo is gevraagd een uitzondering toe te
passen voor beleggingsondernemingen die niet voor eigen rekening
handelen en bewaarders. De uitzondering voor beheerders is opgenomen
omdat toepassing van het bonusplafond voor deze groep naar
verwachting ineffectief zal zijn. Met betrekking tot de overige in de
consultatiereacties genoemde financiële ondernemingen is de
verwachting dat het bonusplafond wel effectief kan worden toegepast.
Daarom wordt geen uitzondering voor deze groepen opgenomen.
De leden van de VVD-fractie vragen op basis waarvan de toezichthouders kunnen optreden tegen een toename van het gebruik van
welkomstvergoedingen.
In het wetsvoorstel is opgenomen dat gegarandeerde variabele
beloningen niet zijn toegestaan. Dergelijke variabele beloningen vereisen
geen tegenprestatie en zijn naar de opvatting van het kabinet onwenselijk.
Een uitzondering is opgenomen voor zogenaamde welkomstvergoedingen. Deze kunnen worden uitgekeerd, maar enkel wanneer voldaan is
aan voorwaarden. Zo mag de beloning alleen betrekking hebben op het
feit dat een persoon voor de onderneming gaat werken, en kan uitkering
alleen plaatsvinden in het eerste dienstjaar. Hiermee wordt aangesloten
bij Europese regelgeving. Deze vereisten beperken de mogelijkheden voor
ondernemingen om gebruik te maken van de mogelijkheid tot uitkering
van deze beloningen.
In algemene zin geldt dat wanneer een onderneming toezichtsregelgeving
schendt de toezichthouders kunnen optreden. In het geval dat bijvoorbeeld welkomstvergoedingen worden uitgekeerd na het eerste dienstjaar
kan als sanctie een dwangsom of boete van de derde categorie worden
opgelegd.
De leden van de fractie van de VVD vragen of overleg heeft
plaatsgevonden met het College bescherming persoonsgegevens
over dit wetsvoorstel. Zij wijzen er op dat in de consultatieronde
is gevraagd naar de privacy van individuele medewerkers in
verband met de publicatieverplichtingen.
Het kabinet heeft bij de vormgeving van de publicatieverplichtingen
zorgvuldig gekeken naar de privacy aspecten die hierbij een rol kunnen
spelen. Daarom is gekozen voor de verplichting tot het publiceren van
informatie die niet tot een individu herleidbaar is. Van verwerking van
persoonsgegevens is dan ook geen sprake. Om die reden heeft geen
overleg plaatsgevonden met het College bescherming persoonsgegevens.
Waarom geldt voor zorgverzekeraars zowel het voorliggende
wetsvoorstel als ook de Wet Normering Topinkomens (WNT)?
Waarom vallen de zorgverzekeraars niet gewoon onder de regels
voor verzekeraars vragen de leden van de VVD-fractie.
De WNT en de voorliggende wetgeving verschillen in doelstelling en
reikwijdte. De WNT stelt maxima aan de hoogte van de vaste beloning en
staat geen variabele beloningen toe. De voorliggende wetgeving heeft
uitsluitend betrekking op de hoogte en structuur van de variabele
beloning. Waar de WNT zich richt op bestuurders en de direct ondergeschikten daarvan heeft de voorliggende wetgeving in beginsel betrekking
op alle personen die onder verantwoordelijkheid van een financiële
onderneming werkzaam zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

28

De leden van de fractie van de PvdA vragen of pensioenbijdragen
van de werkgever niet tot de jaarlijkse beloning worden
gerekend. Daarnaast vragen zij of het hierdoor mogelijk is de
norm over de maximale hoogte van de vertrekvergoeding te
ontwijken door pensioengaten uit het verleden te vullen. Ten
slotte vragen deze leden hoe dit kan worden voorkomen.
Een vertrekvergoeding van een beleidsbepaler kan op basis van het
voorstel niet meer dan één jaar vaste beloning bedragen. Wanneer de
vertrekvergoeding kwalificeert als variabele beloning is onder meer het
bonusplafond van toepassing, en kan het bedrag lager uitvallen. Een
vertrekvergoeding kwalificeert als vaste beloning wanneer de hoogte van
de vertrekvergoeding wordt bepaald aan de hand van een vaste formule
of berekeningsmaatstaf.
In de artikelsgewijze toelichting bij het artikel over de vaste en variabele
beloning wordt ingegaan op pensioenbijdragen. Structurele pensioenbijdragen die door de werkgever worden betaald worden niet meegeteld bij
het bepalen van de hoogte van de vaste beloning (en zijn daarmee niet
van invloed op de hoogte van een vertrekvergoeding of variabele
beloning). Wanneer niet sprake is van een reguliere werknemers
– werkgeversrelatie worden zowel incidentele als reguliere pensioenbijdragen niet meegeteld bij het bepalen van de hoogte van de vaste
beloning. Hiermee wordt eveneens voorkomen dat bijvoorbeeld door
incidentele omvangrijke bijstortingen de mogelijkheid bestaat dat hoge
variabele beloningen of vertrekvergoedingen kunnen worden uitgekeerd.
Incidentele en reguliere pensioenbijdragen blijven wel mogelijk. Een
incidentele pensioenbijdrage kan als variabele beloning kwalificeren
waardoor de eisen met betrekking tot variabele beloningen van
toepassing zijn, zoals het bonusplafond. Wanneer een incidentele
pensioenbijdrage wordt gebruikt om de regels van het wetsvoorstel te
ontduiken is sprake van een sanctioneerbare ontwijkingsconstructie en is
de betreffende rechtshandeling nietig.
De leden van de D66-fractie vragen naar de mogelijke negatieve
effecten van het bonusplafond voor startende ondernemers. Zij
vragen of het kabinet tijdelijke contracten bepleit in plaats van
vast dienstverband als oplossing voor de negatieve neveneffecten
van het wetsvoorstel. Daarnaast vragen deze leden of het kabinet
onderzocht heeft of dit wetsvoorstel extra barrières opwerpt voor
startende ondernemers en nieuwe toetreders in de financiële
sector. Zij wijzen hierbij op een consultatiereactie.
De door de leden genoemde reactie was gericht op een opmerking in de
consultatie dat het wetsvoorstel er toe zou kunnen leiden dat een
startende ondernemer terughoudender zal zijn met het aantrekken van
personeel wanneer deze verplicht zal zijn langlopende verplichtingen aan
te gaan tegen hoge vaste kosten. Het kabinet heeft de gevolgen voor
startende ondernemers meegewogen, maar geconstateerd dat ook daar
variabele beloningen perverse prikkels met zich mee kunnen brengen en
dat de mogelijkheid van tijdelijke contracten ook een mate van flexibiliteit
biedt.
Inwerkingtreding en overgangsrecht
Gevraagd wordt of het kabinet kan aangeven waarom is gekozen
voor overgangsrecht bij artikel 1:121 en waarom de daadwerkelijke inwerkingtreding van het bonusplafond pas 1 januari 2016
is. Daarnaast wordt gevraagd wat voor bezwaren er bestaan om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

29

reeds per 1 januari 2015 geen variabele beloning meer toe te
kennen die meer bedraagt dat 20 procent van de vaste beloning.
Het is onjuist om te stellen dat het bonusplafond pas per 1 januari 2016 in
werking zal treden. Het bonusplafond is namelijk vanaf het moment van
inwerkingtreding van kracht, het streven is per 1 januari 2015. Er is
overgangsrecht opgenomen met betrekking tot bestaande overeenkomsten. Internationale verdragen verplichten het kabinet tot dergelijk
overgangsrecht. Dit hangt samen met het feit dat een bonusplafond
kwalificeert als inmenging in het recht op ongestoord genot op eigendom.
Omdat het kabinet het belang van de voorliggende wetgeving groot acht,
is gekozen voor een, gelet op de omvang van de groep, relatief korte
overgangstermijn. Het jaar overgangsrecht biedt ondernemingen de
mogelijkheid om systemen aan te passen en met werknemers te
onderhandelen over eventuele compensatie.
ARTIKELSGEWIJS
Artikel I, onderdeel C
De leden van de VVD-fractie vragen naar directe publicatie van
boetes. Zij vragen hoe dit geregeld is in vergelijkbare situaties in
de financiële sector. Daarnaast vragen zij bij welke bedragen
normaliter wordt over gegaan tot directe publicatie van boetes en
bij welk bedrag in deze wetswijziging.
Tot directe publicatie van een boete dient in verschillende gevallen te
worden over gegaan. In de eerste plaats is directe publicatie verplicht in
het geval dat sprake is van een boete met betrekking tot overtreding van
verbodsbepaling. Daarnaast is publicatie verplicht in het geval een boete
wordt opgelegd ten aanzien van een norm waaraan een boete van de
derde categorie is gekoppeld. Het maximale bedrag in deze categorie is
€ 4.000.000. Daarnaast kunnen artikelen met andere boetecategorieën
worden aangemerkt als norm waaraan directe publicatie van een boete is
gekoppeld.
Van beide laatste regimes is ten aanzien van de voorliggende wetgeving
sprake. Zoals hierboven beschreven is aan de meer algemene normen een
boete van de derde categorie gekoppeld, wat in het geval van het
opleggen van een boete verplicht tot directe publicatie. Tevens is aan een
aantal bepalingen, in lijn met normen die nu reeds gelden voor beheerste
bedrijfsvoering van onderneming, een boete van de tweede categorie
gekoppeld. Het maximale bedrag in deze categorie is € 1.000.000. Ten
aanzien van die laatste bepalingen is bepaald dat ook boetes inzake die
artikelen direct dienen te worden gepubliceerd.
Gelet op het karakter en de doelstelling van de voorliggende wetgeving
acht het kabinet directe publicatie noodzakelijk om naleving van de
normen te versterken. Directe publicatie vermindert de kans dat ondernemingen creatief met regelgeving omgaan, en schept duidelijkheid voor de
markt over de gewenste te volgen lijn.
Artikel I, onderdeel D
Artikel 1:111
De leden van de VVD-fractie vragen waarom een premiepensioeninstelling onder de werking van hoofdstuk 1.7 wordt gebracht.
Het klopt dat het begrip premiepensioeninstelling (PPI) niet onder de
definitie van financiële onderneming in artikel 1:1 van de Wft valt. De PPI

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

30

is in artikel 1:1 opgenomen in de opsomming van producten die deel
uitmaken van de definitie van financieel product. De PPI kwalificeert
vanwege het aanbieden van dit product als financiële dienstverlener en
daarmee als financiële onderneming. Deze werkwijze werkt echter niet
verhelderend bij het gebruik van de regelgeving. Daarom wordt tegelijk
met het verzenden van deze nota naar aanleiding van het verslag een nota
van wijziging verzonden waarin de PPI ter verduidelijking ook onder de
definitie van financiële onderneming wordt gebracht in artikel 1:1. De
toevoeging in artikel 1:111 komt daarmee te vallen.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe wordt om gegaan met
bonussen in de vorm van aandelen en opties. De leden maken
zich zorgen over de situatie waarop het bonuspakket in jaar x
20% van het jaarsalaris waard is, en dus is toegestaan, maar het
pakket op het moment van verzilvering vele malen meer waard is.
De leden vragen of het moment van verzilvering als toetsmoment
onder de bonuswet kan worden gezien, in plaats van het moment
van uitkering.
Variabele beloningen zijn afhankelijk van doelen of prestaties. Of en in
hoeverre die doelen en prestaties zijn behaald wordt vastgesteld op het
moment van toekenning. Op dat moment wordt er derhalve een besluit
genomen over de variabele beloning zodat dit als peildatum dient te
worden genomen voor het bepalen van de waarde van de variabele
beloning ten opzichte van de vaste beloning in dat jaar. In het geval van
een lange termijn variabele beloning die wordt toegekend en over
verschillende jaren wordt uitgekeerd, gaat het om de hoogte van de totale
lange termijn variabele beloning. Het totaal mag niet hoger zijn dan 20%
van de vaste beloning op jaarbasis op het moment van toekenning. Gelet
op het voorgaande dient te worden aangesloten bij het moment van
toekenning en niet het moment van verzilvering. Dit kan met zich
meebrengen dat als gevolg van een toename van de waarde van het deel
van de variabele beloning dat bestaat uit financiële instrumenten de
variabele beloning bij uitkering hoger uit kan vallen dan op het moment
van toekenning. Tegelijkertijd zal bij een waardedaling de waarde van de
variabele beloning afnemen. Het kabinet beschouwt een dergelijke lange
termijn prikkel als wenselijker dan een korte termijn prikkel en ziet daarom
geen aanleiding om een plafond toe te passen op het moment van
uitkering. Een belangrijke overweging hierbij voor het kabinet is de
handhaafbaarheid van de maatregel. Toetsing aan het moment van
uitkering zou onredelijk hoge lasten voor de toezichthouder met zich
meebrengen (en dus ook voor de onderneming). De gekozen benadering
waarbij sprake is van duidelijke normen en eenduidige uitkomsten is
vanuit toezichtsoogpunt de meest wenselijke.
Artikelen 1:112, 1:113 en 1:114
De leden van de VVD-fractie vragen waarom verschillende
artikelen hier worden geïmplementeerd en niet bij de implementatiewet richtlijn kapitaalsvereisten. Daarnaast vragen deze leden
of aan kan worden gegeven worden bij welke artikelen
afgeweken wordt van hetgeen is opgenomen in de richtlijn
kapitaalsvereisten.
De beloningsbepalingen uit de richtlijn kapitaalvereisten (CRD 4) zijn, met
uitzondering van het bonusplafond welke opgenomen is in de Implementatiewet richtlijn en verordening kapitaalvereisten11, geïmplementeerd in

11

Stb. 2014, 253.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

31

de Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2014 van DNB.12 In deze
regeling zijn momenteel ook de beloningsbepalingen geïmplementeerd
van de herziene richtlijn banken (CRD 3). Wanneer het voorliggende
wetsvoorstel in werking zal treden komt een deel van de bepalingen in de
regeling van DNB te vervallen, omdat die vanaf dat moment op het niveau
van de wet worden opgenomen.
In de memorie van toelichting wordt per artikel aangegeven of het artikel
ook een norm uit de richtlijn kapitaalvereisten implementeert. Wanneer
dat het geval is, wijkt de in het wetsvoorstel opgenomen norm af van de
norm in de richtlijn kapitaalvereisten. Dit geldt in ieder geval voor de
reikwijdte wat betreft ondernemingen. Het wetsvoorstel heeft namelijk
betrekking op alle financiële ondernemingen, waar de richtlijn zich richt
op banken en bepaalde beleggingsondernemingen. Daarnaast geldt voor
de meeste artikelen dat ook sprake is van een andere reikwijdte waar het
gaat om personen. Het wetsvoorstel heeft in de meeste gevallen
betrekking op alle personen die werkzaam zijn onder verantwoordelijkheid
van de onderneming, waar de richtlijn zich in beginsel richt op personen
die het risicoprofiel van de onderneming wezenlijk kunnen beïnvloeden
(identified staff). Daarnaast geldt voor verschillende normen dat zij
inhoudelijk ook afwijken van de norm in de richtlijn, hier is bijvoorbeeld
sprake van bij het bonusplafond van 20%.
Artikel 1:117
De leden van de VVD-fractie vragen met betrekking tot de
bevoegdheid tot het stellen van nadere regels over het beloningsbeleid, opgenomen in artikel 1:117, vierde lid, om wat voor
nadere regels het kan gaan.
Deze bevoegdheid geeft bijvoorbeeld DNB de mogelijkheid tot het blijven
gebruiken van de Regeling beheerst beloningsbeleid Wft en voorkomt dat
allerlei technische regels in hogere regelgeving dienen te worden
opgenomen.
Artikel 1:120
Zowel de leden van de VVD- als PvdA-fractie vragen of voldoende
duidelijk is wanneer sprake is van een kleine onderneming die
aan minder strenge publicatievereisten hoeft te voldoen. Beide
fracties vragen of voldoende duidelijk is wanneer sprake is van
een kleine onderneming en of kwantitatieve eisen niet gewenst
zijn. De leden van de PvdA-fractie vragen of de publicatievereisten verder kunnen worden uitgebreid met informatie over
besluiten met betrekking tot variabele beloningen, vertrekvergoedingen en promoties. Ten slotte vragen de leden van de
VVD-fractie hoe publicatie met betrekking tot personen die meer
dan 1 miljoen verdienen is geregeld in de richtlijn kapitaalvereisten.
Het kabinet heeft tijdens het opstellen van de publicatievereisten een
groottetoets overwogen, maar van kwantitatieve eisen uiteindelijk toch
afgezien. Ook de consultatiereacties hebben geen aanleiding gegeven om
het voorstel op dit punt aan te passen. Hoewel strikte regels op dit punt
helderheid bieden over wanneer welk regime van toepassing is ziet het
kabinet nadelen die de flexibiliteit van de regels niet ten goede komen, en
kleine ondernemingen onnodig kunnen belasten. Anderzijds kan het
wenselijk zijn om bepaalde kleine ondernemingen juist strengere eisen op
12

Stcrt. 2014, 21932.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

32

te leggen (vanwege de aard van de activiteiten van die onderneming), wat
wellicht niet mogelijk zou zijn wanneer sprake is van kwantitatieve eisen.
Hierom geeft het kabinet er de voorkeur aan dat deze norm nader wordt
ingevuld door overleg tussen toezichthouders en de sector. Omdat de
toezichthouders hier nadrukkelijk bij meekijken ziet het kabinet geen grote
risico’s met betrekking tot ontwijkingsgedrag.
In artikel 450, eerste lid, onderdeel i, van de verordening kapitaalvereisten
is opgenomen dat een bank of beleggingsonderneming informatie zal
publiceren met betrekking tot personen behorende tot de identified staff
die per jaar een totale beloning ontvangen die meer dan 1 miljoen euro
bedraagt. In het wetsvoorstel is opgenomen dat alle financiële ondernemingen hiertoe verplicht zijn, met betrekking tot hun volledige personeelsbestand. Zij moeten daarbij aangeven hoeveel personen het betreft en
binnen welk onderdeel van de onderneming de betreffende persoon
werkzaam is.
Het kabinet ziet geen aanleiding om de door de leden genoemde
voorbeelden op te nemen in de publicatievereisten. Een verplichting om
specifieke besluiten te publiceren leidt namelijk tot additionele lasten voor
een onderneming en tast daarnaast de privacy van betrokken individuen
aan.
Artikel 1:121
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er voor gekozen
wordt om het bonusplafond van 20% niet toe te passen op
bijkantoren in Nederland van banken of beleggingsondernemingen die onder de richtlijn kapitaalvereisten vallen en hun
zetel hebben in een andere lidstaat. Deze leden vragen naar de
gevolgen voor het speelveld met bijkantoren in Nederland met
zetel buiten de EU en de gevolgen voor het speelveld met banken
en beleggingsondernemingen die hun zetel in Nederland hebben.
Zie het antwoord op pagina 2.
Artikel 1:122
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er in het algemene
deel van de memorie van toelichting geen aandacht wordt
besteed aan de retentievergoedingen. Daarnaast vragen zij in
hoeverre het voorgestelde artikel afwijkt van de Europese
regelgeving.
Op pagina 8 wordt in het algemeen deel van de toelichting aandacht
besteed aan retentievergoedingen. In de Europese regelgeving zijn geen
eisen gesteld aan dergelijke beloningen, anders dan dat zij dienen te
kwalificeren als variabele beloning, wat tot gevolg heeft dat de vereisten
met betrekking tot variabele beloning van toepassing zijn, zoals het
bonusplafond.
In de voorliggende wetgeving is, naast de vereisten dat sprake is van een
variabele beloning en de bonusplafonds niet worden overschreden, ook
de eis gesteld dat de beloning tot doel heeft een persoon te behouden
met betrekking tot een duurzame organisatiewijziging. Ten slotte moet de
toezichthouder hebben ingestemd met de toekenning van deze vorm van
variabele beloning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

33

Artikel 1:125
De leden van de VVD-fractie vragen of toegelicht kan worden hoe
het artikel in lijn is met de Wet werk en zekerheid en waarom
sprake is van een breder toepassingsbereik. Verder vragen de
leden waarom een onderdeel van de corporate governance code
nu in de wet wordt verankerd.
Het artikel is in lijn met de Wet werk en zekerheid voor wat betreft de
omvang van de maximale vertrekvergoeding; dat is 100% van de vaste
beloning per jaar. Het wetsvoorstel gaat verder, nu van dit maximum, in
tegenstelling tot de Wet werk en zekerheid en in tegenstelling tot de code
corporate governance, niet kan worden afgeweken. Het wetsvoorstel kent
een breder toepassingsbereik omdat het wetsvoorstel ook van toepassing
is op een groep personen (zoals de personen die geen werknemer zijn
maar een overeenkomst van opdracht hebben met de financiële onderneming) die niet onder het bereik van de Wet werk en zekerheid vallen.
Onderdeel a van het eerste lid van artikel 1:126 bepaalt dat geen vertrekvergoeding mag worden toegekend bij vrijwillig vertrek. Hiermee wordt
conclusie van de Monitoring Commissie Corporate Governance in de wet
verankerd. Door het opnemen in het wetsvoorstel is afwijking, hetgeen
het kabinet onwenselijk zou vinden, niet meer mogelijk.
Artikel 1:126
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de eerder genomen
maatregelen worden aangescherpt. Zij vragen wat er is geregeld
in de richtlijn kapitaalvereisten over het terugvorderen en
aanpassen van variabele beloningen en vertrekvergoedingen, hoe
het wetsvoorstel daarvan afwijkt en waarom de reikwijdte groter
is.
De regels ten aanzien van terugvordering en aanpassing van variabele
beloningen zijn aangescherpt in verband met de implementatie van de
richtlijn kapitaalsvereisten. Daarin is bepaald dat de variabele beloning
onderworpen is aan aanpassings- en terugvorderingsregelingen. Banken
en beleggingsondernemingen moeten procedures hiervoor vastleggen.
De richtlijn kapitaalsvereisten is alleen van toepassing op banken en
beleggingsondernemingen en niet op alle financiële ondernemingen,
zodat de reikwijdte van het wetsvoorstel in dat opzicht groter is, mede met
het oog op de preventieve werking die kan uitgaan van terugvordering.
Artikelen 1:128 en 1:129
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre het nu
opgenomen bonusverbod bij staatssteun afwijkt van het eerder
wettelijk geregelde bonusverbod. Deze leden vragen waarom er
vanwege de invoering van het bonusplafond voor gekozen wordt
om de huidige regeling waarin het bonusverbod eindigt aan te
scherpen. Tevens vragen zij of het depositogarantiestelsel (DGS)
ook onder het bonusverbod valt. De leden van de PvdA-fractie
vragen wat de voorgestelde aanscherping betekent voor andere
vormen van steun.
Het bonusverbod bij staatssteun is in de kern gelijk gebleven. In de
toelichting bij de artikelen is aangegeven op welke punten (technische)
wijzigingen zijn doorgevoerd. Ten aanzien van het einde van het bonusverbod in het geval dat de Staat aandelen bezit van een financiële
onderneming in verband met de stabiliteit van het financieel stelsel is er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

34

voor gekozen om het moment van einde aan te scherpen naar het
moment dat de Staat minder dan 50% van de aandelen in handen heeft.
Deze aanscherping sluit aan bij het moment dat de Staat niet langer
zelfstandig zeggenschap heeft over het beloningsbeleid van de Raad van
Bestuur (zoals opgenomen in artikel 2:135, vierde lid, BW). Het bonusplafond heeft tot gevolg dat wanneer de steun eindigt de maximale
variabele beloning 20% van de vaste beloning bedraagt.
Op dit moment vallen alle vormen van staatsteun onder het bonusverbod.
Daarnaast geldt het bonusverbod ook wanneer de Staat aandelen van een
financiële onderneming houdt in verband met de stabiliteit van het
financieel stelsel. Het DGS valt niet onder definitie van staatssteun. Echter
zal in het geval dat een rekeninghouder aanspraak kan maken op het DGS,
gelet op de positie van de betrokken bank, doorgaans geen sprake zijn van
het uitkeren of toekennen van variabele beloningen.
Wanneer op een onderneming verschillende vormen van steun van
toepassing zijn zoals kapitaalsteun, of garantstelling door de overheid via
de garantieregeling, en de Staat geen aandelen van de onderneming in
bezit heeft in verband met de stabiliteit van het financieel stelsel, dan
eindigt het bonusverbod op het moment dat alle steun is beëindigd.
Advies Afdeling Advisering van de Raad van State en nader
rapport
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de reeds genomen
maatregelen niet voldoende zijn en of evaluaties voorhanden zijn
van de effecten van deze maatregelen.
Het kabinet beschikt niet over evaluaties met betrekking tot bestaande
regels. In Europees verband bestaat consensus over het feit dat de regels
ten aanzien van beloningsbeleid tot voor kort onvoldoende waren. Hierom
zijn deze normen in onder meer de richtlijn kapitaalvereisten nader
aangescherpt. Daarnaast was in Nederland sprake van beloningsregelgeving op verschillende niveaus, variërend van het niveau van de wet tot
zelfregulering. De voorliggende wetgeving harmoniseert deze lappendeken aan regelgeving en scherpt deze aan waar dit nodig wordt geacht.
Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan het verder herstellen van het
vertrouwen van consumenten. Uit onderzoeken is gebleken dat variabel
belonen mede heeft geleid tot de kredietcrisis, en dat geen andere factor
het vertrouwen zo kan beschadigen als negatieve publiciteit rond
beloningen in de financiële sector.13
De Raad van State vindt het oogmerk en de reikwijdte van het
voorstel onvoldoende en de motivering overtuigt de Raad van
State vooralsnog niet. Ook de relatie tussen het oogmerk en de
reikwijdte is onvoldoende. Waarom vindt het kabinet dit wel
voldoende, vragen de leden van de VVD-fractie.
Het kabinet heeft naar aanleiding van het advies van de Raad van State de
toelichting en onderbouwing van het voorstel op verschillende punten
aangevuld. Het kabinet verwijst in dit kader naar het nader rapport waarin
hier uitgebreid op in wordt gegaan.
Volgens de leden van de VVD-fractie behelst de richtlijn
kapitaalsvereisten in beginsel volledige harmonisatie behoudens
de onderwerpen waarbij uitdrukkelijk is bepaald dat lidstaten
13

Jansen, D., Mosch, J.R. & C. van der Cruijsen (2013). When does the general public lose trust
in banks? DNB Working Paper No. 402, November.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

35

regels mogen stellen en ziet de Raad van State ook daarom de
mogelijkheid dat de Uniewetgever niet wil dat voor groepen die
niet worden genoemd regels over beloningsbeleid kunnen worden
gesteld.
Het kabinet kan zich niet vinden in de lezing van de leden van de
VVD-fractie. In haar nader rapport, en de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel, heeft het kabinet benadrukt dat naar haar opvatting de in de
richtlijn kapitaalvereisten opgenomen normen ten aanzien van het
beloningsbeleid minimumharmonisatie betreffen.
De Raad van State geeft aan dat het voorliggende voorstel in het
licht van artikel 1 van het Eerste Protocol moet worden herzien.
Waarom doet het kabinet dat niet, vragen de leden van de
VVD-fractie.
In haar advies merkt de Afdeling verschillende verbeterpunten op met
betrekking tot de verhouding tussen een aantal maatregelen uit het
wetsvoorstel en artikel 1 van het Eerste Protocol van het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens. In het licht van die opmerkingen
adviseert de Afdeling het voorstel nader te bezien. Dit laatste heeft kabinet
gedaan (zoals beschreven in het nader rapport), wat geleid heeft tot
verschillende aanvullingen in de memorie van toelichting.
De Raad van State geeft aan dat artikel 94 van de richtlijn
kapitaalvereisten de mogelijkheid biedt om een disconteringsvoet
voor te schrijven. De leden van de fractie van de VVD vragen
waarom het kabinet dit niet over neemt en wat de voor- of
nadelen van een disconteringsvoet zijn.
In het nader rapport gaat het kabinet in op de mogelijkheid tot het
toepassen van een disconteringsvoet. Het kabinet acht het onwenselijk
om een disconteringsvoet toe te passen aangezien dit kan leiden tot
hogere variabele beloningen van maximaal 220–230%. Een positieve kant
aan de voorgestelde disconteringsvoet is dat deze alleen mag worden
toegepast op variabele beloningen die worden uit betaald in instrumenten
en uitgesteld zijn voor ten minste vijf jaar. Dit vermindert de prikkelwerking van de variabele beloning. Het kabinet geeft er de voorkeur aan
om op dit punt duidelijke plafonds te hanteren waarbij extra verhogingen
niet mogelijk zijn.
De regering hoopt hiermee de vragen en opmerkingen in het verslag
afdoende te hebben beantwoord.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 964, nr. 6

36