Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1939

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 september 2022
Op 1 september jl. heeft het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) de
vernieuwde COVID-19 vaccins van vaccinproducenten Moderna en
BioNTech/Pfizer positief beoordeeld. Het gaat om bivalente vaccins die,
naast de oorspronkelijke Wuhan-stam, ook gericht zijn tegen de omikronvariant. Hierop heeft de Europese Commissie besloten beide bivalente
vaccins te registeren voor de Europese markt voor personen van 12 jaar
en ouder en uitsluitend bij gebruik als herhaalprik.
Ik heb het OMT-vaccinaties (OMT-V) gevraagd mij, in aanvulling op het
advies van 26 juli jl., te adviseren over de inzet van deze vernieuwde
bivalente vaccins. Dit advies heb ik op 7 september jl. ontvangen1. Op
basis van dit advies heb ik besloten om de vernieuwde vaccins van beide
producenten in te zetten als herhaalprik in de najaarsvaccinatieronde
(hierna: najaarsronde), die op 19 september van start gaat. In deze brief
licht ik het aanvullende advies van het OMT-V en de keuze voor de
vernieuwde COVID-19-vaccins verder toe.
Advies OMT-V
Het OMT-V geeft in het nieuwe advies aan dat bivalente COVID-19-vaccins
te prefereren zijn vanwege de bredere antistofreactie die ze opwekken in
vergelijking met de originele monovalente COVID-19-vaccins. Uit de
EMA-registratiedossiers van beide producenten blijkt volgens het OMT-V
dat bij revaccinatie met een bivalent vaccin hogere hoeveelheden
neutraliserende antistoffen tegen omikronvarianten gevormd worden dan
bij revaccinatie met de originele monovalente vaccins. Daarmee verwacht
het OMT-V dat de bivalente vaccins effectiever zullen zijn tegen de op dit
moment circulerende varianten. Ook geeft het OMT-V aan dat het
bijwerkingenprofiel van de bivalente vaccins niet wezenlijk verschilt van
het bijwerkingenprofiel van de originele monovalente vaccins.
1

kst-25295-1939
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Zie bijlage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1939

1

In aanvulling hierop benoemt het OMT-V in haar advies dat de balans
tussen werkzaamheid en bijwerkingen bij gebruik van de bivalente
COVID-19-vaccins gunstig is voor alle beoogde doelgroepen van de
najaarsronde. De gezondheidswinst is volgens het OMT-V het grootst voor
de groepen die het hoogste risico lopen op ernstige COVID-19. Het OMT-V
geeft aan dat er geen (extra) contra-indicaties voor de inzet van de
bivalente vaccins bij specifieke doelgroepen, anders dan die van de
huidige vaccins.
Het OMT-V gaat tot slot ook in op de inzet van verschillende typen
bivalente COVID-19-vaccins. Op dit moment zijn er alleen bivalente
vaccins toegespitst op de Omikron BA.1 variant tot de markt toegelaten.
BioNTech/Pfizer werkt daarnaast aan een ontwikkeling van een COVID-19vaccin dat is gericht op Omikron BA.4/5. Het is op dit moment nog niet
bekend of een bivalent vaccin met Omikron BA.4/5 een betere, gelijke of
mindere bescherming biedt tegen ernstige ziekte en overlijden door een
eventueel toekomstige virusvariant dan een bivalent vaccin met
Omikron BA.1. Het OMT-V geeft daarbij aan dat de onderlinge verschillen
tussen de omikronsubvarianten aanzienlijk geringer zijn dan die tussen de
omikronvarianten en de Wuhan-, alfa- en deltavarianten. Er is daarom
volgens het OMT-V geen aanleiding om binnen de uitvoering van de
najaarsronde onderscheid te maken tussen een bivalent vaccin met
Omikron BA.1 of – indien het geregistreerd wordt en beschikbaar komt –
Omikron BA.4/5.
Samenvattend concludeert het OMT-V dat het eerdere advies, waarin
werd aangegeven revaccinatie in het najaar bij voorkeur met een bivalent
vaccin uit te voeren, ongewijzigd blijft en dat dit advies geldt voor alle
beoogde doelgroepen.
Advies BAO
Het BAO heeft op 7 september jl. schriftelijk aangegeven dat het eerdere
BAO-advies van 27 juli jl., zoals opgenomen in mijn brief aan uw Kamer
van 29 juli jl., ongewijzigd blijft.
Besluit
Ik dank het OMT-V voor de aanvullende advisering. Op basis van dit
advies heb ik besloten de bivalente vaccins van Moderna en BioNTech/
Pfizer beschikbaar te stellen als herhaalprik tijdens de geplande najaarsvaccinatieronde. Het OMT-V adviseert deze herhaalprik aan te bieden aan
de medische (hoog)risicogroepen, iedereen vanaf 18 jaar en ouder die
nog geen booster heeft gehaald en beschikbaar te stellen aan iedereen
vanaf 12 jaar die van deze mogelijkheid gebruik wil maken. Mijn eerdere
besluit over de volgorde van vaccineren binnen deze najaarsronde blijft
daarmee ongewijzigd. Concreet betekent dit dat de eerste groepen, zoals
benoemd in mijn besluit van 29 juli jl., vanaf 19 september bij de GGD’en
terecht kunnen voor hun herhaalprik. Door het RIVM, GGD’en, huisartsen,
zorginstellingen en andere betrokken partijen wordt momenteel gewerkt
aan de laatste voorbereidingen. Vanaf 13 september liggen de eerste
uitnodigingen voor de herhaalprik met de bivalente vaccins op de mat.
Daarbij verzorgen huisartsen de selectie van de mensen jonger dan
60 jaar die een verhoogd risico lopen op ernstige COVID-19. Voor meer
informatie over de uitvoeringsaspecten van deze vaccinatieronde verwijs
ik u naar mijn brief aan uw Kamer van 29 juli2.

2

Kamerstuk 25 295, nr. 1933.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1939

2

Beschikbaarheid bivalente vaccins
Er worden voldoende vaccins geleverd om iedereen vanaf 12 jaar een
bivalent COVID-19-vaccin herhaalprik aan te bieden. Met beide vaccinproducenten is de afspraak gemaakt onder bestaande contracten dat de
eerder geplande leveringen worden omgezet in leveringen met de
bivalente COVID-19-vaccins. Het besluit om bivalente vaccins in te zetten
leidt derhalve op dit moment niet tot additionele inkoopkosten.
De bivalente vaccins kunnen op dit moment alleen ingezet worden als
herhaalprik en zijn niet bedoeld als basisvaccinatie. Het blijft daarom voor
iedereen die dat wil nog steeds mogelijk om een basisserie met de
originele, monovalente vaccins te halen. Om deze reden houd ik een
voorraad hiervan aan. De verwachting is dat de behoefte aan monovalente vaccins verder afneemt met de komst van bivalente vaccins. Dat
heeft tot gevolg dat een groot deel van de voorraad monovalente vaccins
niet meer ingezet zal worden. Zoals ik reeds heb aangegeven in mijn brief
van 19 april jl.3, zet het kabinet alles op alles om vaccins te doneren aan
landen die dit nodig hebben. Desalniettemin is het aannemelijk dat, als
gevolg van de inzet van bivalente vaccins, een deel van de huidige
voorraad monovalente vaccins overtollig zal worden en vernietigd dient te
worden. Ik informeer uw Kamer op korte termijn over de precieze
implicaties voor het voorraadbeheer.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.J. Kuipers

3

Kamerstuk 25 295, nr. 1837.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1939

3