Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

28 479

Rechtspositie van politieke ambtsdragers

28 844

Integriteitsbeleid openbaar bestuur en politie

Nr. 68

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2013
Eerder informeerde ik uw Kamer over de instelling van de Commissie
Maatschappelijk verantwoord bestuur en toezicht in de semipublieke
sector (Commissie «Behoorlijk Bestuur»; Kamerstuk 28 479/ 28 844, nr.
66). Vandaag heeft deze commissie haar bevindingen aan mij gepresenteerd. Ik doe u bij dezen de rapportage, getiteld «Een Lastig Gesprek»,
toekomen1.
Het niveau van dienstverlening van instellingen in de semipublieke sector
is hoog, ook in internationaal perspectief. De sectoren voegen belangrijke
waarde toe aan onze economie en samenleving. Het kan echter beter. De
afgelopen jaren hebben zich betreurenswaardige incidenten voorgedaan,
die het vertrouwen van burgers in het functioneren van bestuurders en
toezichthouders in semipublieke sectoren hebben geschaad, en daarmee
het vertrouwen in de publieke zaak. Werken voor het maatschappelijk
belang brengt een morele verantwoordelijkheid met zich mee. Hieraan
heeft het helaas te vaak ontbroken, zo tonen de incidenten aan. Tegen
deze achtergrond heeft het kabinet de commissie gevraagd gedragsregels
voor professioneel en ethisch verantwoord handelen op te stellen voor
bestuurders en interne toezichthouders.
Het rapport van de commissie levert in de eerste plaats een waardevolle
bijdrage aan de discussie over gedrag in de semipublieke sector. De
commissie adviseert twaalf bindende gedragsregels voor iedere instelling.
En geeft handvatten over hoe instellingen en branches zelf kunnen komen
tot extra richtlijnen die moeten zorgen voor een cultuur waarin het
«Lastige Gesprek» kan worden gevoerd.
De commissie stelt de klant centraal. Die moet kunnen rekenen op goede
zorg, excellent onderwijs, adequate woonvoorzieningen en goede
dienstverlening op het spoor. De overheid ordent de markt, stelt regels
vast, houdt toezicht, maar dat is niet altijd genoeg om de kwaliteit van
1

kst-28479-68
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 479, nr. 68

1

dienstverlening voor de burger te kunnen zekerstellen; niet genoeg om
het publieke belang volledig te borgen. Het is het gedrag van professionals dat de doorslag geeft. Zij worden door ons allen toevertrouwd met
de discretionaire bevoegdheid die nodig is om beslissingen te kunnen
nemen in antwoord op de dilemma’s van alledag. En uiteindelijk is het de
invulling van die discretionaire bevoegdheid die de kwaliteit van de
publieke dienst in zeer belangrijke mate bepaalt.
Voor een optimale invulling van hun taak is het van belang dat professionals hun werk doen in een cultuur waarin ruimte is voor een, zoals de
commissie schrijft, «lastig gesprek». Er moet ruimte zijn voor discussie.
Men moet aanspreekbaar zijn, feedback kunnen ontvangen en geven. Op
de werkvloer, én in interactie met de burger. Alleen dan kunnen de hoge
verwachtingen die we allen hebben van semipublieke organisaties
worden waargemaakt.
De commissie wijst ook op het belang van goede ordening, helderheid
over de publieke taak en het effect van ordening en regelgeving op het
gedrag van mensen. Bij gebrek aan tegenkrachten, zoals aandeelhouders
en overstapmogelijkheden voor burgers, is het risico op incidenten en
ontsporingen groter, aldus de commissie.
Ik ben de commissie zeer erkentelijk voor haar werk. Ik merk op dat de
commissie aanbevelingen doet aan het kabinet, maar vooral ook
bestuurders en brancheorganisaties in de semipublieke sector aanspreekt.
Ik verwacht en hoop dan ook dat het rapport zal leiden tot vele discussies
binnen scholen, zorginstellingen, woningbouwcorporaties, openbaar
vervoerbedrijven en vele andere instellingen in de semipublieke sector
over de morele verantwoordelijkheid die bestuurders en professionals
dagelijks dragen.
Het kabinet zal uw Kamer dit najaar een kabinetsreactie zenden waarin
tevens zal worden ingegaan op de bredere thematiek die het kabinet in de
Ministeriële Commissie Vernieuwing Publieke Belangen bespreekt, met
als doel effectievere borging van publieke belangen in belangrijke
semipublieke sectoren.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 28 479, nr. 68

2