Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 1119

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 juni 2018
Met deze brief informeer ik u over de uitkomsten van de Landbouw- en
Visserijraad die 18 juni jl. plaatsvond in Luxemburg (doc. 9730/18). Tevens
informeer ik u over het opnieuw openstellen van drie innovatieregelingen
voor de visserij en aquacultuur onder het Europees Fonds voor maritieme
zaken en visserij. Tot slot stuur ik u met deze brief het rapport «Targeted
payments for services delivered by farmers: possible approaches» van de
Wageningen University & Research (WUR)1.
Onderwerpen Landbouw- en Visserijraad
Verordening betreffende het Europees Fonds voor maritieme zaken en
visserij
Presentatie van de Europese Commissie en gedachtewisseling
Commissaris Vella heeft een presentatie gegeven over het nieuwe
Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) voor de
periode 2021–2027 (doc. 6931/18 en 6927/18). De omvang hiervan zal
€ 6,14 miljard zijn, tegenover € 6,5 miljard voor de huidige periode. Dit
budget moet de doelstellingen van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid
(GVB), het maritiem beleid en de stimulering van de blauwe economie
helpen bereiken. In het voorstel is onder meer ruimte voor investeringen
die selectiever vissen en de implementatie van de controleverordening
mogelijk maken. Ook steun voor aquacultuur, waar lidstaten eerder om
hebben gevraagd, is mogelijk.
Meerdere lidstaten hebben zich uitgesproken tegen de verlaging van het
budget, dat is aangepast in verband met het vertrek van het Verenigd
Koninkrijk uit de EU. Veel lidstaten, waaronder Nederland, zijn blij met de
vereenvoudiging ten opzichte van het huidige fonds. Wel vindt Nederland
1

kst-21501-32-1119
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

1

dat er meer aandacht moet zijn voor echte innovatieve en duurzame
initiatieven. De financiering moet niet gebruikt worden voor reeds
bestaande technieken.
Diversenpunt: ICES-advies
Informatie van de Nederlandse delegatie
Op mijn verzoek heeft het voorzitterschap het ICES-advies over pulsvisserij als diversenpunt aan de agenda toegevoegd (doc. 9934/18). Ik heb dit
agendapunt gebruikt om de resultaten van het ICES-advies onder de
aandacht van mijn Europese collega’s te brengen en opnieuw het belang
van pulsvisserij voor Nederland te benadrukken. Pulsvisserij staat voor
innovatie en duurzaamheid. Het rapport van de onafhankelijke en
internationale wetenschappers van ICES laat zien dat de pulstechniek
belangrijke ecologische voordelen biedt ten opzichte van de traditionele
boomkortechniek. Ik heb de Raad aangegeven dat ik bereid ben te zoeken
naar een compromis en dat het verbieden van pulsvisserij in Nederland
tot grote sociaaleconomische onrust zal leiden. Nederland stelt in dit
proces openheid en transparantie voorop en is van mening dat de Raad
op basis van feiten en wetenschappelijk bewijs – zoals het ICES-rapport –
tot een besluit over pulsvisserij moet komen. Ik heb mijn collega’s daarom
opgeroepen om mee te werken aan een compromis en tot een besluit te
komen dat het belang van duurzame visserij en innovatie voorop stelt.
De Franse delegatie gaf aan dat zij ondanks het ICES-advies niet van
gedachten is veranderd op dit dossier. Verschillende andere lidstaten
zeiden dat er meer informatie en onderzoek nodig is om tot een besluit te
komen. Commissaris Vella beaamde dat wetenschappelijke adviezen de
basis zijn waarop besluiten in Europa moeten worden genomen. Hij zag in
het rapport ook een rechtvaardiging voor de ruimte die de Commissie in
haar verordeningsvoorstel aan puls wilde bieden. Hij zei ook dat de
Commissie de zoektocht naar een compromis tussen Raad en Europees
parlement wil faciliteren.
Verordening tot wijziging van verordeningen van de Raad betreffende
visserijcontrole
Presentatie van de Europese Commissie en gedachtewisseling
Commissaris Vella heeft het voorstel voor een wijziging van de verordening aan de Raad toegelicht (doc. 9633/18 en 9317/18). De wijziging
moet eraan bijdragen dat de controleverordening beter past bij het
huidige GVB en de bestaande behoeften.
Veel lidstaten hebben aangegeven dat een deel van de voorstellen kan
leiden tot extra administratieve en financiële lasten. Lidstaten vroegen aan
de Commissie om de proportionaliteit van de maatregelen in het oog te
houden. Nederland heeft benadrukt dat de registratie van vergunningen
voor recreatieve visserij administratieve lasten zal opleveren en vraagt
zich af of dat opweegt tegen de opbrengsten. Nederland heeft aangegeven bezwaren te hebben tegen het voorgestelde sanctiesysteem en het
wegen bij aanlanding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

2

Mededeling over de stand van zaken in het GVB en raadpleging over de
vangstmogelijkheden voor 2019
Presentatie van de Europese Commissie en gedachtewisseling
De Commissie heeft een overzicht gegeven van de stand van zaken in de
visserijsector (doc. 9771/18 en 9635/18). De total allowable catches (TACs)
voor 2019 zullen eind 2018 worden vastgesteld en dienen onder meer
rekening te houden met de aanlandplicht die per 2019 ingaat en met de
maximale duurzame opbrengst (maximum sustainable yield, MSY) die
uiterlijk in 2020 bereikt moet zijn. Veel lidstaten legden hier dan ook de
nadruk op in hun reacties. Nederland heeft op de Commissie gereageerd
volgens de lijn die ik eerder met u heb gedeeld in de geannoteerde
agenda (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1112).
Diversen: Bescherming van honingbijen en andere bestuivers
Informatie van de Sloveense delegatie, gesteund door de Luxemburgse
en Poolse delegatie
De Sloveense delegatie vroeg aandacht voor de bescherming van
honingbijen en andere bestuivers (doc. 9882/18). Hiertoe is op de
ministeriële conferentie ter gelegenheid van de eerste wereldbijendag
(WBD) een verklaring aangenomen. Slovenië riep nu op tot verdergaande
samenwerking binnen de EU.
Veel lidstaten steunden het initiatief van Slovenië en benadrukten het
belang van de bescherming van honingbijen en andere bestuivers voor de
toekomst van de landbouw. Nederland heeft ook steun uitgesproken voor
Europese samenwerking en aangegeven graag kennis te delen. De
Commissie benadrukte eveneens dat een gemeenschappelijke inspanning
nodig is.
GLB-hervormingspakket post 2020
Presentatie van de Europese Commissie en gedachtewisseling
Memorandum over het GLB in de context van het volgende MFK
Informatie van de Franse, Finse, Griekse, Ierse, Portugese en Spaanse
delegaties, gesteund door de Kroatische, Cypriotische, Tsjechische,
Hongaarse, Litouwse, Luxemburgse, Poolse, Roemeense en Slowaakse
delegaties
Diversen: Afnemende beschikbaarheid van water voor de landbouw in
Cyprus
Informatie van de Cypriotische delegatie
Commissaris Hogan heeft een toelichting gegeven bij de op 1 juni jl.
gepresenteerde voorstellen voor het toekomstig gemeenschappelijk
landbouwbeleid (GLB) (doc. 9645/18, 9634/18 en 9556/18). De Raad heeft
hierover voor het eerst formeel van gedachten gewisseld. Dit onderwerp
werd gezamenlijk behandeld met twee diversenpunten, ingediend door
Frankrijk (namens meerdere lidstaten, doc. 10024/1/18) respectievelijk
Cyprus (doc. 10040/18).
De Commissaris gaf aan dat vereenvoudiging en modernisering centraal
staan in de voorstellen. Er is door de Commissie gewerkt aan meer
flexibiliteit en subsidiariteit in de voorstellen. Verder vindt er een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

3

verschuiving plaats in de focus: van het nakomen van regels naar het
behalen van gestelde doelen.
Tijdens de gedachtewisseling van de Raad bleek dat veel landen zich
ondanks de intenties van de Commissie zorgen maken over de
complexiteit. Lidstaten zien de voorgenomen vereenvoudiging niet terug
in de voorstellen. Een groot aantal lidstaten steunde het memorandum
dat pleit voor een gelijkblijvend budget voor het nieuwe GLB. Deze landen
vinden dat men niet meer van boeren kan verwachten als tegelijkertijd het
budget verlaagd wordt. Nederland heeft aangegeven dat het – als gevolg
van Brexit en nieuwe prioriteiten van de Unie – in de rede ligt om het
budget te verlagen en het GLB te moderniseren, bijvoorbeeld door meer
met doelgerichte betalingen te werken. Er werden tevens zorgen
uitgesproken over het verplichtende karakter van plafonnering van directe
steun, de (toegenomen) conditionaliteit en het feit dat kleine bedrijven
hier niet van uitgezonderd worden. Veel lidstaten, waaronder Nederland,
spraken hun steun uit aan Cyprus dat te kampen heeft met langdurige
droogte.
Commissaris Hogan reageerde op de vraag om een gelijkblijvend budget
met de mededeling dat dit in handen ligt van de lidstaten zelf: als men
meer geld voor het GLB wil, zal de bijdrage van de lidstaten aan de Unie
moeten stijgen. Verder relativeerde de Commissaris de vele zorgen over
toegenomen complexiteit en beperkte subsidiariteit door aan te geven dat
met de nieuwe voorstellen juist veel aan lidstaten wordt overgelaten. In
de komende periode zal verder worden gesproken over de voorstellen van
de Commissie.
Marktsituatie
Informatie van de Europese Commissie
Diversen: Verkoop van de interventievoorraden magere melkpoeder
Informatie van de Franse delegatie
Diversen: Situatie op de markt voor varkensvlees
Informatie van de Poolse delegatie
Diversen: Definitieve bepalingen van antisubsidiërings- en antidumpingmaatregelen op Spaanse tafelolijven door de autoriteiten van de VS
Informatie van de Spaanse delegatie
De Commissie heeft de Raad geïnformeerd over de situatie op de markt
voor verschillende landbouwproducten. Onder dit punt werden tevens
drie diversenpunten behandeld, ingediend door respectievelijk Frankrijk
(doc. 9502/18), Polen (doc. 10038/18) en Spanje (doc. 10083/18).
De discussie in de Raad spitste zich voornamelijk toe op de suikermarkt en
de drie diversenpunten. Hoewel enkele landen vroegen om maatregelen
van de Commissie vanwege lage prijzen op de markt voor suiker en
varkensvlees, was hiervoor onvoldoende steun. Ook Nederland is niet
voor marktingrijpen en stelt dat de sector zich moet aanpassen aan de
nieuwe situatie zonder quota. De prijzen van magere melkpoeder zijn de
afgelopen periode gestegen ondanks de voortgaande afbouw van
interventievoorraden. De Commissie wil dus op dezelfde voet verder gaan
met de verkoop. Verschillende landen, waaronder Nederland, hebben hun
zorgen geuit over de mogelijke maatregelen van de Amerikaanse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

4

autoriteiten tegen Spaanse olijven, onder het mom van verdediging tegen
concurrentievervalsing door onder andere GLB-steun. De Raad steunt de
Commissie om deze eventuele Amerikaanse maatregelen aan te vechten.
Diversen: gezamenlijke verklaring van de ministers van Landbouw van de
Visegrad-groep, Bulgarije, Kroatië, Roemenië, Slovenië en de Baltische
staten over de visie van het initiatief «bioeAST» in Midden- en
Oost-Europa voor kennis-gebaseerde landbouw, aquacultuur en bosbouw
in de bioeconomie
Informatie van de Hongaarse delegatie
Hongarije presenteerde deze verklaring die een basis moet vormen voor
een gemeenschappelijke onderzoeksstrategie, gericht op innovatie (doc.
10025/18). Doel van bovengenoemde lidstaten is om de krachten te
bundelen en zo meer onderzoeksgeld binnen te halen om (onderzoek
naar) de bioeconomie te stimuleren. De lidstaten hopen dat er aandacht
zal zijn voor dit initiatief bij het verder invullen van de prioriteiten van
Horizon Europe en dat er zo meer onderzoeksgeld naar dit deel van
Europa zal stromen.
Commissaris Hogan sprak zijn waardering uit voor het visiedocument. In
het Horizon 2020-programma worden inspanningen geleverd die relevant
zijn voor Midden- en Oost-Europese landen, overigens zonder het
beschikbare geld te verdelen in allocaties per lidstaat.
Kandidaat voor DG FAO
Frankrijk informeerde de Raad dat het binnen enkele weken een kandidaat
zal voordragen voor de functie van DG Food and Agricultural Organisatization (FAO) van de Verenigde Naties.
Overige onderwerpen
Openstelling innovatieregelingen voor de visserij en aquacultuur
Onder de huidige verordening betreffende het EFMZV worden drie
innovatieregelingen voor de visserij en aquacultuur opnieuw opengesteld:
• De subsidiemodule «Aquacultuurinnovatieprojecten» die tot doel heeft
de innovatie in de aquacultuur te stimuleren, wordt opengesteld van
2 juli 2018 tot en met 10 september 2018 met een subsidieplafond van
€ 3 miljoen.
• De subsidiemodule «Samenwerkingsprojecten wetenschap en
visserij», gericht op het opzetten van netwerken, partnerschapovereenkomsten of verenigingen tussen wetenschappers en vissers of
visserijorganisaties, wordt opengesteld van 3 september 2018 tot en
met 1 oktober 2018 met een subsidieplafond van € 4 miljoen.
• De subsidiemodule «Rendementsverbeteringsprojecten», die beoogt
de rendementen van de visserijbedrijven te verbeteren door financiële
ondersteuning bij het intensiveren van technologische ontwikkeling en
innovatie, wordt opengesteld van 1 november 2018 tot en met
3 januari 2019 met een subsidieplafond van € 2,5 miljoen.
In de loop van 2018 wordt hiermee in totaal voor € 9,5 miljoen aan
Europees subsidiegeld voor de visserij en aquacultuur beschikbaar
gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

5

Rapport over doelgerichte betalingen
Bijgaand stuur ik u ter informatie het rapport «Targeted payments for
services delivered by farmers: possible approaches» van de Wageningen
University & Research (WUR). Het rapport zal worden betrokken bij de
komende herziening van het GLB.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-32, nr. 1119

6