Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

23 645

Openbaar vervoer

Nr. 709

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 september 2019
Sinds 2014 zijn de vervoerconcessies van kracht voor de Waddenveren
West en Waddenveren Oost welke respectievelijk uitgevoerd worden door
B.V. Terschellinger Stoombootmaatschappij (hierna: TSM) en Wagenborg
Passagiersdiensten B.V. (hierna: WPD). Jaarlijks dienen beide rederijen
een vervoerplan in waarmee zij de plannen bekend maken voor het
opvolgende dienstregelingsjaar. Met deze brief informeer ik uw Kamer
over mijn instemming met beide vervoerplannen voor 20201. Verder ga ik
in op de uitkomsten van de OV-Klantenbarometer en op het proces
rondom de voorgenomen decentralisatie van de concessieverlening aan
de provincie Fryslân.
Vervoerplannen 2020
De vervoerplannen zijn tot stand gekomen na advisering door en overleg
met de consumentenorganisaties en de decentrale overheden. Beide
rederijen geven in hun vervoerplan de verstrekte adviezen weer, inclusief
hun eigen reactie daarop. Indien zij afwijken van de adviezen van de
consumentenorganisaties en decentrale overheden, dan hebben de
rederijen dat, zoals de concessie voorschrijft, naar mijn oordeel voldoende
gemotiveerd.
Beide rederijen hebben voorgesteld om in 2020 hun tarieven met 2,6
procent te laten stijgen als correctie voor de opgetreden inflatie. Met dit
voorstel voldoen TSM en WPD aan de concessiebepalingen. Daarom heb
ik ingestemd met de voorgestelde tariefwijzigingen.
Ik ben blij te zien dat beide rederijen in het vervoerplan 2020 laten zien dat
zij actief bezig zijn met het reduceren van de hoeveelheid plastic die ze
gebruiken. Hierin moedig ik ze van harte aan.

1

kst-23645-709
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 23 645, nr. 709

1

Vervoerplan concessie Waddenveren West
De grootste wijziging die TSM heeft opgenomen in het vervoerplan van
2020 is de introductie van de twee nieuwe, milieuvriendelijker
LNG-veerboten. TSM heeft moeten besluiten om de introductie niet in
2019 maar in 2020 uit te voeren vanwege vertragingen in het bouwproces
en opgetreden schade aan de inrichting tijdens het transport van de
schepen naar Nederland. Het streven van de rederij is om de nieuwe
schepen per 7 januari 2020 in de dienstregeling op te nemen. Uiterlijk
1 oktober a.s. laat de rederij weten of 7 januari 2020 haalbaar is, of dat er
gekozen moet worden voor een latere datum (1 april 2020).
Daarnaast verlengt TSM vanuit veiligheidsoverwegingen de vaartijd van
de sneldienst met respectievelijk twee en vijf minuten voor Vlieland en
Terschelling. De veiligheid van de verbinding staat voorop. TSM heeft
geconstateerd dat het vaarschema bij drukte kan aanzetten tot gehaast
vaargedrag en acht dat onwenselijk. Ook start TSM tests met een nieuw
systeem voor bagage- en voor fietsvervoer om het gemak voor de reiziger
te vergroten en de overtocht fietsvriendelijker te maken. Tot slot vindt een
uitbreiding plaats van de capaciteit in de weekenden in het midden- en
hoogseizoen van en naar zowel Vlieland als Terschelling.
Vervoerplan concessie Waddenveren Oost
Relevant om hier te melden is dat WPD in de loop van 2019 een tweede
sneldienst heeft geïntroduceerd door middel van een addendum op het
vervoerplan voor 2019 dat ik u tevens met deze brief aanbied2. De
introductie van een tweede sneldienst maakt de dienstverlening van WPD
robuuster, omdat er in geval van uitval een tweede schip inzetbaar is. Ik
zie dit als een verbetering voor de reiziger en ik heb daarom met het
addendum ingestemd.
Tijdens het AO Openbaar vervoer, ov-chipkaart en taxi van 20 september
2018 (Kamerstuk 23 645, nr. 681) heeft dhr. Ziengs gevraagd naar de
mogelijkheid om een staffel in te voeren op de sneldienst naar Ameland.
In het vervoerplan 2020 geeft WPD aan dat het doorvoeren van een staffel
voor haar praktisch niet uitvoerbaar is. Zoals reeds aan u gemeld in mijn
brief van 22 maart 20183 blijft de afspraak dat WPD de toeslag verlaagt als
– over een jaar gezien – de gerealiseerde reizigersaantallen sterk
meevallen. Ik voer daarover het gesprek met de rederij.
Bereikbaarheid Ameland
In het vervoerplan 2020 blikt WPD terug op de openstelling van de
Vloedgeul sinds april 2019. Daardoor is de vaarroute tussen Ameland en
Holwerd ca. 800 meter ingekort. Conform de eerder gedane toezegging4
ga ik in op de vraag of de situatie is verbeterd sinds de openstelling van
de Vloedgeul. WPD laat weten dat zij eerste positieve effecten ondervindt.
WPD heeft berekend dat de gemiddelde oversteektijd met ca. tweeënhalve
minuut is afgenomen. Bovendien is het aantal vertragingen in het tweede
kwartaal van 2019 – het kwartaal waarin de Vloedgeul is opengesteld –
afgenomen ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2018.
Of deze positieve effecten alleen een gevolg zijn van de Vloedgeul kan niet
geconstateerd worden. In de praktijk geldt dat meerdere omstandigheden
kunnen hebben bijgedragen aan de opgetreden verbeteringen. Het is van
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 23 645, nr. 659
4
Aanhangsel Handelingen II 2018/19, nr. 2891
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 23 645, nr. 709

2

belang om de ontwikkelingen nauwgezet te blijven volgen om een
completer beeld te krijgen van de effecten van o.a. de bochtafsnijding
Vloedgeul gedurende een langere periode. De Vloedgeul moet bijvoorbeeld – zoals reeds aan u gemeld2 – nog verder door de natuur gevormd
worden. Rijkswaterstaat blijft in de komende periode de ontwikkelingen
van de bochtafsnijding monitoren en WPD stelt mij op de hoogte van de
vertragingen via de in de concessie voorgeschreven rapportages. Daarbij
zijn ook de uitkomsten relevant van het onafhankelijke onderzoek dat ik in
mijn brief van 27 september 20185 heb aangekondigd naar (onder andere)
de oorzaken van de vertragingen in het eerste halfjaar van 2018. Dit najaar
wordt uw Kamer geïnformeerd over de resultaten hiervan.
OV-Klantenbarometer 2018
In 2018 zijn de Friese Waddenveren toegevoegd aan de OV-Klantenbarometer. Door aan te sluiten bij de OV-Klantenbarometer is de klanttevredenheid van de reizigers met de Friese Waddenveren te vergelijken
met die van de reizigers in het openbaar vervoer in Nederland. Om tot een
goede omzetting en vergelijking van de oude (klanttevredenheidsonderzoek) en de nieuwe (OV-Klantenbarometer) methode te komen, heb ik
in 2018 de klantoordelen parallel volgens beide methoden laten
onderzoeken.
De resultaten van de OV-Klantenbarometer zijn reeds dit voorjaar
gepresenteerd6. Het verheugt mij om te zien dat het algemeen
klantoordeel van beide rederijen hoog is; TSM scoort een 8,2 voor
Terschelling en een 8,3 voor Vlieland, WPD scoort een 8,1 voor Ameland
en een 8,4 voor Schiermonnikoog. Enkel het vaartkenmerk stiptheid op de
verbinding Ameland-Holwerd ligt lager dan de concessie voorschrijft.
Vertragingen op deze verbinding zijn bekende problematiek, waarvoor
door verschillende partijen hard aan een oplossing wordt gewerkt.
Daarom heb ik besloten om hier op dit moment geen consequenties aan
te verbinden voor WPD. Bij TSM voldoet het klantenoordeel voor alle
vaartkenmerken aan de concessie-eis.
Verkenning overdracht concessieverlening
Dit voorjaar heb ik uw Kamer geïnformeerd over de positieve grondhouding vanuit zowel de provincie Fryslân als dit ministerie ten aanzien
van decentralisatie van de concessieverlening van de Friese Waddenveren.7 Inmiddels is bekend geworden dat ook het nieuwe college in de
provincie Fryslân hierachter staat. Dat is ook terug te lezen in het nieuwe
coalitieakkoord 2019–2023. Met de provincie is afgesproken om een
gezamenlijk plan van aanpak op te stellen. Op dit moment wordt daaraan
gewerkt. Over het vervolg wordt uw Kamer op een later moment nader
geïnformeerd.
Tot slot
Ik vind het van belang dat de bereikbaarheid van de Waddeneilanden
geborgd blijft en waar mogelijk verbeterd wordt. In de vervoerplannen
voor 2020 laten TSM en WPD naar mijn mening zien dat ze daar met

5

Kamerstuk 27 625, nr. 454
Raadpleegbaar via www.ov-klantenbarometer.nl
7
Kamerstuk 23 645, nr. 688
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 23 645, nr. 709

3

toewijding aan werken. Met deze plannen en de inzet van beide rederijen
verwacht ik dat de reiziger ook het aankomende jaar kan blijven rekenen
op een goede dienstverlening.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 23 645, nr. 709

4