Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1854
Vragen van het lid Van Helvert (CDA) aan de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over veiligheid op het spoor (ingezonden 11 maart
2015).
Antwoord van Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu)
(ontvangen 8 april 2015)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Treinen met gevaarlijke stoffen niet
door steden» naar aanleiding van het botsen van een passagierstrein en een
goederentrein bij station Tilburg?1
Antwoord 1
Ja, daar heb ik kennis van genomen.
Vraag 2
Kunt u aangeven wat de voortgang is van het veiliger maken van dichtbevolkte gebieden als Tilburg bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over het
spoor? Kunt u daarbij ook aangeven welke deel van het beschikbaar gestelde
budget benut is en waarvoor?
Antwoord 2
Voor het veiliger maken van dichtbevolkte gebieden als Tilburg bij het
vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor is de Wet Basisnet van belang,
die op 1 april 2015 in werking is getreden. Op grond van deze wet zijn op alle
spoorlijnen risicoplafonds voor het vervoer van gevaarlijke stoffen vastgesteld. Op spoorlijnen door dichtbevolkt gebied, zoals de Brabantroute, liggen
deze plafonds lager dan op andere spoorlijnen.
Voor het treffen van extra veiligheidsmaatregelen aan de spoorinfrastructuur
in de gemeenten met de hoogste toekomstige groepsrisico’s, namelijk
Dordrecht, Zwijndrecht en Tilburg, is door het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu een budget van € 15 miljoen beschikbaar gesteld, waarvan € 12

1

ah-tk-20142015-1854
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://nos.nl/artikel/2023291-treinen-met-gevaarlijke-stoffen-niet-door-steden.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

miljoen voor extra maatregelen in de Drechtsteden en € 3 miljoen voor extra
maatregelen in Tilburg.2
Met Dordrecht en Zwijndrecht zijn op 12 november 2014 afspraken gemaakt
over het treffen van extra risicobeperkende maatregelen aan zowel de
spoorinfrastructuur (te financieren uit de eerder genoemde € 12 miljoen) als
aan het bouwprogramma van de beide gemeenten. De afgesproken extra
maatregelen aan de spoorinfrastructuur in de Drechtsteden worden in de
komende 3 tot 5 jaar gerealiseerd.
Met de gemeente Tilburg konden nog geen concrete afspraken over het
beperken van het bouwprogramma worden gemaakt, omdat de beperking
nauwelijks bijdraagt aan de verlaging van het berekende toekomstige
groepsrisico. Bovendien is het nog niet duidelijk of en welke extra maatregelen aan de spoorinfrastructuur mogelijk tot verdere risicobeperking kunnen
leiden. In de voorkeursbeslissing van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) uit 2010 is het plan opgenomen om de sporen-lay-out in
Tilburg uit te breiden met een derde perron en een vierde perronspoor. Bij de
planuitwerking hiervan zal ook aandacht worden besteed aan mogelijke extra
veiligheidsmaatregelen in en aan het spoor. Momenteel wordt dit onderzocht;
de uitkomsten hiervan worden afgewacht. Met ProRail is afgesproken dat
eventuele mogelijkheden ter verbetering van de externe veiligheid in dat
project zullen worden meegenomen. Dit is bij de gemeente Tilburg bekend.
Vraag 3
Is de toegezegde 3 miljoen euro voor geluidwerende maatregelen rondom
station Tilburg reeds benut? Wat is de planning van de besteding daarvan en
wat is het tot nu toe daarmee behaalde resultaat?
Antwoord 3
Het budget ad € 3 miljoen is volledig benut. Door de met dit budget
gefinancierde geluidwerende maatregelen, waaronder die rondom station
Tilburg, blijft de geluidbelasting binnen het geluidsproductieplafond, zoals dat
met de op 1 juli 2012 van kracht geworden Wet Milieubeheer (hoofdstuk 11;
de zogenoemde wet «SWUNG») nabij station Tilburg is gaan gelden.
Vraag 4
Kunt u aangeven wat thans de geldende planning is inzake het vervoer van
gevaarlijke stoffen over het spoor als de Betuweroute door werkzaamheden
gedeeltelijk buiten gebruikt komt? Welk deel van de gevaarlijke stoffen wordt
dan over de Betuweroute vervoerd en welk deel zal door de Brabantse steden
rijden?
Antwoord 4
Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen geldt dat bij een gedeeltelijke buiten
gebruikstelling van de Betuweroute op Duits grondgebied de resterende
capaciteit op de Betuweroute primair bedoeld is voor de afwikkeling van
treinen met gevaarlijke stoffen. Mocht deze capaciteit niet voldoende zijn, dan
zullen treinen met gevaarlijke stoffen aan boord ook van andere routes
gebruik moeten maken, waaronder de Brabantroute. Daarnaast rijden over de
Brabantroute ook goederentreinen met onder andere gevaarlijke stoffen die
vanwege herkomst of bestemming hierover moet worden geleid, zoals
goederen van en naar het chemisch complex Chemelot in Limburg. Hoeveel
gevaarlijke stoffen uiteindelijk door de Brabantse steden vervoerd zullen
worden, laat zich niet voorspellen. Dit is afhankelijk van marktomstandigheden. Van belang is dat in alle gevallen de omgevingsrisico’s van dat vervoer
niet hoger zullen zijn dan het in Basisnet vastgelegde risicoplafond langs de
Brabantroute. Overigens zal de omvang van het vervoer van gevaarlijke
stoffen over de Brabantroute substantieel lager zijn dan vóór de ingebruikname van de Betuweroute en de invoering van Basisnet het geval was.

2

Toezegging tijdens Algemeen Overleg op 12-12-2013, Kamerstuk 26 956, nr. 194. Zie ook:
Kamerstuk 32 862, nr. 54 d.d. 03-12-2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 5
Waarom was er bij de aangereden goederentrein in Tilburg geen bufferwagon
(nu maakte de passagierstrein rechtstreeks contact met een goederenwagon
met gevaarlijke stoffen, met een bufferwagon was dat voorkomen)?
Antwoord 5
Het vervoer van gevaarlijke stoffen moet voldoen aan internationale regels
vastgelegd in het RID3 (opgenomen als bijlage bij de Regeling vervoer over
de spoorweg van gevaarlijke stoffen). Daarin is het gebruik van een schutwagen aan de achterzijde van de trein niet voorgeschreven. Wel is het verplicht
dat wagens met brandbare gassen waaronder butadieen uitgerust zijn met
crash buffers. Deze buffers dienen om in geval van een botsing de dan
vrijkomende energetische krachten zoveel mogelijk te absorberen; de wagon
in Tilburg was voorzien van dergelijke buffers.
Vraag 6
Waarom wordt het geluidsscherm in Breda, dat 300 meter van het station
stopt, niet doorgetrokken, omdat juist daar de woonwijk het dichtst bij het
spoor komt?
Antwoord 6
Wettelijke bepalingen schrijven voor dat een akoestische toets uitgevoerd
moet worden. Op het moment dat deze toets werd uitgevoerd ten behoeve
van de werkzaamheden in het kader van de geluidsanering en de aanpassing
van de sporenlay-out in het kader van de 2e Fase herstelplan Spoor, stond er
een gebouw langs het spoor op de in de vraag bedoelde locatie, i.c. de
noordoostkant van het station, die de wijk erachter afschermde van geluid.
Op grond hiervan was het doortrekken van het geluidsscherm niet aan de
orde. Uit de toets bleek dat met de aanleg van raildempers en het geluidabsorberend maken van de perronkanten een zodanige daling van de geluidproductie werd verkregen dat deze binnen de normen van de Wet geluidhinder
bleef (de op dat moment geldende regelgeving). Later is het bewuste gebouw
langs het spoor gesloopt en de grond voor woningbouw in ontwikkeling
gekomen. Nu er wel woningbouw in ontwikkeling is nabij de bedoelde
locatie, is het de verantwoordelijkheid van de betreffende projectontwikkelaar
om voor aanvullende geluidwerende maatregelen zorg te dragen.

3

Règlement concernant le transport international ferroviaire des marchandises dangereuses.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3