Aan de staatssecretaris van Financiën
De heer mr. M.L.A. van Rij
Postbus 20201
2500 EE DEN HAAG

Onze referentie

MvH/JT/HS/bs/ATR2490/2022-U090

Uw referentie

Datum

26 augustus 2022

Betreft

Belastingplan 2023; Uitfasering oudedagsreserve

Geachte heer Van Rij,
Op 4 augustus 2022 is aan het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) ter toetsing voorgelegd het voorstel Uitfasering oudedagsreserve. 1 Met dit voorstel kan met ingang van
1 januari 2023 de oudedagsreserve niet verder meer worden opgebouwd.
De oudedagsreserve houdt in dat een ondernemer voor de inkomstenbelasting onder
bepaalde voorwaarden een bepaald deel van de winst mag reserveren voor een oudedagsvoorziening. Over dat deel behoeft geen winstbelasting te worden afgedragen.
Deze reserveringen worden in ongeveer de helft van de gevallen uiteindelijk niet aangewend voor een oudedagsvoorziening. Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2022
aangegeven de oudedagsreserve af te schaffen met ingang van 1 januari 2023, waarbij
de bestaande reeds opgebouwde oudedagsreserve nog wel op basis van de huidige regels
kan worden afgewikkeld.
Toetsingskader
ATR beoordeelt de gevolgen voor de regeldruk aan de hand van het volgende toetsingskader:
1. Nuloptie (nut en noodzaak): is er een taak voor de overheid en is wetgeving het
meest aangewezen instrument?
2. Zijn er minder belastende alternatieven mogelijk?
3. Is gekozen voor een uitvoeringswijze die werkbaar is voor de doelgroepen die de
wetgeving moeten naleven?
4. Zijn de gevolgen voor de regeldruk volledig en juist in beeld gebracht?

1

Deze wijziging zal deel uitmaken van het Belastingplan 2023.

Pagina 1 van 3

1. Nut en noodzaak
De oudedagsreserve geeft een ondernemer de mogelijkheid om een deel van zijn winst
te reserveren voor een oudedagsvoorziening. Deze fiscale reservering biedt geen zekerheid dat daadwerkelijk zal kunnen worden genoten van een oudedagsvoorziening, omdat
de reservering bijvoorbeeld verloren gaat bij slechte resultaten, of als de reservering
wordt benut voor consumptieve onttrekkingen. De toevoeging aan de oudedagsreserve
is een papieren handeling waarvoor geen middelen aan de onderneming hoeven te
worden onttrokken. Deze middelen blijven daarom ondanks het oormerk oudedagsvoorziening beschikbaar voor bijvoorbeeld investeringen. De reservering wordt in ongeveer
de helft van de gevallen uiteindelijk niet aangewend voor een oudedagsvoorziening. Dan
heeft de reservering alleen het effect van belastinguitstel. De oudedagsreserve dient
daarmee het oorspronkelijke doel niet. Het afschaffen van de aftrekbaarheid van de
oudedagsreserve draagt bij aan een meer gelijke fiscale behandeling van werknemers,
ondernemers en aanmerkelijkbelanghouders.
Het college heeft geen opmerkingen bij de onderbouwing van nut en noodzaak van uitfasering van de oudedagsreserve.
2. Minder belastende alternatieven
De uitfasering van de oudedagsreserve beëindigt de papieren werkelijkheid, het fiscaal
faciliteren en neemt de regeldruk weg die volgt uit het gebruik van deze regeling. Uitfaseren van de regeling is daarmee de minst belastende optie. Het college heeft hierbij
geen opmerkingen.
3. Werkbaarheid
Er zijn situaties waarin de oudedagsreserve wordt benut voor de oude dag. Ondernemers
worden in die gevallen door de uitfasering beperkt in de mogelijkheden om te sparen voor
hun oudedagsvoorziening. Het kabinet stelt voor, in de Wet toekomst pensioenen, om de
fiscale ruimte te vergroten, waarmee een stap wordt gezet in de richting van een arbeidsvormneutraal pensioenkader. 2 Daarmee worden de mogelijkheden om als ondernemer in
de derde pensioenpijler te sparen voor de oude dag vergroot. Het college heeft hierbij
geen opmerkingen.
4. Gevolgen regeldruk
De gevolgen voor regeldruk van deze regeling worden door de uitfasering weggenomen.
De omvang van die regeldruk was nog niet in beeld gebracht en is niet verwaarloosbaar.
4.1 Het college adviseert om de gevolgen voor de regeldruk in beeld te brengen
conform de Rijksbrede methodiek.
Hierdoor wordt zichtbaar gemaakt in welke mate de regeldruk door dit voorstel afneemt.
Het college merkt daarbij wel op dat het voorstel in de praktijk ertoe zal leiden dat
Een arbeidsneutraal fiscaal pensioenkader maakt geen fiscaal onderscheid naar de arbeidsvorm. “De
fiscale regels moeten voor iedereen gelijk zijn. De wijze waarop iemand aan het arbeidsproces deelneemt
mag niet bepalend zijn voor de vraag of, en zo ja, hoeveel en onder welke voorwaarden hij fiscale
begeleiding krijgt”. Arbeidsvormneutraal pensioenkader: een logische vervolgstap. Werkgroep
Arbeidsvormneutraal pensioenkade. Tilburg University, 2013

2

Pagina 2 van 3

ondernemers andere mogelijkheden zullen zoeken om te reserveren voor hun oude dag.
Deze mogelijkheden liggen met name in de derde pijler. Het benutten van deze mogelijkheden vergt additionele handelingen van ondernemers.
Dictum
Gelet op de bevindingen is het eindoordeel van ATR:
Het voorstel indienen nadat rekening is gehouden met het adviespunt.
In de verwachting u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd,

Hoogachtend,

M.A. van Hees
Voorzitter

R.W. van Zijp
Secretaris

Pagina 3 van 3