Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 825

Benoeming Nationale ombudsman

Nr. 1

BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE
ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 december 2013
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft bijgaande profielschets en advertentietekst voor de nieuw te benoemen Nationale
ombudsman opgesteld.
Zij heeft daarvoor uit haar midden een subcommissie ingesteld, die ter
voorbereiding van de profielschets en advertentietekst gesprekken heeft
gevoerd met de Commissie aanbeveling Nationale ombudsman (CANO)
en met vertegenwoordigers van het Bureau Nationale ombudsman.
Tevens heeft de voorzitter van de subcommissie met de huidige Nationale
ombudsman gesproken over de te volgen procedure en het tijdpad.
De subcommissie heeft mede aan de hand van deze gesprekken een
concept-profielschets en een concept-advertentietekst opgesteld. De
commissie Binnenlandse Zaken heeft in haar procedurevergadering d.d.
17 december 2013 ingestemd met de concept-profielschets en
concept-advertentietekst.
De commissie verzoekt u de profielschets en de advertentietekst ter
goedkeuring aan de Kamer voor te leggen.
De voorzitter van de commissie,
Berndsen-Jansen
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

kst-33825-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 825, nr. 1

1

Profiel voor een Nationale ombudsman (m/v)
1. Inhoud van de taak
De Nationale ombudsman – een Hoog College van Staat – heeft op grond
van de Algemene wet bestuursrecht (art. 9:18) tot taak te onderzoeken op
welke wijze een bestuursorgaan zich in een bepaalde aangelegenheid
jegens een natuurlijk persoon of een rechtspersoon heeft gedragen.
Eenieder heeft het recht zich met een desbetreffende klacht tot de
Nationale ombudsman te wenden. De Nationale ombudsman is voorts
bevoegd tot het instellen van een onderzoek uit eigen beweging. De
bevoegdheid van de Nationale ombudsman omvat: de bestuursorganen
op het niveau van de rijksoverheid (met inbegrip van de zelfstandige
bestuursorganen), de politie, de waterschappen, de provincies en een
groot aantal gemeenten.
Naast de Nationale ombudsman functioneren drie substituut ombudsmannen waaronder de Kinderombudsman.
De Nationale ombudsman is een onafhankelijk instituut dat op grond van
art. 9:36 lid 3 Algemene wet bestuursrecht rapporteert aan het betrokken
bestuursorgaan alsmede aan de verzoeker en aan degene op wiens
gedraging het verzoek betrekking heeft. De Nationale ombudsman
rapporteert jaarlijks op grond van art. 16 Wet Nationale ombudsman aan
de Tweede Kamer over zijn bevindingen op grond van overwegingen van
behoorlijk bestuurlijk handelen en doet aan de hand daarvan aanbevelingen.
Zijn oordeel is onafhankelijk en kan ook ten aanzien van rechtmatig
overheidshandelen luiden dat het desondanks niet behoorlijk is.
De Nationale ombudsman draagt verantwoordelijkheid voor een bureau
met ruim 170 medewerkers dat onder leiding staat van een directeur.
2. Algemene eisen
2.1.

2.2.

2.3.

2.4.

Uitstekende kwalificaties en erkende reputatie op juridisch en
bestuurskundig gebied. Verwacht wordt een veelzijdige beroepservaring op hoog niveau in de juridische sfeer met kennis van
bestuurlijke verhoudingen in de verschillende geledingen van het
openbaar bestuur. Belangstelling voor de ontwikkeling van het recht
en van het bestuursrecht in het bijzonder. Verwacht wordt een brede
maatschappelijke ervaring en betrokkenheid met wat, ook op lokaal
niveau, leeft.
De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de Nationale ombudsman moeten zijn gewaarborgd; eerder vervulde functies mogen
daaraan niet in de weg staan.
Uitgesproken motivatie voor de inhoud van het werk van Nationale
ombudsman als voorziening ter bescherming van de belangen van
de burger ten opzichte van de overheid in een democratische
rechtsstaat. Grote belangstelling voor de verhouding tussen burger
en overheid. Goed inlevingsvermogen in zowel problemen die
burgers kunnen ondervinden in hun contacten met de overheid als
in de omstandigheden waarin overheden hun werk moeten doen.
Doordrongen van de notie dat de verhouding tussen burger en
overheid, naast een juridische, ook een sociale dimensie heeft. De
Nationale ombudsman moet oog hebben voor meer aspecten dan
uitsluitend het juridische aspect.
De Nationale ombudsman moet zich gemakkelijk mengen in
maatschappelijke discussies over de relatie tussen overheid en
burger in een publieke openbare omgeving, inspireren en met
gezag bijdragen aan het publieke debat gevoed door zijn specifieke
kennis en ervaring.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 825, nr. 1

2

2.5.

2.6.

Beschikkend over een natuurlijk gezag. Inzicht in de factoren die dit
gezag bepalen, waartoe in elk geval de kwaliteit, de effectiviteit en
behandelingssnelheid van het werk moeten worden gerekend. Besef
van de mogelijkheden en de beperkingen van de rol van de
Nationale ombudsman in het bestuurlijke en politieke krachtenveld.
De Nationale ombudsman moet in staat zijn om algemene tekortkomingen in het overheidshandelen ten aanzien van burgers vast te
stellen, de oorzaken daarvan te duiden en bij te dragen aan
mogelijke oplossingen.

3. Specifieke eisen
3.1.
3.2.
3.3.

3.4.
3.5.

3.6.

3.7.

3.8.

3.9.

Inspirerend, integer, onafhankelijk, onpartijdig, aanspreekbaar en
voor burgers toegankelijk.
Op ervaring gebaseerde besluitvaardigheid en productiviteit.
Groot analytisch vermogen; in staat tot het leggen van verbanden.
Evenwichtigheid in oordeelsvorming. Vermogen tot overtuigen.
Goed oog voor de eis van zorgvuldigheid voor het werk van de
Nationale ombudsman. Beschikkend over durf en vasthoudendheid.
Bestand tegen hoge werkdruk.
Visie op de rol en functie van de Nationale ombudsman in een
toekomstig perspectief; tactisch, pragmatisch en oplossingsgericht.
In verband met zijn verantwoordelijkheid voor Caribisch Nederland
een specifiek oog voor de eigenheid van de cultuur in Caribisch
Nederland.
Vermogen en bereidheid om met eerbiediging van de af te spreken
taakverdeling, op basis van collegialiteit, samen te werken met de
substituut-ombudsman(nen).
Vermogen om de medewerkers van het Bureau Nationale ombudsman te inspireren, te stimuleren en samen te werken met de
onderzoekers.
Vaardigheid in het op anderen overdragen van kennis, ervaring en
inzicht. Excellente communicatieve vaardigheden zowel mondeling
als schriftelijk. Bekwaam publicist. Vermogen om het werk en het
instituut van de Nationale ombudsman op een open, toegankelijke
en overtuigende manier te presenteren, ook via de diverse
nieuwsmedia.
Vermogen om de belangen van het instituut Nationale ombudsman
doeltreffend te behartigen, in contacten met de politiek en het
bestuur. Vaardigheid om, op basis van de inmiddels ook internationaal verworven positie, actief, initiërend en gezaghebbend deel te
nemen aan internationale bijeenkomsten ter bevordering van
behoorlijk bestuurlijk handelen van overheden

Advertentietekst Nationale ombudsman (m/v)
Wegens het vertrek van de huidige Nationale ombudsman per 1 januari
2014 is de Tweede Kamer der Staten-Generaal op zoek naar een Nationale
ombudsman (m/v)
Algemene informatie
De Nationale ombudsman heeft tot taak te onderzoeken op welke wijze
een bestuursorgaan zich tegenover een natuurlijke of rechtspersoon heeft
gedragen.
De Nationale ombudsman is een onafhankelijk instituut dat op grond van
art. 9:36 lid 3 Algemene wet bestuursrecht rapporteert aan het betrokken
bestuursorgaan alsmede aan de verzoeker en aan degene op wiens
gedraging het verzoek betrekking heeft. De Nationale ombudsman
rapporteert jaarlijks op grond van art. 16 Wet Nationale ombudsman aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 825, nr. 1

3

de Tweede Kamer over zijn bevindingen op grond van overwegingen van
behoorlijk bestuurlijk handelen en doet aan de hand daarvan aanbevelingen.
Zijn oordeel is onafhankelijk en kan ook ten aanzien van rechtmatig
overheidshandelen luiden dat het desondanks niet behoorlijk is.
Iedereen heeft het recht zich met een klacht tot de Nationale ombudsman
te wenden.
De Nationale ombudsman kan ook uit eigen beweging een onderzoek
instellen.
Het taakgebied van de Nationale ombudsman omvat: de bestuursorganen
op het niveau van de rijksoverheid (met inbegrip van de zelfstandige
bestuursorganen), de politie, de waterschappen, de provincies en een
groot aantal gemeenten.
De Nationale ombudsman draagt verantwoordelijkheid voor een bureau
met ruim 170 medewerkers dat onder leiding staat van een directeur.
De Tweede Kamer vraagt
–

–

–

–

–

Uitstekende kwalificaties en erkende reputatie op juridisch of bestuurskundig gebied. Verwacht wordt een veelzijdige beroepservaring op
hoog niveau in de bestuurlijk-juridische sfeer met kennis van bestuurlijke verhoudingen in de verschillende geledingen van het openbaar
bestuur.
Gebleken belangstelling voor de verhouding tussen burger en
overheid. Goed inlevingsvermogen in zowel problemen die burgers
kunnen ondervinden in hun contacten met de overheid als in de
omstandigheden waarin overheden hun werk moeten doen. De
Nationale ombudsman is aanspreekbaar en beseft dat de verhouding
tussen burger en overheid, naast een juridische, ook een sociale
dimensie heeft.
De Nationale ombudsman moet zich gemakkelijk mengen in maatschappelijke discussies over de relatie tussen overheid en burger in
een publieke openbare omgeving, inspireren en met gezag bijdragen
aan het publieke debat, gevoed door zijn specifieke kennis en ervaring.
De Nationale ombudsman moet in staat zijn om algemene tekortkomingen in het overheidshandelen ten aanzien van burgers vast te
stellen, de oorzaken daarvan te duiden en bij te dragen aan mogelijke
oplossingen.
De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de Nationale ombudsman
moeten zijn gewaarborgd; eerder vervulde functies mogen daaraan
niet in de weg staan.

Termijn en honorering
De selectiegesprekken zullen worden gehouden door de Commissie van
Aanbeveling Nationale Ombudsman (CANO), samengesteld uit de
Vice-President van de Raad van State, de President van de Hoge Raad der
Nederlanden en de President van de Algemene Rekenkamer.
De benoeming geschiedt door de Tweede Kamer der Staten-Generaal op
basis van een aanbeveling van tenminste drie personen, die de leden van
de CANO in gezamenlijk overleg opstellen. De benoeming geschiedt voor
de duur van 6 jaar (ingevolge artikel 3 Wet Nationale ombudsman ontslaat
de Tweede Kamer de ombudsman met ingang van de eerstvolgende
maand na die waarin hij/zij de zeventigjarige leeftijd bereikt). De
honorering bedraagt € 10.325,86 bruto per maand.
Informatie
Sollicitanten zullen een informatiepakket ontvangen bij de ontvangstbevestiging van hun sollicitatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 825, nr. 1

4

Belangstellenden kunnen telefonisch informatie over de procedure
opvragen bij de griffier van de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken,
de heer drs. M.J. van der Leeden, telefoon 070 - 3182311.
Informatie over de Nationale ombudsman is ook verkrijgbaar via
www.ombudsman.nl.
Inlichtingen over de functie kunnen worden ingewonnen bij de voorzitter
van de subcommissie Benoeming Nationale ombudsman van de Tweede
Kamer, mevrouw M.A. Berndsen-Jansen (telefoon 070-3182641) of de
directeur van het bureau Nationale ombudsman, mevrouw G. Bekman, of
de waarnemend Nationaal ombudsman (telefoon 070-3563653).
Sollicitaties
Een onderzoek naar antecedenten kan tot de mogelijkheden behoren.
Sollicitaties dienen voor 18 januari 2014 in het bezit te zijn van de
Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, Binnenhof 1,
Postbus 20019, 2500 EA ’s-Gravenhage. Een uitvoerige levensbeschrijving
wordt op prijs gesteld.
Ook zij die de aandacht willen vestigen op mogelijke kandidaten, kunnen
zich schriftelijk tot genoemde Voorzitter wenden.
De brieven aan de Voorzitter dienen op de enveloppe de aanduiding
«Nationale ombudsman» te bevatten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 825, nr. 1

5