Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

665
Vragen van het lid Marcouch (PvdA) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over het bericht dat allochtone verdachten met een psychiatrische stoornis
vaker gedwongen worden opgenomen dan vergelijkbare autochtone
verdachten (ingezonden 25 oktober 2012).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
29 november 2012). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013,
nr. 558.
Vraag 1
Kent u het bericht «Allochtoon veel sneller opgenomen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Heeft het Nederlands Instituut voor Forensische psychiatrie en psychologie
(NIFP) recent onderzoek gedaan naar de wijze waarop forensische psychiaters
oordelen over allochtone dan wel autochtone verdachten en de verschillen
daartussen? Zo ja, kunt u dat onderzoek, voorzien van uw reactie, aan de
Tweede Kamer doen toekomen? Zo nee, waarop zijn de in het berichte
genoemde bevindingen dan wel gebaseerd?
Is het waar dat allochtone verdachten vaker toerekeningsvatbaar worden
geacht dan autochtone verdachten? Zo ja, wat is hier van de oorzaak? Zo nee,
wat is er niet waar?
Is het waar dat allochtone verdachten met een psychiatrische stoornis tot wel
vier keer vaker gedwongen opgenomen [worden] dan vergelijkbare autochtone verdachten? Zo ja, wat is hiervan de oorzaak? Zo nee, wat is er niet
waar?
Antwoorden 2, 3, 4
De achtergrond van het bericht is dat een forensisch psychiater, verbonden
aan het NIFP, onlangs tijdens een congres van de Nederlandse Vereniging
voor Psychiatrie (NVvP) een presentatie heeft gegeven. In de presentatie werd
ingegaan op de resultaten van onderzoek met betrekking tot etniciteit en pro
justitia-rapportages.

1

ah-tk-20122013-665
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.spitsnieuws.nl/archives/binnenland/2012/10/allochtoon-veel-sneller-opgenomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

De betreffende psychiater heeft met een aantal collega’s in 2011 een artikel
gepubliceerd in het Tijdschrift voor psychiatrie2 over dit onderwerp. In het
betreffende artikel wordt geconcludeerd dat allochtone verdachten vaker
toerekeningsvatbaar worden geacht en bepaalde groepen allochtonen vaker
een advies voor gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis dan wel
geen behandeling krijgen (en minder vaak een ambulante behandeling) dan
autochtone verdachten. Verder werden bij allochtone verdachten psychotische en gedragsstoornissen vaker gediagnosticeerd en andere psychiatrische
stoornissen minder vaak. De onderzoekers stellen dat uit de gegevens niet
helemaal duidelijk wordt hoe deze verschillen te verklaren zijn, en dat
verbetering van de culturele competentie van gedragsdeskundigen tot
vermindering van de gevonden verschillen zou kunnen leiden.
Ik vind het belangrijk dat de sector zich bewust is van en alert is op mogelijke
invloeden van cultuur op pro justitia-rapportages. Ik vind het dan ook een
goede ontwikkeling dat er wetenschappelijk onderzoek wordt verricht op dit
terrein en dat de NVvP aandacht besteedt aan deze problematiek in een
congres.
Voorts wijs ik erop dat binnen het NIFP veel aandacht is voor transculturele
aspecten. Er worden intervisiebijeenkomsten aan het onderwerp gewijd. Het
ministerie van Veiligheid en Justitie financiert een project dat beoogt de
organisatie te voorzien van voldoende transculturele competentie. In het
kader hiervan is er sinds het opleidingsjaar 2011/2012 voor rapporteurs
sprake van verplichte nascholing op onderhavig terrein. Voorts wordt
specifieke expertise ingezet in omstandigheden waarin er sterke aanwijzingen
zijn dat transculturele aspecten een rol spelen in een zaak. Het NIFP heeft
daarom een aantal psychiaters in dienst met specifieke deskundigheid op het
gebied van de transculturele psychiatrie, die worden ingezet waar nodig. Bij
het matchen van een zaak met een rapporteur wordt door het NIFP waar
mogelijk rekening gehouden met benodigde transculturele expertise. Op de
locaties van het Pieter Baan Centrum worden transculturele aspecten
betrokken bij alle onderdelen van het onderzoek, bijvoorbeeld bij het
milieuonderzoek (het opvragen van informatie van referenten in het
buitenland) en het inschakelen van experts zoals culturele antropologen.
Tevens wordt in alle modules van de opleidingen die het NIFP verzorgt voor
rapporteurs Pro Justitia aandacht geschonken aan transculturele aspecten.
Vraag 5
Welke gevolgen voor de behandeling of strafmaat heeft het verschil tussen
beoordeling van allochtone en autochtone verdachten?
Antwoord 5
De pro justitia-rapportage is een advies aan de Rechterlijke Macht, die dit
advies in overweging neemt bij het doen van een uitspraak. Het uiteindelijke
vonnis kan dus afwijken van het advies. Of verschillen in de adviezen over
allochtone en autochtone verdachten leiden tot verschillen in behandeling of
strafmaat, komt niet naar voren uit eerdergenoemde publicatie in het
Tijdschrift voor Psychiatrie.

2

Vinkers DJ, Barendregt M, Beurs E de, Hoek HW, Rinne Th. Etnische verschillen tussen pro
Justitia gerapporteerde verdachten. Tijdschrift voor Psychiatrie 53 (2011)11, 801–811.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2