Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

441
Vragen van het lid Nijkerken-de Haan (VVD) aan de Staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de regeling terugbetaling van de
eigen bijdrage kinderopvang in relatie tot Covid-19, na signalen dat de
aangekondigde herzieningsmogelijkheid bij substantiële afwijking van het
daadwerkelijke gebruik ten opzichte van de peildatum van 6 april 2020 niet
wordt toegepast (ingezonden 26 augustus 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van ’t Wout (Sociale Zaken en
Werkgelegenheid) (ontvangen 13 oktober 2020).
Vraag 1
Deelt u de mening dat de brief van 17 april 2020 vertrouwen heeft gewekt bij
ouders dat bij substantiële afwijking van het daadwerkelijk gebruik van de
kinderopvang ten opzichte van het geschatte verbruik op de peildatum, een
herzieningsmogelijkheid zou worden ingericht om de geschatte compensatie
opnieuw vast te stellen?1
Antwoord 1
De tegemoetkoming die ouders met kinderopvangtoeslag ontvangen is een
benadering van de daadwerkelijke eigen bijdrage. Dat is ook aangegeven in
de eerdere Kamerbrieven hierover. In de Kamerbrief van 17 april waarin de
contouren van de vergoeding is toegelicht, is inderdaad opgenomen dat er
voor substantiële afwijkingen een herzieningsmogelijkheid zou worden
ingericht. Op dat moment is ook aangegeven dat om de vergoeding snel te
kunnen organiseren, net als bij andere noodmaatregelen, gekozen zal worden
voor een versimpelde vorm. De precieze uitwerking moest op dat moment
nog nader vormgegeven worden.
In de beantwoording van de Kamervragen van PvdA-lid Van Dijk ga ik in op
de versimpelingen die zijn aangebracht om snel tot vergoeding over te
kunnen gaan en te komen tot een sluitend systeem zonder grote lasten voor
ouders en kinderopvangorganisaties. Dat betekent dat deze versimpelingen
kunnen leiden tot een vergoeding die hoger of lager is dan de daadwerkelijke
kosten die door ouders zijn gemaakt.
Een lagere vergoeding kan onder andere komen doordat ouders een lager
aantal uren in het systeem hadden staan dan zij daadwerkelijk regulier
gebruikten. Belangrijk om daarbij in ogenschouw te nemen is dat als ouders

1

ah-tk-20202021-441
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 35 420, nr. 22.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

hun gegevens over het aantal gebruikte uren actualiseren, zij een deel van de
kosten alsnog via de kinderopvangtoeslag vergoed krijgen. Dit wordt vaak
vergeten. Verder geldt dat doordat gekozen is voor een ruime regeling,
waarin ouders vergoeding ontvangen voor een relatief lange periode, het
nadeel dat sommige ouders ondervinden meestal beperkt is. Ouders
ontvangen namelijk voor de periode van 16 maart t/m 7 juni vergoeding,
terwijl de kinderopvang en gastouderopvang vanaf 11 mei alweer geheel
open waren en de buitenschoolse opvang vanaf die datum weer gedeeltelijk
gebruikt kon worden. Vanuit de sector zijn ouders grotendeels gecompenseerd voor het eventuele deel boven de maximum uurprijs. Ook is het goed
nog te vermelden dat gebruik van noodopvang in de periode van (gedeeltelijke) sluiting vanwege de uitoefening van een cruciaal beroep voor ouders
gratis was.
Gekeken is in welke gevallen ouders door de versimpelingen erg ongunstig
uit zouden zijn. Dit bleek met name het geval voor ouders die op de
peildatum nog geen kinderopvangtoeslag hadden aangevraagd voor één of
meerdere kinderen. Deze ouders zouden anders voor het betreffende kind
geen enkele vergoeding ontvangen. Voor deze ouders is een herzieningsmogelijkheid ingericht. Daar ga ik bij vraag 2 op in. Bij overige afwijkingen vraag
ik begrip aan ouders.
Vraag 2
Op welke manier is de herzieningsmogelijkheid bij substantiële afwijkingen
zoals aangekondigd in de brief van 17 april 2020 ingericht? Kunt u aangeven
wanneer sprake is van een substantiële afwijking?
Antwoord 2
Voor kinderen waar voor de peildatum van 6 april 2020 nog geen kinderopvangtoeslag voor één of meerdere kinderen was aangevraagd, is er een
herzieningsregeling. Deze ouders zouden anders geen enkele vergoeding
krijgen voor de opvang van het betreffende kind. De nieuwe peildatum voor
de herziening betreft 4 september 2020. Ouders die voor dit peilmoment voor
het eerst kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd over de periode van
(gedeeltelijke) sluiting, hebben 7 oktober een (aanvulling op de) vergoeding
ontvangen.
Vraag 3
Welke kaders hebben betrokken uitvoeringsinstanties gekregen om een
herzieningsverzoek te kunnen beoordelen?
Antwoord 3
Zie antwoord op vraag 1 en 2.
Vraag 4
Op welke wijze kunnen ouders aangeven gebruik te willen maken van de
herzieningsmogelijkheid, bijvoorbeeld omdat ze vanwege werkzaamheden in
de zorg meer opvang hebben gebruikt dan op de peildatum 6 april 2020 bij
de Belastingdienst aangegeven was?
Antwoord 4
Ouders hoeven de herziening niet aan te vragen. Op 7 oktober hebben ruim
23.000 ouders automatisch een herziening gekregen nadat uit de gegevens
van de Belastingdienst is gebleken dat zij voor 4 september (de peildatum
van de herziening) kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd voor een
«nieuw» kind. De Belastingdienst heeft de relevante gegevens doorgegeven
aan de SVB en de SVB heeft de (aanvulling op de) vergoeding uitbetaald. In
antwoord 2 zijn de voorwaarden van de herziening opgenomen. Een onjuist
aantal uren opvang in het portaal van de Belastingdienst valt hier niet onder.
Noodopvang in verband met bijvoorbeeld werkzaamheden in de zorg was
gratis. Ouders hoefden hiervoor geen extra uren door te geven.
Vraag 5
Hoe verhoudt de herzieningsmogelijkheid zich tot de normale bezwaarschriftprocedure?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Zoals hierboven aangegeven heeft herziening voor betreffende ouders
automatisch plaatsgevonden. Dat staat los van de mogelijkheid voor ouders,
die het niet eens zijn met de hoogte van de vergoeding, om bezwaar aan te
tekenen tegen het tegemoetkomingsbesluit.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoeveel ouders na terugbetaling van de eigen bijdrage door
de Sociale Verzekeringsbank (SVB) bezwaar hebben ingediend, hoeveel
procedures daarvan nog lopen en hoeveel en op welke wijze de andere
procedures zijn afgerond, tegen de wijze van berekening van de eigen
bijdrage op basis van het aantal afgenomen uren?
Antwoord 6
Per 5 oktober 2020 waren er 3289 bezwaren ingediend. Op het totale aantal
beschikkingen van ruim 570.000 betreft dat ca. 0,6%. Dit is minder dan
verwacht. Met het afsluiten van de bezwaartermijn zijn de bezwaarschriften in
behandeling genomen. Daarbij wordt ieder bezwaar serieus bekeken. Er lopen
op 5 oktober nog 483 procedures naar aanleiding van de initiële beschikking.
De Belastingdienst/Toeslagen verwacht begin november de behandeling af te
ronden. 2806 bezwaren zijn reeds afgerond. Hiervan betroffen 1474 bezwaren
de wijze van berekening van de eigen bijdrage op basis van het aantal
afgenomen uren (zie voor deze gevallen ook mijn toelichting bij vraag 1).
Voor 177 indieners van een bezwaar ging het om een «nieuw kind» dat nog
niet was opgegeven. Deze ouders zijn daarom meegenomen in de herzieningsronde van 7 oktober.
Van de afgeronde procedures heeft dit verder in 25 gevallen tot een gegrond
bezwaar geleid en hiermee tot een wijziging van de vergoeding. In 21
gevallen is de vergoeding aangepast, omdat in deze gevallen de wijzigingen
wel voor de peildatum waren doorgegeven, maar ze nog niet waren verwerkt.
Per 5 oktober zijn bij Belastingdienst/Toeslagen 24 beroepschriften ingediend.
Vraag 7
Kunt u aangeven hoeveel ouders hebben verzocht om een herziening van het
aantal uren waarover de eigen bijdrage berekend wordt en hoeveel daarvan
zijn herzien?
Antwoord 7
Zoals hierboven beschreven hoefden ouders voor de herziening geen aparte
aanvraag te doen. Bij antwoord 2 is toegelicht welke ouders deze herziening
hebben ontvangen. Ouders krijgen geen herziening bij een afwijkend aantal
uren. Wat betreft het aantal bezwaren tav het aantal uren, zie antwoord 6.
Vraag 8
Bent u bereid ouders via kinderopvangorganisaties te informeren over de
herzieningsmogelijkheid?
Antwoord 8
Ouders hebben de herziening automatisch ontvangen als zij kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd voor een «nieuw» kind. Op de websites van de
rijksoverheid en de SVB is hierover gecommuniceerd. Op de site van de SVB
konden ouders lezen hoe de procedure in dit geval werkt. Ouders die voor
het eerst kinderopvangtoeslag aanvragen dienen dit altijd tijdig te doen
(binnen 3 maanden na de start). Ouders die voor een tweede (of derde, etc.)
kind kinderopvangtoeslag aanvragen hebben al een vergoeding voor het
eerste kind gekregen. In de beschikking voor dit eerste kind is aangegeven
dat de ouder bij eventuele «missende» kinderen, zo snel mogelijk alsnog
kinderopvangtoeslag aan moesten vragen voor deze kinderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3