Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

96
Vragen van het lid Ploumen (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over de (kritieke) situatie van twee mensenrechtenadvocaten in Turkije
(ingezonden 31 augustus 2020).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 21 september
2020)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het Joint statement over de (kritieke) situatie van
Ebru Timtik en Aytaç Ünsal en over de staat van de advocatuur in Turkije in
het algemeen door een aantal advocatenorganisaties en Europese Ordes van
Advocaten d.d. 12 augustus jl.?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw oordeel over het proces waarbij een groep van 18 advocaten in
maart 2019 tot lange gevangenisstraffen is veroordeeld, dat volgens
waarnemers niet voldeed aan de internationale regels voor een eerlijk
proces?
Antwoord 2
Nederland volgt in EU verband rechtszaken, onder meer door fysiek aanwezig
te zijn bij zittingen. Daarmee wordt uiting gegeven aan het belang dat
Nederland en gelijkgestemde landen hechten aan een eerlijke en transparante
rechtsgang. Ook deze zaak tegen de advocaten van de People’s Law Office &
Contemporary Lawyers» Association is gevolgd. Over deze zaak heeft de
Europese Unie op 29 augustus een verklaring gedeeld, waarin wordt
onderstreept dat deze tragische afloop eens te meer onderstreept dat Turkije
de mensenrechtensituatie in Turkije concreet aan moet pakken.

1

ah-tk-20202021-96
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Lawyers for Lawyers, 12 augustus 2020, «Joint statement: lawyers on hunger strike near
death», https://lawyersforlawyers.org/joint-statement-in-support-of-the-plight-for-fair-trialsebru-timtik-and-aytac-unsal/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Bent u van mening dat de naleving van artikel 6 van het Europees Verdrag
voor de Rechten van de Mens (EVRM), het recht op een eerlijk proces, in
Turkije voldoende gewaarborgd is? Zo ja, waarom? Zo nee, bent u bereid in
EU-verband de Turkse overheid aan te spreken op de noodzaak tot het
naleven van artikel 6 EVRM voor het goed functioneren van de rechtsstaat?
Antwoord 3
Het kabinet heeft grote zorgen over de mensenrechtensituatie en rechtsstaat
in Turkije. Nederland stelt deze zorgen regelmatig en op alle niveaus in
duidelijke bewoordingen aan de orde, zowel multilateraal als in bilaterale
contacten met Turkije. Daarbij wijst Nederland ook specifiek op de noodzaak
van een eerlijke en voortvarende rechtsgang in lijn met internationale
verplichtingen die Turkije is aangegaan, onder andere als lid van de Raad van
Europa en als partij bij het EVRM. Daarnaast steunt Nederland in Turkije ook
projecten die gericht zijn op de versterking van de rechtstaat.
Vraag 4
Heeft u zich op de hoogte laten stellen van de gezondheidssituatie van de
Turkse mensenrechtenadvocaten Ebru Timtik en Aytac Ünsal, die respectievelijk 230 en 199 dagen in hongerstaking zijn en die na de publicatie van het
rapport van de Istanbul Forensic Medicine Institution d.d. 30 juli 2020 beiden
zijn overgebracht naar een ziekenhuis waar zij worden vastgehouden? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kunt u bevestigen dat Ebru Timtik inmiddels is overleden?
Antwoord 4
De Nederlandse vertegenwoordigingen in Turkije volgen voor zover mogelijk
de situatie van en berichtgeving over mensenrechtenverdedigers in Turkije.
Zo monitort Nederland samen met andere landen rechtszaken tegen
mensenrechtenverdedigers. Het is mij helaas ook bekend dat de advocaat
Ebru Timtik eind augustus jl. is overleden ten gevolge van een hongerstaking.
Aytac Ünsal is op 3 september jl. voorlopig vrijgelaten door het Turkse Hof
van Cassatie.
Vraag 5
Heeft u contact opgenomen met een van de organisaties die zich bezig
houden met deze zaak, zoals Lawyers for Lawyers, om te bespreken welke
hulp u kunt bieden? Zo ja, wat heeft dit contact opgeleverd? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Medewerkers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag en de
Nederlandse diplomatieke vertegenwoordigingen in Turkije onderhouden
contact met verschillende maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor
de verbetering van de rechtspraak, waaronder ook Lawyer for Lawyers.
Vraag 6
Heeft u contact opgenomen met de Turkse overheid om uw zorgen over te
brengen over de huidige situatie? Zo ja, wat is de reactie? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6
Nederland stelt de mensenrechtensituatie in Turkije en de staat van de
rechtsstaat, regelmatig en op alle niveaus aan de orde en zal dit blijven doen,
ook in Europees en internationaal verband.
Zoals in de beantwoording van vraag 2 is aangegeven, heeft de Europese
Unie op 29 augustus over deze specifieke zaak een verklaring uitgegeven.
Nederland onderschrijft deze verklaring volledig.
Vraag 7
Heeft u contact opgenomen met uw Europese collega’s om de gang van
zaken in Turkije omtrent de berechting van mensenrechtenadvocaten te
bespreken? Zo ja, welke actie volgt hieruit? Zo nee, bent u bereid dit alsnog
te doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Binnen de Raad van Europa onderhoudt Nederland nauw contact met
gelijkgestemde landen om waar mogelijk gezamenlijk de zorgen over de
situatie in Turkije aan te kaarten. Daarnaast heeft de Raad Buitenlandse Zaken
recentelijk meerdere malen over de relatie tussen de EU en Turkije gesproken. In dat verband wijst Nederland steevast op de zorgen over de rechtsstaat
en mensenrechtensituatie in Turkije.
Vraag 8
Bent u bereid om in EU-verband bij de Turkse overheid ten minste aan te
dringen op de vrijlating van de mensenrechtenadvocaten in afwachting van
de behandeling van het door hen bij het Hooggerechtshof ingestelde beroep?
Zo ja, gaat u dit gezien de dringende omstandigheden per omgaande doen?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
De advocaat Aytac Ünsal is op 3 september jl. voorlopig vrijgelaten door het
Turkse Hof van Cassatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3