Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2664
Vragen van het lid Krol (50PLUS) aan de Staatssecretaris van Defensie over
het binnen korte tijd neerstorten van twee gevechtsvliegtuigen van het type
F35 (Joint Strike Fighter) (ingezonden 11 april 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Visser (Defensie) (ontvangen 14 mei 2019)
Vraag 1, 2
Heeft u kennisgenomen van het feit dat op 28 september 2018 een F-35
gevechtsvliegtuig (JSF) van de Amerikaanse marine is neergestort in de buurt
van Grays Hill in de staat South Carolina?1
Heeft u kennisgenomen van het feit dat op 9 april 2019 een F-35 gevechtsvliegtuig (JSF) van de Japanse luchtmacht is neergestort in de Japanse Zee?2
Antwoord 1, 2
Ja, ik heb kennis genomen van de berichtgeving over het neerstorten van
twee F-35 toestellen. Het betreft een Amerikaanse F-35B van de Amerikaanse
mariniers op 28 september 2018 en een F-35A jachtvliegtuig van de Japanse
luchtmacht op 9 april 2019. Nederland verwerft 37 stuks van de F-35A variant
die in 2024 de taken van de F-16 overnemen.
Vraag 3, 4
Bent u van mening dat deze ongelukken vragen om eenzelfde aanpak als is
gevolgd na het kort na elkaar neerstorten van twee vliegtuigen van het type
Boeing 737 MAX?
Heeft u derhalve besloten dat alle trainingsvluchten met voor Nederland
bestemde vliegtuigen van dit type onmiddellijk moeten worden gestaakt?
Antwoord 3, 4
Er is momenteel geen aanleiding te veronderstellen dat de oorzaak van het
ongeluk met de Japanse F-35A verband houdt met de oorzaak van het
neerstorten van de Amerikaanse F-35B. Tussen het neerstorten van de twee
Boeing 737 MAX toestellen is er volgens de uitkomsten van voorlopige
onderzoeken naar verluidt wel een relatie tussen de twee ongelukken.
Defensie beschikt zelf niet over de resultaten van deze onderzoeken, anders
dan er in open bronnen over beschikbaar is.

1
2

ah-tk-20182019-2664
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.telegraaf.nl/nieuws/2615594/amerikaanse-jsf-neergestort
https://www.ad.nl/buitenland/japan-vindt-wrakstukken-van-vermist-jsf-vliegtuig~ac860a4b/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

De oorzaak van het ongeluk van de Amerikaanse F-35B in de VS is vastgesteld en was te wijten aan een defecte brandstofleiding als gevolg van een
productiefout door één van de twee leveranciers van dit type leiding. Na dit
incident zijn alle F-35 vliegtuigen (varianten F-35A, B en C) grondig op dit
mogelijke mankement geïnspecteerd. Uit voorzorg zijn de leidingen van het
type dat het mankement vertoonde bij de wereldwijde F-35 vloot vervangen,
zo ook bij één van de twee Nederlandse testtoestellen nadat beide vliegtuigen
waren gecontroleerd op het type leiding.
De Japanse luchtmacht onderzoekt, met steun van het F-35 Joint Program
Office (JPO), het neerstorten van het eigen F-35A jachtvliegtuig in de Stille
Oceaan. De oorzaak van dit ongeluk is nu niet bekend. Japan houdt, conform
haar eigen procedures, uit voorzorg alle F-35A vliegtuigen aan de grond
totdat meer duidelijkheid is over de oorzaak van het ongeluk. Op basis van de
huidige beschikbare informatie en in nauw overleg met het JPO ziet
Nederland, evenals de andere partners in het programma, vooralsnog geen
reden om vliegoperatiën met de F-35 te staken.
Vraag 5
Hoe gaat u regelen dat Nederland nauw betrokken wordt bij het onderzoek
naar het neerstorten van beide vliegtuigen?
Antwoord 5
De oorzaak van het ongeluk met de Amerikaanse F-35B op 28 september 2018
is vastgesteld en adequate maatregelen zijn vorig jaar door het JPO
genomen. De oorzaak van het recente Japanse ongeluk is momenteel volop
in onderzoek. Conform afspraken binnen het F-35 programma wordt
Nederland, evenals de andere partners in het programma, voortdurend over
de resultaten van het onderzoek naar het ongeluk van de F-35A in Japan op
de hoogte gehouden.
Vraag 6
Bestaat de mogelijkheid dat, als gevolg van beide ongelukken en de
onderzoeken naar de oorzaken daarvan, de levering van de vliegtuigen voor
de Nederlandse luchtmacht verder zal worden vertraagd?
Antwoord 6
Tot op heden hebben recente leveringen van vliegtuigen aan Nederland
allemaal op tijd plaatsgevonden. Er is vooralsnog geen aanleiding te
veronderstellen dat de levering van de Nederlandse F-35A vliegtuigen als
gevolg van de twee ongevallen met F-35»s wordt vertraagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2