Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 102

Initiatiefnota van het lid Sjoerdsma:
«Wereldwijd jezelf kunnen zijn»

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 september 2015
Hierbij doe ik U, mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie,
overeenkomstig de toezegging gedaan bij het notaoverleg van 15 juni
2015 (Kamerstuk 34 102, nr. 9) over de initiatiefnota van het lid Sjoerdsma
«Wereldwijd jezelf kunnen zijn» (Kamerstuk 34 102, nr. 2), het antwoord
toekomen op de vraag die het lid Pia Dijkstra stelde aan het kabinet over
de wederzijdse erkenning binnen de Europese Unie van het voor paren
van gelijk geslacht opengestelde huwelijk. Tevens informeer ik U over het
tijdspad met betrekking tot het onderzoek inzake de openstelling van het
huwelijk voor niet-Nederlanders of niet-ingezetenen.
Wederzijdse erkenning huwelijk binnen EU
Sinds 1 april 2001 is het burgerlijk huwelijk in Nederland opengesteld voor
partners van gelijk geslacht. In de rest van de Europese Unie loopt de
situatie sterk uiteen. Inmiddels zijn er 11 EU-lidstaten die het huwelijk
hebben opengesteld. Een groter aantal heeft een vorm van geregistreerd
partnerschap voor partners van gelijk geslacht. Echter in sommige
lidstaten, waaronder Hongarije, Polen en Slowakije, is het huwelijk
grondwettelijk gedefinieerd als verbintenis tussen man en vrouw. Omdat
familierecht primair een bevoegdheid is van de lidstaten, verloopt
Europese harmonisatie op dit punt moeizaam en traag.
Nederland is en blijft een warm pleitbezorger van wederzijdse erkenning
van het voor paren van gelijk geslacht opengestelde huwelijk binnen de
Europese Unie. Via een stap-voor-stap-benadering zet Nederland zich,
samen met gelijkgezinde landen in de EU, in voor gelijktrekken van de
rechten en plichten voor paren van verschillend en gelijk geslacht.
Lidstaten die het huwelijk of het geregistreerd partnerschap tussen
personen van gelijk geslacht niet kennen, stellen moeite te hebben met
deze stappen.

kst-34102-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 102, nr. 10

1

In Europees verband wordt momenteel gesproken over ontwerpverordeningen betreffende:
1. de rechterlijke bevoegdheid, het toepasselijk recht en de erkenning en
tenuitvoerlegging van beslissingen inzake het internationaal
huwelijksvermogensrecht;
2. de rechterlijke bevoegdheid, het toepasselijk recht en de erkenning en
tenuitvoerlegging van beslissingen inzake de vermogensrechtelijke
gevolgen van geregistreerde partnerschappen.
Inzet van Nederland bij deze verordeningen is dat de regels voor paren
van verschillend en gelijk geslacht zoveel mogelijk gelijk moeten luiden.
Hoewel de verordeningen niet gaan over de erkenning van het huwelijk
tussen personen van gelijk geslacht of van het geregistreerd partnerschap
maar slechts over de vermogensrechtelijke gevolgen ervan, ligt dit reeds
heel gevoelig voor een aantal lidstaten dat het huwelijk of het geregistreerd partnerschap tussen personen van gelijk geslacht niet kent.
Onder Luxemburgs voorzitterschap worden de onderhandelingen over
beide ontwerpverordeningen voortgezet. De inzet van Nederland blijft
daarbij gericht op een niet-discriminatoire regeling. De Kamer wordt over
de voortgang van de onderhandelingen door de Minister van Veiligheid
en Justitie geïnformeerd.
Openstelling Nederlands huwelijk
In de motie-Pia Dijkstra (Kamerstuk 34 102, nr. 5) verzocht Uw Kamer het
kabinet een onderzoek uit te voeren naar de voor- en nadelen van het
openstellen van het burgerlijk huwelijk in Nederland voor bruidsparen
zonder de Nederlandse nationaliteit of woonplaats en in hoeverre dit kan
bijdragen aan de emancipatie van LHBT’s wereldwijd. In het kader hiervan
zal onder meer advies gevraagd worden aan de Staatscommissie voor het
internationaal privaatrecht en de Commissie van advies voor de zaken
betreffende de burgerlijke staat en de nationaliteit. Het kabinet verwacht
de uitkomsten van het onderzoek in het voorjaar van 2016 met Uw Kamer
te kunnen delen.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 102, nr. 10

2