Nalevingsverslag geluidproductieplafonds
2019

E.W. van Ooyen

September 2020
Provincie Zuid-Holland

PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

Inhoudsopgave
1
Inleiding .............................................................................................................................3
1.1
Achtergrond ........................................................................................................................3
1.2
Overdracht van GPP’s van Rijk naar provincie...................................................................3
1.3
Over dit verslag...................................................................................................................4
1.4
Procedure ...........................................................................................................................4
2
De systematiek van geluidproductieplafonds................................................................5
2.1
Wet milieubeheer ................................................................................................................5
2.2
Geluidproductieplafond .......................................................................................................5
2.3
Referentiepunt ....................................................................................................................5
2.4
Geluidbeperkende maatregelen..........................................................................................6
2.5
Wijzigingen geluidproductieplafond ....................................................................................7
2.6
Overschrijdingsbesluit.........................................................................................................7
2.7
Ontheffingen .......................................................................................................................7
2.8
Geluidbelastingindicator Lden.............................................................................................7
2.9
Wettelijke basis voor het berekenen van de geluidproductieplafonds ................................7
3
Resultaten en analyse ......................................................................................................9
3.1
Brongegevens.....................................................................................................................9
3.2
Resultaten akoestisch onderzoek .......................................................................................9
3.3
Analyse en vervolg..................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Figuur 2 .........................................................................................................................................10
Figuur 3 .........................................................................................................................................11

2
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

1 Inleiding
1.1

Achtergrond
Met de Omgevingswet gaat ook de geluidwetgeving veranderen. Dit is opgepakt onder de
noemer Samen Werken aan de Uitvoering van Nieuw Geluidbeleid (SWUNG). SWUNG I gaat
over de rijksinfrastructuur en is nog vastgesteld onder hoofdstuk 11 van de Wet milieubeheer, die
sinds 1 juli 2012 van kracht is. Dit hoofdstuk van de wet beschrijft de werking van de
geluidproductieplafonds op referentiepunten langs rijkswegen. Rijkswaterstaat is, namens de
minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de beheerder van de Rijkswegen. Artikel 11.20
van de Wm bepaalt dat de wegbeheerder zorg moet dragen voor de naleving van de GPP’s.
SWUNG II gaat onder andere over de provinciale wegen en wordt nog voorbereid. Invoering staat
gepland voor 1-1-2022. Met SWUNG II wordt de systematiek van geluidproductieplafonds
(GPP’s) ook voor provinciale wegen geïntroduceerd. Deze plafonds worden om de vijf jaar
vastgesteld door het bestuur. Wanneer zo’n plafond overschreden wordt, moet de wegbeheerder
maatregelen treffen om weer onder het geluidniveau te geraken. Zie hoofdstuk 2 voor een
gedetailleerdere uitleg.

1.2

Overdracht van GPP’s van Rijk naar provincie
Bij het 3-in-1-project in het Westland heeft de Provincie Zuid-Holland ook een deel van de A20
(knooppunt Westerlee) gereconstrueerd. Bij die reconstructie is besloten de laatste paar honderd
meter van de A20 (nu de facto onderdeel van de N213) om beheertechnische redenen over te
dragen in beheer en onderhoud van de provincie Zuid-Holland. Daarbij is de nieuwe beheer- en
onderhoudsgrens vastgesteld op hectometerpunt 10.435. Ter plekke van het nieuwe
verkeersplein Westerlee en het overgedragen wegdeel waren echter al negen GPP’s onder de
Wet milieubeheer (SWUNG I) van het Rijk van kracht.
Een terugval van dit wegdeel in de oude zonesystematiek van de Wet geluidhinder is niet
wenselijk. SWUNG II voor provincies is echter nog niet van kracht. Het betreft dus een
overgangssituatie; het is een uniek geval voor zowel Rijkswaterstaat als de Provincie ZuidHolland. Rijkswaterstaat heeft wel een beleidslijn opgesteld voor dergelijke overdrachten. Hoewel
de Provincie Zuid-Holland formeel nog niet verantwoordelijk is voor geluidproductieplafonds is
besloten toch de beleidslijn van Rijkswaterstaat voor de overdracht van GPP’s te volgen.
Belangrijke overwegingen hierbij zijn de volgende:
 Het betreft een kort stuk weg (ca 300 meter) en een beperkt aantal
geluidproductieplafonds;
 Deze overgangssituatie betreft een beperkte periode (tot 1-1-2021); vanaf dat moment is
PZH voor het hele provinciale wegennet verplicht volgens de nieuwe systematiek te
werken. Dit wegdeel valt daar dan ook onder;
 Het voorkomt dat Rijkswaterstaat verantwoordelijk is voor naleving en eventuele
maatregelen over een wegvak waarvan zij geen beheerder is;
 Het is voor de Dienst Beheer Infrastructuur van de provincie Zuid-Holland een
gelegenheid ervaring op te doen met het werken volgens de nieuwe systematiek.
In goed overleg is gekozen voor een pragmatische insteek, waarbij Rijkswaterstaat de
geluidberekeningen uitvoert, zorg draagt voor de publicatie in de bestaande geluidregisters en
jaarlijks een akoestisch rapport opstelt. De Provincie Zuid-Holland levert tijdig brongegevens aan
en zorgt voor een jaarlijks nalevingsverslag, waarvan dit document dat over het jaar 2019 is. Bij
(dreigende) overschrijding van GPP’s onderzoeken Rijkswaterstaat en de Provincie Zuid-Holland
samen oorzaak en eventuele vervolgstappen en maatregelen.

3
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

1.3

Over dit verslag
De wegbeheerder wordt geacht jaarlijks op basis van akoestisch onderzoek een nalevingsverslag
te maken. In dit nalevingsverslag worden de monitoringsresultaten, analyse en genomen en
voorgenomen maatregelen beschreven. Daarvoor is voor een groot deel geput uit bestaande
nalevingsverslagen van Rijkswaterstaat, aangezien daarin de werkwijze en achtergrond van
SWUNG I duidelijk worden beschreven. Het nalevingsverslag is het instrument om (1) te
monitoren of de GPP’s niet worden overschreden en (2) het bestuur en het publiek te informeren
over de wijze waarop zorg wordt gedragen voor de naleving van de GPP’s.
Dit nalevingsverslag betreft de periode van 1 januari 2019 tot en met 31 december 2019. Dit
verslag gaat alléén over de naleving van de eerder genoemde negen GPP’s en bevat de
volgende elementen:
 In hoofdstuk 2 een uitleg van de systematiek van geluidproductieplafonds. Omdat deze
systematiek tot de invoering van SWUNG-II voor provincies in principe hetzelfde is als
die van het Rijk, is de uitleg uit het Nalevingsverslag van Rijkswaterstaat als
uitgangspunt genomen;
 In hoofdstuk 3 de resultaten met onder meer een uitleg over de brongegevens en een
vergelijking van de hoogte van de berekende geluidproductie op de referentiepunten met
de geldende GPP’s;
Normaalgesproken, maar in dit geval niet, zegt een nalevingsverslag ook wat over:
 de wegvakken waar de berekende geluidproductie op één of meer referentiepunten 0,5
dB of minder onder het geldende GPP ligt, inclusief een prognose van het jaar waarin het
GPP naar verwachting zal zijn benut. En, indien het GPP binnen vijf jaar wordt bereikt,
op welke wijze Rijkswaterstaat voornemens is een overschrijding te voorkomen;
 de referentiepunten waar een ontheffing van de naleving van de GPP’s is verleend en de
mate en duur van de overschrijding van deze GPP’s;
 de locaties waarvoor een overschrijdingsbesluit is genomen;
 de voor de geluidproductie relevante ontwikkelingen die zich in het verslagjaar hebben
voorgedaan.

1.4

Procedure
Voor de beheerders geldt dat zij jaarlijks aan de minister van IenW verslag uitbrengen over de
naleving van de GPP’s over het voorafgaande kalenderjaar, het verslagjaar. Daarvoor dient voor
1 oktober van het jaar na het verslagjaar, in dit geval 2019, het nalevingsverslag over het
verslagjaar aan de minister worden gezonden. De beheerders, te weten Prorail, Rijkswaterstaat
en de provincie Zuid-Holland, doen dit afzonderlijk van elkaar. Het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat stelt vervolgens de nota van bevindingen op over de verschillende nalevingsverslagen
gezamenlijk, welke vervolgens naar de Tweede Kamer wordt verzonden.

4
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

2 De systematiek van geluidproductieplafonds
De in dit hoofdstuk beschreven systematiek is de systematiek die door het Rijk wordt gebruikt met
als basis de bestaande wet- en regelgeving. De werkwijze van naleving van de GPP’s waarover
dit verslag gaat volgen deze systematiek.
Met de invoering van de Omgevingswet zal de Aanvullingswet geluid Omgevingswet de basis
voor provinciale wegen gaan vormen. Daarmee worden regels voor het geluid van wegen,
spoorwegen en industrieterreinen geïntegreerd in het stelsel van de Omgevingswet. De
Omgevingswet zet deze systematiek door voor provinciale wegen.

2.1

Wet milieubeheer
Hoofdstuk 11 van de Wet milieubeheer (Wm) heeft als doel om de omgeving te beschermen
tegen onbeheerste groei van verkeersgeluid, maar tegelijkertijd de mobiliteit niet te belemmeren.
Om dit doel te bereiken werkt de wet met GPP’s. GPP’s zorgen ervoor dat het verkeer zich kan
ontwikkelen zolang de geluidproductie van het verkeer onder het geldende GPP blijft.
Door de vaststelling van GPP’s heeft de burger een waarborg dat een bepaalde geluidbelasting
op zijn woning niet overschreden wordt. Alleen bij een wijziging van het GPP kan ook de
maximaal toelaatbare geluidbelasting op de woning veranderen. Een wijziging kan alleen met een
wettelijk vastgestelde procedure plaatsvinden. Het uitvoeren van een akoestisch onderzoek op
woningniveau inclusief een onderzoek naar de doelmatigheid van geluidreducerende
maatregelen is daarvoor vereist.

2.2

Geluidproductieplafond
Het GPP is de maximaal toegestane geluidproductie op een referentiepunt langs de weg,
berekend op basis van in het geluidregister vastgelegde brongegevens.
GPP’s zijn van toepassing op wegen die op de geluidplafondkaart staan. Voor bestaande wegen
zijn bij de inwerkingtreding van Hoofdstuk 11 van de Wm de GPP’s van rechtswege tot stand
gekomen. De hoogte van het GPP is bepaald door bij de berekende geluidproductie op een
referentiepunt zoals die in 2008 was 1,5 dB op te tellen. Bij recente besluiten (zie bijlage 2 Bgm)
zijn niet de gegevens uit 2008 gebruikt. Bij die besluiten zijn voor de bepaling van de GPP’s
gegevens gebruikt uit de akoestische onderzoeken die horen bij deze besluiten. Hierbij is geen
1,5 dB opgeteld, maar komt de geluidruimte voort uit de gehanteerde verkeersprognoses uit het
besluit.
Door de ruimte onder het plafond (ook wel geluidruimte genoemd) is het voor de beheerder
mogelijk om:
 in een situatie met structurele groei tijdig geluidbeperkende maatregelen voor te bereiden
om te voorkomen dat een plafond wordt overschreden;
 kleine projecten, met een minimale impact op de geluidproductie, eenvoudig uit te
voeren.
 normale fluctuaties die van jaar tot jaar optreden op te vangen, waardoor het systeem
uitvoerbaar blijft.

2.3

Referentiepunt
Referentiepunten zijn virtuele punten die zich aan weerszijden van de weg bevinden, waarop de
GPP’s zijn vastgesteld en de geluidproductie wordt berekend. Elk referentiepunt ligt circa 50
meter van de buitenste rijstrook van de rijksweg, circa 100 meter van andere referentiepunten en
vier meter boven het lokale maaiveld. De ligging van de referentiepunten is opgenomen in het

5
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

openbare geluidregister waarin ook de GPP’s zijn opgenomen. Dit register is te raadplegen via
www.rijkswaterstaat.nl/geluidregister.

Figuur 1 Schematische weergave referentiepunten

2.4

Geluidbeperkende maatregelen
Als een plafondoverschrijding dreigt, weegt de beheerder het treffen van geluidbeperkende
maatregelen af om een overschrijding van het plafond te voorkomen. De geluidbeperkende
maatregelen die worden afgewogen zijn opgenomen in de Regeling geluid milieubeheer (Rgm).
De eerste voorkeur bij naleving van de GPP’s is in principe het treffen van bronmaatregelen
(stillere wegdekken in dit geval). Bronmaatregelen zijn gemiddeld genomen doelmatiger dan
andere geluidmaatregelen. Bijkomend voordeel van bronmaatregelen is dat dit type maatregel
eenzelfde effect heeft op de referentiepunten waarvoor de GPP’s gelden, als op de
geluidgevoelige objecten die in de omgeving van een punt liggen.
Dit is niet het geval bij maatregelen in de overdracht van geluid, zoals geluidschermen. Het effect
van overdrachtsmaatregelen kan op de referentiepunten heel anders zijn dan op geluidgevoelige
objecten die bijvoorbeeld hoger zijn en/of op grotere afstand zijn gelegen. Bij
overdrachtsmaatregelen wordt de geluidbelasting op geluidgevoelige objecten bepaald aan de
hand van akoestisch onderzoek op woningniveau. In dat onderzoek vindt een toets plaats of
maatregelen doelmatig zijn en niet stuiten op overwegende bezwaren van bijvoorbeeld
technische of landschappelijke aard.
Als de beheerder voor de naleving van GPP’s een geluidbeperkende bronmaatregel aanbrengt,
hoeft daarvoor geen juridische procedure te worden gevolgd. De brongegevens uit het register
worden niet gewijzigd.
Als de wegbeheerder ervoor kiest om met een geluidbeperkende overdrachtsmaatregel de GPP’s
na te leven, zal de wegbeheerder, anders dan voor een bronmaatregel, altijd een procedure om
een GPP te wijzigen moeten doorlopen. Dit verschil komt door het hierboven beschreven verschil
in effect van de treffen maatregel op de geluidbelasting van geluidgevoelige objecten.
Volgend op een GPP-wijzigingsbesluit worden de maatregel en de gewijzigde GPP’s opgenomen
in het geluidregister.
De beheerder kan ook met andere aanvullende maatregelen een overschrijding voorkomen.
Echter alleen de geluidbeperkende maatregelen die zijn aangewezen in de Rgm moeten verplicht
worden afgewogen en op doelmatigheid worden getoetst.

6
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

2.5

Wijzigingen geluidproductieplafond
De wettelijke systematiek kent een standstill doelstelling. Dit geldt zowel bij wijzigingen aan de
weg als bij naleving van GPP’s. Dit houdt in dat de beheerder ernaar streeft om de geldende
GPP’s niet te overschrijden en de geluidbelasting op geluidgevoelige objecten niet te laten
toenemen ten opzichte van de geluidbelasting bij het geldende GPP. Als de standstill doelstelling
niet zonder het toepassen van geluidbeperkende maatregelen gehaald kan worden, onderzoekt
de beheerder of maatregelen mogelijk en doelmatig zijn. Of een maatregel doelmatig is, wordt
beoordeeld met het doelmatigheidscriterium zoals dat wettelijk is vastgelegd in het Bgm en de
Rgm.
Wanneer blijkt dat geluidbeperkende maatregelen niet mogelijk zijn of niet doelmatig zijn, omdat
bijvoorbeeld de totale geluidbeperking in verhouding tot de te nemen maatregel te beperkt is, kan
het GPP ook worden verhoogd. Hierbij wordt een maximale grenswaarde voor zowel de
geluidbelasting op de gevel als de binnenwaarde van geluidgevoelige objecten gehanteerd. Het
vaststellen en wijzigen van een GPP kan alleen door een besluit van de minister van IenW.

2.6

Overschrijdingsbesluit
Het bestuur is bevoegd om op verzoek van de beheerder een overschrijdingsbesluit te nemen
wanneer het onvermijdelijk is om een GPP zo te wijzigen dat een geluidgevoelig object vanwege
een weg bij volledig benut plafond een geluidbelasting ondervindt boven de maximale waarde.

2.7

Ontheffingen
Het bestuur kan bij bijzondere omstandigheden op grond van artikel 11.24 van de Wm aan de
wegbeheerder een ontheffing verlenen van het naleven van een GPP. Deze ontheffing kan voor
een periode van maximaal 5 jaar worden verleend. Aan de ontheffing kunnen voorschriften
worden verbonden met betrekking tot de mate en de duur van de overschrijding van het GPP.

2.8

Geluidbelastingindicator Lden
De geluidbelastingindicator Lden is een maat om de geluidbelasting uit te drukken in decibel (dB)
op een plaats en vanwege een bron over alle perioden van 07.00–19.00 uur, van 19.00–23.00
uur en van 23.00–07.00 uur van een jaar. Dit wordt omschreven in bijlage I, onderdeel 1, van
richtlijn nr. 2002/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 25
juni 2002 inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (PbEG L 189).
De weging die in de berekening van het Lden wordt toegepast bestaat uit twee onderdelen. Ten
eerste wordt er rekening mee gehouden dat de drie beoordelingsperioden (dag , avond en
nachtperiode) niet even lang duren; dit wordt "energetisch middelen" genoemd. Ten tweede wordt
voor de avond en nachtperiode een toeslag gehanteerd omdat geluid in de avond en
nachtperioden extra hinderlijk is. Voor de avondperiode bedraagt deze toeslag 5 dB, voor de
nachtperiode 10 dB.
GPP’s en de geluidproductie over het verslagjaar worden uitgedrukt in de 'eenheid' Lden in dB en
afgerond op één cijfer achter de komma.

2.9

Wettelijke basis voor het berekenen van de geluidproductieplafonds
Bij het berekenen van GPP’s moeten afspraken uit een aantal regelingen gevolgd worden. Het
gaat hierbij nadrukkelijk om de werkwijze van SWUNG I.
•
•

Wet milieubeheer, Hoofdstuk 11
Besluit geluid milieubeheer (Bgm)

7
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

•
•
•

Regeling geluid milieubeheer (Rgm)
Regeling geluidplafondkaart milieubeheer
Reken en meetvoorschrift geluid 2012 (Rmg 2012), specifiek bijlage V

Daarnaast wordt bij de uitvoering van een akoestisch onderzoek rekening gehouden met de
jurisprudentie, rechtelijke uitspraken.

8
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

3 Resultaten en analyse
3.1

Brongegevens
Zoals eerder vermeld is afgesproken dat de provincie Zuid-Holland zoveel mogelijk brongegevens
aanlevert. De brongegevens, in dit geval van 2019, vormen de basis van de geluidberekeningen
die ten grondslag liggen aan de geluidproductieplafonds. Het gaat om de volgende gegevens:
a.
b.
c.
d.

Verkeersintensiteiten en voertuigverdeling: weekdaggemiddelden dag-avond-nacht
verdeeld over personenvoertuigen, middelzwaar vrachtverkeer en zwaar vrachtverkeer;
Wegdekverharding;
Maximum snelheden;
Geluidschermen.

De verkeersintensiteiten en voertuigverdeling is voor het provinciale wegennet goed in beeld. Van
de N213 en N223 zijn waar voorhanden gegevens over 2019 aangeleverd volgens de
specificaties van Rijkswaterstaat Van de A20 zijn gegevens van Rijkswaterstaat zelf gebruikt,
omdat de provincie Zuid-Holland hier geen telpunten heeft. Bovendien wordt voor de overige
GPP’s langs de A20 ook van de gegevens van Rijkswaterstaat gebruik gemaakt. Met behulp van
deze gegevens zijn ook de wegvakken op het verkeersplein ingevuld.
Voor de wegdekverharding is gebruik gemaakt van de gegevens uit het areaalbeheersysteem
van de Dienst Beheer Infrastructuur. Ook de maximum snelheden zijn door de provincie
aangeleverd. Het geluidscherm was al geregistreerd in het geluidregister.

3.2

Resultaten en analyse akoestisch onderzoek
In juni 2020 is in opdracht van Rijkswaterstaat een akoestisch onderzoek uitgevoerd op de
referentiepunten. Hierin wordt voor alle referentiepunten inzicht gegeven in de geluidproductie in
het jaar 2019 en met hoeveel deze geluidproductie nog kan toenemen voordat het
geluidproductieplafond wordt bereikt, de zogenaamde geluidruimte. Wanneer die ruimte op een
referentiepunt groter is dan 0,5 dB is er geen sprake van dreigende overschrijding van het
geluidproductieplafond en is er op die locatie geen vervolgactie nodig. Als de ruimte kleiner is dan
0,5 dB moet de wegbeheerder onderzoeken of en zo ja wanneer er actie ondernomen moet
worden om overschrijding van het plafond te vermijden. Dit betekent dat de beheerder
voortdurend moet anticiperen en tijdig maatregelen moet treffen om overschrijdingen zoveel
mogelijk te voorkomen.
Het onderliggende akoestisch onderzoek is te vinden in bijlage 1 en beschrijft volgens welke
methode de geluidproductie in het jaar 2019 is bepaald en hoe de toetsing aan de geldende
geluidproductieplafonds is uitgevoerd. Uit dit onderzoek, dat is uitgevoerd voor 60.897 punten in
totaal en waarvan de negen referentiepunten waar dit nalevingsverslag over gaat deel uitmaken,
blijkt dat voor alle referentiepunten van de provincie Zuid-Holland de geluidruimte groter is dan
0,5 dB (zie figuren 2 en 3 op de volgende pagina’s).
Dat betekent dat er voldoende geluidruimte is om de komende jaren te kunnen voldoen aan de
plafonds. Het is daarom op dit moment voor dit wegvak niet nodig om vervolgstappen te
ondernemen of maatregelen te treffen.

r

9
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

Figuur 2 Geluidruimte naleving 2019 t.o.v. geldende geluidproductieplafonds provinciale wegen

ie Aantal punten l
Bron: Rapportage akoestisch onderzoek naleving 2019, Rijkswaterstaat

10
PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020

Figuur 3 Berekende geluidwaarde op referentiepunten provincie Zuid-Holland
Gemeente

Referentiepunt

X-coördinaat

Y-coördinaat

Wegnummer

Berekende
geluidwaarde 2019
(dB)

Geluidproductieplafond (dB)

Verschil
(dB)

Westland
Westland
Westland
Westland
Westland
Westland
Westland
Westland
Westland

4118
4119
4120
4121
4123
4124
4125
4126
4127

74744
74692
74647
74623
74499
74512
74546
74594
74646

443012
443097
443186
443283
443311
443212
443118
443031
442946

N213
N213
N213
N213
N213
N213
N213
N213
N213

64,7
64,9
65,0
66,2
49,5
66,7
63,9
64,7
65,4

66,7
67,8
68,1
68,6
52,4
69,9
66,7
67,4
67,2

-1,8
-2,6
-2,8
-2,4
-2,8
-3,1
-2,6
-2,5
-1,7

Bron: bijlage 6B van Rapportage akoestisch onderzoek naleving 2019, Rijkswaterstaat

PZH-2020-753080695 dd. 27-09-2020