Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1379
Vragen van de leden Weverling en Becker (beiden VVD) aan de Ministers
voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over subsidie aan de organisatie Islamic Relief
(ingezonden 17 december 2020).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (ontvangen 19 januari 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Hilfsorgansiation Islamic Relief unter
Druck»1 en «Kaag geeft moslimbroederschap met slechts 4 andere clubs
toegang tot € 37,3 miljoen subsidie»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de organisatie Islamic Relief vanuit de Power of Voicespartnerschappen geselecteerd is om subsidie te ontvangen van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken? Zo ja, hoeveel subsidie bent u voornemens te
verstrekken aan deze organisatie?
Antwoord 2
Islamic Relief Worldwide is een onderdeel van het consortium JISRA dat een
voorstel heeft ingediend voor subsidie voor een partnerschap onder
Versterking Maatschappelijk Middenveld: Power of Voices Partnerschappen.
Op basis van de mij beschikbare informatie heb ik evenwel besloten om
Islamic Relief Worldwide geen subsidie te verlenen. Het consortium is
hierover geïnformeerd.

1

Süddeutsche Zeitung, 22 november 2020, https://www.sueddeutsche.de/panorama/
hilfsorganisationen-hilfsorgansiation-islamic-relief-unter-druck-dpa.urn-newsml-dpa-com20090101-201122-99-420548
2
Geenstijl, 15 december 2020, https://www.geenstijl.nl/5156781/kaag-geeft-moslimbroederschapmet-slechts-4-andere-clubs-toegang-tot-eur373-miljoen-subsidie/

ah-tk-20202021-1379
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3 en 4
Bent u bekend met andere subsidiestromen vanuit de overheid naar Islamic
Relief? Zo ja, welke?
Heeft deze organisatie in voorgaande jaren subsidie ontvangen van de
overheid? Zo ja, hoeveel? Kunt u dit door middel van een overzicht duidelijk
maken?
Antwoord 3 en 4
Nee, mij zijn geen andere subsidiestromen vanuit de Nederlandse overheid
naar Islamic Relief Worldwide bekend.
Vraag 5
Sinds wanneer bent u bekend met de mogelijke banden tussen Islamic Relief
en de Moslimbroederschap? Wat heeft u met deze informatie gedaan, toen
deze voor het eerst bij u bekend werd?
Antwoord 5
Maandag 14 december 2020 hoorde ik voor het eerst over deze aantijgingen
in de media. Hierop heb ik nadere informatie ingewonnen bij andere donoren
van Islamic Relief Worldwide. Op basis van deze informatie heb ik besloten
geen subsidie te verlenen aan Islamic Relief Worldwide.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de uitspraken van de Duitse Bondsregering in het aangehaalde artikel dat Islamic Relief «aanzienlijke persoonlijke banden heeft met
de Moslimbroederschap»? Deelt u deze opvatting van de Duitse Bondsregering?
Antwoord 6
Ik neem die uitspraken, zoals ook verwoord in een kamerbrief aan het Duitse
parlement, zeer serieus en heb deze meegenomen in de besluitvorming.
Vraag 7
Klopt het dat de Moslimbroederschap een organisatie is met als doelstelling
om de invoering van de sharia te realiseren en waarvan de AIVD in het
verleden heeft geconstateerd dat diens activiteiten op lange termijn een risico
zouden kunnen vormen voor de democratische rechtsorde in Nederland?
Antwoord 7
De Moslimbroederschap streeft naar islamisering van de samenleving door
missie-activiteiten, religieuze opvoeding en welzijnswerk. Het is de inschatting
op dit moment van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten dat
de kern van de organisatie in ons land slechts uit een beperkt aantal
personen bestaat en dat de invloed van de broederschap in Nederland
daarmee beperkt is. De ontwikkeling van deze organisatie in Nederland heeft
de aandacht van het kabinet.
Vraag 8
Klopt het dat de Duitse Bondsregering als gevolg van deze banden tussen
Islamic Relief en de Moslimbroederschap besloten heeft om geen (nieuwe)
subsidie meer te verstrekken aan Islamic Relief? Zo ja, hoe beoordeelt u dit
besluit?
Antwoord 8
De financiering van de Duitse autoriteiten aan Islamic Relief liep eind 2020 af.
De Duitse autoriteiten hebben besloten deze steun niet verder voort te zetten.
Ik neem dit besluit zeer serieus en heb dit meegenomen in de besluitvorming.
Vraag 9
Bent u bereid in contact te treden met uw Duitse collega om te vernemen wat
de exacte redenen waren om niet meer met Islamic Relief in zee te gaan?
Kunt u de uitkomsten hiervan met de Kamer delen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 9
Uit contact met de Duitse autoriteiten is naar voren gekomen dat Duitsland
de subsidierelatie niet heeft voorgezet omdat Islamic Relief Worldwide als
ook Islamic Relief Duitsland naar Duits inzicht persoonlijke contacten van
betekenis onderhoudt met de Moslimbroederschap en/of aanverwante
organisaties.
Vraag 10
Bent u, gezien het feit dat de samenwerking met Islamic Relief door de Duitse
overheid is stopgezet na een waarschuwing van het Bundesamt für Verfassungsschutz, bereid contact te zoeken met de Nederlandse veiligheidsdiensten om te vragen hoe zij aankijken tegen samenwerking met Islamic Relief
en de mogelijke banden van deze organisatie met de Moslimbroederschap?
Antwoord 10
In het besluitvormingsproces is contact geweest met de Nederlandse
veiligheidsdiensten.
Vraag 11
Klopt het dat Islamic Relief geselecteerd is voor deelname aan een gesubsidieerd programma met als thema «vrijheid van godsdienst»? Hoe is dit te
rijmen met de mogelijke banden van Islamic Relief met een organisatie die
een religieus wettenstelsel steunt waarin geloofsafval bestraft dient te
worden?
Antwoord 11
Zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 12
Hoe verhoudt Islamic Relief zich tot een andere, in de conclusies van de
Parlementaire ondervragingscommissie naar ongewenste beïnvloeding van
maatschappelijke en religieuze organisaties in Nederland (POCOB) genoemde,
NGO met een vergelijkbare naam, te weten de International Islamic Relief
Organisation?
Antwoord 12
Voor zover mij bekend zijn er geen directe banden tussen deze organisaties.
Vraag 13
Hoe is de subsidieverlening aan Islamic Relief te rijmen met de Kamerbreed
aangenomen motie van het lid De Roon (Kamerstuk 32 623, nr. 308) die
verzoekt «om groepen – al dan niet gewapend – die de sharia (willen)
opleggen nooit meer te kwalificeren als «gematigd» en deze groepen in geen
geval politieke, materiële of financiële steun te geven»?
Antwoord 13
De genoemde motie richt zich op strijdgroepen die effectief gezag uitoefenen
op basis van islamitisch recht, dan wel dit nastreven. Daarvan is bij Islamic
Relief Worldwide geen sprake. Niettemin heb ik op basis van mij thans ter
beschikking staande informatie besloten om Islamic Relief Worldwide als
consortiumpartner uit te sluiten van financiering.
Vraag 14
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat de Nederlandse overheid Islamic
Relief subsidieert? Zo ja, bent u bereid om deze subsidie te voorkomen of
stop te zetten?
Antwoord 14
Ja, ik heb besloten geen subsidie te verlenen aan Islamic Relief Worldwide.
Vraag 15
Bent u bereid om daarnaast het gesprek aan te gaan met gemeenten of
andere overheden die deze organisatie mogelijk nog wel subsidiëren om
hiermee ook onmiddellijk te stoppen, conform de aangenomen motie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Becker/Segers3 om geen subsidies meer te (laten) verstrekken aan organisaties waarvan signalen bestaan dat ze de integratie tegenwerken? Zo ja, op
welke termijn? Zo nee waarom niet?
Antwoord 15
Een subsidieverstrekking door een gemeente is een bevoegdheid op het
niveau van de gemeenten. Het kabinet treedt niet in deze bevoegdheid. Het is
dan ook aan de gemeenten om te beoordelen of deze subsidies een bijdrage
leveren aan de participatie in Nederland. Het Rijk informeert gemeenten actief
als het over informatie beschikt over problematisch gedrag die relevant is
voor die gemeenten(n).
Vraag 16
Deelt u de mening dat de subsidierelaties met deze organisatie aantonen dat
financiering van organisaties die integratie tegenwerken een onverminderd
actueel probleem is? Zo ja, bent u bereid om op korte termijn met gemeenten
in gesprek te gaan om bestuurlijke afspraken te maken waarbij primair wordt
afgesproken dat organisaties die integratie tegenwerken nooit subsidie
kunnen krijgen en dat deze subsidies worden ingetrokken wanneer bijvoorbeeld via de Taskforce blijkt dat er sprake is van problematisch gedrag? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 16
Gemeenten gaan zelf over het verstrekken van gemeentelijke subsidies en
kunnen zelf subsidievoorwaarden stellen. In het algemeen geldt dat door een
gemeente gefinancierde activiteiten idealiter een openbaar karakter hebben,
een maatschappelijk doel dienen en aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. De
beoordeling van subsidieaanvragen vindt primair plaats op basis van de
inschatting of de aanvrager voldoet aan de doelstellingen van de subsidieregeling.
Als de Taskforce Problematisch Gedrag en Ongewenste Buitenlandse
Financiering tot een inschatting komt dat er sprake is van problematisch
gedrag, dan is dat vaak een inschatting zonder rechtstreekse juridische
implicaties. Het gaat immers over een potentiële bedreiging, al dan niet op
termijn, van de democratische rechtsorde. Wel zou een dergelijke inschatting
een rol kunnen spelen in de beoordeling of een organisatie in staat is om
effectief de doelstelling van de subsidie in te vullen. De Taskforce of
deelnemers daarin benaderen gemeenten actief met voor hen relevante
informatie, zie ook het antwoord op vraag 15. Omgekeerd kunnen gemeenten
altijd terecht bij de Taskforce als zij vragen hebben over organisaties.
Vraag 17
Kunt u deze vragen één-voor-één en binnen de daarvoor gestelde termijn van
drie weken beantwoorden?
Antwoord 17
Nee, dat is helaas niet gelukt.

3

Kamerstuk 29 614, nr. 87.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4