Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 353

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2015
Ruim honderd partijen hebben de afgelopen twee jaren de afspraken van
de tafel voor mobiliteit en transport van het energieakkoord uitgewerkt.
Het eerste jaar is een gezamenlijke lange termijn-visie op een duurzame
brandstofmix transport opgesteld. Achtergrond hiervan is dat de sector
een aantal ingrijpende veranderingen voor de boeg heeft om minder
afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen, en het belangrijk is een
gedeeld beeld te hebben over de mogelijkheden in de verschillende
marktsegmenten.
Daarna is uitgewerkt wat we in Nederland in de komende vijf jaar het
beste kunnen doen om hierop voorbereid te zijn en om de kansen te
pakken voor de Nederlandse industrie. Dit heeft geleid tot nieuwe acties
voor op de uitvoeringsagenda. Bijgaand bied ik u, mede namens de
Minister van Economische Zaken en de Minister van Infrastructuur en
Milieu de resultaten aan1. Het betreft de brandstofvisie en de voortgangsbrief van de SER-commissie Borging Energieakkoord voor duurzame
groei, met daarin aanvullende acties voor de uitvoeringsagenda van het
energieakkoord.2
Context
Voor de sector mobiliteit zijn in het energieakkoord de volgende doelen
opgenomen:
• Een bijdrage aan de totale energiebesparing van 15 à 20 PJ in 2020.
• Een reductie tot max. 25 Mton CO2-equivalent in 2030 ten opzichte van
1990 (–17%).
• Per 2035 zijn alle nieuw verkochte personenauto’s in staat om
zero-emissie te rijden.
1
2

kst-30196-353
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Alle achtergronddocumenten bij de totstandkoming van de visie en uitvoeringsagenda worden
gepubliceerd via de website van de SER: http://www.energieakkoordser.nl/nieuws/
brandstofvisie.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 353

1

•

Partijen omarmen de EU-ambitie van een reductie van de CO2-uitstoot
in transport met 60% per 2050 ten opzichte van 1990.

Duurzame brandstofvisie
In het energieakkoord waren al twaalf onderwerpen benoemd (uitgewerkt
in 34 acties) om de afgesproken doelen te kunnen bereiken. Voortgang
van de acties met betrekking tot mobiliteit en transport wordt besproken
en gemonitord in het Uitvoeringsoverleg Mobiliteit en Transport (UMT)
van de SER onder voorzitterschap van Pieter van Geel.3 Eén van de acties
was het gezamenlijk opstellen van de duurzame brandstofvisie.
De duurzame brandstofvisie is onder regie van het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu opgesteld. Hierbij zijn in de eerste helft van 2014
meer dan honderd organisaties intensief betrokken geweest. Op 30 juni
2014 heb ik samen met de heer Van Geel de visie in ontvangst genomen.
Het grootste deel van de visie wordt breed gedragen.
Er is voor gekozen om daarna onder regie van het UMT een aantal
vraagstukken rond de inzet van groengas en biobrandstoffen nader uit te
werken en tegelijk acties te formuleren, die zouden kunnen worden
toegevoegd aan de reeds bestaande afspraken uit 2013. Jaarlijks wordt de
uitvoeringsagenda verder geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten
en gesprekken aan het UMT.
Gezamenlijke zoektocht
Vertegenwoordigers van diverse organisaties zoals brandstofproducenten,
voertuigproducenten, energiebedrijven, vervoerders en verladers,
maatschappelijke koepelorganisaties en NGO’s, kennisinstellingen
alsmede centrale en decentrale overheden hebben deelgenomen aan een
gezamenlijke zoektocht naar mogelijkheden om aan de nationale en
internationale doelen die voor de transport sector zijn gesteld op het
gebied van klimaat, energie en lucht te kunnen voldoen. Daarbij zijn voor
het eerst ook alle verschillende onderdelen van de transportsector weg,
lucht, scheepvaart en rail betrokken.
De deelnemers aan het Uitvoeringsoverleg Mobiliteit en Transport zijn van
mening dat met de visie en een uitvoeringsagenda een stevige basis is
gelegd om ook de stap naar de uitvoering gezamenlijk te zetten. Dit is een
goede manier om het beleid gezamenlijk met betrokken partijen van
overheid en bedrijfsleven in de samenleving vorm te geven.
Visie
In de visie wordt gekozen voor een adaptieve en gerichte meersporenstrategie voor de inzet van diverse soorten brandstoffen voor de verschillende
vervoersmodaliteiten. Dit betekent dat er rekening gehouden wordt met
onzekerheden in de toekomst en met het feit dat de gestelde doelen in het
energieakkoord niet met één oplossing behaald kunnen worden. Iedere
vorm van mobiliteit kent zijn eigen ontwikkelpad met daaraan gekoppelde
innovatieve en technologische doorbraken.
De hoofdboodschap uit de visie is dat voor segmenten waarvoor
elektrisch rijden kansrijk is, wordt ingezet op een transitie naar elektrische
aandrijving.

3

UMT voorzitter Pieter van Geel, secretariaat SER, leden: ANWB, BOVAG, Deltalinqs, EVO, FNV,
Formule E-team, IPO, Milieudefensie, Ministeries van Economische Zaken, Financiën en
Infrastructuur en Milieu, Natuur en Milieu, NS, RAI Vereniging, Stichting zero-emissie
busvervoer, TLN, VNA-lease, VNG en VNO-NCW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 353

2

Daarnaast zullen alle vervoersmodaliteiten ook inzetten op efficiencyverbeteringen. Andere vervoerssegmenten, zoals de luchtvaart, scheepvaart
en zwaar wegverkeer waar elektrificatie niet haalbaar is, rekenen naast
efficiencyverbetering ook op de inzet van biobrandstoffen (vloeibaar en
gasvormig).
Groene groei realiseren
De ontwikkelpaden bieden kansen voor het realiseren van groene groei:
het verdienvermogen versterken en tegelijkertijd de belasting van het
milieu en de afhankelijkheid van fossiele energie en grondstoffen
terugdringen. Mobiliteit is één van de acht domeinen van de Groene Groei
aanpak.4 Door koploperschap in kansrijke niches te ontwikkelen, kunnen
deze kansen worden benut. Dit aspect dient in nauwe samenwerking met
de topsectoren te worden uitgewerkt. De overheid zorgt voor de juiste
condities en een stabiel kader voor groene investeringen, zodat bedrijven
duurzame producten en diensten kunnen ontwikkelen en vermarkten.
Nieuwe acties voor de uitvoeringsagenda Mobiliteit en Transport
Op basis van de duurzame brandstofvisie is een groot aantal potentiële
acties benoemd en gewaardeerd op mogelijke bijdrage aan de doelen van
het energieakkoord. Het UMT heeft overeenstemming bereikt om een
aantal bundels van acties te willen uitvoeren, die substantieel bijdragen
aan het behalen van de doelen uit het energie-akkoord. Deze acties zijn
aan de bestaande lijst van afspraken uit 2013 toegevoegd. Zie hieronder
de nieuwe acties uit de SER-brief aan het Kabinet.
Aanvullende afspraken op uitvoeringsagenda UMT uit duurzame brandstofvisie
Thema

Afspraak

Actiehouder

Opmerking Rijk

1

Elektrisch rijden

Opstellen nieuw sectorplan Elektrisch
rijden 2015–2020.

FET

Vervolg op bestaand plan elektrisch rijden en
greendeals.

2

Efficiency wegverkeer

Communicatiecampagne over veilige,
zuinige, stille banden en banden op
spanning.

IenM

Reeds gestart.

3

Efficiency zeeschepen
en binnenvaartschepen

Rijk helpt sector anticiperen op
internationale CO2 normering die het
Rijk nastreeft, en de concurrentiekracht van de sector te vergroten.

IenM

Effect met name internationaal (niet doelbereik energieakkoord).
Afspraak gaat deel uitmaken van de Maritieme
strategie en onderliggende werkplannen.

4

Rijden op waterstof

Afspraken maken gericht op fase van
marktvoorbereiding en eerste
marktintroducties tot 2020.

Nationaal Waterstofplatform Nederland in
oprichting

Verwachte effecten vooral na 2020.

5

Vergroening van
gasvormige brandstoffen

Afspraken maken gericht op
vergroten groengas-productie.

GroenGas Nederland

Dubbele subsidiëring groengas voorkomen.
Dubbeltelling in doelbereik door productie
groengas voorkomen tussen sector Energie en
sector Mobiliteit en Transport.

6

LNG in de scheepvaart

Prioritaire acties benoemen.

LNG-platform

Uitvoering greendeal LNG.
Voorkomen methaanslip.
Onderzoek naar bio-LNG in TKI gas.
Effect met name internationaal (niet doelbereik energieakkoord).
Afspraak gaat deel uitmaken van de Maritieme
strategie en onderliggende werkplannen.

4

Groene Groei: voor een sterke, duurzame economie (Kamerstuk 33 043, nr. 14).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 353

3

7

Thema

Afspraak

Actiehouder

Opmerking Rijk

Biobrandstoffen in
luchtvaart, scheepvaart en zwaar
wegverkeer

Voor luchtvaart, scheepvaart en
zwaar wegverkeer biedt de inzet van
biobrandstoffen een belangrijk
alternatief voor het gebruik van
fossiele brandstoffen.

Platform duurzame
biobrandstoffen in
oprichting

Afspraken maken gericht op beleid na 2020.
Opzetten waardeketen duurzame biobrandstoffen.
Definitie duurzaamheid en ILUC is een
belangrijke randvoorwaarde.

Ik ondersteun deze lijst met aanvullende afspraken voor de uitvoeringsagenda van de tafel mobiliteit en transport. Een deel van de afspraken
vraagt nog om nadere uitwerking en instrumentering in nieuwe greendeals of andersoortige afspraken tussen Rijk en marktpartijen. Maatschappelijke partijen doen een beroep op een financiële bijdrage vanuit het Rijk.
Het kabinet onderzoekt de mogelijkheden daartoe. Ik zal uw Kamer
hierover nader informeren. Afgesproken is dat over acties en maatregelen
die een financiële bijdrage van het Rijk vergen wordt besloten in het kader
van het reguliere (begrotings) traject. De autofiscaliteit heeft een apart
traject belopen via Autobrief II en de stelselherziening.5
Evaluatie energieakkoord
De afspraken binnen mobiliteit zijn onderdeel van de afgesproken
evaluatie van het energieakkoord in 2016. Dan wordt de voortgang van de
uitvoering van het akkoord in zijn geheel beoordeeld en over het vervolg
besloten met het oog op het bereiken van de doelstellingen voor 2020 en
2023. Na de evaluatie in 2016 wordt bezien of er voor mobiliteit en
transport enig aanvullend beleid nodig is, mochten de afgesproken doelen
van het energieakkoord niet behaald worden.
Tot slot
De duurzame brandstofvisie en bijbehorende actieagenda is opgesteld
met de kennis van nu. Nieuwe technische ontwikkelingen en de implementatie van nieuwe nationale en EU-richtlijnen (bijvoorbeeld EU
normbeleid voertuigen en brandstoffen, EU-richtlijn voor alternatieve
tankinfrastructuur) komen eraan. Het is daarom verstandig om over een
aantal jaar de verschillende ontwikkelpaden uit de visie te actualiseren
met de kennis van straks. Ik zal regelmatig samen met de partners
bekijken hoe nieuwe ontwikkelingen zich verhouden tot de geformuleerde
visie en uitvoeringsagenda.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

5

Autobrief II: maatregelen op het gebied van autobelastingen (Kamerstuk 32 800, nr. 27).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 196, nr. 353

4