Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 371

Kredietcrisis

Nr. 346

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 juni 2010
Hierbij treft u overeenkomstig mijn toezegging tijdens het algemeen
overleg betreffende de Leenovereenkomst tussen IJsland en Nederland
op 10 maart jl. (kamerstuk 31 371, nr. 329) een verslag aan van het gesprek
met de 100+ spaarders dat daags na dat algemeen overleg op mijn
ministerie heeft plaatsgevonden alsmede een feitenrelaas van de
belangrijkste zaken die zich hebben afgespeeld in relatie tot de 100+
spaarders (bijlagen 1 en 2).1 Verder informeer ik u hierbij over de «formal
notice» van de EFTA Surveillance Authority (ESA) waarin de betalingsverplichting van IJsland wordt bevestigd. Tevens bied ik u hierbij mijn reactie
op het onderzoek naar het mogelijk verstrekken van onjuiste toezichtsinformatie door de IJslandse toezichthouder.
Zoals uit het feitenrelaas valt op te maken, is er sprake van regelmatig
contact tussen het ministerie en de 100+ spaarders. Dat dit niet altijd als
positief door de 100+ spaarders is ervaren, kan worden veroorzaakt
doordat het belang van de 100+ spaarders niet in alle gevallen parallel
loopt aan het belang van een akkoord met de IJslandse staat over de
terugbetaling van ca. 1,3 miljard euro aan Nederlands belastinggeld. Waar
de 100+ spaarders in mijn ogen het meest bij zijn gebaat is een voortvarende en faire afwikkeling van de boedel van Landsbanki. Juist op dat
punt is sprake van een parallellie van belangen en volg ik samen met de
Nederlandsche Bank (DNB) of dat proces ordentelijk en volgens de
internationale spelregels verloopt.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

In dat verband heb ik tijdens voornoemd algemeen overleg toegezegd in
te zullen gaan op de vraag wat DNB in het kader van de boedelafwikkeling
heeft ondernomen. Daarover kan ik het volgende opmerken. Op dit
moment heeft DNB al haar vorderingen ingediend bij de Winding Up
Board (WUB) van Landsbanki Old. Nagenoeg de gehele vordering van
DNB is – met preferente status – toegewezen door de WUB. Verschillende
partijen, waaronder commerciële banken, betwisten de rechtmatigheid
van deze wettelijke preferentie en het bedrag van de vordering. De
procedures in IJsland over deze vordering zullen de komende maanden

kst-31371-346
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 346

1

hun beslag krijgen. Naar verwachting zal de IJslandse rechtsgang begin
2011 uitsluitsel kunnen bieden over de vordering.
Verder kan ik u nog mededelen dat de ESA – als de hoeder van het
EER-recht – op 26 mei 2010 een zogenaamde «formal notice» heeft
gegeven over de betalingsverplichting van IJsland onder het Europese
depositogarantiestelsel. De ESA stelt dat IJsland – ook in tijden van een
grote bankencrisis – verplicht is het bedrag van 20.000 EUR te garanderen
voor elke depositohouder van een vergunninghoudende kredietinstelling
(dus inclusief de depositohouders van het bijkantoor in Nederland).
Tevens meent de ESA dat IJsland op grond van de voornoemde richtlijn
geen onderscheid had mogen maken tussen binnenlandse en buitenlandse depositohouders voor zover het de dekking van 20.000 EUR van
het depositogarantiestelsel betreft. Ten slotte vermeldt de ESA dat in het
geval IJsland en het Verenigd Koninkrijk en Nederland er met onderhandelingen uitkomen, zij de zaak als gesloten beschouwt. De IJslandse
regering heeft tot twee maanden de tijd om op de «formal notice» te
reageren waarna mogelijk verder wordt geprocedeerd bij het EFTA-hof.
Overigens is de andere klacht ingediend door de 100+ groep nog niet
afgedaan door de ESA (in de regel worden ESA klachten binnen een jaar
behandeld).
Ten slotte stuur ik u hierbij mijn nader bericht over de mogelijke misleidende toezichtinformatie vanuit IJsland aan DNB en over de uitkomsten
van het parlementaire onderzoek dat in IJsland recentelijk is uitgebracht.
Bij brief van 12 februari (kamerstuk 31 371, nr. 313) heeft mijn voorganger
u ingelicht over het voornemen om mogelijke misleidende toezichtsinformatie van IJslandse zijde nader te onderzoeken. Per brief is navraag
gedaan bij de huidige minister van EZ van IJsland en daarop is ook
antwoord verkregen. Belangrijker is echter dat inmiddels ook het rapport
van de IJslandse bijzondere onderzoekscommissie is uitgekomen, dat
deels ook in het Engels is vertaald. De belangrijkste conclusie is dat uit het
geheel van de brieven naar voren komt dat de IJslandse toezichthouder in
ieder geval consistent onjuiste, dan wel onvolledige informatie heeft
verstrekt aan DNB. Uit de voorlopige bevindingen van het IJslands
parlementaire rapport blijkt tevens dat IJsland vooral zelf de schuld op
zich neemt voor het falen van het eigen bankensysteem. Een belangrijk
gevolg van het parlementaire onderzoek in IJsland is dat de oud-minister
van Handel, de heer Sigurdsson is afgetreden als de voorzitter van de
fractie van de sociaal-democraten in het IJslands parlement, nu hij in het
rapport zelf als één van de voornamere verantwoordelijken voor het
debacle werd aangewezen. Verder blijkt uit de in het Engels beschikbaar
gestelde delen van het IJslands parlementaire onderzoek dat in IJsland op
het hoogste niveau al werd gesproken over de risico’s verbonden aan de
funding van de IJslandse hoofdkantoren via hun bijkantoren en dat die
informatie niet is gedeeld met DNB. Ik zie geen enkele aanleiding om te
twijfelen aan de uitlatingen van de heer Schilder en de heer Wellink bij de
parlementaire enquêtecommissie De Wit, die nog eens worden onderstreept door bovenstaande bevindingen in het rapport aan het IJslandse
parlement.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 371, nr. 346

2