Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 203

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 februari 2020
Op 11 februari 2020 om circa 13:30 uur heeft het containerschip OOCL
Rauma aan de Kustwacht melding gedaan van het verlies van drie
containers. De OOCL Rauma was onderweg van Finland naar Rotterdam
via de bovenste verkeersbaan (van oost naar west) van de zuidelijke
verkeersroute die langs de Waddeneilanden gaat. Tijdens de melding had
de OOCL Rauma de verkeersbaan inmiddels verlaten om met aangepaste
snelheid de storm te weerstaan en het overige verkeer niet te hinderen en
bevond zich op circa 43 kilometer van Ameland. Kort daarna verloor het
schip nog eens twee containers en in de nacht van 11 op 12 februari zijn
er nog twee containers over boord gegaan. Het totaal aantal verloren
containers komt daarmee op zeven.
Uit ladingdocumenten die door de rederij zijn aangeleverd is bekend dat
deze containers gevuld waren met de volgende lading: drie met papier en
karton, twee met melkpoeder en twee met machineonderdelen voor
papiermachines.
De OOCL Rauma is op 13 februari aangekomen in Rotterdam. De Inspectie
Leefomgeving en Transport doet onderzoek om een beeld te krijgen van
de toedracht van het incident.
Ik ben mij bewust dat dit voorval, ruim een jaar na het incident met de
MSC Zoe, tot onrust en bezorgdheid bij eerst en vooral de bewoners en
bestuurders van de Waddeneilanden leidt. Gezien deze bezorgdheid wil ik
graag uw Kamer informeren over wat er feitelijk is gebeurd en welke actie
daarop is en wordt ondernomen. Hiermee geef ik tevens invulling aan het
verzoek van uw Kamer, gedaan tijdens het ordedebat van 12 februari, om
een toelichtende brief (Handelingen II 2019/20, nr. 53, Regeling van
werkzaamheden).
Daarnaast heeft uw Kamer mij inmiddels een aantal schriftelijke vragen
gesteld. Ik zal zo spoedig mogelijk antwoord hierop geven, waarbij ik ook
zal ingaan op vragen rond routekeuze, het overleg in internationaal
verband en een aantal onderzoeken waaraan momenteel op mijn initiatief
gewerkt wordt.

kst-29684-203
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 684, nr. 203

1

Waarschuwingen Kustwacht
Allereerst refereer ik aan mijn brief aan uw Kamer van 31 oktober jl.
(Kamerstuk 29 684, nr.190) over de waarschuwing die de Kustwacht geeft
aan schepen met een vergelijkbare grootte als de MSC Zoe, om bij een
golfhoogte van 5 meter of meer de zuidelijke vaarroute te mijden en de
noordelijke te kiezen. De basis hiervoor is een tussentijdse waarschuwing
van de OVV met betrekking tot de veilige afstand tussen het schip en de
zeebodem bij slecht weer in de zuidelijke route voor schepen met
afmetingen vergelijkbaar met die van MSC Zoe (ca. 400 meter lang en 60
meter breed). De Kustwacht heeft in haar waarschuwing een marge
ingebouwd waarbij 300 meter als lengtegrens, en 40 meter als breedtegrens, wordt gehanteerd waarboven schepen het advies krijgen om de
zuidelijke route te mijden bij slecht weer. Bij containerschepen kleiner dan
300 meter, zoals de OOCL Rauma die 179 meter lang is, bestaat het risico
van contact met de zeebodem in veel mindere mate, omdat deze schepen
ook veel minder breed zijn (maximaal ca. 32 meter), en daarmee ook de
invloed van slingeren van het schip op de afstand tussen schip en
zeebodem beperkter is. Conform mijn verzoek, zoals vermeld in mijn brief
aan uw Kamer van 31 oktober jl., heeft de Kustwacht haar waarschuwing
overigens algemeen bekend gemaakt via een aantekening op de elektronische zeekaarten, waardoor alle schepen (ook diegenen die geen
separate, actieve waarschuwing krijgen) hier in hun reisvoorbereiding
kennis van kunnen nemen en rekening mee kunnen houden.
Zoals ik uw Kamer heb toegezegd in het AO Maritiem van 28 november jl.
(Kamerstuk 29 684, nr. 199) laat ik momenteel door MARIN diverse
onderzoeken uitvoeren om meer inzicht te krijgen in de risico’s van grote
containerschepen onder verschillende weersomstandigheden boven de
Wadden. Schepen van het formaat zoals de OOCL Rauma zijn hier
onderdeel van. Ik verwacht voor de zomer de uitkomsten van deze
onderzoeken, en zal deze met uw Kamer delen.
Stand van zaken en aanpak
De Kustwacht is direct na de melding op 11 februari met een patrouillevliegtuig de situatie gaan opnemen. Er zijn verschillende vluchten
uitgevoerd, waarbij drijvende containers zijn gespot alsmede een aantal
rollen papier en houten pallets. Er is ook direct een schip van de
Kustwacht naar het incidentgebied gestuurd maar dat heeft moeten
terugkeren vanwege een technisch mankement.
De eigenaar van het schip wordt door mij op grond van de «Wet
bestrijding maritieme ongevallen» verantwoordelijk gehouden voor het
opruimen van alle verloren containers en de daaruit afkomstige zaken. De
eigenaar heeft een berger ingeschakeld. Inmiddels is een deel van de
verloren containers en lading al geborgen en gaat de bergingsoperatie –
mits het weer dit toelaat – nog door.
Direct na het incident is onderzoek opgestart om het gevaar van de lading
voor verkeer, mens en milieu te duiden. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat de lading zorgt voor gevaren op lange of korte termijn.
De Kustwacht heeft een waarschuwing doen uitgaan naar alle scheepvaart
in het betreffende gebied. Rijkswaterstaat en de Kustwacht monitoren de
situatie op zee nauwgezet en staan klaar om extra maatregelen te treffen
zodra dit nodig is.
In de intensieve contacten die het ministerie heeft met het Duitse
ministerie, heeft Duitsland te kennen gegeven op dit moment niet bereid
te zijn schepen actief te waarschuwen, zoals de Nederlandse Kustwacht
dit doet. Duitsland wil eerst de uitkomst van onderzoeken afwachten
alvorens concrete maatregelen te overwegen. Het OVV rapport, dat ik dit
voorjaar verwacht, speelt hierbij een belangrijke rol. De schepen die de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 684, nr. 203

2

verkeersbaan van oost naar west varen, zoals de OOCL Rauma in dit
geval, kiezen al in Duitsland hun vaarroute en ontvangen daar dus geen
waarschuwing. Daarbij teken ik overigens aan dat de verkeersbaan van
oost naar west een grotere diepte heeft dan de verkeersbaan van west
naar oost, die de MSC Zoe volgde.
Zoals ik uw Kamer al eerder meldde, kan ik niet eenzijdig besluiten over
de zuidelijke vaarroute, omdat deze deels buiten territoriale wateren ligt.
Mijn inzet is er daarom op gericht om samen met Duitsland, en op basis
van de onderzoeken waarvan ik vóór de zomer de resultaten verwacht, tot
eerste voorstellen te komen die na de zomer in het veiligheidscomité van
IMO kunnen worden ingebracht. Op korte termijn zal ik contact opnemen
met mijn Duitse ambtgenoot om met hem af te spreken dat direct na het
gereedkomen van de belangrijkste onderzoeken Nederland en Duitsland
gezamenlijke vervolgacties richting IMO zullen bespreken. Van de
voortgang hiervan zal ik uw Kamer op de hoogte blijven houden.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 684, nr. 203

3