Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 225

Regels omtrent gegevensverwerking in de
persoonsgerichte aanpak van radicalisering en
terroristische activiteiten (Wet
gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak
radicalisering en terroristische activiteiten)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 21 juni 2021 en het nader rapport d.d. 13 oktober
2022, aangeboden aan de Koning door de Minister van Justitie en
Veiligheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van uw kabinet van 5 maart 2021,
no. 2021000394, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 23 juni 2021,
nr. W16.21.0056/II bied ik u hierbij aan.
Het advies is ook integraal opgenomen in dit nader rapport en cursief
gedrukt. Hieronder ga ik, in op het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State (hierna: de Afdeling).
Bij Kabinetsmissive van 5 maart 2021, no. 2021000394, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Justitie en Veiligheid, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet houdende regels omtrent gegevensverwerking in de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische
activiteiten, met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak van
radicalisering en terroristische activiteiten heeft als doel de wettelijke
basis te verstevigen onder de casusoverleggen die op lokaal niveau
plaatsvinden om radicalisering en terroristische activiteiten te helpen
voorkomen en bestrijden. Het voorstel voorziet, onder meer, in een
wettelijke grondslag voor de verwerking van persoonsgegevens binnen
deze casusoverleggen en in een wettelijke regietaak voor het college van
burgemeester en wethouders.
1

kst-36225-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

1

De Afdeling advisering van de Raad van State onderkent de noodzaak van
samenwerking op lokaal niveau om radicalisering en terroristische
activiteiten te helpen voorkomen en bestrijden, evenals de daarvoor
noodzakelijke gegevensdeling. Het is van belang dat daarvoor een
wettelijke grondslag wordt geboden die de beoogde samenwerking
legitimeert en daartoe voldoende waarborgen bevat.
De Afdeling maakt in het licht daarvan een aantal opmerkingen over het
wetsvoorstel. De verhouding tot het wetsvoorstel gegevensverwerking
samenwerkingsverbanden en meer in het bijzonder de daarin opgenomen
regulering van de Zorg- en Veiligheidshuizen dient nader te worden
bezien. Ook acht de Afdeling, gelet op het doelbindingsbeginsel, een
duidelijkere afbakening van het doel van de casusoverleggen en de door
de deelnemers in te brengen categorieën persoonsgegeven van belang
alsmede een nadere motivering van de voorgestelde afwijking van het
doelbindingsbeginsel.
Verder vergen de regietaak voor het college van burgemeester en
wethouders, de deelname van de Minister van Justitie en Veiligheid en de
deelname van private partijen nadere toelichting en aanpassingen van het
voorstel. Daarnaast wijst de Afdeling op de waarborgen die in verband
met het recht op de bescherming van persoonsgegevens en het recht op
bescherming van de persoonlijke levenssfeer benodigd zijn. Tot slot
vraagt zij aandacht voor de verhouding van dit voorstel tot Richtlijn (EU)
2016/680. In verband daarmee is aanpassing van het voorstel en de
toelichting nodig.
1. Achtergrond en inhoud van het voorstel
In 2014 brachten de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en
Veiligheid (NCTV) en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) het Actieprogramma integrale aanpak jihadisme uit.2 Eén
van de maatregelen was om multidisciplinaire casusoverleggen te
organiseren waar lokale instanties informatie delen over signalen van
radicalisering en interventies afstemmen. De integrale lokale aanpak werd
daarmee een hoeksteek in de nationale contra-terrorisme strategie.3
De praktijk sindsdien is dat het lokaal bestuur casusoverleggen organiseert waarin de aanpak van radicaliserende en geradicaliseerde personen
wordt besproken. Naast de gemeente, de politie en het Openbaar
Ministerie (OM) schuiven, afhankelijk van de casus, ook andere instanties
aan, zoals de raad voor de kinderbescherming of de reclassering. In een
casusoverleg wordt informatie gedeeld en worden de in te zetten
interventies op elkaar afgestemd. Deze interventies kunnen persoonsgericht zijn, bijvoorbeeld strafrechtelijk, bestuurlijk of zorgverlenend, maar
ook meer algemeen en preventief. Maatwerk staat hier centraal.
Mede naar aanleiding van de vluchtelingencrisis nam de dreiging uit
rechts- en (in reactie hierop) links extremistische hoek in 2016 toe.4 De
oriëntatie van de nationale contraterrorismestrategie, en dus ook van de
casusoverleggen, verbreedde in 2016 van jihadisme daarom naar andere
extremistische ideologieën.5 In 2017 werd de samenwerking bezegeld in

2

Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme. Overzicht maatregelen en acties, Kamerstukken II 2013/14, 29 754, nr. 253 (bijlage).
3
Nationale contraterrorismestrategie 2016–2020, Kamerstukken II 2015/16, 29 754, nr. 391
(bijlage), p. 8.
4
Samenvatting Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland 41, 16 maart 2016, Kamerstukken II
2015/16, 29 754, nr. 362 (bijlage).
5
Idem, p. 5 en 7. Hierbij wordt vooral rechts-extremisme gezien als een bedreiging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

2

een convenant.6 Bij de evaluatie van het Actieprogramma in 2017
registreerde de Inspectie Justitie en Veiligheid (JenV) dat de casusoverleggen plaatsvinden in 70% van de gemeenten. In 55% van de gemeenten
worden de casusoverleggen ondergebracht bij een Zorg- en Veiligheidshuis.7 Het casusoverleg vraagt onder meer de NCTV geregeld om
advies.8
Het wetsvoorstel voorziet in een wettelijke basis voor de gegevensverwerking in het casusoverleg.9 Het wijst de deelnemers aan en maakt het
college van burgemeester en wethouders verantwoordelijk voor de
instandhouding van het casusoverleg. Het schrijft verder voor welke
categorieën persoonsgegevens verstrekt worden en schetst de werkwijze
binnen het casusoverleg. Een onderdeel van die werkwijze is de voorafgaande weging van mogelijke casussen door de zogeheten «weegploeg».
De Afdeling merkt op dat het wetsvoorstel, anders dan voor enkele
samenwerkingsverbanden die onder het wetsvoorstel gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) vallen, niet voorziet in een
bevoegdheid om geautomatiseerd gegevens te verwerken.10 Wel bevat
het voorstel bepalingen over de verwerking van bijzondere persoonsgegevens en strafrechtelijke gegevens. Ook zijn er bepalingen die de
geheimhouding en vernietiging of terugmelding van gegevens reguleren.
Het voorstel legt daarnaast verstrekkingsgrondslagen voor politie en OM
vast in de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens.
2. Noodzaak van het voorstel
De overheid moet radicalisering en terroristische activiteiten kunnen
voorkomen, opsporen en bestrijden. Voor een effectieve aanpak is het van
belang dat de betrokken instanties informatie kunnen delen, zodat zij
effectief en gericht kunnen optreden. Zoals beschreven blijkt uit diverse
evaluaties en rapporten dat de casusoverleggen radicalisering een
belangrijke rol vervullen in het bestrijden van radicalisering en terrorisme.11
De gegevensuitwisseling in dit samenwerkingsverband kan echter een
inbreuk maken op het recht op bescherming van persoonsgegevens en
het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Voor zover dat
het geval is, is gelet op artikel 10, eerste lid, van de Grondwet een
wettelijke grondslag noodzakelijk. Op dit moment vinden de casusover6

Convenant persoonsgerichte aanpak radicalisering en extremisme, Stcrt. 2017, 41324.
In 2017 werd geconcludeerd dat de maatregelen vooral preventief waren, bijvoorbeeld
samenwerking met de islamitische gemeenschap en ondersteuning van onderwijsinstellingen,
zie Evaluatie van het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme, Kamerstukken II 2016/17,
29 754, nr. 432 (bijlage), p. 9, 10 23 en 24 en 37.
8
Idem, p. 24, en Contraterrorismestrategie 2016–2020, p. 23. Dit is ook opgenomen in artikel 9
van het Convenant persoonsgerichte aanpak radicalisering en extremisme, Stcrt. 2017, 41324.
9
Toelichting, paragraaf 1, Inleiding.
10
Dit geldt voor het FEC, de iCOV en de RIEC’s. Zie hiervoor, respectievelijk, de artikelen 2.5,
tweede lid, 2.13, aanhef, en 2.18, tweede lid, WGS, Kamerstukken I 2020/21, 35 447, nr. A.
11
In 2017 werd geconcludeerd dat de maatregelen vooral preventief waren, bijvoorbeeld
samenwerking met de islamitische gemeenschap en ondersteuning van onderwijsinstellingen.
Evaluatie van het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme, Kamerstukken II 2016/17,
29 754, nr. 432 (bijlage), p. 7 en 8. In periodieke rapportages zoals de Rapportage integrale
aanpak terrorisme december 2017 – april 2019 wordt inzicht gegeven in de aantallen getroffen
maatregelen in deze periode, zie Kamerstukken II 2018/19, 29 754, nr. 500 (bijlage). Recent is
een Evaluatie van de contraterrorismestrategie 2016–2020 gepubliceerd en is een poging
gedaan de getroffen maatregelen nader te analyseren, zie Kamerstukken II 2020/21, 29 754,
nr. 591 (bijlage). De noodzaak van het casusoverleg werd ook benadrukt in een recent
verschenen rapport van de Inspectie JenV over de tramaanslag in Utrecht in maart 2019,
Aanslag in een tram in Utrecht, 18 maart 2019, Inspectie JenV 26 mei 2021.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

3

leggen plaats zonder wettelijke grondslag. Daardoor bestaat onduidelijkheid over de bestaande juridische mogelijkheden. De Afdeling
onderschrijft dan ook nut en noodzaak van een specifieke wettelijke
regeling voor de casusoverleggen radicalisering.
De Afdeling acht het, mede in het licht van het recht op bescherming van
persoonsgegevens en het recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer, wel noodzakelijk dat een aantal aspecten in het voorstel en de
toelichting daarop nader wordt bezien. In de hierna volgende punten
komen achtereenvolgens aan de orde: de verhouding van het voorstel tot
de WGS en de regulering van de daarin opgenomen Zorg- en Veiligheidshuizen (punt 3), het doel van de casusoverleggen radicalisering en de
door de deelnemers in te brengen categorieën van persoonsgegevens
(punt 4), de (wijze van) deelname van een aantal verschillende partijen
(punt 5), de in het voorstel opgenomen waarborgen (punt 6) en het
toepasselijke Unierechtelijke kader voor de bescherming van persoonsgegevens (punt 7).
Reactie op punt 2
De regering is verheugd te constateren dat de Afdeling in haar advies nut
en noodzaak onderschrijft van een specifieke wettelijke regeling voor de
casusoverleggen voor de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en
terroristische activiteiten (hierna kortheidshalve aangeduid als «casusoverleggen»). Hiermee komt een eind aan de situatie waarin gebruik moet
worden gemaakt van grondslagen voor bilaterale gegevensverstrekking,
met de bijbehorende keerzijden (zie §4.2 van de memorie van toelichting).
3. Verhouding tot de WGS
a. Verhouding tot de WGS in algemene zin
In de WGS, die momenteel aanhangig is bij de Eerste Kamer, is een kader
opgenomen waarin algemene regels en waarborgen zijn opgenomen voor
de gegevensverwerking binnen samenwerkingsverbanden op een aantal
veiligheidsgerelateerde terreinen. Er worden in dat wetsvoorstel vier
specifieke samenwerkingsverbanden aangewezen en nader gereguleerd.12
Het gaat om de Regionale Informatie en Expertisecentra (RIEC’s), het
Financieel Expertisecentrum (FEC), de Infobox Crimineel en Onverklaarbaar Vermogen (iCOV) en de Zorg- en Veiligheidshuizen. Daarnaast is
het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur overige samenwerkingsverbanden aan te wijzen die zich bezighouden met het voorkomen
en bestrijden van – kort gezegd – ernstige vormen van criminaliteit en
fraude.13
De vraag doet zich voor hoe dit wetsvoorstel zich precies verhoudt tot de
WGS. De toelichting typeert het doel van de lokale casusoverleggen (het
voorkomen, verminderen en bestrijden van radicalisering en terroristische
activiteiten) als een zwaarwegend algemeen belang.14 Dit doel lijkt in elk
geval grotendeels onder het werkterrein te vallen van de overige
samenwerkingsverbanden van de WGS, te weten samenwerkingsverbanden met als doel het voorkomen en bestrijden van ernstige crimina-

12

Voor het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State over een eerdere versie van
deze wet, zie Kamerstukken II 2019/20, 35 447, nr. 4.
Artikel 3.1 WGS.
14
Toelichting, paragraaf 4.3, Uitzondering op verwerkingsverbod bijzondere categorieën
persoonsgegevens en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard.
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

4

liteit.15 Ook wijst het wetsvoorstel net als de WGS de deelnemers aan en
bepaalt het de activiteiten van het casusoverleg. Het gaat in beide
wetsvoorstellen veelal om dezelfde deelnemers, zoals de gemeente, het
OM en de politie, en deels ook om dezelfde activiteiten.
In de toelichting op dit wetsvoorstel wordt in algemene zin erkend dat de
WGS ziet op «de verwerking van (persoons)gegevens voor het soort
samenwerking dat het wetsvoorstel beoogt te regelen». Het voorstel
beoogt daarom, omwille van de consistentie, inhoudelijk zoveel mogelijk
bij de WGS aan te sluiten. In een latere fase van dit wetsvoorstel wordt
bezien of het gewenst is om het om te vormen tot een wijziging van de
WGS.16
De Afdeling acht, vooruitlopend op eventuele onderbrenging van het
samenwerkingsverband in de WGS, in elk geval van belang dat wanneer
sprake is van soortgelijke samenwerkingsverbanden deze op een
vergelijkbare manier worden gereguleerd. Vanuit het oogpunt van de
harmonisatie van wetgeving17 en in het bijzonder ook vanuit het recht op
gegevensbescherming en de rechtsbescherming van betrokkenen ligt het
voor de hand om voor deze samenwerkingsverbanden vergelijkbare
regels en waarborgen te laten gelden (zie ook nog hierna punt 6).
Daarnaast kan het voor uitvoeringsinstanties van belang zijn dat zij niet
met verschillen in wetgeving worden geconfronteerd, voor zover die
verschillen niet goed te verklaren zijn.18 Een aantal partijen (politie, OM,
gemeenten) treedt vaak als deelnemer van samenwerkingsverbanden op
en zouden met het oog op een effectieve uitvoering niet met onnodige
verschillen moeten worden geconfronteerd.
In het licht van het voorgaande valt het op dat het wetsvoorstel op een
aantal vlakken minder uitgebreid is en minder waarborgen bevat dan de
WGS. Zo is er geen rechtmatigheidsadviescommissie die de rechtmatigheid van de verwerking structureel beoordeelt. Ook ontbreekt een plicht
tot privacy audits en jaarverslaglegging. Daarnaast regelt het wetsvoorstel
de mogelijkheid dat derden aanschuiven bij het casusoverleg, maar is
daarbij niet voorzien in specifieke beperkingen aangaande de deelname
van private partijen. Evenmin zijn regels opgenomen voor de toegang tot
en de beveiliging van een gezamenlijk informatiesysteem.
Uit de toelichting wordt niet duidelijk waarom het wetsvoorstel op deze
punten verschilt van de WGS. Dit klemt te meer omdat de genoemde
aanvullende waarborgen ook gelden voor de Zorg- en Veiligheidshuizen
die in de praktijk eveneens casusoverleggen ter voorkoming en bestrijding
van radicalisering houden (zie verder hierna punt b).

15

Vergelijk de definitie van een samenwerkingsverband, de gegevensverwerking die daarin
plaatsvindt en de omschrijving van de doelen van de samenwerkingsverbanden die onder de
WGS kunnen worden aangewezen in de artikelen 1.1, 1.6 en 3.1 WGS.
16
Toelichting, paragraaf 8.9, Verhouding tot de WGS.
17
Aanwijzingen voor de regelgeving, aanwijzing 2.45.
18
Zie ook de consultatiereactie van de Politie van 2 april 2020 op het conceptwetsvoorstel, p. 3.
Het is daarentegen niet noodzakelijk om alle samenwerkingsverbanden onder de WGS te
brengen voor zover duidelijk is dat de daarin opgenomen bepalingen niet passend zijn voor
het betreffende samenwerkingsverband. Voor een ander type samenwerkingsverband zou
daarom ook afzonderlijke wetgeving kunnen worden opgesteld. Het voorstel Wet bevorderen
samenwerking en rechtmatige zorg, bijvoorbeeld, beoogt het Informatieknooppunt Zorgfraude
in bijzondere wetgeving te reguleren. Zie Kamerstukken II 2019/20, 35 515, nrs. 2 (voorstel van
wet), 3 (memorie van toelichting) en 4 (Advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

5

De Afdeling adviseert in de toelichting in te gaan op de verschillen tussen
dit voorstel en de regelingen in de WGS. In dat kader adviseert zij het
wetsvoorstel met de WGS in overeenstemming te brengen voor zover
geen overtuigende motivering voor die verschillen kan worden geboden.
Reactie op punt 3a
Terecht merkt de Afdeling op dat soortgelijke samenwerkingsverbanden
op een vergelijkbare manier moeten worden gereguleerd, en dat
vergelijkbare regels en waarborgen moeten gelden vanuit het oogpunt
van harmonisatie van wetgeving, het recht op gegevensbescherming en
de rechtsbescherming van betrokkenen. Omdat het bij de casusoverleggen in het onderhavige wetsvoorstel om verwerkingen gaat van
gegevens die minstens even gevoelig als zo niet gevoeliger19 zijn dan
gegevens in «reguliere» casusoverleggen uit Zorg- en Veiligheidshuizen,
dient bij casusoverleggen voor de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten het beschermingsniveau van de
waarborgen ten minste even hoog te zijn als bij reguliere casusoverleggen
in de Zorg- en Veiligheidshuizen. Ook met het oog op een effectieve
uitvoering moeten onnodige verschillen worden voorkomen.
Het advies is overgenomen door de waarborgen in het onderhavige
wetsvoorstel in overeenstemming te brengen met het wetsvoorstel Wet
gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (hierna:
wetsvoorstel WGS), dat momenteel aanhangig is in de Eerste Kamer.20 Dit
heeft geleid tot aanvullende waarborgen door invoeging van de nieuwe
artikelen 11, tweede tot en met vierde lid, 12 tot en met 15, 17 en 18. Het
wetsvoorstel bevat hierdoor waarborgen die materieel overeenkomen met
het wetsvoorstel WGS. Concreet betekent dit dat conform het advies van
de Afdeling onder meer zijn toegevoegd de verplichting tot een rechtmatigheidsadviescommissie die de rechtmatigheid van de verwerking
structureel beoordeelt, de verplichting tot privacy audits, de verplichting
tot het uitbrengen van jaarverslagen, en regels voor de toegang tot en de
beveiliging van een gezamenlijk informatiesysteem. Ook zijn conform het
advies van de Afdeling specifieke beperkingen aangaande de deelname
van private partijen opgenomen. Daartoe is aan het wetsvoorstel
toegevoegd dat incidentele deelnemers – die overigens veelal private
partijen zijn – geen gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid
dragen. Hiermee wordt aangesloten bij artikel 2.27, derde lid, en 2.31,
tiende lid, van het wetsvoorstel WGS. De reguliere deelnemers, genoemd
in artikel 3, eerste lid, moeten erop toezien dat derden die op incidentele
basis deelnemen aan het casusoverleg voldoen aan de AVG en dit
wetsvoorstel. Dit is verwerkt in het voorgestelde artikel 3, vierde lid, en
artikel 11, eerste lid. Verder is uit artikel 1.4, tweede lid, WGS de
verplichting overgenomen om één van de functionarissen voor gegevensbescherming van de deelnemende overheidsinstanties aan te wijzen als
coördinerend functionaris voor gegevensbescherming voor het casusoverleg (artikel 11, tweede lid, van het wetsvoorstel).
Gelet op het advies is in §5.3 van de memorie van toelichting een tabel
opgenomen waarin de waarborgen uit het wetsvoorstel WGS en het
onderhavige wetsvoorstel worden vergeleken, met daarbij een
vermelding van alle bijbehorende artikelen. Hieruit blijkt dat de
19

Er mogen ook politiegegevens in de zin van artikel 9 en 10, eerste lid, onder a en c, Wet
politiegegevens worden verwerkt en bijzondere persoonsgegevens waaruit ras of etnische
afkomst of politieke, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen kunnen blijken.
20
Het bij koninklijke boodschap van 24 april 2020 ingediende voorstel van wet houdende regels
omtrent gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (Wet gegevensverwerking door
samenwerkingsverbanden; Kamerstukken 35 447).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

6

waarborgen identiek zijn, met uitzondering van de termijn voor vernietiging van gezamenlijk verwerkte gegevens, die niet zoals in de WGS 5
jaar na de eerste verwerking is, maar 5 jaar na de laatste verwerking.
Hiervoor is gekozen vanwege de langere duur van specifieke casuïstiek.
Dit is toegelicht in §5.3 van de memorie van toelichting.
Niet alleen voor de algemene waarborgen (artikelen 9 tot en met 18 van
dit wetsvoorstel), maar ook voor de materiële regels over de concrete
gegevensverwerkingen (artikelen 1 tot en met 8) zijn de specifieke
artikelen over de casusoverleggen voor de persoonsgerichte aanpak van
radicalisering en terroristische activiteiten naar aanleiding van het advies
van de Afdeling nog meer afgestemd op de werkwijze van de Zorg- en
Veiligheidshuizen, zoals die is geregeld in de paragraaf over de Zorg- en
Veiligheidshuizen uit het wetsvoorstel WGS. Toch zijn er ook diverse
verschillen, die gerechtvaardigd zijn door de verschillende doelstellingen
en aard van de beide soorten overleggen. Voor de inzichtelijkheid is in
§5.1 van de memorie van toelichting een tabel toegevoegd met daarin een
vergelijking van de materiële regels voor de gegevensverwerking die op
grond van het wetsvoorstel WGS gelden voor reguliere casusoverleggen,
met de materiële regels voor de gegevensverwerking die op grond van
het onderhavige wetsvoorstel gelden voor casusoverleggen voor de
persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten.
Het grootste verschil is de weegploeg ten behoeve van de voorafgaande
weging van mogelijke casussen. Dit is gepast omdat het onderhavige
wetsvoorstel, zoals hierboven opgemerkt, verwerkingen toestaat van
gegevens die minstens even gevoelig als zo niet gevoeliger zijn dan
gegevens in «reguliere» casusoverleggen uit Zorg- en Veiligheidshuizen.
In een aanzienlijk aantal gevallen wordt het casusoverleg radicalisering en
terroristische activiteiten vanuit een Zorg- en Veiligheidshuis georganiseerd. Het wetsvoorstel houdt daarmee rekening door de mogelijkheid te
bieden dat enkele waarborgen gecombineerd voor de reguliere casusoverleggen in het Zorg- en Veiligheidshuis en voor de casusoverleggen voor
de persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten kunnen worden uitgevoerd. In de artikelsgewijze toelichting bij de
waarborgen is het toegelicht wanneer een gecombineerde uitvoering
mogelijk is. Dit is het geval bij de verplichting om jaarlijks verslag uit te
brengen en bij de privacy audits en kan het geval zijn bij de verplichtingen
inzake informatiebeveiliging, logging en autorisaties, indien het
ICT-systeem van het Zorg- en Veiligheidshuis wordt gebruikt en aan deze
eisen voldoet.
b. Verhouding tot de Zorg- en Veiligheidshuizen
Eén van de samenwerkingsverbanden die in de WGS wordt aangewezen
zijn de Zorg- en Veiligheidshuizen.21 Zorg- en Veiligheidshuizen houden
zich bezig met complexe casuïstiek op het terrein van zorg en veiligheid.22
Binnen de Zorg- en Veiligheidshuizen worden casusoverleggen georganiseerd over personen, waarbij voorafgaand aan het overleg een weging
(triage) plaatsvindt of het passend is de casus te agenderen. De regeling
voor de geautomatiseerde data-analyse onder de WGS is niet op deze
21
22

Artikelen 2.24 – 2.32 WGS.
De doelomschrijving in artikel 2.25 WGS is als volgt: «De Zorg- en Veiligheidshuizen
verwerken bij de behandeling van complexe casuïstiek uitsluitend gegevens ten aanzien van
een betrokkene voor zover dat noodzakelijk is voor de uitoefening, afstemming en coördinatie
van de inzet van de wettelijke taken en bevoegdheden waarmee de deelnemers zijn belast en
daaraan gerelateerde noodzakelijke werkzaamheden op het terrein van strafrechtelijke en
bestuursrechtelijke handhaving alsmede begeleiding en zorg- en hulpverlening in het belang
van het voorkomen, verminderen en bestrijden van criminaliteit en ernstige overlast en het
voorkomen en verminderen van onveilige situaties voor personen of binnen een gebied».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

7

samenwerking van toepassing. Om binnen een Zorg- en Veiligheidshuis
behandeld te worden dient sprake te zijn van complexe problematiek die
een multidisciplinaire aanpak van zorg, hulpverlening, straf- en bestuursrecht vereist.23
De meerjarenagenda en de website van de Zorg- en Veiligheidshuizen
identificeren de verschillende domein-overstijgende complexe zorg- en
veiligheidsproblemen waar de casusoverleggen op zien. Naast huiselijk
geweld, re-integratie van (ex) gedetineerden en personen met verward
gedrag worden hier radicalisering en extremisme vermeld.24 Dat in de
praktijk veel gemeenten de procesregie van de casusoverleggen radicalisering beleggen bij de Zorg- en Veiligheidshuizen blijkt uit diverse
evaluaties en rapporten.25
In de toelichting wordt niet ingegaan op de verhouding tussen het
wetsvoorstel en de regeling van de Zorg- en Veiligheidshuizen in de WGS.
Het beschrijft alleen dat de casusoverleggen radicalisering vaak door de
Zorg- en Veiligheidshuizen worden gefaciliteerd.26 Hierdoor is niet
voorzienbaar op welke casusoverleggen de WGS van toepassing is. Het
kan er ook toe leiden dat in dezelfde situatie verschillende juridische
kaders gelden. De rechtsonzekerheid die daarvan het gevolg is acht de
Afdeling ongewenst.
De Afdeling adviseert de verhouding van dit wetsvoorstel tot de regeling
van de Zorg- en Veiligheidshuizen in de WGS nader te bezien, daarop in
de toelichting nader in te gaan en het wetsvoorstel zo nodig aan te
passen.
Reactie op punt 3b
In de memorie van toelichting is een nieuwe paragraaf 5 opgenomen,
waarin wordt ingegaan op de verhouding tot de regeling van de Zorg- en
Veiligheidshuizen in het wetsvoorstel WGS. Daarin wordt toegelicht wat
de facilitering door de Zorg- en Veiligheidshuizen inhoudt (§5.1) en dat het
wetsvoorstel exclusief van toepassing is op radicaliseringscasus (§5.2).
Met de Afdeling wordt ingestemd dat het wetsvoorstel er niet toe mag
leiden dat niet voorzienbaar is in welk casusoverleg een casus waarin
(mogelijk) sprake is van radicalisering of terroristische activiteiten wordt
behandeld. Naar aanleiding van het advies is een artikel aan het
wetsvoorstel toegevoegd (artikel 21). Daarin wordt geregeld dat indien bij
een casusoverleg binnen een Zorg- en Veiligheidshuis een casus is
aangemeld waarin naar het oordeel van de deelnemers aanleiding is om
te vermoeden dat sprake is van radicalisering (een situatie als bedoeld in
artikel 5, eerste lid, van deze wet), zij dan zorg dienen te dragen dat de
casus wordt aangemeld bij het casusoverleg voor de persoonsgerichte
aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten. Indien de casus in

23

Memorie van toelichting WGS, Kamerstukken II 2019/20, 35 447, nr. 3, artikelsgewijze
toelichting, p. 104 e.v.
Zie www.veiligheidshuizen.nl/wat-doet-een-zvh In de meerjarenagenda 2021–2024 van de
Zorg- en Veiligheidshuizen is te lezen dat «in de meeste gevallen [...] gemeenten de procesregie op deze complexe, domeinoverstijgende casuïstiek [hebben] belegd bij de ZVH», Aan de
ZVH is dan de taak de bestaande infrastructuur voor de persoonsgerichte aanpak radicalisering en terrorisme te borgen en door te ontwikkelen, zie paragraaf 3.1.3.
25
In de Evaluatie van het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme werd genoemd dat in
55% van de gemeenten casusoverleg plaatsvindt binnen de Zorg- en Veiligheidshuizen,
Kamerstukken II 2016/17, 29 754, nr. 432 (bijlage), p. 23 en 24. Zie ook de jaarverslagen van
Zorg- en Veiligheidshuizen waarin wordt gerapporteerd over het casusoverleg radicalisering
op zorgenveiligheidshuizen.nl.
26
Toelichting, Paragraaf 1, Inleiding en paragraaf 7 uitvoeringsgevolgen.
24

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

8

behandeling wordt genomen door het laatstgenoemde casusoverleg, dan
vindt geen behandeling plaats in een regulier casusoverleg van het Zorgen Veiligheidshuis. Het betreffende artikel 21 van het wetsvoorstel is
toegelicht in paragraaf 5.2 van de memorie van toelichting.
4. Doelbinding
a. Doel van de casusoverleggen
Op grond van het wetsvoorstel verwerken deelnemers van de casusoverleggen gegevens ten behoeve van de «persoonsgerichte aanpak van
radicalisering en terroristische activiteiten (...) voor zover dat noodzakelijk
is voor de uitoefening, afstemming en coördinatie van de inzet van hun
wettelijke taken en bevoegdheden en daaraan gerelateerde noodzakelijke
werkzaamheden op het terrein van strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
handhaving alsmede begeleiding en zorg- en hulpverlening in het belang
van het voorkomen, verminderen en bestrijden van radicalisering en
terroristische activiteiten».27 De begrippen radicalisering en terroristische
activiteiten worden in het voorstel zelf niet gedefinieerd om het bestuur
een zekere interpretatievrijheid te geven. De toelichting bevat wel enkele
definities.28
Een duidelijke afbakening van het doel van de (gegevensverwerking
binnen de) casusoverleggen is nodig op grond van het doelbindingsbeginsel. Het doelbindingsbeginsel vereist volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) dat persoonsgegevens alleen voor
welbepaalde doelen mogen worden verzameld en in beginsel niet verder
mogen worden verwerkt op een met die doeleinden onverenigbare
wijze.29 Problematisch is daarom dat de toelichting de definities van
radicalisering en terroristische activiteiten als «richtsnoer» typeert.
Daarmee wordt de indruk gewekt dat ook in andere gevallen sprake kan
zijn van radicalisering, terrorisme of extremisme. Dit is onwenselijk en
bovendien ook niet nodig. De in de toelichting geboden definities van
radicalisering en terroristische activiteiten bieden al veel ruimte voor de
deelnemers om verschillende soorten situaties in de casusoverleggen te
kunnen bespreken
De Afdeling adviseert om de definities van radicalisering en terroristische
activiteiten in het wetsvoorstel zelf op te nemen. Zij adviseert voorts de
toelichting aan te passen om het doel van de casusoverleggen radicalisering duidelijker af te bakenen.

27

Artikel 1, tweede lid, wetsvoorstel.
Toelichting, paragraaf 1, Inleiding. Zo wordt onder «radicalisering» verstaan «het proces dat
uiteindelijk kan leiden tot terroristische activiteiten en/of extremisme». Voor het begrip
«terroristische activiteiten» wordt verwezen naar artikel 83a van het Wetboek van Strafrecht
dat ziet op de (ondersteuning van) activiteiten die worden verricht met een terroristisch
oogmerk. Verder wordt, onder verwijzing naar de definitie uit de Dreigingsbeelden Terrorisme
Nederland, aangegeven dat met extremisme het fenomeen wordt bedoeld «waarbij personen
of groepen vanuit ideologisch motief bereid zijn in ernstige mate de wet te overtreden of
activiteiten te verrichten die de democratische rechtsorde ondermijnen.» Het gaat om
«(gewelddadige) illegale acties» en daarbij kan gedacht worden aan islamitisch, links-, rechts-,
of dierenextremisme.
29
Artikel 5, eerste lid, onder b, Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de
Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met
de bescherming van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens,
PbEU 2016, L 119. Ook artikel 8 van het Handvest van de grondrechten van de EU vereist dat
gegevens alleen «voor bepaalde doeleinden» mogen worden verwerkt. Verder ligt het vereiste
van doelbinding besloten in de voorwaarden die artikel 7 EU-Handvest, artikel 8 EVRM en
artikel 10 van de Grondwet stellen aan de beperking van het recht op eerbiediging van het
privéleven.
28

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

9

Reactie op punt 4a
Naar aanleiding van het advies is de definitie van radicalisering uit de
memorie van toelichting opgenomen in artikel 1 van het wetsvoorstel.
Ook is conform het advies van de Afdeling in de memorie van toelichting
het doel van de casusoverleggen verduidelijkt, door daarin te omschrijven
wat moet worden verstaan onder «ondermijning van de democratische
rechtsstaat». Dit element maakt onderdeel uit van de definitie van
radicalisering.
Een definitie van terroristische activiteiten is echter niet in het
wetsvoorstel zelf opgenomen, om dezelfde redenen als dat niet is gedaan
in de Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding. In de
memorie van toelichting bij die wet is erop gewezen dat geen definitie van
terroristische activiteiten is opgenomen van «terroristische activiteiten»,
want dan zou worden verwezen naar de strafrechtelijke invulling van het
begrip «terroristisch oogmerk». Dat zou ten onrechte de suggestie wekken
dat aan een delictsomschrijving moet worden voldaan en dat iemand in
verband moet kunnen worden gebracht met een misdrijf dat met een
terroristisch oogmerk wordt gepleegd.30
b. Categorieën van persoonsgegevens
Het voorstel biedt de grondslag voor de verwerking van bijzondere
persoonsgegevens en strafrechtelijke gegevens. Aan de verwerking van
dergelijke gegevens stelt de AVG strenge eisen.31 Duidelijk moet zijn
welke gegevens mogen worden verwerkt en onder welke specifieke
voorwaarden en waarborgen verwerking mag plaatsvinden.
Op grond van het voorstel brengen de deelnemers van de casusoverleggen verschillende categorieën gegevens in. Deze hebben blijkens
artikel 3 betrekking op een natuurlijke persoon of een rechtspersoon «die
in verband kan worden gebracht met radicalisering of terroristische
activiteiten». De gegevens bestaan naast politiegegevens en justitiële
gegevens onder meer uit «een omschrijving van de signalen die kunnen
duiden op radicalisering» en om gegevens over «relaties met directe
sociale contacten» voor zover die gegevens relevant zijn bij het opstellen
van het integrale plan van aanpak. De signalen kunnen blijkens de
toelichting onder meer zien op de (mentale) gezondheid van een persoon
of diens religieuze overtuiging.32
De voorgestelde wettelijke omschrijving van de verschillende soorten
gegevens die de deelnemers in casusoverleggen dienen in te brengen,
bevat als gevolg daarvan verschillende vaagheden. Het gaat om personen
die «in verband kunnen worden gebracht met» radicalisering en terroristische activiteiten. Ook wordt gesproken over «signalen» van radicalisering en over «relaties met directe sociale contacten». Niet duidelijk is
om welke situaties het dan precies gaat. Deze vaagheden kunnen elkaar in
de praktijk versterken.
In de toelichting is aangegeven dat de integrale persoonsgerichte
benadering van radicalisering alleen noodzakelijk is wanneer een persoon
een gevaar vormt voor de veiligheid van zichzelf of de samenleving.33 Uit
30

Kamerstukken II 2015/16, 34 359, nr. 3, blz. 14.
Artikelen 6, vierde lid, 9, tweede lid, 10 en 23 AVG.
Toelichting, paragraaf 4.3, Uitzondering op verwerkingsverbod bijzondere categorieën
persoonsgegevens en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard.
33
Toelichting, paragraaf 2.1, Doel en strekking van casusoverleggen.
31
32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

10

het voorstel blijkt dit echter niet. Een heldere afbakening van de categorieën persoonsgegevens en een duidelijke omschrijving van de gevallen
waarin deze gegevens mogen worden verwerkt, zijn, gelet op het
doelbindingsbeginsel, echter wel noodzakelijk. De huidige wettekst biedt
op dit punt onvoldoende duidelijkheid.
De Afdeling adviseert het voorstel in het licht van het voorgaande aan te
passen.
Reactie op punt 4b
Naar aanleiding van het advies om te verduidelijken in welke gevallen de
gegevens mogen worden verwerkt, is in artikel 5, derde lid, van het
wetsvoorstel toegevoegd dat bij het inschatten, bespreken en beoordelen
van (signalen van radicalisering met betrekking tot) een persoon gebruik
dient te worden gemaakt van objectieve criteria. In het voorgestelde
artikel 5, derde lid, wordt een vijftal objectieve criteria genoemd waarmee
de weegploeg (politie, OM en burgemeester gezamenlijk) onder meer
rekening dient te houden bij de afweging of een persoon dient te worden
besproken in een casusoverleg, namelijk de mate waarin betrokkene
bereid is geweld toe te passen of te propageren, de mate waarin
betrokkene vasthoudt aan extremistische denkbeelden, zijn sociale
relaties, de mate van identificatie met een extremistische groep of
ideologie, en zijn zelfredzaamheid. De criteria zijn ontwikkeld voor en door
de partners in de keten om de integrale persoonsgerichte aanpak rondom
radicalisering en extremisme te ondersteunen en systematischer te
werken. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de
artikelsgewijze toelichting bij artikel 5, derde lid. Het gebruik van
objectieve criteria minimaliseert de kans op willekeur en verduidelijkt in
wat voor gevallen gegevensverwerking in het casusoverleg is toegestaan.
De toepassing van objectieve criteria kan worden getoetst door de
rechtmatigheidsadviescommissie en in de privacy audits.
Het advies om de te verstrekken categorieën persoonsgegevens te
verduidelijken is in zoverre overgenomen dat de formulering «gegevens
over directe sociale contacten, voor zover die gegevens relevant zijn bij
het opstellen, uitvoeren of evalueren van het integrale plan van aanpak» is
vervangen door «gegevens over personen met wie betrokkene een sociale
relatie onderhoudt voor zover die gegevens relevant zijn bij het opstellen,
uitvoeren of evalueren van het integrale plan van aanpak» (artikel 4,
onderdeel h).
De formulering «in verband kunnen worden gebracht met» is behouden
omdat dit aansluit bij vergelijkbare formuleringen uit de Tijdelijke wet
bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding. Zoals blijkt uit de memorie
van toelichting (paragraaf 1) is met personen die in verband kunnen
worden gebracht met radicalisering gedoeld op radicaliserende of
geradicaliseerde personen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State heeft geoordeeld dat de in artikel 2, eerste lid, van de Tijdelijke
wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding gebruikte termen
gezien de aard van de maatregel noodzakelijkerwijs open zijn, en dat
nadere precisering niet goed mogelijk is van het soort gedragingen dat
valt onder de zinsnede «op grond van zijn gedragingen in verband kan
worden gebracht met terroristische activiteiten of de ondersteuning
daarvan». Hierdoor is een nadere invulling in het concrete geval onvermijdelijk, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak.34 Deze overweging gaat in
dit wetsvoorstel ook op voor de zinsnede «gedragingen van een natuurlijke persoon of rechtspersoon die in verband kan worden gebracht met
34

ABRvS 30 mei 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1763, rechtsoverweging 7.4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

11

radicalisering of terroristische activiteiten of een situatie waarin deze
verkeert».
c. Verwerking voor onverenigbare doelen
De AVG bepaalt op grond van het eerder genoemde doelbindingsbeginsel
dat gegevens niet verder mogen worden verwerkt op een wijze die
onverenigbaar is met het doel waarvoor de gegevens oorspronkelijk zijn
verzameld en verwerkt.35 De achtergrond daarvan is dat als persoonsgegevens voor een bepaald doel worden verzameld, de burger er in beginsel
niet op bedacht hoeft te zijn dat zijn gegevens voor een heel ander doel
worden gebruikt. Dat geldt te meer als de gegevens worden verwerkt door
een andere instantie dan de instantie waarmee de burger zelf contact
heeft gehad.36 De AVG staat daarom afwijking van het doelbindingsbeginsel alleen in uitzonderlijke omstandigheden toe. In dat geval moet op
overtuigende wijze worden gemotiveerd dat de verwerking berust op een
in een democratische samenleving noodzakelijke en evenredige maatregel
ter waarborging van een van de doelstellingen die zijn opgenomen in
artikel 23, eerste lid, AVG.
Het wetsvoorstel maakt verwerking van bijzondere persoonsgegevens
(inclusief strafrechtelijke gegevens) mogelijk voor onverenigbare
doelen.37 De toelichting motiveert de grondslag daarvoor in onvoldoende
mate. Benadrukt wordt dat zwaarwegende algemene belangen aan de
orde zijn, maar niet wordt gespecifieerd welke doelstelling als bedoeld in
artikel 23, eerste lid, AVG wordt nagestreefd. Ook blijkt uit de toelichting
niet waarom de afwijking van het doelbindingsbeginsel gelet op de eisen
die die bepaling stelt, als een noodzakelijke en evenredige maatregel
wordt beschouwd.
De Afdeling adviseert om in de toelichting nader te motiveren in hoeverre
de voorgestelde grondslag voor afwijking van het doelbindingsbeginsel
voldoet aan de daaraan in de AVG gestelde eisen.
Reactie op punt 4c
Aan het slot van paragraaf 4.2 van de memorie van toelichting is een
nadere motivering opgenomen. Daarin is toegelicht waarom de grondslagen uit het wetsvoorstel beantwoorden aan door de Europese Unie
erkende doelstellingen van algemeen belang als bedoeld in artikel 23,
eerste lid, van de AVG en waarom sprake is van een noodzakelijke en
evenredige maatregel.
5. Deelnemers
a. Inleiding
Het wetsvoorstel wijst voor de casusoverleggen een zestal deelnemers
aan: de gemeente, de politie, het OM, de Minister van JenV, reclasseringsinstellingen en de raad voor de kinderbescherming.38 Het college van
burgemeesters en wethouders heeft daarbij een bijzondere verantwoordelijkheid voor de instandhouding van de casusoverleggen. Het college is de
regievoerder: het bevordert de afstemming van maatregelen en draagt
35

Artikel 5, eerste lid, onder b.
Advies van de Afdeling advisering over het wetsvoorstel gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, Kamerstukken II 2019/20, 35 447, nr. 4, punt 6.
37
Toelichting, paragraaf 4.2, Duidelijke grondslag voor onderlinge verstrekking persoonsgegevens.
38
Artikel 2, eerste lid, wetsvoorstel.
36

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

12

zorg voor het casusoverleg.39 De gemeente, de politie en het OM vormen
samen de weegploeg, die beoordeelt of de aanmelding van een casus in
overeenstemming is met het doel van het samenwerkingsverband.40
Afhankelijk van de casus besluiten zij welke deelnemers bij een overleg
aanwezig moeten zijn.41 Zij kunnen daarnaast op incidentele basis derden
uitnodigen voor een overleg.42
b. Taken van de deelnemers
Het wetsvoorstel bepaalt dat de deelnemers aan de casusoverleggen
gezamenlijk gegevens verwerken «voor zover dat noodzakelijk is voor de
uitoefening, afstemming en coördinatie van de inzet van hun wettelijke
taken en bevoegdheden en daaraan gerelateerde noodzakelijke werkzaamheden op het terrein van strafrechtelijke en bestuursrechtelijke
handhaving alsmede begeleiding en zorg- en hulpverlening». Deze
omschrijving wordt gekoppeld aan het gemeenschappelijk doel: de
verwerking moet in het belang zijn van het voorkomen, verminderen en
bestrijden van radicalisering en terrorisme.43
Het voorgaande roept de vraag op wat de wettelijke taken en bevoegdheden van de deelnemers precies zijn en wat moet worden verstaan
onder «daaraan gerelateerde noodzakelijke werkzaamheden». Het
wetsvoorstel specificeert dit niet; de toelichting geeft alleen voorbeelden
van de interventiemogelijkheden van deelnemers.44 In de WGS daarentegen gebeurt dit wel.45 De Afdeling adviseert, omwille van zowel de
duidelijkheid als de consistentie, in de tekst van het voorstel te specificeren op basis van welke wettelijke taken en bevoegdheden de deelname
aan het samenwerkingsverband plaatsvindt.
Reactie op punt 5b
Dit advies is overgenomen en heeft geleid tot aanvulling van de bepaling
inzake de deelnemers met de specificering van de wettelijke taken en
bevoegdheden vanuit welke de deelname aan het samenwerkingsverband
plaatsvindt. Verwezen wordt naar artikel 3, eerste lid.
c. De gemeente als deelnemer
Het wetsvoorstel noemt als eerste deelnemer van het casusoverleg de
gemeente. De gemeente is ook lid van de weegploeg die casussen
selecteert.46 De Afdeling wijst erop dat de gemeente vanuit verschillende
taken betrokken is bij de casusoverleggen.47 Voor de taken op het terrein
van de openbare orde en de veiligheid is de burgemeester verantwoordelijk,48 voor de taken in het sociale domein het college van burge39

Artikel 1, eerste lid, wetsvoorstel.
Artikel 4, derde lid, wetsvoorstel.
41
Artikel 4, vierde lid, wetsvoorstel.
42
Artikel 2, derde lid, wetsvoorstel.
43
Artikel 1, tweede lid, wetsvoorstel.
44
Toelichting, paragraaf 2.1, Doel en strekking van casusoverleggen.
45
Artikelen 2.3, 2.11, 2.19 en 2.27 WGS. Ieder artikel noemt de deelnemer en voegt daaraan toe
«voor de uitvoering van [taken/bevoegdheden] op grond van [wettelijke bepaling]».
46
Artikel 2, eerste lid, onder a, en artikel 4, eerste lid, wetsvoorstel.
47
Zie ook Voorlichting van de Afdeling advisering van de Raad van State over de rol van
gemeenten in de bestuurlijke en integrale aanpak van ondermijning, Kamerstukken II 2018/19,
29 911, nr. 233 (bijlage), paragraaf 3.6. (Redactionele toevoeging: bedoeld is nr. 223).
48
Artikel 172 Gemeentewet. Zie voor een uiteenzetting over de bevoegdheden van de burgemeester op het terrein van de openbare orde in relatie tot het voorkomen en bestrijden van
stafbare feiten de Voorlichting van de Afdeling advisering van de Raad van State over de rol
van gemeenten in de bestuurlijke en integrale aanpak van ondermijning, Kamerstukken II
2018/19, 29 911, nr. 233 (bijlage), paragraaf 3.
40

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

13

meesters en wethouders (hierna: het college).49 Het ligt dan ook in de rede
de burgemeester en het college als aparte deelnemers te onderscheiden,
zoals dit ook in de WGS is gedaan.50
De Afdeling adviseert de tekst van het voorstel op dit punt te verduidelijken.
Reactie op punt 5c
Dit advies is verwerkt door de deelname van de burgemeester en het
college in separate onderdelen onder te brengen, en daarbij de respectievelijke taken en bevoegdheden te vermelden ten behoeve waarvan zij
deelnemen. Verwezen wordt naar het voorgestelde artikel 3, eerste lid,
onderdelen a en b.
d. Rol burgemeester
Het wetsvoorstel maakt daarnaast het college specifiek verantwoordelijk
voor de afstemming van maatregelen en de casusoverleggen.51 Het
wetsvoorstel beoogt een grondslag te creëren voor deze rol van regievoerder, om ook gegevenswerking op basis hiervan door het college
mogelijk te maken.52 In de huidige praktijk treedt de burgemeester op als
regievoerder van de casusoverleggen. Uit de toelichting blijkt niet dat
deze praktijk tekortschiet. Wel wordt verwacht dat meer maatwerk
mogelijk is als naast de burgemeester ook andere leden van het college
het casusoverleg kunnen organiseren.53
De Afdeling merkt op dat de aanpak van radicalisering en terrorisme in de
eerste plaats een veiligheidsvraagstuk is. Gelet daarop is aannemelijk dat
gegevensdeling binnen het casusoverleg door het college dikwijls op
gespannen voet zal staan met de taken in het sociale domein. De AVG
voorziet immers in strenge regels voor het verder verwerken van
persoonsgegevens voor een doel dat niet verenigbaar is met het
oorspronkelijk doel (zie ook punt 4c). Een regierol of een rol in de
weegploeg lijkt daarom minder goed te passen bij de verantwoordelijkheden van het college in het sociale domein. Het delen van persoonsgegevens binnen het casusoverleg zal doorgaans wel passen binnen de
taken van de burgemeester op het terrein van de openbare orde en
veiligheid. Daarnaast vormt de burgemeester reeds nu al een informatieknooppunt met de politie en het OM, in het bijzonder in het lokale
driehoeksoverleg. De toelichting gaat hierop onvoldoende in.
De Afdeling adviseert, in het licht van het voorgaande, het verplaatsen
van de regierol van de burgemeester naar het college nader te motiveren
en zo nodig het wetsvoorstel aan te passen.
Reactie op punt 5d
Kern van de vraag is wie de regierol moet vervullen. Dat is de rol om te
zorgen dat er casusoverleggen voor de persoonsgerichte aanpak van
radicalisering en terroristische activiteiten worden gehouden als er
radicaliseringscasuïstiek speelt in de betreffende gemeente. Indien er
49

Waaronder taken op het terrein van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de
Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Leerplichtwet etc.
50
Zie artikel 2.19, eerste lid, onder h en i, en artikel 2.27, eerste lid, onder e en f, WGS.
51
Artikel 1, eerste lid, wetsvoorstel.
52
Toelichting, paragraaf 2.2, De gemeentelijke «regiefunctie» bij casusoverleggen, en paragraaf
4.1, Het codificeren van de taak van het college m.b.t. het casusoverleg, en artikelsgewijze
toelichting bij artikel 1.
53
Toelichting, paragraaf 4.1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

14

geen radicaliseringscasuïstiek speelt, is een dergelijk casusoverleg dus
niet aan de orde. Het betreft een faciliterende, procesmatige rol. Gelet op
het bestaande omvangrijke takenpakket van burgemeesters is in dezen
een zorgvuldige afweging nodig of het toekennen van deze nieuwe
bevoegdheid aan de burgemeester noodzakelijk en passend is.54
Naar aanleiding van dit advies van de Afdeling is nader afgewogen of de
regierol het beste zou passen bij de burgemeester dan wel bij het college.
Bij deze heroverweging bleek gaandeweg steeds duidelijker dat de vraag
bij wie de regierol het beste past, moet worden onderscheiden van de
vraag welk bestuursorgaan taken en bevoegdheden heeft die worden
ingezet in geval van radicalisering. Het antwoord op de eerste vraag moet
hier doorslaggevend zijn.
De voorvraag waarom de regierol het beste past bij een gemeentelijk
bestuursorgaan, is in de memorie van toelichting reeds beantwoord:
gemeenten bevinden zich in een unieke centrale positie tussen veiligheidspartners en zorgpartijen. De keuze resteert of de burgemeester dan
wel het college het meest passend is.
Omdat het bij de casusoverleggen zeer gevoelige persoonsgegevens
betreft, is het nodig dat degene die de regierol vervult, ruime ervaring
heeft met de behandeling van zeer gevoelige gegevens en casussen en
daarop is toegerust. Met de Afdeling kan worden ingestemd dat de
burgemeester reeds een informatieknooppunt vormt met de politie en het
OM, in het bijzonder in het lokale driehoeksoverleg, vanuit zijn verantwoordelijkheid voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid.
De burgemeester heeft ruime ervaring met de behandeling van gegevens
en casussen die van een soortgelijke mate van gevoeligheid zijn als de
gevoelige casuïstiek waar het in dit wetsvoorstel om gaat, en is hierop
toegerust. Bovendien heeft een aantal burgemeesters in de huidige
praktijk al ruime ervaring met de regierol om de casusoverleggen voor de
persoonsgerichte aanpak van radicalisering en terroristische activiteiten te
organiseren. Zoals onder meer blijkt uit de consultatiereacties en signalen
die wij hebben ontvangen van de G4, het Nederlands Genootschap van
Burgemeesters, en gemeenten uit de regio Haaglanden, is er draagvlak
voor deze in de praktijk gegroeide rol. Na ampel beraad is het
wetsvoorstel aangepast door de regierol in het wetsvoorstel te beleggen
bij de burgemeester.
Zoals gezegd staat het voorgaande los van de vraag welke partijen in het
wetsvoorstel moeten worden aangewezen als deelnemers en welke
deelnemers in een concreet geval aan het overleg deelnemen. Dat hangt
primair af van de vraag of de betreffende partijen beschikken over
wettelijke taken en bevoegdheden die een rol kunnen spelen bij de aanpak
van radicalisering, evenals deskundigheid die noodzakelijk is bij de
aanpak van een specifieke casus. Dit betekent dat het college kan
deelnemen indien het een rol kan hebben bij de persoonsgerichte aanpak,
gelet op diens wettelijke taken en bevoegdheden in het sociale domein,
zoals omschreven in het wetsvoorstel.
Wat betreft de weegploeg kan met de stelling van de Afdeling worden
ingestemd dat een rol van het college in de weegploeg minder goed past.
Gelet op de hierboven beschreven regierol van de burgemeester ligt het
meer voor de hand dat hij ook deelneemt aan de weegploeg. Het
wetsvoorstel is daarom aangepast zodat niet «de gemeente» als lid van de
weegploeg wordt aangewezen, maar de burgemeester. Daarmee bestaat
de weegploeg uit de politie, het OM en de burgemeester. De taak van de
weegploeg is om te bepalen of een aangemelde casus moet worden
besproken in het casusoverleg en welke deelnemers gelet op hun taken en
bevoegdheden daarvoor moeten worden uitgenodigd. Allereerst ligt het
54

Kamerstukken II 2019/20, 35 300 VII, nr. 108.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

15

in de rede dat degene die de casusoverleggen organiseert, ook degene is
die via de weegploeg het vervolg van een aangemelde casus (mede)bepaalt. Verder is voornoemde argumentatie inzake de burgemeester en
diens ruime ervaring met de behandeling van gegevens en casussen die
van een soortgelijke mate van gevoeligheid zijn als de gevoelige
casuïstiek waar het in dit wetsvoorstel om gaat, ook hier van toepassing.
e. De Minister van Justitie en Veiligheid als deelnemer
Het wetsvoorstel wijst één nieuwe deelnemer aan die tot op heden geen
onderdeel was van het casusoverleg: de Minister van JenV.55 De
toelichting legt uit dat dit van belang is met het oog op de wettelijke
maatregelen die de Minister kan treffen, waaronder bevriezingsmaatregelen, maatregelen op basis van de wet bestuurlijke maatregelen
terrorismebestrijding of maatregelen op basis van de Rijkswet op het
Nederlanderschap.56 Tot op heden liepen deze informatiestromen buiten
het casusoverleg om. Als dit binnen het casusoverleg kan lopen, heeft dit
toegevoegde waarde voor de integrale benadering en de afwegingsmogelijkheden, aldus de toelichting.57
Gelet op de bestaande praktijk doet zich de vraag voor of een positie als
vaste deelnemer noodzakelijk is dan wel in hoeverre incidentele deelname
van de Minister van JenV als derde (zie punt 5f) ook zou kunnen volstaan.
In de toelichting ontbreekt een nadere uitleg van de positie van de
Minister in dit lokale samenwerkingsverband. Naast duidelijkheid over de
specifieke taken en verantwoordelijkheden op basis waarvan deelname
plaatsvindt, dient ook verhelderd te worden waar de grenzen van de rol
van de Minister liggen en welke rol uitvoerende diensten hierin vervullen,
zoals de NCTV of de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Met name de
NCTV is van belang, nu deze tot op heden een adviesrol vervulde in het
casusoverleg en deze niet terugkeert in het wetsvoorstel.58
De Afdeling adviseert op de genoemde punten in de toelichting in te gaan
en zo nodig het wetsvoorstel aan te passen.
Reactie op punt 5e
Naar aanleiding van het advies is de Minister van Justitie en Veiligheid
niet langer opgenomen in de lijst met structurele deelnemers aan het
casusoverleg.
De Minister van Justitie en Veiligheid kan op incidentele basis deelnemen
overeenkomstig het voorgestelde artikel 3, derde lid, mits de betreffende
deskundigheid noodzakelijk is bij de aanpak van een specifieke casus en
de onderscheidenlijke wettelijke of publieke taken en bevoegdheden een
rol kunnen spelen bij het opstellen, uitvoeren of evalueren van het
integrale plan van aanpak. De artikelsgewijze toelichting bij artikel 3,
derde lid, is aangevuld met relevante wettelijke taken en bevoegdheden
met het oog waarop de Minister van Justitie en Veiligheid incidenteel kan
deelnemen.

55

Artikel 2, eerste lid, onder d, wetsvoorstel. De Minister van JenV wordt ook niet genoemd in
het convenant persoonsgerichte aanpak radicalisering en extremisme. Stcrt. 2017, 41324.
56
Toelichting, 2.1 (doel en strekking van de casusoverleggen).
57
Toelichting, 8.10 (overig).
58
Artikel 9, vijfde lid, Convenant persoonsgerichte aanpak radicalisering en extremisme.
Stcrt. 2017, 41324.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

16

f. Deelname van derden
Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat de leden van de weegploeg op
incidentele basis derden laten deelnemen aan het casusoverleg, indien
deze derden over deskundigheid, taken of bevoegdheden beschikken die
noodzakelijk zijn voor de casus. Het gaat hier blijkens de toelichting
bijvoorbeeld om de AIVD maar ook om private instanties als
gezondheidszorg- en jeugdzorginstellingen.59 Toegang tot persoonsgegevens is alleen mogelijk voor zover noodzakelijk met het oog op het in de
wet omschreven doel. De (vaste) deelnemers zien erop toe dat derden die
incidenteel deelnemen voldoen aan de AVG en het bepaalde bij of
krachtens het voorstel.60
De Afdeling merkt op dat, hoewel het belang van incidentele deelname
van dit soort organisaties met name uit een oogpunt van deskundigheid
onderkend wordt, de positie van private partijen wezenlijk anders is als
die van publieke partijen.61 Niet vast staat welke private partijen nu
precies, op incidentele basis, zullen gaan deelnemen aan de casusoverleggen; dat wordt ter beoordeling aan de weegploeg gelaten. Daardoor is
niet inzichtelijk welke partijen persoonsgegevens in de casusoverleggen
kunnen gaan inbrengen. Dat is wel van belang omdat de private partijen
die deelnemen op grond van het voorstel tezamen met de andere
(publieke) deelnemers kunnen meebeslissen over de afstemming van
maatregelen jegens de betreffende persoon/personen.
Gelet op het voorgaande ligt het in de rede om in het wetsvoorstel te
verduidelijken dat deelname van private partijen mogelijk is en daarbij
nader te bepalen om welk soort private partijen het kan gaan. Verder is de
vraag of de rol van een private partij, wanneer daaraan geen publieke taak
is opgedragen, niet beter beperkt kan worden tot enkel het aanleveren van
informatie aan het casusoverleg. Of deze mogelijkheid overwogen is blijkt
niet uit de toelichting.
De Afdeling adviseert, gelet op het voorgaande, in de toelichting nader
aandacht te besteden aan de deelname van private partijen en het
voorstel daarop aan te passen.
Reactie op punt 5f
Bij incidentele deelnemers kan het inderdaad ook gaan om private
partijen, mits die een publieke of wettelijke taak of bevoegdheid hebben
die relevant is voor de aanpak, en zij beschikken over deskundigheid die
noodzakelijk is bij de aanpak van de specifieke casus. Er zijn ook
incidentele (private) deelnemers die geen wettelijke taak hebben maar wel
een publieke taak. Voorbeelden zijn bepaalde zorginstellingen, welzijnsorganisaties en andere organisaties uit het sociale domein. De toelichting bij
artikel 3, derde lid, geeft hiervan voorbeelden. Omdat ook een publieke
taak de noodzaak van incidentele deelname kan aanduiden, is een
verwijzing naar «publieke taken» toegevoegd in het voorgestelde artikel 3,
derde lid. Hiermee is conform het advies van de Afdeling verduidelijkt dat
private partijen incidenteel kunnen deelnemen, mits zij over deskun59

Toelichting, paragraaf 2.3. Zie ook de artikelsgewijze toelichting bij artikel 2. De Afdeling neemt
aan dat de Koninklijke Marechaussee, die ook verantwoordelijk is voor de uitvoering van de
politietaak, op incidentele basis kan deelnemen.
60
Artikel 2, derde en vierde lid, wetsvoorstel.
61
Zie ook Advies van de Afdeling advisering van de Raad van State over de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (W16.19.0159/II), Kamerstukken II 2019/20, 35 447,
nr. 4, punt 3. In onder andere artikelen 1.3, 1.4, derde lid, en 1.5, vierde lid, WGS is de
betrokkenheid van private partijen begrensd en zijn waarborgen opgenomen in verband met
de deelname van private partijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

17

digheid beschikken die noodzakelijk is bij de aanpak van een specifieke
casus en zij gelet op hun wettelijke of publieke taken en bevoegdheden
een rol kunnen spelen bij het opstellen, uitvoeren of evalueren van het
integrale plan van aanpak.
Met de Afdeling kan worden ingestemd dat de rol van een private partij,
wanneer daaraan geen publieke taak is opgedragen, beter beperkt kan
worden tot enkel het aanleveren van informatie aan het casusoverleg. Op
grond van artikel 5, tweede lid, kunnen private partijen zonder publieke of
wettelijke taken – net als ieder ander – een melding doen over radicalisering. Zij kunnen informatie aanleveren bij de weegploeg. Deelname is
daarvoor inderdaad niet benodigd en is volgens het wetsvoorstel niet
toegestaan.
De veronderstelling van de Afdeling uit de voetnoot waarin zij stelt aan te
nemen dat de Koninklijke Marechaussee, die ook verantwoordelijk is voor
de uitvoering van de politietaak, op incidentele basis kan deelnemen, is
juist. Dit voorbeeld is toegevoegd in de artikelsgewijze toelichting bij
artikel 3, derde lid.
6. Nadere waarborgen
a. Inleiding
Zoals hiervoor al op onderdelen naar voren is gekomen, bevat dit voorstel
minder waarborgen voor de samenwerking van de deelnemers binnen de
casusoverleggen dan de WGS. Voldoende waarborgen zijn vereist om te
voldoen aan de eisen die worden gesteld in de al besproken bepalingen
van de AVG62 en verschillende relevante grondrechtelijke bepalingen
(artikelen 10 Grondwet, 8 EVRM en 7 en 8 EU-Handvest).63
In de toelichting wordt aangegeven dat het voorstel in aanvulling op de
AVG verschillende waarborgen bevat, waaronder de toetsing door de
weegploeg, de geheimhoudingsplicht, de regeling over vernietiging of
anonimisering van gegevens en de terugmeldingsplicht inzake onjuistheden.64 Verder wordt in algemene zin aangegeven dat het voorstel een
voldoende heldere wettelijke basis bevat. Deze waarborgen kunnen op
zichzelf in positieve zin worden gewaardeerd. Van belang is daarnaast dat,
zoals hiervoor al is besproken, het doel van de casusoverleggen goed
wordt afgebakend en dat ook duidelijkheid komt over de deelname van de
private partijen.
De Afdeling merkt in aanvulling daarop het volgende op.
b. Gezamenlijke gegevensverantwoordelijkheid
Het voorstel hanteert het uitgangspunt van de gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijkheid van de deelnemers. Dit betekent dat een betrokkene
wiens persoonsgegevens worden verwerkt zich tot alle deelnemers van de

62

Voor de verwerking van bijzondere persoonsgegevens en stafrechtelijke gegevens vereisen
artikelen 9, tweede lid, onder g, en 10, AVG dat resp. «passende en specifieke maatregelen
worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en de fundamentele belangen van de
betrokkene» en «passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen»
worden geboden.
63
Zie ook Toelichting paragraaf 6, Verhouding met hoger recht.
64
Toelichting paragraaf 4.1, Uitzondering op verwerkingsverbod bijzondere categorieën
persoonsgegevens en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard en paragraaf 6, Verhouding
met hoger recht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

18

casusoverleggen kunnen wenden met een verzoek tot inzage, rectificatie
en vernietiging.65
Het risico van samenwerking op voet van gelijkwaardigheid is dat de
gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de werkzaamheden en resultaten
van casusoverleggen in concrete gevallen zoek raakt. In de toelichting op
het voorstel ontbreekt hieromtrent een nadere afweging. In de toelichting
wordt alleen opgemerkt dat de gemeente optreedt als contactpunt in
verband met het uitoefenen van de rechten van betrokkenen. In de WGS is
er echter voor gekozen om meer gerichte regels op te nemen, waaronder
een delegatiegrondslag om bij amvb nadere regels op te nemen over de
werkwijze en verantwoordelijkheden van de deelnemers met betrekking
tot de effectuering van de rechten van informatie van de betrokkenen
onder de AVG.66
De Afdeling adviseert het voorstel en de toelichting hierop aan te passen.
Reactie op punt 6b
Het advies is overgenomen in artikel 11. Daarin is net als in het
wetsvoorstel WGS een delegatiegrondslag opgenomen voor meer
gerichte regels over de verantwoordelijkheidsverdeling bij verzoeken tot
inzage, rectificatie en vernietiging en de informatieplicht.
c. Toegang tot systemen
Het voorstel bevat geen nadere waarborgen over de toegang tot de
systemen waarin de gegevensverwerkingen zullen worden opgeslagen en
verder geen nadere regels stelt aangaande de beveiliging van de
gegevens. De vraag doet zich voor of voor de casusoverleggen speciale
digitale systemen worden gebruikt en zo ja waarom het voorliggende
voorstel dan niet in vergelijkbare bepalingen voorziet. In de WGS zijn
hierover nadere regels opgenomen en zijn eveneens grondslagen
opgenomen om nadere uitwerking daarvan bij algemene maatregel van
bestuur te regelen.67
De Afdeling adviseert het voorstel aan te passen.
Reactie op punt 6c
Het advies is overgenomen in artikel 12 (autorisaties en betrouwbaarheidsvereisten) en artikel 13 (informatiebeveiliging en logging). Deze
bepalingen zijn ontleend aan het wetsvoorstel WGS.
7. Unierechtelijke dimensie: AVG of Richtlijn?
Het voorstel is, mede, gericht op een strafrechtelijke aanpak van radicaliserende of geradicaliseerde personen. Het OM en de politie kunnen naar
aanleiding van een casusoverleg radicalisering, onder meer, besluiten om
strafrechtelijke sancties en maatregelen te treffen die bijvoorbeeld zijn
gericht op het voorkomen van de voorbereiding van terroristische
aanslagen.68 Dit roept de vraag op of daarmee EU Richtlijn gegevensver-

65

Artikel 26 AVG.
Artikel 1.4 WGS.
67
Artikel 1.8. WGS.
68
Toelichting, paragraaf 2.1 (Doel en strekking van de casusoverleggen).
66

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

19

werking opsporing en vervolging van toepassing is.69 In de toelichting op
het wetsvoorstel wordt op de verhouding tot de Richtlijn niet ingegaan. Er
wordt van uitgegaan dat de AVG van toepassing is.70
De AVG en de Richtlijn zijn gebaseerd op soortgelijke beginselen en
bevatten ook soortgelijke bepalingen. Tussen beide regelingen bestaan
echter ook enkele verschillen.71 Eén van de verschillen is dat de richtlijn
vereist dat de bevoegde autoriteiten bij de verwerking van persoonsgegevens voor zover mogelijk een onderscheid aanbrengen in categorieën
van betrokkenen, zoals verdachten, personen die zijn veroordeeld voor
een strafbaar feit, en personen die bij een strafbaar feit zijn betrokken.72
Dit houdt verband met de bescherming van het recht op het vermoeden
van onschuld.
De vraag is hoe in het licht van het voorgaande de AVG en de Richtlijn
zich op het door het wetsvoorstel bestreken terrein tot elkaar verhouden.
Enerzijds zijn twee belangrijke deelnemers van de casusoverleggen
radicalisering uit de strafrechtsketen afkomstig en kwalificeren zij als de
voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten «bevoegde
autoriteiten» in de zin van de richtlijn. Andere deelnemers van de
casusoverleggen hebben daarentegen geen wettelijke taken en bevoegdheden op het terrein van de opsporing en vervolging van strafbare feiten
en vallen onder het bereik van de AVG.
De casusoverleggen zijn op zichzelf genomen ook niet gemachtigd om
openbaar gezag en openbare bevoegdheden uit te oefenen. De
deelnemers aan het casusoverleg zorgen alleen voor «afstemming en
coördinatie» van de inzet van hun wettelijke taken en bevoegdheden en
daaraan gerelateerde noodzakelijke werkzaamheden op het terrein van,
onder andere, strafrechtelijke handhaving. Aangenomen zou daarom
kunnen worden dat de casusoverleggen radicalisering niet onder het
bereik van de richtlijn vallen. Daarbij is van belang dat gelijktijdige
toepassing van de AVG en de richtlijn is uitgesloten. Voor de praktijk is dit
ook niet werkbaar.
Gelet op het voorgaande adviseert de Afdeling in de toelichting in te gaan
op de verhouding van dit voorstel tot de Richtlijn (EU) 2016/680.
Reactie op punt 7
Aan het slot van paragraaf 6 is een passage toegevoegd over de
verhouding van dit voorstel tot Richtlijn (EU) 2016/680. Aldaar is toegelicht
waarom de casusoverleggen niet onder het bereik van de richtlijn vallen,
maar onder de AVG.

69

Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de
opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en
betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ
van de Raad, Pb EU 2016, L119.
70
In de toelichting op de WGS is wel in algemene zin vermeld dat samenwerkingsverbanden
geen «bevoegde autoriteiten» zijn in de zin van Richtlijn 2016/680, zie Kamerstukken II 2019/20,
35 447, nr. 3, paragraaf 2.1.
71
De Richtlijn gaat bijvoorbeeld alleen uit van een wettelijke grondslag voor de gegevensverwerking, terwijl de AVG meerdere gronden voor gegevensverwerking bevat.
72
Artikel 6 Richtlijn (EU) 2016/680.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

20

8. Ambtshalve aanpassing
Van de gelegenheid is gebruikgemaakt om in het voorgestelde artikel 5,
derde lid, ten behoeve van de rechtszekerheid als vereiste op te nemen
dat de weegploeg tot een eensluidende beoordeling moet komen over de
vraag of een casus bespreekwaardig is. Dit betekent dat de politie, het
openbaar ministerie en de burgemeester hierover in unanimiteit
beslissen.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
Ik moge U hierbij verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van
wet en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal, te zenden.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
D. Yeşilgöz-Zegerius

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 225, nr. 4

21