Mysta^evrnVbOaveiMidheldL
WddjnenSpoit

Am

MmtatarVWS

D«MMn«: 08-03-2022
MrodMMCo
mgnmnMMeo*
O0VIO19

nota
(tor besllstfng)

Ultweiidng HoUe Weistervotd cs. soonario't vorstrokken

zdftesten en mmdneusmaskeri
InaotlOlS

AanMAng woor deie note

Op 1 februsri heeft de TWeede iOimer de motle Westerveld c.s. aangenomen*

3911<»1-102S7«1-

pocit

met het verzoek om Unnen drie weken scenario's uit te werken voor

kosteloos verstrekken van zdftesten en goede mondneusnnaskers', daarin te
varidrm in dodgroep en wljze waarop deze verspreid worden en zowd da
kosten ate maatschappeiyke baten mee te nemen en de Kamer Merover te
biformeren. In de riend van zakenbrief van 15 rdmiari Jl. heeft u aai^iegeven
hier In de bi^ t«mUnbrief van mawt op terug te komen. In deze nota
leggen we u het besluit voor ten aanzien van de uttwerfcing van de mode.

1025713

eOMttnl
3

Besilspuntee, edvlec «i altematleven

1. We hebben nieerdere o|Mes verkend, waarbQ we er vanult zljn gmaan dat
de motte niet per deflnlde scenario's vraagt waarin alttjd ledereen
zelftesten gratis ontvongt Gelet op de bevindngen van deze eerste
verkenning wordt u gevraagd om In te stemmen met het verdm- uitwerken
van de volgende scenario's:
a} Kosteloos ver^^ekken van zdftesten aan ledereen
• Voor ledero burger worden zelftesten op dezelfde wtjze gratis

/^

bttcNkbaar gesteld.

• Verstrekklngsroute: Ophalen bIJ bestaando verkooppunton.
b) SpfidftekB MndachtvoordoelOfQeiMin
I)
SoecBeke aandacM voor fauroers met eer^
• Aan burgers met een inkomen tot 120% van het sodaai mkiimum

worden zelftesten kostdoM besdilkbazr gesteW om op die manler
een mogelljke financWte drempel op te heffen.
• Verstrekkingsroutes:
o via geme«iten tdm verstrekken.
o VlatMStelportaalthutelatenbezorgen(in^hulpvan
gemeenten}.
n)
SDecBeke aandacht voor burgers met een kwetsbare oemiidhaid
• Aan burgers met e«i kwetsbare gezondheid stellen we zelftMtien

en mondneusmttikers ter beschlkkkig om hen de mogd(|kheld te
a*

* TWMd* Kutmr,vwgadaijav 2021-2022,25 295, nr. 1755
* In uKwerldnfl vm do iRoUo 4in wQ irii8«SM« von modlidM mombieusinadnri van iMk
tyiM nR on typo FFP2.
PaglnilwnS

*

='tj ?■

|i .

»®/

:?

ib
«

it;

4

r

V

1^

♦jS

»#

f bieden zichzelf en hun contacten te beschermen in een p|eh
•

•

samenieving, waarin we leven met bet virus.
Subdoelgroepen:

o
o

Variant 1: zeer hoge rlsicogroep.'
Variant 2: risico groepen.*

Verstrekklngsroutes;
o Ophalen bij apotheken/hulsartsen

R<^ramma^r«di*
C0VID19

Kanm«ric
3331051-10257S3.
PDC19

o Ophalen bl] GGD en door de GGD laten versprelden
o

Via bestelportaal thuls laten bezorgen (met hulp van
hulsartsen)

Een uftwerklno van de scenario's Induslef verstrekklngsroutes Is te vinden In

Wllaqe 2,

2. U wordt gevraagd om akkoord te gaan met het delen van de ultwerklng
van de motle In de eerstvolgende stand van zaken brief op 15 maart 2022.
HIerblJ maken we nog geen beleldskeuze over het al dan niet ultvoeren
van (een van de) scenario's. Deze beleldskeuze nemen we mee In de
lange tenmijnbrlef. De deadline van deze nota Is daarom In lljn met de
ultvraagdatum voor de volgende stand van zakenbrlef.

.

Altematlef: Het alternatlef Is om zowel de ultwerklng van de motle, als een
beleldskeuze over het eventueel ultvoeren van (een van) de scenario's toe te

voegen aan de lange termljnbrlef, zoals eerder gecommunlceerd.
Samenvatting en conciusles
ToellchtInQ oo besllsount 1

De mode Is onderzoekend Ingestoken en vraagt ohs om scenario's lilt te
werken voor het kosteloos verstrekken van zelftesten en mondneusmaskers..

De voorgestelde scenario's worden ultgewerkt aan de hand van een aantai
criteria (zie hleronder).
Toellchtlna on keuze voor scenario's

We stellen voor de volgende scenario's ult de werken op basis van
onderstaande overweglngen:

a) Kosteloos verstrekken van zelftesten aan ledereen
o Sluit aan bIj OMT advlezen 130,139 en 142. Volgens het OMT Is het
kosteloos verstrekken van zelftesten een randvoorwaarde voor

o
o
o
J

s

r^'

afschalen van de GGD-t^tcapacltelt.

Ult gedragsonderzoek blljkt dat meer mensen bereld zljn om te testen
of vaker gebrulk zouden maken van zelftesten wanneer zlj zelftesten
In huls hebben of wanneer deze gratis zljn.*
Kijkend naar de langetermljnvlsle zou dit scenario gdlmplementeerd
kunnen worden gelljktijdig met het afschalen van GGD-capacitelt
Mondneusmaskers zljn nIet meegenomen in dIt scenario, vanwege het
recentelijk a^chalen van de verpllchtlng om mondneusmaskers te
dragen.

> Voor uttweiking zljn we vooralsnog ultgegaan van tmmuungecompromfteerden en

kwetsbaren In thuislsotatle vanwege onderllggende aandoentng.
< Zle 0.8. Rteiroorneoen en CQViD-19 I RlVM & Gezondheldsraad | Nr. 2020/23, 'Strateglefin

voor COVIO-19 vacdnaUe', p. 42. In de scenario's wordt de leeftljd van 70-f gehanteerd.
* Gedragsunlt RIVM, 'VIgnettestudle beschlkbaarheid en advies zelftesten'
fhttPs://www.rlvm.nl/QedraQsonder2oek/vlonette-studle-beschlkbaarheld-en-8dvles-

zelftestanl en AXt Moha et al (2022) 'Zelftesten en medlsche ti^ndneusm^ejo^ Ri^ultaten
flltspelling'. Motivaction.

PagkiaZ vmS

z^A,

la) Spedfleke aandacht voor dofllaroeoen

arogcsnunsdirectl*

wg zlen twee groepen die om spedfleke aandacht vragen In het kosteloos

C0VI019

verstrekken van zelftesten en mondneusmaskers. DIt gaat om de volgende
doelgroepen:

Kanmaifc
3331051-1025783-

I)

PDC19

Spedfleke aandacht voar burners met een laao Inkomen
o

o

Er Is een verhoogd rlslco bIJ deze groep om af te zlen van testen bij
klachten vanwege flnand§le drempels als de kosteloze GGD-capadtelt
wordt afgeschaald.
In dit scenario stellen we voor om de doeigroep te hanteren, zoals
deze nu gedeflnleerd Is voor het verstrekken van zelftesten via
gemeenten en maatschappeifjke organlsatles. DIt gaat om burgers met
een Inkomen tot 120% van het sodaal minimum,

o

Testbereldheid Is lager onder mensen met een laag Inkomen en deze

groep heeft minder vaak zelftesten In huls.*
o

Mondneusmaskers zljn niet meegenomen In dit scenario, vanwege het

recentelljk afschalen van de verpllchting om mondneusmaskers te
dragen.

II)

Spedfleke aandacht voor buroers met een kwetsbare oezondheld
o

o

o

Met het zoveel mogelQk openhouden van de samenleving hebben
mensen met een kwetsbare gezondheld een verhoogd rlslco op een
besmetting met Covld-19.
Zowel zelftesten als mondneusmaskers drag^ bl] aan de t>esdierming
van kwetsbaren. In de ultwerking van dIt scenario worden zowel
zelftesten als mondneusmaskers meegenomen.
Er Is een bereldheld om te testen en/of mondneusmasker te dmgen
onder mensen met een hoge rislcoperceptle. Ook blljkt dat het
beschermen van kwetsbaren een belangtijke beweegreden Is voor het

gebrulk van mondneusmaskers en zelftesten.'
o

o

Sluit aan biJ OMT advles 142 dat kwetsbaren zlch kunnen beschermen
door het dragen van een medisch mondneusmasker."
Kan gekoppeld worden aan het verhogen van de kans om het virus
snel te detecteren en tijdig antivlrale medlcatle In te nemen voor een

o

o

groep die een groter rlslco heeft op emstig verloop van COVID-19.
Verlaagt de drempel om contacten (naasten, mantelzorgers, et cetera)
te vragen een mondneusmasker te dragen en een zelftest te doen.
Draagt daarmee ook biJ aan het velligheldsgevoel.
Er zljn verschlllende groepen te definlfiren wanneer we spreken over
mensen met een kwetsbare gezondheld. Een deflnltle wordt in het
kader van de lange termijnstrategle nog verder uitgewerkt. Daarom
stellen we voor om In de ultwerking van de motle twee varianten te
hanteren:

- Variant 1: zeer hoge rlslcogroep: Immuungecompromlteerden en
kwetsbaren In thulslsolabe*.

- Variant 2: rlslco groepen: 70-plussers, burgers met een

onderllggende aandoening en Immuungecompromltteerden'".
•Idem.

'
Alt Moha et al (2022)^Zelftesten en medlsche mondnevismaskers. Resultaten flltspelllng',
Motlvactlon.

* Afhankelljk van <te context kan de besdiermlng met type IIR- of fTP-2-mondneusmasker
'
Voor ultwerking zljn we vooralsnog ultgegaan van Immuungecompromlteerden en
kwetsbaren In thulslsofatle vanwege onderllggende aandoening.

Zle o.a. Ri-slcoarneoen en coviD-ig I RIVM & Gezondheldsraad
|
Nr. 2020/23,
9v(m3 vans

%-r
sr. 7

'i -I

Mm

v^

? ^

m

t.#

4

».>- -fc

.f

=Sfr

£

ft
.

•< ^

r

^

^ ai&r

r.

■V
». f s

f

•m^

i.

if' -si*^

"rf I 't-^
^

%

ToeltehHna op iilt te werken oroces van verstrekklno per scenario

In de globale verkennlng zljn naast de scenario's ook verschlllende
verstrekklngsroutes getoetst, waarbij de volgende criteria zijn gehanteerd:
• Draagt bij aan drempelverfaging voor het gebrulk van zelftesten en/of
mondneusmaskers voor de doelgroep
•

De realfseerbaarheld

•

o De jurldlsche haalbaarheld
o De prakttsche ultvoerbaarheld
Doelmatigheid

•

Totale kosten

•

De baten

o

C0V1019

Kmmark
3331051-1025783^
PDC19

Reallsatietemnljn

De verkennlng is gedaan op basis van ervaringen met het distrlbueren van
zelftesten en mondneusmasker onder eerder en huldig beieid en infbrmele

ambtelljke gesprekken met mogelljke partijen die een rol In een
verstrekkingsroute zouden kunnen hebben, zoals gemeenten, PostNL, de
droglsterybranche, apotheken en de supermarktbranche.
De verstrekklngsroutes ziJn gebaseerd op drie opties: bezorging aan huls,
ophalen door de burger of zeif aanschaffen door de burger en kosten
declareren. Van een aantal opties Is vooraf vastgesteld dat die niet wenselljk
zljn (bijvoorbeeld omdat ze onvoldoende drempeiveriagend zljn) of nIet

mogelljk zijn (bijvoorbeeld vanwege lange Implementatietljd, jurldlsche
onhaalbaarheid, praktische onultvoerbaarheld). Een overzlcht hiervan is te
vinden in bijtage 1.

r

V'

"

Draagvlak politiek
De mode Westerveld c.s. is nagenoeg Kamerbreed aangenomen, alleen FVD
en lid Van Haga stemden tegen.

Draagvlak maatschappelQk en eenduldfge communicatle
Voor inzicht In de testbereldheld en bereidheld om mondneusmasker te

gebrulken is gebrulk gemaakt van gegevens van de RIVM gedragsunit.
Daamaast is er een filtspelllng ultgevoerd om inzicht te krijgen in de relatie

tussen de aanschafprijs van zelftesten en mondneusmasker en de bereidheld
om deze te gebrulk. De filtspelllng Is toegevoegd in bijlage 3.

FInancidie en personele gevolgen

Het zai belangrijk zijn om bij de communicatle over de ultwerking van de
scenario's aan te geven dat de ultvoering afhankelljk is van de budgettaire
inpasbaartteld op de begrotlng. Op dit moment is dat niet mogelljk, omdat er

geen mlddelen voor een dergelijk grootschallge gratis verstrekking van

zelftesten of mondneusmaskers voorhanden zljn.

Indlen ultvoering gewenst Is, dient een claim besproken te worden
voorgelegd aan het minlsterie van Flnancien

Bij het honoreren van een eventuele dalm zulten de mlddelen ten vroegste b^
de Vooijaarsnota aan de VWS-begrotIng toegevoegd kunnen worden. De
eventuele ultvoering van de scenario's kan dan ook pas, met het oog

n

w-

'Strategteen voor C0VID-i9 vacclnatle', p. 42. In de scenario's wordt de leeRUd van 704
gehanteerd.

»^»« 1

^3

Pai8n«4vaa6

MM

begroiBngsrechtmatfghefdf, aanvangen nadat de bdde Karihers da begrdting
hebben gdedgekeurd. Met aanvangen van de uitvoerlng wordt hier bedoelt
dat er pas verplichtJngen voor aanschaf c.q. distrlbutle aangegaan kunnen
worden na instemming van de belde Kamers op de Voorjaarsnota.

Pr»gr«nnwdki(ctl«
COVID19

Kanmark
3331051-102S7S3-

Uitbrelding van het huldige zelftestbeleld kan op dit moment In niet ult de
huldtge voorraad en komende besteilingen of budgetten. Alte bestelde
zelftesten zljn direct geailoceerd voor het huldige beleid. Als we rekening

PDC19

houden met de minlmale noodvoorraad mondneusmaskers die aangehouden

wordt voor de zorg, zljn er nog 40 mlljoen diirurglsche maskers IIR en 30
mlljoen FFP2 maskers beschlkbaar.
Juiidische aspecten en haalbaarheld

BIj leder scenario zljn er jurldlsdre ImpllcaUes en rislco's. Deze rislco's hebben
onder andere betrekking op de marktverstorende werking van het graUs ter
beschlkking stellen van zelftesten door VWS. HIerdoor zou VWS zldi op de

markt voor deze producten begeven. Op dIt moment bestaat er namelljk
onmlskenbaar een (zeer concumerende) markt voor zelftesten. BU het
ultwerken van voorgenoemde scenario's en verstrekklngsroutes moet er
daarom zorgvuidig worden gekeken naar de regels voor staatssteun en de
Wet Markt en Overheld,

Vender zljn er rislco's bij scenario a) wanneer VWS zou beslulten om de
kosten van zelftesten te vergoeden die bIj bepaalde ondernemlngen zljn
aangeschaft. Naast het risico op staatssteun wordt gewezen op het

gelljkheldsbeglnsel. De overheld dient gelljke gevallen gelljk te behandelen,
waardoor ledereen die zelftesten verkoopt {of dat wll doen, al dan nIet via

onderaanneming) in aanmerking moet komen voor vergoeding via declaratle.
DIt vergt een grote ultvoeringsoperaOe waarblj contracten moeten worden

gesloten tussen VWS en alle aanbleders van zelftesten. Er moet een
voorzlening worden getroffen voor de flnandSle verantwoording en betaling
van fecturen. Met het oog op het voorkomen van fraude dtent een feltelljke
controle van de julstheld van dedaraties te gebeuren.
De scenario's b-1 en b-II veronderstellen dat VWS of gemeenten de Inkoop

van zelftesten, de ontwikkeling en beheer van een webshop en de distrlbutle
van zelftesten aanbesteden. DIt terwiji er een normaal functionerende markt
voor zelftesten bestaat. Jurfdisch Is de meest voor de hand llggende

ultwerking het opnemen In het baslspakket van een bepaald aantal zelftesten
per verzekerde per Jactr, of het(tijdelljk) toepassen van een BTW nultarlef op
zelftesten. Deze opties zljn echter nIet ultvoerfoaar.
Voor een verdere ultwerking van de jurldlsche ImpHcatles en rislco's verwfjzen
we naar bijlage 2.

Afstemmlng (intern,Interdepartementaal en met veldpartQen)
Voor de verkenning zljn Informele ambtelljke gesprekken gevoerd met
mogelljke partlj&i die een rol In een verstrekkingsroute zouden kunnen
hebben,zoals gemeenten, PostNL, de droglsterljbranche, apotheken en de
supermarktbranche. De scenario's z|Jn blnnen VWS a^estemd met GMT, FEZ,
WJZ en DM0 en Interdepartementaal afgestemd met OCW en SZW.
Gavolgan admlnlatrattova laatan
De admlnlstratleve lasten zljn waar mogelljk opgenomen In de ultwerldng van

de verkenning. Dit gaat om een eerste InschatOng. B|J eventuele keuze voor
PaginaSvanS

Jf

*t-

'im fi"'j^ m

1%^

» »

n

r

■?.

1 ^

**

4 J;
fs-:

f:

>1. i?

^

r

# 'f -:. i

*

,

1*^

*

ij f »:■ %."'

Sf-

..

M

,t

'^■-sV.

-7 ^

'• - '* #J

p «■

-

sI h

"'•>. ■?„

m* »fc

r'^l- . -■ *

It

.W .

■* K

■■ 1^-F
■<4

een

7^

scenario zat dit aspect verder ultgewerkt moeten worden.
prosrammadbviM
C0V1D19

JLO. Toezegglngen
n.v.t.

Kanmerfc

••

3331051-1025783P0C19

11. Fraudetoets
n.v.t.

a

^ ^ '

¥"'« *' ,

,-i

t-J ' ■

- i f

J » ■

« .-f

■

■

W

t.; ."

i

.- t ^
a-

:r.

S»

f.
4

- {

-

,,

.V:;'

?a'^•?: -t

%.:

^

.

^1?
^ -•> .
1

M M sa . ' 1

f- FSbi' &

?

es^.

-12;
-.
f t,

•:- ^

IS 1

*w
11A

j

am

, ■.

'

' f >
m

• fi

.«•

'»• '

5'

.a-^- ..

'>^ ' •'iiS'

S

'

^

Aa:.tC

P'

*««
Hj
v*"- '**-I

a*

si- 'ife'®''-

•« V. ..

*'

'aCiSja 9

a; .■•■

.

"■'I-''

.

-i

'5 '■;^

, 7*

^

l:>

?- ^ ■^'S.
^

I*''.

.-

^

■'

fe .;

.*

®

.: ,

s;*
J.

•>••*•• -i:

Bik.-;v

.w£^r •
^ -V "

-■ T-':
' J

Pigtna 6 van 6

,1