2020D00438

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 januari 2020
Bij brief van 12 december 2019 heeft de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport mij gevraagd te reageren op het aan de
commissie gestuurde bericht van de stichting «Tot hier en niet verder».
Het betreft een ingezonden open brief met betrekking tot de vergoeding
van stamceltransplantatie en de behandeling van de ziekte Multiple
Sclerosis.
De stichting geeft aan dat er op dit moment diverse crowdfundingsacties
worden opgezet door MS-patiënten, omdat zij graag de stamceltransplantatie (HSCT-behandeling) in het buitenland willen ondergaan. Deze
behandeling wordt in Nederland niet gegeven en niet vergoed, omdat de
effectiviteit van deze behandeling (nog) niet is aangetoond. De stichting
verzoekt of deze behandeling, zij het experimenteel, ook niet in Nederland
kan worden gegeven. Naar aanleiding daarvan kan ik u als volgt
berichten.
In Nederland wordt vanuit het basispakket alleen zorg vergoed die voldoet
aan de stand van de wetenschap en praktijk. Voorwaarde daarbij is dat de
effectiviteit van de behandeling is aangetoond. De Nederlandse
Vereniging voor Neurologie (hierna: NVN) heeft een standpunt uitgebracht, waarbij vooralsnog stamceltransplantatie nog niet een behandeling is die in Nederland wordt ingezet bij MS, omdat de effectiviteit
hiervan niet bewezen is.
De NVN geeft daarbij aan dat het beste is om een grote internationale
studie met voldoende aantallen patiënten op te zetten, waarin de best
beschikbare medicamenteuze behandeling vergeleken wordt met de
stamceltransplantatie. Zolang gegevens van een dergelijke studie niet
beschikbaar zijn, is het standpunt van de NVN om stamceltransplantatie
bij MS alleen uit te voeren binnen de context van een zorgvuldig en
degelijk opgezette studie. Daarnaast wordt patiënten dan ook afgeraden
om buiten studieverband stamceltherapie te ondergaan, ook al wordt dit
in andere landen wel aangeboden. Het Nationaal MS-fonds deelt de
opvatting dat er gedegen wetenschappelijk bewijs moet zijn over de
effectiviteit en veiligheid van stamceltherapie ten opzichte van bestaande
MS-middelen, voordat stamceltherapie als alternatieve behandeling kan
worden aangeboden. Temeer omdat er diverse risico’s aan stamceltransplantatie verbonden zijn.
Gelet op het bovenstaande kan deze behandeling dan ook op dit moment
niet in Nederland worden uitgevoerd, ook niet experimenteel omdat de
beroepsgroep van mening is dat eerst gedegen grootschalig onderzoek
naar stamceltransplantatie moet worden verricht.
Inmiddels heb ik begrepen dat het Amsterdam UMC deelneemt aan een
grote internationale gerandomiseerde multicenter studie die in Scandinavië is opgezet. In deze studie wordt stamceltherapie vergeleken met
meerdere effectieve MS-medicijnen (alemtuzumab, cladribine of ocrelizumab). In de totale studie doen 100 mensen met MS mee uit Noorwegen,
Zweden, Denemarken en Nederland. Vijftig van hen krijgen stamceltherapie (groep A) en vijftig krijgen een tweedelijnsmiddel (groep B).
Amsterdam UMC wil 20 mensen laten meedoen aan de internationale
studie, tien in groep A en tien in groep B. Na twee jaar worden de
effectiviteit, de veiligheid en de kosten van beide behandelingen, inclusief

nds-tk-2020D00438

1

nazorg, met elkaar vergeleken. Daarna volgt een follow-up tot 5 jaar na de
start van de behandeling om ook de effectiviteit en veiligheid op langere
termijn in kaart te brengen. Ik ben verheugd dat Amsterdam UMC aan dit
grote internationale onderzoek mee kan doen, omdat ik het van belang
vind dat er gedegen onderzoek naar veiligheid, werkzaamheid en
effectiviteit van deze nieuwe behandeling plaatsvindt.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

2