Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-08

Milieuraad

Nr. 308

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 april 2009
Hierbij stuur ik u mede namens de staatssecretaris voor Europese Zaken,
de heer Timmermans en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
mevrouw Huizinga, het verslag van de Informele Milieuraad van 14 en
15 april 2009. Conform uw verzoek van 16 april jl. (kenmerk brief:
2009206571/2009D18856) zal ik ervoor zorgdragen dat u de verslagen van
de Milieuraden voortaan binnen 10 werkdagen ontvangt.
In navolging van mijn toezegging tijdens het Algemeen Overleg met de
vaste Commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op 9 april jl. treft u bovendien in bijlage het verslag aan van de
VN-klimaatonderhandelingsronde in Bonn (29 maart tot 9 april).
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

KST130564
0809tkkst21501-08-308
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-08, nr. 308

1

Verslag Informele Milieuraad 14–15 april, Praag
Op 14 en 15 april jl. kwam de Milieuraad bijeen in Praag om informeel van
gedachten te wisselen over klimaatadaptatie en de stand van zaken van de
internationale klimaatonderhandelingen.
Voor het onderwerp klimaatadaptatie voerde staatssecretaris Huizinga van
V&W het woord voor Nederland. Na een korte presentatie van het Witboek adaptatie door Commissaris Dimas vond een discussie plaats aan de
hand van een viertal vragen over de rol van de EU versus de lidstaten, de
noodzaak van nieuwe EU-instrumenten, prioritaire sectoren en wenselijkheid van de instelling van een Steering Group.
In de discussie over de rolverdeling tussen EU en lidstaten benadrukten
Nederland en andere landen de waarde van nationale adaptatiestrategieën. Acht lidstaten, waaronder Nederland, beschikken al over een dergelijke strategie.
Verschillende lidstaten gaven aan dat een zekere mate van coördinatie op
EU-niveau nodig is als het gaat om grensoverschrijdende gevolgen van
klimaatverandering en de daarbij behorende maatregelen. De EU heeft
eveneens een rol te spelen als het gaat om het delen van informatie, het
vermijden van zogeheten maladaptatie, het zorgdragen voor het klimaatbestendig maken van lopende EU-richtlijnen en het bevorderen van
samenwerking tussen lidstaten. Ondersteuning krijgt het om vooralsnog
uit te gaan van bestaande instrumenten en richtlijnen. Een evaluatie zou
moeten uitwijzen of er aanvullende maatregelen nodig zijn. Het voorstel
om een stuurgroep in te stellen die de EU benadering verder uitwerkt kon
op steun rekenen van verschillende delegaties. Deze stuurgroep kan richting en ondersteuning geven aan de voorbereiding en uitvoering van
adaptatiestrategieën. Het doel en mandaat van de stuurgroep vraagt nog
verdere uitwerking. Nederland heeft, op basis van haar reeds opgedane
ervaring met adaptatie toegezegd, inbreng te leveren. Met betrekking tot
de vraag welke sectoren prioritair zijn heeft Nederland, gesteund door een
aantal andere lidstaten, ingebracht dat water een cruciale rol vervult mede
in relatie tot andere sectoren zoals landbouw en energie. Niet een sectorale maar een geïntegreerde benadering is daarom gewenst. Streven van
het voorzitterschap is om in de Milieuraad van juni Raadsconclusies aan
te nemen over het Witboek.
De gedachtewisseling over de internationale klimaatonderhandelingen
werd ingeleid door Jules Kortenhorst van de Climate Change Foundation.
Aan de hand van de McKinsey kostencurve schetste hij een aantal wereldwijde financiële scenario’s voor mitigatie en adaptatie. Zijn analyse was in
lijn met die van de Europese Commissie. Voorts keek EU-onderhandelaar
Maas Goote terug op de laatste onderhandelingsronde in Bonn (zie ook
verslag in bijlage) en vooruit naar de komende ronde in juni. Hij riep,
onder andere, op tot meer en concrete voorstellen, slimme coalitievorming en focus op belangen i.p.v. standpunten.
In het daarop volgende debat werd er gesproken over de vorderingen in
de laatste onderhandelingsronde en vooruitgekeken naar volgende
stappen in het onderhandelingsproces. Samen met een aantal andere
lidstaten heb ik een krachtig pleidooi gehouden voor een ambitieuze
koers. Ook bij deze informele gelegenheid heeft Nederland het belang
onderstreept van een spoedige concretisering van de Europese bereidheid
om haar eerlijke aandeel in financiering van een klimaatakkoord in Kopenhagen te dragen. De Noorse en Mexicaanse voorstellen voor financiering
verdienen een nadere uitwerking, zodat deze in de onderhandelingen een
rol kunnen spelen. Belangrijk uitgangspunt daarbij is de raming van de
Europese Commissie, welke ook erkend is in de recente conclusies van de
Milieuraad en bevestigd door de Europese Raad, van de hoeveelheid
financiering en investering die wereldwijd nodig is (ongeveer 175 miljard

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-08, nr. 308

2

Euro per jaar in 2020 voor mitigatie). De oproep van de EU-onderhandelaar om meer op (achterliggende en wederzijdse) belangen te focussen
i.p.v. standpunten heb ik onderschreven.
Ondanks een stevig pleidooi van mij en verschillende andere delegaties
om de volgende milieuraad te verzetten naar een datum vóór de Europese
Raad heeft het Voorzitterschap aangegeven hier niet aan te kunnen
voldoen. Een high-level DG-meeting eerder in juni behoort wel tot de
mogelijkheden. In de aanloop naar de Europese Raad zal ik via dergelijke
hoog-ambtelijke bijeenkomsten, informele contacten met mijn collega’s in
andere lidstaten en in samenspraak met het kabinet goed voeling houden
met het politieke proces in aanloop naar de Europese Raad.
Bijlage: Verslag VN-klimaatonderhandelingen Bonn (29 maart –
9 april)
Van 29 maart tot 9 april jl. vond in Bonn de eerste VN klimaatonderhandelingsronde van dit jaar plaats, richting een klimaatakkoord in december
in Kopenhagen. In totaal zijn er zes ambtelijke sessies in 2009 van de
ad-hoc werkgroepen onder het Klimaatverdrag en het Kyoto-protocol
(AWG-LCA en AWG-KP).
De EU en Nederland hebben deze ronde gebruikt om de inzet van de EU
voor Kopenhagen, zoals verwoord door de verschillende raadsformaties
in maart, verder uit te leggen. Zo heeft de EU haar voorstel voor low
carbon development strategies, het vehikel om de mitigatie-acties van
ontwikkelingslanden te identificeren en te koppelen aan de benodigde
ondersteuning (technologisch en financieel), succesvol naar voren
gebracht. De boodschap van de EU was daarbij dat mitigatie acties niet in
isolement moeten worden gezien, maar als onderdeel van een duurzame,
koolstofarme en klimaatbestendige ontwikkeling. De EU heeft daarbij de
kansen en mogelijkheden van klimaatbeleid benadrukt. Ook bij andere
ontwikkelde landen was veel interesse voor deze aanpak.
Ook hebben de EU en Nederland in deze ronde voortdurend aansluiting
gezocht bij voorstellen van andere partijen. Zo heeft de EU bewust aangehaakt bij een aantal voorstellen van ontwikkelingslanden en aangegeven
waar mogelijkheden liggen voor overeenstemming. Voorbeelden zijn het
voorstel van Zuid-Afrika voor een mechanisme om mitigatie acties van
ontwikkelingslanden te registreren en concrete voorstellen van India voor
samenwerking en capaciteitsopbouw op het gebied van technologie. Deze
positieve toon, waarbij de EU zich opstelde als partner en bruggenbouwer, heeft tot een constructieve discussie geleid.
Nederland is een drijvende kracht geweest binnen de EU en in de onderhandelingen zelf. Daarnaast heeft Nederland en marge van de bijeenkomst een groot aantal bilaterale gesprekken gevoerd over de verdere
uitwerking van voorstellen voor de financiële architectuur. Het is de inzet
van het kabinet dat Nederland deze rol blijft vervullen.
Tijdens de bijeenkomst in Bonn was het eveneens de eerste gelegenheid
voor de nieuwe delegatie van de VS om zich te presenteren. Hoewel de
delegatie nog geen uitgewerkte voorstellen naar voren kon brengen,
veranderde de nieuwe, constructieve houding van de VS de toon van het
debat. De VS zijn serieus op zoek naar oplossingen, zowel voor Kopenhagen als voor hun binnenlandse klimaatbeleid.
Ondanks de constructieve toon van het debat, moet er nog veel werk
verzet worden richting een akkoord in Kopenhagen, waarmee de 2 graden
doelstelling binnen bereik kan worden gehouden. De reductiedoelstellingen die ontwikkelde landen tot nu toe naar voren brengen, zijn nog erg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-08, nr. 308

3

mager. Een aantal ontwikkelde landen wil zich niet vastleggen op doelstellingen zolang niet duidelijk is waaraan de VS en grote ontwikkelingslanden zich zullen verplichten. De grote ontwikkelingslanden op hun beurt
weigeren de bespreking van alles wat ook maar enigszins lijkt op een
verplichting tot mitigatie acties. Ook voor versterking van de koolstofmarkt en de internationale financiële architectuur voor klimaatbeleid in
ontwikkelingslanden is er nog veel werk te doen. Het is wenselijk dat
vooral de ontwikkelde landen, maar ook de ontwikkelingslanden, in de
komende maanden meer ambitie tonen.
Hoewel de tijd dringt, hebben de besprekingen in Bonn nog geen beslag
gekregen in werkelijke onderhandelingsteksten. Die zullen pas tijdens de
tweede onderhandelingssessie in juni beschikbaar worden gesteld door
de voorzitters van beide onderhandelingsgroepen. Om in Kopenhagen
een voldoende uitgewerkte tekst klaar te hebben, is besloten om dit jaar
twee extra weken in te lassen voor de onderhandelingen. Dat besluit
betekent dat er een onverminderd commitment is om in Kopenhagen tot
een betekenisvol akkoord te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-08, nr. 308

4