Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 066

Belastingdienst

Nr. 529

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 september 2019
Bijgaand treft u de antwoorden aan op de gestelde vragen van de leden
Leijten (Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 58), Azarkan (Aanhangsel
Handelingen II 2019/20, nr. 61), Omtzigt (Aanhangsel Handelingen II
2019/20, nr. 62) en Omtzigt en Leijten (Aanhangsel Handelingen II 2019/20,
nr. 63). De vragen zijn gesteld in het verlengde van het Algemeen Overleg
van 4 juli jl. (Kamerstuk 31 066, nr. 520) en de diverse brieven over dit
onderwerp. In deze brief zal ik een korte toelichting geven.
In mijn brief van 11 juni jl. heb ik aangegeven de situatie waarin betrokken
ouders terecht zijn gekomen te betreuren en te willen herstellen.1 Daartoe
heb ik uw Kamer gemeld welke stappen moeten worden gezet om de
gezinnen tegemoet te komen die door het optreden van de
Belastingdienst/Toeslagen (hierna: Toeslagen) tekort zijn gedaan en in
problemen zijn geraakt door het ten onrechte stopzetten van de kinderopvangtoeslag. Om tot een oplossing te komen heb ik de Adviescommissie
uitvoering toeslagen (hierna: de Adviescommissie) en de ADR gevraagd
onderzoek te doen. Ik heb de Adviescommissie gevraagd advies uit te
brengen over de mogelijkheden om binnen de wettelijke kaders en de
grenzen van de uitvoerbaarheid maatwerk te bieden aan de betrokken
ouders. De Adviescommissie is in het instellingsbesluit gevraagd in
oktober met haar eerste deeladvies te komen.
De zomerperiode is benut om de informatie ten behoeve van de Adviescommissie te leveren en het onderzoek van de ADR verder voor te
bereiden. Het betreft het gestructureerd aanleveren van de gevraagde
informatie en de benodigde onderzoeks- en behandelinformatie over de
andere circa 170 CAF-zaken in de periode 2013–2019. Voor deze enorme
klus, waaraan nog gewerkt wordt, is een projectorganisatie opgetuigd. Op
basis van de informatie die beschikbaar komt wordt momenteel nader in
beeld gebracht hoe de besluitvorming met betrekking tot de CAF-aanpak
(Combiteam Aanpak Facilitators) en de reguliere toezichtsbehandeling
1

kst-31066-529
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstuk 31 066, nr. 490.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 529

1

heeft plaatsgevonden. Ik heb hiernaar ook onderzoeksvragen aan de ADR
gesteld. Daarnaast wordt gewerkt aan een recent Wob-verzoek waarbij
eveneens gevraagd is naar stukken rondom CAF.
De Raad van State heeft in haar uitspraak van 8 maart 2017 geoordeeld
dat het stopzetten van kinderopvangtoeslag voordat het onderzoek naar
het recht op toeslag was afgerond, niet in overeenstemming is met de
systematiek van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen.2 In
het debat met uw Kamer van 4 juli jl. is aan de orde gekomen dat deze
wijze van stopzetten van lopende toeslagvoorschotten in de CAF 11-zaak
onrechtmatig is. De Adviescommissie en de ADR heb ik gevraagd breder
te kijken naar de rechtmatigheid van het handelen van Toeslagen. De
uitkomsten van deze onderzoeken wacht ik af.
Ik heb toegezegd uw Kamer te informeren over de stand van zaken met
betrekking tot een oplossing voor gedupeerde ouders. De Adviescommissie is in het instellingsbesluit gevraagd in oktober met een eerste
deeladvies te komen. Het is mijn intentie zo spoedig mogelijk na het
beschikbaar komen van dit deeladvies de kabinetsreactie met daarin de
voorziene oplossingsrichting voor gedupeerde ouders naar uw Kamer te
sturen. Ook wil ik spoedig de analyse van alle beschikbaar gekomen
informatie, inclusief die van het lopende Wob-verzoek, gereed hebben
teneinde in samenhang met de eerste adviezen van de Adviescommissie
tot een oordeel te kunnen komen met betrekking tot de handelwijze van
de Belastingdienst bij dit onderwerp. Volledigheid en zorgvuldigheid zijn
hierbij cruciaal voor een volledig beeld. Totdat dit beeld beschikbaar is,
kunnen helaas nog niet alle door uw Kamer gestelde vragen volledig
worden beantwoord. Ik heb verzocht om de analyse zo snel als mogelijk af
te ronden.
Aangezien ik de ontstane situatie niet alleen wil herstellen, maar ook wil
voorkomen dat er nieuwe problemen ontstaan is er een aantal maatregelen genomen die meteen effect sorteren:
– voor de lopende bezwaar- en beroepsprocedures van burgers in
CAF-zaken zijn vaktechnische waarborgen ingebouwd:
• het strikt hanteren van het vier ogen principe bij alle CAF zaken;
• herbeoordeling van lopende zaken door de landelijk vaktechnisch
coördinator;
• in overleg met betrokkenen wordt gekeken of lopende bezwaar- en
beroepszaken met raakvlakken met de CAF11-problematiek kunnen
worden aangehouden tot na het advies van de Adviescommissie;
• invordering van lopende toeslagen en belastingschulden in CAF 11
zaken is opgeschort;
– collegiale toetsing bij beroepszaken wordt strikt voorgeschreven in een
nieuwe werkinstructie;
– voor medewerkers van Toeslagen zijn de (historische gegevens over
de) tweede nationaliteit niet meer in de systemen raadpleegbaar. De
volledige verwijdering van deze gegevens in de systemen is eind dit
jaar gereed;
– vanwege de noodzaak om steviger te investeren in leiderschap en
cultuur bij de Belastingdienst heb ik cultuur tot vierde pijler van
beheerst vernieuwen gemaakt. Vanuit de omslag die ik beoog in de
cultuur van de Belastingdienst vind ik het van belang dat binnen de
Belastingdienst bespreekbaar is hoe de organisatie en haar medewerkers zich vandaag de dag verhouden tot wat op dit dossier heeft
plaatsgevonden en dat men hiervan leert in de uitvoering;

2

ECLI:NL:RVS:2017:589

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 529

2

–

–

–

de vaktechnische infrastructuur, met heldere hiërarchie en verantwoordelijkheden, zoals bij andere onderdelen van de Belastingdienst
gebruikelijk, wordt ook voor Toeslagen ingericht;
voor de bovengenoemde projectorganisatie is tijdelijk extra
personeelscapaciteit vrijgemaakt van andere dienstonderdelen voor
het doorlichten van dossiers;
met SZW is een ambtelijke werkgroep gestart die onderzoekt of er een
meer proportionele benadering mogelijk is, in het geval de ouders de
eigen bijdrage niet geheel hebben betaald.

De Staatssecretaris van Financiën,
M. Snel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 066, nr. 529

3