Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2776
Vragen van het lid Tielen (VVD) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap naar aanleiding van het bericht «Hogeschool censureert uit angst
voor boze Turken» (ingezonden 10 juli 2018).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 16 juli 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Hogeschool censureert uit angst voor boze
Turken»?1 Wat is uw reactie op dit bericht?
Antwoord 1
Ja. Zoals ik ook heb aangegeven in de antwoorden op vragen van de leden
Omtzigt, Van der Molen (beiden CDA), Voordewind (CU) en Özdil (GroenLinks)
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 2775) ben ik van
mening dat ophef en discussie over het algemeen geen redenen mogen zijn
om over een onderwerp niet te spreken of te schrijven. De afweging om het
betreffende artikel niet te plaatsen is niet gemaakt door de hogeschool maar
door de hoofdredactie van het onafhankelijke magazine. Het College van
Bestuur van Saxion heeft mij aangegeven in deze beslissing niet gekend te
zijn.
Vraag 2
Deelt u de mening dat dergelijke zelfcensuur van een hogeronderwijsinstelling niet past in de Nederlandse samenleving, de vrije wetenschap hindert en
dat onderwijsinstellingen gevoelige zaken juist bespreekbaar zouden moeten
maken in plaats van te politiseren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Zoals onder vraag 1 toegelicht is hier geen sprake van zelfcensuur van een
hoger onderwijsinstelling, maar van een afweging door een hoofdredactie
van een onafhankelijk magazine actief binnen de instelling. In recent overleg
met uw Kamer heb ik benadrukt dat ik goede nieuwsvoorziening binnen
hoger onderwijsinstellingen heel belangrijk vind, ook omdat het te maken
heeft met het bevorderen van het academisch klimaat (Kamerstuk 31 288, nr.
649). Inherent aan onafhankelijke nieuwsmedia is dat deze eigen belangenaf-

1

ah-tk-20172018-2776
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.telegraaf.nl/video/2270473/hogeschool-censureert-uit-angst-voor-boze-turken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

wegingen maken waarin het College van Bestuur van de instelling niet dient
te treden. Dit laat onverlet dat ik van mening ben dat bij uitstek binnen hoger
onderwijsinstellingen – in het kader van de academische vrijheid en de
vrijheid van meningsuiting – gevoelige zaken bespreekbaar moeten kunnen
zijn.
Vraag 3
Bent u bereid in gesprek te gaan met het bestuur van Saxion om voornoemde overwegingen toe te lichten met als doel toekomstige misstanden te
voorkomen?
Antwoord 3
Ik zie hiervoor geen aanleiding. Uit de verklaring van het College van Bestuur
van Saxion maak ik namelijk niet op dat er van het bestuur over de kwestie
van de Armeense genocide niet mag of mocht worden gesproken of
gepubliceerd.
Vraag 4
Wordt er op meer hogeronderwijsinstellingen censuur toegepast bij gevoelige
onderwerpen? Zo ja, kunt u hierover uitweiden en aangeven hoe u zelfcensuur en beperking van diversiteit van perspectieven in de wetenschap denkt
te voorkomen en terugdringen conform de aangenomen motie Tielen/Van der
Molen2? Zo nee, hoe kunt hier zeker van zijn?
Antwoord 4
De KNAW heeft onlangs geconstateerd dat er geen signalen zijn dat er in de
wetenschap in Nederland structureel sprake is van zelfcensuur en beperking
van diversiteit aan perspectieven. In overleg met uw Kamer heb ik aangegeven dat de discussie over de vrijheid van wetenschapsbeoefening hoort bij
een gezond wetenschapsklimaat (Kamerstuk 29 338, nr. 180, p. 41). Ik voeg
hieraan toe dat de discussie thuishoort bij universiteiten en onderzoeksinstituten én hogescholen We geven uitvoering aan de door u genoemde motie
Tielen/Van der Molen door in overleg met de KNAW, VSNU, NWO aandacht te
vragen voor het voorkomen van zelfcensuur. Wij zullen dit punt ook
bespreken in overleg met de Vereniging Hogescholen. In de nieuwe gedragscode wetenschapsbeoefening wordt aandacht bestemd aan het voorkomen
van zelfcensuur. Deze gedragscode treedt per 1 oktober 2018 inwerking. De
nieuwe code is het resultaat van gezamenlijke inspanningen van VSNU, NFU,
KNAW, NWO, de TO2 Federatie en de Vereniging Hogescholen. Het onderwerp zelfcensuur krijgt hiermee brede aandacht.

2

Kamerstuk 29 338, nr. 179

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2