Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 409

Zeevaartbeleid

Nr. 24

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 januari 2010
In uw brief d.d. 3 december 2009 (2009Z21 755/2009D60668) heeft u
aangegeven dat u een reactie wenst te ontvangen op de door u ontvangen
brief van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) d.d.
16 november 2009.
Hieronder zal ik, mede namens de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat nader ingaan op de inhoud van deze brief.
Het Nederlandse scheepsregister
De KVNR stelt dat het Nederlandse scheepsregister achter blijft. In hun
presentatie groeiden veel Europese registers over periode tussen 2004–
2008 met ruim 20% (Duitsland vertoonde zelfs een groei van meer van
100%), waar Nederland een groei vertoonde van 7%. Ook Singapore liet
een aanzienlijke groei van het scheepsregister zien.
Hoewel de cijfers als zodanig niet worden bestreden wordt naar onze
mening op basis van de cijfers van de KVNR geen evenwichtig beeld van
de situatie gegeven. In bijlage 4 van de evaluatie van de fiscale regelingen
in de zeescheepvaart1 is een meerjarig beeld geschetst van de ontwikkeling van de vloot vanaf 1997. Hieruit blijkt dat in de periode 1999–2004 de
Duitse vlagvloot was gehalveerd. Uit de actualiteit is gebleken dat Duitsland in de jaren na deze daling een loonkostensubsidie is gaan verstrekken aan scheepseigenaren met schepen varend onder Duitse vlag. Hierdoor is de Duitse vlagvloot hersteld tot min of meer het oorspronkelijke
niveau.

1

TK 31 200 XII, nr 4.

KST139704
0910tkkst31409-24
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Voor de beoordeling van de ontwikkeling van de Nederlandse handelsvloot kan opgemerkt worden dat over 2008 het gross tonnage van de
Nederlandse vlag schepen met 16% is toegenomen en dat op basis van
voorlopige cijfers over 2009 ook een toename van de vloot wordt
verwacht. Daarnaast kan een register schepen bevatten die op verschillende deelmarkten opereren en derhalve onderling niet concurreren. Zo
bestaat het Nederlandse register voor een groot deel uit zogenaamde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 409, nr. 24

1

general cargo ships. Als we de door de KVNR in Bijlage 1 genoemde
grootste groei-registers bezien kan worden opgemerkt dat het Duitse
register voornamelijk containerschepen bevat, het Italiaanse tankers en
bulk carriers, het Deense containerschepen en het VK register tankers.
Naast het concurrentieaspect hebben deze deelmarkten in genoemde
periode allen een eigen economische ontwikkeling gekend. Tenslotte
wordt groei van een register in tonnen ook worden veroorzaakt door de
ontwikkeling in scheepsontwerp die niet alle deelmarkten in gelijke mate
raakt. Evident is dit natuurlijk in de containermarkt; vervanging van containerschepen laat daarom op zichzelf al een substantiële groei zien in
tonnen.
Tenslotte kan krimp van een register ook worden veroorzaakt door
oorzaken die economisch niet negatief behoeven te zijn. Zo zijn in aangegeven periode ook in Nederland geregistreerde schepen verkocht
vanwege de goede tweede hands markt.
Concluderend kan derhalve worden gesteld dat de statistieken als deze
zeer voorzichtig moeten worden gehanteerd en hier op zichzelf geen
bruikbare conclusies aan kunnen worden verbonden ter zake van het level
playing field.
Ter zake van de toename van het aantal schepen dat onder de vlag van
Singapore vaart kan worden opgemerkt dat het algemeen bekend is dat
Singapore een aantrekkelijk vestigingsklimaat heeft voor rederijen. De
groei van het Singaporese register raakt daarom vele Europese registers.
Daarnaast is Singapore gunstig gelegen in Azië en heeft het toegang tot
goedkope arbeidskrachten (ook voor de scheepsbouw aldaar). Dit alles
heeft zijn effect op het aantal onder Singaporese vlag varende schepen.
Aangezien Nederland is gebonden aan budgettaire en Europeesrechtelijke
beperkingen in het kader van staatssteun, is het momenteel niet mogelijk
dit regime over te nemen.
Tot slot kan worden opgemerkt dat er in het algemeen meerdere redenen
bestaan voor scheepseigenaren om hun schepen onder een bepaalde vlag
te laten varen. Fiscale redenen maken onderdeel uit van een bredere
afweging van onder andere financieel-economische redenen.
Gelijk speelveld en het Europese steunkader voor de zeevaart
De KVNR merkt op dat op basis van het Belastingplan 2010 er geen gelijk
speelveld worden gecreëerd met het Verenigd Koninkrijk en Denemarken.
De Europese Commissie staat Denemarken toe kabelleggers onder het
tonnageregime te brengen zonder dat er een splitsing aan wordt gebracht
tussen de vervoersactiviteiten en overige activiteiten.
Met ingang van het jaar 2010 (Belastingplan 2010) is het tonnageregime
uitgebreid met de vervoersactiviteiten van kabelleggers, pijpenleggers,
kraanschepen en onderzoeksschepen. De in het Belastingplan 2010 opgenomen uitbreiding van het tonnageregime is dus ruimer dan de Deense
uitbreiding, in die zin dat er meer typen schepen onder het tonnageregime
worden gebracht. Het betreft inderdaad enkel de vervoersactiviteiten van
deze schepen. Aan deze keuze liggen budgettaire redenen ten grondslag.
Overigens zal de Europese Commissie de uitbreiding van het Nederlandse
tonnageregime nog wel moeten goedkeuren.
De Belastingdienst in het Verenigd Koninkrijk heeft naar aanleiding van de
positieve beschikking van de Europese Commissie aan Denemarken
inzake het onder het tonnageregime brengen van de kabelleggers zonder
het toepassen van een winstsplitsing, de winstsplitsing zoals het Verenigd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 409, nr. 24

2

Koninkrijk die hanteerde voor al hun voor het tonnageregime kwalificerende schepen, opgeheven.
Voor zover ons bekend, heeft het Verenigd Koninkrijk dit voornemen niet
bekend gemaakt bij de Europese Commissie. Aangezien de juridische
basis van deze wijziging van het Verenigd Koninkrijk ontbreekt, kunnen wij
hier ook geen beleidsmatige conclusies aan verbinden.
Zoals eerder aangegeven houdt het kabinet de Europese ontwikkeling in
de sector nauwlettend in de gaten. De zeevaartsector wordt in Nederland
fiscaal reeds sterk tegemoet gekomen. Mocht blijken dat verdere mogelijkheden bestaan tot uitbreiding van het bestaande regime, dan zal dit nader
onderzocht worden. Wel zal bij de afweging van de efficiënte inzet van de
al dan niet aanwezige, budgettaire ruimte worden meegenomen of die
ruimte generiek wordt ingezet dan wel wordt gekozen voor het inzetten
van die ruimte voor bepaalde sectoren.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 409, nr. 24

3