Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

30 977

AIVD

Nr. 121

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 augustus 2015
Op 28 mei jl. heeft uw Kamer bij brief een verzoek van het lid Voortman
aan de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van
Buitenlandse Zaken overgebracht een brief te ontvangen met een reactie
op de uitlatingen van de Oostenrijkse parlementariër Pilz inzake het
aftappen en doorspelen naar de NSA van Nederlands dataverkeer door de
Duitse inlichtingendienst BND.
In vervolg op mijn brieven van 26 mei jl. (Kamerstuk 30 977, nr. 116) en
van 29 juni jl. (Kamerstuk 30 977, nr. 120) informeer ik u mede namens de
Minister van Buitenlandse Zaken als volgt.
De heer Pilz stelt dat de Duitse inlichtingendienst Nederlandse kabelverbindingen zou hebben afgetapt in samenwerking met de Amerikaanse
NSA. Pilz baseert zich op een aantal documenten waarover hij beschikt:
• een emailbericht van 3 februari 2005 tussen medewerkers van de BND
en Deutsche Telecom waarin gesproken wordt over via Frankfurt
lopende transitverbindingen tussen Luxemburg en Wenen, Moskou,
Ankara en Praag.
• Een document met een uitvoerige lijst van transitkabels die via
Frankfurt lopen. Volgens de heer Pilz betreft dat document een
prioriteitenlijst van de Amerikaanse NSA.
• Een overeenkomst tussen de BND en Deutsche Telecom van 1 maart
2004.
• Verslagen van getuigenverhoren in de parlementaire enquêtecommissie in Duitsland («NSA-Untersuchungsausschusses»).
Naar aanleiding van bovenstaande documenten heeft de AIVD onderzocht
of er grond is om aan te nemen dat Nederland, Nederlandse bedrijven of
Nederlandse burgers doelwit zijn (geweest) van de activiteiten van de
Duitse Bundesnachrichtendienst (BND) of de Amerikaanse National
Security Agency (NSA), of dat anderszins op ontoelaatbare wijze door
deze diensten inbreuk is gepleegd op het recht op de bescherming van de

kst-30977-121
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 977, nr. 121

1

persoonlijke levenssfeer van Nederlandse burgers. In dat kader hebben
gesprekken plaatsgevonden met de heer Pilz en de Duitse autoriteiten.
Tevens heeft de AIVD intensief contact gehad met KPN over het door het
bedrijf uitgevoerde onderzoek.
De totale set aan documenten die de heer Pilz in de openbaarheid heeft
gebracht, wijst erop dat de BND met medewerking van Deutsche Telecom
aan kabelinterceptie heeft gedaan. Dit past overigens binnen de wettelijke
bevoegdheden van de BND. Of hierbij kabelverbindingen van en naar
Nederland zijn afgetapt en of daarbij met de NSA zou zijn samengewerkt,
blijkt niet uit deze documenten.
Uit het contact met KPN blijkt dat de door de heer Pilz naar buiten
gebrachte informatie ook geen indicatoren bevat die corresponderen met
de wijze waarop internationale verbindingen van KPN 10 jaar geleden
werden geadministreerd. De betreffende verbindingen werden destijds
gebruikt voor generiek internationaal telefonieverkeer (spraak) en zijn niet
in verband te brengen met specifieke personen of organisaties. Op basis
van de gegevens concludeert KPN dat niet te achterhalen is of die
verbindingen daadwerkelijk zijn afgetapt.
Op basis van het vorenstaande komt de AIVD tot de conclusie dat de
thans beschikbare informatie geen aanknopingspunten biedt om te
kunnen concluderen dat ongeoorloofde praktijken hebben plaatsgevonden gericht tegen Nederland of tegen Nederlandse bedrijven, burgers
of belangen. Ik kan dit evenwel ook niet volledig uitsluiten.
Zoals bekend vindt in Duitsland een parlementair onderzoek plaats waarin
deze kwestie aan de orde is. Indien hieruit nieuwe voor Nederland
relevante feiten naar boven komen, zal ik uw kamer daarover informeren.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 977, nr. 121

2