8
Begroting Economische Zaken (Economie en Innovatie)
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaten
van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het
jaar 2014 (33750-XIII).
De algemene beraadslaging wordt hervat.

Minister Kamp:
Mijnheer de voorzitter. Mevrouw Gesthuizen vroeg in haar
tweede termijn hoe ik ga voorkomen dat hoofdaannemers
onvoldoende arbeidsvoorwaarden aanbieden aan zzp'ers.
Zij doelde op de relatie tussen hoofdaannemers en onderaannemers, waar ook zzp'ers voor kunnen gaan optreden.
De Aanbestedingswet ziet hier niet op. Deze wet gaat erover
dat een ondernemer een opdracht binnenhaalt en wat daar
allemaal bij komt kijken. Voor de relatie tussen een hoofdaannemer en een onderaannemer zijn in het Burgerlijk
Wetboek bepalingen opgenomen. Ik wil het daarbij laten.
De regering wil niet de contractvrijheid van partijen beperken. Wij denken dat het samenstel van het Burgerlijk Wetboek voor de ene relatie en de Aanbestedingswet voor de
andere relatie voldoende is. Daarbij komt dat de rijksoverheid materieel gezien bij aanbestedingen wel degelijk ook
kan letten op de positie van de onderaannemers, als wij
meer op kwaliteit sturen en niet alleen op prijs onze
beslissingen nemen, maar letten op de prijs-kwaliteitverhouding. Die kwaliteit kan ook betrekking hebben op de
positie van de onderaannemers.
De heer De Liefde zei dat hij zich moeilijk kan voorstellen
dat er bij de rijksoverheid alleen nog maar elektrische
autootjes verkocht gaan worden. Dat kan ik mij ook moeilijk
voorstellen. Ik heb kennelijk onvoldoende benadrukt in mijn
beantwoording van de vragen van mevrouw Van Tongeren
dat de duurzaamheidscriteria waarover ik sprak, zijn opgenomen in het rijksaanbestedingsbeleid voor de aanschaf
van innovatieve auto's. Wij kopen veel auto's en ook een
plukje innovatieve auto's. Daarvoor hebben wij de norm
geformuleerd van 50 gram CO2 per gereden kilometer. Dat
is een zodanige norm dat je daar op dit moment alleen met
elektrische auto's aan kunt voldoen. Ik hoop dat ik daarmee
de ongerustheid bij de heer De Liefde heb kunnen wegnemen.
Mevrouw Vos sprak over de franchisefraude en misleidende
marketing. Dat zijn mooie woorden voor wat mevrouw Vos
bedoelt. Het is van belang dat de Europese Commissie heeft
aangekondigd dat er een richtlijn voor komt. De richtlijn die
daarop ziet, zal aangescherpt worden. Ik denk dus dat er
toch een belangrijke beweging is in de door mevrouw Vos
gewenste richting. Het kabinet vindt een goede bescherming
van ondernemers ook belangrijk. Wij verwachten dat de
commissie al voor het eind van dit jaar met een voorstel
komt. Ik zal mij voorbereiden om daar op een goede manier
op te reageren. De suggestie van mevrouw Vos om eens
goed te kijken naar de ervaringen in België neem ik graag
over. Dat zal ik dus doen.

Tweede Kamer

De heer Öztürk heeft gevraagd om een onderzoek naar
discriminatie op de ondernemersmarkt. Ons land is een
land met een autochtone meerderheid, maar ook een groot
aantal allochtone minderheden, die met elkaar, zeker in de
grote steden, zodanig van omvang zijn dat ze mede bepalend zijn voor onze samenleving. Je ziet dan ook dat etnische ondernemers grootschalig in opkomst zijn. Van alle
ondernemers heeft op dit moment 14% een andere etnische
achtergrond. Van de starters is dat op dit moment al een
kwart. De omstandigheden in Nederland zijn kennelijk
zodanig dat er goede kansen zijn voor etnische ondernemers. Ik denk dus dat er geen sprake is van een probleem.
De heer Öztürk brengt dit naar voren en dat is een signaal
op zichzelf vanwege zijn contacten in die wereld. Wij zullen
dus attent zijn op dit onderwerp en bekijken wat er naar
voren komt uit de diverse onderzoeken die daaraan raken,
en wat er aan signalen naar voren komt. Als er aanleiding
is om op dit punt nader actief te worden, zullen we dat niet
laten.
Mevrouw Mulder vroeg wat het bedoelde effect was van
de fiscale regeling die de leerbanen betrof en die nu wordt
vervangen door een subsidieregeling, met gelijktijdig een
halvering van het financiële beslag. Bij de evaluatie van die
fiscale regeling, de WVA, hebben wij ontdekt dat er sprake
is van veel onbedoeld gebruik. Wij hebben de overtuiging
dat wij met de alternatieve regeling die we nu hebben
opgezet hetzelfde bedrag beschikbaar kunnen krijgen, maar
dan gericht. Daardoor bereiken we met veel minder geld
hetzelfde doel. Mijn collega van OCW heeft die nieuwe
regeling reeds gepubliceerd. Ik denk dat het een goede
regeling is en dat we nu moeten gaan bekijken hoe die in
de praktijk uitpakt. Dit is een belangrijk punt, dat ook de
problematiek betreft die in het Techniekpact wordt aangepakt. Ik blijf dit onderwerp dus volgen.
Mevrouw Mulder heeft ook een vraag gesteld over het
instellen van een maximumtermijn voor de teruggaaf van
de btw. Zij heeft mij gevraagd om dit te bespreken met de
staatssecretaris van Financiën. Daartoe ben ik bereid. Ik zeg
wel tegen mevrouw Mulder dat er, behalve de goedwillende
ondernemers om wie het in de regel gaat, ook heel veel
mensen zijn die ik geen ondernemer wil noemen maar die
misbruik maken van de btw-regelingen. Daardoor gaan
grote bedragen verloren. Als je dus voorzichtig moet zijn
om dat misbruik tegen te gaan, moet dat zeker gebeuren.
Het is echter iets anders als het niet daarom gaat maar het
gewoon tijd is die onnodig verloren gaat ten nadele van de
ondernemer. Ik zal dus met de collega van Financiën en de
staatssecretaris overleggen hoe dat zit en hoe we daartegen
aan moeten kijken.
Mevrouw Lucas haalde ondernemers aan die zeiden dat
het topsectorenbeleid iets is voor vergaderaars. Ik ben blij
dat mevrouw Lucas er is om dat tegen te spreken. Wij willen
graag dat er samenwerking komt tussen onderzoekers,
overheden en ondernemers en dat door die goede samenwerking de beslissingen die eerst door de overheid werden
genomen, nu met betrokkenheid van de ondernemers en
de onderzoekers worden genomen. Ook willen we dat ze
langetermijnplannen maken en aandacht geven aan de
export en in het bijzonder aan innovatie en het benutten
van kansen die er in Nederland en op de wereldmarkt zijn.
Als je met elkaar die ambitie hebt, kun je die niet realiseren
door een beetje naar elkaar te roepen via de pers. Dan zul
je met elkaar moeten gaan praten. Dat kun je natuurlijk
staand doen, maar net zoals wij hier zitten — behalve ik

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-1

dan — mag er ook aan vergadertafels worden gezeten. Als
men aan vergadertafels werkt om dit soort dingen voor
elkaar te krijgen, is heel veel waardering op z'n plaats. De
mensen die dat doen, zetten zich ervoor in om iets wat
maatschappelijk gewenst wordt en wat in het belang is van
ondernemers en de Nederlandse samenleving, voor elkaar
te krijgen. Ik heb voor de mensen die daarbij in de topsectoren het voortouw nemen, heel veel waardering. Ik zal dus
graag uitleggen dat men daarbij niet vergadert om het
vergaderen, maar dat men vergadert om met elkaar voor
elkaar te krijgen wat voor ons allemaal en in het bijzonder
voor de ondernemers goed is.
Dan ga ik in op de moties die zijn ingesteld, aange…, ingediend.
De voorzitter:
Ingediend. Aangenomen nog niet.
Minister Kamp:
Dank u wel, voorzitter. Op het amendement van mevrouw
Gesthuizen heb ik al inhoudelijk gereageerd. Ik heb het
ontraden.
In de motie van mevrouw Gesthuizen op stuk nr. 15 vraagt
zij de regering om voor het voorjaar van 2014 een schriftelijke reactie te geven op het rapport Criminaliteit tegen
bedrijven in Nederland. Dat is het rapport van de heer
Rovers. Ik ga niet over ieder rapport dat er is, een reactie
aan de Kamer sturen. Ik vind wel dat dit rapport binnen de
organisatie die wij voor dit doel hebben opgezet, de aandacht moet hebben. Ik ga die aandacht daar ook aan geven,
samen met de minister van Veiligheid en Justitie. We zullen
bekijken of daar nog een vervolg aan moet worden gegeven.
Mevrouw Gesthuizen vraagt om een schriftelijk reactie op
het rapport, maar dat gaat me net te ver. Ik wil deze motie
op stuk nr. 15 dan ook ontraden. Ik wil materieel een heel
eind gaan, maar ik wil niet bij voorbaat zeggen dat ik een
schriftelijke reactie zal geven.
In de motie van mevrouw Gesthuizen op stuk nr. 16 wordt
gesteld dat wij bezig zijn met TenderNed om één robuust
platform te maken voor alle overheidsaanbestedingen; dat
doen wij voor 5 miljoen per jaar, maar dat kan ook voor
€500.000 per jaar. Wij zien absoluut niet dat dit voor
€500.000 per jaar kan. Wij denken dat wij met TenderNed
een een-op-een sobere doorvertaling hebben gegeven van
de Europese richtlijn inzake aanbestedingen. Dit is een
systeem dat echt goed moet werken en robuust moet zijn
omdat alle overheidsaanbestedingen daar terechtkomen.
Het is een belangrijk onderdeel van ons streven naar een
beperking van de administratievelastendruk. Wij zijn altijd
bereid om naar aanleiding van signalen nog eens goed te
kijken naar de kosten, maar wij hebben geen enkele aanwijzing die erop duidt dat hieraan te veel geld wordt uitgegeven. Ook uit de audits die wij laten uitvoeren, blijkt dat niet.
Deze motie van mevrouw Gesthuizen moet ik, met pijn in
het hart, ontraden.
In de motie-Lucas op stuk nr. 17 wordt de regering verzocht
om uiterlijk in het jaar 2014 met concrete beleidsvoorstellen
te komen die het vestigings- en ondernemingsklimaat voor
start-ups verbeteren. De regering wordt voorts verzocht de
langetermijnvoorstellen uit de Agenda StartupNL door te
rekenen en de Kamer daarover te informeren. Ik heb al een

Tweede Kamer

aantal inhoudelijke opmerkingen gemaakt over hetgeen
mevrouw Lucas heeft aangedragen in haar nota. Dat betreft
verschillende categorieën: dingen die al in de lijn van het
beleid zitten, dingen die volgens mij niet kunnen en dingen
die nadere uitwerking verdienen omdat zij nieuw of relatief
nieuw zijn. Ik ben graag bereid om dat geheel zoals in de
motie is verwoord uit te voeren. Dat betekent dat ik het
oordeel over deze motie aan de Kamer overlaat.
De heer De Liefde verzoekt de regering in zijn motie op stuk
nr. 18 om in 2014 voorstellen naar de Kamer te sturen om
waar nodig wet- en regelgeving over onder andere telecommunicatie, media, privacy en auteursrecht te moderniseren.
Ik ben daar al op ingegaan. Ik sluit zeker niet uit dat dit moet
gaan gebeuren. Als je een telecomwet hebt, een en ander
gaat verbreden, met een visie komt en dan kijkt wat de
effecten zijn en wat de betrokkenheid is van de regels, dan
ligt het voor de hand of is het te verwachten dat daaruit
consequenties voor de regels moeten voortvloeien. In welke
schaal en op welk moment dat moet gebeuren, laat ik in
het midden, maar het oordeel over deze motie laat ik aan
de Kamer.
De heer Graus verzoekt de regering in zijn motie op stuk
nr. 19 om het Actieplan Detailhandel versneld uit te voeren.
Het Actieplan Detailhandel bevat een aantal acties, niet
alleen voor de rijksoverheid, maar ook voor de regionale
overheden en voor de detailhandel zelf. In een rondetafelbijeenkomst hebben wij het hele veld doorgeakkerd, zijn
we tot acties gekomen en hebben we afspraken gemaakt.
Ik vind het dan niet reëel om nu te zeggen dat het weliswaar
is afgesproken, maar dat het nu weer sneller moet. Wat wij
hebben afgesproken en waaraan wij hebben meegedaan,
nemen wij heel serieus. Wij gaan het uitvoeren zoals wij
het met elkaar hebben afgesproken. Een versnelling zit er
wat mij betreft niet in, al wil ik daarmee niet de urgentie
van het probleem ontkennen. De motie op stuk nr. 19 ontraad ik dus.
De heer Graus vraagt mij in de motie op stuk nr. 20 om me
in te zetten voor een verdienmodel voor franchisenemers.
Eerder vroeg hij al om een verdienmodel op te zetten voor
horecaondernemers. Ik wil niet voor allerlei sectoren verdienmodellen gaan opstellen, dat moeten zij zelf doen. Ook
deze motie wil ik dus ontraden.
De heer Graus (PVV):
Ik vraag niet om een beter verdienmodel "voor allerlei sectoren". Het gaat om twee sectoren, en die heb ik ook
genoemd: de bierbrouwers, de horeca dus, en de franchisenemers. Dezen hebben namelijk vaak te maken met wurgcontracten, zeker in tijden van crisis. Op een gegeven
moment bepaalt een franchiseverlener gewoon wat er moet
worden gedaan met sinterklaas en met kerst, en dat komt
allemaal ten laste van de franchisenemer, die daar helemaal
niets over heeft te zeggen. Hij zit totaal vast aan dat wurgcontract. Dat is een heel ander verhaal dan zomaar voor
"een" sector een beter verdienmodel vragen. Bovendien
vraag ik om een kaderstelling voor de franchiseverleners,
want dat is de oplossing; daar zit de crux.
Minister Kamp:
Ik moet dus een kader maken voor franchiseverleners en
ik moet een verdienmodel gaan maken, althans ik moet me

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-2

daarvoor inzetten. Tegelijkertijd pleiten we voor een kleine,
compacte overheid en de vermindering van de regeldruk.
In deze kabinetsperiode zijn we ook bezig om het aantal
ambtenaren met meer dan 10% te verminderen. Ik kan dit
allemaal niet goed met elkaar in overeenstemming brengen.
Ik ben wel bereid om dit onderwerp, de praktische situatie
van franchisenemers en franchiseverleners, met de koepels
van de ondernemers door te spreken, om van hen signalen
te kunnen krijgen over wat er aan de hand is. Als daaruit
dingen naar voren komen die ertoe nopen om daar wat aan
te doen, zal ik de Kamer daarover informeren. De heer Graus
zou kunnen overwegen om af te wachten wat mijn overleg
met die organisaties op dit punt oplevert, en er bij een latere
gelegenheid op terug te komen.
De heer Graus (PVV):
Ik ben bereid om deze motie aan te houden, maar wanneer
gaat dat overleg met de koepelorganisaties dan plaatsvinden? Kan de minister daar enig zicht op geven?
De voorzitter:
Op verzoek van de heer Graus stel ik voor, zijn motie (33750XIII, nr. 23) aan te houden.

Minister Kamp:
Het dichten van begrotingstekorten? Ik zie dat anders. De
overheid heeft de verantwoordelijkheid om een heleboel
dingen te doen voor de gemeenschap. Voor die uitgaven
moet je een dekking hebben. Een gemeente kan voor een
deel een dekking vinden in de algemene uitkering die men
van het Rijk krijgt uit het Gemeentefonds, voor een ander
deel moet men zien dat men via de Wet onroerende zaken,
de WOZ-heffing, de precariorechten of via andere mogelijkheden die er zijn, of met een mix hiervan, de uitgaven die
men moet doen gedekt krijgt. Hoe die mix precies moet
zijn, dat maakt de gemeente uit. Daar is een gemeenteraad
voor. Ik heb zestien jaar in een gemeenteraad gezeten. De
heer Graus had daar ook in kunnen zitten, misschien
gebeurt dat nog. Dat zou dan betekenen dat hij in een
gemeenteraad actief is om dit soort dingen naar voren te
brengen. Ik kan mij heel goed voorstellen dat mensen het
met hem eens zijn en zeggen: die hondenbelasting vind ik
niets, maar dat geld zal dan wel op een andere manier
binnengehaald moeten worden. Ik ben het dus niet met de
heer Graus eens dat we die uitspraak in algemene zin
moeten doen. Ik wil de motie dan ook ontraden.
De voorzitter:
De heer Graus heeft nog een heel korte opmerking.

Daartoe wordt besloten.
Minister Kamp:
Mijn omgang met de heer Graus is niet zodanig dat ik hem
met een kluitje in het riet wens te sturen, zoals hij dat ook
met mij niet doet. Dat betekent dat ik dit punt zal agenderen
in mijn eerstvolgende reguliere overleg met die organisaties.
De heer Graus heeft zich in zijn motie op stuk nr. 21 uitgesproken over de doelmatigheid van heffingen. Hij maakt
zijn moties nooit te lang, maar deze is wel erg kort. Hij verzoekt de regering "de doelmatigheid van heffingen dusdanig
te regelen dat zij alleen het doel mogen dienen waarvoor
ze geheven zijn". Daarmee kan niemand het oneens zijn,
dus je vraagt je dan meteen af wat ermee wordt gezegd. Ik
denk dat deze motie te algemeen is geformuleerd. Het gaat
volgens mij vooral om de gemeentelijke heffingen. De heer
Graus heeft begrepen dat ik de gemeentelijke autonomie
respecteer, evenals de positie van de gemeentelijke parlementen, zijnde de gemeenteraden. Een motie met deze
algemene strekking wil ik de Kamer daarom ontraden.
De heer Graus (PVV):
Er staat ook: "De Kamer, gehoord de beraadslaging". Kijk,
we hebben maar twee minuten tijd om vijf moties in te
dienen. Ik doel natuurlijk op de zaken die ik heb genoemd.
Er wordt bijvoorbeeld een hondenbelasting geheven, maar
daarmee wordt niets voor honden teruggedaan. Hetzelfde
geldt voor precario en noem maar op voor ondernemers;
daarmee wordt voor ondernemers niets teruggedaan. Van
parkeerheffingen ziet de ondernemer niets terug, en er
wordt ook helemaal niets mee gedaan voor de verbetering
van de toegankelijkheid van de steden. Heffingen zijn er
dus om begrotingstekorten te dichten. Ze worden niet
besteed aan het doel waarvoor er wordt geheven. Dat is
precies wat ik bedoel.

Tweede Kamer

De heer Graus (PVV):
De minister gaat niet en ik ga evenmin over het gemeentelijk
beleid, maar de minister heeft op een aantal andere punten
aangegeven wel in conclaaf te gaan met de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten en met de minister van Binnenlandse Zaken. Daar past dit mooi bij.
Minister Kamp:
Dit punt van de heer Graus is een punt dat zeer leeft, ook
bij de gemeenten. Hier wordt in de gemeenten intensief
over gepraat. In sommige gemeenten komt de democratie
tot de conclusie: wij doen helemaal geen hondenbelasting.
In een andere gemeente zeggen ze: we hebben veel mensen
in dienst om te voorkomen dat er overlast is van die honden
en we willen die kosten gedekt hebben. Weer een andere
gemeente zegt: we hebben al zo veel andere belastingen,
laten we dit er ook maar bij doen in die mix. Ik wil dat echt
aan die gemeenten over laten.
In zijn motie op stuk nr. 22 zegt de heer Graus dat de parkeerheffingen maximaal €1 per uur mogen bedragen. Daar
gelden twee dingen voor. Het eerste is weer dat het de
verantwoordelijkheid is van de gemeenten. Ik kan mij heel
goed voorstellen dat hij zich ergert aan die parkeertarieven.
Dat overkomt mij ook regelmatig. Dat moeten gemeenten
echter zelf weten. Ik moet ook zelf weten of ik mijn auto bij
het transferium neerzet en vervolgens met de bus naar het
centrum ga, of dat ik naar het centrum ga fietsen. Dat zijn
allemaal dingen die je zelf moet uitmaken. Ik weet wel dat
niet iedereen hetzelfde inkomen heeft. Daarom is het ook
een onderwerp dat aandacht verdient van het gemeentebestuur. Als het gemeentebestuur een bedrijf toestemming
geeft om een parkeergarage te bouwen en als dat bedrijf
een verdienmodel heeft, om in de woorden van de heer
Graus te spreken, waar bij hoort dat er €6 per uur wordt
betaald om uit de kosten te komen en een redelijke winst
te maken en als de heer Graus dan vervolgens zegt dat men

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-3

het maar voor een euro moet doen, dan kan dat niet. Het
kan dus niet om praktische redenen en vanwege de
gemeentelijke autonomie. Daarom ontraad ik ook deze
motie.
De heer Graus (PVV):
Dan kom ik nogmaals met het punt dat de heer Kamp
selectief shopt, want bij andere punten heeft hij zelfs
gezegd: ik ga in conclaaf met de minister van Binnenlandse
Zaken en met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.
Dat vraag ik ook. Ik verzoek de regering namelijk om in
samenwerking met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten iets te doen. Bovendien wil ik het een proef
laten zijn. We zitten namelijk in een crisis en iedereen zal
een steentje moeten bijdragen, ook de gemeenten. Voor
mij staat de belangrijkste man op het gebied van economische zaken, de meest machtige man die top-down wel terdege iets kan regelen bij de gemeenten. Dat kan bij wijze
van proef. Detailhandel Nederland en alle winkeliers zou
hij daar een groot plezier mee doen.
Minister Kamp:
Het parkeerbeleid, waar je de auto's laat parkeren, of je dat
nu op straat laat doen of dat je verwacht dat er op particulier
terrein parkeergelegenheid komt of dat je toestemming
geeft om onder de grond of boven de grond iets te realiseren en wie dat mag doen, hoeveel daarin geïnvesteerd moet
worden en wat eraan verdient mag worden, dat zijn echt
allemaal dingen die in een stad zelf bekeken moeten worden. Het gemeentebestuur in een stad kent die stad het
beste en de bevolking in die stad mag daarover meebeslissen. De ene keer vinden ze het lastig voor zichzelf, een
andere keer willen ze de toeristen helpen en weer een
andere keer vinden ze dat de toeristen ook maar moeten
betalen. Dat moeten ze echt in de steden zelf uitzoeken. Het
schiet niet op als ik me in het overleg met de VNG met
dingen ga bemoeien die eigenlijk des gemeentes zijn. Ik
vind dit iets dat echt des gemeentes is.
In zijn motie op stuk nr. 23 zegt de heer Graus dat de Subsidie Innovatieve Scheepsbouw behouden moet blijven. Ik
heb met veel woorden, omdat ik het een belangrijk onderwerp vind, aangegeven hoe ik daartegen aankijk en dat ik
die mening niet ben toegedaan. Ik stel ook vast dat er geen
dekking is voor het voorstel van de heer Graus. Maar ook
om inhoudelijke redenen ontraad in deze motie. De motie
op stuk nr. 24 van de heer Öztürk gaat over de ambachtseconomie. Hij verzoekt mij om in overleg te treden en te
onderzoeken hoe het met een eventuele uitrol kan gaan en
hoe dit tijdelijk ondersteund kan worden. Hij verzoekt ook
om in overleg te treden met de collega's van OCW en SZW
om te bezien of een kenniscentrum kan worden ondersteund. Ik ben wel bereid om dat overleg te voeren. Ik merk
wel op dat dit overleg gericht zal zijn op de vraag hoe wij
de bestaande publieke voorlichtings- en adviseringsstructuur behulpzaam kunnen laten zijn bij deze activiteit van
het hoofdbedrijfschap voor de ambachten. Van financiële
steun zal dus geen sprake zijn. Ik heb daarvoor geen dekking
op de begroting. Dat kan ik dus niet doen. Met deze uitleg
kan ik het oordeel over deze motie aan de Kamer overlaten.
De heer Öztürk heeft over de bedrijfsoverdrachten gezegd
dat een kwantificeerbare doelstellingen moet worden
geformuleerd, nadat eerst onderzoek is uitgevoerd, en dat

Tweede Kamer

die kwantificeerbare doelstelling bekeken moet worden aan
de hand van de uitkomsten van het onderzoek. Ik ben
inderdaad bereid om afhankelijk van de resultaten van het
onderzoek te bekijken of het gewenst is en, zo ja, hoe dit
zou moeten worden vormgegeven. Ik begrijp dat de heer
Öztürk zijn motie op stuk nr. 25 ook zo bedoeld heeft. Het
oordeel erover kan ik aan de Kamer overlaten.
Mevrouw Mulder heeft het in haar motie op stuk nr. 26 over
de belangrijke rol van de overheid als launching customer.
Zij zegt dat in het inkoopbeleid van de diverse inkoopafdelingen van het Rijk innovatieve producten en diensten van
het mkb een centrale rol moeten krijgen. Dat wil ik niet. Er
moet ontzettend veel ingekocht worden door de rijksoverheid en de zaken die nodig zijn, moeten in een goede prijskwaliteitverhouding worden aangeleverd. In dat heel grote
beleid ga ik niet de innovatieve producten en diensten van
het mkb een centrale rol geven. Als mevrouw Mulder haar
motie zou wijzigen en de strekking van de tekst zou zijn
"waarin innovatieve producten en diensten van het mkb
ook een rol krijgen", ben ik daartoe bereid. Dat vind ik
namelijk wel goed om te doen. In dat geval laat ik het oordeel graag aan de Kamer over. In de huidige formulering
met een centrale rol, wil ik de motie aan de Kamer ontraden.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Ik ben bereid om mijn motie op die manier aan te passen.
De voorzitter:
De motie-Agnes Mulder (33750-XIII, nr. 26) is in die zin
gewijzigd dat zij thans luidt:

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de overheid een belangrijke rol heeft als
launching customer;
constaterende dat de diverse inkoopafdelingen van het Rijk
hiermee innovatie kunnen stimuleren;
verzoekt de minister van Economische Zaken om de regierol
te pakken en te komen tot afgestemd inkoopbeleid van de
diverse inkoopafdelingen van het Rijk, waarin innovatieve
producten en diensten van het mkb ook een rol krijgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 36, was nr. 26 (33750-XIII).
Minister Kamp:
Ik laat het oordeel over die aangepaste motie aan de Kamer.
Mevrouw Mulder wil verder dat de regering de inschakeling
van het mkb bij de TKI-regeling monitort. Wij zijn daartoe
graag bereid. Wij houden dit bij. Wij weten precies hoeveel

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-4

mkb-bedrijven daarbij betrokken zijn. Mevrouw Mulder
vindt het belangrijk dat wij daarmee doorgaan. Ik vind dat
ook belangrijk. Het oordeel over de motie op stuk nr. 27
laat ik dus aan de Kamer.
De heer Verhoeven verzoekt in zijn motie op stuk nr. 28 de
regering om in overleg met kennisinstellingen, adviesraden
en de topteams sectoroverstijgende en specifieke kansen
te benoemen om Nederlandse bedrijven nog beter internationaal te kunnen positioneren. In de voortgangsrapportage
over het bedrijvenbeleid, die ik al heb aanbevolen bij de
leden van de Kamer en die voor deze woordvoerders in het
bijzonder een interessant stuk is, heb ik aangegeven dat ik
een sterkere verbinding met de maatschappelijke opgave
nastreef. De Tweede Kamer ontvangt nog deze maand een
brief van mij en de staatssecretaris van OCW over de wijze
waarop wij de aansluiting op Horizon 2020 willen organiseren. Onderdeel daarvan is een overzicht van de Nederlandse
oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. De manier
waarop wij daarmee aan de gang gaan, is in overeenstemming met hetgeen de heer Verhoeven nastreeft. Ik laat dus
het oordeel over deze motie aan de Kamer. In zijn tweede
motie, op stuk nr. 29, vraagt de heer Verhoeven het Planbureau voor de Leefomgeving om zich te verdiepen in wat er
qua leefklimaat in de steden gebeurt. Ik kan mij voorstellen
dat die opvatting van de heer Verhoeven breder in de Kamer
gedeeld wordt. Ik vind dat ook een uitspraak die van belang
is voor het programma dat het PBL moet gaan opstellen.
Het oordeel over die motie laat ik dus aan de Kamer.
Voorts heeft de heer Verhoeven in zijn motie op stuk nr. 30
aangegeven dat hij de regering graag pal ziet staan voor
de Nederlandse netneutraliteit. Hij heeft aangegeven welk
probleem hij daarbij ziet. Ik heb al aangegeven dat ik dat
probleem op het moment nog niet zie, maar dat ik daar
graag overleg over pleeg met de heer Verhoeven om nog
even wat preciezer te krijgen of er iets is waar wij ons tegen
moeten afzetten. De hoofdlijn van zijn motie is dat ik
opnieuw moet uitspreken dat ik zowel in Nederland als in
Europa pal sta voor de netneutraliteit, in het bijzonder voor
de netneutraliteit in Nederland. Ik vind de netneutraliteit
belangrijk. Alles wat er op internet gebeurt is sowieso
belangrijk, maar zeker dit aspect. Ik denk dat dit in ieder
geval ook moet gebeuren, dus we moeten dat niet te vaak
uitspreken, maar daar verdenk ik de heer Verhoeven niet
direct van. Ik laat het oordeel graag aan de Kamer of ik
nogmaals zo'n uitspraak moet doen.
In haar motie op stuk nr. 31 heeft mevrouw Schouten mede
namens de heer Ziengs aangegeven hoe zij aankijkt tegen
de wettelijke betaaltermijn en de manier waarop de overheden zich daaraan houden. Ik begrijp dat ook zij er tevreden
over is wat wij inmiddels bij het Rijk hebben bereikt. Zij
heeft dezelfde ambitie ten aanzien van de VNG. Ze wil
overleg en ook dat daar, als het niet klopt, via een meldpunt
of op een andere manier, bijvoorbeeld via het opstellen van
een zwarte lijst, een vervolg op komt. Daar moet ik met de
VNG over overleggen, zeggen de indieners. Daartoe ben ik
bereid. Ik laat het oordeel over die motie aan de Kamer.
Mevrouw Schouten heeft, zoals de heer Graus eerder deed,
een motie ingediend op stuk nr. 32 over de SIS-regeling.
Dezelfde formulering die ik heb gekozen voor de heer Graus,
kies ik ook voor de motie van mevrouw Schouten. Ik heb
aangegeven, naar ik hoop met kracht van argumenten,
waarom wij denken dat hoe wij nu met deze materie

Tweede Kamer

omgaan, wat we doen voor de scheepsbouw, ook in het
kader van het topsectorenbeleid, voldoende is. Daarom
ontraad ik deze motie van mevrouw Schouten.
In de motie op stuk nr. 33 heeft mevrouw Van Tongeren
mij verzocht om te onderzoeken of er een faciliterende rol
van de rijksoverheid gaat komen voor bedrijven die veel in
de binnenstad vervoeren, om daar, meer dan nu, elektrische
vrachtwagens voor in te schakelen. Zij vraagt mij om dat
te onderzoeken en daarin een faciliterende rol te spelen. Zij
gaat daarin net wat verder dan ik. Ik interpreteer de motie
zo dat zij vindt dat ik serieus overleg moet voeren met DAF,
het door haar genoemde bedrijf, en mij serieus moet verdiepen in wat er op dit moment concreet speelt en wat er
naar aanleiding daarvan eventueel gedaan zou moeten
worden. Zij neemt hopelijk van mij aan dat ik daar serieus
invulling aan geef. Als dat de goede vertaling is van haar
motie, laat ik het oordeel daarover aan de Kamer.
De heer Graus (PVV):
Bij de behandeling van de eerste motie van het lid Schouten
is zowat mijn klomp gebroken. Wat is namelijk het verhaal?
In de eerste plaats betreft het een verzoek van mij aan de
minister waarvoor ik al weken geleden van de minister een
toezegging heb gekregen. Los daarvan zegt de minister
zojuist tegen mij dat hij niet in conclaaf gaat over zaken die,
laat ik het heel netjes uitdrukken, over gemeentelijk niveau
gaan. Ook met de VNG wilde hij niet in conclaaf gaan toen
ik daarom vroeg. Nu blijkt echter dat mevrouw Schouten
hetzelfde vraagt. Zij vraagt om in gesprek te gaan met de
VNG over zaken die ook op gemeentelijk niveau moeten
worden afgehandeld. Daarop zegt de minister: het oordeel
is aan de Kamer.
Minister Kamp:
Zo is het toch niet. Om te beginnen heb ik geen enkele
neiging om iets wat van de door mij gewaardeerde
mevrouw Schouten komt met meer aandacht en positiever
te benaderen dan iets wat van de heer Graus komt. Daar
maak ik absoluut geen verschil tussen. Als wij het met elkaar
eens zijn, constateer ik dat met tevredenheid en ben ik ook
graag bereid om te doen wat hij wenselijk vindt. Ik heb ook
niet gezegd dat ik niet met de VNG wil overleggen. Ik heb
alleen gezegd dat ik mij niet te veel wil bemoeien met dingen die "des gemeentes" zijn. Ik wil daar selectief in zijn.
Een aantal dingen hebben belang voor het land als het
geheel en raken mijn verantwoordelijkheid. Daarover wil
ik met de VNG spreken. Van een aantal dingen weet iedereen dat ze "des gemeentes" zijn. Een voorbeeld daarvan is
de hondenbelasting. Ze hebben mij er echt niet voor nodig
om te weten hoe dat allemaal zit. Ook parkeerzaken kennen
ze bij de gemeenten zelf heel goed. Ze hebben daar allemaal
een eigen opvatting over. Hier spreken we over een financieringsprobleem bij het bedrijfsleven, dat voor een deel
kan worden verzacht als de overheden er gezamenlijk voor
zorgen dat ze binnen de betaaltermijnen betalen. We hebben ons er als Rijk mee bemoeid voor zover het onszelf
betreft. Overleg met gemeenten om te bezien of daar hetzelfde kan worden bereikt, is uiteindelijk van betekenis voor
de financieringsproblematiek in het land als geheel. Om
die reden ben ik bereid om over dit punt met de VNG te
overleggen. De enige overweging is deze inhoudelijke
overweging.

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-5

De heer Graus (PVV):
Op dit verzoek heb ik een toezegging gekregen. Daarom
heb ik de vorige keer geen motie ingediend. De toezegging
is er dus allang; ik vraag gewoon ook om bemoeienis op
gemeentelijk niveau. Dat gaat nog veel verder dan dit. De
minister heeft in zijn eerste termijn zelf aangegeven dat
slechts enkele procenten van de gemeenten — ik geloof
iets meer dan 20% — niet aan de wettelijke betaaltermijn
voldoen. Ik draag een punt aan dat iedere consument, iedere
burger aangaat: de belachelijk hoge parkeerheffingen. Dat
gaat alle winkeliers, die tienduizenden hardwerkende
mensen, aan. De minister zegt vervolgens dat hij zich
daarvoor niet op gemeentelijk niveau wil begeven, terwijl
dit een veel grotere groep mensen raakt. Het is toch een
gezonde vorm van populisme dat ik denk aan een breder
draagvlak onder de bevolking en onder winkeliers dan het
draagvlak voor datgene wat mevrouw Schouten vraagt.
Daar doet de minister het wel voor; dat begrijp ik niet.
Minister Kamp:
Ik heb twee keer geprobeerd om het goed te formuleren.
Ik ben niet in staat om het beter te formuleren dan ik net
heb gedaan. Ik kan wel de uitspraak van de heer Graus
weerspreken dat het in enkele procenten van de gemeenten
een probleem is. Ik heb net aangegeven dat bij de rijksoverheid meer dan 90% van de facturen tijdig wordt betaald,
waarbij een aantal ministeries — uit mijn hoofd zijn dat er
minstens drie — momenteel al boven de 95% zitten, terwijl
de gemeenten op 75% zitten. Daar zit dus 20% verschil
tussen. Ik vind dat een aanzienlijk verschil. Op basis van de
argumenten die ik net heb genoemd, wil ik daarover spreken
met de VNG. Ik zal nagaan hoe ik de vorige keer met de
heer Graus hierover heb gecommuniceerd. Ik schat in dat
dat is zoals de heer Graus het net heeft verwoord. Dat
betekent dat ik conform mijn toezegging van destijds aan
de heer Graus en conform een eventuele uitspraak van de
Kamer nu, contact zal zoeken met de VNG. Ik zal dat ook
kenbaar maken aan de VNG.
Van mevrouw Van Tongeren, die net "Van Tongeren" heette
maar bij deze motie al "Liesbeth van Tongeren" heet, heb
ik de uitspraak voorgelegd gekregen dat de regering in kaart
moet brengen welk deel van het geld dat het ministerie van
Economische Zaken besteedt aan innovatie en ondernemen,
bijdraagt aan verduurzaming van alle economische sectoren. Dat zouden we niet moeten doen, denk ik. Ik hoop dat
de Kamer deze motie niet steunt, omdat dit te belastend is
voor onze ambtelijke organisatie. Alleen al bij de WBSOregeling gaat het om 22.000 verklaringen per jaar, die dan
allemaal moeten worden bekeken op hun bijdrage aan de
duurzaamheid. Hiermee overeten we onszelf. Ik denk dat
deze motie geen goede vertaling is van de positieve dingen
die ik over duurzaamheid heb gezegd en van datgene wat
ik wil doen om dit thema de aandacht te geven die het
verdient. Deze motie gaat mij te ver. Daarom ontraad ik
haar.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Het klopt dat de minister zich op een flink aantal punten
inzet voor verduurzaming. Het klopt natuurlijk ook dat
GroenLinks altijd een stapje verder wil. Ik probeer eigenlijk
uit te zoeken in hoeverre al deze regelingen een bijdrage
leveren aan verduurzaming. Ik begrijp ook dat niet door alle
regelingen heen kan worden gegaan die de minister

Tweede Kamer

noemde. Is er een andere mogelijkheid om een globaal
beeld te krijgen van het deel van het geld dat ten goede
komt aan verduurzaming van alle economische sectoren?
Dat is namelijk mijn doel hiermee. Ik wil met plezier deze
motie intrekken, als de minister een andere manier weet
om mij een globaal beeld hiervan te geven.
Minister Kamp:
Ik heb de heer Verhoeven al een keer om credits gevraagd,
laat ik dat ook doen bij mevrouw Van Tongeren. Ik denk dat
zij inmiddels begrepen heeft hoe ik aankijk tegen het belang
van duurzaamheid. Dat is ook gebleken uit de manier
waarop ik met het energiebeleid omga. Wij hebben daarover
bij deze begrotingsbehandeling een aantal dingen gewisseld. Ik zal in die geest handelen. Wacht even af hoe dat
uitpakt en of ik de kansen benut die zich voordoen om
inzicht te krijgen op dit punt bij deze regelingen. Ik zou
zeggen: laat het even zitten en laat mij op dit punt even
mijn werk doen.
Mevrouw Van Tongeren (GroenLinks):
Ik wil altijd graag dat ministers hun werk doen en volgens
mij doen zij dat ook, dus ik houd deze motie aan. Ik kijk het
even aan en misschien kunnen wij in een ander AO tot iets
komen wat mijn informatiebehoefte bevredigt maar waarmee wij deze minister niet voor de voeten lopen.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Van Tongeren stel ik voor, haar
motie (33750-XIII, nr. 34) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Minister Kamp:
Voorzitter. Mevrouw Ouwehand heeft met haar motie op
stuk nr. 35 aangegeven dat de regering bij de Topsector
Life Sciences & Health de mogelijkheden moet verkennen
om de ontwikkeling van testtrajecten zonder dierproeven
verder te bevorderen. Ik vind dat een belangrijk onderwerp.
Ik denk dat het heel nuttig is dat wij daarover met de topsector overleggen. Zij vraagt mij daarvan een terugkoppeling te geven in het toegezegde plan van aanpak dierproeven. Ik ben bereid om te doen wat hier gevraagd wordt en
ik laat dus het oordeel over deze motie aan de Kamer.
De motie van mevrouw Ouwehand op stuk nr. 35 was de
laatste en ik dank u, mijnheer de voorzitter, en via u
mevrouw de voorzitter van vanmorgen, en de woordvoerders voor hun inbreng bij de behandeling van de begroting
Economische Zaken voor het jaar 2014. Wij zullen ons best
doen op het ministerie om waar te maken wat de Kamer
voor ons nu financieel mogelijk heeft gemaakt en wij zullen
graag verantwoording afleggen over onze prestaties in de
eerstvolgende verslaglegging aan Kamer. Dank u wel.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Dan dank ik van harte de minister en via de minister ook
de staatssecretaris voor haar bijdrage gisteren. De stemming over de moties is dinsdag aanstaande. Over de

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-6

begroting en het amendement wordt op een later moment
gestemd.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Begroting Economische Zaken (Economie 7 november 2013
en Innovatie)
TK 21

21-8-7