4
Cultuur

constaterende dat dit bijdraagt aan makers die met grote
moeite rond kunnen komen omdat zij een inkomen hebben
onder het bestaansminimum;

Aan de orde is het VAO Cultuur (AO d.d. 30/05).

overwegende dat er binnen de sector nu toegewerkt wordt
naar een brede hantering van een fair practice code om tot
een fatsoenlijke, eerlijke beloning van makers te komen;

De voorzitter:
De minister blijft nog even in ons midden, want wij gaan
onmiddellijk door naar het volgende agendapunt, namelijk
het VAO Cultuur. Ik roep de heer Asscher, de aanvrager van
dit VAO, als eerste naar het spreekgestoelte om eventuele
moties in te dienen of vragen te stellen aan de minister. De
spreektijd is twee minuten. Het woord is aan de heer
Asscher van de Partij van de Arbeid.

verzoekt de regering voorafgaand aan het ingaan van de
nieuwe subsidieperiode concrete stappen te zetten in het
realiseren van fatsoenlijke beloning voor makers en de
Kamer daarover voor de begrotingsbehandeling te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Asscher (PvdA):
Voorzitter, dank u zeer. Dit land is zo rijk aan cultuur dat we
wat moeten doen aan de positie van de makers daarvan.
Daarom doe ik de volgende vier voorstellen.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Asscher, Ellemeet
en Bergkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 224 (32820).

Motie

Motie

De Kamer,

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

gehoord de beraadslaging,

constaterende dat veel makers van kunst en cultuur nu
nauwelijks beschermd zijn tegen pech zoals bij ziekte;

constaterende dat makers in de kunst- en cultuursector
zeker moeten kunnen zijn van een fatsoenlijk en fair tarief
voor hun werkzaamheden;

constaterende dat zeker zijn van een rijk kunst- en cultuurleven niet mogelijk is zonder de makers;
verzoekt de regering te onderzoeken — in ondersteuning
van het proces van de arbeidsmarktagenda — of en onder
welke voorwaarden een basisverzekering arbeidsongeschiktheid ten behoeve van makers kan worden aangeboden,
eventueel in pilotvorm in een subsector;
verzoekt de regering hierover nader te informeren, uiterlijk
voor de begrotingsbehandeling,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Asscher en Ellemeet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

overwegende dat veel makers een inkomen ver onder
bestaansminimum kennen;
van mening dat de overheid hierbij het goede voorbeeld
dient te geven en via subsidieverstrekking ook kan sturen
op nakoming van eerlijke praktijken;
verzoekt de regering te verkennen hoe bewerkstelligd kan
worden dat er in lijn met de Fair Practice Code sprake kan
zijn van eerlijke tarieven en lonen en hierover ook afspraken
te maken met gemeenten en provincies;
verzoekt tevens de Kamer hierover voor de begrotingsbehandeling te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Zij krijgt nr. 223 (32820).

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Asscher en Ellemeet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Motie

Zij krijgt nr. 225 (32820).

De Kamer,

De heer Asscher (PvdA):
En ten slotte.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat voor makers in de kunst- en cultuursector
geldt dat zij bij hun werkzaamheden te maken hebben met
schamele vergoedingen, of dat vergoedingen soms zelfs
helemaal ontbreken;

Tweede Kamer

Cultuur

Motie
De Kamer,

13 juni 2018
TK 93

93-4-1

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering nog tot een nadere uitwerking zal komen van de regionalisering en de toedeling van
erfgoedmiddelen, zoals aangegeven in de cultuurbrief;
van mening dat het hierbij van belang is om niet slechts in
te zetten op een verdeling van financiële middelen maar
op kruisbestuiving tussen verschillende domeinen;
overwegende dat hierbij gedacht kan worden aan "artists
in residence", het stimuleren van voorstellingen buiten de
geijkte podia en in de regio alsmede het bevorderen dat
erfgoed veel meer een publieke betekenis krijgt en er ook
culturele activiteiten plaatsvinden;
verzoekt dit bij de nadere uitwerking van de plannen te
betrekken en de Kamer hierover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Asscher en Bergkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 226 (32820).

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ouwehand en
Kwint. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 227 (32820).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat uit onderzoek blijkt dat het voor kinderen
uit gezinnen met lage inkomens moeilijk is om een
muziekinstrument te kopen, lenen of huren;
overwegende dat scholen opzien tegen de administratieve
lasten van het doen van aanvragen bij fondsen als het
Jeugdcultuurfonds of de Stichting Leergeld;
verzoekt de regering het lenen of kopen van muziekinstrumenten voor kinderen uit gezinnen met lage inkomens te
vergemakkelijken, bijvoorbeeld door de aanvraagprocedure
hiervoor bij de fondsen te vereenvoudigen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Dank u wel, meneer Asscher. Dan gaan we naar de tweede
spreker van de zijde van de Kamer. Dat is mevrouw Ouwehand, van de Partij voor de Dieren.

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Voorzitter, dank u wel. Voorzitter. We hebben een goed
algemeen overleg gevoerd over het cultuurbeleid van dit
nieuwe kabinet. De Partij voor de Dieren kan zeggen blij te
zijn met de beweging de goede kant op. Dus dank daarvoor
aan de minister.
We hebben nog twee moties om de beweging nog wat
verder de goede kant op te duwen, en een vraag.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat stedelijke en regionale profielen worden
opgesteld die als basis zullen dienen voor de vormgeving
en financiering van het cultuurbeleid;
overwegende dat er zorgen bestaan over het proces rond
de totstandkoming van de profielen en de dekking, zowel
geografisch als sectoraal, onder andere vanuit de popsector;
verzoekt de regering in het proces van het opstellen van de
regioprofielen te borgen dat er een landelijke dekking wordt
gerealiseerd en dat geen enkele culturele sector onterecht
buiten beschouwing wordt gelaten,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ouwehand en
Kwint. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 228 (32820).
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Tot slot een vraag over de fair pay, waar de heer Asscher
ook over sprak. Dank aan de minister dat ze heeft toegezegd
dat het kabinet in gesprek gaat met de NPO, om in elk geval
op radio en televisie te zorgen voor een eerlijke vergoeding
voor de makers. Maar we hebben ook geconstateerd dat
er, als we het principe doorvoeren, waar de Partij voor de
Dieren erg voor is, misschien ook wel zware offers moeten
worden gebracht. Ik denk met name aan de podia, die ontzettend belangrijk zijn voor de talentontwikkeling en die nu
al, omdat gemeentelijke subsidies teruglopen, moeite
hebben en dus veiliger gaan programmeren om uit de
kosten te komen. Als gevolg van deze regeling kunnen ze
misschien wel net dat laatste duwtje richting faillissement
krijgen. De vraag aan de minister is dus: hoe gaat zij borgen
dat dit niet gebeurt? Is zij bereid meer te investeren, bijvoorbeeld in de vorm van een structurele programmeringsregeling voor podia?
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Ouwehand. De volgende spreker van
de zijde van de Kamer is mevrouw Laan-Geselschap, lid
van de fractie van de VVD.

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Cultuur

13 juni 2018
TK 93

93-4-2

Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Dank, voorzitter. Vanuit de VVD drie moties en een vraag
aan de minister. Allereerst een motie inzake rijkscollecties
delen met regionale musea.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Laan-Geselschap
en Ellemeet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 230 (32820).

Motie

Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Als laatste de motie inzake rijkscollectie verkleinen.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in de depots van de Rijksdienst voor het
Cultureel Erfgoed zo'n 65.000 kunstwerken van de rijkscollectie liggen opgeslagen;
constaterende dat stad- en streekmusea moeite hebben om
bruiklenen te krijgen;
van mening dat de rijkscollectie, die van ons allen is, zichtbaarder dient te zijn voor het publiek;
verzoekt de regering €500.000 vrij te maken uit het Nationaal
Aankoopfonds om bij wijze van proef de behandelingskosten bij de RCE onder te brengen om het verstrekken van
kunstwerken eenvoudiger te maken;
verzoekt de regering tevens om te onderzoeken of het depot
in Rijswijk opengesteld kan worden voor het publiek,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Laan-Geselschap.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het afstoten van collectieonderdelen een
onderdeel is van professioneel collectiebeheer;
constaterende dat afstoten noodzakelijk is om overvolle
depots op te schonen, om musea te ontlasten van objecten
die niet (meer) in de collectie passen, of om objecten een
betere bestemming te geven;
verzoekt de regering een afstotingsplan volgend de Erfgoedwet te maken voor de rijkscollectie,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Laan-Geselschap.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 231 (32820).

Zij krijgt nr. 229 (32820).
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Dan de motie inzake inzicht gevolgen nieuwe BIS-structuur,
mede ingediend door mevrouw Ellemeet.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de huidige Culturele Basisinfrastructuur
van vier jaar afloopt;
van mening dat een subsidietermijn van zes jaar voordelen
voor culturele instellingen kan hebben ten aanzien van het
terugbrengen van bureaucratie en ten aanzien van innovatie;
verzoekt de regering in overleg met het culturele veld de
voor- en nadelen van het uitbreiden van de BIS-termijn naar
zes jaar inzichtelijk te maken en het onderzoek voor te leggen aan de Kamer,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Cultuur

Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Ten slotte heb ik nog de vraag aan de minister in hoeverre
zij de mogelijkheid ziet om bij wijze van proef een profielplan door een culturele regio op te laten stellen en dit te
toetsen aan de komende criteria, gesteld door de Raad voor
Cultuur, om te dienen als voorbeeld voor andere regio's.
Ik krijg daarop graag een reactie van de minister.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Laan-Geselschap. Dan ga ik naar de
volgende spreker van de zijde van de Kamer en dat is de
heer Kwint van de SP.

De heer Kwint (SP):
Dank u wel, voorzitter. Volgens mij hebben we een heel
interessant overleg gehad waarmee we een begin hebben
gemaakt met mooie debatten over de culturele sector de
komende tijd. Aangezien mevrouw Ouwehand al twee
moties heeft ingediend mede namens mij, houd ik tijd over
voor wat punten van aandacht.
Ten eerste kijk ik ontzettend uit naar de plannen waar de
minister dit najaar mee gaat komen wat betreft het doorver-

13 juni 2018
TK 93

93-4-3

kopen van concertkaartjes. Ik werd vanochtend weer
gebombardeerd met berichten van mensen die ondertussen
meer dan €1.000 moeten betalen voor een kaartje voor
Slayer. Voor iedereen thuis: ik kan het u van harte aanraden,
zoekt u het vooral even op. Dus ik ben heel erg benieuwd
naar de plannen van de minister.
Daarnaast ben ik heel blij met de toezegging dat het investeringsfonds pop er vermoedelijk gaat komen. Ik kan niet
genoeg aandacht vragen voor de rol van de infrastructuur,
de oefenruimtes en de kleine zaaltjes daarbij omdat dat
echt de plekken zijn waar de artiesten van morgen voor het
eerst hun meters gaan maken. Hetzelfde geldt voor de
aandacht voor makers. We hebben het uitgebreid gehad
over het Metropole Orkest, maar er zijn ook andere orkesten
en kunstenaars die objectief aan de wereldtop fungeren
maar nog steeds niet kunnen leven van het werk dat ze
doen. Dat lijkt ons onwenselijk. Wij zijn blij dat de minister,
ondanks dat ze moest toegeven dat ze het misschien niet
allemaal in korte tijd geregeld kan hebben, in ieder geval
die richting deelt. We zien uit naar het volgende debat
daarover.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Kwint. Dan ga ik naar de volgende
spreker van de zijde van de Kamer en dat is mevrouw Ellemeet van de fractie van GroenLinks.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat landelijk en regionaal cultuurbeleid beter
op elkaar aangesloten moet zijn;
overwegende dat de Raad voor Cultuur inhoudelijke knelpunten heeft gesignaleerd over samenwerking tussen het
Rijk en de regio;
verzoekt de regering om naast de ontwikkeling van de
regioplannen voor het einde van dit jaar tevens een brede
verkenning te doen naar passende stimuleringsregelingen
ten behoeve van een betere samenwerking gericht op
oplossingen van de door de Raad voor Cultuur gesignaleerde knelpunten;
verzoekt de regering tevens deze verkenning mee te nemen
in haar adviesaanvraag aan de Raad voor Cultuur,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ellemeet en LaanGeselschap. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 233 (32820).

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Voorzitter. Ik heb vier moties.

Motie
De Kamer,

Motie

gehoord de beraadslaging,

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

constaterende dat het Fonds Podiumkunsten nu slechts een
beperkt percentage van zijn middelen investeert in programmeringsregelingen;

constaterende dat freelancemusici een zwakke onderhandelingspositie hebben en daardoor slechtere arbeidsvoorwaarden dan musici in loondienst;

van mening dat programmeringsregelingen een belangrijke
bijdrage kunnen leveren aan rijke en goed gespreide podiumkunsten en een eerlijker beloning voor makers;

constaterende dat de financiële nood onder musici erg hoog
is;

verzoekt de regering om onderzoek te (laten) doen naar een
goede verhouding tussen aanbodsubsidies en programmeringssubsidies binnen het Fonds Podiumkunsten,

overwegende dat in de muzieksector de problemen acuut
zijn en het belangrijk is daar eerste resultaten te boeken;
verzoekt de regering om het collectief onderhandelen in de
muzieksector te bevorderen door de sector hierin te faciliteren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ellemeet en
Asscher. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Ellemeet en
Bergkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 234 (32820).
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Dan mijn laatste motie.

Zij krijgt nr. 232 (32820).
Motie
De Kamer,

Motie

Tweede Kamer

Cultuur

13 juni 2018
TK 93

93-4-4

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de financiële stimuleringsmaatregelen
voor de toepassing van de honorariumrichtlijnen bij het
Fonds Podiumkunsten en het Mondriaan Fonds dit jaar
aflopen;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Geluk-Poortvliet.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 236 (32820).

overwegende dat deze richtlijnen een belangrijke bijdrage
leveren voor het veld om zelf te zorgen voor een breed
gedragen betere arbeidsmarktpositie van kunstenaars en
creatieven;

Motie

constaterende dat er vanaf 2019 25 miljoen euro oplopend
tot 55 miljoen euro gereserveerd is voor cultuur, maar nog
niet bestemd;

gehoord de beraadslaging,

verzoekt de regering de financiële stimuleringsmaatregelen
voor de toepassing van de honorariumrichtlijnen bij het
Fonds Podiumkunsten en het Mondriaan Fonds voor minimaal twee jaar te continueren en dit te dekken uit de gereserveerde middelen voor cultuur vanaf 2019,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ellemeet. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 235 (32820).
Dank u wel, mevrouw Ellemeet. Dan ga ik naar de volgende
spreker van de zijde van de Kamer en dat is mevrouw GelukPoortvliet van het CDA.

De Kamer,

constaterende dat de canon van de Nederlandse geschiedenis in 2006 zorgvuldig door deskundigen van buiten de
politiek is opgesteld;
overwegende dat het afbreuk doet aan het verbindende
karakter van de canon wanneer door de politiek wordt
gestuurd op eigen prioriteiten;
verzoekt de minister zich te onthouden van het benoemen
van politieke voorkeuren ten aanzien van de canon van de
Nederlandse geschiedenis en eventuele aanvullingen in de
toekomst geheel aan een onafhankelijke en deskundige
commissie te laten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Geluk-Poortvliet
en Rog. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 237 (32820).

Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Voorzitter. Na het kleurrijke debat van 30 mei heeft de CDAfractie nog twee moties ter verdieping en verduidelijking.
De eerste motie luidt als volgt.

Motie
De Kamer,

Mevrouw Bergkamp (D66):
Ik ben een beetje verbaasd over de laatste motie van het
CDA. We hebben een mooi debat gehad. Er is een interruptiedebat geweest tussen de minister en de SGP over de
canon, maar het CDA zei toen helemaal niets. Ik heb de
kranten wel gelezen en daarin heeft uw fractieleider zich
behoorlijk uitgesproken, maar ik vind het raar dat, als we
een AO hebben waarin we dit soort dingen kunnen uitwisselen, het CDA dan niks zegt en vervolgens wel een motie
indient.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering in het cultuurbeleid sterker
rekening wil houden met de samenstelling en de behoefte
van de bevolking, met de identiteit en verhalen uit de regio
en met het lokale klimaat voor de makers en kunstenaars;
overwegende dat de lokale maakcultuur in de podiumkunsten kan worden gestimuleerd door de rol van podia en
festivals te versterken;
verzoekt de regering mogelijkheden te scheppen voor podia
en festivals om coproducties tot stand te brengen met
meerjarig door het Rijk gesubsidieerde instellingen, en de
Kamer daarover bij de begroting voor 2019 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Cultuur

Mijn tweede opmerking over de motie is de volgende. De
motie suggereert dat de minister de geschiedenis wil wijzigen. Dat werp ik echt verre van mij. Ik moet eerlijk zeggen
dat het moeilijk is om boos te worden op mevrouw Geluk,
maar ik vind dat nogal wat. Volgens mij is er op dit moment
maar één partij die de geschiedenis probeert te vervalsen
door iets te suggereren wat de minister niet gezegd heeft
en dat is het CDA.
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Hier is niet boosheid, maar het uitwisselen van standpunten
aan de orde. Zo was het ook in het debat van 30 mei. Voor
het debat van 30 mei was de canon niet geagendeerd, maar
hij is wel terloops ter sprake gekomen. U weet hoe het gaat
in een debat. Je hebt een eerste termijn van de Kamer en
dan het antwoord van de minister. Dan is er een tweede

13 juni 2018
TK 93

93-4-5

termijn en opeens is het 14.00 uur en dan is de tijd ook om.
Een VAO, een vervolg, is er ook voor om daarna nog eens
even na te denken over hoe dat gaat. Dan kun je ook
terugkomen op wat er eerder gezegd is, bijvoorbeeld over
de canon. Ik vond dit moment het juiste moment om hierover een motie in te dienen, ter verduidelijking van hoe het
CDA erin staat. Er is geen sprake van enige suggestie wat
mij betreft, maar waarschijnlijk wel van een verschil van
inzicht in hoe je op enige manier zo'n canon kunt beïnvloeden. Het verhaal gaat over meer vrouwen in de canon. Ik
vind een emancipatiedebat van groot belang als het gaat
over de vraag hoe we kunnen stimuleren dat vrouwen meer
aandacht krijgen. De canon blijft daarbuiten. Daar komen
we niet aan. We hebben het er niet over wat erin zou moeten of wat er meer in zou moeten.
De voorzitter:
Dank u wel.
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Dat is de bedoeling van deze motie geweest.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Bergkamp.
Mevrouw Bergkamp (D66):
Dit debat had ik graag gehouden in het AO daarover. Ik vind
dat een gemis. Als je de motie beluistert, zit er echt een
suggestie in. De minister heeft gezegd dat ze helemaal de
geschiedenis niet gaat wijzigen, maar door voortschrijdend
inzicht wel naar de geschiedenis gaat kijken. En er is
gewoon een onafhankelijke commissie die zich daarmee
bezig gaat houden. Ik vind het jammer dat we in het algemeen overleg niets hebben gehoord over blijkbaar een heel
groot punt van het CDA. Wel zit er dan een suggestie in de
motie, die ik eerlijk gezegd het CDA onwaardig vind.
De voorzitter:
Mevrouw Geluk, er is nog een vraag van de heer Kwint.
De heer Kwint (SP):
Ja, die toch het vermoeden heeft dat de reden voor deze
motie vooral is dat er nog een uitspraak van de heer Buma
in De Telegraaf in de motie vervat moest worden. Als we
het toch daarover hebben, de heer Buma zegt geen politieke
discussie te willen over de inhoud van onze geschiedenis.
Dat lijkt me aan de ene kant een nobel en aan de andere
kant een volstrekt onmogelijk streven. Even later zegt hij:
als er een besluit uitkomt waarvan ik denk dat het echt de
verkeerde kant opgaat, vind ik dat niet juist. Aangezien de
heer Buma hier niet staat, is mijn vraag aan mevrouw Laan:
wat vindt het CDA? Moet er geen discussie plaatsvinden
over onze nationale geschiedenis? Of moet de heer Buma
als de uitkomst hem niet zint, aan de bel trekken?
De voorzitter:
Het is mevrouw Geluk die hier staat, maar dat terzijde.

Tweede Kamer

Cultuur

Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Daar gaat de motie niet over. Ik heb in de motie gevraagd
geen politieke beïnvloeding te laten plaatsvinden als de
behandeling van de canon aan de orde is, maar dat aan
een onafhankelijke commissie te laten. Daar gaat de motie
over.
De voorzitter:
Dank u wel. Meneer Kwint, afrondend.
De heer Kwint (SP):
Dat lijkt me heel verstandig. Hoe moet ik dan de woorden
van het CDA interpreteren dat er aan de bel getrokken gaat
worden op het moment dat de uitkomst ons niet zint?
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
U hoeft op dit moment de woorden en mijn motie niet te
interpreteren. De motie is een signaal, een soort winstwaarschuwing. Als we het over de motie hebben, laten we die
dan politiek onafhankelijk aan een deskundige commissie
geven. Dat is de strekking van mijn motie.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik zie dat mevrouw Ellemeet van GroenLinks
ook nog een vraag heeft.
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
De verwarring wordt steeds groter, omdat het CDA heel
veel verschillende en toch wel tegenstrijdige signalen
afgeeft. Eerst moeten we allemaal het Wilhelmus zingen,
dan mogen we ons vervolgens niet bemoeien met de canon.
Als historica zeg ik dat het heel goed is dat de politiek het
debat over de Nederlandse geschiedenis voortdurend faciliteert en dat een canon altijd in ontwikkeling hoort te zijn.
Zo werkt de geschiedenis. Het gaat om faciliteren en niet
om opleggen. Volgens mij heb ik de minister niets anders
horen zeggen. Ik hoor graag nog wat verduidelijking van
mevrouw Geluk over de volgende vragen. 1. Wat is de rol
van het CDA over de discussie over de canon? 2. Welke
woorden heeft mevrouw Geluk de minister hierover horen
uiten?
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Ik begin bij het laatste. Wat mij is bijgebleven, is dat in het
debat het woord canon gevallen is. Op een gegeven
moment is de discussie in zo'n AO afgelopen, omdat de
tijd voorbij is. Daarna krijg je dan een VAO en in die tussentijd kun je goed nadenken over vragen als: hoe zat dat nou
met die canon? Wat wil het CDA er eigenlijk mee? Het is
dan helemaal geen kwestie van verkeerd, boos of wat dan
ook. Nee, hoe wil het CDA zien dat de canon vroeger werd
behandeld en in het vervolg wordt behandeld? Het CDA wil
dat dit onafhankelijk en deskundig is en niet politiek.
De voorzitter:
Mevrouw Ellemeet, afrondend.

13 juni 2018
TK 93

93-4-6

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Dat het woord "canon" is gevallen, is heel wat anders dan
de minister woorden in de mond leggen waarin geen van
ons zich herkent. Ik zou dus toch nog eens aan het CDA
willen vragen om bij de eigen standpunten te blijven en
zich ervan te onthouden om anderen standpunten in de
mond te leggen die niet zo door hen zijn uitgesproken.
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
De motie is een vraag aan de minister om hier in het vervolg
rekening mee te houden. Meer of minder stelt deze motie
niet voor.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Geluk. Dan ga ik naar de volgende
spreker van de zijde van de Kamer. Dat is de heer Bisschop,
lid van de fractie van de SGP.

De heer Bisschop (SGP):
Voorzitter. Ik herinner mij ook nog het algemeen overleg
Cultuur. Ik herinner me ook het moment waarop ik een
pleidooi hield om, in het verlengde van de canon zoals we
die nu eenmaal sinds 2006 hebben en met het oog op een
memorabel feit, aandacht te besteden aan de totstandkoming van de Nederlandse Statenvertaling, waartoe in 1619
het verzoek is gedaan. Ik herinner me ook nog de wat stevig
aangezette wijze waarop de minister dat van tafel veegde.
Zo heb ik het in elk geval ervaren. De minister meldde
daarop dat er wat haar betreft andere prioriteiten zouden
moeten zijn en dat daar in het kader van de canon aandacht
aan besteed zou kunnen worden, zijnde de positie of rol
van vrouwen en diversiteit. Die beide termen werden
benoemd. Vandaar dat deze motie van mevrouw GelukPoortvliet ter zake doet.
Ik denk dat het een kwalijke zaak is als wij als politiek onze
voorkeur uitspreken over wat in de canon zou moeten en
wat onderwezen zou moeten worden. Dat is aan de deskundigen. Met alle respect voor de collega's, maar ik verbaas
me eerlijk gezegd over de gretigheid waarmee dan de
aanval wordt geopend op een motie die op zichzelf heel ter
zake doend is.
De voorzitter:
Meneer Bisschop, ik wijs u erop dat u straks nog 30 seconden heeft voor het indienen van een motie.
De heer Bisschop (SGP):
Twee moties.
De voorzitter:
Twee moties zelfs. Uw inleiding geeft aanleiding tot interrupties, in ieder geval bij de heer Asscher.
De heer Asscher (PvdA):
Voorzitter, heel kort. Ik vind het merkwaardig en neigend
naar hypocriet als je in één moeite door de minister verwijt
een mening te hebben over wat er in de canon moet komen,

Tweede Kamer

Cultuur

terwijl ze reageert op een betoog dat er meer aandacht zou
moeten komen voor de Statenbijbel. Beweert u dan hier
dat dit, geheel los van uw opvatting en politieke invloed,
een zuiver historische beschouwing was die u wilde meegeven aan de onafhankelijk deskundigen? Dat vind ik niet
geloofwaardig.
De heer Bisschop (SGP):
Nee, uitgangspunt voor mijn pleidooi was en is een afgesproken canon. Ik heb geen voorkeur uitgesproken voor
meer aandacht in die canon voor de Statenvertaling, of wat
dan ook. Nee: er is aanleiding om naar aanleiding van die
canon aandacht te besteden aan een memorabele gebeurtenis. Dat zou je heel goed kunnen faciliteren en bovendien
— en dat was het pleidooi — zou je dat in de Kamer kunnen
doen. Daarop vermeldde de minister terecht dat de Kamer
daar zelf over gaat. Daar zijn inderdaad trajecten voor en
die bewandelen we inmiddels. Dat is toch van een heel
andere orde dan om te pleiten voor aanpassing van de
canon?
De voorzitter:
Ja, dank u wel.
De heer Bisschop (SGP):
Als politiek bepleit je niet dat er meer diversiteit en meer
plaats voor vrouwen in moet komen.
De voorzitter:
Kort en afrondend, meneer Asscher.
De heer Asscher (PvdA):
Voorzitter, ik heb niemand horen zeggen dat de canon moet
worden aangepast en dat er meer ruimte voor vrouwen en
diversiteit in moet komen. In een debat dat gaat over hoe
we met de geschiedenis omgaan, vind ik dat we zuiver
moeten omgaan met de geschiedenis van 30 mei. Zo lang
geleden is dat niet. Ik ga de motie rustig bekijken en
bespreken. Mij lijkt ze redelijk overbodig. Laten we wel
zuiver omgaan met wat er op 30 mei gebeurde. Dat is echt
iets anders dan wat in De Telegraaf beweerd werd.
De heer Bisschop (SGP):
Meneer de voorzitter, mag ik nog even reageren?
De voorzitter:
Heel kort.
De heer Bisschop (SGP):
Er is op die 30ste mei door de minister wel degelijk een
relatie gelegd tussen de canon en prioriteiten die de
minister zelf heeft, zijnde vrouwen en diversiteit. Ik doe
niets anders dan feitelijk weergeven wat er toen in dat kleine
interruptiedebatje gezegd is en wat er toen bediscussieerd
is.

13 juni 2018
TK 93

93-4-7

De voorzitter:
Een interruptie van mevrouw Ouwehand.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ja, en ik vrees ook wel een beetje een herhaling, maar de
reactie van de minister kwam toch echt nadat de SGP een
tamelijk politiek gekleurd pleidooi hield voor de Statenbijbel
in de canon. Dus nogmaals de oproep aan de SGP om het
wel zuiver te houden. Als je aan de ene kant vindt dat de
politiek zich er niet mee moet bemoeien, dan moet je niet
eerst beginnen met je eigen politieke pleidooi en dan de
minister allerlei verwijten in de schoenen schuiven die ze
niet heeft verdiend. Het was een reëel antwoord op het
politieke pleidooi van de SGP om de Statenbijbel in de
canon te krijgen.
De voorzitter:
Meneer Bisschop, een korte reactie en dan gaan we naar
de moties.
De heer Bisschop (SGP):
Terecht zegt mevrouw Ouwehand "een herhaling van zetten". Dat is het ook. Ik heb al aangegeven dat ik, uitgaande
van wat er ligt, de canon, aandacht heb gevraagd voor het
feit dat de Statenvertaling een enorme taalvormende
invloed heeft gehad en dat er aanleiding is om daar volgend
jaar aandacht aan te besteden. Ik heb toen ook gezegd dat
dit even niks te maken heeft met een voorliefde daarvoor
of wat dan ook. Natuurlijk heb ik dat, maar het gaat mij om
de culturele waarde ervan. Dat is van een andere orde dan
daaraan andere prioriteiten te koppelen die een plaats
zouden moeten krijgen in de canon, zoals diversiteit van
vrouwen. Dat is van een andere golflengte, zal ik maar
zeggen.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ik sluit toch af met een korte oproep: hou het alsjeblieft een
beetje zuiver! Wij kunnen die motie ook niet anders dan
interpreteren in het licht van wat er in De Telegraaf is
gezegd en in het debat is gewisseld. Voor de Handelingen:
dat is hoe mijn fractie naar die motie zal kijken. Ik roep de
SGP op om ook een beetje zuiver te blijven.
De voorzitter:
Helder. Dank u wel.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat energiebesparing met name in monumenten vaak een complexe uitdaging vormt;
constaterende dat monumenteigenaren tegen onnodige
belemmeringen aan kunnen lopen, bijvoorbeeld bij het
aanbrengen van dubbelglas in bouwdelen die in monumentaal opzicht niet van belang zijn;
verzoekt de regering in samenwerking met gemeenten te
werken aan een actieplan voor energiebesparing in monumenten en in dit kader te onderzoeken of de huidige regelgeving hieraan voldoende dienstbaar is,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bisschop en LaanGeselschap. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 238 (32820).
De heer Bisschop (SGP):
De volgende motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat gemeenten de vrijheid hebben om
onroerendezaakbelasting (ozb) te heffen van monumenteneigenaren, ook wanneer monumenten niet bewoond worden
noch winstgevend kunnen worden gemaakt;
overwegende dat het gezien de grote opgave om monumenten in stand te houden wenselijk is dat alle monumenteigenaren bij het heffen van ozb op dezelfde behandeling kunnen rekenen;
verzoekt de regering te verkennen welke mogelijkheden er
zijn om een vrijstelling van ozb-heffing voor monumenten
te regelen,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Bisschop (SGP):
Dat punt kunnen we altijd onderschrijven. Ik wil mevrouw
Ouwehand ook graag uitnodigen om het verslag van die
vergadering, van het algemeen overleg, nog eens goed na
te lezen. Dan zult u zien dat dit een zuivere benadering is.
Met complimenten aan de motie van mevrouw GelukPoortvliet, tezamen met de heer Rog. Ik heb twee moties.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bisschop en LaanGeselschap. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 239 (32820).
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Bisschop. Dan ga ik naar de volgende
spreker, mevrouw Dik-Faber van de ChristenUnie.

Motie
De Kamer,

Tweede Kamer

Cultuur

13 juni 2018
TK 93

93-4-8

Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Ik zie terug op een plezierig debat met de minister over het
mooie onderwerp cultuur. Ik wil allereerst de minister
bedanken voor haar toezegging over de toegankelijkheid
van cultuur, in het bijzonder voor mensen met een beperking. Ik zie daar mooie voorbeelden van in het land. Laat
duizend bloemen bloeien, zou ik willen zeggen. Tegelijkertijd
is er nog veel te winnen. De minister heeft ook aangegeven
dat zij in overleg met het ministerie van Sociale Zaken aan
de slag wil gaan en bijvoorbeeld een conferentie hierover
wil organiseren, zodat culturele organisaties elkaar kunnen
inspireren en motiveren.
Ik heb twee moties. De eerste motie lijkt erg op de motie
die zojuist door de heer Bisschop is ingediend. Hij noemde
het een actieplan. Ik weet niet of er een actieplan moet
komen, maar er moet wel echt iets verbeteren, want ik zie
hetzelfde knelpunt, namelijk de verduurzaming van monumenten.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat monumenteneigenaren tegen belemmeringen oplopen als het gaat om het verduurzamen van hun
woning;
overwegende dat ook monumenten moeten verduurzamen
om op die manier bij te dragen aan het behalen van de klimaatdoelen van Parijs;
overwegende dat er vele innovaties in de bouw en energiesystemen beschikbaar zijn waardoor verduurzamen mogelijk
is zonder de monumentale waarde aan te tasten;
verzoekt de regering in overleg te gaan met het Restauratiefonds en de VNG om te bezien hoe monumenteneigenaren beter ondersteund kunnen worden bij het verduurzamen
van hun woning,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Dik-Faber, Bergkamp, Laan-Geselschap en Geluk-Poortvliet. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 240 (32820).
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Mijn tweede motie.

overwegende dat instandhouding van monumenten en
landschappen niet kan zonder de inzet van vele enthousiaste
vrijwilligers;
verzoekt de regering vrijwilligersorganisaties, zoals de FIM
(Federatie Instandhouding Monumenten) en Landschappen
NL te betrekken bij de verdere uitwerking van het erfgoedbeleid,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Dik-Faber en GelukPoortvliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 241 (32820).
Mevrouw Dik-Faber (ChristenUnie):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Dik-Faber. Dan ga ik naar de laatste
spreker van de zijde van de Kamer. Dat is mevrouw Bergkamp, lid van de fractie van D66.

Mevrouw Bergkamp (D66):
Voorzitter. Ik kijk ook terug op een goed debat. Ik zou het
graag ook goed willen beëindigen. Daarom heb ik, gezien
het interruptiedebat met het CDA, een motie waar we ons
volgens mij allemaal in kunnen vinden om de discussie wat
te neutraliseren.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de commissie-Van Oostrom in 2006 de
Canon van Nederland presenteerde;
overwegende dat deze canon is samengesteld met als doel
om het "geheel van elementen uit geschiedenis, cultuur en
samenleving waarvan zo breed mogelijke kennis maatschappelijk van waarde wordt geacht" bijeen te stellen;
overwegende dat toentertijd gesteld is dat om de vijf jaar
bekeken moet worden of de canon nog volstaat;
van mening dat het na twaalf jaar wenselijk is om de canon
door een onafhankelijke commissie tegen het licht te laten
houden en te bekijken of deze nog voldoet;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

verzoekt het kabinet een nieuwe onafhankelijke commissie
in te stellen om de Nederlandse Canon tegen het licht te
houden,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Cultuur

13 juni 2018
TK 93

93-4-9

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bergkamp en
Sjoerdsma. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 242 (32820).
Mevrouw Bergkamp (D66):
Dank u wel, voorzitter. Dan heb ik nog twee andere moties.
Ik begin snel.

constaterende dat er de komende jaren 12,4 miljoen euro
wordt vrijgemaakt voor digitale toegankelijkheid van erfgoed, archieven en collecties;
van mening dat het van belang is dat musea, bijvoorbeeld
door middel van toegankelijke en doorzoekbare databases,
op de hoogte zijn van wat andere musea "in huis hebben"
om op die manier een toevoeging aan een collectie of tentoonstelling te kunnen vinden;

Motie

verzoekt de regering bij de uitwerking van de plannen voor
digitale toegankelijkheid specifiek in te gaan op het bevorderen van collectiemobiliteit en de Kamer hier voor de
begrotingsbehandeling over te informeren,

De Kamer,

en gaat over tot de orde van de dag.

gehoord de beraadslaging,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bergkamp en LaanGeselschap. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

constaterende dat uit het sectoradvies Musea van de Raad
voor Cultuur naar voren komt dat vele kleinere musea in
de regio het moeilijk hebben;

Zij krijgt nr. 244 (32820).
constaterende dat het kabinet hecht aan de toegankelijkheid
van collecties voor een groot publiek en musea wil aanmoedigen objecten — ook uit hun depots — uit te wisselen;
van mening dat het juist voor kleinere stad- en streekmusea
waardevol kan zijn om werken te lenen uit grotere musea,
maar dat deze stad- en streekmusea moeite hebben om
bruiklenen te krijgen als gevolg van bijvoorbeeld verzekeringskosten en behandelingskosten die de bruikleengever
moet betalen;
verzoekt de regering om in overleg met de sector te
onderzoeken op welke wijze collectiemobiliteit kan worden
bevorderd op een manier die ook ten goede komt aan staden streekmusea in de regio;
en verzoekt tevens om de Kamer hierover voor de begrotingsbehandeling te informeren,

Mevrouw Bergkamp (D66):
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Bergkamp. Dan denk ik dat de
minister in de gelegenheid gesteld moet worden om even
haar paperassen bij elkaar te zoeken. Ik schors voor enkele
ogenblikken. Dan gaan we zo verder met de beantwoording.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Aan de orde is het VAO Cultuur. Ik geef het woord aan de
minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bergkamp en
Geluk-Poortvliet. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 243 (32820).
Mevrouw Bergkamp (D66):
Dat was om even te benadrukken dat onze relatie nog steeds
goed is. Dan lees ik mijn laatste motie voor, over digitalisering.

Voorzitter, ik zal proberen in een zo hoog mogelijk tempo
de moties door te nemen, en ik zeg nu al dat ik de twee
moties over de canon even aan het eind doe. Die doen we
dus als blokje apart.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Minister Van Engelshoven:
Voorzitter, dank u wel. Ik dank de Kamer voor het mooie
algemeen overleg dat wij over cultuur gevoerd hebben. Het
was echt een prettig debat. Het is ook goed om te zien, ook
gelet op de hoeveelheid moties die voorliggen, dat cultuur
ook bij u leeft. Het is goed dat er in de samenleving discussie over wordt gevoerd en dat er ook van uw kant enthousiasme is om te bekijken hoe we in de toekomst een aantal
dingen gewoon echt goed voor die sector kunnen regelen.
Dus dank daarvoor. Ik zie in de moties die ingediend zijn
ook veel steun.

Cultuur

De eerste motie van de heer Asscher, op stuk nr. 223, gaat
over een betere bescherming van de makers, over het
ondersteunen van de arbeidsmarktagenda met pilots, en
over het daarover informeren van de Kamer voor de

13 juni 2018
TK 93

93-4-10

begrotingsbehandeling. Het zal de leden niet verbazen,
gehoord hetgeen gewisseld is over de Arbeidsmarktagenda,
dat ik deze motie graag aan het oordeel van de Kamer
overlaat. Ik ondersteun de Arbeidsmarktagenda van de
sector. In de brief zal ik ook aangeven hoe we vervolgstappen zullen zetten, maar dat kan zeker ook mogelijk in de
vorm van pilots. Dus: oordeel Kamer.
De volgende motie, op stuk nr. 224, gaat over een fatsoenlijke beloning van makers. Gelet op de titel kun je daar bijna
niet tegen zijn. Die motie krijgt ook: oordeel Kamer. De heer
Asscher heeft gezegd: als we vinden dat het een principe
is dat eerlijk werk moet leiden tot een eerlijke beloning voor
de makers, dan moet je niet wachten tot de volgende cultuurperiode, maar moet je ook nu al kijken hoe we in de
komende twee jaar stappen kunnen zetten. Dat vind ik een
reëel verzoek, dus ook het oordeel over deze motie laat ik
aan de Kamer.
De motie op stuk nr. 225 gaat over faire tarieven in subsidievoorwaarden van overheden. Die gaat dus over de discussie die we hebben gevoerd over de vraag of die fair
practice code nou niet een soort basis moet gaan vormen,
ook in de voorwaarden. Ik heb morgen ook een gesprek
met de stedelijke regio's, de provincies en de gemeenten,
en ik zal ook aan hen vragen om daar rekening mee te
houden. En ik zal de Kamer ook graag nader informeren
over hoe dat gestalte krijgt. Dus ook deze motie krijgt: oordeel Kamer.
De vierde motie van de heer Asscher, over de regionalisering en toedeling van de erfgoedmiddelen …
De voorzitter:
Excuus minister, er is een heel korte vraag van mevrouw
Laan-Geselschap over de derde motie.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Mijn vraag gaat eigenlijk over de drie voorgaande moties,
voorzitter. Hoe gaat de minister om met de financiële consequenties die al deze beleidsmatig ingestoken moties met
zich meedragen?
Minister Van Engelshoven:
Ja, zoals mevrouw Laan weet, is in het regeerakkoord
structureel 80 miljoen extra uitgetrokken voor cultuur. Dat
geld heeft ook een oploop in de komende jaren. Dit najaar,
bij de begroting, ga ik u informeren hoe het geld in de
komende jaren wordt geïnvesteerd. Ik ga dus kijken wat we
daar kunnen doen om de arbeidsmarktagenda te ondersteunen. Daarnaast wil ik over zoiets als het toepassen van de
fair practice code zeggen: het motto van dit kabinet is ook:
"eerlijk werk". Als we vinden dat ook in deze sector dat
motto van toepassing moet zijn, dan moeten we ons soms
ook willen realiseren dat als je ervoor zorgt dat makers
eerlijk betaald worden, je soms voor dezelfde som subsidie
iets minder zult krijgen, omdat we ook eerlijke beloning
belangrijk vinden. Dus het heeft niet meteen consequenties
op de begroting, maar wel op wat er gerealiseerd wordt.
De voorzitter:
Dank u wel. We zijn bij de vierde motie van de heer Asscher.

Tweede Kamer

Cultuur

Minister Van Engelshoven:
Ja. De vierde motie van de heer Asscher, op stuk nr. 226,
gaat dus over de regionalisering en toedeling van de erfgoedmiddelen. Het is goed om aandacht te hebben voor
toegankelijkheid van erfgoed en om te bekijken of je combinaties met culturele activiteiten kunt maken. We zien dat
ook al wel in de praktijk gebeuren. In de brief Erfgoed telt,
die uw Kamer voor de zomer zal ontvangen, ga ik daar
nader op in. Maar dit is wel degelijk een lijn die ik wil
inzetten, dus ook hier: oordeel Kamer.
Dan de motie op stuk nr. 227 van mevrouw Ouwehand en
de heer Kwint, waarin de regering wordt verzocht, in het
proces van het opstellen van de regioprofielen te borgen
dat er een landelijke dekking wordt gerealiseerd en dat geen
enkele culturele sector (onterecht) buiten beschouwing
wordt gelaten. Deze motie ga ik ontraden. Het is goed om
op dit moment toch even te zeggen waarom en iets toe te
lichten over de regioprofielen. Kijk, die regioprofielen zijn
een bottom-upproces. Het is geen dwingend kader wat
daarvoor wordt neergelegd. Ik heb de regio's uitgenodigd
met een visie te komen op wat zij in hun regio van belang
vinden. Daarover gaan we het gesprek voeren om te zien
of we samen kunnen komen tot een gezamenlijke inzet. We
gaan kijken of we het eens kunnen worden over de vraag
wat in welke regio van belang is en wat daarbij van landelijke en regionale betekenis is. Soms, maar dat heeft misschien ook te maken met de verkenning van de Raad voor
Cultuur, heb ik de indruk dat er een idee bestaat alsof die
regioprofielen een soort dwingend kader worden. Dat is
het dus niet, het is vooral een instrument om het gesprek
met de regio's te voeren over hoe gezamenlijk prioriteiten
te stellen. In die visie past deze motie wat moeilijker.
De motie van mevrouw Ouwehand en de heer Kwint op
stuk nr. 228 over het kopen van muziekinstrumenten. Wat
u zegt, is dat daar wel mogelijkheden voor zijn, maar dat
die soms wat ingewikkeld zijn. Mij wordt gevraagd te
bekijken of dat eenvoudiger kan. Als we dingen eenvoudiger
kunnen maken, moeten we dat altijd willen. Dus hierover
laat ik het oordeel aan de Kamer. Dat is een streven dat ik
ondersteun.
De motie van mevrouw Laan op stuk nr. 229 over de regionale musea. Kijk, ik deel met u de opvatting dat het goed
zou zijn om collectiemobiliteit te bevorderen. Ik heb gisteren
met VNG en IPO de bruikleencode samen vastgesteld om
ervoor te zorgen dat die collecties mobieler worden, zodat
ook de stads- en streekmusea daar gewoon gebruik van
kunnen maken. Waar ik bezwaar tegen heb in de motie is
om een half miljoen uit het Nationaal Aankoopfonds te
trekken en dat bij de RCE neer te leggen. De RCE heeft dat
niet nodig; het is onze eigen dienst die dat doet. Het Nationaal Aankoopfonds doet het echt voor de aankoop van
kunstwerken. En we hebben nou juist de bruikleencode als
instrument om het circuleren van die collecties te vereenvoudigen.
De voorzitter:
Dank u wel. Kort mevrouw Laan-Geselschap.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Ik constateer, voorzitter, dat deze minister dus kastenvol
met schoenen heeft staan en liever nieuwe schoenen wil

13 juni 2018
TK 93

93-4-11

kopen dan de schoenen die eigenlijk prachtig zijn gewoon
elke dag te gebruiken en te laten zien aan de buitenwereld.
Het aankopen is niet nodig als je nog zo veel in de cultuurcollecties hebt, en dat is wat deze motie graag wil. Ik zou
echt willen dat de minister kijkt of dit nou mogelijk is en
wat de toegevoegde waarde van dit bedrag is aan het meer
mobiel maken. Want ik ga ervan uit dat zij de motie van
haar collega van D66 straks wel gaat omarmen. Oftewel:
die is dan niet meer nodig, dus die hoeft de minister niet
"oordeel Kamer" te geven, die kan zij gewoon omarmen.
Maar dan zou ik zeggen: laat nou bekijken wat het effect
van deze motie is, zonder haar direct te ontraden.
Minister Van Engelshoven:
Kijk, ik ben het eens met mevrouw Laan dat het goed is als
we de rijkscollectie meer zichtbaar maken. We zijn met de
RCE in gesprek om de belemmeringen die er zijn weg te
nemen. Waar ik met u van mening verschil en waarom ik
de motie níet steun, is omdat u geld wilt weghalen uit het
aankoopfonds om dat neer te leggen bij de RCE, om dit te
bevorderen daar waar dat niet nodig is. U vraagt mij, bij de
RCE te bevorderen dat die collectie vaker gezien wordt in
tentoonstellingen en exposities. Maar tegen het overhevelen
van die vijf ton heb ik echt bezwaar. Als u de motie in deze
richting zou willen aanpassen, denk ik dat we samen tot
een goed resultaat kunnen komen. Maar in deze vorm ben
ik het er niet mee eens.
De motie-Laan-Geselschap/Ellemeet op stuk nr. 230 gaat
over de voor- en nadelen van de uitbreiding van de BIStermijn naar zes jaar. Ik begrijp heel goed dat het culturele
veld zes jaar zekerheid heel prettig vindt. De huidige financieringsperiode voor de basisinfrastructuur is vier jaar. Voor
het erfgoed en de musea is die periode vaak veel langer,
want een groot deel van de middelen die zij krijgen op basis
van de Erfgoedwet heeft een veel langere structurele looptijd. Ik vind de vier jaar die we nu hebben een goede balans
tussen enerzijds het belang van zekerheid die instellingen
nodig hebben en anderzijds de mogelijkheden tot flexibiliteit, die er ook zijn. De wereld verandert en daar moet je in
kunnen meebewegen. Bij het debat over de Cultuurbegroting vroeg uw collega Rutte mij nog om eens te kijken naar
de procedure bij de Arts Council in de UK, die een periode
van drie jaar hanteert. Als ik kijk naar wat er elders om ons
heen gebeurt, is die vier jaar helemaal zo gek nog niet. Het
houdt het midden tussen zekerheid en flexibiliteit.
Het oordeel over de motie-Laan-Geselschap op stuk nr. 231,
die gaat over het verkleinen van de rijkscollectie, laat ik
graag aan de Kamer. De RCE maakt hier ook al werk van
volgens het afstotingsplan in de Erfgoedwet. Ook daar gaat
het onder andere over de collectie in Rijswijk. Maar het is
goed dat we af en toe ook eens kijken naar wat "ontzameld"
kan worden.
Mevrouw Laan-Geselschap had ook nog een vraag over ...
De voorzitter:
Minister, ik heb het gevoel dat ik wel weet wat uw oordeel
is over de moties op stukken nrs. 230 en 231, maar ik heb
het nog niet gehoord.

Tweede Kamer

Cultuur

Minister Van Engelshoven:
Ik heb de motie op stuk nr. 230 ontraden en over de motie
op stuk nr. 231 heb ik het oordeel aan de Kamer gelaten.
Excuus.
Dan de vraag van mevrouw Laan over het profielplan als
voorbeeld. Ook hier is het nog eens goed om te zeggen dat
de Raad voor Cultuur die profielen niet beoordeelt. Het zijn
alleen bouwstenen voor de volgende periode. Het gaat ook
niet om criteria zoals die later voor instellingen in de
basisinfrastructuur gelden. De criteria voor de instellingen
worden overigens pas medio mei volgend jaar bekend. Ik
hecht eraan om hier te blijven benadrukken — ik merk dat
daar hardnekkig verkeerde beelden over zijn — dat we geen
oordeel gaan vellen over de profielen. Maar in de bestuurlijke aftrap die ik morgen heb met de bestuurders, gaan we
gezamenlijk komen tot een werkdocument waarin staat hoe
we gezamenlijk tot die profielen komen, die een goede leidraad zijn voor het gesprek tussen Rijk en regio's om elkaar
te versterken. Dat werkdocument wordt overigens zo
spoedig mogelijk openbaar, zodat iedereen kan kijken hoe
het werkt.
De voorzitter:
Een korte vraag van mevrouw Ouwehand.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Dit is toch wel het moment om nog een vraag te stellen
over het oordeel van de minister over mijn motie over de
profielen. Ik zat even te kauwen op haar antwoord. Ze zegt
dat het geen dwingend frame wordt, maar dat we prioriteiten gaan stellen. Maar dan blijft toch staan dat onderdelen
in het culturele veld die misschien minder goed georganiseerd zijn of minder snel boven komen drijven, buiten de
prioriteiten gaan vallen? Het is de zorg uit de sector zelf die
tot ons komt dat misschien de regio's niet dekkend genoeg
zullen zijn en ook dat het qua aanbod niet dekkend genoeg
gaat zijn. Hoe ziet de minister het als sectoren buiten de
prioriteiten gaan vallen omdat ze gewoon niet mee konden
in dat gesprek of geen aansluiting konden vinden?
Minister Van Engelshoven:
Ik begrijp uw zorg wel heel goed, maar ik vind het nu te
vroeg om van bovenaf op te leggen dat men in ieder geval
dat en dat moet doen. Ik wil het volgende doen. De uitnodiging ligt bij de regio's. Ik zal morgen in het gesprek met
hen ook zeggen: probeer niemand te vergeten. Maar ook
niet iedereen kan alles doen. Soms is het een kwestie van
keuzes maken. Laten we eerst eens kijken wat er uit de
regio's komt. Daar gaan we gewoon een handzaam werkdocument over maken, maar voor mij geldt voor het
komende halfjaar vooral dat we goed met elkaar in gesprek
gaan. De signalen van de sectoren die zich zorgen maken,
bereiken mij ook. Daar zal ik ook goed naar kijken, maar ik
vind het nu te vroeg om te zeggen: stop het er van bovenaf
in.
De motie op stuk nr. 232 van mevrouw Ellemeet en de heer
Asscher gaat over de arbeidsmarkt in de muzieksector en
het belang van collectief onderhandelen in de muzieksector.
Ook daarover laat ik het oordeel graag aan de Kamer,
waarbij ik wel aangeef dat het in eerste instantie aan de
sector zelf is om daarin te investeren. Dat geldt bij de hele

13 juni 2018
TK 93

93-4-12

Arbeidsmarktagenda, maar gelet op hoe de sector ervoor
staat, heeft de sector hier en daar een helpende hand nodig.
Dat doen we al in de Arbeidsmarktagenda en dat wil ik ook
blijven doen.
De motie op stuk nr. 233 van mevrouw Ellemeet gaat over
de verkenning voor de regioprofielen. Gelet op wat ik in
het voorgaande al heb gezegd over de regioprofielen, zal
het u niet verbazen dat ik ook deze motie ontraad.
De motie op stuk nr. 234 van mevrouw Ellemeet en
mevrouw Bergkamp gaat over de programmeringssubsidies. Ik verzoek u eigenlijk om deze motie even aan te
houden, want het fonds is hier druk mee doende en presenteert komend najaar zijn bevindingen. Dit aandachtspunt
wordt zeker meegenomen, maar het is wellicht goed om,
als die bevindingen er zijn, te kijken of een motie nog nodig
is om hier nader richting aan te geven. Maar volgens mij
komt dit goed.
Volgens mij ben ik inmiddels bij de motie op stuk nr. 235
van mevrouw Ellemeet over het continueren van de honoreringsrichtlijn voor de komende twee jaar. Daarover laat
ik het oordeel graag aan de Kamer, want dat is wel het idee,
ook rondom de Arbeidsmarktagenda.
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Ik heb nog een vraag over de regio's. De minister zegt dat
zij zich nog niet vastlegt op dit traject en dat het ook nog
een open traject is, een verkenning. Tegelijkertijd zien we
dat de praktijk is — daar kan de minister niks aan doen —
dat veel colleges pas recent gevormd zijn en dat veel
gemeenten eigenlijk nu pas gaan nadenken over hun cultuurbeleid. Het gevaar bestaat dus dat zij nog niet zover
zijn op het moment waarop hun voorstellen er al moeten
zijn, komend najaar. Mijn motie verzoekt de minister om in
ieder geval naast die regioplannen — die verkenning is heel
legitiem — ook te kijken naar bijvoorbeeld stimuleringsregelingen die de samenwerking tussen Rijk en regio's op
andere manieren zouden kunnen bevorderen. Als die
regioplannen nog niet opleveren wat we willen, zou het
zonde zijn als we deze periode daar niet voor gebruiken.
Het alternatief is dus niet top-down. De vraag is eigenlijk
om parallel daaraan die verkenning te doen. Deze discussie
hebben we ook kort gehad in het debat. Toen gaf de
minister aan dat dit ook is wat zij wil. Ik heb geprobeerd
om dat te vertalen in een motie. Mijn vraag is dus of we
eigenlijk toch niet op één lijn zitten en of de minister de
motie dus niet juist zou kunnen omarmen.
Minister Van Engelshoven:
Ik heb morgen het eerste gesprek met de wethouders en
de provincies over die regioprofielen, ook om het nog eens
goed met hen te hebben over hoe we dit met elkaar willen
doen. Ik wil er een beetje voor waken dat er nu in de Kamer
allerlei moties komen over hoe dat moet gebeuren. U zegt
zo'n beetje "als het nou niet lukt", maar laten we er nou
eens gewoon van uitgaan dat we het komende halfjaar een
heel goed gesprek met elkaar gaan hebben. De signalen
die uit verschillende regio's komen, zijn heel hoopvol. Het
zal zeker nog geen perfect proces zijn, want we doen dit
voor het eerst, maar ik zou zeggen: laat het nou eens
gewoon een gesprek zijn zonder dat we van tevoren allerlei
stellingen gaan meegeven. Ik vind het een beetje ingewik-

Tweede Kamer

Cultuur

keld dat uw motie er toch al een beetje van uitgaat dat het
sommige regio's niet gaat lukken. Ik heb dat signaal nog
niet gekregen. Mochten de wethouders morgen zeggen
"dat gaat ons allemaal niet lukken", dan gaan we dan kijken
wat wij wel gaan doen. Volgens mij is daar geen motie uit
de Kamer voor nodig.
De voorzitter:
Heel kort, mevrouw Ellemeet?
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Heel kort. Dan zou ik de minister willen verzoeken om
daarop echt door te vragen bij de wethouders. Een aantal
bestuurders neemt nu het voortouw, maar wij willen niet
dat het een feestje wordt van een select aantal bestuurders.
Het moet echt bottom-up zijn. Wij moeten heel goed weten
of de gemeenten en de wethouders al voldoende zijn aangesloten om echt met eigen ideeën te komen.
Minister Van Engelshoven:
Ja, maar met die kanttekening dat wij met vertegenwoordigers van de regio praten zoals dat gebruikelijk is. Het is
nooit anders geweest. Het is aan de regio's om ervoor te
zorgen dat zij hun gemeenten aantakken. U kunt niet van
mij verwachten dat ik bij iedere individuele wethouder cultuur in elke gemeente ga checken: bent u voldoende aangesloten? Dat is echt een proces dat in de regio moet plaatsvinden. Ik ga ervan uit dat men dat gesprek met elkaar gaat
hebben. Zo heeft men dat in het verleden ook gedaan. Ik
ben net als u heel benieuwd welke geluiden er morgen te
horen zijn.
De voorzitter:
Mevrouw Laan-Geselschap, ook heel kort.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Ik constateer namens de VVD dat de motie op stuk nr. 235
waar de minister mee bezig was, ook weer een kasschuif
...
De voorzitter:
Motie 233?
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Nee, 235, daar waren wij. Dus dat ook hier weer een kasschuif wordt toegepast op oordeel van de Kamer. Ik doe
maar even een constatering, ook in het licht van de
besprekingen die wij volgende week gaan hebben over de
financiën van het ministerie van OCW.
Minister Van Engelshoven:
Volgens mij is een kasschuif hier niet aan de orde. Het gaat
hier om een zekere inzet bij de besteding van begrotingsmiddelen voor 2019 en 2020. Volgens mij is dit ook in het
debat gewisseld. Kennelijk heeft de Kamer de wens om
daar enige richting aan te geven in lijn met wat ik in het
debat heb gezegd over de manier waarop ik wil omgaan
met de Arbeidsmarktagenda en ook in lijn met het beleid

13 juni 2018
TK 93

93-4-13

rondom die Arbeidsmarktagenda dat al onder mijn voorgangster is ingezet. Wij zijn een goed proces ingegaan en
het zou zonde zijn om nu te zeggen dat wij stoppen met
een aantal dingen die nu juist van betekenis zijn om de
arbeidsmarktpositie van de sector te versterken, omdat wij
nog moeten wachten tot een volgende periode. Ik houd af
en toe ook wel van enige bestuurlijke continuïteit.
De voorzitter:
Dank u wel. Gaat u verder.
Minister Van Engelshoven:
Dan de motie op stuk nr. 236 van mevrouw Geluk-Poortvliet
over de lokale maakcultuur. Ik laat die graag over aan het
oordeel van de Kamer. Daar gebeuren overigens ook al heel
mooie dingen in. Ik raad u aan allemaal volgende week op
Oerol te gaan kijken hoe mooi daar verbindingen worden
gelegd met lokale maakcultuur. Ik zal omwille van de tijd
nu niet uitweiden over wat voor moois wij allemaal in dat
kader hebben.
Ik kom later terug op de motie op stuk nr. 237 over de
canon.
De motie op stuk nr. 238 van de heer Bisschop over energiebesparing lijkt enigszins op ... Mevrouw Dik-Faber signaleerde dat ook al. Het zijn moties van gelijke strekking om
de verduurzaming van monumenten goed onder de aandacht te brengen en te bekijken hoe wij het Restauratiefonds
en de VNG kunnen versterken. Dus beide moties krijgen
"oordeel Kamer". Het gaat om de moties op stuk nr. 238 en
stuk nr. 240.
Daartussen zit nog de motie op stuk nr. 239 van de heer
Bisschop van de SGP over de mogelijkheden van vrijstelling
van de ozb-heffing voor monumenten. Ik heb ik het debat
al aangegeven dat mij op dit moment geen knelpunten
bekend zijn. Ik hoor graag van u waar u die wel gehoord
hebt. Ik ben wel bereid om te verkennen of zich problemen
voordoen en hoe wij die kunnen oplossen.
De voorzitter:
En uw uitspraak?
Minister Van Engelshoven:
Oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 240 heb ik zojuist al gehad.
Dan de motie op stuk nr. 241 over het betrekken van vrijwilligersorganisaties zoals de FIM en LandschappenNL bij de
uitwerking van het erfgoedbeleid. Uiteraard gaan we dat
doen. Dus ook die motie krijgt "oordeel Kamer".
Dan de motie over collectiemobiliteit. Over het belang van
die collectiemobiliteit hebben wij het zojuist al even gehad.
Deze motie, op stuk nr. 243, krijgt ook "oordeel Kamer".

ingaan in de brief die u nog voor de begrotingsbehandeling
ontvangt. Dus ook deze motie krijgt "oordeel Kamer".
Voorzitter. Dan heb ik nog een tweetal moties, op stukken
nrs. 237 en 242, over de canon. Ik hecht er toch aan om hier
even iets over te zeggen. Overigens heb ik daarover eerder
opmerkingen gemaakt in het debat tijdens het AO over
emancipatie en die hebben toen noch in die commissie
noch elders tot enige verbazing, optrokken wenkbrauwen
of wat dan ook geleid. Dat misschien ook even voor de
geschiedschrijving. Het is goed om hier eerst nog eens te
zeggen wat de heer Van Oostrom zelf over zijn canon heeft
gezegd. Hij heeft daarover gezegd: die canon is geen
praalgraf, maar levend erfgoed, geen gesloten, maar een
open canon. In de discussie over de canon — het is denk
ik belangrijk om dat hier te zeggen — is gezegd dat die nooit
een gestolde blik op onze geschiedenis mag zijn. Daarom
heeft de commissie destijds ook gezegd dat het goed is om
deze canon met enige regelmaat te herijken, om te kijken
of die nog past bij de blik waarmee wij nu naar onze
geschiedenis kijken. Er zijn natuurlijk vele terreinen te noemen waarop wij steeds met een andere blik naar onze
geschiedenis kijken. Ik denk dat het heel goed is om dat te
doen.
En nee, het is nooit mijn bedoeling geweest om die canon
eigenhandig te gaan herschrijven. Daarin kan ik iedereen
geruststellen. Ik ben niet eens historicus; dan zou ik een
veel te grote broek aantrekken. Op dit moment vindt de
discussie over de curriculumherziening plaats. Daarbij heeft
natuurlijk ook een discussie plaats over hoe de canon een
rol gaat spelen in het geschiedenisonderwijs. Het is wel
goed — en dat is ook zeker het voornemen — om een
nieuwe, onafhankelijke commissie te vragen om die canon
eens te herijken. Ik geloof dat de heer Van Oostrom vanmorgen nog in de krant heeft gezegd: na elf jaar wordt het
weleens tijd. Zijn advies was destijds om dat na vijf jaar te
doen. Dus, nee, het is nooit mijn bedoeling geweest om
dat zelf te gaan doen. Dat moet natuurlijk altijd door een
onafhankelijke commissie gebeuren. Dus op dat punt zijn
we het volgens mij allemaal eens.
Waar mijn probleem zit? In de motie van mevrouw Geluk
wordt mij gevraagd om mij te onthouden van opvattingen
daarover. Dat verzoek vind ik een beetje vreemd. Ik ben
minister van Cultuur; ik ben minister voor emancipatie. Mijn
opmerking heb ik ook gemaakt vanuit een belang. Wij lopen
in Nederland bepaald niet voorop als het gaat om emancipatie. Dat zou er ook weleens mee te maken kunnen hebben
dat jonge meisjes en vrouwen niet zo heel veel vrouwen
krijgen voorgeschoteld die voor hen de realisatie van hun
droom kunnen zijn, die hun dat laten zien dat zij die beslissende rol kunnen vervullen en die tot inspiratie kunnen
dienen. Vanuit die optiek is het mijn overweging dat het
goed zou zijn als we ook eens in onze geschiedenis kijken
waar vrouwen een rol hebben gespeeld. En dat hebben ze.
En dat zijn er misschien meer dan de drie vrouwen die nu
daarin een rol gaan spelen.

De motie op stuk nr. 244 over de digitalisering sluit eigenlijk
ook aan op de vorige motie ter bevordering van collectiemobiliteit, zowel bij grote als kleine musea. Ik zal hierop

En natuurlijk ga ik een commissie niks dwingend opleggen.
Dat is aan deskundigen om naar te kijken. Maar u mag mij
niet euvel duiden dat ik daar een opvatting over heb, net
zoals ook mensen hier in de Kamer daar opvattingen over
hebben. Het zou toch een beetje gek zijn als fractievoorzitters daar in kranten wel een opvatting over mogen hebben,
maar de minister niet. Als zo'n herziening eraan komt, vind

Tweede Kamer

13 juni 2018
TK 93

Cultuur

93-4-14

ik het juist heel mooi dat daar volop het maatschappelijk
debat over wordt gevoerd. Wat is er nou mooier dan dat
het debat wordt gevoerd over onze geschiedenis? Wij willen
— en dat is een opdracht die dit kabinet heeft — het historisch bewustzijn in de samenleving vergroten. Dan is het
ook heel goed dat we daarover een debat voeren, want dat
trekt aandacht. Ik ben heel blij dat er nu al dagen discussie
wordt gevoerd over de canon. Ik denk dat dat er heel vaak
toe geleid heeft dat mensen zeiden "goh, ik moet toch eens
kijken hoe die canon er nu uitziet" en daar heel veel van
geleerd hebben. Dus dat over de intentie waarmee ik dat
debat gevoerd heb. U kunt mij niet euvel duiden dat ik bij
tijd en wijle iets vanuit mijn optiek en van mijn blik op onze
geschiedenis wil blijven weergeven.
Voorzitter. Dan het oordeel over de moties. Gelet op het
voorgaande zal het u niet verbazen dat ik de motie op stuk
nr. 237 ontraad. Dit doe ik niet vanwege het element van
de onafhankelijkheid van de commissie, maar alleen omdat
mij hiermee eigenlijk wordt gevraagd om mijn mond te
houden. Daar ben ik volgens mij niet voor ingehuurd.
De motie op stuk nr. 242 verwoordt de bedoeling die er is
om tot die herziening te komen, dus die motie neem ik
graag over.
Voorzitter, daarmee kom ik aan het eind van mijn beantwoording.
De voorzitter:
De minister wil de motie op stuk nr. 242 overnemen. Ik kijk
even of een van de aanwezige leden daar een stemming
over wil. Dat is het geval, dus wordt het oordeel over deze
motie aan de Kamer gelaten en maakt deze wel deel uit van
de stemmingen. Ik zie dat er nog een korte vraag is van
mevrouw Geluk.

De voorzitter:
Een heel korte reactie van de minister, als dat nodig is.
Minister Van Engelshoven:
Over het punt van de onafhankelijkheid van de commissie
zijn we het volstrekt eens, maar de motie verzoekt mij ook
mij te onthouden van politieke voorkeuren ten aanzien van
de inhoud van de canon. Dat is wel een heel vreemde vraag
aan een politicus. Ik denk dat u van uw fractievoorzitter ook
niet hetzelfde zou vragen. Het is wellicht verstandig om die
passage uit de motie te schrappen, zodat wij elkaar hier
niet de maat nemen over waar politici een opvatting over
mogen hebben.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan zijn wij hiermee aan het einde gekomen
van het VAO Cultuur. Ik dank de minister voor haar komst
naar de Kamer.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Stemmingen over de ingediende moties zijn volgende week
dinsdag. Na de schorsing gaan wij verder met het debat
over de positie van regionale ziekenhuizen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Voorzitter: Arib

Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Ik dank de minister voor de uitvoerige bespiegeling over
de motie die ik ingediend heb. Het is ook mij opgevallen
dat de canon opeens onderwerp van een breed gesprek
geworden is. Daar kunnen we eigenlijk alleen maar blij om
zijn, want de mensen verdiepen zich weer in de geschiedenis en daar was eigenlijk die hele canon om begonnen. Mijn
motie was erop gericht dat ik vind dat die canon opnieuw,
onafhankelijk, tegen het licht gehouden zou moeten worden.
Zo was het ook ooit bedoeld. Bij de aanvang is ook gezegd
dat dat zou moeten. Ik verbied u zeker niet om te denken;
dat kunt u bij mij ook niet doen. Wat we volgens mij samen
delen is de opvatting dat vrouwen hun verantwoordelijkheid
in de samenleving moeten nemen en dat dat ook in de
geschiedenis zichtbaar geweest is. Ik heb in de motie het
volgende proberen te zeggen, namelijk dat we emancipatie
en vrouwengeschiedenis moeten bespreken in de geschiedenis en in de politieke organen die daarvoor zijn. Maar
laten we ons weghouden bij de canon. Laat de canon
onafhankelijk zijn en laat de mensen die die canon samenstellen onafhankelijk hun onderwerpen bedenken en
bespreken. De vraag aan u, aan de minister, was om zich
te onthouden van een soort adviezen. Maar ik heb u zeker
niet verboden om te denken of om uw mening weer te
geven.

Tweede Kamer

Cultuur

13 juni 2018
TK 93

93-4-15