Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 V

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2021

Nr. 58

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 november 2020
Hierbij bied ik u het werkprogramma 2021 van de Commissie van Advies
inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV) aan.
Dit werkprogramma is eveneens verzonden aan de Voorzitter van de
Eerste Kamer der Staten Generaal.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-35570-V-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 58

1

Werkprogramma CAVV 2021
1. ALGEMEEN
De CAVV heeft tot taak de regering en het parlement gevraagd en
ongevraagd te adviseren over vraagstukken van internationaal recht. De
werkzaamheden van de CAVV zijn per definitie juridisch-inhoudelijk van
aard. De commissie inventariseert het bestaande internationale recht,
onderzoekt en becommentarieert nieuwe ontwikkelingen daarin en komt
van daaruit tot vaststelling van juridische adviezen. Het doen van
uitspraken over de implicaties van deze adviezen voor het Nederlandse
beleid behoort niet tot het primaire werkterrein van de Commissie, maar
in voorkomende gevallen zullen beleidsimplicaties van een juridische
stellingname evident zijn en worden betrokken in de advisering.
De commissie heeft op grond van de Kaderwet Adviescolleges de
bevoegdheid om uit eigen beweging advies uit te brengen. De commissie
is terughoudend in haar gebruik van deze bevoegdheid.
Benadrukt wordt dat het advieswerk van de CAVV in grote mate wordt
gestuurd door actuele juridische vragen waarmee de regering en het
parlement worden geconfronteerd. Dergelijke vragen laten zich niet altijd
tevoren voorzien. Derhalve gaat het om een flexibel werkprogramma
waarbij ruimte is om indien wenselijk in te spelen op de actualiteit. Deze
flexibiliteit is eveneens in de Kaderwet adviescolleges voorzien in artikel
26 tweede lid Kaderwet adviescolleges waarin is bepaald dat in het
werkprogramma rekening moet worden gehouden met onvoorziene
adviesverzoeken.
2. ADVIEZEN OVER WERK VAN INTERNATIONAL LAW
COMMISSION
De CAVV ziet het als haar taak om de regering van advies te dienen over
het werk van de Commissie voor het Internationaal Recht (International
Law Commission of ILC) van de Verenigde Naties (VN). Het werk van deze
eminente rechtsgeleerde commissie is gericht op de codificatie en de
ontwikkeling van het internationaal recht. Het commentaar van de CAVV
op het werk van de ILC speelt een belangrijke rol bij de inbreng van
Nederland in de bespreking van de rechtsontwikkeling in de Algemene
Vergadering van de Verenigde Naties. Vanwege de omstandigheden
rondom COVID-19, ook bij de VN, verwacht de CAVV in 2021 geen
verzoeken van de Minister van Buitenlandse Zaken over werk van de ILC.
3. GEZAMENLIJKE ADVISERING MET DE ADVIESCOMMISSIE
INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN
– Actualisering advies over autonome wapensystemen
Een van de aanbevelingen uit het AIV/CAVV–advies «Autonome wapensystemen: de noodzaak van betekenisvolle menselijke controle» (oktober
2015) betrof het advies aan de regering om, gelet op de snelle ontwikkelingen op het gebied van robotica en kunstmatige intelligentie en de
voortgaande internationale discussie hierover, in 2020 de bruikbaarheid
van dit advies opnieuw tegen het licht te houden. In de kabinetsreactie is
deze aanbeveling omarmd.
De ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie hebben op 30 juni 2020
de AIV/CAVV gevraagd om het advies uit 2015 te actualiseren. De vragen
die de regering in 2015 aan de CAVV en AIV voorlegde kunnen blijkens de
aanvraag deels opnieuw dienen als leidraad voor het advies. Daarnaast
heeft de regering aanvullende vragen geïdentificeerd die in de huidige
context relevant zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 58

2

Zo zijn vragen gesteld over eventuele wapenbeheersingsinitiatieven, de
afbakening en invulling van het begrip «betekenisvolle menselijke
controle», de verdere uitwerking van guiding principles voor de ontwikkeling en het gebruik van autonome wapens en risico’s in relatie tot
niet-statelijke actoren.
De AIV en CAVV zullen de beantwoording uitwerken in een gezamenlijk
adviesrapport dat naar verwachting in 2021 zal worden opgeleverd.
4. ADVIES TWEEDE NATIONALITEIT
De Minister van Buitenlandse Zaken heeft in de kabinetsreactie op de
Initiatiefnota Paternotte te kennen gegeven de CAVV om advies te zullen
vragen over de bescherming van Nederlanders met een ongewenste
tweede nationaliteit.
5. EVALUATIE
In artikel 28 van de Kaderwet adviescolleges is bepaald dat elke vier jaar
naast het jaarverslag tevens een evaluatieverslag wordt uitgebracht
waarin aandacht wordt besteed aan de taakvervulling van het adviescollege. Het vorige door de CAVV zelf opgestelde evaluatieverslag
bestreek de periode van 1 januari 2012 tot en met 31 december 2016. De
CAVV is voornemens de eigen taakvervulling te evalueren over de periode
van 1 januari 2017 tot en met 31 december 2020. Het adviescollege is vrij
de evaluatie zelf uit te voeren dan wel (gedeeltelijk) uit te besteden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 58

3