Eén schuldenwet nut en noodzaak!
De Schuldenwet samengevat

We weten al decennialang hoe we schulden moeten oplossen: we berekenen hoeveel
iemand in een bepaalde periode (18 of 36 maanden) kan aflossen en houden daarbij
rekening met een vrij te laten bedrag. De rest wordt kwijtgescholden door schuldeisers. Maar
we hebben wet- en regelgeving en uitvoering veel te ingewikkeld gemaakt! Lees wat er
misgaat in het huidige systeem.
In ons plan voor één Schuldenwet* voegen we wet- en regelgeving samen zonder deze
inhoudelijk wezenlijk te wijzigen. De Schuldenwet belegt de uitvoering bij gemeenten, maar
tolereert geen verschillen tussen gemeenten. Er is één loket en één regisseur die de
hulpvrager begeleidt van aanmelding tot schone lei. Deze praatplaat vat het samen:

1. Loket bij de gemeente. Heb je schulden? Dan is er straks nog maar één loket: de
gemeente. De inwoner meldt zichzelf of wordt verwezen door bijvoorbeeld schuldeiser,
deurwaarder, rechtbank of hulpverlener. De gemeente begeleidt de klant gedurende het
hele traject van aanmelding tot schone lei. Dus geen kwetsbare en tijdrovende
overdrachten meer! Je kunt met problematische schulden dus niet meer rechtstreeks
naar schuldenbewind.
2. Pauzeknop. Schuldeisers schorten op verzoek van de gemeente de incasso op. In de
Schuldenwet staan de voorwaarden en termijnen. Deze zijn ontleend aan bestaande
convenanten en het breed moratorium. De gemeente ziet erop toe dat de klant aan zijn
lopende verplichtingen voldoet.

3. Stabilisatie, indien nodig. De gemeente zorgt dat het inkomen en de thuissituatie stabiel
zijn, zodat de klant optimaal kan aflossen. De klant zet een bedrag opzij voor aflossing
zodra mogelijk, dus niet pas na schuldregeling.
4. Schuldregeling. De gemeente treft een schuldregeling conform de criteria in de
Schuldenwet. Deze criteria zijn niet nieuw. Ze worden al decennialang gehanteerd: er
wordt berekend hoeveel iemand kan aflossen, rekening houdend met een vrij te laten
bedrag. De rest wordt kwijtgescholden door schuldeisers. Schulden worden in principe
geregeld met een saneringskrediet. In de Schuldenwet staat in welke gevallen er moet
worden gekozen voor een schuldbemiddeling. De schuldregeling is bindend.
Hulpvragers of schuldeisers die menen dat de gemeente de Schuldenwet niet goed
toepast, doen na een bezwaarprocedure een beroep op de rechtbank. Na de uitspraak
vervolgt het (bijgestelde) gemeentelijke traject. Er is in de Schuldenwet dus niet meer
een apart wettelijk traject met postblokkade en Wsnp-bewind. Lees ook: Schuldenwet
tornt niet aan eigendomsrecht.
5. Passende hulp en toezicht. De gemeente moet erop toezien dat de inwoner voor de
afgesproken periode aan al zijn betaalverplichtingen voldoet. Er wordt budgetbeheer of begeleiding ingezet, afhankelijk van de zelfredzaamheid van de klant. Deze hulp is niet
vrijblijvend. De gemeente brengt de klant in contact met een vrijwilliger als hij dat prettig
vindt. De gemeente kan ook verwijzen naar beschermingsbewind (of het zelf uitvoeren).
De gemeente zal verwijzen naar betrouwbare, lokale bewindvoerders, maar de klant
kiest zelf. De rechter stelt zoals gebruikelijk de inwoner onder bewind. Het enige nieuwe
in de Schuldenwet is, dat de rechter eerst kijkt of de klant al bij de gemeente is geweest.
Mensen zonder problematische schulden kunnen wel gewoon rechtstreeks naar de
rechter voor beschermingsbewind. De Schuldenwet verandert daar niets aan. Lees meer
over Bewindvoering in Schuldenwet.
Lees meer over de voordelen van de Schuldenwet, over aanvullende opties en kritieken en
alternatieven.

Geen stelselwijziging, maar vereenvoudiging
Als je goed kijkt is het vooral een papieren wijziging. Een herschikking van taken en
bevoegdheden. Je formaliseert staande praktijken en afspraken. Je kopieert waardevolle
artikelen uit de Wsnp en Wgs. Je schrapt ‘verkwisting’ uit het BW en je schrapt
het adviesrecht. Gemeenten krijgen er geen wezenlijk nieuwe taken bij. Er vervallen
werkzaamheden zoals de adviesrecht-procedure, dwangakkoord, Wsnp-verklaring,
schuldenbewind en Wsnp-bewind.
* De Schuldenwet is een initiatief van schuldeisers, ervaringsdeskundigen, hulpverleners en
deskundigen. Lees alle artikelen over 1 schuldenwet.
* De initiatiefnota Sneller uit de schulden van D’66 is geïnspireerd op de Schuldenwet.
Auteurs:
• Taco Schaafsma werkt als zelfstandig adviseur in het schuldendomein en als
ontwikkelmanager schuldhulpverlening bij de gemeente Groningen.
• Martijn Schut werkt als zelfstandig adviseur voor en bij gemeenten en schijft op
martijnschut.blog over armoede en schulden.