Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 818

Bepalingen over de medezeggenschap van
werknemers (Wet medezeggenschap
werknemers)

Nr. 34

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 september 2011
De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft op 18 maart 2011 een advies
uitgebracht met de titel «Toekomst scholing en vorming leden ondernemingsraad». Bij brief van 19 april jl. heeft de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid mijn inhoudelijke reactie verzocht op dit
SER-advies. In deze brief vindt u de reactie van het kabinet op het advies
van de SER.
Het SER-advies
Op dit moment betalen ondernemers die verplicht zijn een ondernemingsraad (OR) in te stellen een percentage van de bruto loonsom via de
Belastingdienst aan de SER. De SER bekostigt hiermee het Gemeenschappelijk Begeleidingsinstituut Ondernemingsraden (GBIO). Het GBIO
verstrekt subsidies aan ondernemingen die hun OR-leden scholing laten
volgen bij één van de door het GBIO gecertificeerde scholingsinstellingen.
In de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is geregeld dat alle kosten die
de OR redelijkerwijze moet maken om zijn taken te vervullen voor
rekening van de ondernemer komen. Ook de kosten van scholing vallen
hieronder.
De SER constateert dat de huidige systematiek van scholing van OR-leden
goede diensten heeft bewezen. Men constateert echter ook dat het
draagvlak voor het principe van gesubsidieerde scholing via een heffing
voor alle OR-instellingsplichtige bedrijven de laatste jaren is verminderd.
Dit verminderde draagvlak heeft zijn weerslag op de effectiviteit van het
systeem. Het SER-advies stelt daarom een nieuw systeem voor, dat de
volgende elementen bevat:
– afschaffing van de zogenaamde WOR-heffing, die ondernemingen die
onder de verplichting vallen een OR in te stellen momenteel moeten
afdragen ter bevordering van de scholing en vorming van OR-leden;

kst-29818-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 818, nr. 34

1

–

–
–

–

een expliciet wettelijk verankerd scholingsrecht voor OR-leden c.q. een
expliciete plicht voor werkgevers om hun OR-leden de scholing te
laten genieten die zij voor de vervulling van hun taak nodig achten;
een wettelijke geschillenregeling;
bevoegdheid voor de SER om een richtbedrag voor scholing per
dag(deel) vast te stellen dat als richtsnoer dient voor het scholingsbudget van de OR;
een vorm van kwaliteitsbewaking van het opleidingsaanbod en
monitoring van de werking van de nieuwe structuur.

Het SER-advies stelt verder dat het GBIO zou kunnen worden opgeheven,
indien het nieuwe stelsel wordt geïmplementeerd. Het GBIO beheert
momenteel het door de Belastingdienst geïnde geld uit de WOR-heffing.
Daarvan worden subsidies verstrekt aan ondernemingen die hun
OR-leden scholing laten volgen bij één van de door het GBIO gecertificeerde scholingsinstellingen.
Reactie
Allereerst wil het kabinet zijn waardering uitspreken voor het unanieme
SER-advies. Sociale partners spelen een grote rol bij de kwaliteit van de
medezeggenschap, en daarmee bij de scholing en vorming van ondernemingsraadsleden. Het kabinet ziet in dit advies dan ook met genoegen dat
sociale partners zich ook voor de komende jaren willen committeren aan
scholing van leden van ondernemingsraden.
Het kabinet ziet de voordelen van een andere systematiek. In het
voorgestelde stelsel wordt de WOR-heffing afgeschaft. Werkgevers
hoeven dan geen percentage van de bruto loonsom meer af te dragen als
heffing, maar betalen de volledige kosten voor de opleiding van OR-leden
rechtstreeks aan het opleidingsinstituut. Hierdoor kunnen de administratieve lasten worden gereduceerd. Tegelijkertijd hebben OR-leden houvast
aan het richtbedrag voor scholing per dag(deel) bij het bespreken van een
scholingsprogramma en opleidingsbudget met de ondernemer. Zoals ook
het SER-advies meldt, is het scholingsrecht van OR-leden reeds vastgelegd in de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Het expliciteren van de
vergoedingsplicht voor de ondernemer in de WOR benadrukt naar de
mening van het kabinet dat het verdwijnen van de WOR-heffing niet het
verdwijnen van het recht op scholing voor OR-leden betekent.
Wettelijke geschillenregeling
In het voorgestelde stelsel is er sprake van een wettelijke geschillenregeling met verplichte bemiddeling door de bedrijfscommissie. De
uitwerking hiervan is niet in lijn met een eerder SER-advies om bemiddeling via bedrijfscommissies niet langer verplicht te stellen. Het kabinet
ziet in eerste instantie geen aanleiding om voor wat betreft de scholing en
vorming van OR-leden een andere lijn te kiezen. Er zal nader overleg
worden gevoerd met de SER over de uitwerking van dit onderdeel van het
advies.
Certificering en kwaliteitsbewaking
Onderdeel van het SER-advies is om wettelijk te bepalen dat de OR kan
verlangen dat de scholing en vorming wordt verzorgd door een gecertificeerd opleidingsinstituut. Daarnaast blijkt uit het advies de voortzetting
van de betrokkenheid van sociale partners bij de kwaliteit van de scholing
door het voorstel een certificeringsysteem te ontwikkelen. Het SER-advies
verwijst naar het systeem van arbo-certificering als voorbeeld. In de
Arbeidsomstandighedenwet is een uitgebreide regeling terzake opge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 818, nr. 34

2

nomen. Hoewel het behoud van kwaliteit van het opleidingsaanbod van
belang is, past een dergelijke regeling met nauwe betrokkenheid van de
overheid volgens het kabinet niet binnen het systeem van de WOR. Ook
zonder nadere regelgeving kan de kwaliteit van scholing worden
gewaarborgd door het vaststellen van kwaliteitseisen aan opleidingen,
trainers of scholingsinstituten. Zoals de SER suggereert kunnen sociale
partners, overheidswerkgevers en brancheverenigingen hieraan een
bijdrage leveren.
SER-commissie Bevordering Medezeggenschap
Tot slot heeft de SER besloten een specifieke Commissie Bevordering
Medezeggenschap in te stellen. De in te stellen Commissie Bevordering
Medezeggenschap krijgt onder meer een taak inzake de scholing en
vorming van OR-leden. De SER acht het van belang dat deze commissie
een aanbeveling doet aan partijen op decentraal niveau om hen te wijzen
op het belang van goede scholing voor de kwaliteit van de medezeggenschap en het functioneren van de onderneming. Het is aan de SER om tot
de instelling van een dergelijke commissie te besluiten. Het kabinet staat
hier positief tegenover en acht het van belang dat sociale partners via
deze weg hun betrokkenheid bij de medezeggenschap onderstrepen.
Tot slot
Ik ben voornemens de voorgestelde wijzigingen in de WOR op te nemen
met inachtneming van deze brief. Een voorstel van wet tot wijziging van
de WOR is reeds in voorbereiding, naar aanleiding van het kabinetsstandpunt medezeggenschap 2009 (Kamerstukken II 2009/10, 29 818,
nr. 32). Ik wil dit SER-advies betrekken bij het ontwerp van het
wetsvoorstel.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 818, nr. 34

3