Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

29 893

Veiligheid van het railvervoer

Nr. 213

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2017
Hierbij bied ik u het Verkennend onderzoek aan naar de aanname,
opleiding en begeleiding van machinisten van Arriva1. Het onderzoek is
uitgevoerd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) naar
aanleiding van een risicovolle stoptonend seinpassage op 9 september
2016 te Uithuizermeeden. Het incident zelf maakt geen onderdeel uit van
het verkennende onderzoek.
Tijdens het Algemeen Overleg Spoorveiligheid/ERTMS op 10 november
20162 heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over de beweegreden
voor een dergelijk verkennend onderzoek van de ILT en de uitkomsten
daarvan. Met deze brief geef ik invulling aan de toezegging.
Verkennend onderzoek ILT
De ILT wordt geïnformeerd over elke stoptonend seinpassage
(STS-passage) op het spoor. De spoorwegonderneming die betrokken is
bij de STS-passage moet ieder incident onderzoeken en analyseren, zodat
waar nodig preventieve maatregelen kunnen worden genomen. De ILT
houdt hier toezicht op. Daarnaast kan de aard en de ernst van een incident
voor de ILT aanleiding zijn om onderzoek te doen. De bevindingen van
een inspectieonderzoek worden altijd gedeeld met de geïnspecteerde en
deze wordt gevraagd adequate maatregelen te treffen. De inspectie volgt
de voortgang van de verbetermaatregelen in het reguliere toezicht.
Naar aanleiding van een incidentonderzoek waarbij een Arrivatrein op
9 september 2016 een STS-passage en vervolgens een geopende overweg
passeert, heeft de ILT geconstateerd dat het incident in belangrijke mate is
veroorzaakt door gebrek aan vakmanschap van de betreffende machinist.
1
2

kst-29893-213
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 33 652, nr. 50, Verslag Algemeen Overleg Spoorveiligheid/ERTMS, 10 november
2016, pagina 33–34.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 893, nr. 213

1

Deze constatering is voor de ILT reden geweest om een verkennend
onderzoek uit te voeren naar de selectie, de opleiding en de begeleiding
van machinisten van Arriva.
In het onderzoeksrapport heeft de ILT de verschillende vereisten waar
machinisten aan dienen te voldoen op hoofdlijnen uiteengezet en deze
vervolgens vergeleken met de onderzoeksresultaten van het verkennend
onderzoek bij Arriva. Op grond daarvan concludeert de ILT dat Arriva
onvoldoende de kennis en ervaring van machinisten, die zij inhuurt of
overneemt van een andere spoorwegonderneming, heeft beoordeeld. ILT
stelt dat het voor een spoorwegonderneming van belang is om machinisten voor wat betreft vakbekwaamheid en ervaring te beoordelen om zo
de juiste begeleiding of aanvullende opleiding aan machinisten te kunnen
geven.
Reactie Arriva
Na het incident in Uithuizermeeden heeft Arriva met de overige
ingehuurde machinisten begeleidingsritten uitgevoerd. Deze begeleidingsritten laten geen bijzonderheden zien. Naar aanleiding van de
bevindingen van de ILT heeft Arriva aangegeven zich te herkennen in de
onderzoeksresultaten van de ILT en verdere maatregelen te treffen die
moeten bijdragen aan het vakmanschap van de machinist:
• Extra begeleiding van nieuwe machinisten.
• Theoretische herinstructie aan nieuwe machinisten.
• Extra dagen wegleren emplacementen voor nieuwe machinisten.
• Weg- en materieelexamens door gecertificeerde praktijkexaminator.
• Verbetering van de procedure voor inhuur van machinisten.
• Aanwezigheid van spoorwegfunctionaris bij selectiegesprekken.
Onlangs heeft Arriva de ILT bericht dat alle maatregelen zijn geïmplementeerd en dat de procedure voor werving en selectie is gewijzigd. De ILT
ziet hier via handhavingsaudits op toe.
Beleidsreactie
De opleiding en begeleiding van machinisten is van groot belang voor de
veiligheid op het spoor. De bevindingen van de ILT bij dit specifieke
incident laten zien wat de gevolgen kunnen zijn als de kennis en ervaring
van machinisten onvoldoende wordt getoetst. Dat is zorgwekkend. Dit is
ook door Arriva onderkend. Ik stel vast dat Arriva adequaat opvolging
heeft gegeven aan de onderzoeksbevindingen door een pakket aan
preventieve maatregelen te nemen. Ik vind het bovendien verstandig dat
de ILT heeft besloten een thematisch onderzoek te starten naar de borging
van het vakmanschap, bestaande uit aanname, opleiding en begeleiding
van machinisten bij andere spoorwegondernemingen. Het overnemen van
machinisten bij een concessiewijziging maakt onderdeel uit van de scope.
Ik acht dit onderzoek van groot belang om zeker te stellen dat binnen de
spoorsector de opleiding en begeleiding van machinisten op orde is. Naar
verwachting zal het rapport medio volgend jaar worden afgerond, waarna
ik uw Kamer over de bevindingen zal informeren.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 893, nr. 213

2