Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 200 VII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2018

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 afzonderlijk
bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt
ertoe om voor het jaar 2018 wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII);
2. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

kst-35200-VII-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 VII, nr. 4

1

B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN (SLOTWETMUTATIES)
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII)
Hieronder worden per artikel de beleidsmatige en technische mutaties
groter of gelijk aan de ondergrens in onderstaande staffel, zoals deze in de
Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, toegelicht.
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting)
In € miljoen

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

1. Openbaar bestuur

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: –
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 20 mln.
Ontvangsten: 10 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: –
Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln.
Ontvangsten: 4 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

2. Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD)
3. Woningmarkt
4. Woonomgeving en bouw
5. Ruimte en omgeving
6. Dienstverlenende en innovatieve overheid
7. Arbeidszaken overheid
8. Kwaliteit Rijksdienst
9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
11. Centraal apparaat
12. Algemeen
13. Nominaal en onvoorzien

Daar waar dat nodig of nuttig is, ter verduidelijking, worden ook enkele
andere mutaties toegelicht.
1. BELEIDSARTIKELEN
Beleidsartikel 1. Openbaar bestuur en democratie
Op dit artikel is circa € 1,8 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 1,3
mln. minder uitgegeven. Tevens is er circa € 0,3 mln. meer ontvangen.
Toelichting
De overschrijding komt volledig door het vastleggen van de verplichting
voor de bijdrage aan ICTU (circa € 4,5 mln.) voor het interbestuurlijk
programma voor de jaren 2018 -2020. In 2018 is € 1,4 mln. betaald.
Beleidsartikel 3. Woningmarkt
Op dit artikel is circa € 174,0 mln. minder verplicht. Daarnaast is er circa
€ 167,5 mln. minder uitgegeven. Tevens is er circa € 111,5 mln. minder
ontvangen.
Toelichting
Aan huurtoeslag is in 2018 € 76,7 mln. minder uitgegeven dan begroot
door lagere voorschotbetalingen en nabetalingen. Bij de ontvangsten is
€ 36,9 mln. minder gerealiseerd, waardoor voor de huurtoeslag in 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 VII, nr. 4

2

een netto onderuitputting resulteert van € 39,8 mln. ten opzichte van de
begroting.
Bij 2e suppletoire begroting 2018 was voor de afwikkeling van de
langdurige financiële problemen van Woningstichting Geertruidenberg
(WSG) een bedrag van maximaal € 385,7 mln. opgenomen (cf. tegenvalscenario uit het saneringsbesluit d.d. 29 juni 2019, Kamerstukken II
2017/18, 29453, nr. 478). De saneringssubsidie komt lager uit dan het
geraamde tegenvalscenario. De feitelijke onttrekking aan de Risicovoorziening voor de sanerings- en projectsteun woningcorporaties is daarom
lager dan voorspeld. De ramingen van uitgaven en ontvangsten zijn
daartoe met ca. € 74,3 mln. naar beneden bijgesteld.
Daarnaast is er een onderuitputting van € 7,1 mln. op de tijdelijke regeling
stimulering huisvesting vergunninghouders en van € 2,5 mln. op de
stimuleringsregeling voor wooncoöperaties.
Beleidsartikel 4. Woonomgeving en bouw
Op dit artikel is circa € 99.9 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 4,6
mln. meer uitgegeven. Tevens is er circa € 0,6 mln. minder ontvangen.
Toelichting
Stimuleringsregeling energieprestatie huursector (STEP)
In 2018 zijn de laatste verplichtingen voor de STEP vastgelegd in de
administratie. Met het verlengen van de regeling naar 2018 is nu het
gehele beschikbare budget van circa € 400 mln. tot en met 2020 verplicht.
Dit vastleggen leidt tot een overschrijding op de verplichtingen van ca.
€ 65 mln. Het uitgavenbudget voor STEP is in 2018 met € 4 mln.
overschreden, dit in verband met meer uitbetaalde aanvragen. De
overschrijding wordt in mindering gebracht op het beschikbare budget
voor 2019.
Revolverend fonds EGO
De verplichting van de totale bijdrage van € 40 mln. aan het Nationaal
Energiebespaarfonds in 2018 en 2019 is geheel in 2018 vastgelegd en leidt
tot een overschrijding van € 15 mln.
Beleidsprogramma bouwregelgeving
Naast de jaarlijkse subsidie aan het Nederlands Normalisatie-instituut is
ook een projectsubsidie toegekend voor de nieuwe energieprestatiemethode van gebouwen (onderdeel van Europese regelgeving) van € 1,0
mln. Daarnaast is een subsidie toegekend aan het Bouwwerk Informatie
Model Loket voor de digitalisering en verduurzaming gebouwde
omgeving van € 0,5 mln. Beide bedragen leiden per saldo op deze
regeling bij tot een overschrijding van circa € 1,2 mln.
RVO (beleidsprogramma Woningbouw)
De verplichting voor de jaaropdracht 2019 aan het RVO is in 2018
vastgelegd. Omdat in de jaaropdracht 2019 afspraken zijn gemaakt over
vier woonregelingen (Bevordering Eigenwoningbezit, Tijdelijke Regeling
Stimulering Huisvesting, Regeling Vermindering Verhuurderheffing en
Regeling Vermindering Verhuurderheffing Verduurzaming) voor de
komende 5 jaar draagt dit voor € 20 mln. bij aan de overschrijding van het
verplichtingenbudget.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 VII, nr. 4

3

Beleidsartikel 5. Ruimte en omgeving
Op dit artikel is circa € 17,4 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 6,5
mln. meer uitgegeven. Tevens is er circa € 0,2 mln. meer ontvangen.
Toelichting
De overschrijding van verplichtingen komt deels door overschrijding van
de uitgaven en daarnaast zijn er verplichtingen aangegaan op het
artikelonderdeel Ruimte voor de jaaropdrachten aan het Kadaster (€ 26
mln.) en Geonovum (€ 3 mln.).
De overschrijding van de uitgaven op het artikelonderdeel Omgevingswet
is onder andere het gevolg van ontvangen facturen die tegen de
verwachting in net voor het jaareinde zijn betaald.
Beleidsartikel 6. Dienstverlenende en innovatieve overheid
Op dit artikel is circa € 5,9 mln. minder verplicht. Daarnaast is er circa
€ 5,9 mln. minder uitgegeven. Tevens is er circa € 1,0 mln. meer
ontvangen.
Toelichting
Per saldo is er een onderuitputting op het verplichtingenbudget. Dit hangt
samen met een lagere uitputting op de uitgaven. Daarnaast zijn er
meerjarige verplichtingen aangegaan voor de Landelijke Aanpak
Adreskwaliteit en de health check van de BRP. Daartegenover staan
uitgaven op verplichtingen die in eerdere jaren zijn aangegaan, zoals
bijvoorbeeld de bijdrage aan Logius.
De lagere uitgaven betreffen diverse regelingen binnen het artikel
waaronder een lagere realisatie van het opdrachtbudget voor de
domeinen doorontwikkeling, aanpak van fraude en informatiebeleid.
Beleidsartikel 8. Kwaliteit Rijksdienst
Op dit artikel is circa € 1,4 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 3,4
mln. minder uitgegeven. Tevens is er circa € 0,6 mln. meer ontvangen.
Toelichting
De overschrijding op het verplichtingbudget komt door het vastleggen
van de bijdrage aan het A&O-fonds voor 2019 van € 3,4 mln.
De onderuitputting is het gevolg van lagere uitgaven voor bedrijfsvoering
Rijk, omdat een aantal projecten (zoals MOOI en RADIO) vertraagd zijn.
Deze komen in 2019 tot betaling.
Beleidsartikel 9. Uitvoering Rijksvastgoedbeleid
Op dit artikel is circa € 6,7 mln. minder verplicht. Daarnaast is er circa
€ 5,0 mln. minder uitgegeven.
Toelichting
De lagere verplichtingenrealisatie hangt samen met de lagere uitgaven.
De lagere uitgaven bij RVB van € 5,0 mln. wordt voornamelijk veroorzaakt
door overlopende facturen naar 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 VII, nr. 4

4

2. NIET-BELEIDSARTIKELEN
Artikel 11. Centraal apparaat
Er zijn voor circa € 6,8 mln. minder verplichtingen aangegaan. Daarnaast
is er € 5,1 mln. minder uitgegeven. Tevens is er op dit artikel circa € 9,2
mln. minder ontvangen.
Toelichting
De ontvangsten in 2018 vallen lager uit, omdat de ontvangsten van
SSC-ICT voor centrale bekostiging FMH en P-Direct (€ 7,3 mln.) in 2019
zijn ontvangen. Daarnaast heeft Doc Direct minder ontvangsten (€ 1,7
mln.)
Artikel 12. Algemeen
Er zijn voor circa € 5,2 mln. minder verplichtingen aangegaan. Daarnaast
is er € 4,9 mln. minder uitgegeven. Tevens is er op dit artikel circa € 0,9
mln. minder ontvangen.
Toelichting
De ontvangen voorlopige aanslag vennootschapsbelasting (VPB) 2018
voor het Ministerie van BZK is betaald aan de Belastingdienst en was
lager dan ingeschat.
Daarnaast leidt de definitieve aangifte voor de VPB-aanslag 2016 voor het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties tot een lagere
vaststelling dan de eerder betaalde voorlopige aanslag. Het verschil is
door de Belastingdienst overgemaakt aan het Ministerie van BZK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 200 VII, nr. 4

5