Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2601
Vragen van de leden Sjoerdsma (D66), Ten Broeke (VVD), Voordewind (CU),
Ploumen (PvdA), Van Ojik (GroenLinks) en Van Helvert (CDA) aan de
Minister van Buitenlandse Zaken over het bericht dat Syrië komende maand
voorzitter is van de VN-Conferentie over Ontwapening (ingezonden 30 mei
2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 28 juni 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat Syrië de komende maand voorzitter is van
de VN-Conferentie over Ontwapening (UN Conference on Disarmament)?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat Syrië niet de morele autoriteit bezit om deze conferentie voor te zitten, gezien de inzet van chemische wapens door het Syrische
regime?
Antwoord 2
Ja. Het Syrische regime heeft zich gedurende het conflict schuldig gemaakt
aan grove schendingen van internationaal recht, waaronder het gebruik van
chemische wapens tegen zijn eigen bevolking.
Het kabinet is dan ook van mening dat Syrië de morele autoriteit noch de
geloofwaardigheid bezit om de Ontwapeningsconferentie (CD) voor te zitten.
Vraag 3
Bent u het ermee eens dat het Syrische voorzitterschap van deze conferentie
de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties aantast? Op welke wijze
kunnen dergelijke discutabele benoemingen voortaan voorkomen worden?

1

ah-tk-20172018-2601
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/syrie-wordt-voorzitter-van-vn-conferentie-overontwapening-dat-schokt-het-geweten-van-de-mensheid-~b3e7eb6c/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De Ontwapeningsconferentie (CD) is het enige multilaterale orgaan met een
mandaat voor onderhandelingen over ontwapening. De CD werkt weliswaar
samen met de VN en wordt ondersteund door het VN-kantoor voor ontwapeningszaken, maar is een autonoom orgaan en opereert onafhankelijk. Het
voorzitterschap van de CD rouleert op alfabetische volgorde. Het is niet aan
de VN om dit systeem aan te passen; dit moeten lidstaten initiëren.
Nederland is voorstander van roulatie op alfabetische volgorde, omdat dit het
apolitieke karakter van het voorzitterschap vergroot. Dit neemt niet weg dat
Nederland actie heeft ondernomen tegen het Syrisch voorzitterschap (zie
antwoord 4).
Vraag 4
Klopt het dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken mogelijke alternatieve
opties onderzoekt of heeft onderzocht? Wat is hier het resultaat van?
Antwoord 4
Ik heb de Nederlandse ambassadeur geïnstrueerd geen zitting te nemen in de
Nederlandse stoel tijdens de plenaire zittingen van de CD onder Syrisch
voorzitterschap. Nederland is louter op lager niveau vertegenwoordigd.
Daarmee geeft Nederland een helder signaal af. Nederland heeft tijdens de
eerste plenaire zitting op 28 mei een stevige verklaring afgegeven2, waarin
staat dat Syrië noch de morele autoriteit noch de geloofwaardigheid bezit om
de CD te kunnen voorzitten en dat de enige reden waarom Nederland
aanwezig was tijdens deze zitting, het belang is dat Nederland hecht aan de
waarden van multilateralisme. Nederland zal de vergaderingen terstond
verlaten wanneer Syrië in voorzitterscapaciteit zijn positie politiek aanwendt,
door bijvoorbeeld het gebruik van chemische wapens door het regime ter
discussie te stellen.
Nederland neemt in EU-verband een voortrekkersrol om tot een EU-brede
inzet te komen. Vooralsnog is hieruit voortgekomen dat naast twee gezamenlijke EU-verklaringen3, de gehele EU niet op ambassadeursniveau vertegenwoordigd is geweest tijdens de tweede plenaire zitting en geen bilaterale
consultaties met Syrië aangaat, ook niet indien Syrië handelt in voorzitterscapaciteit. Het proces loopt nog en de EU-inzet voor de derde en vierde sessie
onder Syrisch voorzitterschap wordt nog nader bepaalt. De Nederlandse inzet
is dat de EU daarin dezelfde restrictieve positie inneemt als in de eerste twee
weken onder het Syrische voorzitterschap; d.w.z. verlaging niveau van
aanwezigheid, geen bilaterale consultaties met Syriërs en indien nodig
stevige verklaringen afleggen langs de reeds ingezette lijn.
Vraag 5
Bent u bekend met het feit dat het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de
Verenigde Staten hun bedenkingen over het Syrische voorzitterschap hebben
overgebracht?4
Antwoord 5
Ja, daarmee ben ik bekend. Ook Nederland heeft die bedenkingen helder
aangekaart.
Vraag 6
Bent u bereid de bedenkingen omtrent het Syrische voorzitterschap van deze
conferentie over te brengen aan de Secretaris-Generaal van de Verenigde
Naties? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

2

https://www.permanentrepresentations.nl/permanent-representations/pr-un-geneva/
documents/speeches/2018/05/29/statement-conference-on-disarmament-on-syrian-presidencyto-cd-29-5-2018
3
https://eeas.europa.eu/delegations/un-geneva_en/45371/
Conference%20on%20Disarmament%20-%20EU%20statement en https://eeas.europa.eu/
delegations/un-geneva/45878/conference-disarmament-eu-statement
4
https://www.swissinfo.ch/eng/rotating-presidency_is-syria-chairing-the-disarmamentconference-a-un-fail-/44144450

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee. Zoals eerder vermeld, is de CD een autonoom orgaan dat onafhankelijk
van de VN opereert. De Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties heeft
dan ook geen beslisbevoegdheid t.a.v. de procedures in de CD. Ook de
directeur-generaal van de VN in Genève, Michael Møller, die optreedt als
secretaris-generaal van de CD, heeft slechts een secretariële functie en geen
beslisbevoegdheid t.a.v. de procedures in de CD, deze ligt bij de lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3