Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

797
Vragen van het lid Siderius (SP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het verdeelmodel Wmo 2015 (Wet maatschappelijke
ondersteuning) (ingezonden 27 november 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 11 december 2014).
Vraag 1
Met welke reden weigert u de tarieven van de nieuwe Wmo-taken die
zorgkantoren en zorgaanbieders hanteren voor dagbesteding en begeleiding
in de verschillende regio’s, openbaar te maken? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 1
De NZa stelt maximum-tarieven vast per product. De daadwerkelijk gehanteerde tarieven zijn uitkomst van een onderhandelingsproces tussen
zorgkantoren en aanbieders. Dit kan dus per zorgkantoorregio en aanbieder
verschillen, afhankelijk van de afspraken die zijn gemaakt. Het gaat hierbij om
«marktgevoelige» en vertrouwelijke informatie. Om die redenen heeft de NZa
aangegeven dat zij deze informatie niet mag verstrekken. De zorgkantoren
hebben tijdens praktijkdagen in voorjaar 2014 wel uitleg en advies gegeven
aan gemeenten hoe zij kunnen komen tot adequate tarieven. Ook is een
handreiking gemaakt als ondersteuning voor gemeenten om tot tarieven te
komen voor de onderhandelingen.
Vraag 2
Bent u bereid zo spoedig mogelijk de tarieven voor dagbesteding en
begeleiding openbaar te maken, zodat gemeenten tot betere afspraken
kunnen komen? Zo ja, wanneer gaat u dit regelen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
In antwoord op vraag 1 heb ik aangegeven op grond waarvan openbaarmaking van deze informatie niet mogelijk is. Voorts merk ik in reactie op deze
vraag het volgende op. Gemeenten hebben de onderhandelingen over
tarieven dagbesteding en begeleiding afgerond. Verwacht mag worden dat
gemeenten, na de fase van transitie en de daarin centraal staande zorg voor
continuïteit, hun beleid en uitvoering in samenspraak met vertegenwoordigers van de doelgroep, zullen innoveren. Dit zal zijn doorvertaling hebben
naar arrangementen en daarmee de inhoud van contracten. De huidige

ah-tk-20142015-797
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

tarieven tussen zorgkantoren en aanbieders zullen om die reden minder
relevant zijn.
Vraag 3
Om welke reden krijgen gemeenten die minder zorg leveren meer budget,
terwijl gemeenten die meer zorg leveren minder budget krijgen vanwege het
nieuwe verdeelmodel? Is het waar dat dit komt door de verschillen in de door
de zorgkantoren betaalde prijzen, of worden deze verschillen veroorzaakt
doordat het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) in bepaalde regio’s ruimhartiger zou indiceren (zoals AEF beweert)? Kunt u uw antwoorden toelichten?
Antwoord 3
Gemeenten die meer zorg leveren krijgen niet minder budget. Voor 2015
wordt een historisch verdeelmodel toegepast. Vanaf 2016 wordt het budget
verdeeld volgens een objectieve verdeling. Het budget wordt dan verdeeld
aan de hand van een voorspelling van de verwachte kosten voor de Wmo
2015 per gemeente, gebaseerd op de objectieve structuurkenmerken van een
gemeente. De middelen worden dus zo verdeeld dat gemeenten waarvan
verwacht wordt dat ze meer of zwaardere ondersteuning en zorg moeten
leveren, ook een hoger budget krijgen. Gemeenten worden op deze manier in
staat gesteld om een gelijk voorzieningenniveau te bieden.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoe u de motie uitgevoerd heeft, die de regering verzocht
om bij het objectieve verdeelmodel voor de verdeling van het budget Wmo
2015, rekening te houden met sociaaleconomische, demografische gezondheidsverschillen tussen gemeenten? Kunt u uw antwoord toelichten?1
Antwoord 4
Aan de motie van het Eerste Kamerlid Barth wordt uitvoering gegeven met
de ontwikkeling van het objectief verdeelmodel zoals beschreven onder 3. Het
objectieve verdeelmodel voorspelt de uitgaven voor de Wmo 2015 per
gemeente aan de hand van demografische kenmerken (aantal inwoners,
aantal ouderen en aantal eenpersoonshuishoudens), sociaaleconomische
kenmerken (aantal lage inkomens, aantal uitkeringsontvangers en het aantal
Wajongers), kenmerken over de gezondheidstoestand van de inwoners
(langdurig medicijngebruik). Daarnaast zijn in het model fysieke en (sociaal-)
geografisch kenmerken van gemeenten meegenomen (lokale centrumfunctie,
aantal kernen en stedelijkheid).
Vraag 5
Om welke reden heeft u, conform de uitvoering van genoemde motie met
betrekking tot gezondheidsfacturen, enkel gekeken naar medicijngebruik en
niet naar andere belangrijke factoren, zoals psychische problemen en
noodzakelijke hulpmiddelen, zoals een diabetespomp? Bent u bereid dit
alsnog te doen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Mensen met een langdurige ziekte zullen bijna altijd medicijnen gebruiken. Bij
de maatstaf «langdurig medicijngebruik» worden de aantallen cliënten die
medicijnen gebruiken bij bepaalde ziektebeelden (zoals diabetes, depressiviteit, epilepsie) bijgehouden. Voorwaarden die gelden bij de maatstaven die in
het Gemeentefonds gebruikt worden zijn onder andere dat ze niet beïnvloedbaar zijn voor beleid en dat ze objectief beschikbaar en betrouwbaar zijn.
Daarnaast is het de bedoeling maatstaven te gebruiken die niet te veel
fluctueren om de stabiliteit van gemeentelijke budgetten te garanderen. De
maatstaf «langdurig medicijngebruik» voldoet aan deze kenmerken. Bovendien wordt deze maatstaf ook gebruikt in de verdeling van de integratieuitkering Wmo/huishoudelijke hulp verzorging. Er is wel gekeken naar andere
gezondheidsfactoren, maar deze voldeden niet aan de gestelde criteria. Ik
verwijs hierbij ook naar de toelichting in het rapport «Objectief verdeelmodel
Wmo 2015» dat ik eerder aan uw Kamer gestuurd heb.

1

Kamerstuk 33 841

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u bereid het verdeelmodel Wmo 2015 aan te passen, en bijvoorbeeld
ook rekening te houden met andere sociaaleconomische factoren (zoals het
aantal bijstandsuitkeringen), zodat financiële risico’s waarmee gemeenten te
maken krijgen meer beheersbaar zijn, en er een eerlijker en socialer verdeelmodel Wmo 2015 ontstaat? Zo ja, hoe gaat u hieraan uitvoering geven? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 6
De VNG en de Raad voor de financiële verhoudingen hebben beiden
geconcludeerd dat het objectieve verdeelmodel voor alle gemeenten per 2016
door een ingroeipad ingevoerd kan worden. De Raad stelt dat de verdeling
adequaat is en dat de herverdeeleffecten voldoende objectief verklaarbaar en
verdedigbaar zijn. De VNG heeft aangegeven dat zij niet verwacht dat op dit
moment een model te ontwerpen is dat meer recht doet aan de kosten die
gemeenten kunnen verwachten. Ondertussen is ook bestuurlijk met de VNG
overeengekomen dat het objectieve verdeelmodel begeleiding voor alle
gemeenten vanaf 2016 met een ingroeipad wordt ingevoerd. Uiteraard zal
financiële monitoring plaatsvinden en zullen de verdeelmodellen die
ontwikkeld worden in het kader van de decentralisaties geëvalueerd worden.
De VNG en de Rfv doen op dit vlak aanbevelingen en deze zullen hierbij
worden meegenomen.
De maatstaf bijstandsontvangers is niet meegenomen in het verdeelmodel
omdat deze te veel fluctueert, waardoor de stabiliteit van gemeentelijke
jaarlijkse budgetten niet gegarandeerd kan worden. Er is daarom gekeken
naar een alternatief die net zo veel recht doet aan de kostenoriëntatie als de
maatstaf «bijstandsontvangers». De oplossing is gevonden in de maatstaf
«uitkeringsontvangers min bijstandsontvangers». Deze heeft dezelfde
verklaringskracht als de maatstaf «bijstandsontvangers».
Voor het budget dat samenhangt met beschermd wonen is met de VNG
afgesproken om ook in 2016 een historische verdeling over de centrumgemeenten te hanteren. In het voorjaar van 2015 wordt bezien hoe deze
verdeling kan worden verbeterd, mede aan de hand van de realisatiecijfers
2014. De VNG en de centrumgemeenten worden hier nauw bij betrokken. Op
voorstel van de 43 centrumgemeenten wordt een commissie gevraagd een
visie te geven op de doelgroep beschermd wonen en een daarbij passend
verdeelmodel te ontwikkelen voor 2017 en verder.
Vraag 7
Wat is uw oordeel over de invoering van een «bandbreedteregeling» voor
gemeenten, waarbij een maximum van € 5 per inwoner per jaar aan dalende
gemeentelijke inkomsten wordt vastgesteld, zodat gemeenten voldoende tijd
krijgen om de gewenste maatschappelijke opgaven te realiseren?2
Antwoord 7
Het is belangrijk dat gemeenten voldoende tijd krijgen om de gewenste
maatschappelijke opgaven te realiseren. Om tot een goede overgang te
komen wordt in alle zorgvuldigheid een ingroeimodel ontwikkeld waarbij de
herverdeeleffecten bij de Wmo 2015 en Jeugd in samenhang worden bezien.
Met de VNG is afgesproken dat een werkgroep overgangsregeling sociaal
domein wordt gestart waarin de VNG, een aantal gemeenten, BZK en VWS
vertegenwoordigd zijn. Voorts is van belang dat ook wordt gerealiseerd dat
voordeelgemeenten op basis van het onderzoek de middelen nodig hebben
om te voldoen aan hun verantwoordelijkheden. Dit aspect wordt ook
meegenomen in het traject.
Vraag 8
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voor het Algemeen overleg
Decentralisaties op 11 december 2014?
Antwoord 8
Ja.

2

http://fd.nl/Print/krant/Pagina/Opinie___dialoog/896388/verdeling-geld-voor-langdurige-zorgondeugdelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3