Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z19383
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Ministers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor Langdurige Zorg en Sport over het
tweede OVV-rapport over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis
(ingezonden 13 oktober 2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het tweede rapport van de Onderzoeksraad voor
Veiligheid (OVV) over de Nederlandse aanpak van de coronacrisis?1, 2
Vraag 2
Onderschrijft u de conclusies van dit rapport? Kunt u reflecteren op de
bevindingen?
Vraag 3
Kunt u verklaren waarom uw departement en het kabinet in de periode
tussen september 2020 en juli 2021, waarover dit rapport gaat, besloot tot
ingrijpende coronamaatregelen, terwijl weinig bekend was over de effecten
daarvan, waarmee de onderbouwing voor het invoeren van deze maatregelen
in retrospectief onderuit gehaald wordt?
Vraag 4
Kunt u uitleggen waarom het kabinet de keuzes voor het invoeren van deze
maatregelen destijds wel presenteerde als (wetenschappelijk) onderbouwd
effectief, terwijl dat niet het geval was? Is bewust gekozen voor het achterwege laten en/of verdraaien van deze informatie? Zo ja, wat waren hiervoor
de overwegingen en de verantwoording?
Vraag 5
Waarom heeft u de Kamer niet geïnformeerd over het feit dat de onderbouwing voor de coronamaatregelen minimaal was? Is deze informatie bewust
voor de Kamer achtergehouden?

1

Onderzoeksraad voor Veiligheid, 12 oktober 2022, «Aanpak coronacrisis – Deel 2: september
2020 – juli 2021» (https://www.onderzoeksraad.nl/nl/aanpak-coronacrisis-deel2).
2
NOS, 13 oktober 2022, «OVV in coronarapport: effecten ingrijpende maatregelen nog steeds
onduidelijk» (https://nos.nl/artikel/2448042-ovv-in-coronarapport-effecten-ingrijpendemaatregelen-nog-steeds-onduidelijk).

kv-tk-2022Z19383
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 6
Kunt u uitleggen waarom, ondanks het gegeven dat de Kamer herhaaldelijk
heeft gevraagd naar de effecten van de maatregelen, deze maatregelen
desondanks nooit adequaat zijn onderzocht? Hoe kijkt u nu terug op deze
keuze?
Vraag 7
Deelt u de mening dat de overheid door deze beeldvorming en deze manier
van communiceren aan het verspreiden van desinformatie, framen en
misleiden van de burger en de Kamer heeft gedaan? Zo nee, waarom niet?
Vraag 8
Wat vindt u van de conclusie dat de communicatie van de overheid over de
coronacrisis niet transparant was? Onderschrijft u die conclusie en kunt u
uitleggen waarom de communicatie op een dusdanige manier verlopen is? Is
bewust gekozen voor een dergelijke communicatiestrategie? Welke lessen
trekt u hieruit en hoe gaat u uw communicatiestrategie in de toekomst
verbeteren?
Vraag 9
Hoe reflecteert u op de rol van het Outbreak Management Team (OMT), naar
aanleiding van de conclusies uit het OVV-rapport? Gaat dit orgaan naar
aanleiding van de bevindingen in dit rapport in de toekomst anders vormgeven en/of inzetten? Zo ja, hoe?
Vraag 10
Waarom is nog steeds weinig bekend over het werkelijke, zowel positieve als
negatieve, effect van de maatregelen op het bestrijden van de pandemie en
op de samenleving? Waarom is er nog steeds nauwelijks geëvalueerd?
Vraag 11
Deelt u de meningn dat het gebrek aan monitoring en evaluatie van de
maatregelen, het adequaat uitvoeren van de komende parlementaire enquete
bemoeilijkt en dat dit onwenselijk is, omdat het na een crisis met een
dusdanig grote impact als de coronapandemie van groot belang is dat de
bestuurlijke macht en het uitgevoerde beleid gecontroleerd worden?
Vraag 12
Aangezien er door ontoereikende monitoring en evaluatie nog steeds weinig
bekend is over de effecten van de coronamaatregelen, is het naar uw mening
dan nog steeds opportuun om te overwegen dezelfde maatregelen wettelijk
te verankeren in de Wet publieke gezondheid (Wpg)? Waarom een juridisch
instrumentarium optuigen voor mogelijk en waarschijnlijk, in ieder geval
deels, ineffectieve en schadelijke maatregelen? Heroverweegt u de wijziging
van de Wpg naar aanleiding van de conclusies van dit rapport? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 13
Gaat u de toekomstige coronastrategie naar aanleiding van de conclusies van
dit rapport herzien? Gaat u terughoudender zijn in het opnieuw invoeren van
coronamaatregelen, of deze helemaal niet meer inzetten? Bent u voornemens
om, zoals het OVV adviseert, zo spoedig mogelijk te evalueren en voor de
uitkomst van die evaluatie in ieder geval geen coronamaatregelen meer in te
voeren? Zo ja, op welke termijn gaat u dat doen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 14
Kunt u verklaren waarom in de begroting van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor 2023 en de jaren daarna opnieuw miljarden zijn
begroot voor coronagerelateerde maatregelen, terwijl het effect van deze
maatregelen dus onduidelijk is? Hoe verantwoordt u deze uitgaven met de
kennis en conclusies uit het OVV-rapport? Waarom moet de burger betalen
voor beleid waarvoor geen onderbouwing kan worden gegeven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 15
Staat u nog altijd achter de beleidskeuzes die destijds zijn gemaakt, zoals het
invoeren van de avondklok en de mondkapjesplicht? Zo ja, waarom, als u nu
weet dat de effectiviteit hiervan onbekend is en de schade waarschijnlijk wel
aanzienlijk?
Vraag 16
Had u, met de kennis van nu, destijds andere keuzes gemaakt bij de aanpak
van de coronapandemie? Zo ja, hoe had u het coronabeleid anders vormgegeven?
Vraag 17
Deelt u de mening dat op basis van dit rapport en ander voortschrijdend
inzicht het coronatoegangsbewijs nooit meer in de zogenaamde «gereedschapskist» van in te zetten maatregelen terecht mag komen en dat er
daarnaast nooit meer mag worden overgegaan tot welke inperking van
grondrechten en vrijheden dan ook, zonder sluitende (wetenschappelijke)
onderbouwing?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3