Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

23 645

Openbaar vervoer

Nr. 766

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juli 2022
In 2014 zijn er twee concessies ingegaan voor het passagiersvervoer van
en naar de Friese Waddeneilanden. Het gaat om de Vervoerconcessie
Waddenveren West, verleend aan de B.V. Terschellinger Stoomboot
Maatschappij, een dochteronderneming van rederij Doeksen (hierna:
TSM), voor de verbindingen met Vlieland en Terschelling en de Vervoerconcessie Waddenveren Oost aan Wagenborg Passagiersdiensten B.V.
(hierna: WPD) voor de verbindingen met Ameland en Schiermonnikoog.
De beide concessies hebben een looptijd van 15 jaar.
Mid-term review
In de periode oktober 2021 tot en met juni 2022 heeft een tussentijdse
evaluatie plaatsgevonden (mid-term review, hierna: MTR) van de
uitvoering van beide vervoerconcessies in de periode 2014 tot en met
2020. Mijn ambtsvoorganger heeft u hierover op 2 december 2021
geïnformeerd1. De MTR is in opdracht van mijn ministerie uitgevoerd
door AT Osborne in samenwerking met KeyPoint Consultancy. De MTR
heeft onder andere geresulteerd in twee eindrapportages, één voor elke
vervoerconcessie. Zoals toegezegd op 2 december 2021 doe ik u hierbij de
beide eindrapportages toekomen2.
Belangrijkste bevindingen
De uitkomsten van de MTR geven inzicht in de werking van de concessies,
en de effectiviteit. De onderzoekers concluderen dat het doel van de
concessies halverwege de looptijd in voldoende mate is bereikt. De
concessies leveren op wat er vooraf van verwacht werd en werken zoals
beoogd.

1
2

kst-23645-766
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 23 645, nr. 760.
Zie bijlage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 645, nr. 766

1

Hierna ga ik dieper in op de conclusies. Voor een nadere toelichting
verwijs ik u naar de rapportages.
Voldoen aan concessies en tevredenheid reizigers en decentrale
overheden
De onderzoekers concluderen dat WPD en TSM in de periode 2014–2020
adequaat invulling hebben gegeven aan de vervoerconcessies. Volgens de
onderzoekers zijn de decentrale overheden en consumentenorganisaties
over het algemeen tevreden, maar op sommige punten kritisch. De
vaargeulproblematiek van de verbinding met Ameland heeft impact op de
betrouwbaarheid van de dienstverlening door WPD.
Effectiviteit sturing en handhaving
Over het algemeen is de werking van de vervoerconcessies goed. Het
instrumentarium voldoet, maar kan op onderdelen worden aangescherpt.
De sturing door het ministerie is volgens de onderzoekers effectief. Wel
zijn zij van mening dat de financiële controlefunctie te beperkt wordt
ingevuld. Zo is geen extern advies op financieel of scheepvaart-technisch
terrein ingewonnen bij het beoordelen van een aanvraag voor de
ingebruikname van nieuwe schepen. Ook vinden zij dat de transparantie
over bijvoorbeeld klachtenafhandeling door de rederijen vergroot kan
worden.
Continuïteit van de veerdiensten: huidige concessies
De onderzoekers concluderen op basis van (vertrouwelijke) financiële
analyses dat beide rederijen financieel gezond zijn. Zij beschikken over
een goede solvabiliteit, rentabiliteit en liquiditeit. In verband met de
vaargeulproblematiek van de verbinding met Ameland wijzen zij erop dat
WPD heeft aangegeven dat de vaargeul niet meer permanent aan de door
Rijkswaterstaat gestelde contracteisen voldoet en dat het mogelijk in 2023
bereiken van het baggerplafond een aanvullend risico vormt voor de
bevaarbaarheid van de vaargeul en daarmee voor de inzetbaarheid van de
huidige schepen.
Continuïteit van de veerdiensten: na afloop van de huidige concessies
Hoewel dit buiten de aanvankelijke scope van de MTR valt, zijn de
onderzoekers ook tot bevindingen gekomen ten aanzien van de continuïteit van de veerdiensten na afloop van de huidige concessieperiode. Zij
zien daar voor de vervoerconcessie Waddenveren Oost risico’s, omdat
onzeker is of de huidige schepen in een volgende concessie kunnen
worden ingezet en het tegelijkertijd onduidelijk is of er tegen die tijd
nieuwe schepen beschikbaar zijn.
Vervolgstappen
Ik neem de bevindingen en aanbevelingen van de MTR ter harte en neem
een aantal vervolgstappen. Zo wordt het komende half jaar met de
rederijen een gesprek gevoerd over optimalisatie van de uitvoering van de
vervoerconcessies in de tweede helft van de concessieperiode. Ook blijf ik
in goed overleg met de gebruikers over de staat van de vaargeul van de
verbinding met Ameland. Ik zal uw Kamer via de reguliere rapportages
informeren over de voortgang van de vervolgstappen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 23 645, nr. 766

2