2017D13344

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de Staatssecretaris van Economische Zaken over de informele Landbouwen Visserijraad op 21 tot 23 mei 2017.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ziengs
De adjunct-griffier van de commissie,
De Vos

nds-tk-2017D13344

1

Inhoudsopgave
I

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

2

Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinksfractie

2
4
4

II

Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris

5

III

Volledige agenda

5

5

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Tijdens de informele Landbouwraad zal gesproken worden over klimaatverandering, waterbeschikbaarheid en nieuwe uitdagingen voor de
landbouw. Kan de Staatssecretaris aangeven of en op welke manier hij
betrokken is bij de voorbereiding van dit agendapunt? Nederland heeft
immers veel expertise op dit onderwerp. Te lezen valt dat er wordt
gesproken over mogelijke beleidsinitiatieven op gebied van onderzoek en
innovatie om de weerbaarheid van de landbouw tegen klimaatverandering te vergroten. Welke inzet kiest de Staatssecretaris in dezen en op
welke manier wil hij de Nederlandse kennis en expertise delen? Op welke
manier heeft de Staatssecretaris de afgelopen maanden de boeren en
tuinders die dagelijks in de praktijk bezig zijn met dit onderwerp betrokken
bij het inventariseren van knelpunten en oplossingsrichtingen? Nederland
is koploper op het gebied van innovatie. Zeker op het gebied van
duurzaamheid en milieu zijn er goede resultaten maar we hebben
tegelijkertijd te maken met de beperkingen van de Brusselse regelgeving.
Zeer recent het pulskordossier maar ook op het thema mest worden
innovaties tegengehouden of gefrustreerd door regelgeving. Op welke
wijze gaat de Staatssecretaris dit onderwerp agenderen en is hij bereid
om tijdens deze informele Raad en de Raden die volgen te pleiten voor
meer ruimte voor innovatie? Op de geannoteerde agenda staat het
voornemen van mogelijke beleidsinitiatieven. Kan de Staatssecretaris
hiervoor een tijdpad schetsen en is de Staatssecretaris met de leden van
de VVD-fractie eens dat er bij beleidsvoornemens vooral ruimte moet zijn
voor innovaties en het wegnemen van de belemmeringen?
Op dit moment wordt de brede weersverzekering geëvalueerd. Wanneer
verwacht de Staatssecretaris dat deze evaluatie is afgerond, zodat het
rapport van de evaluatie en een kabinetsreactie naar de Kamer gestuurd
kunnen worden? De evaluatie duurt langer dan in eerste instantie
verwacht. Heeft dit gevolgen voor de brede weersverzekering 2017?
Afgelopen jaar heeft Zuidoost-Nederland te kampen gehad met water- en
hagelschade. Als het gaat om wateroverlast ligt er ook een belangrijke
taak bij de waterschappen. De primaire taak van de waterschappen is
waterbeheer. De Kamer heeft hier een aantal maal over gedebatteerd. Kan
de Staatssecretaris aangeven of waterschappen op dit moment alles in
het werk hebben gesteld om waterafvoer en waterberging zo optimaal
mogelijk te laten verlopen? Zo ja, kan de Staatssecretaris een voortgang
schetsen. Zo nee, waarom niet?

2

De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de antwoorden
op schriftelijke vagen over het stalsysteem «koeientuin». De Staatssecretaris geeft in zijn beantwoording aan dat de Europese Commissie geen
juridische grondslag ziet om uitzondering te maken op de biologische
regels. Mogelijk zou dit na 2019 kunnen wanneer de onderhandelingen
over herziening van de verordening voor biologische landbouw zijn
afgerond. Wat vindt de Staatssecretaris van het standpunt van de
Europese Commissie? Deze leden zien ook dit als voorbeeld waarbij de
innovatie en technische vernieuwing door regelgeving wordt geblokkeerd.
Uit de beantwoording van deze schriftelijke vragen blijkt niet dat de
Staatssecretaris andere wegen gaat bewandelen om dit aan de orde te
stellen in Brussel. Kan de Staatssecretaris aangeven waarom niet? Is de
Staatssecretaris bereid om zich ook langs andere wegen in te zetten voor
meer ruimte voor innovatie en technische ontwikkeling en op welke
manier? Zo nee, waarom niet? Dit geldt overigens niet alleen voor de
«koeientuin» maar ook voor de vele andere voorbeelden die er zijn (en
enkele die in deze inbreng genoemd zijn).
De leden van de VVD-fractie vinden het te vroeg om zich uit te spreken
over de inzet van de directe betalingen naar ondersteuning van
maatschappelijke diensten. Dit is onderdeel van een bredere discussie
over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, die van cruciaal belang is
voor de Nederlandse boeren en tuinders. Deze leden vragen dan ook een
pas op de plaats te maken en dit thema onderdeel te laten zijn van de
brede onderhandelingen over een nieuw GLB.
De leden van de VVD-fractie hebben kennis genomen van het feit dat de
Staatssecretaris tijdens de Landbouw- en Visserijraad van afgelopen
donderdag opvolging heeft gegeven aan de motie Bruins c.s. (Kamerstuk
21 501-32, nr. 1020). Nederland stemde tegen het voorstel inzake de
technische maatregelenverordening. Helaas mocht het niet baten. Kan de
Staatssecretaris toelichten hoe de discussie over de pulsvisserij is
verlopen? Wat waren precies de argumenten van Denemarken om tegen
te stemmen en Duitsland om zich te onthouden? Kan de Staatssecretaris
toelichten wat dit voor het verdere traject zal betekenen? Voorts, zijn er
nieuwe bezwaren of voorstellen op tafel gekomen tegen of ter uitbreiding
van de pulsvisserij en zo ja, welke? Wat is de verdere inzet van Nederland?
De leden van de VVD-fractie vragen zich af wat het besluit van de Raad in
de praktijk zal betekenen voor de 84 kotters die er momenteel in
Nederland varen? Naar zij hebben begrepen heeft de kottersvloot nog zo’n
twee jaar ontheffing, zo lang het onderzoek loopt. Kan de Staatssecretaris
bevestigen dat in ieder geval tot het wetenschappelijk onderzoek is
afgerond (prognose is 2020) de kotters kunnen blijven varen? Voorts, kan
de Staatssecretaris aangeven op welke effecten van pulsvisserij het
wetenschappelijk onderzoek zich allemaal richt? Deze leden hebben
namelijk geluiden gehoord dat de kans dat het onderzoek een positief
oordeel ten aanzien van de pulsvisserij zal geven aanzienlijk klein is,
omdat er een breed scala aan effecten word onderzocht, zoals de invloed
op de haaien en roggen populatie. Kan de Staatssecretaris zijn visie
hierop delen?
Kan de Staatssecretaris toelichten wat er tijdens de laatste Landbouwraad
is besproken over de nieuwe voornemens van de Europese Commissie
om meer ruimte te creëren voor regionale groepen, zodat zij in kleiner
verband tot maatafspraken kunnen komen? Tijdens het laatste algemeen
overleg gaf de Staatssecretaris aan dat dit voor de pulsvisserij ook een
belangrijke stap voorwaarts is. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe hij
dit precies voor zich ziet en welke acties hij gaat nemen om het belang
van de Nederlandse pulsvisserij in de regionale groep te verdedigen?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de informele landbouw- en visserijraad van 21 tot
23 mei 2017. Hierover hebben deze leden nog vragen.
De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat we moeten zorgen voor
een sterke Nederlandse landbouwsector. Het voortbestaan van familiebedrijven in de land- en tuinbouw en visserij raakt ons allemaal. Ten
behoeve van de voedselzekerheid in Nederland moeten we de landbouwsector willen behouden. De Staatssecretaris geeft aan: «Vanwege de
toenemende productierisico’s die worden veroorzaakt door klimaatverandering zal het voor een landbouwer inderdaad steeds belangrijker worden
om risicobeheerstrategieën op te nemen in zijn of haar bedrijfsvoering. Dit
vind ik primair de verantwoordelijkheid van de landbouwer». Is het niet
juist in het kader van voedselzekerheid en als Nederland niet afhankelijk
willen zijn van geopolitieke verhoudingen mede de verantwoordelijkheid
van de overheid om samen met het bedrijfsleven risicobeheerstrategieën
te ontwikkelen? Hoe maken we risicobeheersingsinstrumenten aantrekkelijker voor boeren en tuinders? Is het mogelijk het eigen risico omlaag te
brengen of de belastingafdracht over deze risicobeheersingsinstrumenten
naar beneden te brengen, zo vragen deze leden. De Staatssecretaris stelt:
«Om op langere termijn in staat te zijn de wereldbevolking op duurzame
wijze te voeden is daarnaast een omslag naar klimaatslimme landbouw
nodig». Wat verstaat de Staatssecretaris in de Nederlandse situatie onder
klimaatslimme landbouw?
De leden van de CDA-fractie vernemen dat het systeem voor de gecombineerde opgave bij RVO er de laatste tijd veelvuldig uitligt. Wat is hier de
oorzaak van, zo vragen deze leden. Welke gevolgen kan dit hebben voor
diegenen die op tijd aangifte willen doen en welke oplossingen zijn
daarvoor?
In het kader van de uitvoering van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en dan in het bijzonder het plattelandsontwikkelingsprogramma
(POP) dat in de ogen van de Staatssecretaris aan belang zou moeten
toenemen bij de komende hervorming van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid, enkele vragen van de CDA-fractie over de uitvoering van
het derde plattelandsontwikkelingsprogramma (POP3). Kan de Staatssecretaris aangeven hoeveel POP3-middelen er in de jaren 2014, 2015 en
2016 beschikbaar zijn gesteld en hoeveel er tot op heden is besteed? Kan
de Staatssecretaris aangeven voor welke maatregelen de middelen
precies zijn ingezet? Welke provinciale openstellingen zijn er geweest, en
hoeveel geld is daarin geprogrammeerd? Welke geplande openstellingen
zijn er dit jaar en komend jaar en welke middelen zijn daarmee gemoeid?
Hoe beoordeelt de Staatssecretaris de uitvoering van het POP3 in zijn
algemeen, en wat zou in het licht van uw visie op de hervorming van het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid beter kunnen? Hoe gaat u voorkomen dat geld terugbetaald moet worden aan Brussel omdat het niet
tijdig is besteed?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie herinneren zich dat er in 2015 een informele
landbouwraad gehouden werd in Luxemburg over het onderwerp
«Towards Climate Smart Agriculture». Toen schreef uw ambtsvoorganger
dat zij het initiatief genomen had om samen met de Wereldbank en de
FAO (de «coalition of the working») de Alliance for Climate Smart
Agriculture op te richten, met op dat moment bijna 100 leden. Hoe staat
het op dit moment met dat initiatief? Welke resultaten zijn te verwachten?

4

Deze leden vragen zich af in hoeverre, voor het onderdeel van de
informele raad dat voortbouwt op de opgave van de landbouwsector in
het beperken van de uitstoot van broeikasgassen, voortgebouwd wordt op
de conclusies van de hiervoor al aangehaalde informele raad uit 2015 en
het door het toenmalige Luxemburgs voorzitterschap neergelegde
document waarin de relaties tussen landbouw en klimaat beschreven
staan.
De leden van de D66-fractie zouden graag vernemen welke vragen en
beleidsinitiatieven precies op tafel liggen om de weerbaarheid van de
landbouw tegen klimaatverandering te vergroten met onderzoek en
innovatie. Welke krachtverhoudingen tussen de verschillende lidstaten
verwacht de Staatssecretaris daar? Verwacht de Staatssecretaris dat de
gevoelde noodzaak productierisico’s ten gevolge van klimaatverandering
tegen te gaan ook gaat leiden tot een verschuiving van middelen van de
eerste naar de tweede pijler van het GLB, en zodoende van algemene
inkomenssteun naar gerichte subsidies?
Deze leden lezen dat volgens het Maltees voorzitterschap en de Staatssecretaris «de diversiteit in situaties en belangen een balans in subsidiariteit
vergt». Zij vragen om welke situaties en belangen het daarbij gaat, en aan
de hand van welke concrete criteria volgens de Staatssecretaris de
subsidiariteit getoetst zou moeten worden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de
geannoteerde agenda voor de informele Landbouwraad van 21 tot 23 mei
2017. Zij hebben naar aanleiding hiervan een aantal vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie onderschrijven dat moet worden
nagedacht over de weerbaarheid van de landbouw tegen klimaatverandering. Er zal tevens worden gesproken over (financiële) ondersteuning
van de landbouw om de landbouw weerbaar te maken tegen klimaatverandering. Wat is de mening van de Staatssecretaris hierover en welke
inzet kiest hij daarbij? Welke verantwoordelijkheid hebben boeren en
tuinders zelf en welke verantwoordelijkheid is naar mening van de
Staatssecretaris voor de overheid? Deze leden maken zich tevens zorgen
over ontwikkelingslanden waar klimaatimpact op de landbouw desastreus
kan zijn voor de voedselvoorziening in deze landen. Is de Staatssecretaris
het met deze leden eens dat de Europese Unie ontwikkelingslanden moet
ondersteunen in het weerbaar maken van de voedselvoorziening? Zo ja, is
de Staatssecretaris bereid dit te bepleiten tijdens de informele raad?
De leden van de GroenLinks-fractie ondersteunen tevens het pleidooi van
de Staatssecretaris dat ook de landbouw bijdraagt aan klimaatverandering. Deze leden zijn van mening dat een verlaging van de CO2 uitstoot
van de landbouw onderdeel zou zijn van de informele raad. Is de
Staatssecretaris dat met deze leden eens? Zo ja, hoe gaat de Staatssecretaris zorgen dat dit ook op de agenda komt te staan? En wat is de
Nederlandse inzet op dit punt?
II Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris
III Volledige agenda
Geannoteerde agenda informele Landbouwraad van 21 tot 23 mei
2017. Kamerstuk 21 501-32, nr. 1021. Brief regering d.d. 12-05-2017,
Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam.

5