Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 332

Goedkeuring van het op 1 juni 1993 te Wenen
tot stand gekomen Verdrag tussen de Zwitserse
Bondsstaat en de Republiek Oostenrijk met
betrekking tot de oprichting en werking van het
Internationaal Centrum voor de ontwikkeling
van migratiebeleid (ICMPD), zoals gewijzigd bij
het Verdrag van 27 maart 1996, het Verdrag van
26 april 1996 en van het Verdrag van 25 juni
2003, en zoals aangevuld door het Verdrag van
26 mei 2014 (Trb. 2019, 92)

Nr. 10

NADER VERSLAG
Vastgesteld 18 september 2020
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft naar aanleiding van de op
27 augustus 2020 ontvangen nota naar aanleiding van het verslag (35 332,
nr. 9) besloten tot het uitbrengen van een nader verslag over het
wetsvoorstel. Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en
opmerkingen in dit verslag afdoende zal beantwoorden, acht de
commissie hiermee de openbare behandeling van het voorstel van wet
voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Pia Dijkstra
De griffier van de commissie,
Van Toor

kst-35332-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 332, nr. 10

1

Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel van
wet tot goedkeuring van het op 1 juni 1993 te Wenen tot stand gekomen
Verdrag tussen de Zwitserse Bondsstaat en de Republiek Oostenrijk met
betrekking tot de oprichting en werking van het Internationaal Centrum
voor de ontwikkeling van migratiebeleid (ICMPD) en bedanken de Minister
voor de beantwoording van de eerder ingestuurde vragen. Toch hebben
de leden van de VVD-fractie nog enkele verdere vragen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat een van de voordelen van lidmaatschap het kunnen meespreken in migratiedialogen is. Ook lezen zij dat ook
niet-leden kunnen deelnemen aan de migratiedialogen, zoals in het
Khartoem-proces. De leden zien graag nader toegelicht aan welke
dialogen een niet-lidstaat nu wel en aan welke dialogen een niet-lidstaat
nu niet kan deelnemen en wat de meerwaarde is van de dialogen waar
zonder lidmaatschap niet aan kan worden deelgenomen. Verder lezen de
genoemde leden dat de regering deelname aan het ICMPD als toegevoegde waarde ziet naast de EU-migratiedialogen. Deze leden vragen zich
af of de toegevoegde waarde van de inzet van het ICMPD niet beter in
EU-verband kan worden vormgegeven. De leden vragen zich af wat de
toegevoegde waarde is van migratiedialogen waar geen besliscapaciteit
bij aanwezig is om afspraken te maken met derde landen en of extra
dialogen via het ICMPD niet eerder vertragend werken op de
EU-migratiedialogen. Kan de regering uiteenzetten welke invloed
Nederland kan uitoefenen als lid van het ICMPD en hoe draagt dat bij aan
het werk dat nu al gedaan wordt? Kan de regering verder toelichten op
welke manier het ICMPD bijdraagt aan de capaciteitsopbouw in derde
landen en welke middelen zij daarvoor ter beschikking heeft?
De leden van de VVD-fractie zijn positief over de constatering dat
voorstellen van het ICMPD op geen enkele manier juridisch bindend zijn.
Wel vragen deze leden zich af in hoeverre de voorstellen van het ICMPD
als secundaire rechtsbronnen kunnen worden gebruikt en of het daarbij
nog uitmaakt of Nederland een verdragsluitende partij is. In hoeverre
verbindt Nederland zich als verdrag tekenende partij aan de maatregelen
en adviezen die door het ICMPD worden aangeleverd?
Voorts vragen de leden van de VVD-fractie hoe vaak het voorkomt dat
beslissingen met (gekwalificeerde) meerderheid worden genomen en
waarop deze beslissingen betrekking hadden? Hadden deze beslissingen,
die met (gekwalificeerder) meerderheid zijn aangenomen, invloed op de
lidstaten die hier tegenstemden?
De leden van de VVD-fractie lezen dat het ICMPD ook giften en donaties
van derde partijen kan accepteren. Welke derde partijen geven deze giften
of donaties en ter behoeve van wat zijn deze?
Tot slot, de leden van de VVD-fractie hebben eerder vragen gesteld over
de mogelijkheid van het ICMPD om zelf internationale overeenkomsten te
sluiten. Deze leden vragen zich ook na beantwoording af wat het ICMPD in
de praktijk kan overeenkomen met andere staten of organisaties en op
welke manier het ICMPD daardoor gebonden kan worden. Gaat dit puur
om het toetreden van andere staten tot het verdrag? Zijn er tot op heden
andere voorbeelden te geven van overeenkomsten die het ICMPD heeft
gesloten met staten en organisaties?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 332, nr. 10

2

Inbreng van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie vragen nogmaals of de regering het met deze
leden eens is, dat het laatste dat Nederland op het gebied van migratie
kan gebruiken, een nieuw bemoei-orgaan is, dat net als al die andere
waardeloze instellingen eerder zal zorgen voor een verergering van de
asiel- en migratiecrisis, dan voor een vermindering ervan? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de PVV-fractie hebben tevens kennisgenomen van het
rapport van het ICMPD «Breaking Gridlocks and Moving Forward», waarin
het ICMPD de EU en de lidstaten aanbeveelt de publieke perceptie over
immigratie te beïnvloeden en legale migratie te bevorderen. Is de
Minister, gelet op deze zorgwekkende aanbevelingen, bereid om lidmaatschap van het ICMPD te heroverwegen?
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de Nota naar
aanleiding van het verslag van het wetsvoorstel Goedkeuring van het op
1 juni 1993 te Wenen tot stand gekomen Verdrag tussen de Zwitserse
Bondsstaat en de Republiek Oostenrijk met betrekking tot de oprichting en
werking van het Internationaal Centrum voor de ontwikkeling van
migratiebeleid (ICMPD), zoals gewijzigd bij het Verdrag van 27 maart 1996,
het Verdrag van 26 april 1996 en van het Verdrag van 25 juni 2003, en
zoals aangevuld door het Verdrag van 26 mei 2014 (Trb. 2019, 92). Zij
hebben nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering sterker te beargumenteren waarom het lidmaatschap van Nederland bij het ICMPD noodzakelijk
zou zijn. De leden van de CDA-fractie constateren dat de regering in de
nota naar aanleiding van het verslag een aantal voordelen ziet van
eventueel toekomstig lidmaatschap, maar de leden van de CDA-fractie zijn
daardoor niet overtuigd. Zij constateren namelijk ook dat de verdragsluitende staten (de leden) van het ICMPD geen vetorecht hebben bij de
strategische keuzes en dat besluitvorming (indien unanimiteit niet
mogelijk is) plaatsvindt bij (gekwalificeerde) meerderheid. De leden van
de CDA-fractie vragen zich daarom af – zeker gezien de geografische
positie van de meeste verdragsluitende staten bij het ICMPD – hoeveel
invloed Nederland nu daadwerkelijk kan uitoefenen op het werkprogramma en de beleidsmatige ontwikkelingen van het ICMPD. Daar komt
nog bij dat de leden van de CDA-fractie de indruk hebben dat de meeste
vruchten van het lidmaatschap bij het ICMDP ook zonder dat lidmaatschap
beschikbaar zijn. Het (wetenschappelijk) onderzoek is immers openbaar
beschikbaar en de dialogen die het ICMPD voert zijn thans ook al gaande
en daar kunnen ook niet-leden bij aansluiten.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering daarom uiteen te zetten
op welke wijze zij voornemens is invloed uit te oefenen op de strategische
keuzes die bij het ICMPD genomen worden over het werkprogramma en
de beleidsmatige ontwikkeling van het ICMPD, als de leden van het ICMPD
geen vetorecht hebben? Waarom verwacht de regering dusdanig veel
invloed te kunnen uitoefenen op de andere 18 lidstaten, terwijl deze
geografisch niet per se in de buurt van Nederland liggen en daarom
misschien andere belangen hebben op het gebied van migratie? Waarom
verwacht de regering dat de beleidskeuzes die bij het ICMPD gemaakt
worden, veel zullen bewerkstelligen op het gebied van migratie, terwijl de
regering in de nota naar aanleiding van het verslag zelf stelt dat het
ICMPD niet meer dan een wetenschappelijke adviesrol heeft in de
totstandkoming van het gemeenschappelijk Europees migratiebeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 332, nr. 10

3

Daar zal door een eventueel lidmaatschap van Nederland toch geen
verandering in komen?
Waarom is het lidmaatschap van Nederland bij het ICMPD noodzakelijk
als, zoals de regering zelf stelt in de nota naar aanleiding van het verslag,
ook staten die geen lid zijn van het ICMPD kunnen meedoen aan migratiedialogen zoals het Khartoem-proces?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 332, nr. 10

4