Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

133
Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over onnodige pijn bij bevalling (ingezonden 6 september 2010).
Antwoord van minister Klink (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
5 oktober 2010).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het feit dat zwangere vrouwen in veel Nederlandse
ziekenhuizen geen pijnbestrijding krijgen?1
Antwoord 1
In alle ziekenhuizen van Nederland kan men enigerlei vorm van pijnbestrijding gedurende de partus krijgen, volgens de Richtlijn medicamenteuze
pijnbehandeling tijdens de bevalling2, echter in een gering aantal ziekenhuizen is de 24-uurs beschikbaarheid van één soort pijnbestrijding, de epidurale
analgesie, nog niet gewaarborgd, met name in de nachtelijke uren.
Maar ook in die klinieken beschikt men dan op die momenten over andere
opties voor pijnbestrijding.
Vraag 2
Is het waar dat er sinds twee jaar een richtlijn bestaat waarin pijnbestrijding
bij bevalling 24 uur per dag wordt gegarandeerd?
Antwoord 2
Nee, deze hierboven reeds genoemde Richtlijn doet aanbevelingen voor het
verlenen van medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de baring, maar
garandeert deze niet.
Vraag 3
Is het waar dat 15 ziekenhuizen zich niet aan de richtlijn houden en vrouwen
in deze ziekenhuizen alleen tussen 9.00 en 17.00 uur pijnbestrijding kunnen
krijgen?
Welke ziekenhuizen houden zich niet aan deze richtlijn en waarom doen zij
dat niet?

1
2

ah-tk-20102011-133
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Algemeen Dagblad, 2 september 2010.
Richtlijn pijnbehandeling tijdens de bevalling 2008 (www.cbo.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nee, dit is niet waar: alle ziekenhuizen bieden te allen tijde enige vorm van
pijnbestrijding zoals genoemd in de richtlijn aan.
Waar U echter op doelt is dat niet alle ziekenhuizen 24 uur per etmaal
genoemde epidurale analgesie kunnen bieden.
De laatste jaren is er een toename in het gebruik van pijnbestrijding
gedurende de partus, zowel medicamenteus als epiduraal, in steeds meer
ziekenhuizen.
In 2010 is er nog maar één kliniek waar helemaal geen epidurale analgesie
(EA) tijdens de partus geboden wordt. In 7 klinieken is er alleen beschikbaarheid van EA overdag en/of tot 23 uur. In 49 perifere ziekenhuizen en de 8
academische is EA 7x24 uur beschikbaar. In een aantal andere klinieken, 29,
zijn nachtelijke epiduralen met enige beperking mogelijk.3
Deels komt dit doordat men kiest voor alternatieve vormen van pijnbestrijding maar vaak liggen er logistieke verschillen tussen de ziekenhuizen
onderling aan ten grondslag.
Met name in de kleinere ziekenhuizen is het aantal anesthesiologen niet groot
genoeg om nachtelijke inzet te institutionaliseren; zij hebben een oproepdienst voor spoedgevallen, naast hun reguliere werk overdag.
Daarnaast kan men al bezig zijn met een spoedoperatie.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de richtlijn niet voor niets voorziet in pijnbestrijding bij
bevalling en dat de ziekenhuizen zich hieraan moeten houden?
Antwoord 4
Ik ben van mening dat vrouwen op basis van goede informatie moeten
kunnen kiezen of zij thuis of in het ziekenhuis bevallen en indien zij kiezen
voor een ziekenhuis, ook in welk ziekenhuis zij zich dan laten begeleiden.
Informatie over de pijnstilling die een ziekenhuis conform de richtlijn kan
bieden, is daarvoor nodig. Op dit moment kunt u deze informatie vinden op
de website van Kind en Ziekenhuis.4
Vraag 5
Welke maatregelen gaat u nemen om er voor te zorgen dat vrouwen in alle
ziekenhuizen conform de richtlijn worden behandeld en dientengevolge
24 uur per dag de mogelijkheid van pijnbestrijding bij de bevalling kunnen
krijgen?
Antwoord 5
Het is aan de ziekenhuizen om transparant te zijn over de zorg die zij kunnen
bieden en het is eveneens aan de ziekenhuizen om die zorg zo veel mogelijk
overeenkomstig de richtlijnen te doen plaatsvinden. Zie mijn antwoord op de
vragen 3 en 4.
In de uitvraag van de ZiZO indicatorenset ziekenhuizen5 is het hebben van
een transmuraal schriftelijk multidisciplinair protocol «medicamenteuze
pijnbehandeling tijdens de baring» een prestatie-indicator die in 2010 is
uitgevraagd over 2009. Het grootste deel van de 86 ziekenhuislocaties die
gegevens hebben aangeleverd (72%) maakt gebruik van een transmuraal
multidisciplinair protocol Medicamenteuze pijnbehandeling tijdens de
bevalling. Betreft de indicator epidurale pijnstilling is in het overgrote deel
van deze 84 ziekenhuislocaties (98%) de mogelijkheid geboden wordt om
zonder beperkingen 24 uur per etmaal, 7 dagen in de week epidurale of CSE
pijnstilling te krijgen.

3

4
5

Wassen MMLH, Buijs C en Nijhuis JG. Beschikbaarheid epidurale analgesie tijdens de
bevalling in Nederland anno 2010, geaccepteerd in NTOG
www.kindenziekenhuis.nl
Zichtbare Zorg, indicatorset Pijn bij de bevalling uitvraag 2011 (www.zichtbarezorg.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2