2023D12696

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 28 maart 2023 enkele vragen
en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën over
de brief inzake Aanpassing percentage belastingrente Vpb en bronbelasting (Kamerstuk 32 140, nr. 148)
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Kruithof

nds-tk-2023D12696

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris en hebben nog enkele vragen.
De leden van de VVD-fractie spreken hun steun uit voor de plannen om
voorlopig de belastingrente op 8 procent te houden (en dus niet te
verhogen naar 10,5 procent). Wat zijn de overwegingen geweest van het
kabinet om te komen tot dit besluit? Klopt het dat de belastingrente bij
een negatieve rente dan niet lager moet zijn dan 8 procent? Hoe verhoudt
het door Nederland gehanteerde percentage zich tot door andere
EU-lidstaten gehanteerde percentages (of een soortgelijk instrument)?
Ook in het kader van het Nederlandse vestigingsklimaat?
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Staatssecretaris de uitspraak
van de Raad van State bij de behandeling van de Fiscale verzamelwet
2023 beoordeelt dat de belastingrente als zeer hoog en onredelijk wordt
ervaren. Deze leden vragen wat de ratio is achter de automatische
vermeerdering van 8-procentpunt. Kan de Staatssecretaris dat uiteenzetten met een korte historische aanvulling?
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie of het percentage hetzelfde is
voor de twee verzuimsituaties. Zo nee, kan de Staatssecretaris dit
toelichten? Waarom geldt een onderscheid tussen een percentage voor
vennootschapsbelasting (Vpb) en bronbelasting, en een percentage voor
de overige belastingmiddelen waarvoor belastingrente van toepassing
kan zijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief over het aanpassen van de belastingrente voor de Vpb en de
bronbelasting. Deze leden hebben nog wel wat vragen over de keuze om
de belastingrente niet te verhogen en over de onderliggende systematiek.
De leden van de D66-fractie vragen waarom voor het percentage
belastingrente voor de Vpb en bronbelasting wordt aangesloten bij de
wettelijke rente op handelstransacties. Zo lijkt bijvoorbeeld de vermeerdering met acht procentpunten bovenop de basisherfinancieringsrente
van de Europese Centrale Bank (ECB) best fors, wat is de rationale
hierachter? Deze rente is het dubbele van een aantal andere rentes, zoals
de invorderingsrente en de belastingrente. Deze leden zijn benieuwd naar
de gedachte achter deze verschillen.
De leden van de D66-fractie zijn wat verbaasd dat er zo ogenschijnlijk
makkelijk van de systematiek afgestapt wordt. Een rente van 8 procent
werd kennelijk als acceptabel gezien toen de basisherfinancieringsrente
van de ECB 0 procent (of negatief) was. Nu de rente oploopt is het
oplopen van de belastingrente een logisch gevolg van de systematiek, het
opslagtarief van 8 procent blijft immers ongewijzigd. Deze leden zouden
dus graag horen waarom er nu gekozen wordt voor het afwijken van de
systematiek.
Ook zijn de leden van de D66-fractie benieuwd hoe de systematiek werkt
voor burgers over de belastingrente die zij moeten betalen. Kent deze
belasting eenzelfde soort koppelingsmechanisme, en zo ja, moet deze ook
(eigenlijk) verhoogd worden? Wat is de Staatssecretaris hiermee van
plan?

2

Daarnaast vragen de leden van de D66-fractie hoe verstandig het is om
van de systematiek af te wijken, aangezien dit structureel mogelijk
behoorlijk wat geld kost, terwijl het tegelijkertijd duidelijk is dat onze
overheidsfinanciën voor een significante opgave staan. Hoe kijkt de
Staatssecretaris hier tegenaan? Ook zijn deze leden benieuwd hoe de
Staatssecretaris dit ziet in het licht van de begrotingsregels. In de
onderliggende notities zien deze leden namelijk dat gesproken wordt van
het niet incasseren van een meevaller. Dat klopt inderdaad, maar het
besluit om deze niet te incasseren zien de leden niet als een tegenvaller.
Zij zijn dan ook benieuwd naar hoe dit besluit precies gedekt wordt. Het
lijkt deze leden logisch om die dekking te zoeken in hetzelfde domein.
Deelt de Staatssecretaris deze mening?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie vragen de Staatssecretaris om aan te geven
waarom er onderscheid gemaakt wordt in rentepercentages voor de Vpb
en bronbelasting, en de overige belastingmiddelen. Kan de Staatssecretaris aan deze leden toelichten wat de achterliggende gedachte is om de
belastingrente zo veel af te laten wijken van de markrente?
De leden van de PVV-fractie verzoeken de Staatssecretaris om aan te
geven wat de budgettaire impact is van elke 1 procent renteverlaging.
Deze leden vragen de Staatssecretaris een overzicht te verstrekken waarbij
het budgettaire belang (2023 t/m 2027) per belastingmiddel wordt
weergegeven en hierbij tevens per belastingmiddel onderscheid te maken
tussen de ontvangsten en de uitgaven.
Kan de Staatssecretaris aan deze leden aangeven of bij het op orde
brengen van de ICT-systemen van de Belastingdienst tevens de
mogelijkheid wordt gecreëerd om verschillende percentages (voor het
vergoeden dan wel voor het rekenen van belastingrente) te hanteren?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
aanpassing van het percentage belastingrente Vpb en bronbelasting. Deze
leden vinden het goed dat de belastingrente niet extra wordt verhoogd na
de renteverhoging door de ECB, aangezien zij al vaker hebben aangegeven dat zij de 8 procent belastingrente aan de hoge kant vinden. Zij zijn
benieuwd naar het nieuwe belastingrentebeleid dat de Staatssecretaris wil
gaan voeren en vragen de Staatssecretaris hoe hij kijkt naar de 8 procent
belastingrente, ook in het licht van de lage marktrentes van de afgelopen
jaren. Voor een belastingplichtige die door omstandigheden zijn belastingaanslag pas later kan voldoen, kan het bedrag aan belastingrente tot grote
hoogte oplopen.
Ook vragen de leden van de CDA-fractie hoe de Staatssecretaris aankijkt
tegen het effect dat een ondernemer bij een te laag opgelegde voorlopige
aanslag, bij het opleggen van de definitieve aanslag dan direct ook
8 procent belastingrente moet betalen over het te lage bedrag. Ook
vragen deze leden of de Staatssecretaris het terecht vindt dat ondernemers om dit te voorkomen zelf een voorlopige aanslag moeten
indienen en betalen, wat voor hen betekent dat zij de betaling van de
vennootschapsbelasting naar voren moeten halen. Deze leden vinden dit
een ongewenst effect voor met name ondernemers uit het midden- en
kleinbedrijf (mkb), die niet altijd veel overtollige middelen hebben om
zomaar voortijdig vennootschapsbelasting te betalen. Vindt de Staatssecretaris dit een gewenst effect van de hoge rente en kan de Staatssecretaris aangeven of dit mogelijk ook op een andere manier kan worden
geregeld?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
belastingrente Vpb en bronbelasting en hebben hierover een aantal
vragen.
Allereerst vragen de leden van de SP-fractie of de Staatssecretaris een
overzicht kan geven van de jaarlijkse kosten en opbrengsten van de
belastingrente Vpb en bronbelasting.
De leden van de SP-fractie vernemen uit de brief dat het verhogen van de
belastingrente een meeropbrengst van structureel 100 miljoen euro zou
genereren. Hier wordt ogenschijnlijk erg gemakkelijk van afgezien, en
daarnaast kost het wel vergoeden van 10,5 procent belastingrente geld.
Deze leden vragen de Staatssecretaris daarom grondig te motiveren
waarom het nodig is de in rekening te brengen belastingrente ongemoeid
te laten. Zij missen een onderbouwing voor dit besluit. Hoewel het
volgens deze leden niet is uitgesloten dat deze stap een goede is, wijzen
zij er wel op dat het om een behoorlijk bedrag gaat dat mogelijk verstandiger kan worden ingezet, gezien onder andere de toenemende armoede.
Ook willen deze leden graag weten ten koste waarvan het vergoeden van
10,5 procent belastingrente gaat.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris over het afwijken van de reguliere systematiek om de
belastingrente vast te stellen. Deze leden begrijpen de wens om een
inningsbeleid te hanteren wat redelijk is en rekening houdt met de
draagkracht van partijen die nog belasting moeten afdragen. Waar zijn
geen begrip voor hebben is een haastig besluit met significante budgettaire omvang kort voor de Voorjaarsnota. Is de Staatssecretaris het met
deze leden eens dat het vasthouden aan een moment om keuzes te maken
voor uitgaven (en lasten) van waarde is omdat zo alle verschillende
belangen en wensen tegenover elkaar af te kunnen wegen? Zo ja, waarom
het besluit om de belastingrente aan te passen zo kort voor het moment
van bespreking van de Voorjaarsnota genomen?
De leden van de PvdA-fractie missen ook een onderbouwing voor het
besluit om 130 miljoen euro aan belastingopbrengsten mis te lopen. Kan
de Staatssecretaris onderbouwen waarom dit besluit nu nodig is? Voorziet
de Staatssecretaris problemen met een hogere belastingrente? Zo ja, om
hoeveel belastingplichten gaat het? Klopt het dat dit besluit alleen gaat
over belastingrente op de Vpb en bronbelasting? Waarom is specifiek
voor deze invulling gekozen? Hoe zit voor reguliere belastingplichtigen en
de gehanteerde belastingrente? Kan de Staatssecretaris uiteenzetten
welke bedrijven buitensporig profijt zullen hebben van dit besluit? Zo nee,
waarom niet? Deze leden hebben ook zorgen om het feit dat gezien de
recente crises veel bedrijven nog een uitstaande schuld hebben bij de
belastingdienst.
De leden van de PvdA-fractie vinden het op ongewenst dat het besluit in
feite al in werking is getreden op 1 maart zonder dat de Kamer zich heeft
kunnen uitspreken over deze aanpassing. Waarom heeft de Staatssecretaris voor deze route gekozen en niet minimaal een kwartaal gewacht?
Deze leden hebben ook zorgen dat er een geitenpaadje wordt gezocht om
een hogere belastingrente te hanteren bij vergoedingen dan bij inningen.
Heeft dit nog consequenties voor de ICT? Verder zien zij graag dat het
besluit rondom de belastingrente losgekoppeld wordt van de solidariteitsheffing. Is de Staatssecretaris hiertoe bereid?

4

De leden van de PvdA-fractie constateren op dit moment een gebrek aan
onderbouwing voor dit besluit. Deze leden sporen de Staatssecretaris dan
ook aan om af te zien van het nu doorzetten van dit besluit en in plaats
daarvan het te betrekken bij de besluiten rondom de Voorjaarsnota en de
augustusbesluitvorming. Zij verwachten ook een nadere onderbouwing
om 130 miljoen euro aan belastingopbrengsten niet volgens reguliere
systematiek op te halen en dit terecht te laten komen bij Vpb-plichtigen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben de brief van de Staatssecretaris met interesse en enige verbazing gelezen en hebben nog enkele
vragen.
Deze leden begrijpen niet wat de reden is dat de Staatssecretaris het
percentage van de belastingrente voor de vennootschapsbelasting en de
bronbelasting wil verlagen naar 8 procent. In de meegestuurde beslisnota’s zijn immers verschillende redenen aangegeven. Kan de Staatssecretaris aangegeven wat de belangrijkste reden voor dit besluit was?
Klopt het dat het uitvoeringstechnisch niet mogelijk was de rente vóór
1 april te verhogen zoals gepland en dat er daarom al sprake is van
gemiste inkomsten? Wat is het budgettaire effect daarvan? Klopt het dat
het per 1 april dus uitvoeringstechnisch wél mogelijk was de rente te
verhogen conform het geldende beleid? Waarom heeft de Staatssecretaris
daar niet voor gekozen?
Kan de Staatssecretaris daarnaast toelichten wat het arrest van de Hoge
Raad in de belastingrentezaak te maken heeft met de beslissing om de
belastingrente te verlagen? Klopt het dat dit arrest in principe geen directe
gevolgen heeft voor het beleid omtrent de hoogte van de belastingrente?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de Staatssecretaris daarnaast
toe te lichten wat de totale budgettaire gevolgen van de huidige situatie
zijn. Voor hoeveel maanden ligt het percentage voor het vergoeden van
belastingrente hoger dan het rekenen van belastingrente, en voor hoeveel
maanden blijft het percentage voor beiden op 8 procent waar dat volgens
de geldende systematiek 10,5 procent zou moeten zijn? Waar komen de
middelen voor het opvangen van deze gevolgen vandaan?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn tot slot benieuwd waar de
8 procent bovenop de basisherfinancieringsrente oorspronkelijk op
gebaseerd is. Kan de Staatssecretaris toelichten hoe dit percentage tot
stand is gekomen en in hoeverre het door de jaren heen gewijzigd is?
Deze leden kijken uit naar verdere reflectie van de Staatssecretaris op dit
thema bij de voorjaarsbesluitvorming.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn tot slot benieuwd waar de
8 procent bovenop de basisherfinancieringsrente oorspronkelijk op
gebaseerd is. Kan de Staatssecretaris toelichten hoe dit percentage tot
stand is gekomen en in hoeverre het door de jaren heen gewijzigd is?
Deze leden kijken uit naar verdere reflectie van de Staatssecretaris op dit
thema bij de voorjaarsbesluitvorming.

5