Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1894
Vragen van het lid Van der Vlies (SGP) aan de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de minister van Economische Zaken over
vakanties op de pof (ingezonden 27 januari 2010).
Antwoord van minister Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de ministers van Economische Zaken en van Financiën (ontvangen
12 maart 2010).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Vakantie op de pof»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat – zeker met het oog op de maatschappelijke discussie
over problematische schulden – het onwenselijk is dat de in het bericht
genoemde kredietverschaffer een zogenaamd paybreaksysteem aanbiedt,
waarbij mensen eerst op reis kunnen gaan, om de vakantie vervolgens pas na
de afloop in termijnen af te lossen?
Antwoord 2
Mensen zijn in beginsel zelf verantwoordelijk voor hun financieel handelen en
de keuzes die zij maken. Van belang is dat ze deze keuzes bewust en
verstandig kunnen maken. Preventie draagt bij aan het voorkomen van
problematische schulden. Vanuit de gedachte dat voorkomen beter is dan
genezen, wordt langs twee sporen ingezet op verantwoorde kredietverlening.
Enerzijds zijn kredietverschaffers gebonden aan de strikte regels van de Wet
op het financieel toezicht (Wft). Dat betekent onder meer dat kredietverschaffers een vergunning moeten hebben voor hun activiteiten, de financiële
gevolgen van het aan te bieden krediet inzichtelijk moeten maken en bij elke
aanvraag voor kredietverstrekking een toets op kredietwaardigheid van die
consument moeten uitvoeren. Op aanbieders van krediet wordt het toezicht
uitgevoerd door de Autoriteit Financiële Markten (AFM).
Anderzijds gebeurt dat via financiële educatie en bewustwording van de
consument. Om hieraan bij te dragen is op initiatief van de toenmalig
Minister van Financiën Zalm, Centiq opgericht, het samenwerkingsplatform
1

ah-tk-20092010-1894
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Nederlands Dagblad, 26 januari 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

van overheid, bedrijfsleven en belangenorganisaties die gerichte activiteiten
ondernemen richting consumenten en jongeren. Ook is de website
www.wijzeringeldzaken.nl ingericht.
Binnen dit speelveld van eigen verantwoordelijkheid van de consument
enerzijds en legitiem en zorgvuldig optreden van kredietverschaffers
anderzijds zie ik geen reden om een zogenaamd paybreaksysteem bij
voorbaat als onwenselijk te bestempelen.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de zorgen van ondermeer het Nibud en de Consumentenbond? Bent u het met hen eens dat vakantie een luxeproduct is waarvoor
gespaard moet worden in plaats van geleend?
Antwoord 3
Het is belangrijk dat mensen die werken ook tijd hebben om zich te ontspannen. In die zin vormt vakantie een onderdeel van een werkend bestaan. De
invulling daarvan wordt door mensen zelf bepaald en is mede afhankelijk van
hun individuele (financiële) omstandigheden. Ik ben van mening dat de
ontspanning moet volgen op de (arbeids)inspanning en niet andersom. Het
feit dat consumenten overgaan tot het afsluiten van kredieten om vakantiereizen mogelijk te maken, vind ik zeker vanuit de aanpak en de preventie van
problematische schulden geen goede ontwikkeling. De zorg van het Nibud en
de Consumentenbond die uit het krantenbericht spreekt, onderschrijf ik dan
ook.
Ik ben echter ook van mening dat mensen primair zelf verantwoordelijk zijn
voor de financiële beslissingen die zij nemen en de keuzes die zij daarin
maken. Daarom is het goed, zoals ook in het antwoord op vraag 2 is
aangegeven dat de overheid investeert in vergroting van de financiële
bewustwording van mensen.
De regelgeving en het toezicht met betrekking tot het aanbieden van krediet
is van toepassing op alle vormen van krediet. Het aanbieden van het product
vakantie op afbetaling is dus ook onderwerp van de strenge regels voor
kredietverschaffing van de Wft en het toezicht daarop door de AFM., Vanuit
het uitgangspunt van eigen verantwoordelijkheid van consumenten zie ik
geen reden een krediet voor een vakantie anders te behandelen dan een
krediet voor een ander product. Het is aan de overheid om die consument
alle mogelijke informatie en ondersteuning aan te reiken om bestedingen op
een verantwoorde manier te doen. Zoals in antwoord op vraag 1 omschreven, zet het kabinet hier sterk op in.
Vraag 4
Hoe verhoudt zich dit product tot uw beleid om problematische schulden
tegen te gaan?
Antwoord 4
Het kabinet heeft een groot aantal maatregelen genomen gericht op preventie
waaronder het verbeteren van de financiële bewustwording, het voorkomen
van overkreditering, het versterken van de inkomenspositie voor kwetsbare
groepen en het tegengaan van niet-gebruik van inkomensondersteunende
voorzieningen.
De bovengenoemde maatregelen en het wettelijk kader, zoals in het antwoord
op vraag 2 uiteen is gezet, zijn erop gericht randvoorwaarden te creëren voor
consumenten om verantwoorde financiële keuzes te kunnen maken. Aandacht
voor voorlichting waarbij op de risico’s van dergelijke kredieten wordt
gewezen, is daar een belangrijk onderdeel van. Ik ben van mening dat er op
dit moment geen verdere rol voor de overheid is weggelegd.
Vraag 5
Is het verkopen van een dergelijk product toegestaan binnen de huidige
regelgeving? Zo ja, zou de regelgeving volgens u niet moeten worden
aangepast om dergelijke producten onmogelijk te maken? Kortom: welke
mogelijkheden heeft u om de vakantiereizen op krediet tegen te gaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Het bericht heeft betrekking op het verlenen van een krediet, dat in dit geval
wordt verstrekt in het kader van een vakantie. Wanneer de looptijd van een
krediet de termijn van drie maanden overstijgt, is de Wft van toepassing.
Overigens zullen door het wetsvoorstel ter implementatie van de richtlijn
consumentenkrediet ook kredieten met een looptijd korter dan 3 maanden
onder de Wft komen te vallen. Zoals in het antwoord op vraag 3 reeds is
aangegeven stelt de Wft verschillende eisen aan het aanbieden van krediet.
Een belangrijke eis voor het aanbieden van consumentenkrediet is dat de
aanbieder over een vergunning beschikt. Deze vergunning wordt enkel door
de AFM verleend indien onder meer is voldaan aan voorwaarden met
betrekking tot de deskundigheid en betrouwbaarheid. Daarnaast geldt voor
een aanbieder van krediet een vergaande zorgplicht. Zo dienen kredietverschaffers informatie in te winnen over de financiële positie van de consument
en te beoordelen of het aangaan van een overeenkomst verantwoord is.
Indien uit deze kredietwaardigheidtoets blijkt dat een overeenkomst onverantwoord is, mag de aanbieder deze niet aangaan. Verder dient de aanbieder
van krediet een kredietprospectus beschikbaar te stellen op zijn website. Ten
slotte gelden er regels waar reclame-uitingen over krediet aan moeten
voldoen. Een belangrijk voorbeeld hiervan betreft de verplichting om in
reclame-uitingen voor krediet een waarschuwing op te nemen over de
gevolgen die aan dit krediet verbonden zijn.
Ik ben van mening dat het aanbieden van krediet in het kader van een
vakantie aan afdoende regels is gebonden. Deze regels en aanvullende
maatregelen creëren de voorwaarden voor consumenten om de juiste keuze
te kunnen maken bij het aangaan van een kredietovereenkomst. Het aangaan
van een dergelijke overeenkomst blijft echter de verantwoordelijkheid van de
consument zelf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3