Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 545

Wet- en regelgeving financiële markten

Nr. 189

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juni 2023
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
rapporteren elk jaar aan mij over door hen geconstateerde knelpunten in
wet- en regelgeving op het terrein van de financiële markten. Deze
rapportages leveren een waardevolle bijdrage aan de verbetering van
wet- en regelgeving voor de financiële markten.
Hierbij ontvangt u de rapportages die DNB en de AFM mij dit jaar hebben
toegestuurd, alsmede mijn reactie op de wetgevingswensen die daarin
staan geformuleerd. Daarnaast voer ik met beide toezichthouders ook
breder het gesprek over ontwikkelingen in de financiële sector die zij
signaleren en over het nut, de noodzaak en de wenselijkheid van
aanpassing van wet- en regelgeving die daarmee verband houdt.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

kst-32545-189
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

1

Brief AFM
Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

1.1 Bestuursrechtelijk toezicht op
(niet-)financiële verslaggeving

Deze wens van de AFM geeft aanleiding om opnieuw te kijken naar de
huidige inrichting en bevoegdheden van het toezicht op basis van de Wet
toezicht financiële verslaggeving (Wtfv). Hiertoe zal ik overleggen met
betrokkenen starten. Het streven is om de Tweede Kamer eind 2023 te
informeren over de uitkomsten van deze gesprekken.
Het toekennen van bestuursrechtelijke (in plaats van civielrechtelijke)
bevoegdheden aan de AFM betreft een fundamentele (stelsel)wijziging
van het toezicht op de financiële verslaggeving. Dit raakt het gehele
(niet-)financiële verslaggevingsrecht en daarmee niet alleen wetgeving
onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Financiën, maar ook
wetgeving onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van Justitie en
Veiligheid (JenV) (titel 9 van boek 2 BW).
Een dergelijke fundamentele (stelsel)wijziging vergt een zorgvuldig
proces, waaronder overleg met belanghebbenden en het Ministerie van
JenV over de haalbaarheid en gevolgen hiervan voor het hele (niet-)
financiële verslaggevingsrecht. Vanwege deze samenhang met het
(niet-)financiële verslaggevingsrecht en het belang van een zorgvuldig
proces past het niet om bij de implementatie van de richtlijn herziening
duurzaamheidsrapportage (CSRD) al aanpassingen te verrichten aan het
toezicht op de CSRD-verplichtingen. Datzelfde geldt voor het toezicht op
de overige verslaggevingsverplichtingen. Om die reden zal de CSRD voor
wat betreft het toezicht door de AFM worden geïmplementeerd langs de
lijnen van de bestaande systematiek ten aanzien van de handhaving van
de rapportageverplichtingen in het kader van de jaarrekening en het
bestuursverslag, temeer omdat de duurzaamheidsrapportage deel
uitmaakt van het bestuursverslag. Dit betekent dat de AFM bestuursrechtelijk toeziet op de algemeenverkrijgbaarstelling van de (niet-)financiële
verslaggeving van uitgevende instellingen en voor de overige verplichtingen voor uitgevende instellingen civielrechtelijk via de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam.
Parallel zal ik bezien of een (stelsel)wijziging van het toezicht op de Wtfv
nodig of wenselijk is en zo ja, hoe deze wijziging gerealiseerd kan worden.
Hiertoe zal ik overleggen starten met stakeholders, waaronder de AFM,
vertegenwoordigers van aandeelhouders, uitgevende instellingen,
accountants en academici alsmede andere departementen. Ik zal daarbij
het belang van effectieve handhaving meewegen.
In 2022 heeft de AFM de wens geuit voor additionele bevoegdheden in het
kader van haar toezicht op de financiële verslaggeving. Ik heb destijds in
de reactie hierop laten weten deze wens te bezien en mee te nemen in de
onderhandelingen van de toen binnen afzienbare termijn verwachtte
aanpassing van de Transparantierichtlijn en hierover in gesprek te treden
met belanghebbenden. Deze aanpassing van de Transparantierichtlijn
wordt nu niet op korte termijn voorzien. Ik zal de wens nu los van de
aanpassing van de Transparantierichtlijn bezien. Ik zal de wens nu los van
de aanpassing van de Transparantierichtlijn bezien en streef ernaar om de
Tweede Kamer eind 2023 te informeren over de uitkomsten van de
gesprekken met belanghebbenden.

1.2 Verslaggevingstoezicht op
naleving Taxonomieverordening
door uitgevende instellingen

Ik onderschrijf het belang van verslaggevingstoezicht op de verplichtingen
uit de Taxonomieverordening (artikel 8). Ik zal hiertoe artikel 2 Wtfv
aanpassen en deze aanpassing opnemen in de eerstvolgende wijzigingscyclus van wetgeving op het terrein van de financiële markten (W25).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

2

Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

1.3 Definitiewijziging financiële
dienst Wet handhaving consumentenbescherming (Whc)

Ik sta er positief tegenover om de AFM aan te wijzen als toezichthouder
voor cryptopartijen op basis van de Wet oneerlijke handelspraktijken
(Whc). Dit omdat de AFM straks, met de komst van het Europese
regelgevend kader voor cryptopartijen (MiCA), ook toezicht zal gaan
houden op cryptopartijen. Het is dan ook logisch om het mandaat dat de
AFM nu al heeft op basis van de Whc, uit te breiden naar deze partijen. Ik
moet hierover nog wel in gesprek met de ACM, omdat de ACM op dit
moment op basis van de Whc de bevoegde toezichthouder is voor
cryptopartijen. Momenteel ben ik bezig met de voorbereidingen voor de
implementatie van MiCA. Ik streef er naar om de implementatiewet begin
volgend jaar bij uw Kamer in te dienen. Ik bekijk in hoeverre de wens van
AFM past in dit implementatietraject of dat de wijziging van de Whc moet
worden opgenomen in een afzonderlijk wetgevingstraject.

1.4 Toezegging als handhavingsinstrument

De AFM vraagt om de introductie van de toezegging als aanvullend
semi-formeel handhavingsinstrument. Volgens de AFM draagt dit
instrument bij aan slagvaardiger toezicht. Omdat de instelling vrijwillig
meewerkt aan de toezegging, kunnen volgens de AFM langdurige
procedures worden vermeden. De AFM wijst daarbij ook op het feit dat de
Autoriteit Consument en Markt (ACM) beschikt over dit instrument en de
effectiviteit ervan bevestigt.
Ik onderschrijf het belang van slagvaardig en doelmatig toezicht, dat
gericht is op de spoedige beëindiging van overtredingen. De wettelijke
vastlegging van de toezegging zou echter een afwijking zijn van het
bestaande handhavingsinstrumentarium uit (o.a.) de Wet op het financieel
toezicht en de Algemene wet bestuursrecht. De rechtsbeschermingsprocedures bij die bestaande instrumenten, zoals de aanwijzing, bestuurlijke
boete of de last onder dwangsom, kunnen weliswaar zorgen voor een
verhoogde werklast bij de AFM, maar zijn ook nodig om de ondertoezichtstaande instellingen te beschermen tegen ongerechtvaardigd ingrijpen
door de toezichthouder.
Een uitbreiding en afwijking van het bestaande instrumentarium die zich
op het oog niet goed verhoudt met het algemene stelsel voor handhaving
in het bestuursrecht vereist een grondige onderbouwing, waarin naast de
slagvaardigheid van de toezichthouder, ook aspecten zoals rechtsbescherming en de noodzaak van deze maatregel voor het functioneren van de
markten zorgvuldig worden afgewogen. De wens mist op dit moment die
aspecten. Na overleg met de AFM is niet duidelijk geworden waarom een
dergelijke bevoegdheid in het bijzonder nuttig is voor en past bij het
toezicht van de AFM. Het feit dat de ACM beschikt over eenzelfde
instrument wil nog niet zeggen dat dit instrument ook in het toezicht van
de AFM – dat een ander karakter heeft – noodzakelijk is. Ook schenkt het
de wens van de AFM onvoldoende aandacht aan de rechtsbescherming
van ondertoezichtstaande instellingen. Ik vind de toelichting op dit
moment daarom onvoldoende onderbouwd en heb de AFM gevraagd om
met een breder beargumenteerde toelichting te komen waarin bovenstaande aspecten voldoende aandacht krijgen. Ik zal de Kamer volgend
jaar rond de zomer middels de jaarlijkse moties- en toezeggingenbrief
informeren over de voortgang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

3

Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

1.5 Aanpassing uitbestedingsregels
in Besluit Gedragstoezicht
financiële ondernemingen (BGfo)

Uitbesteding van onderdelen van de bedrijfsvoering door financiële
ondernemingen is een belangrijk thema. Het is goed dat de AFM die
ontwikkelingen volgt en het signaal geeft dat hieraan voor financiële
dienstverleners relatief weinig eisen zijn gesteld. Ik zal deze wetgevingswens bezien in samenhang met de wensen van DNB m.b.t. uitbesteding
en de wensen bespreken met beide toezichthouders om beter zicht te
krijgen op de gesignaleerde knelpunten en ervoor te zorgen dat de eisen
aan uitbesteding zoveel mogelijk op elkaar aansluiten.

1.6 Schrappen driejaarlijkse
betrouwbaarheidstoets BES

Ik sta in beginsel positief tegenover de wens van de AFM om de terugkerende driejaarlijkse herbeoordeling van de betrouwbaarheid van
beleidsbepalers op grond van de Wfm BES te laten vervallen. Ik begrijp
dat DNB deze wens ondersteunt. Ik ga op basis van een nadere schriftelijke onderbouwing graag met beide toezichthouders verder in gesprek.

1.7 Meldplicht in de Pensioenwet
(Pw)

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen zal separaat
op deze wens reageren.

Wetgevingsbrieven 2021 en 2022

Aan het slot van de brief brengt de AFM opnieuw enkele wensen uit
eerdere wetgevingsbrieven in herinnering. Ik zie de wetgevingsbrieven als
een waardevol instrument voor een transparante dialoog tussen beleid en
toezicht, zodat knelpunten en hiaten in het wettelijk kader waar nodig
kunnen worden aangepakt. Ik zet het gesprek met de AFM over mogelijke
knelpunten in wetgeving graag voort.

Brief DNB
Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

2.1 Wwft-vereisten naturauitvaartpolissen

Ik begrijp de wetgevingswens van DNB zo dat mogelijk zou moeten zijn bij
natura-uitvaartpolissen – en wellicht ook andere laag risico-situaties – bij
het cliëntenonderzoek te volstaan met een lichtere vorm van verificatie.
De reden dat dit met name speelt bij natura-uitvaartpolissen is omdat
verzekeraars die enkel deze polissen aanbieden uitgesloten zijn van de
Wwft, terwijl verzekeraars die deze ook aanbieden het Wwft-regime wel
op deze laag-risico producten moeten toepassen. DNB noemt als
voorbeeld de vastleggingsvereisten zoals neergelegd in artikel 33 Wwft,
waaronder het nummer van het identificatiebewijs.
Ik bekijk deze wetgevingswens welwillend en onderzoek graag met DNB
en andere stakeholders, zoals de FIU, de wenselijkheid en mogelijkheden
tot een dergelijke wijziging. Daarbij heb ik ook in het bijzonder oog voor
de aankomende herziening van de Europese anti-witwasregelgeving,
waarover thans onderhandelingen plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

4

Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

2.2 Verdochteringseis voor
derdelanden beleggingsondernemingen boven een significantie
drempel

Ik heb begrip voor de uitdagingen van DNB in het toezicht, maar zie
onvoldoende reden voor de introductie van een wettelijke vestigingseis
voor beleggingsondernemingen uit niet-EU-lidstaten die in Nederland
actief zijn als zij een bepaalde omvang hebben bereikt zoals DNB verzoekt.
Het betreft een vergaande maatregel waarmee terughoudend moet
worden omgegaan. Ik zie in dit geval onvoldoende noodzaak. De door
DNB gesignaleerde (toezicht)risico’s, waarvan de aard en met name de
omvang niet duidelijk zijn, zijn naar mijn oordeel niet zodanig dat zij de
door DNB voorgestelde maatregel rechtvaardigen. Ook zijn er verschillende omstandigheden die het risico mitigeren, zoals toezicht in het eigen
land van de beleggingsondernemingen en – voor belangrijke derde
landen – goede relaties tussen DNB en niet-EU toezichthouders, bijvoorbeeld vastgelegd in een zogeheten memorandum van overeenstemming
(MoU), om bij eventuele problemen snel contact te kunnen leggen met de
bevoegde toezichthouder uit het niet-EU-land. Daarmee zijn de risico’s
met de huidige toezichtverdeling voldoende afgedekt en zien wij geen
aanleiding daarin een wijziging aan te brengen.
Ook zou opvolging ingaan tegen de positie van de Tweede Kamer bij de
implementatie van de richtlijn markten voor financiële instrumenten 2014
(MiFID II) ten aanzien van de in het oorspronkelijke implementatiewetsvoorstel opgenomen bijkantooreis voor beleggingsondernemingen die
van buiten de EU in Nederland uitsluitend beleggingsdiensten verlenen
aan professionele beleggers of in aanmerking komende tegenpartijen.
Deze bijkantooreis is destijds na kritiek vanuit de Tweede Kamer
geschrapt. De huidige wetgevingswens van DNB om een vestigingseis te
introduceren, gaat verder dan het voorstel destijds voor een bijkantooreis.
De wetgevingswens van DNB leidt tot een barrière voor beleggingsondernemingen uit derde landen om toe te treden tot de Nederlandse markt,
waarvan de noodzaak onvoldoende vaststaat. Beleggingsondernemingen
uit derde landen hebben een belangrijke functie voor de toegang van
Nederlandse financiële sector – in het bijzonder beurshandelaren,
vermogensbeheerders en pensioenfondsen – tot de dienstverlening en
liquiditeit in belangrijke niet EU-kapitaalmarkten, zoals het Verenigd
Koninkrijk en de Verenigde Staten. De introductie van een drempel
waarboven beleggingsondernemingen van buiten de EU zich in Nederland moeten vestigen, is een barrière voor dienstverlening in Nederland
die hier een negatieve impact op heeft. De maatregel kan een negatieve
impact hebben op de in Nederland beschikbare liquiditeit omdat
beleggingsondernemingen niet langer voor eigen rekening in Nederland
willen handelen, en dat vanwege het reciprociteitsbeginsel de toegang
van Nederlandse marktpartijen tot de financiële markten van derde landen
wordt bemoeilijkt.

2.3 Beboetbaar maken van artikel
23g van de Wwft

DNB verzoekt om artikel 23g Wwft op te nemen in het Besluit bestuurlijke
boetes financiële sector (Bbbfs), zodat overtreding van dat artikel kan
worden beboet. Deze wijziging wordt meegenomen in het eerstvolgende
verzamelbesluit, dat naar verwachting in 2024 in werking zal treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

5

Knelpunten

Stand van zaken/acties/voornemens

2.4 Omzetgerelateerde boete voor
cryptodienstaanbieders

Ik sta in principe positief tegenover de wens van DNB om de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) aan te
passen om overtredingen door cryptodienstverleners met een omzetafhankelijke boete te kunnen aanpakken. Momenteel wordt op EU-niveau de
herziening van de Verordening bij geldovermakingen toe te voegen
informatie (Transfer of Funds Regulation, TFR) afgerond. Ik verwacht dat
deze in de tweede helft van 2024 van toepassing gaat worden. Bij deze
herziening wordt ook de anti-witwasrichtlijn (AMLD) aangepast, waarbij
de reikwijdte van de richtlijn wordt vergroot om extra cryptodienstverleners toe te voegen. Deze wijziging zal in de Wwft doorgevoerd
moeten worden. Ik zal bezien of deze wensen van DNB passen bij deze
implementatie of in een later traject wenselijk zijn.

2.5 Schrapping van verbod om
door dochteronderneming
uitgegeven passivum verdergaand
af te schrijven of ongunstiger om te
zetten dan gebeurd is bij moederonderneming.

Het schrappen van dit artikellid lijkt een wenselijke, haalbare en uitvoerbare oplossing voor dit probleem. De benodigde wetswijziging zal zo
spoedig mogelijk worden voorgesteld via een daarvoor geschikt
wetgevingstraject.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 545, nr. 189

6