Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2769
Vragen van het lid De Groot (D66) aan de Ministers Infrastructuur en
Waterstaat en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over het bericht
«Olievlek drijft richting Waddeneilanden» (ingezonden 28 maart 2019).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat), mede Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(ontvangen 22 mei 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2018–2019, nr. 2388.
Vraag 1
Kent u het bericht «Olievlek drijft richting Waddeneilanden»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is er bekend over de oorzaak van deze olievlek?
Antwoord 2
De bron van de olieverontreiniging is vooralsnog niet bekend. In overleg met
de Kustwacht en Rijkswaterstaat zijn er door inspecteurs van SodM (Staatstoezicht op de Mijnen) oliemonsters genomen op enkele offshore mijnbouwinstallaties waar de olievlek eventueel van afkomstig had kunnen zijn. Tevens
is een oliemonster genomen van de inkomende olieleiding bij een olieopslag
installatie op land, die olie ontvangt van (andere) mijnbouwinstallaties
offshore. De monsters zijn door SodM afgeleverd bij het laboratorium van
Rijkswaterstaat. Analyse van deze oliemonsters heeft aangetoond, dat de
olievlek op zee niet afkomstig was van mijnbouwinstallaties.
Vraag 3
Bent u van mening dat de natuur op de Noordzee en de Waddenzee
voldoende is beschermd als het gaat om activiteiten van schepen en
boorplatforms op zee?

1

ah-tk-20182019-2769
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

NOS, 28 maart 2019, «Olieschoonmaak voor kust Texel hervat» (https://nos.nl/l/2277898)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. De Kustwacht houdt met schepen en vliegtuigen toezicht op de Noordzee.
Ook worden bijna dagelijks satellietwaarnemingen geanalyseerd op (olie)verontreinigingen en morsingen. Bij Rijkswaterstaat staat 24/7 een incidentenorganisatie paraat voor de Noordzee en Waddenzee. Voor de Waddenzee wordt
in voorkomende gevallen het «Ecologisch spoorboekje voor oliebestrijding op
de Waddenzee» gehanteerd. Rijkswaterstaat en de Kustwacht zijn voorbereid
op een olieramp met een omvang van 15.000 m3 voor de Nederlandse Kust.
Hiertoe zijn contracten gesloten met eigenaren van schepen, die direct
inzetbaar zijn voor oliebestrijding. Daarnaast kan Rijkswaterstaat voor het
noordelijk gebied en de Waddeneilanden een beroep doen op assistentie van
Duitsland en Denemarken vanuit samenwerkingsverbanden binnen het Bonn
agreement, waarbinnen buurlanden samenwerken en elkaars oliebestrijdingsschepen en -middelen gezamenlijk kunnen inzetten. Deze samenwerking
wordt jaarlijks geoefend. Rijkswaterstaat volgt de ontwikkelingen op het
gebied van technieken en middelen om olie te bestrijden, alsmede nieuwe
inzichten in het gedrag van olie op zee. In het kader daarvan werkte
Rijkswaterstaat in april 2019 mee aan een internationaal oliebestrijdingsonderzoek op de Noordzee, waarbinnen wordt onderzocht met welke snelheid
olie van het wateroppervlak verdwijnt onder invloed van golven en wind,
tegenover het toepassen van chemische oplosmiddelen (detergenten).
Vraag 4
Welke activiteiten hebben de verschillende overheden en instanties ondernomen nadat de olievlek is ontdekt?
Antwoord 4
Na ontdekking van de olievlek heeft Rijkswaterstaat direct het kustwachtvliegtuig ingezet voor nadere beeldvorming en beoordeling van de olievlek.
Gelijktijdig zijn uit voorzorg het oliebestrijdingsvaartuig ms. Arca, het
betonningsvaartuig ms. Terschelling en een baggerschip Hein uitgevaren. Uit
de nadere inspectievluchten bleek het om een relatief kleine hoeveelheid olie
te gaan, waar niet alle schepen voor nodig waren en is één schip begonnen
met het opruimen van de olie. Het Kustwachtschip de Visarend heeft
meegeholpen om een flinterdunne olielaag die niet kon worden opgezogen in
beweging te brengen, waardoor deze op natuurlijke wijze verder is afgebroken.
Naast de inzet van schepen zijn voorzorgsmaatregelen genomen aan de kust.
Rijkswaterstaat heeft de Waddengemeenten geïnformeerd en ervoor gezorgd
dat er een «beachcleaner» en personeel op Texel aanwezig was, om deze ook
daar te kunnen opruimen indien er toch olie zou aanspoelen. De gemeente
Texel heeft uit voorzorg een zwemverbod doen uitgaan en heeft het strand
periodiek geïnspecteerd.
Vraag 5
Wat is de rol van de verschillende betrokken instanties en overheden hierbij
en hoe wordt er samengewerkt en gecoördineerd opgetreden?
Antwoord 5
Rijkswaterstaat is nautisch beheerder van de Noordzee, dat door de Kustwacht wordt uitgevoerd. Rijkswaterstaat voert bij oliebestrijding regie over
effectieve en proportionele inzet ten behoeve van oliebestrijding. Genoemde
instanties hebben nauw contact.
Naast de opruimactie zijn de gemeentes geïnformeerd om voorzorgsmaatregelen te nemen aan de kust, in verband met hun verantwoordelijkheid voor
de veiligheid en openbare orde op de stranden.
Vraag 6
Zijn hierbij de lessen uit de containerramp met de MSC Zoe van januari 2019
betrokken?
Antwoord 6
Ten gevolge van de MSC Zoë zijn bestaande protocollen niet veranderd. Het
verlies van lading, waar bij de MSC Zoë sprake van was, is anders dan het
bestrijden van olie. Wel zijn de operationele stakeholders in beide gevallen
gelijk en verliep de samenwerking goed.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 7
Welke maatregelen kunnen overheden nemen tegen lozingen van olie en
andere schadelijke producten op zee, zowel internationaal, Europees,
nationaal als provinciaal?
Antwoord 7
Het lozen op zee is illegaal. Hier wordt door de Kustwacht en Rijkswaterstaat
op toegezien, onder andere door inspectievluchten. Op internationaal niveau
wordt hierin nauw samengewerkt met buurlanden.
Vraag 8
Bent u bereid extra maatregelen te nemen om onze kwetsbare en waardevolle natuur op de Noordzee en Waddenzee te beschermen?
Antwoord 8
In beginsel is de natuur op de Noordzee en Waddenzee goed beschermd
door de Vogel- en Habitatrichtlijn, de Kaderrichtlijn Water en de Kaderrichtlijn
Mariene Strategie. Hiermee is geborgd dat de natuur- en waterkwaliteit in het
kust- en zeemilieu op een gezond niveau kan komen en blijven. De uitvoering
van die richtlijnen is een gedeelde verantwoordelijkheid van LNV en IenW.
Voor de Noordzee loopt voorts het traject om met partijen te komen tot een
Noordzeeakkoord (Kamerstuk 33 450, nrs. 54 en 55) en te komen tot gedragen
keuzes en afspraken voor beleid die de opgaven voor visserij, natuur,
windenergie en scheepvaart concreet in balans brengen.
Voor de Waddenzee zullen mijn collega van LNV en ik u voor het AO Wadden
informeren over de te vormen Beheerautoriteit Waddenzee gericht op betere
bescherming van de natuur in combinatie met beter visbeheer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3