Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

30 175

Besluit luchtkwaliteit 2005

Nr. 62

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 november 2008
In mijn opdracht heeft de Commissie Meten en Berekenen Luchtkwaliteit
(Commissie Verheijen) een advies uitgebracht over de wijze waarop de
luchtkwaliteit wordt gemeten en berekend.1 Dit advies heeft raakvlakken
met het advies van de Commissie Elverding over versnelling besluitvorming infrastructurele projecten («Sneller en Beter»). Uitvoering van het
advies van de Commissie Verheijen brengt aanpassingen met zich mee
van het stelsel rond het berekenen van luchtkwaliteit. De commissie
verwacht dat voor de reeds in het NSL opgenomen projecten (vanaf
inwerkingtreding NSL, medio 2009) geldt dat het NSL al inspeelt op een
aanzienlijk deel van de actuele problematiek.
De Commissie Verheijen geeft in algemene zin oplossingen langs drie
sporen:
1. Behoud en versterk de gegroeide focus op maatregelen. Zet de aanpak
gericht op het verbeteren van de luchtkwaliteit ook na afloop van het
NSL door. Dit komt de volksgezondheid ten goede en vermindert de
kwetsbaarheid van plannen voor de onzekerheid van berekeningen;
2. Ga anders om met onzekerheid in de bepaling van luchtkwaliteit. Elke
berekening van de toekomstige concentratie na uitvoering van een
project kent een bandbreedte van onzekerheid die kan oplopen tot
ruim 20 % boven of onder de berekende concentratie. De commissie
adviseert om een pakket maatregelen achter de hand te houden om
ook bij tegenvallers aan de norm te kunnen voldoen. Afhankelijk van
de resultaten van een effecttoets en/of de monitoring van het NSL,
zullen die maatregelen worden ingezet.
3. Verminder de kwantiteit en verbeter de kwaliteit van berekeningen.
Reken gedetailleerd waar het moet en globaal waar het kan. Verbeter
de totstandkoming van de jaarlijkse GCN-kaarten en maak dit proces
transparanter.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST124114
0809tkkst30175-62
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

1

Het advies van de Commissie Meten en Berekenen Luchtkwaliteit wordt
door mij, mede namens minister Eurlings van Verkeer en Waterstaat, op
hoofdlijnen onderschreven. In deze brief ga ik hier nader op in.
Ik wil op korte termijn aan de hand van praktijktoetsen nagaan welke
verbeteringen deze adviezen in de praktijk kunnen opleveren. De uitkomsten hiervan kunnen we gebruiken bij het verder uitwerken van de in het
advies genoemde «bandbreedte», het hanteren van een bepaalde ruimte
boven en onder de Europees vastgestelde grenswaarde en van het voorgestelde stappenplan. Deze uitwerking zal worden meegenomen in het
Actieplan «Sneller en Beter.
Aan de hand van de praktijktoets zal tevens worden beoordeeld wanneer
het noodzakelijk is om aanvullende maatregelen te reserveren (planfase)
dan wel in te zetten (uitvoeringsfase), en welk deel van de onzekerheid
(als het gaat om de planbijdrage van een project) met maatregelen gevuld
moet zijn om zeker te stellen dat de norm gehaald gaat worden. Het kabinet streeft naar een realistische en uitvoerbare marge die kan worden
afgedekt met aanvullend te ontwikkelen maatregelen.
Achtergrond en inleiding
Bij ruimtelijke en infrastructurele projecten moet vooraf worden aangetoond dat de grenswaarden tijdig worden gerealiseerd en dat besluiten
over ruimtelijke plannen voldoen aan de wet- en regelgeving. Hieraan
liggen metingen en berekeningen ten grondslag, met alle onzekerheden
vandien. De uitkomst van deze berekeningen wordt juridisch echter aan
de exacte grenswaarden getoetst. Dit betekent dat een klein verschil in
rekenmethode ertoe kan leiden dat soms maatregelen worden genomen
terwijl er later geen overschrijdingen blijken te zijn, of andersom, dat geen
maatregelen worden genomen terwijl er later wel overschrijdingen zijn.
Dit kan een negatief effect hebben op zowel gezondheid als economie.
Deze onzekerheden zijn voor mij aanleiding geweest om advies te vragen
over mogelijkheden om de cijfermatige basis onder het luchtkwaliteitsbeleid te verbeteren.
Hiertoe is in november 2007 een breed samengestelde Commissie in het
leven geroepen. De Commissie stond onder leiding van een onafhankelijke voorzitter, de heer drs. L. Verheijen, dijkgraaf van het Waterschap Aa
en Maas. De Commissie werd ondersteund door een onafhankelijk secretariaat. Aan de Commissie namen vertegenwoordigers deel van het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de
ministeries van VROM en VenW, VNO/NCW, Stichting Natuur en Milieu,
het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en het Milieu- en
Natuurplanbureau, thans het Planbureau voor de Leefomgeving.
De Commissie is gevraagd om aan te geven:
– welke verbeteringen mogelijk zijn in de wijze waarop de luchtkwaliteit
wordt bepaald,
– op welke wijze met de onzekerheden hierin kan worden omgegaan.
Op 27 juni 2008 heeft de Ministerraad een kabinetsstandpunt ingenomen
over het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Uit
het NSL blijkt dat – mits vanuit Europa derogatie wordt verkregen – overal
in Nederland wordt voldaan aan de grenswaarden voor NO2 (in 2015) en
voor PM10 (in 2011). Het NSL zal naar verwachting in het voorjaar 2009
definitief worden vastgesteld.
In het NSL zijn ruimtelijke plannen opgenomen, zoals woningbouwprojecten, bedrijventerreinen en wegaanleg en -verbredingen, en ook een
groot aantal generieke en lokale maatregelen die de luchtkwaliteit
aanzienlijk zullen verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

2

Op 24 oktober 2008 heeft de Commissie haar advies aangeboden aan mijn
directeur-generaal Milieu, mw. Borgers. Hieronder ga ik nader in op de
drie hoofdpunten uit het advies en zal ik per hoofdpunt een eerste reactie
geven, mede namens minister Eurlings.
Advies Commissie Verheijen
De Commissie hanteert als uitgangspunt dat het luchtkwaliteitsbeleid in
algemene zin meer op de milieu- en gezondheidseffecten moet sturen.
Regelgeving heeft immers tot doel om zo min mogelijk mensen aan luchtverontreinigende stoffen bloot te stellen. Dit uitgangspunt moet een
plaats krijgen in de luchtkwaliteitrapportage en planvorming. En daarmee
ook in de keuze voor maatregelen door de uitvoerende overheden. De
Commissie verwacht dat de NSL-aanpak – waarschijnlijk van kracht vanaf
medio 2009 – al inspeelt op een aanzienlijk deel van de actuele problematiek.
In algemene zin kan ik beide observaties van de Commissie onderschrijven. Wat betreft het sturen op gezondheidseffecten kan de gezondheidswinst worden afgeleid uit een verwachte verbetering van de luchtkwaliteit en de daaruit voortvloeiende verlaging in de mate van blootstelling. Met behulp van blootstelling-respons-relaties uit de wetenschappelijke literatuur kan een indruk worden verkregen van de omvang van de
gezondheidswinst. Dit is met name zinvol als het gaat om grote aantallen
blootgestelde mensen. Als het kleine groepen betreft is de zeggingskracht
beperkt. Het daadwerkelijk meten van vermindering van aanwezige
gezondheidseffecten vraagt om intensief en zeer bewerkelijk wetenschappelijk onderzoek. Zo wordt momenteel in mijn opdracht door de Universiteit van Utrecht (IRAS) in samenwerking met het RIVM en lokale GGD’en
in een vijftal grote steden een onderzoek uitgevoerd naar het effect van
lokale verkeersmaatregelen op zowel de luchtkwaliteit als de gezondheid
van lokaal omwonenden. Dit leent zich echter niet voor routinematige
beoordelingen. In de praktijk wordt gestuurd op lagere concentraties
vanuit de wetenschap dat lagere concentraties de gezondheidsrisico’s
verminderen. Ik wil bezien of en hoe het mogelijk is om indicatoren te
ontwikkelen, die een extra handvat bieden om bij de keuze van maatregelen en eventueel ook in de jaarlijkse rapportage over luchtkwaliteit en in
de planvorming de blootstelling en gerelateerde gezondheidseffecten in
de beoordeling mee te nemen.

Reactie
Wat betreft de relatie tussen het advies en het NSL constateer ik dat het
voorziene NSL-regime reeds een aantal van de voorgestelde adviezen
inlost. Veel van de huidige knelpunten m.b.t. de bepaling van de luchtkwaliteit doen zich immers voor bij de projectgebonden toetsing aan de
grenswaarden. Met het NSL wordt deze vervangen door een programmatische beoordeling. Dit NSL-regime is nu binnen handbereik en het is mijn
verwachting dat er – naast het NSL-regime – de komende periode minder
gebruik zal worden gemaakt van de projectgebonden bepaling van de
luchtkwaliteit.

1. Behoud en versterk de gegroeide focus op maatregelen.
Intensiveer de samenwerking met regionale en nationale overheden, zoals
die met het NSL in gang is gezet. Gebruik deze samenwerking om structurele en waar mogelijk brongerichte maatregelen (versneld) te ontwikkelen
en daarin te investeren. Deze maatregelen kunnen worden gebruikt
wanneer lopende het NSL uit monitoring blijkt dat de luchtkwaliteit in de
praktijk minder snel verbetert dan voorzien. Ook kunnen de maatregelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

3

worden ingezet voor eventuele verdere verlaging van de concentraties
omwille van de volksgezondheid. Zet deze aanpak ook na afloop van het
NSL door, met als doel het verder verbeteren van de luchtkwaliteit.
Daarmee neemt de kwetsbaarheid van plannen waar het gaat om onzekerheden in luchtkwaliteitberekeningen verder af.

Reactie
Het pleidooi voor een blijvende samenwerking tussen de betrokken overheden onderschrijf ik. Dit betreft zowel de aanpak van de problematiek als
het blijven ontwikkelen en implementeren van maatregelen om waar
nodig de concentraties verder te verlagen dan wel eerder te verlagen.
Vanwege de onzekerheden rond het berekenen en vanwege de gezondheidseffecten van de maatregelen is het verstandig om verder te werken
aan de ontwikkeling van (aanvullende) maatregelen ter verdere verlaging
van de concentraties om aan de grenswaarden te voldoen.
Veel inzet van nationaal en lokaal beleid is nodig, waarbij Europese brongerichte maatregelen het meest effectief blijven. Het kabinet zet zich er
nadrukkelijk voor in dat er maximale vooruitgang wordt geboekt in het
traject van de emissienormering van personen- en vrachtauto’s.
Een aantal effectieve maatregelen op nationaal niveau is veelal reeds
bedacht en ingevoerd. Een enkele voorgestelde maatregel is, vanwege de
marktverstorende effecten, door het Europese Hof tot nu toe afgehouden
(voorstel tot verplicht roetfilter op nieuwe dieselauto’s).
De Europese maatregelen zijn nodig, maar niet afdoende om onze knelpunten op tijd op te lossen. Het kabinet heeft de voorbije periode, vooral
in het kader van het NSL, heel veel aandacht besteed aan het ontwikkelen
en uitvoeren van maatregelen voor verlaging van de concentraties. Niet
alleen op rijksniveau, ook op lokaal niveau wordt veel werk verzet om de
problemen op te lossen. De overheden investeren hierin met elkaar in de
periode tot 2011 bijna 2 miljard euro. Recent heeft het kabinet tot een
aantal aanvullende fiscale maatregelen besloten die het bezit van schone
voertuigen bevoordelen en viezere ontmoedigen. Dit heeft aanvullend
positieve gevolgen voor de luchtkwaliteit die bij de actualisatie van het
NSL zullen worden doorgerekend. Op dit moment zijn alle nu haalbare
maatregelen ingezet met als doel om tijdig overal aan de grenswaarden te
kunnen voldoen. Verder kijken naar aanvullende maatregelen blijft
daarom verstandig. Ik heb het initiatief genomen om een lijst op te stellen
en bij te houden van mogelijk kansrijke (innovatieve) maatregelen. Deze
maatregelen zullen versneld ontwikkeld en inzetbaar moeten worden
gemaakt. Ik wil vooral het aspect van de langdurige blootstelling zwaar
laten meewegen bij de afweging over de noodzaak van aanvullende maatregelen. Brongerichte maatregelen hebben daarbij de voorkeur boven
effectgerichte maatregelen. De effecten van deze aanvullende maatregelen zullen, mochten ze in de NSL-periode worden ingezet, blijken uit de
jaarlijkse monitoring.

2. Ga anders om met de bepaling van de luchtkwaliteit.
Pas de wetgeving zodanig aan dat bij de voorbereiding van ruimtelijke
niet-NSL-projecten beter rekening wordt gehouden met onzekerheden die
inherent zijn aan berekeningen. Dat kan door te werken met een pakket
aanvullende maatregelen die na een effecttoets kunnen worden ingezet
om ook bij tegenvallers aan de norm te voldoen. Bij gunstiger ontwikkeling kunnen bepaalde maatregelen worden heroverwogen. Daarbij
worden diverse belangen meegewogen, waaronder die van de gezondheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

4

Reactie
Ik sta positief tegenover de adviezen van de Commissie Verheijen voor
verbetering van de wijze waarop de luchtkwaliteit wordt bepaald. Het gaat
dan om individuele projecten die geen deel uitmaken van het NSL en
meer specifiek om het verstandig omgaan met de onzekerheden die aan
de bepaling hiervan eigen is.1
Voor alle helderheid benadruk ik nogmaals dat Commissie Verheijen
terecht een onderscheid maakt tussen toetsing van plannen die wel zijn
opgenomen in een vastgesteld NSL en plannen die niet onder het NSL
vallen. Voor plannen die zijn opgenomen in het NSL is de jaarlijkse monitoring van het NSL het meest geschikte instrument om te beoordelen in
hoeverre de werkelijke effecten van het plan overeenkomen met de
effecten zoals die zijn opgenomen in het NSL. Voor deze plannen heeft
een aparte «effecttoets» geen toegevoegde waarde.
De komende periode zal het kabinet de (juridische) mogelijkheden onderzoeken onder welke voorwaarden bij de toetsing van ruimtelijke plannen
kan worden gewerkt met het afdekken van de bandbreedte van onzekerheid, door aanvullende maatregelen in combinatie met een effecttoets.
Hierbij zal ook gekeken worden of de mate van blootstelling mee kan
wegen bij het bepalen van de mate waarin de bandbreedte van onzekerheid met maatregelen zou moeten worden afgedekt, zoals de Commissie
adviseert. Het kabinet zal daarbij een verzwaring van de onderzoekslast
voor individuele projecten vermijden evenals een vertraging van de
besluitvormingsprocedures.
Bij de bepaling van de grootte van het met maatregelen af te dekken deel
van de bandbreedte, hanteer ik de drie volgende uitgangspunten:
a. Het heeft de voorkeur om bij het beoordelen van ruimtelijke plannen
de bandbreedte van de planbijdrage als uitgangspunt te nemen. Als de
bandbreedte ook de onzekerheid van de achtergrondconcentratie mee
zou nemen, zou dat betekenen dat een initiatiefnemer gedwongen kan
worden aanvullende maatregelen te nemen voor een onzekerheid in
de achtergrondconcentratie, waar hij geen verantwoordelijkheid voor
heeft of kan nemen. Die verantwoordelijkheid berust immers meer bij
de NSL-partners.
b. Bij de bepaling van de grootte van het af te dekken deel van de bandbreedte wil ik de reële mogelijkheden in acht nemen van tijdige beschikbaarheid van uitvoerbare maatregelen. Ik wil de beslissing over inzet
van maatregelen niet laten afhangen van een onzeker rekendebat om
precies op de norm uit te komen. Aan de andere kant wil ik voorkomen
dat door een te ruime bandbreedte projecten doorgaan waar onvoldoende aanvullende maatregelen aanwezig zijn om het alsnog halen
van de norm bij tegenvallers te kunnen garanderen.
c. Er moet onderscheid zijn tussen de bandbreedte van de planbijdrage
van een individueel niet-NSL plan en de bandbreedte van de totale
concentratie op programmaniveau binnen het NSL regime. Voor beide
regimes geldt wel dat er een reëel perspectief moet zijn dat maatregelen beschikbaar zijn op het moment van de effecttoets of de jaarlijkse monitoring, en dat de grenswaarden binnen de uiterste termijn
kunnen worden bereikt.

1

Projecten die nu geen deel uitmaken van het
NSL kunnen alsnog NSL-projecten worden via
de monitoring en jaarlijkse actualisatie van het
NSL.

Deze uitgangspunten zijn belangrijk, omdat het kabinet de verplichting
heeft de Europese normen tijdig te halen. Het beschikbaar zijn van
voldoende maatregelen is dus van groot belang. Het kabinet zal zich
daarom blijven inspannen om in de NSL-periode versneld maatregelen te
ontwikkelen waarmee de concentraties verder verlaagd kunnen worden
om aan de grenswaarden te voldoen en daarmee verdere gezondheidseffecten te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

5

Voor alle projecten die niet onder de NSL-systematiek vallen wordt een
effecttoets geïntroduceerd die wordt uitgevoerd rond het moment van
realisatie van het project (afhankelijk van het soort project). Als blijkt dat
de concentraties minder zijn verlaagd dan vooraf was berekend en nog
boven de norm liggen, moeten de nieuw te ontwikkelen maatregelen
versneld worden ingezet, waarbij dit ook kan leiden tot het later in gebruik
nemen dan wel tijdelijk – zolang grenswaarden worden overschreden –
buiten gebruik stellen van het project. Omgekeerd is het bij meevallers
niet verplicht om de geprojecteerde maatregelen daadwerkelijk te nemen
of reeds genomen maatregelen voort te zetten als ook zonder deze maatregelen de wettelijk verplichte norm gehaald wordt. Wel kan het in het
kader van de onzekerheden rond de bepaling van luchtkwaliteit verstandig
zijn voldoende maatregelen in te zetten om deze onzekerheid af te dekken.
Ook kunnen uitvoerende overheden zelf de afweging maken deze maatregelen wel te nemen vanuit het oogpunt van gezondheid. Elementen als
proportionaliteit en kosteneffectiviteit spelen hierbij uiteraard ook een rol.
Het instrument van «effecttoets» vergt nadere uitwerking, ook om ervoor
te zorgen dat inzet ervan gegarandeerd kan worden zonder dat een vertraging in de uitvoering optreedt. Deze uitwerking zal plaatsvinden in het
kader van het Actieplan «Sneller en Beter».
Voor het NSL-regime geldt dat de jaarlijkse monitoring, waarbij de feitelijke ontwikkeling van de luchtkwaliteit wordt bezien, de plaats van de
effecttoets kan innemen.

3. Verminder de kwantiteit en verbeter de kwaliteit van berekeningen.
De Commissie Verheijen adviseert om de wijze van berekenen aan te
passen, zodat meer gedifferentieerd kan worden in het detailniveau van
de berekening: globaal waar het kan, gedetailleerd waar dat moet. Waar
nodig moet dit worden vastgelegd in de wet- en regelgeving. Door het
uitfilteren van plannen zonder significant risico op overschrijding hoeven
minder plannen tot in details te worden doorgerekend, maar worden de
plannen die rond de norm zitten wel goed doorgerekend. Om de uitvoering te vergemakkelijken stelt de Commissie voor een stappenplan te
introduceren voor de toetsing van projecten, waarbij per stap wordt
gekeken of een plan voldoet aan de wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit. Onderdeel van dit stappenplan is het hanteren van een bepaalde
ruimte rond de grenswaarde. Indien een berekende concentratie onder
deze ruimte zit behoeft er niet nauwkeuriger te worden gerekend. Indien
de berekende concentratie binnen deze ruimte of erboven valt, zal wel een
nauwkeuriger bepaling van de luchtkwaliteiteffecten moeten worden
uitgevoerd.
De Commissie doet ook aanbevelingen om de kwaliteit en consistentie
van berekeningen te verbeteren. Dit betreft onder andere het verbeteren
en transparanter maken van de totstandkoming van de jaarlijkse
GCN-kaarten (Grootschalige Concentraties Nederland) en het verbeteren
van de aansluiting van de verkeers- en luchtmodellen op elkaar. Tevens
adviseert de Commissie om de lokale overheden met een handreiking te
ondersteunen als het gaat om het bepalen van lokale luchtkwaliteit.

Reactie
De adviezen van de commissie om de kwaliteit van de berekeningen te
versterken worden door het kabinet onderschreven. Het concept van
«globaal waar het kan, gedetailleerd waar het moet» is zinvol om onnodig
rekenwerk te voorkomen. Het voorgestelde stappenschema lijkt daarbij
zeer behulpzaam. In het verlengde hiervan wil het kabinet concreet de
volgende acties oppakken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

6

a. globaal waar het kan, gedetailleerd waar het moet; hanteer een
bepaalde ruimte rond de grenswaarde.
Ik zeg u hierbij toe de uitwerking van dit advies met de grootste voortvarendheid op te pakken.
Ik zal op korte termijn de ontwikkeling en toepassing van een stappenplan,
zoals door de Commissie voorgesteld, in gang zetten. Daarbij zal vooral
gekeken worden naar het vereiste detailniveau van de berekeningen en
hoe dit in wet- en regelgeving verankerd kan worden.
Het kabinet is voornemens om met een bepaalde ruimte (nog nader uit te
werken, te denken valt aan zo’n 5%) rond de grenswaarde te gaan werken.
Binnen deze ruimte kan met meer detail worden gerekend. Buiten deze
marge kan globaler worden gerekend. Dit voornemen zal eerst aan de
hand van praktijkgevallen nader verkend moeten worden. Daarna kan pas
een precieze invulling van deze ruimte plaatsvinden.
Ter verduidelijking het volgende voorbeeld. Een voorgenomen groot (IBM)
project zou na realisatie tot een lokale concentratie van de luchtkwaliteit
van circa 37 µg/m3 fijn stof leiden. Dit gegeven een achtergrondconcentratie van 35 µg en een planbijdrage van 2 µg. Deze raming (op grond van
een globale verkeersprognose) valt – ruim – beneden een voor nu aangehouden 5% marge rondom de grenswaarde (bij een grenswaarde van 40
µg is er dan een zone van 38–42 µg). Voor deze situatie geldt dan dat er
niét nauwkeuriger getoetst hoeft te worden op de luchtkwaliteit. Zelfs bij
een onzekerheidsbandbreedte van 50% van de planbijdrage, zou er
immers nog geen sprake kunnen zijn van een concentratie boven de
grenswaarde.
Onderdeel van het stappenplan is om bij het bepalen van de luchtkwaliteit
waar mogelijk uit te gaan van kengetallen en vuistregels. Dit vergt enige
uitwerking. Allereerst moet worden gekeken waar het gebruik van vuistregels nuttig en werkzaam kan zijn. De uitwerking van het stappenplan zal
worden opgepakt in het kader van het Actieplan «Sneller en Beter».
Uitgangspunt is dat vuistregels en kengetallen goed onderbouwd moeten
worden en het gebruik ervan aan harde afspraken gebonden. De uiteindelijke uitkomsten zullen waar nodig worden vastgelegd in de Regeling
beoordeling luchtkwaliteit 2007.

b. kwaliteit en consistentie onderliggende gegevens en processen
Ik onderschrijf de noodzaak om de kwaliteit en consistentie van basisgegevens te verbeteren. Deze noodzaak tot verbeteren was mijn belangrijkste reden om tot deze adviesaanvraag te komen. Inzet hierbij is het
transparanter maken van de totstandkoming van de Grootschalige
Concentratiekaarten Nederland (GCN). Deze GCN-kaarten worden jaarlijks
geactualiseerd en geven een landelijk beeld van de luchtkwaliteit in het
voorgaande kalenderjaar en verschillende toekomstjaren.
Dit proces is op dit moment nog niet transparant genoeg. Aangrijpingspunten voor verbeteringen zijn: het inzichtelijk maken van de taken en
verantwoordelijkheden van verschillende betrokken partijen, een eerdere
afstemming tussen deze partijen, een duidelijker planning, versterking van
de emissieregistratie en betere afstemming hiervan op de eisen vanuit het
GCN-proces.
Om deze verbeteringen zichtbaar te maken en te laten leiden tot de
gewenste kwaliteit, zal ik een Protocol opstellen met daarin alle afspraken
rond het GCN-proces. Tevens zal een handleiding worden opgesteld voor
lokale bestuurders over hoe zij met de GCN-kaarten om kunnen gaan en
wanneer het zinvol kan zijn om lokaal te meten.
Van een deel van de adviezen van de Commissie is al dankbaar gebruik
gemaakt bij de eerste fase van de komende GCN-kaarten (levering maart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

7

2009). De andere verbeteracties zullen worden toegepast in het nog
komende traject GCN-2009. De GCN-kaarten 2009 zullen tevens dienen als
een pilotproject voor de verbeteracties. Na het presenteren van de
GCN-kaarten 2009 zullen deze verbeteracties worden geëvalueerd en
vastgelegd in het GCN-Protocol.
Daarnaast wil ik in de uitwerking van deze adviezen ook de mogelijkheid
onderzoeken van het introduceren van een (verlenging van de) houdbaarheidsdatum van milieuonderzoeken. Doel hiervan is het vergroten van de
stabiliteit en het verminderen van de onderzoekslast. Met name juridische
en uitvoeringstechnische aspecten zullen hierbij aan bod moeten komen.
Vervolgstappen
Zoals aangegeven, zullen de adviezen van de Commissie Meten en
Rekenen Luchtkwaliteit voortvarend worden opgepakt en uitgevoerd.
Belangrijk aandachtspunt hierbij is de samenhang met (de uitvoering van)
het NSL. Dat kent met de zogenaamde saneringstool zijn eigen rekeninstrument en zal naar verwachting in het voorjaar 2009 van kracht
worden. Met de adviezen van zowel de Commissie Elverding als de
Commissie Verheijen kan de uitvoering van het NSL nog meer kracht
krijgen.
Omdat alleen afspraken op rijksniveau hiervoor niet voldoende zijn, zal
het kabinet bij de uitwerking van de aanbevelingen van de Commissie
Verheijen de overige vertegenwoordigde partijen in deze Commissie
blijven betrekken. Doel is immers om juist voor hen de uitvoering van het
NSL te vereenvoudigen.
De adviezen van de Commissie Verheijen zijn ook van belang voor nietNSL-projecten. Zij hebben betrekking op een breed spectrum aan besluitvorming, zowel over ruimtelijke en infrastructurele besluiten als over
gemeentelijke besluiten (bestemmingsplannen, vergunningverlening etc.).
Om ervaring op te doen met deze adviezen zal op korte termijn de toepasbaarheid hiervan aan de hand van een aantal praktijkcases worden beoordeeld. Dit zal door mijn Ministerie worden geïnitieerd. Hiermee kunnen
uitvoerende overheden ervaring opdoen hoe de adviezen van de Commissie Verheijen in de praktijk toepasbaar zijn hetgeen bepalend zal zijn
voor de beleidskeuzes die gemaakt worden bij de verschillende adviezen.
In deze praktijkvoorbeelden zullen ook beleidsmatige of juridische belemmeringen zichtbaar worden.
Zoals gezegd hebben de adviezen van de Commissie Verheijen veel raakvlakken met het advies van de Commissie Elverding. Uitwerking van de
adviezen van beide Commissies zal daarom onder regie van de gezamenlijke VROM en VenW-Projectdirectie «Sneller en Beter» plaatsvinden. Het
kabinet zal de resultaten van deze uitwerking effectueren en waar nodig
juridisch verankeren. Het streven is om dit afgerond te hebben voordat
het NSL definitief is vastgesteld.
Mede namens de minister van Verkeer en Waterstaat,
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 62

8