Directoraat-generaal Agro

Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Auteur

TER BESLISSING
Datum
5 april 2023

Nota bij kamerbrief Voedselverspilling in Nederland
2023

Kenmerk
DGA / 26862401

Kopie aan

Bijlage(n)
4
Parafenroute

Aanleiding

Met deze brief biedt u de resultaten van twee monitors en een onderzoek op het
gebied van voedselverspilling aan. Ook geeft u aan dat u extra maatregelen zult
gaan nemen om te versnellen. De rapporten maken inzichtelijk waar Nederland
staat in het bereiken van de gestelde doelen. Jaarlijks informeren we de Tweede
Kamer over deze voortgang.

Geadviseerd besluit
U kunt de bijgevoegde Kamerbrief ondertekenen.

Kernpunten
•

•
•

•

Uit de rapporten van de twee monitors en het onderzoek blijkt dat versnelling
nodig is om de gestelde doelen voor de vermindering van voedselverspilling in
NL te kunnen halen. De rapporten geven aanbevelingen om de
voedselverspilling in NL te verminderen.
U geeft aan dat u de aanbeveling om de huidige inzet en succesvolle aanpak
voort te zetten ter harte neemt en dit blijft doen de komende jaren.
U geeft aan dat u daarnaast aanvullende maatregelen zult gaan nemen, een
andere aanbeveling die gedaan wordt in de rapporten. Er wordt nu verkend
welke maatregelen het meest geschikt zijn en hoe die het beste ingericht
kunnen worden. U geeft aan dat u op de uitwerking hiervan in de toegezegde
voedselbrief zult terugkomen.
LNV onderzoekt wat binnen haar verantwoordelijkheid en rol past. Daarom
wordt nu verkend welke voorgestelde dwingende maatregelen haalbaar en
Pagina 1 van 3

Directoraat-generaal Agro

uitvoerbaar zijn, onder andere verplichte monitoring en rapportage van
voedselverspilling.

Kenmerk
DGA / 26862401

Toelichting
•

•

•

•

•

Ongeveer een kwart van al het voedsel in Nederland wordt verspild, jaarlijks
zo’n 2 miljard kilo voedsel. De impact daarvan op klimaatverandering
bedraagt 16%-22% van de totale impact veroorzaakt door voedsel. Halvering
van de voedselverspilling, dus 1 miljard kilo minder voedsel verspillen, levert
per jaar een reductie van 2-3 Mton CO2-equivalenten op. Het verminderen
van voedselverspilling is een belangrijk aangrijpingspunt om zowel de
voetafdruk van de voedselproductie als van de voedselconsumptie te
verminderen.
Daarom heeft Nederland zich, samen met de andere EU lidstaten,
gecommitteerd aan Sustainable Development Goal 12.3 van de VN: de
voedselverspilling in 2030 bij de consument en bij de retail met 50%
verminderen ten opzichte van 2015 en verminderen van de voedselverspilling
in de rest van de keten.
In Nederland werken we aan het verminderen van voedselverspilling met een
netwerkaanpak via de Stichting Samen tegen Voedselverspilling (STV) die LNV
sinds de start financiert. Hierbij zijn nu 120 stakeholders uit de hele keten
aangesloten. Om deze structurele rol te kunnen blijven vervullen heeft LNV
voor de komende drie jaar (2023-2025) subsidie verleend aan STV.
De voedselverspilling in Nederland wordt jaarlijks ketenbreed gemonitord en
bij de consument thuis elke 3 jaar. Daarnaast is door de WUR een onderzoek
uitgevoerd. Hieronder leest u per rapport een toelichting.
Onderaan de brief zijn de hoogtepunten van de aanpak verminderen
voedselverspilling 2022 opgenomen, zoals de consumentencampagnes,
houdbaarhied, circulaire keten, systemische aanpak broodketen en onderwijs.

Monitor Voedselverspilling bij consumenten thuis in Nederland in 2022 Voedingscentrum
•
•
•
•

•

Nederlanders verspilden in 2022 thuis gemiddeld 33,4 kg eten per persoon.
De voedselverspilling bij huishoudens is ten opzichte van 2015 met 23%
afgenomen.
De sterke daling die sinds 2013 zichtbaar was lijkt nu te stagneren, in
vergelijking met vorige metingen nam voedselverspilling deze keer minder af.
Als er inderdaad sprake is van stagnatie en deze zet door in 2025, dan wordt
de kans om het doel van 50% reductie in 2030 te halen klein. Het rapport
stelt dat er meer inzet nodig is om een verdere daling te realiseren.
Het rapport doet enkele aanbevelingen om voedselverspilling bij mensen thuis
verder terug te dringen en het doel te halen in 2030:
o Zoek de oplossing niet alleen bij de consument maar kijk naar de hele
keten, supermarkten en producenten kunnen meer verantwoordelijkheid
nemen om consumenten te helpen minder voedsel te verspillen.
o Zet het huidige succesvolle beleid voort en verken wat daaraan kan
worden toegevoegd, zoals bijvoorbeeld maatregelen in wet- en
regelgeving.

Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal Agro

o

Maak het makkelijk voor de consument: help de consument op de juiste
plek en het juiste moment, door o.a. te blijven inzetten op communicatie
en tools.

Kenmerk
DGA / 26862401

Monitor Voedselverspilling in Nederland update 2009-2020 - Wageningen
University & Research
•

•
•

•

De Monitor Voedselverspilling, opgesteld door experts van Wageningen
University & Research in opdracht van LNV, geeft inzicht in de totale
hoeveelheid voedselverspilling en voedselverliezen in de hele Nederlandse
voedselketen. De monitor brengt de verspilling in NL in kaart op basis van
openbare cijfers.
De totale omvang van voedselverspilling in Nederland in 2020 was 2.811
kiloton, of 161 kilogram per hoofd van de bevolking.
Dit is hoger dan de vorige meting; over 2019 was 88-136 kilogram per hoofd
van de bevolking gerapporteerd (toen nog in bandbreedte). Het grotere
volume in 2020 is een gevolg van de recente aanpassing van de definitie van
voedselverspilling in NL naar de EU definitie, die verschilt van de eerder door
NL gebruikte definitie.
Als de cijfers uit de laatste monitor worden omgerekend om de verschillende
jaren met elkaar te kunnen vergelijken, levert dat een aanzienlijke daling op
in de bovengrens van de voedselverspilling ten opzichte van 2019 en
voorgaande jaren. De omvang in 2020 is volgens de voormalige definitie 97123 kilogram per hoofd van de bevolking. In 2019 was dit 88-136 kilogram
per hoofd van de bevolking.

Versnellingsagenda verminderen voedselverspilling 2022-2025 Wageningen
University & Research
•

•
•
•

•

Om inzicht te krijgen of Nederland op koers ligt om het doel te halen is aan de
WUR opdracht gegeven dit te onderzoeken en daarnaast te adviseren over wat
er nodig is de doelstelling te behalen.
De conclusie van het onderzoek is dat, hoewel er een dalende lijn is, op het
huidige tempo het doel (-50% verspilling in 2030), niet zal worden gehaald.
WUR adviseert daarom om te versnellen om het doel te kunnen behalen.
Het WUR rapport stelt dat het belangrijk is voort te bouwen op de huidige
succesvolle aanpak, maar dat de tijd van vrijblijvendheid voorbij is. Er zullen
maatregelen moeten worden toegevoegd die bijdragen aan versnelling als we
de gestelde doelen willen halen.
Het rapport geeft een aantal overkoepelende aanbevelingen: Stel een
integrale aanpak centraal die transitie ondersteunt; bouw voort op huidige
succesvolle aanpak en voeg activiteiten toe die bijdragen aan versnelling;
draag uit dat de tijd van vrijblijvendheid nu echt voorbij is.

Pagina 3 van 3