Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2192
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over misstanden in de Wmo (ingezonden 1 mei 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 23 mei 2018)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de voorbeelden in de radiouitzending van
mensen die zorg en voorzieningen nodig hadden vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), maar waarbij de gemeente het advies van de
keuringarts beïnvloedde?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u het wenselijk dat mensen moeten procederen tegen gemeenten
wanneer deze gemeenten noodzakelijke voorzieningen simpelweg niet
verstrekken, aanvragen beïnvloeden of te weinig zorg en voorzieningen
afgeven?
Antwoord 2
Ik vind het wenselijk dat gemeenten in vervolg op een melding van een
behoefte aan maatschappelijke ondersteuning overeenkomstig artikel 2.3.2
Wmo 2015 en met in achtneming van de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur een zorgvuldig onderzoek uitvoeren en op basis daarvan de behoefte
van de cliënt aan maatschappelijke ondersteuning beoordelen. Gemeenten
dienen daarnaast de cliënt te ondersteunen in het formuleren van de juiste
hulpvraag en hem actief te informeren over de mogelijkheid van (onafhankelijke) cliëntondersteuning.
Het is aan de cliënt om op verzoek en op eigen initiatief die feiten en
omstandigheden aan te dragen die relevant zijn voor het onderzoek. Dat kan
ook een verklaring van een arts zijn.

1

ah-tk-20172018-2192
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nporadio1.nl/reporter-radio/onderwerpen/453863-misstanden-in-demaatschappelijke-ondersteuning-hoe-de-gemeente-keuringsartsen-beinvloedt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

In vervolg daarop moeten de gemeenten de te nemen beslissing adequaat
motiveren. Uitgangspunt en doel is dat aan de cliënt de noodzakelijke en
passende ondersteuning wordt verstrekt.
Vraag 3
Herinnert u uw uitspraak in antwoord op eerdere Kamervragen dat u niet
over informatie beschikt dat gemeenten zich schuldig maken aan de
beïnvloeding van keuringsartsen en dat nader onderzoek niet nodig is? Hoe
oordeelt u over het feit dat er wél steeds meer signalen boven tafel komen en
dat deze problemen dus op grotere schaal voorkomen?2
Antwoord 3
Ja. Ik heb op basis van de mij thans ter beschikking staande informatie nog
steeds geen aanleiding om te veronderstellen dat gemeenten zich meer dan
mogelijk op incidentele basis schuldig maken aan de beïnvloeding van
keuringsartsen. Indien dit zich in een individueel geval onverhoopt voordoet
is de rechtspositie van de cliënt in de Wmo 2015 adequaat geregeld.
Vraag 4
Bent u nu wel bereid nader onderzoek onder gemeenten in te stellen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
Nee, zie mijn antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Vindt u het wenselijk dat gemeenten zorg moeten indiceren, terwijl zij deze
ook financieren en dat ze zorg moeten laten uitvoeren terwijl ze deze
uitvoering ook zelf toetsen? Deelt u de mening dat de gemeenten op deze
manier meerdere dubbele petten hebben?
Antwoord 5
In de Wmo 2015 is de inhoud van het onderzoek dat een gemeente – als
medeoverheid – moet uitvoeren om de behoefte van een cliënt aan maatschappelijke ondersteuning te kunnen beoordelen in artikel 2.3.2 Wmo 2015
gedetailleerd vastgelegd. Tijdens het proces dat volgt op een melding kan de
cliënt zich laten bijstaan door bijvoorbeeld een onafhankelijk cliëntondersteuner of een mantelzorger. De jurisprudentie over de Wmo 2015 duidt erop dat
de rechter – zoals met de wet wordt beoogd – het grote belang van een
zorgvuldig onderzoek naar de individuele situatie van de cliënt, voorafgaand
aan een beslissing over een de toekenning van een voorziening, centraal
stelt.
Daarnaast is in de Wmo 2015 duidelijk vastgelegd dat een cliënt recht heeft
op een maatwerkvoorziening ter compensatie van de beperkingen in de
zelfredzaamheid of participatie die de cliënt ondervindt, voor zover de cliënt
deze beperkingen naar het oordeel van het college niet op eigen kracht, met
gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn
sociale netwerk dan wel met gebruikmaking van algemene voorzieningen kan
verminderen of wegnemen. Deze maatwerkvoorziening moet, rekening
houdend met de uitkomsten van het in artikel 2.3.2 bedoelde onderzoek, een
passende bijdrage leveren aan het realiseren van een situatie waarin de cliënt
in staat wordt gesteld tot zelfredzaamheid of participatie en zo lang mogelijk
in de eigen leefomgeving kan blijven. De cliënt heeft los van financiële
overwegingen recht op passende ondersteuning. Tegen de beslissing van het
college staat bezwaar en beroep open. Daarnaast legt het college van
burgemeester en wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over
de uitvoering van de Wmo 2015.
Op basis van het voorgaande ben ik van mening dat de rechtspositie van de
cliënt in de Wmo 2015 adequaat is geregeld.

2

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 1004

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoeveel signalen en rechtszaken moeten volgens u nog komen, voordat u de
noodzaak inziet om druk en beïnvloeding van indicaties weg te nemen? Is het
niet logischer om zorgverleners de indicatie te laten stellen aangezien zij een
zorginhoudelijke in plaats van een financiële afweging maken?
Antwoord 6
Zoals vermeld in het antwoord op vraag 5 ben ik van mening dat de
rechtspositie van de cliënt in de Wmo 2015 adequaat is geregeld en er dus
voldoende waarborgen bestaan om te voorkomen dat ongewenste druk en
beïnvloeding van indicaties op plaatsvindt. Indien ongewenste druk en
beïnvloeding in een incidenteel geval toch plaats vindt kan de cliënt in
bezwaar en beroep.
De suggestie om zorgverleners de indicatie te laten stellen gaat er naar mijn
mening ten onrechte vanuit dat de beoordeling van passende ondersteuning
van een cliënt alleen een zaak is van medische professionals. Deze zullen
daar waar relevant zeker betrokken moeten worden bij de beoordeling van
passende ondersteuning, maar deze beoordeling zal zeker niet uitsluitend
door medische professionals kunnen plaatsvinden. Immers de dienstverlening
op het gebied van maatschappelijke ondersteuning moet zoveel mogelijk een
integraal karakter hebben en is dus veel breder dan uitsluitend medische
hulp. Dit laatste was nu juist een belangrijke aanleiding voor de regering om
de gemeentelijke verantwoordelijkheid te verruimen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3