Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z16109
Vragen van het lid Van Houwelingen (FvD) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over antibody-dependent enhancement
(ADE) (ingezonden 22 september 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het fenomeen antibody-dependent enhancement (ADE)?
Wat is uw visie op dit fenomeen? Hoe reëel acht u de kans dat ADE zal
optreden bij COVID-gevaccineerden?1
Vraag 2
Bent u en is het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op de
hoogte dat gevaccineerden vanwege ADE mogelijk ziek zouden kunnen
worden en in dat geval bovendien meer infectieus kunnen zijn?
Vraag 3
Is dit risico, gezien de ernst van de waarschuwing van experts, geïnventariseerd, meegenomen of besproken tijdens Outbreak Management Team
(OMT)-vergaderingen?2
Vraag 4
Kunt u de Kamer alle documenten (mails, notities, notulen, et cetera)
verschaffen waarin door het OMT is gesproken over ADE?
Vraag 5
Kunt u het RIVM vragen hoe reëel het risico is dat wordt beschreven in het
artikel «Infection-enhancing anti-SARS-CoV-2 antibodies recognize both the
original Wuhan/D614G strain and Delta variants. A potential risk for mass
vaccination?», waarin gesteld wordt dat neutraliserende antilichamen goed

1

Experts (zoals Vanden Bossche, Luc Montagnier, Michael Yeadon en meer) waarschuwen
ervoor dat dit fenomeen zeer waarschijnlijk gaat optreden bij covid «gevaccineerde» mensen
als zij weer blootgesteld worden aan het virus.
2
Journal of Infection, 9 augustus 2021, «Infection-enhancing anti-SARS-CoV-2 antibodies
recognize both the original Wuhan/D614G strain and Delta variants. A potential risk for mass
vaccination?» (www.journalofinfection.com/article/S0163-4453(21)00392-3/fulltext).

kv-tk-2021Z16109
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

1

werken als men kijkt naar het originele virus, maar dat dit mogelijk anders is
voor de nieuwe varianten met als (lange termijn) risico ADE bij gevaccineerden?3
Vraag 6
Bent u bekend met het artikel «Antibody-dependent enhancement and
SARS-CoV-2 vaccines and therapies» in Nature?4
Vraag 7
Kunt u het RIVM vragen om een inhoudelijke reactie op dit artikel waarin
gesteld wordt dat ADE tot gevolg kan hebben dat men op termijn niet alleen
zieker wordt, maar ook dat nieuwe varianten van het coronavirus besmettelijker worden?5
Vraag 8
Hoe reëel is dit risico volgens u? Indien ADE geen serieus risico betreft,
kunnen we dan wellicht stellen dat «Nature» een bron is van «nepnieuws»?
Zou u daar dan wellicht niet tegen moeten optreden?
Vraag 9
Bent u en is het RIVM bekend met dierenstudies (normaal te doorlopen fase
van klinische trials) voor ontwikkeling van vaccins tegen dengue en andere
respiratoire virussen (ook SARS-Cov) en de conclusies van deze onderzoeken?6, 7 en8 Bent u en is het RIVM bekend met het beschreven ADE-effect in
deze studies dat is opgetreden na her-blootstelling van de dieren aan
virussen en dat heeft geleid tot zeer ernstige problemen en dood van de
dieren? Met als conclusie dat deze onderzoeken aangemerkt zijn als
«gefaalde» klinische trials?
Vraag 10
Zo ja, hoe beoordeelt het RIVM dit effect en het risico ervan voor mensen?
Vraag 11
Kunt u, gezien dit risico, het RIVM vragen om toe te lichten waarom er geen
recente dierstudies gedaan zijn of nog worden ondernomen naar ADE?
Vraag 12
Tot slot, kunt u uw claim onderbouwen dat 9 van de 10 mensen in het
(Groene Hart ziekenhuis) ziekenhuis ongevaccineerd zijn?9
Vraag 13
Kunnen de bovenstaande vragen afzonderlijk worden beantwoord?

3

Journal of Infection, 9 augustus 2021, «Infection-enhancing anti-SARS-CoV-2 antibodies
recognize both the original Wuhan/D614G strain and Delta variants. A potential risk for mass
vaccination?» (www.journalofinfection.com/article/S0163-4453(21)00392-3/fulltext).
4
Nature, 9 september 2021, «Antibody-dependent enhancement and SARS-CoV-2 vaccines and
therapies» (www.nature.com/articles/s41564-020-00789-5)
5
Nature, 9 september 2021, «Antibody-dependent enhancement and SARS-CoV-2 vaccines and
therapies» (www.nature.com/articles/s41564-020-00789-5)
6
Pascal Francis, «Antibody-mediated enhancement of viral disease» (pascal-francis.inist.fr/vibad/
index.php?action=getRecordDetail&idt=14164191).
7
Takada, november 2003, «Antibody-dependent enhancement of viral infection: molecular
mechanisms and in vivo implications» (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14625886/).
8
Halstead, O’Rourke, 1 juli 1977, «Dengue viruses and mononuclear phagocytes. I. Infection
enhancement by non-neutralizing antibody» (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/406347/).
9
Twitter, 3 september 2021 (twitter.com/hugodejonge/status/1433819881774911533).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Vragen

2