Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 761

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juni 2021
Bij de presentatie van de Agenda Digitale Overheid – NL DIGIbeter1 heb ik
aangekondigd te gaan investeren in innovatie ten behoeve van de digitale
overheid. Hiervoor heb ik het Innovatiebudget Digitale Overheid (IDO)
beschikbaar gesteld vanuit de Investeringspost Digitale Overheid. Dit
biedt cofinanciering voor innovatieprojecten van overheidsorganisaties
die bijdragen aan betere digitale overheidsdienstverlening en het
oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Met deze brief informeer ik
u over de stand van zaken met betrekking tot het IDO en de (tussentijdse)
resultaten die in de afgelopen periode zijn gerealiseerd. Voordat ik de
resultaten nader toelicht, wil ik u kort meenemen in het doel van het IDO.
Investeren in innovatie
De Agenda Digitale Overheid – NL DIGIbeter kent als uitgangspunt dat
innovatie niet het doel op zich is, maar een middel om (versneld)
oplossingen te bieden voor maatschappelijke vraagstukken, en om
overheidsdienstverlening slim in te richten. Het IDO stelt gedurende 3 jaar
(2019–2021) in totaal 18 miljoen euro beschikbaar ten behoeve van
innovatie en samenwerking door overheidspartijen2.
Het IDO staat open voor de hele Nederlandse overheid (ministeries,
provincies, gemeenten, waterschappen en uitvoeringsorganisaties). Met
het ondersteunen van innovaties zet het IDO in op de ontwikkeling van
dienstverlening die inclusiever, persoonlijker, gebruiksvriendelijker en
veiliger is. Het co-financieren van innovatieve projecten vergroot de

1

Agenda Digitale Overheid – NL DIGIbeter
https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/nldigibeter/
2
Voor het verstrekken van een uitkering in het kader van het IDO aan gemeenten en provincies is
het «Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening» opgesteld:
https://wetten.overheid.nl/BWBR0043818/2020-07-11

kst-26643-761
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 643, nr. 761

1

ruimte die overheden voor innovatie hebben, en stimuleert een nieuwe
manier van werken waarin kennisdeling en samenwerking centraal staan.
Resultaten tot nu toe
Ingediende en gegunde voorstellen
In 2019 zijn er 74 definitieve voorstellen ingediend voor het IDO. Hiervan
zijn 20 projecten voor een totaalbedrag van € 4.936.070 gegund3. In 2020
zijn 135 definitieve voorstellen ontvangen. Hiervan zijn 24 projecten voor
een totaalbedrag van € 4.677.837 gegund4. Een overzicht van de gegunde
projecten van zowel 2019 als 2020 zijn te vinden via de website van
Digitale Overheid (www.digitaleoverheid.nl). Het toekennen van innovatiebudget aan projecten gebeurt op basis van selectiecriteria5, volgens een
vooraf omschreven proces. De beoordeling wordt gedaan door een jury,
bijgestaan door een voorselectiecommissie. Leden komen vanuit de
rijksoverheid, decentrale overheden, bedrijfsleven en wetenschap en
hebben expertise in onder andere gebruikersgericht ontwerpen, innovatie
en de ontwikkeling van de digitale overheid. Enkel projecten die door de
jury van voldoende kwaliteit worden bevonden ontvangen een deel
cofinanciering uit het IDO. Toegekende projecten kennen een looptijd van
een jaar vanaf het moment van gunning. De projecten van 2019 zijn
grotendeels afgerond6, de projecten van 2020 bevinden zich in de
uitvoerende dan wel afrondende fase, en het selectieproces voor de
ingediende voorstellen in 2021 wordt in juli 2021 afgerond. Omdat de
resultaten ook potentiële meerwaarde hebben voor andere organisaties
wordt voor projecten gekeken naar de mogelijkheden voor ondersteuning
bij opschaling dan wel herbruikbaarheid.
Samenwerken aan innovatie
Het IDO ondersteunt overheden om op een andere manier te gaan
(samen)werken, namelijk door te experimenteren, ruimte te geven aan
nieuwe initiatieven en connecties aan te gaan met nieuwe partijen. Onder
het IDO heeft zich een groot netwerk van samenwerkende overheden
gevormd. Elk voorstel wordt door een overheidspartij als regievoerder
ingediend en, in lijn met de selectiecriteria, werken zij hiervoor samen met
minstens 1, vaak 2 of 3 andere overheidspartijen. Zo hebben in 2019 41
partijen een voorstel ingediend, en in 2020 waren dit 65 partijen (figuur 1,
unieke indieners). Gegunde projecten hebben aangegeven dat zij door het
ontvangen van centrale financiering en het succesvol doorlopen van de
selectieprocedure meer ruimte hebben gekregen binnen hun eigen
organisatie om zich in te zetten voor gezamenlijke belangen.
In figuur 1 vindt u een overzicht van aantallen ingediende en gegunde
projecten; de verdeling van financiering uit het IDO per type overheidspartij; de verhouding aangevraagd en toegekend budget uit het IDO.

3

Innovatiebudget projecten 2019
https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/20-projecten-ontvangen-innovatiebudget/
4
Innovatiebudget projecten 2020
https://www.digitaleoverheid.nl/nieuws/verdeling-innovatiebudget-2020/
5
Criteria IDO
https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alle-onderwerpen/innovatie/innovatiebudget/
criteria/
6
De looptijd van een jaar is een formele voorwaarde vanaf 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 643, nr. 761

2

Figuur 1: overzicht cijfers ingediende en gegunde voorstellen 2019–2020

Voorbeelden7
Ter illustratie een tweetal voorbeelden van projecten die met hulp van
cofinanciering uit het IDO tot stand zijn gekomen.
Projecten 2019
Perceelwijzer
De app Perceelwijzer bevordert communicatie en data-uitwisseling
tussen agrariërs en waterschappen op perceelniveau. De applicatie is
opgeschaald van 1 naar 14 waterschappen, met concrete ambities
richting de overige 7 waterschappen. Agrariërs en waterschappen
ondervinden voordelen van het gebruik van de app en werken
hierdoor nog beter samen.
Stem van Groningen
De Stem van Groningen is een participatieplatform waarop inwoners
laagdrempelig kunnen meedenken en meebeslissen over zaken die
in hun omgeving gebeuren. Het innovatieproject is een samenwerking om de gebruiksvriendelijkheid en professionaliteit van het
digitaal participatieplatform te verbeteren, met oog voor
opschaalbaarheid.
Tot slot
De eerste (tussentijdse) resultaten van het IDO, zowel wat betreft
projecten, als samenwerking als kennisdeling, lijken veelbelovend.
Gedurende de drie edities van het IDO is gekozen voor een wendbare
7

Video Perceelwijzer en Stem van Groningen: https://www.digitaleoverheid.nl/overzicht-van-alleonderwerpen/innovatie/innovatiebudget/videos/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 643, nr. 761

3

opzet waarin continu geëvalueerd en verbeterd is. Als gevolg hiervan zijn
bijvoorbeeld de selectiecriteria verder aangescherpt: in 2020 en 2021 is bij
het beoordelen van de aanvragen meer aandacht voor het betrekken van
de eindgebruiker, de levensgebeurtenissenaanpak en open (source)
softwareontwikkeling.
Daarnaast wordt het IDO als geheel dit jaar geëvalueerd. In de evaluatie
wordt de doeltreffendheid en de doelmatigheid van het Innovatiebudget
als instrument onderzocht, teneinde de opzet, voorwaarden en/of
processen hierop aan te passen, en het Innovatiebudget als instrument
beter in te kunnen zetten.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 26 643, nr. 761

4