Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

172
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP), Voordewind (ChristenUnie), Van
Bommel (SP), Bontes (Groep Bontes/Van Klaveren), Ten Broeke (VVD),
Servaes (PvdA), Knops (CDA) en Sjoerdsma (D66) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over het uitoefenen van internationale druk op
Noord-Korea (ingezonden 7 september 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 11 oktober
2016)
Vraag 1
Kent u het bericht «Noord-Korea vuurt drie raketten af tijdens G20-top
China»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe duidt u de achtergronden van deze raketlanceringen, de achterliggende
motieven en de doelen die de verantwoordelijken hopen te bereiken? Hoe
verhouden deze acties zich tot de regelmatige nucleaire proeven in het land?
Antwoord 2
De raketlanceringen van 5 september jl. passen binnen een serie van
lanceringen in de afgelopen twee jaar. Dit betreffen zowel raketlanceringen
van operationele ballistische raketten als ballistische raketten die nog in
ontwikkeling zijn. Tevens maakt Noord-Korea vorderingen om raketten te
lanceren vanaf onderzeeboten. Nederland acht zowel de operationele als de
nog in ontwikkeling zijnde ballistische raketten in principe in staat om een
nucleaire lading over te kunnen brengen. Noord-Korea werkt intensief aan de
ontwikkeling van een dergelijke nucleaire lading omwille van een inzetbare
nucleaire capaciteit. Het maximale bereik van de operationele ballistische
raketten wordt geschat op 1.300 km. Daarnaast ontwikkelt Noord-Korea
ballistische raketten met een bereik groter dan 1.300 km., waarbij het

1

ah-tk-20162017-172
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

«Noord-Korea vuurt drie raketten af tijdens G20-top China,» De Volkskrant, 5 september 2016:
www.volkskrant.nl/buitenland/noord-korea-vuurt-drie-raketten-af-tijdens-g20-topchina~a4370566/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

maximale bereik wordt geschat in de intercontinentale klasse (groter dan
5.500 km.).
Vraag 3
Hoe ziet u de invloed van de Noord-Koreaanse raketlanceringen en kernproeven op de huidige regionale (geo)politieke verhoudingen en stabiliteit tussen
Noord-Korea enerzijds en China, Rusland, Japan, de Verenigde Staten en
andere regionale machten anderzijds?
Antwoord 3
Het kabinet maakt zich grote zorgen over de gevolgen van raketlanceringen
en kernproeven op de regionale stabiliteit en over de flagrante schending van
VN-Veiligheidsraad-resoluties. Hiermee isoleert het regime in Pyongyang zich
nog verder. Nederland heeft deze zorgen bij herhaling uitgesproken en de
activiteiten van Noord-Korea veroordeeld, ook via de Europese Unie en het
Non-proliferation and Disarmament Initiative (NPDI). Eveneens benadrukt
Nederland in dit verband het belang van de inwerkingtreding van het
kernstopverdrag (Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty (CTBT)). Het
kabinet deed dit bijvoorbeeld tijdens de Group of Friends bijeenkomst van het
CTBT op 21 september jongstleden, waarbij het ook de Noord-Koreaanse
kernproef veroordeelde. China, Rusland, Japan, de Verenigde Staten en
Zuid-Korea hebben net als Nederland bij herhaling hun zorgen uitgesproken
over eerdergenoemde activiteiten van Noord-Korea. De Chinese regering
sprak van schendingen van internationale afspraken en riep op via diplomatieke kanalen een oplossing te zoeken. Japan, Zuid-Korea en de Verenigde
Staten hebben zich in sterkere bewoordingen uitgedrukt en zouden graag een
krachtige reactie van de internationale gemeenschap zien.
Vraag 4 en 5
Welke mogelijkheden biedt volgens u het diplomatieke overleg tussen
genoemde landen, onder meer in G20-verband, om de misstanden in
Noord-Korea aan de kaak te stellen, niet alleen op het gebied van (nucleaire)
veiligheid, maar ook wat betreft de grove en grootschalige mensenrechtenschendingen in Noord-Korea? Welke mogelijkheden zijn er voor de Nederlandse regering om positief betrokken te zijn bij dit diplomatieke proces,
bijvoorbeeld via onderzoek, het benoemen van misstanden in internationale
gremia, of het helpen faciliteren van internationaal overleg?
Wat heeft u gedaan, wat doet u, en wat gaat u doen om bilateraal, maar ook
in internationale gremia als de Europese Unie en de Verenigde Naties, bij de
Chinese overheid aan te dringen op het uitoefenen van effectieve druk op de
Noord-Koreaanse overheid met het oog op de regionale en internationale
vrede en veiligheid, maar tevens met betrekking tot de afschuwelijke
mensenrechtensituatie in het land?
Antwoord 4 en 5
Noord-Korea heeft meermaals VNVR-resoluties overtreden door het houden
van kernproeven en rakettesten en wordt daar door Nederland in bilateraal en
multilateraal verband op aangesproken. Nederland is via de VN en de EU
betrokken bij internationaal overleg om Noord-Korea zijn eerdergenoemde
activiteiten te laten staken en terug te keren naar de onderhandelingstafel. De
VN geniet hierbij de voorkeur boven de EU vanwege de mondiale reikwijdte
van de VN.
Nederland zet zich in internationaal verband in voor een strikte en nauwgezette naleving en uitvoering van de geldende sanctiemaatregelen. Een
constructieve rol van de regionale grootmachten en omliggende landen is
hierbij essentieel.
Ook via het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) zet Nederland
zich in. Op 30 september jongstleden namen de lidstaten een resolutie aan
die Noord-Korea oproept zijn nucleaire installaties opnieuw onder safeguards
te stellen, om zeker te zijn dat de nucleaire activiteiten enkel een vreedzaam
doel hebben.
Het kabinet is eveneens zeer bezorgd over de systematiek en ernst van de
mensenrechtenschendingen van het Noord-Koreaanse regime. Nederland zal
– net als in afgelopen jaren – zowel bilateraal als in relevante internationale
fora aandacht blijven vragen voor mensenrechtenschendingen. Tijdens de
71ste AVVN zal Nederland zich wederom hardmaken voor een stevige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

resolutie over de mensenrechtensituatie in Noord-Korea die de EU samen
met Japan indient. Het kabinet zal zich daarbij in het bijzonder inzetten voor
het ter verantwoording roepen van mensenrechtenschenders en de aanpak
van dwangarbeid.
Voorts ondersteunde Nederland afgelopen jaar diverse projecten specifiek
gericht op de verbetering van de mensenrechtensituatie in Noord-Korea.
Nederland zal dat in de toekomst blijven doen. Zo werd afgelopen jaar o.m.
een project ondersteund dat de politieke-gevangenenkampen in Noord-Korea
opnieuw in kaart bracht, als ook een vertaling van het jaarlijkse rapport over
godsdienstvrijheid in Noord-Korea.
Vraag 6
In hoeverre, en hoe, bereiden Nederland en de internationale gemeenschap
zich voor op een scenario waarbij de Noord-Koreaanse overheid de greep op
het land verliest en het land in zorgelijke mate destabiliseert? Wat is dan de
strategie?
Antwoord 6
Er zijn geen concrete aanwijzingen dat de Noord-Koreaanse overheid de grip
op het land verliest. Niettemin volgt het kabinet de ontwikkelingen in
Noord-Korea nauwgezet en voert het hierover bilateraal en in relevante
internationale fora overleg. Het doel van de inspanningen van de internationale gemeenschap blijft een Noord-Koreaanse overheid die zich houdt aan de
internationale verplichtingen en een constructieve bijdrage levert aan de
stabiliteit in de regio.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3