Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2137
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over de kaalslag in de forensische zorg (ingezonden 6 maart 2013).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
6 mei 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr.
1816.
Vraag 1
Is het waar dat er plannen zijn om 120 miljoen euro te bezuinigen op het
jaarbudget van 700 miljoen euro van de forensische zorg?1 2 Zo nee, hoeveel
zal de bezuiniging of taakstelling dan wel precies bedragen? Wanneer zullen
de exacte maatregelen die deze grote bezuiniging moeten bewerkstelligen
naar de Kamer worden gestuurd?
Antwoord 1
Het financieel kader forensische zorg loopt van € 725 mln. in 2012 terug tot
€ 602 mln. in 2017. Dit betreft dus een terugloop van € 123 mln., deels
gebaseerd op daling van de behoefte, deels een daadwerkelijke financiële
taakstelling. Voor verdere toelichting op de bedragen en de maatregelen
verwijs ik u naar het Masterplan DJI, dat inmiddels naar uw Kamer is
toegezonden, en naar het vorige week met Vereniging Gehandicaptenzorg
Nederland (VGN) en GGZ Nederland ondertekende meerjarenconvenant, dat
ik uw Kamer aanstonds zal doen toekomen.
Vraag 2, 3 en 5
Hoe verhoudt de goede ontwikkeling in de forensische zorg van de afgelopen
jaren zich tot deze aangekondigde bezuiniging van bijna 15 procent van het
budget? Welke gevolgen zal deze grote bezuiniging hebben voor de recidivecijfers, die na het verlenen van forensische zorg zo veel lager zijn dan
bijvoorbeeld gevangenisstraf?
Wordt de verbeterde aansluiting tussen de (reguliere) geestelijke gezondheidszorg en de forensische zorg, waarvan het belang onder meer ook

1
2

ah-tk-20122013-2137
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

«Mes gaat in geestelijke zorg voor veroordeelde», Algemeen Dagblad, 5 maart 2013
http://www.ggznederland.nl/actueel/nieuwslijsten/publiek-nieuws/kaalslag-forensischezorg.html?jaar=2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

benadrukt wordt in het advies «Stoornis en delict» van de Raad voor
Volksgezondheid en Zorg3 niet teniet gedaan door dergelijke forse bezuinigingen?
Welke gevolgen hebben dergelijke bezuinigingen voor de cliënten? Deelt u de
vrees dat er minder verlofmogelijkheden zullen zijn, er afdelingen gesloten
zullen worden, de (gemiddelde) behandelduur zal toenemen en de kwaliteit
van de behandeling zal afnemen waardoor de kans op recidive hoger wordt?
Zo nee, kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2, 3 en 5
Met de overkoepelende brancheorganisaties in de forensische zorg zijn de
afgelopen maanden gesprekken gevoerd over een agenda die enerzijds recht
doet aan de inhoudelijke ambities en mogelijkheden en anderzijds op
verantwoorde wijze de bezuinigingen verwerkt. Deze gesprekken hebben tot
een convenant geleid dat ik op 3 april jl., samen met de voorzitters van GGZ
Nederland en de VGN, heb ondertekend. Hiermee is niet alleen het budgettaire kader tot en met 2017 bepaald, maar is ook een inhoudelijke agenda
vastgesteld op basis waarvan, een betekenisvolle stap voorwaarts wordt
gezet in de ontwikkeling van de forensische behandelingen in Nederland.
Ondanks de bezuinigingen zal op basis van dit
convenant de kwaliteit van de forensische zorg op niveau blijven. Hierbij
moet u onder meer denken aan de lage recidivecijfers, die voor mij van groot
belang zijn. Daarbij is het tevens mijn overtuiging dat bezuinigingen niet altijd
leiden tot minder kwaliteit, maar dat zij juist ook meer inventiviteit tot gevolg
hebben.
Met de brancheorganisaties is onder andere overeengekomen dat de
gemiddelde behandelduur in de tbs de komende jaren elk jaar tot en met
2017 met een half jaar zal worden teruggebracht, zodat een tbs-behandeling
in 2017 gemiddeld acht jaar in beslag neemt. Tevens worden instellingen
geprikkeld patiënten eerder te laten doorstromen naar lager beveiligde,
minder zorgintensieve plaatsen in overige forensische voorzieningen.
Vanzelfsprekend stromen patiënten alleen door als dat in hun individuele
casus verantwoord is. Hierbij geldt het uitgangspunt dat de zorg en beveiliging zo laag als mogelijk dienen te zijn, maar ook zo hoog als nodig.
Naast de bezuinigingsopgave wordt de forensische-zorgsector geconfronteerd
met een teruglopende behoefte aan tbs-capaciteit. Er is daarom ook
overeengekomen dat het de voorkeur verdient om de capaciteit gericht terug
te brengen. Dit heeft tot gevolg dat DJI bij drie van de 13 forensisch
psychiatrische centra in ons land geen tbs-gestelden meer zal plaatsen.
Voor wat betreft het advies «Stoornis en delict» verwijs ik u naar de
kabinetsreactie op dit advies, die voor de zomer van 2013 aan uw Kamer zal
worden gezonden. In deze kabinetsreactie zullen de ambities van het kabinet
ten aanzien van de aansluiting tussen de forensische zorg en de reguliere
GGZ
worden verwoord. Daarnaast verwijs ik u voor verdere toelichting op de
maatregelen op het terrein van tbs en forensische zorg naar het Masterplan
DJI en de brief die ik naar aanleiding daarvan aan uw Kamer heb gezonden.
Vraag 4, 6 en 7
Wat is uw reactie op de vrees dat omvangrijke bezuinigingen op de forensische zorg met zich mee brengen dat er minder begeleiding en behandeling
plaats zal vinden, de onrust binnen de klinieken zal toenemen en de werkdruk
en risico’s voor het personeel zullen toenemen? Wat zullen de gevolgen voor
medewerkers zijn? Kunt u uw antwoord toelichten?
Zal een forse bezuiniging op de forensische zorg op de korte termijn niet
allerlei negatieve gevolgen hebben en tot grote schade op de langere termijn
leiden?
Bent u bereid een dergelijke «kaalslag» in de forensische zorg te voorkomen
en deze grote bezuiniging te heroverwegen?

3

http://www.rvz.net/publicaties/bekijk/stoornis-en-delict

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 4, 6 en 7
De bezuinigingen op DJI, en dus ook die op het budget voor forensische zorg,
zijn onvermijdelijk. De wijze waarop deze taakstelling wordt ingevuld, kan op
de medewerking rekenen van de sector zelf. Daar ben ik verheugd over. Mede
op grond daarvan ben ik van mening dat er geen sprake is van «grote
schade». Het convenant biedt immers ook een inhoudelijke agenda om te
komen tot kwaliteitsverbetering en meer transparantie.
Dat neemt helaas niet weg dat de sluiting van klinieken een zware slag is
voor het personeel. Ik zal mij inspannen om de gevolgen voor het personeel
waar mogelijk te verzachten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3