Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 544

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) en van de
begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking (XVII) voor het jaar
2013 (Incidentele suppletoire begroting)

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 3 mei 2013
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Eijsink
De griffier van de commissie,
Van Toor

kst-33544-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

1

Vraag 1
Bent u bereid de Kamer uiterlijk medio mei te informeren over een
eventuele nieuwe begrotingsindeling van de begrotingen van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
zodat de Kamer nog ruim de tijd heeft om zich er voor het zomerreces
over uit te spreken?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op basis van welke veronderstellingen bent u voornemens de begrotingsindeling van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking te veranderen? Wordt er een link gelegd met de in de
begroting geformuleerde speerpunten?
Antwoord 2
De begrotingsindeling wordt conform «verantwoord begroten» gepresenteerd. Dit betekent een beleidsagenda, artikelsgewijze toelichtingen
waarin algemene doelstellingen en rollen en verantwoordelijkheden zijn
beschreven en de presentatie van de budgettaire gevolgen van beleid op
instrumentniveau. Per artikel wordt een beperkt aantal sub-artikelen (of
operationele doelstellingen) geformuleerd. Bij de indeling van de artikelen
wordt een aantal criteria gehanteerd. De artikelen dienen «houdbaar»,
onderling consistent en te evalueren te zijn. Ook wordt gestreefd naar een
evenwichtige verdeling van het totale budget over de verschillende
artikelen. De vier OS-speerpunten van het kabinet zullen herkenbaar
worden opgenomen in de begroting voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking.
Vraag 3
Kunt u toezeggen dat het aantal beleidsartikelen niet kleiner wordt en de
financiële omvang niet groter, zodat het budgetrecht van de Kamer niet
verslechtert?
Vraag 7
Hoe wordt de budgetrechtpositie van de Kamer gewaarborgd?
Antwoord 3 en 7
In onze brief aan uw Kamer medio mei zullen wij uiteenzetten op welke
wijze wij de begroting willen herindelen.
Vraag 4
Op welke wijze wordt er (in mei 2014) verantwoording afgelegd over de
begroting 2013? Wordt er verantwoording afgelegd door de ministers van
Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking samen, of wordt de verantwoording conform de begrotingsindeling (met bijbehorende doelen) van de nieuwe suppletoire wet gedaan?
Antwoord 4
De verantwoording over de begroting 2013 wordt afgelegd door de
ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking samen. Het vertrekpunt hierbij is de
Incidentele Suppletoire Begroting 2013 zoals deze nu voor ligt (Tweede
Kamer 2012–2013 nr. 33544).
Vraag 5
Worden de begrotingen Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking voor 2014 (op Prinsjesdag) alsnog in aparte
wetsvoorstellen («via twee aparte boekjes») naar de Kamer gestuurd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

2

Antwoord 5
Ja, de begrotingen 2014 van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking worden in twee aparte wetsvoorstellen
naar de Kamer gestuurd.
Vraag 6
Bent u beiden bereid naar de Kamer te komen om de twee begrotingen
toe te lichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ja.
Vraag 8
Kunt u voor de begrotingsstaten van Buitenlandse Zaken en Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking op artikelonderdeelniveau
aangeven welke programmabudgetten ODA, non-ODA of een combinatie
van beide zijn?
Antwoord 8
Buitenlandse Zaken (V)
Sub Art

Omschrijving

01.00

Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
Een goed functionerende internationale rechtsorde
Bescherming van de rechten van de mens
Grotere veiligheid en stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening en goed bestuur
Goede internationale samenwerking ter bevordering van de
nationale en bondgenootschappelijke veiligheid
Bestrijding en terugdringing van het internationale terrorisme en
andere vormen van internationale criminaliteit
Bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens,
bevordering van ontwapening, wapenbeheersing en het voeren van
een restrictief en transparant wapenexportbeleid
Veiligheid, goed bestuur en rechtsorde in prioritaire gebieden
Europese samenwerking
Een democratische, slagvaardige en transparante Europese Unie
die haar burgers vrijheid, recht, veiligheid, welvaart en duurzame
economische groei biedt
Een effectief, efficiënt en coherent optreden van de Unie ten
opzichte van derde landen en regio’s, inclusief ontwikkelingslanden
Een hechtere Europese waardengemeenschap
Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 27
Meer welvaart, eerlijkere verdeling en minder armoede
Effectief armoedebeleid van ontwikkelingslanden
Welzijn en veiligheid van Nederlanders in het buitenland en
regulering van het personenverkeer
Op basis van eigen verantwoordelijkheid consulaire dienstverlening
bieden aan Nederlanders in het buitenland
Samen met (keten) partners het personenverkeer reguleren
Versterkt cultureel profiel en positieve beeldvorming in en buiten
Nederland
Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale organisaties
in Nederland
Vergroten van begrip en/of steun voor Nederlandse zienswijzen,
standpunten en beleid in het buitenland en het versterken van het
draagvlak in eigen land voor het buitenlandbeleid

01.01
01.02
02.00
02.01
02.02
02.03

02.05
03.00
03.01

03.02
03.03
03.04
04.00
04.02
07.00
07.01
07.02
08.00
08.01
08.02
08.03

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

ODA/
non-ODA

combinatie
combinatie

non-ODA
non-ODA

combinatie
combinatie

non-ODA
ODA
non-ODA
non-ODA
non-ODA

non-ODA
non-ODA

non-ODA
non-ODA

Combinatie

3

Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (XVII)
Omschrijving

01.00
01.01
02.00
02.01
02.02
03.00
03.01
03.02
04.00
04.01
04.02
04.03
05.00
05.01

05.02
05.03
05.04
06.00
06.01
06.02

07.00
07.01
08.00
08.01
08.02

Een sterke internationale concurrentiepositie
Een sterke internationale concurrentiepositie
Versterkte internationale rechtsorde en eerbiediging van mensenrechten
Een goed functionerende internationale rechtsorde
Bescherming van de rechten van de mens
Grotere veiligheid en stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening en goed bestuur
Veiligheid, goed bestuur en rechtsorde in prioritaire gebieden
Effectieve humanitaire hulp
Meer welvaart, eerlijkere verdeling en minder armoede
Voedselzekerheid
Effectief armoedebeleid van ontwikkelingslanden
Private sector ontwikkeling
Toegenomen menselijke ontplooiing en sociale ontwikkeling
Goed onderwijs, goed opgeleide bevolking en capaciteit voor
onderzoek en innovatie voornamelijk ten behoeve van de
beleidsprioriteiten
Versterking van het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden
Gelijke rechten en kansen voor vrouwen
Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten voor iedereen en
een halt aan de verspreiding van hiv/aids
Duurzaam water en milieubeheer
Duurzaam milieugebruik wereldwijd
Efficient en duurzaam watergebruik, veiliger delta’s en stroomgebieden en verbeterde toegang tot drinkwater en sanitaire voorzieningen in ontwikkelingslanden/partnerlanden
Regulering van het personenverkeer
Samen met (keten) partners het personenverkeer reguleren
Versterkt cultureel profiel en positieve beeldvorming in en buiten
Nederland
Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse cultuur
Vergroten van begrip en/of steun voor Nederlandse zienswijzen,
standpunten en beleid in het buitenland en het versterken van het
draagvlak in eigen land voor het buitenlandbeleid

Oda/
non-ODA

combinatie

ODA
combinatie

ODA
combinatie
ODA
combinatie
combinatie

combinatie
ODA
ODA
combinatie
combinatie

ODA
ODA

combinatie

ODA

Vraag 9
Kunt u voor de beleidsprogramma’s waarbij u bent afgeweken van het
uitgangspunt «dat deze worden geplaatst op de begroting waarop het
zwaartepunt van het programma ligt», uw keuze motiveren?
Vraag 12
Hoe komt u tot het besluit waar het zwaartepunt van een onderwerp ligt?
Kan per beleidsartikel worden aangegeven, inclusief motivatie, welke
programmabudgetten, ODA en non-ODA, onder de verantwoordelijkheid
vallen van de minister van Buitenlandse Zaken en welke vallen onder de
verantwoordelijkheid van de minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking?
Antwoord 9 en 12
In de toelichting op de suppletoire begroting is gemeld dat in de meeste
gevallen het beleidszwaartepunt overeenkomt met het zwaartepunt in de
omvang van ODA (BH&OS) of non-ODA (BZ). Op basis hiervan is de
verdeling tot stand gekomen. In die gevallen waarbij zowel ODA als
non-ODA een substantieel onderdeel vormt, is de volgende afweging
gemaakt:
• Mensenrechtenprogramma’s en programma’s voor het vrije woord
(artikel 1, hoofdstuk 5) vormen een integraal onderdeel van het
Nederlands buitenland beleid waarvoor de minister van Buitenlandse
Zaken verantwoordelijk is en deze blijven daarom op de begroting van
Buitenlandse zaken (V) staan. Uit deze middelen worden kleine
programma’s gefinancierd zoals de mensenrechtentulp maar ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

4

mensenrechtenactiviteiten op de diverse posten. Specifieke, ontwikkelingsrelevante mensenrechtenprogramma’s komen op de begroting
van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (specifiek:
SRGR en maatschappelijk verantwoord ondernemen).
• Maatschappelijke transformatieprogramma’s (MATRA, artikel 2
hoofdstuk 5) vormen een instrument om het transitieproces in
Oost-Europa en de Arabische regio te ondersteunen en zijn daarmee
vooral aanvullend op de politieke interventies van de minister van
Buitenlandse Zaken. Deze programma’s worden daarom opgenomen
op de begroting van Buitenlandse Zaken (V).
• Het stabiliteitsfonds (artikel 2, hoofdstuk 5) vormt een instrument om
veiligheid, goed bestuur en rechtsorde in conflictgebieden te bereiken.
Om invulling te kunnen geven aan de verantwoordelijkheid van de
minister van Buitenlandse Zaken is ervoor gekozen dit budget op de
begroting van Buitenlandse Zaken te plaatsen.
De programmabudgetten zijn opgenomen in de toelichting op de
suppletoire wet. Per artikel zijn de financiële instrumenten weergegeven,
die overeenkomen met de programmabudgetten. De artikelen behorende
bij de begrotingsstaat van het ministerie van Buitenlandse zaken vallen
onder de verantwoordelijkheid van de minister van Buitenlandse zaken en
de artikelen behorende bij de begrotingsstaat voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking vallen onder de verantwoordelijkheid van
de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Nota bene: vraag 10 ontbreekt
Vraag 11
In welke budgettaire nota en/of suppletoire begroting worden de
bezuinigingen en intensiveringen uit het regeerakkoord budgettair en
inhoudelijk verwerkt? Indien het de Voorjaarsnota betreft, ontvangt de
Kamer dan ook een meerjarige cijfermatige en inhoudelijke uitwerking?
Antwoord 11
In de eerste suppletoire begroting 2013 worden de bezuinigingen en
intensiveringen uit het regeerakkoord op hoofdlijnen op artikelniveau
verwerkt. Tevens is in april de nota «Wat de wereld verdient: Een nieuwe
agenda voor hulp, handel en investeringen» naar de Kamer verstuurd.
Hierin wordt aangegeven op welke wijze de bezuinigingen en intensiveringen per thema en speerpunt worden verwerkt. De uiteindelijke
financiële vertaling hiervan wordt opgenomen in de ontwerpbegroting
2014. Tevens wordt vóór de zomer de nota «modernisering van de
Nederlandse diplomatie inclusief het postennet» naar de Kamer
verstuurd. Ook deze nota wordt financieel vertaald in de ontwerpbegroting 2014.
Vraag 13
Waarom nemen de verplichtingen bij artikel 5 in de begrotingsstaat van
Buitenlandse Zaken met 353,2 miljoen euro af, terwijl de verplichtingen bij
hetzelfde artikel in de begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking met slechts 343,2 miljoen euro toenemen?
Waardoor wordt het verschil van 10 miljoen euro verklaard? Gaat het hier
om een fout? Zo ja, hoe zal deze worden hersteld?
Antwoord 13
Het klopt inderdaad dat de afname van de verplichting op artikel 5 met
EUR 353,2 miljoen van de begrotingsstaat van Buitenlandse zaken een
stijging van de verplichting op artikel 5 met hetzelfde bedrag moet laten
zien. Hierover is inmiddels contact opgenomen met uw Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

5

Vraag 14
Waarom is er 5,335 miljoen euro, afkomstig van beleidsartikel versterkte
internationale rechtsorde en eerbiediging mensenrechten, verplaatst van
de begroting van Buitenlandse Zaken naar de begroting van Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking? Hebben de speerpunten van de
minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking hierbij
een rol gespeeld? Zo ja, welke zijn dit concreet en hoe zijn deze uitgesplitst?
Vraag 17
Waarom is slechts 5,041 mln euro overgeheveld naar artikel 2.2
bescherming van de rechten van de mens op de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking? Welk deel hiervan is ODA
en waarom is er voor gekozen dit op de balans van Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking te zetten en de rest op de balans van
Buitenlandse Zaken te behouden?
Antwoord 14 en 17
Zoals opgenomen in de toelichting met financiële instrumenten betreft het
hierbij uitgaven voor de International Labour Organization (ILO). Deze
uitgaven zijn voor het grootste deel ODA en zijn daarom opgenomen op
de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
De vier speerpunten uit het Regeerakkoord hebben bij deze beslissing
geen rol gespeeld. De keuze om de overige begrotingsonderdelen op
bescherming van de rechten van de mens op de begroting van Buitenlandse Zaken te laten staan, is toegelicht in het antwoord op de vragen 9
en 12.
Vraag 15
Waarom is er 2.3 mln euro blijven staan op de begroting van Buitenlandse
Zaken onder artikel 4.2 (Effectief armoedebeleid voor ontwikkelingslanden)? Waarom is deze post niet mee overgeheveld naar de begroting
van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking?
Antwoord 15
Het betreft hierbij non-ODA uitgaven die gedaan worden ten behoeve van
kiesgroepsteun. In lijn met de, in de toelichting op de Incidentele
Suppletoire Begroting opgenomen, uitgangspunten, blijft dit budget op de
begroting van Buitenlandse zaken staan.
Vraag 16
Waarom is er maar circa 304 miljoen euro ODA van het budget
«veiligheid, goed bestuur en rechtsorde in prioritaire gebieden» overgeheveld naar de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (artikel 3.1) terwijl het totale ODA budget circa 390 mln euro
is?
Antwoord 16
Het merendeel van de ODA budgetten zijn overgeheveld naar de
begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Op
het artikelonderdeel veiligheid, goed bestuur en rechtsorde in prioritaire
gebieden van Buitenlandse Zaken (V) zijn de VN-contributies voor
crisisbeheersingsoperaties blijven staan. Hierin zit een kleinere ODA
component. Daarnaast zijn de budgetten voor MATRA en Stabiliteitsfonds
op de begroting van Buitenlandse Zaken blijven staan (zie ook antwoord
op vraag 9 en 12). Hierin zitten ook ODA onderdelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 544, nr. 3

6